Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2019-1-13 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 19-14/185-83
Karar Tarihi : 04.04.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER : Başak TEKÇAM, Bilge YILMAZ, Ahmet YALÇIN,
Kübra Dilara TANRIVER
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - RNS Ceyhan Petrokimya Endüstriyel Yatırım A.Ş.
Temsilcisi: Av. Ayşe Eda BİÇER ÖZEN
Piyade Sokak, Portakal Çiçeği Apt. No: 18 C Blok Kat: 3
06550 Çankaya/Ankara
(1) D. DOSYA KONUSU: Sonatrach S.P.A. tarafından iştiraki Sonatrach Petroleum
Investment Corporation B.V. aracılığıyla ve Rönesans Holding A.Ş. tarafından
iştiraki RNS Ceyhan Petrokimya Endüstriyel Yatırım A.Ş. aracılığıyla
polipropilen üretimi ve satışı ile iştigal etmek üzere bir ortak girişim
kurulmasına izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 15.03.2019 tarih ve 1899 sayı ile
giren ve eksiklikleri 28.03.2019 tarih ve 2248 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine
düzenlenen 28.03.2019 tarih ve 2019-1-13/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Bildirimin konusu; Rönesans Holding A.Ş.’nin (RÖNESANS) %100 iştiraki olan RNS
Ceyhan Petrokimya Endüstriyel Yatırım A.Ş. (RNS) aracılığıyla ve Sonatrach
S.P.A.’nın (SONATRACH) %100 iştiraki olan Sonatrach Petroleum Investment
Corporation (SONATRACH PETROLEUM) aracılığıyla polipropilen üretimi ve satışı
ile iştigal etmek üzere bir ortak girişim (OG) kurulmasına ilişkindir.
(5) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bağımsız bir iktisadi varlığın
tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu
maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Bu tür
işlemlerde, işlem taraflarının her biri devralan olarak kabul edilir.” hükmüne yer
verilmiştir. Anılan hüküm çerçevesinde, ortak girişimler bakımından aranan koşullar;
kurulan ortak girişim şirketinin, kurucu teşebbüsler tarafından ortak kontrol altında
tutulması ve kurulan şirketin bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşımasıdır.
(6) Bildirim Formunda belirtildiği üzere, OG yönetim kurulu, (…..) RÖNESANS, (…..)
SONATRACH tarafından atanacak toplam (…..) üyeden oluşacaktır. Yönetim kurulu
toplantıları RÖNESANS’ı temsil eden (…..) üyenin ve SONATRACH’ı temsil eden
(…..) üyenin hazır bulunması ile yapılabilecektir. Karar yeter sayısı ise şirketin
finansal kapanışa ulaştığı tarihten öncesi ve sonrası için farklılık göstermektedir.
19-14/185-83
2/4
Finansal kapanış öncesindeki dönem için öngörülen karar yeter sayısı toplantıda
hazır bulunan üyelerin (…..), finansal kapanış sonrasındaki dönem için öngörülen
karar yeter sayısı ise toplantıda hazır bulunan üyelerin (…..). Öte yandan, finansal
kapanış sonrasındaki dönemde kararların (…..) ile alınacağı ifadesine rağmen bazı
önemli kararların ayrı tutulması gerektiği ve bunların toplantıda hazır bulunanların
(…..) ilaveten, RÖNESANS’ı temsil eden (…..) üye ve SONATRACH’ı temsil eden
(…..) üyenin olumlu oyunun arandığı anlaşılmaktadır.
(7) Dosyadaki bilgilerden, bazı önemli ve stratejik kararlarda her iki tarafın da (…..)
yönetim kurulu üyesinin olumlu oyunun arandığı, tarafların her ikisinin de veto
hakkının bulunduğu, dolayısıyla OG’nin kurucu şirketlerin ortak kontrolünde olduğu
anlaşılmıştır. Ayrıca Bildirim Formunda belirtildiği üzere, kurulacak olan OG’nin
sermaye yapısı bakımından iki alternatif öngörülmüş olup, her iki durumda da OG’nin
ortak kontrolü RÖNESANS ve SONATRACH’a ait olacaktır. Diğer bir ifadeyle, OG’ye
üçüncü bir teşebbüsün ortak olmasının bildirim konusu işlemde OG’nin yönetimi ve
kontrolü bakımından herhangi bir değişiklik yaratması beklenmemektedir. OG’ye
ortak olacak üçüncü bir teşebbüse ilişkin, taraflar arasında görüşmelerin devam ettiği,
olası bir durumda OG’ye sermayedar olarak katılması durumunda da OG üzerinden
kontrol sahibi olmayacağı anlaşılmıştır. Bu bakımdan kurulacak OG RÖNESANS ve
SONATRACH’ın ortak kontrolünde olacaktır.
(8) Dosya mevcudu belgelerde belirtildiği üzere; OG, Ceyhan Mega Petrokimya Endüstri
Bölgesi’nde, yıllık (…..) ton üretim kapasiteli bir polipropilen üretim tesisi kuracak ve
işletecektir. OG her türlü günlük ve stratejik işleyişini belirleyecek bir yönetime sahip
olacaktır. Diğer bir ifadeyle, üretim tesisi ana şirketlerden bağımsız olarak faaliyet
göstermek için yeterli kaynakları elinde bulunduracaktır. Bu itibarla OG hem yatırım
hem de işletme aşamasında operasyonel bakımdan bağımsız, tam işlevsel bir
teşebbüs olarak faaliyet gösterecektir. Öte yandan SONATRACH, OG’ye polipropilen
üretimi için ihtiyaç duyulan hammadde (propan) tedarikini sağlayacaktır.
(9) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un 89.
paragrafında da belirtildiği üzere “Ortak girişimin ana şirketlerden yapacağı alımında
ilgili ürüne sağladığı katma değer önem arz etmektedir. Eğer ortak girişimce alınan
mal ya da hizmete düşük bir değer katılıyorsa ortak girişimin tam işlevselliği
şüphelidir”. Dosya konusu alım ilişkisi bakımından ise OG, SONATRACH’dan aldığı
propanı işleyerek tamamen farklı bir kimyasal olan polipropilen üretecektir.
Dolayısıyla OG, polipropilen üretimiyle propan girdisine yüksek bir katma değer
katacaktır. Kaldı ki, OG’nin propanı farklı kaynaklardan tedarik etme imkanı da
olacaktır. Mevcut durumda propanın önemli bir kısmı daha sonra anlaşılacak bir vade
ile SONATRACH’tan rekabetçi piyasa şartlarında tedarik edilecek; kalan kısmı ise
spot piyasadan veya ikinci bir gaz anlaşması ile farklı bir kaynaktan tedarik
edilebilecektir. Son olarak, OG tarafından üretilecek polipropilenin satışı, rekabetçi
piyasa şartlarında Türkiye ve Avrupa pazarına yapılacaktır. Satış işlemi yatırım
ortaklarının çıkarlarından bağımsız olarak farklı bir kadro ile yürütülecektir.
(10) Yukarıdaki bilgi ve değerlendirmeler neticesinde, bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı
Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde tam işlevsel bir ortak girişim olduğu kanaatine
varılmıştır. Ayrıca tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci
fıkrasında belirtilen eşikleri aştığı ve dolayısıyla bildirim konusu işlemin izne tabi
olduğu tespit edilmiştir.
19-14/185-83
3/4
(11) İşlem taraflarından RÖNESANS, gayrimenkul geliştirme, enerji, endüstri tesisleri ve
sağlık alanlarında faaliyet göstermektedir. SONATRACH’ın ise Türkiye’de herhangi
bir faaliyeti bulunmamakla birlikte, Türkiye’ye nafta, LPG, LNG ve metanol ürünleri
ihraç etmektedir. Dolayısıyla ne RÖNESANS’ın ne de SONATRACH’ın OG’nin
faaliyet göstereceği polipropilen üretim alanında herhangi bir faaliyeti
bulunmamaktadır. Bu bakımdan işlem tarafları ve OG’nin Türkiye ve dünyada yatay
anlamda örtüşen pazarlarda faaliyetleri bulunmamaktadır. Ancak, tarafların
faaliyetleri arasında dikey anlamda bir örtüşme bulunduğu görülmektedir. Küresel
bazda SONATRACH, polipropilen üretiminde ana girdi konumunda bulunan propan
üretimi ve satışını gerçekleştirmektedir. Kurulacak olan OG ise SONATRACH’tan
rekabetçi piyasa koşullarına göre propan tedarik edecektir.
(12) Kimya sektöründe girdi pazarında ithalatın önemli bir rol oynaması, bu pazarın
küresel bir pazar olması ve tedarik zincirindeki ürün çeşitliliğinin fazla olması
nedeniyle taraflar arasında polipropilen ve propan ürünleri bakımından küresel
pazarda dikey bir örtüşmenin olabileceği anlaşılmaktadır. Küresel pazarda
oluşabilecek dikey örtüşmenin aksine RÖNESANS ve SONATRACH’ın Türkiye
pazarında OG’nin faaliyet göstereceği herhangi bir ürün pazarının (polipropilen
üretimi ve satışı) alt ve üst pazarında mevcut durumda ticari faaliyette bulunmaması,
OG’nin yeni kurulacak bir şirket olması ve henüz herhangi bir ticari faaliyette
bulunmaması sebepleriyle taraflar arasında Türkiye pazarında dikey bir örtüşmenin
mevcut olmadığı değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, dosya kapsamındaki
bilgilerin bütünlüğü açısından SONATRACH’ın küresel bazda propan üretimi ve
satışına ait pazar payı verileri incelenmiştir. Bu kapsamda dünya tüketimi bazında,
2017 yılındaki toplam propan tüketiminin (…..) milyon ton olduğu göz önünde
bulundurulduğunda, SONATRACH tarafından gerçekleştirilen satışların küresel
pazardaki payının %(…..) olduğu görülmektedir.
(13) OG’nin Türkiye’de faaliyet göstereceği polipropilen pazarı incelendiğinde ise Türkiye
pazarı talebinin ağırlıklı olarak ithalat yoluyla karşılandığı, üretici konumunda ise
yalnızca Petkim Petrokimya Holding A.Ş.’nin (PETKİM) faaliyet gösterdiği
anlaşılmaktadır. 2018 yılı verilerine bakıldığında, PETKİM’in 137.000 ton/yıl üretim
kapasitesi ile ülke talebinin yaklaşık %6’sını karşıladığı, geri kalan %94’lük payın ise
ithalat yoluyla karşılandığı görülmektedir. Dolayısıyla, toplam pazar büyüklüğünün
2.380.000 ton olduğu anlaşılmaktadır. Bildirim Formunda yer alan bilgilere göre
kurulacak OG’nin (…..) ton/yıl polipropilen üretim kapasitesine sahip olacağı dikkate
alındığında, OG’nin pazar payının %(…..) olacağı öngörülmektedir.
(14) Yukarıda yer verilen pazar payı verileri incelendiğinde, küresel bazda propan üretimi
ve ticareti yapan SONATRACH’ın pazar payının düşük seviyelerde seyrettiği, OG’nin
ise Türkiye’deki pazar payının diğer üretici PETKİM’e göre yüksek olacağı ancak
ithalat oranı karşısında sınırlı kalacağı görülmektedir. Bu doğrultuda, bildirime konu
işlem dolayısıyla herhangi bir pazarda hâkim durum yaratılmasının veya mevcut
hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
19-14/185-83
4/4
H. SONUÇ
(15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
yasaklanan nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60
gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy