Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-4-69 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 19-14/189-85
Karar Tarihi : 04.04.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Burak SAĞLAM, Damla YAZ, Esma AKSU
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR : - Mesut Çetin Sigorta ve Aracılık Hizmetleri
İstiklal Mah. Göktay Sok. Yusufalp Apt. No:9/1
Odunpazarı/Eskişehir
- Eskişehir Ticaret Odası
Arifiye Mah. İki Eylül Cad. No:28 26010 Odunpazarı/Eskişehir
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - ESGAZ Eskişehir Şehir İçi Doğalgaz Dağıtım Tic. ve Taah. A.Ş.
Temsilcisi: Metin PEKTAŞ
19 Mayıs Cad. Dr. İsmet Öztürk Sok. No:3 Elit Residence K:4
D:12 Şişli/İstanbul
- KA Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti.
Horasan Sok. No: 28/5 Gaziosmanpaşa/Ankara
(1) E. DOSYA KONUSU: ESGAZ Eskişehir Şehir İçi Doğalgaz Dağıtım Tic. ve Taah.
A.Ş.’nin doğalgaz tesisatı sigortası işlemlerini kendi bünyesindeki KA Sigorta
Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti.’ye yönlendirmek suretiyle doğal gaz iç tesisatlarının
sigortalanması pazarında faaliyet gösteren diğer teşebbüsleri dışladığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- Eskişehir ilinde gaz dağıtımı yapan firmanın Kolin Grubu’na bağlı ESGAZ
Eskişehir Şehir İçi Doğalgaz Dağıtım Tic. ve Taah. A.Ş. (ESGAZ) olduğu, bu
gruba bağlı KA Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. (KA) adında bir sigorta
acenteliği bulunduğu,
- Doğalgaz hizmeti abonelik işlemlerinin doğalgaz mühendislik firmaları
tarafından gerçekleştirildiği, bu firmaların ESGAZ’a hazırladıkları dosyalarla
tüketici adına başvuru yaptığı, bu dosyanın gerekli belgelerinden birinin de
sigorta poliçesi olduğu,
- Bu poliçenin priminin, teminatlarının standart olması hasebiyle her sigorta
şirketinde aynı olmasının zorunlu olduğu,
- Ancak ESGAZ’ın mühendislik firmalarını kendi sigorta acentesi olan KA’ya
yönlendirdiği, mühendislik firması başka bir acenteye yaptığı sigortayı
ESGAZ’a sunduğunda mühendislik firmasına zorluk çıkartıldığı, ayrıca KA’da
düzenlenen poliçelerden olması gerekenin bir katı fazla prim ve tahakkuk
tahsil edildiği,
19-14/189-85
2/37
- ESGAZ ve KA arasında bağlantılı bir bilgisayar sisteminin bulunduğu ve
doğalgaz dağıtım firmasına doğalgaz proje teslimatı sonrasında o proje ile ilgili
olarak otomatik poliçe düzenlendiği ve primin mühendislik firması aracılığı ile
tahsil edildiğinin de taraflarına bildirildiği,
- Söz konusu durumun 5864 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 32. maddesinin
beşinci fıkrasındaki “Kişilerin, sigorta şirketini seçme hakkı sınırlandırılamaz.”
maddesinin ihlali teşkil etmesinin yanı sıra, Eskişehir ilindeki sigorta
acentelerinin serbest rekabet haklarının da çiğnenmesi anlamına geldiği
ifade edilerek gereğinin yapılması talep edilmiştir. Öte yandan, Eskişehir Ticaret
Odası tarafından gönderilen başvuruda da benzer hususların yer aldığı
görülmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 01.11.2018 tarih, 7894
sayı ve 05.11.2018 tarih, 7956 sayı ile giren başvurular üzerine hazırlanan
17.12.2018 tarih ve 2018-4-69/İİ sayılı sayılı İlk İnceleme Raporu Rekabet Kurulunun
(Kurul) 27.12.2018 tarihli toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir.
(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 26.03.2019 tarih ve 2018-4-69/ÖA sayılı rapor
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- ESGAZ’ın doğalgaz tesisatı sigortası işlemlerini kendi bünyesindeki KA’ya
yönlendirmek suretiyle doğal gaz iç tesisatlarının sigortalanması pazarında
faaliyet gösteren diğer teşebbüsleri dışladığı iddiasına yönelik olarak söz
konusu şirketler hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı,
- Bununla birlikte ESGAZ’ın bu tür davranışlardan kaçınılması gerektiği ve bu
tür davranışların devamının soruşturma açılmasına sebebiyet verebilecek
nitelikte olduğu konusunda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca
uyarılmasının yerinde olacağı,
- Ayrıca ESGAZ tarafından, önaraştırma sürecinde Kuruma iletildiği üzere, tüm
iç tesisat şirketlerine iç tesisat sigorta poliçelerini diledikleri acenteden
yaptırabileceklerine dair bir yazı gönderilmesinin uygun olacağı,
- Anılan pazarın rekabetçi işleyişine yönelik benzer süreçlerin grup bünyesinde
yer alan diğer doğal gaz dağıtımı firması için de yürütülmesinin yerinde
olacağı,
- Ek olarak anılan pazarda sektörel düzenleyici konumunda bulunan Enerji
Piyasası Düzenleme Kurumuna (EPDK), sigorta süreci gibi dağıtım faaliyetinin
doğrudan bir parçası olmayan, ancak dağıtım faaliyetiyle ilişkili olan alanlarda
dağıtım firmalarının personeli, vb. aracılığıyla doğrudan faaliyet
göstermemesinin süreçlerin rekabetçi işleyişinin sağlanması bakımından
önemli olduğuna, bu bağlamda dağıtım firmalarının kendileriyle aynı ekonomik
bütünlük içinde yer alan sigorta şirketlerinin faaliyetlerine dahlinin
denetlenmesine yönelik görüş gönderilmesinin yerinde olacağı
ifade edilmiştir.
19-14/189-85
3/37
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Teşebbüsler
I.1.1. ESGAZ Eskişehir Şehir İçi Doğalgaz Dağıtım Tic. ve Taah. A.Ş. (ESGAZ)
(6) Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ) Genel Müdürlüğü bünyesinde yer alan
Eskişehir İşletme Müdürlüğü, 06.06.2002 tarih ve 2002/T-15 sayılı Yüksek Planlama
Kurulu (YPK) kararı ile anonim şirket haline dönüştürülmüştür. BOTAŞ’ın bağlı
ortaklığı şeklinde yapılandırılan şirket, 16.09.2002 tarih ve 2002/47 sayılı
Özelleştirme Yüksek Kurulu kararı ile özelleştirme kapsamına alınmıştır1.
(7) Özelleştirme programı kapsamında 2004 yılında Kolin İnşaat ve Turizm A.Ş.’ye (Kolin
İnşaat) devredilen ESGAZ, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu (4646 sayılı
Kanun) ile EPDK’nın doğal gaz piyasasını düzenlemek amacıyla çıkarmış olduğu
yönetmelikler çerçevesinde faaliyetlerini yürütmektedir. Şehir içi doğal gaz dağıtımı
faaliyetiyle iştigal etmekte olan ESGAZ’ın inceleme dönemi itibarıyla 270.706 abonesi
bulunmaktadır.
I.1.2. KA Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. (KA)
(8) Merkezi Ankara’da bulunan KA, 1993 yılında Atlas Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş.
bünyesinde, Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi acentesi olarak faaliyetlerine
başlamıştır. Daha sonra Aviva Sigorta A.Ş. (Aviva), Sompo Japan Sigorta A.Ş.
(Sompo Japan) ve Axa Sigorta A.Ş. (Axa Sigorta) acentelikleriyle de çalışmalarını
sürdürmüştür.
(9) Ana faaliyet alanı çeşitli alanlarda sigorta poliçesi üretmek olan KA, başta iştiraki
olduğu Kolin İnşaat ve iştirakleri olmak üzere çeşitli müşteri gruplarına hizmet
vermektedir. KA’nın Ankara haricinde İstanbul, Eskişehir ve İzmir’de de şubeleri
bulunmaktadır. Şirket, 2013 yılında Aviva ile işbirliğini sonlandırmış olup, Güneş
Sigorta A.Ş. (Güneş Sigorta), Mapfre Sigorta A.Ş., HDI Sigorta A.Ş. (HDI Sigorta) ve
Allianz Sigorta A.Ş. ile acentelik sözleşmeleri imzalamıştır.
I.2. Pazar ve İşleyişi Hakkında Genel Bilgiler
(10) Konuya ilişkin mevzuat çerçevesinde yapıyı ve süreci özetlemek gerekirse; doğal gaz
dağıtımı, EPDK tarafından düzenlenen ihaleleri alan ve dağıtım lisansına sahip olan
firmalar tarafından; doğal gaz tesisatı ise, dağıtım firmalarınca kendilerine verilen
yetki belgeleri (sertifika) çerçevesinde faaliyetlerini yürüten iç tesisat-mühendislik
firmaları tarafından yapılmaktadır. Tesisat firmaları söz konusu faaliyetlerini
gerçekleştirirken doğal gaz tesisatına ilişkin proje çizimini yapmakta, bu projeleri
dağıtım firmalarına sunmakta, dağıtım firmaları da söz konusu projeleri EPDK
tarafından belirlenen standartlara ve kurallara göre onaylamaktadır. Söz konusu
projeler, tesisat firmaları tarafından el ile ya da “cad” (computer aided design,
bilgisayar destekli tasarım) tabanlı bilgisayar programları aracılığıyla çizilmektedir.
Tesisat firmaları doğal gaz projelerini çizdikten sonra bu projeleri yukarıda da
belirtildiği gibi dağıtım firmalarına iletmektedir. Projelerin dağıtım firmasına gönderimi
ise elden, Zetacad veya Gasline gibi dış yazılım vasıtasıyla ya da dağıtım
şirketlerinin kendi platformları veya yazılımları vasıtasıyla olmak üzere üç farklı
şekilde gerçekleşebilmektedir. Öte yandan tesisat firmaları proje sunum ve onay
sürecinde dağıtım firmalarına, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri
Yönetmeliği’nin “İç Tesisat Onayı ve İşletmeye Alınması” başlıklı 37. maddesinde de
belirtildiği üzere, müşteri ile yapılmış sözleşme ve doğal gaz iç tesisat sigorta poliçesi
1 Kurulun konuya ilişkin olarak 15.01.2004 tarih ve 04-03/47-12 sayılı kararı bulunmaktadır.
19-14/189-85
4/37
gibi bazı ek belgeleri de hazırlamak zorundadır. Söz konusu belgeler de projelerin
dağıtım firmasına gönderiminde olduğu gibi elden ya da yazılım vasıtasıyla
sunulabilmektedir.
(11) Eskişehir ili sınırları içerisinde doğalgaz dağıtımı yapmak için EPDK tarafından
ESGAZ yetkilendirilmiştir. Yukarıda yer alan süreç ile ilgili ESGAZ’dan da bilgi
istenmiş olup, ESGAZ’dan gelen cevabi yazı ve ek bilgi ve belgeler doğrultusunda
söz konusu sürece aşağıda yer verilmektedir:
1) Abonelere doğalgaz arzının yapılmasını sağlayan süreç şehir içindeki dağıtım
hatlarından binaya doğru çekilen ve servis kutusunda son bulan hattın
çekilmesiyle başlamakta, daha sonra aboneler ESGAZ ile “Doğalgaz Bağlantı
Anlaşması” imzalamaktadır.
2) Doğalgaz Bağlantı Anlaşması’nı imzalayan aboneler doğal gaz iç tesisat
projelerini sertifika sahibi iç tesisat-mühendislik firmalarına yaptırmaktadırlar.
Mühendislik firması adreste keşif yaparak kolon ya da iç tesisat projesini,
Autocad, Zetacad, Gasline gibi yazılımlar aracılığıyla hazırlamakta ve online
olarak Proje Yönetim Sistemi (PYS) üzerinden ya da elden ESGAZ’a
iletmektedir.
3) Öncelikle projenin ön incelemesi (adres, abone bilgisi, sayacın doğru olup
olmadığı vs. gibi hususlar kontrol edilir) yapılmakta, bu bilgiler doğruysa
Abone Bilgi Yönetim Sistemi’ne (ABYS) ön kayıt girişi tamamlanmaktadır. Ön
kayıt işlemi yapılan proje, muayene ücretinin tahsilinden sonra proje onay
mühendislerince incelemeye alınmaktadır. Proje gerekli şartları taşıyorsa
onaylanmakta ve ABYS’ye onay girişi yapılmaktadır. Taşımıyorsa düzeltilmek
üzere firmaya geri gönderilmektedir.
4) Proje nihai olarak onaylandıktan sonra müşteri sözleşmesi yapılarak, iç tesisat
firması kendisi açısından uygun tarihe sistem üzerinden tesisat kontrol
randevusu alınmaktadır. Tesisat uygunsa kabul ve gaz açım işlemleri
yapılmakta, tesisat kabul ABYS’ye kaydedilmektedir. Tutulan “Doğal Gaz İç
Tesisat işletmeye Alma” tutanağı ESGAZ yetkilisi, mühendislik firmasının gaz
açım personeli ve müşteri tarafından imzalanmaktadır. Tesisat uygun değilse
eksiklerin düzeltilmesinin ardından firmaya tekrar randevu verilmektedir.
5) Yukarıda anlatılan genel süreçte iç tesisat firmaları, projelerini kontrol ve onay
için elden ya da kendi kullanıcı adı ve şifreleriyle girdikleri PYS üzerinden
ESGAZ’a iletmektedir. Aşamalar geçilip proje onaylandıktan sonra tesisatın
yapımına başlanmadan mevzuattan kaynaklı olarak firmaların sigorta yaptırma
zorunluluğu bulunmaktadır. Sistem üzerinden proje gönderenler için PYS’de,
sigorta yapılmasının istenip istenmediğinin sorulduğu bir kısım bulunmaktadır.
Sigorta yaptırmak istediklerini belirten firmaların sigorta poliçeleri ESGAZ ile
KA arasındaki entegrasyon aracılığıyla sistem üzerinden KA’nın aracısı olduğu
Sompo Japan’dan kesilerek otomatik olarak sisteme yüklenmektedir. Bu
aşamada sigorta yaptırmak istemediklerini belirten firmalar ise istedikleri
sigorta şirketinden poliçe düzenletmek suretiyle poliçeleri elden ESGAZ’a
iletmekte ya da taratarak sisteme yüklemektedirler.
(12) ESGAZ’ın resmi internet sitesine göre, Eskişehir’de faaliyet gösteren sertifika sahibi
64 iç tesisat firması bulunmaktadır. Bu firmalar tarafından düzenlenip ESGAZ’a
gönderilen proje sayılarına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir:
19-14/189-85
5/37
Tablo-1: 2016-2019 Yılları İç Tesisat Proje Sayısı
Yıllar 2016 2017 2018 2019 (Ocak-Şubat)
Proje Sayısı (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Cevabi Yazı
I.3. İlgili Pazarlar
I.3.1. İlgili Ürün Pazarı
(13) Dosya konusu davranışın birbiri ile ilintili birden fazla pazarla ilgili olduğu
görülmektedir. ESGAZ’ın faaliyette bulunduğu doğal gaz dağıtım pazarı, pazar
gücünün önem kazandığı asıl alan olarak ortaya çıkmaktadır. İddia edilen davranış
ise bu pazarla ilişkili pazarlara yöneliktir. ESGAZ doğal gaz dağıtım pazarında hukuki
tekel olarak faaliyet göstermekte ve ilgili mevzuat uyarınca iç tesisat projelerinin
hazırlanması ve sigortalanması pazarlarında da gözetim ve onay yetkisini
kullanmaktadır. Sertifika sahibi iç tesisat firmaları hazırladıkları projeleri ESGAZ’ın
onayına sunmakta ve aynı zamanda sigorta firmaları da mevzuatın gerektirdiği
şekilde her proje için poliçe düzenleyerek proje evrakına eklemektedirler.
(14) Başvuruda, ESGAZ’ın sahip olduğu hukuki tekel gücünü, iç tesisat projelerinin
sigortalanması sürecinde sigorta işlemlerini grup şirketlerinden olan KA sigorta
acentesine yönlendirmek suretiyle diğer sigorta acenteleri aleyhine dışlayıcı sonuçlar
verecek şekilde kullandığı iddia edilmektedir. Dolayısıyla ilgili ürün pazarları da bu
çerçevede, “doğal gaz dağıtım pazarı” ve bu pazarla ilişkili diğer bir pazar olan “doğal
gaz iç tesisatlarının sigortalanması pazarı” şeklinde tespit edilmiştir.
I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
(15) İlgili coğrafi pazarın belirlenmesi bakımından yukarıda tanımlanan pazarlar özelinde
farklı değerlendirmelere gidilebilecek olmakla beraber, dosya konusunu temel olarak
Eskişehir ilinde şehir içi doğal gaz dağıtımı pazarında tekel konumunda olan
ESGAZ’ın yine Eskişehir’de faaliyet gösteren iç tesisat-mühendislik firmalarının iç
tesisat projelerinin yapımı sürecindeki sigorta işlemlerine yönelik davranışları
oluşturduğundan, ilgili coğrafi pazar “Eskişehir ili” olarak belirlenmiştir.
I.4. Önaraştırma Sürecinde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
I.4.1. ESGAZ’da Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler
(16) Yürütülen önaraştırma kapsamında 26.02.2019 tarihinde ESGAZ’da gerçekleştirilen
yerinde incelemede elde edilen belgelerin dosya konusu ile ilgili öne çıkan
kısımlarına aşağıda yer verilmektedir.
(17) ESGAZ Makine Mühendisi (…..) ile ESGAZ Genel Müdür Yardımcısı (…..) ve
ESGAZ Elektronik Sistemler Müdürü (…..) arasında geçen bilgi kısmında ESGAZ
Elektronik Sistemler Müdürü (…..)’ın bulunduğu 10.08.2018 tarihli “iç tesisat firmaları-
ka sigorta.xlsx” konulu yazışmada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (ESGAZ)
“(…..) Bey Merhaba,
Sertifikalı firmalar İle sigorta konusunda yapılan görüşmelerin detayları ekteki excel
dosyasında mevcuttur.
Bilgilerinize arz ederim. Saygılarımla.”
(…..) (ESGAZ)
19-14/189-85
6/37
“Bu neya sen hallet
Rica edildi ne demek
Sen hepsiyle p tesi görüş”
(…..) (ESGAZ)
“Rica edildi diye yazdığına bakmayın hepsine söyleyip aba altından sopa göstermiş.
Ptesi’den itibaren izleyelim, KA sigortaya geçmeyenleri ben tekrardan çağırayım. Şimdi
hepsini tekrar çağırmak uygun düşmez. Seve seve yaptırmak lazım, fazla zorlama ters
teper.
Sigorta şirketine yeni başlayan bölge müdürüne görüşüldü diye bilgi vereyim. Ptesi’den
itibaren günlük takip raporu isteyelim. Gelen duruma göre ben görüşürüm firmalarla. Olur
mu?”
(18) Yukarıda geçen yazışmanın konusunu oluşturan, bazı iç tesisat firmaları ile yapılan
görüşmelere ilişkin notların yer aldığı ve söz konusu yazışma ekinde yer alan tablo
ise aşağıda yer almaktadır:
Sıra Sertifikalı Firma Durum
1 (…..)
Dışarıda (…..) TL'ye Kolon için (…..) TL'ye sigorta yaptırdıklarını
belirtti.
Ka sigortada fiyatların yüksek olduğunu belirtti.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışmaları rica edildi.
Firma yetkilisi değerlendireceğini söyledi.
2 (…..)
Ka sigortada fiyatların yüksek olduğunu belirtti.
Ka sigorta ile daha önce görüştüklerini Ka sigorta yetkilisinin "Zaten
proje sayınız azmış" gibi bir yaklaşımda bulunması sebebiyle Ka
Sigorta ile çalışmadığını söyledi.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışmaları rica edildi.
Firma yetkilisi değerlendireceğini söyledi.
3 (…..)
Fiyat farkından dolayı çalışmadığını belirtti.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışması rica edildi.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışacağını söyledi.
4 (…..)
Fiyat farkından dolayı çalışmadığını belirtti.
Kendilerinin 7/24 sertifikalı firmalarımızdan biri olduğu belirtildi.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışması rica edildi.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışacağını söyledi.
5 (…..)
Sigorta bedellerinin biraz düşmesini beklediklerini söyledi. Ka
sigortadan poliçe yaptırdıkları zaman, sistemde bakiyeleri
kalmadığında poliçe basılmadığını, poliçe basılmaması sebebiyle
proje baskısı alamadıklarını bu sebeple de gaz açımı için gün
alamadıklarını ve mağduriyet yaşadıklarını söyledi.
-(…..) TL bakiyeye kadar poliçe yapılırsa mağdur olmayacaklarını
belirtti.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışması rica edildi.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışacağını söyledi.
6 (…..) Ka sigorta ile çalışmayacağını söyledi.
7 (…..)
Fiyat farkından dolayı çalışmadığını belirtti.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışması rica edildi.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışacağını söyledi.
8 (…..)
Fiyat farkından dolayı çalışmadığını belirtti.
Kendilerinin 7/24 sertifikalı firmalarımızdan biri olduğu belirtildi.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışması rica edildi.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışacağını söyledi.
9 (…..)
Fiyat farkından dolayı çalışmadığını belirtti.
Kendilerinin 7/24 sertifikalı firmalarımızdan biri olduğu belirtildi.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışması rica edildi.
19-14/189-85
7/37
Poliçelerin bir kısmını yaptıracağını belirtti.
10 (…..)
Kolon sigorta bedelinin (…..) tl'den aşağı yapılamaması sebebiyle
çalışmadığını, (…..) tl'den daha ucuza iş yapmasına rağmen, (…..)
tl'lik sigorta yapması durumunda (…..) TL'lik fatura kesmek zorunda
kaldığını bu sebeple daha fazla KDV ödemek durumunda kalması
sebebiyle çalışmadığını belirtti.
Sistemde bakiye kalmadığında sigorta yapılmaması sebebiyle
poliçelerin basılmadığını bu sebeple gün alamadıklarını ve
mağduriyet yaşadıklarını belirtti. Eksi bakiye ile örnek olarak eksi
(…..) TL'ye kadar poliçe basılmasını istedi.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışması rica edildi.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışacağını söyledi.
11 (…..) Ka sigorta ile çalışmaya başladıklarını söyledi.
12 (…..)
Fiyat farkından dolayı çalışmadığını belirtti.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışması rica edildi.
Sigorta poliçelerin bir kısmını yaptıracağını ancak hepsini
yaptırması durumunda zarar edeceğinden dolayı hepsini
yaptırmayacağını söyledi.
13 (…..)
Fiyat farkından dolayı çalışmadığını belirtti.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışması rica edildi.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışacağını söyledi.
14 (…..)
Fiyat farkından dolayı çalışmadığını belirtti.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışması rica edildi.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışacağını söyledi.
15 (…..)
Ekonomik olarak zor durumda olan tanıdığına sigorta yaptırdığını,
kendi zor durumda kaldığı zaman bu sigortacının kendisine
yardımcı olduğunu, vefa için bu sigortacı ile çalıştığını söyledi.
Pazartesi gününden itibaren Ka sigorta ile çalışması rica edildi.
Sigortaları yarı yarıya Ka sigortadan yaptıracağını belirtti.
16 (…..) Firmanın yetkisi bitti.
(19) ESGAZ Eskişehir Elektronik Sistemler Müdürü (…..) ile KA Eskişehir Şube Müdürü
(…..) ve ESGAZ Genel Müdür Yardımcısı (…..) arasında 13.08.2018 tarihinde geçen,
bilgi kısmında ESGAZ Genel Müdür Yardımcısı (…..), ESGAZ Makine Mühendisi
(…..), KA Koordinatörü (…..) ile KA Satış Müdürü (…..)’ın bulunduğu “İç Tesisat
Sigortaları hk.” konulu yazışmalarda şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (ESGAZ)
“Merhaba (…..) Bey,
Verdiğiniz listedeki iç tesisat firmaları ile birebir görüşülerek sigortaları KA Sigortadan
yaptırmaları konusu söylendi. Büyük kısmı yaptıracağını beyan ettiler. Konuyu takip
edebilmek adına günün sonunda bize o günün sigorta yaptıran firmaları dökümünü
gönderebilir misiniz?”
(…..) (KA)
“Teşekkürler (…..) bey telefonda görüştüğümüz üzere, saat öğlen 12 de ve hergün bu
saatte kontrol ve takip amaçlı poliçe yaptıranların listesini çekip size ileteceğiz.
Bayram sonrası da sizin yönlendirmeniz üzerine (…..) bey ile Büyük ve potansiyel olan
firmaları ziyaret edeceğiz,
İlgi ve desteğiniz için şimdiden ayrıca teşekkürler,”
(…..) (ESGAZ)
“(…..) bey
Özel takibin de olsun lütfen ..konuyu hafta sonuna kadar konuşalım.. İyi çalışmalar”
19-14/189-85
8/37
(20) KA Eskişehir Şube Müdürü Vural DİNÇER ile ESGAZ Elektronik Sistemler Müdürü
(…..), ESGAZ Genel Müdür Yardımcısı (…..) ve ESGAZ Makine Mühendisi (…..)
arasında geçen, bilgi kısmında ESGAZ Genel Müdür Yardımcısı (…..) bulunduğu
16.08.2018 tarihli “İç Tesisat Sigortaları hk.” konulu yazışmada şu ifadeler yer
almaktadır:
(…..) (KA)
“Merhaba
15/16.08.2018 Tarihli Proje/Poliçe raporu ekteki gibidir.
Bilgilerinize Sunarız,”
(…..) (ESGAZ)
“(…..) bu ne yaaa
Hergün geliyor
Sorun çözüldü mü”
(…..) (ESGAZ)
“(…..) Bey,
KA sigorta günlük yapılan sigortaları firma bazında bize gönderiyor, bizde yaptıranları
yaptırmayanları günlük takip ediyoruz. Firmalarla birebir görüşüyoruz. Problem
çözülüyor. Bizde takip edip izliyoruz.”
(21) ESGAZ Genel Müdür Yardımcısı (…..) ile KA Koordinatörü (…..) arasında 30-
31.08.2018 tarihlerinde yapılan bilgi kısmında ESGAZ Genel Müdürü (…..) ile Kolin
İcra Kurulu Üyesi (…..)’nun bulunduğu “FW: Poliçe İstek oranları.xlsx” konulu
yazışmalarda şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (ESGAZ)
“(…..) bey Merhaba
Sizinle yaptığımız toplantıdan sonra firmalarla özel olarak görüştük. Şu ana kadar
gelen projelerin % 74 miktarını Ka sigortadan yaptırdıkları görülmüştür.
Konuyla ilgili özel görüşmeler devam etmektedir. Ekteki dosyada da detaylar
mevcuttur.
Vermiş olduğunuz eğitim için tekrar teşekkür ederim. Yıl sonuna doğru tekrarlarsak
sevinirim..
Kolay gelsin”
(…..) (KA)
“(…..) Bey, ilginiz ve desteğiniz için teşekkür ederim. Esgaz ne zaman isterse eğitim
vermeye hazırız. Esgaz Çalışanları’nın başta sağlık poliçeleri olmak üzere, bireysel
poliçeleri için de her türlü iş birliğine hazırız.
Saygılarımla.”
(22) ESGAZ Elektronik Sistemler Müdürü (…..) tarafından ESGAZ Genel Müdür
Yardımcısı (…..)’a gönderilen 08.09.2018 tarihli “FW: Firmaların İç Tesisat Sigortaları
Hk.” konulu yazışmalarda şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (ESGAZ)
“(…..) Bey,
5 Eylül tarihine kadar olan sigorta poliçesi yaptırma oranları aşağıdaki gibidir.
TARİH
Proje
Sayısı
Ka
Sigortadan
Poliçe
Ka Sigorta
Poliçe
istenmeyen
Ka
Sigortadan
Poliçe
19-14/189-85
9/37
(23) KA Eskişehir Şube (…..) ile KA Koordinatörü (…..), KA Satış Müdürü (…..), ESGAZ
Mühendisi (…..) ve ESGAZ Elektronik Sistemler Müdürü (…..) arasında geçen, bilgi
kısmında Kolin İcra Kurulu Üyesi (…..)’nun bulunduğu 10-11.09.2018 tarihli “RE:
ESGAZ DOĞALGAZ PROJE/POLİÇE” konulu yazışmada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (KA)
“Merhaba,
Doğalgaz projelerinin poliçeleşmesi ile ilğli yaptığımız raporlama ve ziyaretler, Esgaz
(…..) bey ile (…..) beyin yakın takipleri ile son 3 aylık görünüm aşağıdaki gibidir.
Temmuz döneminde bizim ile hiç çalışmayan (…..) firma var iken Eylül ayında şuan bu
sayı (…..) a düşmüştür,
DÖNEM proje poliçe POLİÇELEŞME ORANI
Temmuz (…..) (…..) (…..)
Ağustos (…..) (…..) (…..)
10 Ağustos 10 Eylül (…..) (…..) (…..)
1-10 Eylül (…..) (…..) (…..)
(…)”
(…..) (KA)
“(…..) Bey, sizlere takibiniz için teşekkürler,
1. Bizle çalışmamakta ısrar eden (…..) firma görüşü nedir? Bizle hiç mi
çalışamayacaklar, bu durum netleşti mi?
2. Çalışmayan (…..) firma için yapılabilecek başka bir şey kaldı mı?
3. Eğer son nokta bu (…..) firmanın bizle çalışmamasıysa, buraya bir çizgi
çekelim. Bu (…..) firmanın çoğalmaması için takibi ve raporlamayı sizden
bekleyelim (…..) Bey. Bir (…..) firma olursa Esgaz' dan, zamanında, süreç
uzamadan ve takip bırakılmadan destek rica edelim.
4. Çalışmamakta ısrarlı firmalara, çok net olarak diğer firmaların aklını çelmemeleri
için uyaralım/ricacı olalım.
(…..) Bey, aynı çalışmayı (…..) Bey üzerinden İzmirgaz için de sağlamanızı rica
ederim.
istenen
(Adet)
(Adet) Yapılan
Oran
14.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
15.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
16.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
17.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
27.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
28.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
29.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
30.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
31.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
3.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
4.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
5.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
19-14/189-85
10/37
(…..) Bey, (…..) Bey, KA ya bu süreçte verdiğiniz destek için çok çok teşekkür
ederim. En kısa zamanda tekrar görüşmek üzere.
Saygılarımla.”
(24) ESGAZ Elektronik Sistemler Müdürü (…..) ile ESGAZ Makine Mühendisi (…..) ve
ESGAZ Genel Müdür Yardımcısı (…..) arasında 11.09.2018 tarihinde yapılan “Ka
sigorta poliçeleri hk.” konulu yazışmalarda şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (ESGAZ)
“(…..) Bey Merhaba,
Genel toplamda günlük olarak Ka sigortadan poliçe yaptırma oranları ve sertifikalı
firmala bazında Ka sigortadan poliçe yaptırma oranlarını gösteren excel tabloları
ektedir.
14.08.2018 tarihi itibari ile yapılan analizlerde, 30.08.2018 tarihine kadar genel
toplamda %74,78 olan Ka sigortadan poliçe yaptırma oranı, 11.09.2018 tarihi itibariyle
genel toplamda %78,63 olarak gerçekleşmiştir.
Bilgilerinize arz ederim. Saygılarımla.”
(…..) (ESGAZ)
“(…..) Bey,
Sigortalarla ilgili olarak bizim takip ettiğimiz liste üzerinden firmaların durumu ekli
listededir.
Bilgilerinize arz ederim.”
(25) ESGAZ Makine Mühendisi (…..) ile ESGAZ Elektronik Sistemler Müdürü (…..) ve
ESGAZ Genel Müdür Yardımcısı (…..) arasında 18.09.2018 tarihinde yapılan, bilgi
kısmında ESGAZ Makine Mühendisi (…..)’ın bulunduğu “İç Tesisat Sigortaları hk.”
konulu yazışmalarda şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (ESGAZ)
“(…..) Bey,
Firmaların sigorta poliçeleri ektedir.
Bilgilerinize sunarım.
Saygılarımla.”
(…..) (ESGAZ)
“(…..) Bey,
Günlük sigorta takip oranları ektedir.”
(…..) (ESGAZ)
“(…..) bey
Sürekli takibimin altında olsun lütfen dayı konu önemli”
(26) ESGAZ Makine Mühendisi (…..) tarafından ESGAZ Elektronik Sistemler Müdürü
(…..)’a gönderilen 06.11.2018 tarihli “İç Tesisat Sigortaları hk.” konulu yazışmalarda
şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (ESGAZ)
“(…..) Bey Merhaba,
İç tesisat sigortaları ile ilgili tutulan takip tabloları ektedir.
Günlük poliçe istek oranları toplamda %92 oranı civarında seyretmektedir.
Bilgilerinize arz ederim. Saygılarımla.
19-14/189-85
11/37
(…..) (ESGAZ)
“Bilginize”
(27) 06.11.2018 tarihli yukarıdaki yazışmanın ekinde “Poliçe istek oranlan.xlsx; Ka
Sigorta-Sertifikalı Firmalar.xlsx; GÜNLÜK TAKİP.XLSX” adlarıyla yer alan tablo
halindeki eklere ise aşağıda yer verilmiştir:
Sıra Sertifikalı Firma
Proje
Sayısı
Ka
Sigortadan
Poliçe
İstenen
(Adet)
Farklı
Sigortacıdan
İstenen
Poliçe
(Adet)
Ka
Sigortadan
Poliçe
İsteme
Oranı
Açıklama
1 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Geçmedi.
2 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Kısmi olarak yaptırıyor.
3 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Bayramdan sonra
geçeceğini söylemişti.
29.08.2018 tarihinden
itibaren gönderdiği 19
projeden 11 ini Ka
sigortadan yaptırdı.
4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Bayramdan sonra
geçeceğini söylemişti.
30.08.2018 tarihinden
itibaren gönderdiği 62
projeden tamamını Ka
sigortadan yaptırdı.
5 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Bayramdan sonra
geçeceğini söylemişti.
30.08.2018 tarihinden
itibaren gönderdiği 39
projeden 33 adetini Ka
sigortadan yaptırdı.
6 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
03.09.2018 tarihinden
itibaren gönderdiği 19
projeden 11 ini Ka
sigortadan yaptırdı.
7 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
30.08.2018 tarihinden
itibaren 19 projenin
sigortasının tamamını Ka
sigortadan yaptırdı.
8 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Geçti.
9 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Geçmedi.
10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Geçmedi.
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Geçti.
12 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Geçmedi.
13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Geçmedi.
14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
31.08.2018 tarihinden
itibaren gönderdiği 12
projeden 9 unu Ka
sigortadan yaptırdı.
15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Geçmedi.
16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şirket sahibi Makine
mühendisleri Odası
başkanı olduğu için konu
hakkında konuşma
19-14/189-85
12/37
TARİH
Proje
Sayısı
Ka Sigortadan
Poliçe istenen
(Adet)
Ka Sigorta Poliçe
istenmeyen (Adet)
Ka Sigortadan
Poliçe Yapılan
Oran
14.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
15.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
16.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
17.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
27.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
28.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
29.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
30.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
31.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
3.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
4.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
5.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
6.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
7.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
10.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
11.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
12.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
13.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
14.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
17.08.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
18.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
19.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
20.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
21-25.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
25.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
26.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
27.09.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
28.09.-01.10.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
1.10.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
2.10.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
3.10.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
05.10.2018-08.10.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
9.10.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
12.10.2018-15.10.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
15.10.2018-22.10.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
22.10.2018-25.10.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
25.10.2018-01.11.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
yapılmadı.
17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kendi sigorta şirketi olması
sebebiyle oaradan
yaptırıyor.
Toplam 568 219 349 38,56%
Daha önce Ka sigorta ile
çalışmayan firmaların
gönderdiği 568 projeden
219 unun sigortası Ka
sigorta tarafından
yapılmıştır. Bu süreçte
daha önce Ka sigorta ile
çalışmayan firmaların Ka
sigorta ile çalışma oranı
%38,56 olmuştur.
19-14/189-85
13/37
02.11.2018-05.11.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
5.11.2018-12.11.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
12.11.2018-19.11.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
19.11.2018-06.12.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
07.12.2018-31.12.2018 (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam 9596 8612 984 89,75%
Sıra Sertifikalı Firma
Proje
Sayısı
Ka
Sigortada
n Poliçe
İstenen
(Adet)
Farklı
Sigorta
cıdan
İstenen
Poliçe
(Adet)
Ka
Sigortadan
Poliçe
İsteme
Oranı
Açıklama
1 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Geçmedi.
2 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Kısmi olarak yaptırıyor.
3 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Bayramdan sonra geçeceğini
söylemişti. 29.08.2018
tarihinden itibaren gönderdiği 8
projeden 5 ini Ka sigortadan
yaptırdı.
4 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Bayramdan sonra geçeceğini
söylemişti. 30.08.2018
tarihinden itibaren gönderdiği 4
projeden tamamını Ka
sigortadan yaptırdı.
5 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Bayramdan sonra geçeceğini
söylemişti. 30.08.2018
tarihinden itibaren gönderdiği 7
projeden 6 adetini Ka sigortadan
yaptırdı.
6 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Geçmedi.
7 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Bayramdan sonra geçeceğini
söylemişti. 30.08.2018 tarihinde
gönderdiği 1projenini sigortasını
Ka sigortadan yaptırdı
8 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Geçti.
9 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Geçmedi.
10 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Geçmedi.
11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Geçti.
12 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Geçmedi.
13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Geçmedi.
14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Geçmedi. 31.08.2018 tarihinde
tekrar görüşüldü bundan
sonrakilerde yaptıracağını
söyledi.
15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Geçmedi.
16 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şirket sahibi Makine
mühendisleri Odası başkanı
olduğu için konu hakkında
konuşma yapılmadı.
17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kendi sigorta şirketi olması
sebebiyle oradan yaptırıyor.
19-14/189-85
14/37
18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Firma ile görüşüldü. Ka
sigortadan yaptırmaya başladı.
19 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Firma ile görüşüldü. Ka
sigortadan yaptırmaya başladı.
20 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Daha önceden Ka sigorta ile
çalışıyordu, başka sigortacıdan
yaptırmaya başladı. Firma ile
görüşülecek.
21 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
22 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
23 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
24
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Endüstriyel tesisat yapan firma,
sigortaları proje göndermeden
önce ayrıca yaptırıyor.
25 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
26 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
27 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
28 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
29 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
30 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(28) 12.11.2018 tarihinde KA Eskişehir Şube Müdürü (…..) tarafından ESGAZ Elektronik
Sistemler Müdürü (…..) ve ESGAZ Makine Mühendisi (…..)’a gönderilen ve bilgi
kısmında KA Satış Müdürü (…..) ve KA Koordinatörü (…..)’un yer aldığı e-postada,
söz konusu yılın 10. ayında tüm firmalar arasında sadece altı firmanın hiç poliçe
yaptırmadığı, diğer firmaların %90 oranında poliçesinin Suges üzerinden
düzenlendiği ifade edilmekte olup, e-postanın “Esgaz 2018.10. ay kümül r~1.xlsx”
isimli ekinde her bir firmanın proje sayısı, yapılan poliçe sayısı ve poliçe yapılmayan
proje sayısı bilgileri bulunmaktadır.
(29) ESGAZ Genel Müdür Yardımcısı (…..) ile ESGAZ Elektronik Sistemler Müdürü (…..)
arasında 13.11.2018 tarihinde yapılan, bilgi kısmında ESGAZ Genel Müdürü (…..)’ın
bulunduğu “İç tesisat sigorta toplantı Hk” konulu yazışmalarda şu ifadeler yer
almaktadır:
(…..) (ESGAZ)
“(…..) Bey,
15 Kasım 2018 Perşembe sabah 10.00'da İç tesisat sigortaları konusunda Sompo
Japan Yönetimi İle KA Sigorta arasında toplantı yapılacakmış. teknik konularda destek
almak üzere toplantıya beni de davet ettiler.
Katılımımız uygun mudur?”
(…..) (ESGAZ)
“Uygundur”
(30) KA Eskişehir Şube Müdürü (…..) tarafından ESGAZ Elektronik Sistemler Müdürü
(…..)’a gönderilen bilgi kısmında KA Satış Müdürü (…..) bulunduğu 06.12.2018 tarihli
“İç Tesisat Sigortaları hk.” konulu yazışmada şu ifadeler yer almaktadır:
19-14/189-85
15/37
(…..) (KA)
“19 kasım 06 aralık arası Proje/Poliçe raporu ektedir
Toplam proje sayısı (…..) olup kesilen poliçe adedi (…..) dur %93 lük bir
proje/poliçeleşme oranı vardır.
İlgi ve desteğiniz için teşekkürler,
İyi çalışmalar,”
(31) ESGAZ Elektronik Sistemler Müdürü (…..) tarafından ESGAZ Genel Müdür
Yardımcısı (…..)’a gönderilen 03.01.2019 tarihli “FW: Sigorta Takip Çizelgesi” konulu
yazışmalarda şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (ESGAZ)
“(…..) Bey,
İç Tesisat firmalarının Ağustos ayı itibariyle %70’ler de olan poliçe yaptırma oranı yıl
sonu itibari ile %90’lara çıkarılmıştır. Tablo ektedir.”
(32) Söz konusu yazışmanın ekinde ise yukarıda 06.11.2018 tarihli yazışma ekinde yer
alan ve tesisat firmalarının KA’ya geçiş yapıp yapmadıklarına ilişkin ifadeler ile
KA’dan yaptırdıkları ve KA’dan yaptırmadıkları poliçe sayılarına yer verilen tablonun
bir benzeri bulunmaktadır.
(33) ESGAZ Elektronik Sistemler Müdürü (…..) ile KA Koordinatörü (…..) ve KA Satış
Müdürü (…..) arasında 08.02.2019 tarihinde yapılan, bilgi kısmında KA Satış Müdürü
(…..)’ın bulunduğu “Sigorta Karşılaştırma Tablosu.xlsx” konulu yazışmalarda şu
ifadeler yer almaktadır:
(…..) (ESGAZ)
“(…..) Bey,
Piyasadaki İç Tesisat poliçelerinin içerik ve kapsamlarının karşılaştırılması ekli
tablodadır.
İyi çalışmalar.”
(…..) (KA)
“Şu savunmaya 2 günümüz gitti. (…..) kimden çıkmıştır.”
(34) Yukarıdaki e-postada da kısmen geçtiği üzere, dosya konusuna ilişkin Türkiye Odalar
ve Borsalar Birliği (TOBB) Sigorta Acenteleri İcra Komitesinin 14.11.2018 tarihli
kararı ve Birlik Yönetim Kurulunun 23.11.2018 tarih, 06 sayılı karar tasvibi ile
inceleme başlatılmış ve KA’dan savunması istenmiştir. İlgili sürece ilişkin dokümanlar
gerek ESGAZ’da gerekse KA’da yapılan yerinde incelemelerde elde edilmiştir. Söz
konusu belgelere aşağıda “KA’da Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler”
ve ayrıca “TOBB İncelemesine Yönelik KA Tarafından Hazırlanan Cevabın Özeti”
başlıkları altında yer verildiğinden burada ayrıca değinilmemiştir.
I.4.2. KA’da Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler
(35) Yürütülen önaraştırma kapsamında ESGAZ’ın yanı sıra 28.02.2019 tarihinde KA’da
yerinde inceleme yapılmış, 75 sayfa belge alınmıştır. Bu belgelerin dosya konusu ile
ilgili öne çıkan kısımlarına aşağıda yer verilmiştir.
(36) 11.04.2017 tarihinde, KA Satış Müdürü (…..) ile KA Koordinatörü (…..) arasındaki
yazışmalar içindeki “FW: ESGAZ ve İZMİR GAZ doğalgaz dönüşüm firma proje-
poliçe adetleri” konulu e-postanın ekinde bulunan “İzmirgaz 2016.xlsx: İzmirgaz
2017.xlsx; Esgaz 2017.xlsx; ESGAZ_Police_Proje_ 2016.xlsx; İZMİR 2017 Mart
Proje-Poliçe Sayıları.xlsx; E.ŞEHİR 2017 Mart Proje-Poliçe Sayıları.xlsx” adlı excel
19-14/189-85
16/37
dosyasında 2016-2017 yıllarında İZMİRGAZ ve ESGAZ’a ilişkin iç tesisat firmaları
tarafından gerçekleştirilen proje sayıları, poliçelerini KA’dan yapmayan firma sayısı
ve söz konusu firma isimleri gibi bilgiler yer almaktadır.
(37) KA Koordinatörü (…..) ile KA Satış Müdürü (…..), KA çalışanı (…..) ve KA Eskişehir
Şube Müdürü (…..) arasında bilgi kısmında Kolin İcra Kurulu Üyesi (…..) ve KA
Genel Müdürü (…..) ile Sigorta Teknik Personeli (…..)’ın bulunduğu 24.07.2018 tarihli
“RE: ŞUBE RAPORLARI GÜNDEM 24 07 2018” konulu yazışmada şu ifadeler yer
almaktadır:
“(…)
(…..) (KA)
Müdür Arkadaşlarım selamlar,
1. (…..) Bey, gün içinde Eskişehir ve İzmir için tabloyu güncelleyerek, sizler ile
paylaşacak. Sizler bir yandan çalışmanızı yapınız, rakamlarınızı çıkarınız, Itf.
2. (…..) Bey, hepimiz ile paylaşmak için ayrıca bir GAZ PAKET ÜRETİM raporu
hazırlayacak. Bu raporda 2017 yılı 12 ayı ve 2018 için ilk 6 ayı ay ve ay, yapılan proje
adeti, buna karşılık yapılan paket poliçe adetini göreceğiz.
Dolayısıyla, bizle çalışan çalışmayan, gaz firmalarını gerek kendimiz gerek
Esgaz+İzmirgaz desteği ile yönetmeye çalışacağız.
(…)”
(38) KA Satış Müdürü (…..) ile KA Koordinatörü (…..), KA Eskişehir Şube Müdürü (…..),
KA Satış Müdürü (…..), Kolin İcra Kurulu Üyesi (…..) ve KA Genel Müdürü (…..)
arasında 03-07.08.2018 tarihleri arasında yapılan, bilgi kısmında KA Eskişehir Şube
Müdürü (…..) ve KA çalışanı (…..)’nın bulunduğu “ESGAZ ve İZMİRGAZ / Doğalgaz
Dönüşüm Paket poliçeleri / 2017-2018 aylık karşılaştırmalı ve 2017-2018 ilk 7 aylık
raporları” konulu yazışmalarda şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (KA)
“Sayın Yöneticilerim,
Ön bilgi ve sonrasında değerlendirilmek üzere olarak sizlere sunulan,
ESGAZ ve İZMİRGAZ da devam etmekte olan Doğalgaz Dönüşüm Paket
poliçelerimizin 2017-2018 aylık karşılaştırmalı ve 2017-2018 ilk 7 avlık raporları
ektedir.
İzmir Gaz;
• Proje düşüklüğüne bağlı poliçe adetlerinde azalma mevcuttur.
• 5 adet bizimle çalışmayan firma mevcut olup, Axa dan (…..) TL primli (…..) Sigorta
acenteliğinden düzenlenmektedir.
(…..) Bey in ziyaretlerinde prime dayalı Axa tercihleri belirtilmiştir.
• İzmir Gaz ın başka şirket poliçesi kabul ettiğini anladıklarında tercih
değiştirebiliyorlar.
• (…..) Bey ve (…..) Bey e bilgileri verilmiş tekrar destek istenmiştir.
GENEL TOPLAM
2017 2018 FARK
Proje Sayısı Poliçe Adedi Proje Sayısı Poliçe Adedi Proje Sayısı Poliçe Adedi
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Eskişehir Gaz;
•Proje düşüklüğüne bağlı poliçe adetlerinde azalma mevcuttur.
19-14/189-85
17/37
•17 adet bizimle çalışmayan firma mevcut olup, Ergo ve Axa dan iç tesisatta (…..) TL,
kolon da (…..) TL ile farklı sigorta acenteliklerinden düzenlenmektedir.
(…..) Bey ve (…..) Bey in birlikte firma ziyaretlerinde prime dayalı Ergo, Axa tercihleri
belirtilmiştir.
•Eskişehir Gaz ın başka şirket poliçesi kabul ettiğini anladıklarında tercih
değiştirdiklerini iletmektedirler.
•Eskişehir de verilecek ESGAZ desteği ile çalışmayan tesisat firmalarının sayısının
düşeceği kesindir. Firmalar deneme yanılma ilerlemektedirler. Firma ziyaretlerinde
ESGAZ dan kabul görürse yön değiştirebiliyorlar.
•Dışarıdan poliçe düzenletmenin takip/zaman kaybı/düzensiz ve eziyetli olduğunu
fakat primi önemsediklerini belirtmişlerdir. SUGES in içerisindeki sistemin rahatlığını
Kabul etmektedirler.. Bizlerde prim farkının bu operasyonel kolaylık ve hizmet
olduğunu belirtmekteyiz.
GENEL TOPLAM
2017 2018 FARK
Proje Sayısı Poliçe Adedi Proje Sayısı Poliçe Adedi Proje Sayısı Poliçe Adedi
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Önemli
• (…..) Bey ve (…..) Bey ziyaretlerinde (…..) Bey den Eskişehir de bir acentenin
Ankara Sigorta İle "Doğalgaz Dönüşüm Paket Poliçesi" satışına başladığını
belirterek,
KOLON + İÇ TESİSAT a tek poliçede toplamda (…..) TL prim ile teklif sunduğunu ve
firmaları dolaştığını belirtmişlerdir.
Son karşılaştırmalı prim durum tablomuz
KA/SOMPO POLİÇE
PRİMLERİ
DİĞER ŞİRKETLER
POLİÇE PRİMLERİ
FARK
KOLON (…..) (…..) (…..)
İÇ TESİSAT (…..) (…..) (…..)
Bilgi ve değerlendirmelerinize sunarım.”
(…..) (KA)
“Sayın Yöneticilerim Merhaba,
(…..) beyin tahlillerine ek olarak yaptığımız analiz aşağıdaki gibidir,
Esgaza Kayıtlı çalışan Toplam (…..) tesisat firması bulunmaktadır,
Bunların (…..) tanesi Esgazdan proje almamış firma (…..) tanesi 1 ve üstü proje
yapmış firmalardır,
Bu firmaların toplam yıl için de dağılmış (…..) Kasko (…..) Trafik sigorta sı vardır
(vade dökümü aşağıdaki gibidir)
VADE Kasko Trafik
Ağustos (…..) (…..)
Eylül (…..) (…..)
Ekim (…..) (…..)
Kasım (…..) (…..)
Aralık (…..) (…..)
Ocak (…..) (…..)
Şubat (…..) (…..)
Mart (…..) (…..)
Nisan (…..) (…..)
Mayıs (…..) (…..)
Haziran (…..) (…..)
Temmuz (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..)
19-14/189-85
18/37
Firmalara doğalgaz dönüşüm Paket poliçesi yanı sıra yaklaşık sapmalar ile birlikte
(Esgaz ile çalışmayan, Acente akrabası ,yada kesinlikle çalışmak istemem gibi..)
(…..) TL hacimli kasko ve trafik poliçesi üretimi
Dolayası ile yaklaşık (…..) TL komisyon üretim hacmi yakalama şansımız olabilir.
Bu yüzden Esgazın vereceği desteğin görünmeyen yüzünün yansıması bu olabilir,
Bu firmaları kazanabilmek adına ŞOK market hediye çeki yada daha farklı
promosyonlarla da destekleyebiliriz diye
düşünüyoruz,
Yan ürünler (İşyeri,Konut) de Bonus olacaktır,
Bilgi ve değerlendirmenize sunarım,
Saygılarımla,”
(…..) (KA)
“(…..) Bey, gecikmeli de olsa, güzel çalışmanız için tşk ederim.
(…..) Bey sistemini kurduğundan beri neredeyse sıfır zahmet ile devam eden ve
karımızın (…..) sini getiren iç tesisat poliçeleri çok önemli.
Geçmişlerde İzmirgaz' da çalışmayan sıfır, Esgaz' da ise (…..) adetti. Şimdi (…..) ve
(…..)' ye gelmişiz. Aslında tek görmek istediğimiz bu 2 küçük rasyo.
Daha fazla gecikmeden bu işi eski haline getirmeliyiz. Buradaki asıl konu, taviz
vermemek, herkesin etki alanımızda kalması.
1. Bir kere, bu işi çok daha yakından takip etmeliyiz. Her ay kim bizle çalışmıyor
görmeliyiz. Raporlarda boğulmayalım, tek görmek istediğim, "hangi firma bizle
çalışmıyor" adet hiç önemli değil çünkü iş yoksa poliçede yok zaten.
2. Esgaz ve İzmirgaz' dan destek isteyerek, firmaların bize dönmelerini rica edelim.
Kolunu bükemediklerimiz olacaktır, o firmaları da diğer firmaları bize karşı
ayaklanmamaları için ikaz edelim. Örnek olarak İzmir' de (…..)' da (…..) adet
kümelenmiş. Bu (…..) linin lideri kimse onu ikna ettiriniz. Esgaz' da da aynı gruplaşma
olacaktır. Eğer mümkünse, hepsini topluca çağırıp, toplu mesaj verdirelim.
3. (…..) zaten gazcıları ziyaret ediyordu, bize kısa rapor versin, ne kadar yok kat etti.
Adamların KA ile kendi işlerinde çalışmaya gönülleri oldu mu? Kaç firmanın kaçını
(…..) Bey kazandı. Kısa rapor istiyorum ltf.
4. (…..) Bey, gazcılar hedef firmalar, maildeki çalışmanız çok güzel. Ben Zaten (…..)
e önermiştim, gazcıları trafikte ŞOK layalım, kaskoda kalbur üstülere (…..)% iade
verelim diye. (…..) de demişti ki, gerek yok ben zaten adam gibi olanların hepsi ile
çalışıyorum. Bu işe girersek hiç yeni firma kazanamayız, bir de mevcut komisyondan
düşeriz dedi. Meydan senin, (…..) Bey (…..) Bey ile son kez değerlendirin
başlayalım.”
(…..) (KA)
“(…..) Bey merhaba,
İzmirgaz İç tesisat firmaları ile ilgili yaptığım çalışma raporu özetle aşağıdadır,
(…..) Bey'in referans olarak vermiş olduğu (…..) firmanın (…..) tanesini ziyaret ettim.
Ziyaretlerim sonucunda firmaların Vergi Numaraları almış ve sistemden Trafik Kasko
vadelerini çekmiş bulunmaktayım. Bu firmaların bazıları ile çalışmaya başlamış
bulunmaktayız ( (…..) Mühendislik, (…..) Mühendislik, (…..) Mühendislik, (…..)),
bazılarına da teklif vermekteyiz.
Sanayi projesi yapan fakat poliçesini bizden yapmayan (…..) Mühendislik, (…..)
Mühendislik firmalarının poliçelerini biz yapmaya başlamış bulunmaktayız.
Sigortalarını bizden yapmayan firmaların sözde gerekçeleri şöyledir;
Sigortacım var (Berberim ile Sigortacımı değiştirmem), ihtiyaç olursa ben sizi ararım
vs...
Bilgilerinize sunarım.
İyi çalışmalar.”
(39) Yukarıdaki e-postanın ekinde bulunan “ÖZGÜR KURT REFERANS SONUÇLARI”
isimli belgede ise ziyaret edilen mühendislik firmalarının isimleri, araç sayıları,
19-14/189-85
19/37
araçlarına trafik sigortasının KA tarafından yapılıp yapılmadığı gibi bilgiler yer
almaktadır.
(40) KA Portföy Yöneticisi (…..) tarafından KA çalışanlarına gönderilen 24.10.2018 tarihli
“RE: SATIŞ!!” konulu elektronik postada şu ifadeler yer almaktadır:
“…
(…..) (KA)
“Ka Sigorta Ailesi Merhaba;
Eskişehir Esgaz iç tesisat firmalarından sigorta işlerinin takibini yaptığımız ve geçen
hafta merhaba diyerek tanıştığımız (…..) doğalgaz firmasının bugün aracının trafik
sigorta poliçesini Halk sigortamdan düzenleyerek yeni müşterimizi Ka sigorta
portföyüne kazandırmış bulunmaktayız..
Saygılarımla…”
…”
(41) KA Eskişehir Şube Müdürü Vural DİNÇER ile KA Koordinatörü (…..) arasında 18-
19.12.2018 tarihlerinde geçen, bilgi kısmında KA Satış Müdürü (…..) ile KOLİN İcra
Kurulu Üyesi (…..)’nun bulunduğu “Doğalgaz firmaları İşveren Mali Sorumluluk
Sigortası bilgilendirme” konulu yazışmalarda şu ifadeler bulunmaktadır:
“…
(…..) (KA)
“(…..) bey merhaba,
ESGAZ ile çalışan Doğalgaz firmalarına konuştuğumuz üzere aşağıda oluşturduğum
bilgilendirme ve tanıtım maili oluşturdum,
Daha sonra su bilgiden Suges sistemine kayıtlı doğalgaz firmalarının email
adreslerine ulaştım (…..) firmanın (…..) tanesinin adresi doğru çıktı ve mail ulaştı,
Daha sonra bu ve benzeri metni uygun görülür ise Suges üzerindeki duyurular
kısmında yayınlatabiliriz
Diğer taraftan Esgaz ile dirsek temasımız sonucu ekli listede görüldüğü üzere
DOĞALGAZ montaj poliçelerinde proje/poliçe oranı geçen ayı %93 ile kapatmış bu ay
%94 ile devam etmektedir,
Bilgilerinize sunarım,
Saygılarımla,”
(…..) (KA)
“Ok yayınlatalım belli süre”
(…..) (KA)
“(…..) Bey,
İşverne için dönen oldu mu?
(…..), bir şeyler yapabildi mi?”
(42) KA Eskişehir Şube Müdürü (…..) ile KA Satış Müdürü (…..) arasında geçen, KA
Koordinatörü (…..)’un bilgi kısmında bulunduğu 21.01.2019 tarihli “TOBB müfettişi ve
Şikayet” konulu yazışmada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (KA)
“(…..) Bey merhaba,
19-14/189-85
20/37
Bugün Eskişehir Ticaret Odasından bir yetkili ile birlikte TOBB müfettişi (…..) şubeye
geldi,
Ticaret odasına Suges üzerinden(kendlsi suges demedi bir sestem üzerinden dedi )
Doğalgaz için kesilen poliçeler den dolayı şikayet geldiğini piyasaya oranla Yüksek
fiyatlı poliçe kesildiğini ve bunun ESGAZ tarafından KA sigortadan kesilmez ise kabul
görmeyeceği şeklinde yönlendirme yapıldığı bundan dolayı şikayet edildiğini iletti,
Poliçelerin düzenlenme akışını sanırım şikayet eden kişi anlatmış detay bilir şekilde
konudan bahsetti,(kimin şikayet ettiğini açıklamadı)
Kendisine poliçelerin kesilmesinde bir zorlamamız olmadığını kendisinin bahsettiği
proje kabul sistemi üzerinden Doğalgaz firmasının kolay işini halledebildiği Ancak
isterse dışarıdan yaptırdığı poliçeyi de projeye ekleyerek gönderebileceğini bunun
onların tercihi olduğunu ilettim,
Bunun tekelcilik olduğunu ileri sürdü ve proje gönderme sistemine Esklşehirden yada
başka bir yerden acentenin de siteme dahil olması gerektiğini iletti.
Üretim rakamı ve adet sorduğunda bunun Merkezi takip edildiğini bilgim olmadığını
ilettim,
Bununla ilgili bir rapor hazırlayıp merkezimize sunacağını, (…..) bey ile ve (…..)
hanımı ile daha önce görüştüğünü ve tanıdığını iletti,
(…..) bey ve Sizin iletişim bilgilerinizi alıp herhangi bir sorumuz olması durumu için de
aşağıdaki iletişim bilgilerini verip toplam 15 dk içinde ofisten ayrıldı,
(…..), {Tobb Müfettişi)
(…..)
Bilgilerinize Sunarım,
Saygılarımla,”
I.4.3. Başvuru Sahibi ile Yapılan Görüşme
(43) 26.02.2019 tarihinde başvuru sahibi Mesut ÇETİN ile gerçekleştirilen görüşmede;
- ESGAZ’ın iç tesisat firmalarını iç tesisat sigortalamalarında KA’ya
yönlendirmekte olduğu, başka aracılardan gelen poliçeleri kabul etmediği,
- İlgili sigorta primi ortalama (…..) TL gibi bir tutarken, KA’nın doğalgaz iç tesisat
firmalarından (…..) TL prim tahsil ettiği,
- Acentelerin söz konusu prim tutarı üzerinden elde ettikleri komisyonun %20
civarında olduğu,
- Fiyatlar düşük gibi görünse de poliçe miktarının çok fazla olması ve çapraz
satış olanakları nedeniyle etkisinin fazla olduğu,
- Kendisinin aynı zamanda sigorta icra komitesi üyesi olması hasebiyle bu
şikayetleri iletme gereği duyduğu,
- Doğalgaz iç tesisatı için sigorta aracılığı işi yapan Eskişehir’de kendisinin
bildiği (…..) adlı firmaların bulunduğu,
- Eskişehir’de sigorta aracılık hizmeti veren acente sayısının ise yaklaşık 205
olduğu
hususları ifade edilmiştir.
19-14/189-85
21/37
I.4.4. Sektörde Faaliyet Gösteren (…..) Firması ile Yapılan Görüşme
(44) (…..) yetkilisi ile 01.03.2019 tarihinde yapılan telefon görüşmesinde;
- (…..) halihazırda Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketi (Ankara Sigorta) ve
Sompo Japan şirketlerine aracılık yapmakta olduğu,
- Eskişehir’de çok fazla doğalgaz iç tesisat sigortası yapan aracı şirketin
bulunmadığı, bu sayının tahminen iki adet olduğu,
- Doğalgaz iç tesisat projelerinde işleyiş süreci hakkında; mühendislik firmasının
tesisat projesini çizdikten sonra ESGAZ’a onay için gönderdiği, proje
onaylandıktan sonra sigortasını yaptırdığı ve bu sigorta da onaylandıktan
sonra tesisatı kurduğu,
- Doğalgaz iç tesisat poliçelerinin daire bazlı yapılması nedeniyle sayıca fazla
olduğu, 2017 yılında Eskişehir’de 40.000 civarında poliçe yapıldığı, 2018 yılı
verilerini bilememekle birlikte, tahminen her yıl 35.000-40.000 arası doğalgaz
iç tesisat poliçesi yapıldığı, (…..) bu poliçelerin (…..) yakınını yapmayı
planlamakta olduğu,
- Kendilerinin günlük olarak (…..) civarı doğalgaz iç tesisat poliçesi yaparken şu
anda bu sayının haftada (…..) düştüğü,
- Doğalgaz iç tesisat sigortalarının eskiden karlarının yaklaşık %(…..)
oluştururken şu anda ise ancak %(…..) oluşturduğu,
- Doğalgaz iç tesisat sigortası priminin (…..) TL civarında olduğu, (…..) payının
ise vergiler düştükten sonra (…..) TL civarında olduğu,
- Bu poliçelerden elde edilen gelir az olsa da çapraz satış yoluyla başka tür
sigortaların da yapılabildiği
hususları ifade edilmiştir.
I.4.5. ESGAZ ile Yapılan Görüşme
(45) ESGAZ yetkililerinin talebi üzerine 11.03.2019 tarihinde Kurumda ESGAZ yetkilileri
ve temsilcisi ile bir görüşme gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmede;
- Türkiye genelinde 72 adet doğalgaz dağıtım şirketi bulunduğu ve ESGAZ’ın
büyüklük olarak ilk 10 şirket arasında olduğu,
- ESGAZ’ın iç tesisat firmalarının işlerini kolaylaştırmak amacıyla poliçelerin ve
projelerin elden teslimine alternatif olarak bir sistem geliştirdiği, söz konusu
sistemde firmaların gerek bu sistemi kullanarak poliçe ve projelerini
yükleyebildiği, gerekse elden teslimat yoluyla poliçe ve projelerini teslim
edebildiği, bir başka deyişle ister manuel (elden teslimat) olarak, isterse sistem
üzerinden iç tesisat firmalarının poliçeyi yaptırabilmesinin mümkün olduğu,
- Türkiye çapında iç tesisat sigortası alanında yaklaşık 1,5 milyon poliçe
yapıldığı (yaklaşık 12-16 milyon TL tutarında),
- Suges yazılımında sigorta tercihinin yapıldığı proje gönderme ekranında
“Evet” butonu seçildiğinde söz konusu projeyi KA’ya ileten bir entegrasyon
bulunmadığı, ancak KA’nın acentesi olduğu Sompo Japan firmasına “web
service” vasıtasıyla iletim yapıldığı,
19-14/189-85
22/37
- Projenin kaydı ile onayı arasında KA ve diğer acenteler için ortalama yaklaşık
iki günlük bir süre bulunduğu ve bu süre sonunda sigorta kontrolü yapıldığı, bir
başka deyişle, sigortanın proje onayından sonra gelen bir süreci kapsadığı,
dolayısıyla projelere ilişkin sigorta kaynaklı bir ret durumunun söz konusu
olmadığı,
- Son üç yılda ESGAZ tarafından sunulan verilerden de görüleceği üzere,
KA’dan ve diğer sigorta acente şirketlerinden poliçe yaptıranlar arasında
projelerin onay sürecine ilişkin süreler açısından da hiçbir ayrımcılık
yapılmadığı,
- Suges yazılımı üzerinde, iç tesisat firmalarının sigorta konusunu daha rahat
fark edecekleri ve kendi iradelerini ortaya koyacak şekilde sigortanın sistem
üzerinden gerçekleştirilip gerçekleştirilmemesi seçimini yapabilecekleri
değişikliklerin ilaveten tasarlandığı ve hâlihazırda hayata geçirildiği,
- Bunlara ilave olarak Kurum tarafından önerilecek geliştirme ve önerileri hayata
geçirmeye hazır oldukları
hususları ifade edilmiştir.
I.4.6. İç Tesisat Firmaları ile Yapılan Telefon Görüşmeleri
(46) ESGAZ’ın iç tesisat projelerinin sigortalanması aşamasındaki tutumuna ilişkin bilgi
almak amacıyla örneklem olarak alınan bazı iç tesisat-mühendislik firmalarının
yetkilileri ile görüşülmüştür. Söz konusu görüşmelerin özetine aşağıda yer verilmiştir:
- (…..): Firma yetkilisince ESGAZ tarafından bir dönem KA’dan sigorta
yapılması hususunda tavsiye niteliğinde bir uyarı aldıkları, şu anda herhangi
bir sorunla karşılaşmaktan korkmaları nedeniyle KA’dan sigorta yaptırdıkları,
projelerinin onaylanmaması ya da onayının geciktirilmesi gibi bir durum
yaşanmadığı, fakat daha önce başka firmalara çeşitli bahanelerle sistem
kapatılması, projelerin geciktirilmesi gibi yaptırımların uygulandığı, sigorta
priminin diğer sigorta şirketlerinden neredeyse iki kat fazla olduğu, diğer
acentelerin sigorta primi yaklaşık (…..) TL iken KA’nın sigorta priminin yaklaşık
(…..) TL olduğu, sigorta primleri hakkında KA ile görüşme yapıldığı, ancak
herhangi bir sonuç alınamadığı belirtilmiştir.
- (…..): Firma yetkilisi tarafından, ESGAZ’ın kendileriyle iç tesisat sigortasını
KA’dan yapmaları konusunda iletişim kurduğu, ancak herhangi bir zorlama ya
da benzeri bir durumun olmadığı, esasen ESGAZ’ın sisteminin süreçlerin
otomasyonunu sağlaması itibarıyla kendilerine avantajlı geldiği ifade edilmiştir.
- (…..): Firma yetkilisince ESGAZ’ın KA’dan sigorta yaptırılması konusunda
kendilerini alenen zorladığı, KA’dan sigorta yaptırmadıklarında mevzuatta
ESGAZ’a tanınan 10 günlük sürenin sonuna kadar bekletilmek suretiyle proje
onay sürelerinin uzatıldığı, normal şartlarda proje onay sürecinin iki günde
yapılabildiği, kendilerinin sigorta yaptırmadıkları bir dönem projelerinin
onaylanmasının geciktirilmesi sebebiyle projelerinin oldukça biriktiği, bu
sebeple sigortayı KA’dan yapmaya mecbur kaldıkları, ayrıca KA’nın primlerinin
diğer sigorta şirketlerinin primlerinden daha yüksek olduğu belirtilmiştir.
- (…..): Firma yetkilisi, ESGAZ tarafından KA’dan sigorta yapmaları gerektiği ile
ilgili herhangi bir zorlama yapılmadığı, ESGAZ tarafından KA’dan sigorta
yaptırmalarının kendilerini mutlu edeceği ifade edilerek tavsiye edildiği,
kendilerinin Güneş Sigorta’dan sigorta yaptırdıkları, KA’dan sigorta
19-14/189-85
23/37
yaptırmamaları sonucu projelerinin onaylanmaması ya da onayının
geciktirilmesi gibi bir durum yaşanmadığı, Güneş Sigorta’nın (…..) TL sigorta
primi tahsil ettiği, KA’nın sigorta priminin ise (…..) TL olduğu hususlarını ifade
etmiştir.
- (…..): Firma yetkilisi tarafından, ESGAZ’ın kendileriyle iç tesisat sigortasını
KA’dan yapmaları konusunda iletişim kurduğu, ancak herhangi bir zorlama ya
da benzeri bir durumun olmadığı, sistemin kendilerine kolaylık sağladığı, zira
aksi durumda dışarıdan yaptırdıkları sigortayı ayrıca taratıp sisteme eklemeleri
gerektiği, sigorta primlerindeki 2-3 TL’lik farkların ise kendileri açısından sorun
arz etmediği belirtilmiştir.
- (…..): Firma yetkilisince, ESGAZ’ın kendileriyle iç tesisat sigortasını KA’dan
yapmaları konusunda iletişim kurduğu, ancak bir zorlama ya da projelerin
geciktirilmesi benzeri bir durum yaşanmadığı, bununla birlikte sigortayı KA’dan
yaptırmamaları durumunda proje onay süreçlerinde sıkıntı yaşayabilecekleri
düşüncesinde oldukları belirtilmiştir. Öte yandan hâlihazırda ESGAZ’ın Suges
uygulamasına sigortanın dışarıdan da yaptırılabileceği ibaresini eklediği ifade
edilmiştir.
- (…..): Firma yetkilisi tarafından, ESGAZ’ın kendileriyle iç tesisat sigortasını
KA’dan yapmaları konusunda iletişim kurduğu, ancak sigorta priminin diğer
sigorta şirketlerinden daha yüksek olması nedeniyle KA ile çalışmak
istemediğini, prim tutarını indirmeleri durumunda çalışabileceğini ESGAZ’a
ilettiği ifade edilmiştir. Ayrıca ESGAZ’ın KA’dan sigorta yaptırılması konusunda
alenen bir zorlama içinde olmadığını ancak, kendisi dahil iç tesisat firmalarının
proje onay süreleri vb. süreçlerde sorun yaşamamak için kendilerini KA’dan
sigorta yaptırmaya mecbur hissettiği, ayrıca KA’dan sigorta yaptırmayan bazı
tanıdık firmaların mevzuatta ESGAZ’a tanınan sürenin sonuna kadar
bekletilmek suretiyle proje onay sürelerinin uzadığı belirtilmiştir. Ayrıca
kendilerinin iç tesisat projesi için anahtar teslim fiyat verdikleri, genelde
firmaların bu şekilde çalıştığı, görece az sayıdaki firmanın ise iç tesisat sigorta
primini nihai müşteriden ayrıca tahsil ettiği, yılda yaklaşık 800 proje yaptıkları,
bu nedenle düşük bir bedel olsa da yıllık bazda sigorta prim bedellerinden
edilecek tasarrufunun önemli bedellere ulaştığı ifade edilmiştir.
- (…..): Firma yetkilisince bir buçuk yıl iç tesisat sigortalarını KA dışındaki
sigortacılardan yaptırdıkları, ancak daha sonra ESGAZ tarafından KA’dan
sigorta yaptırmaları yönünde uyarıldıkları, aksi takdirde üstü kapalı olarak
işlerinin yürümeyeceğinin söylendiği, kendilerinin daha uygun fiyatlı olan
sigortaları tercih etmelerine rağmen bu uyarıdan sonra KA’dan sigorta
yaptırmaya başladıkları, KA’dan sigorta yaptırmayan bazı mühendislik
firmalarının projelerinin onay için mevzuatta belirtilen süre boyunca bekletildiği
ve bazen reddedilerek sürenin baştan başlamasına neden olunduğu
belirtilmiştir.
- (…..): Firma yetkilisince kendilerine ESGAZ tarafından KA’dan sigorta
yaptırılması hususunun iletildiği, ancak bir zorlama yapılmadığı, ESGAZ
tarafından uygulanan sistemin pratik olduğu, bununla birlikte kendi sigorta
şirketleri bulunması nedeniyle KA’dan sigorta yaptırmadıkları, KA’dan sigorta
yaptırmamaları sonucu projelerinin onaylanmaması ya da onayının
geciktirilmesi gibi bir durum yaşanmadığı, sigorta primleri hakkında şu anda
19-14/189-85
24/37
bilgilerinin bulunmadığı, ancak geçmiş yıllarda KA’nın sigorta priminin 1-2 TL
farkla daha yüksek olduğu belirtilmiştir
- (…..): Firma yetkilisi, ESGAZ tarafından KA’dan sigorta yaptırılması
hususunda bir kere telefonla arandıkları, ancak bir zorlama yapılmadığı,
KA’dan sigorta yaptırmadıkları için projelerinin onaylanmaması ya da onayının
geciktirilmesi gibi bir durum yaşanmadığı, kendilerinin daha uygun primli
sigortaları tercih ettikleri, KA’nın genellikle proje yönetim sisteminin sağladığı
kolaylık dolayısıyla tercih edildiği hususlarını belirtmiştir.
- (…..): Firma yetkilisince ESGAZ tarafından KA’dan sigorta yaptırılması
hususunun kendilerine iletildiği, ancak bir zorlama yapılmadığı, KA’dan sigorta
yaptırmadıkları projelerinin onaylanmaması ya da onayının geciktirilmesi gibi
bir durum yaşanmadığı belirtilmiştir.
- (…..): Firma yetkilisince ESGAZ tarafından KA’dan sigorta yaptırılması
hususunda bir kere telefonla arandıkları ancak bir zorlama yapılmadığı,
KA’dan sigorta yaptırmadıkları, projelerinin onaylanmaması ya da onayının
geciktirilmesi gibi bir durum yaşanmadığı ancak başka firmalardan projenin
geç onaylandığı veya ufak sıkıntılardan dolayı son anda doğalgazın açılmadığı
gibi duyumlar aldıkları; ESGAZ’ın Eskişehir’de doğalgaz dağıtımı yapan tek
firma olması nedeniyle ESGAZ tarafından kendilerine bu yönde zorlama
yapılmasa da, süreçlerde sıkıntı yaşanması ihtimalinden kaçınmak için KA’yı
tercih eden firmaların olduğu belirtilmiştir.
I.4.7. TOBB İncelemesine Yönelik KA Tarafından Hazırlanan Cevabın Özeti
(47) TOBB’a yapılan şikâyete yönelik başlatılan inceleme kapsamında KA tarafından
hazırlanan 07.02.2019 tarihli savunma yazısında özetle;
- Doğal gaz dağıtım firmalarının doğal gaz dağıtımının yanı sıra mevcut doğal
gaz hatlarının bakımı ve yeni hatların tesisleri gibi teknik işlevlerinin de
bulunduğu,
- İç tesisat firmalarının nihai tüketiciye kombi montajı ile gaz iç tesisatı montajı
hizmetlerini sunduğu ve bu firmaların yeterlilikleri, yaptıkları işin projelerinin
onaylanması, ilgili her işin montaj all risk sigortası ve gaz verme işleminin
dağıtım firmalarının denetiminde gerçekleştiği,
- İç tesisat firmaları ile dağıtım firmaları arasındaki bu sürecin belli bilgisayar
yazılımları aracılığıyla gerçekleştirildiği, anılan yazılımlar aracılığıyla proje
hazırlanırken sistemdeki entegrasyon sayesinde bütün bilgilere anlık olarak
ulaşılabildiği ve talep edilirse sigorta poliçesinin de sistem üzerinden anında
oluşturulabildiği, bu programlardan yaygın olanlardan bazılarının Zetacad,
Prizma, Gasline, Demsoft gibi programlar olduğu, ESGAZ’ın ise kendi
özelinde Suges yazılımını kullandığı,
- İç tesisat poliçelerinin yapılmasının EPDK tarafından zorunlu tutulduğu, bu
işlemin söz konusu yazılıma entegre edildiği, sistemden poliçe yaptırmanın
firmalara kolaylık sağladığı ve bu poliçelerin sistem üzerinden EPDK’nın
istediği şekilde yapılmasıyla iç tesisat firmaları ve bu poliçeleri kontrol
yükümlülüğü bulunan dağıtım firmaları için güvence teşkil ettiği,
- Bununla birlikte firmaların kendi poliçelerini arzu ettikleri şirket ve acentelerden
alabileceği, bu noktada ESGAZ’ın KA’dan poliçe yaptırılması için bir
yönlendirmede bulunmadığı, isteyen tüm firmaların iç tesisat poliçesi
19-14/189-85
25/37
düzenleyen tüm sigorta şirketlerinin Eskişehir’deki tüm yetkili acentelerinden
poliçe yaptırabilecekleri, ESGAZ’ın EPDK’nın şartlarına uygun olan tüm
poliçeleri acente vs. ayırt etmeden kabul ettiği,
- Gerek ESGAZ’ın gerekse KA’nın şikayete konu primler ölçeğine göre daha
büyük işleri ve sorumlulukları olduğu, sistemin haksız rekabet yaratmak üzere
değil esasen süreçleri manuel operasyonlardan kurtararak kolaylaştırmayı
amaçlamak üzere kurulduğu,
- Kendilerinin bilgisi dahilinde iç tesisat poliçesi düzenleyen sigorta şirketlerinin
Axa Sigorta, Ankara Sigorta, HDI Sigorta, Sompo Japan, Güneş Sigorta ve
Ray Sigorta A.Ş. (RAY Sigorta) olduğu, bu sigorta şirketlerinin fiyatlarının aynı
olmadığı ve sigorta şirketleri ve acenteler arasında rekabetin devam ettiği,
KA’nın Suges yazılımı entegrasyonunun Sompo Japan ile sağlandığı ve iç
tesisat poliçe primlerinin (…..) TL olduğu, diğer sigorta şirketlerinin primlerinin
ise (…..) TL ile (…..) TL arasında değiştiği, fiyat farklılığının kurulan sistem
tarafından sağlanan kolaylıklardan kaynaklandığı,
- İç tesisat poliçelerinin adet olarak fazla olsa da düşük primli olması sebebiyle
çoğu acentenin ilgisini çekmediği, Eskişehir’deki yaklaşık 167 acenteden
bazılarının iç tesisat poliçesi düzenlemeyi tercih ettiği ve bu acentelerin
poliçelerinin de ESGAZ’ca kabul gördüğü, 2018 yılında yaklaşık 5.000
poliçenin farklı acente ve sigorta şirketlerinden düzenlendiği ve ESGAZ
tarafından kabul edildiği
ifade edilmiştir.
I.5. Değerlendirme
I.5.1. Hakim Durum Değerlendirmesi
(48) Mevcut önaraştırmanın konusunu özetle, ESGAZ’ın, doğalgaz tesisatı sigortası
işlemlerini kendi bünyesindeki KA sigorta acentesine yönlendirmek ve KA’dan sigorta
yapmayan iç tesisat firmalarının işlemlerini zorlaştırmak suretiyle doğal gaz iç
tesisatlarının sigortalanması pazarında faaliyet gösteren diğer acenteleri dışladığı
iddiası oluşturmaktadır. Daha önce de değinildiği üzere, doğalgazla ilgili iç tesisat ve
servis hatları yapım ve hizmet faaliyetlerini sürdürecek gerçek veya tüzel kişiler;
EPDK, EPDK tarafından yetkilendirilen resmi veya özel şirketler ya da o bölgedeki
dağıtım şirketince sertifikalandırılmakta ve daha önce doğalgaz hizmeti almayan bir
binaya, tesise bu hizmetin sağlanmasında öncelikle bahse konu sertifika sahibi
firmalar ile doğalgaz kullanıcısı arasında, yapılacak işin kapsamını ve koşullarını
belirleyen bir sözleşme imzalanmaktadır. Sonrasında sertifika sahibi firmalarca iç
tesisat ve/veya dönüşüm projesi hazırlanmakta ve bu proje belli kriterlere
uygunluğunun denetlenmesi üzere iç tesisat firması tarafından dağıtım şirketine
sunulmaktadır. Projenin dağıtım firması tarafından kriterlere uygunluğunun kabulü
ardından ise, iç tesisat firmasının tesisat yapımına başlamadan önce, kullanıcı ile iç
tesisat yapımına ilişkin sözleşmesi kapsamındaki tüm yükümlülüklerini sigortalatması
ve söz konusu sigorta poliçesini dağıtım şirketine iletmesi gerekmektedir. Söz konusu
sigorta sektörde doğal gaz iç tesisat sigortası olarak anılmaktadır. Dosya konusu
başvurunun odağında da anılan sigorta türü yer almakta olup, başvurunun konusu
özetle yukarıda da ifade edildiği üzere ESGAZ’ın iç tesisat firmalarını kendi
bünyesindeki KA acentesine yönlendirmek suretiyle diğer sigorta acentelerini
dışladığı ve bu şekilde hâkim durumunu kötüye kullandığı iddiasıdır.
19-14/189-85
26/37
(49) Hâkim durumun kötüye kullanılması 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinde
düzenlenmekte ve anılan maddenin (d) bendinde “belirli bir piyasadaki hâkimiyetin
yaratmış olduğu finansal, teknolojik ve ticari avantajlardan yararlanarak başka bir mal
veya hizmet piyasasındaki rekabet koşullarını bozmayı amaçlayan eylemler” kötüye
kullanma halleri arasında sayılmaktadır. Bu bağlamda tespit edilmesi gereken iki
husus ESGAZ’ın önaraştırma konusuyla ilişkili pazarlarda hâkim durumda olup
olmadığı ve eğer hâkim durumda ise hâkim durumunu kötüye kullanıp
kullanmadığıdır. Diğer yandan söz konusu incelemenin öncelikle ESGAZ’ın
davranışının bir kötüye kullanma hali teşkil edip etmediğinden başlanarak da
gerçekleştirilmesi mümkündür.
(50) 4646 sayılı Kanun’un 4. maddesinde doğalgaz piyasası faaliyetleri ithalat, üretim,
iletim, doğal gazın depolanması, toptan satış, doğal gazın ihracı, sıkıştırılmış doğal
gaz dağıtımı ve iletimi ve doğal gazın şehir içi dağıtımı olarak sayılmakta olup,
başvuruya ilişkin faaliyet doğal gazın şehir içi dağıtımıdır. 4646 sayılı Kanun’un 4.
maddesinin doğal gazın şehir içi dağıtımını düzenleyen g) bendinde, şehir içi doğal
gaz dağıtım hizmetinin verilmesine yönelik Kurumun (EPDK) belli bir şehir için
açacağı ihalenin Resmi Gazete’de ilan edileceği, şirketlerin ihale kapsamında
vereceği tekliflerin değerlendirilmesinden sonra ihaleyi kazanan şirkete mahalli doğal
gaz dağıtım şebekesinin mülkiyeti ile beraber, şehrin gelişmişlik düzeyi, tüketim
kapasitesi ve kullanıcı sayısı gibi hususlar dikkate alınarak Kurum tarafından
belirlenecek lisans süresi için dağıtım lisansı verileceği ve anılan şirketin o şehirde
dağıtım faaliyetini gerçekleştirmeye yetkili dağıtım şirketi unvanını alacağı
belirtilmektedir. Bu çerçevede doğal gaz dağıtımı doğal monopol niteliği taşımakta
olup, ihaleyi kazanan şirket de ilgili şehirde bu faaliyeti verme yetkisine sahip tek
teşebbüs olduğundan doğal olarak hakim duruma gelmektedir. Bir başka deyişle
ESGAZ da Eskişehir’de şehir içi doğal gaz dağıtımıyla yetkilendirilmiş teşebbüs
olması itibarıyla Eskişehir olarak tanımlanmış ilgili coğrafi pazarda, doğal gaz dağıtım
pazarı olarak tanımlanmış ilgili ürün pazarında hâkim durumdadır. Nitekim bu husus
09.08.2012 tarih ve 12-41/1171-384 sayılı Kurul kararında da şu şekilde ifade
edilmiştir: “ESGAZ, anılan bölgede doğal gaz dağıtımı pazarında hâkim durumdadır
ve söz konusu şebeke faaliyeti bakımından kendisine rakip başka bir hizmet
sağlayıcısı bulunmamaktadır.”
(51) ESGAZ’ın doğal gaz dağıtım pazarında hâkim durumda olduğunun tespitinin
ardından üzerinde durulması gereken husus, bu teşebbüsün doğal gaz dağıtım
pazarındaki hâkim durumunu söz konusu pazarda ya da bu pazarla ilişkili bir pazarda
kötüye kullanıp kullanmadığının tespitidir. Önaraştırma konusu bakımından
değerlendirildiğinde, kötüye kullanma iddiasının doğal gaz dağıtım pazarından
ziyade, yeni bir kullanıcının doğal gaz dağıtım ağına bağlanması sürecinde iç tesisat
işlemleri sırasındaki sigorta işlemlerinde ortaya çıktığı görülmektedir.
(52) Bu noktada belirtmek gerekir ki, rekabet hukuku uygulamalarında hâkim durumun
kötüye kullanılmasından söz edebilmek için, hâkim durum, ihlal ve ihlalin etkilerinin
aynı pazarda olması gibi bir zorunluluk bulunmamaktadır. Söz konusu etkiler,
teşebbüsün hâkim durumda olduğu pazarda ortaya çıkabileceği gibi bu pazar ile
ilişkili başka bir pazarda da ortaya çıkabilmektedir. Nitekim 4054 sayılı Kanun’un
yukarıda yer verilen 6. maddesinin (d) bendi de bu duruma işaret etmektedir.
(53) Doğal gaz dağıtımı pazarında hâkim durumda olduğu tespitine ulaşılan ESGAZ’ın,
önaraştırma konusu bakımından doğal gaz dağıtım pazarı ile ilişkili pazar niteliğinde
olan doğal gaz iç tesisatlarının sigortalanması pazarına etki eden davranışlarının bir
19-14/189-85
27/37
kötüye kullanma hali oluşturup oluşturmadığı ortaya konmalıdır. Bu iki pazar
arasındaki ilişkiyi ortaya çıkaran husus ise iç tesisat projelerinin onaylanması,
denetlenmesi, sigorta vb. gibi evrak ve süreçlerin kontrolü aşamalarının ilgili mevzuat
kapsamında yine ESGAZ uhdesinde oluşudur.
I.5.2. Yerinde İnceleme Belgeleri ve İç Tesisat Firmaları ile Yapılan Görüşmelere
Yönelik Değerlendirme
(54) Bu kapsamda öncelikle yerinde incelemelerde elde edilen belgeler bir bütün olarak
değerlendirildiğinde, ESGAZ’ın özellikle 2018 yılının Ağustos ayından itibaren
kendisiyle aynı ekonomik bütünlük içinde bulunan KA’nın sigorta faaliyetlerine destek
olmak için, Eskişehir’de iç tesisat firmalarının KA’dan iç tesisat sigortası yaptırmasını
amaçlayan görüşmeleri sıklaştırdığı anlaşılmaktadır. Bu noktada ortaya konulması
gereken husus söz konusu durumun bir pazarlama faaliyetinin ötesine geçerek, iç
tesisat firmalarının proje onay, vb. işlemlerinin zorlaştırılması ya da bu firmaların
KA’dan sigorta yaptırmaya zorlanması suretiyle bir kötüye kullanma hali alıp
almadığıdır. Konu hakkında görüşülen iç tesisat firmaları yetkililerinin bir kısmı
ESGAZ’ın kendileriyle sigortalarını KA’dan yaptırmaları konusunda iletişime geçtiğini,
ancak herhangi bir zorlama ya da işlemlerinin zorlaştırılması şeklindeki davranışlarla
karşılaşmadıklarını belirtmiştir. Öte yandan, iç tesisat firmalarının bir kısmının
yetkilileri doğrudan kendilerine bu yönde bir zorlama olmamakla beraber, nihayetinde
projeleri onaylayan teşebbüs konumunda olması itibarıyla ESGAZ ile onay sürecinde
yaşanacak olası bir sorundan kaçınmak adına sigortalarını KA’dan yaptırmaya
başladıklarını ifade etmiştir. Ayrıca, bazı teşebbüsler kendilerinin herhangi bir sorun
yaşamadıklarını belirtmekle beraber, bazı firmaların proje onay süreçlerinde
gecikmeler yaşadığı gibi duyumlarının olduğunu belirtmiştir. Görüşülen 12 iç tesisat
firmasından ikisi ise ((…..)) diğer firmaların aksine KA’dan sigorta yaptırılması
konusunda ESGAZ tarafından alenen zorlandıklarını, aksi takdirde süreçlerde sorun
yaşayabilecekleri konusunun dile getirildiğini ya da süreçlerde sıkıntı yaşadıklarını
belirtmişlerdir. İç tesisat firmaları ile yapılan görüşmeler bir bütün olarak
değerlendirildiğinde her ne kadar bazı firmalar tarafından doğrudan bir zorlama
olmadığı belirtilmişse de, teşebbüslerin ikisinin zorlamanın gerçekleştiğine, diğer bir
bölümünün ise KA’ya geçmedikleri takdirde süreçte sorun yaşamaktan çekindiklerine
yönelik beyanları dikkate alındığında, ESGAZ’ın davranışının nihai etkisinin -
ESGAZ’ın proje onay sürecindeki konumunun da bir sonucu olarak - iç tesisat
firmalarının KA’ya yönlenmesi ve diğer sigorta acentelerinin anılan pazardan
dışlanması yönünde olması ihtimalinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
(55) Diğer yandan ESGAZ’da yapılan incelemede elde edilen birtakım belgelerde,
ESGAZ’ın iç tesisat firmalarına yönelik görüşmelerinin pazarlama faaliyetinin ötesine
geçmiş olabileceğine ilişkin ifadelerin bulunduğu görülmektedir. Örneğin, ESGAZ
Genel Müdür Yardımcısı (…..) ile ESGAZ Elektronik Sistemler Müdürü (…..)
arasındaki 10.08.2018 tarihli e-posta yazışmalarında geçen (…..)’ın “Bu neya sen
hallet. Rica edildi ne demek. Sen hepsiyle pztsi görüş” ifadesine karşılık (…..)’ın
“Rica edildi diye yazdığına bakmayın hepsine söyleyip aba altından sopa göstermiş.
Ptesi’den itibaren izleyelim, KA sigortaya geçmeyenleri ben tekrardan çağırayım.
Şimdi hepsini tekrar çağırmak uygun düşmez. Seve seve yaptırmak lazım, fazla
zorlama ters teper” şeklindeki cevabı KA’ya geçmeyen iç tesisat firmalarına yönelik
birtakım zorlukların çıkarılmış olabileceğine işaret etmektedir. Yine 06.11.2018
tarihinde ESGAZ Makine Mühendisi (…..)’dan ESGAZ Elektronik Sistemler Müdürü
(…..)’a gönderilen e-posta ekinde yer alan iç tesisat firmaları ile yapılan görüşmelere
ilişkin tabloda, (…..) firmasıyla yapılan görüşmeye yönelik olarak, “Şirket sahibi
19-14/189-85
28/37
Makine Mühendisleri Odası başkanı olduğu için konu hakkında konuşma yapılmadı”
ifadesinin bulunması adı geçen kişinin KA’ya yönlendirilmediğini göstermekte olup,
ESGAZ’ın konuyla ilgili farklı yaklaşımları olduğu anlaşılmaktadır.
(56) KA’da yapılan yerinde incelemede ise (…..)’dan (…..)’a gönderilen 06.08.2018 tarihli
e-postadaki;
“[...]
“Daha fazla gecikmeden bu işi eski haline getirmeliyiz. Buradaki asıl konu, taviz
vermemek, herkesin etki alanımızda kalması.
[...]
2. Esgaz ve İzmirgaz’dan destek isteyerek, firmaların bize dönmelerini rica edelim.
Kolunu bükemediklerimiz olacaktır, o firmaları da diğer firmaları bize karşı
ayaklanmamaları için ikna edelim. Örnek olarak İzmir’de (…..) adet kümelenmiş. Bu
(…..) linin lideri kimse onu ikna ettiriniz. Esgaz’da da aynı gruplaşma olacaktır. Eğer
mümkünse, hepsini topluca çağırıp, mesaj verdirelim.”
ifadesinde geçen “taviz vermemek”, “kolunu bükemediklerimiz”, “Eğer mümkünse,
hepsini topluca çağırıp mesaj verdirelim” gibi bazı ifadeler de bazı davranışların
pazarlama faaliyetinin ötesine geçme ihtimali bulunduğuna işaret eder niteliktedir.
(57) KA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen (…..) tarafından Kolin İcra Kurulu
Üyesi (…..), KA Genel Müdürü (…..) ile KA Koordinatörü (…..)’a gönderilen
03.08.2018 tarihli e-postada ise iç tesisat firmalarının sigorta işlemleri ile ilgili ESGAZ
ve bir diğer Kolin Grubu şirketi olan İzmir Doğalgaz Dağıtım A.Ş. (İZMİRGAZ)
bünyesindeki çalışan-çalışmayan firma sayıları ve sigorta prim tutarı
karşılaştırmalarına yer verilmekte olup, anılan maildeki “İzmir Gaz ın başka şirket
poliçesi kabul ettiğini anladıklarında tercih değiştirebiliyorlar” ifadesi ile “Eskişehir
Gaz ın başka şirket poliçesi kabul ettiğini anladıklarında tercih değiştirdiklerini
iletmektedirler.” ve “Eskişehir de verilecek ESGAZ desteği ile çalışmayan tesisat
firmalarının sayısının düşeceği kesindir. Firmalar deneme yanılma ilerlemektedirler.
Firma ziyaretlerinde ESGAZ dan kabul görürse yön değiştirebiliyorlar” ifadeleri iç
tesisat firmalarının başka sigorta acentelerinden sigorta yaptırabilecekleri konusunda
tam bilgiye sahip olmadıklarını gösterdiği gibi bu durumun esnek tutulması
durumunda da başka sigorta acentelerine kaymalar olabileceğine vurgu yapar
niteliktedir. Anılan e-postalar ayrıca iç tesisat firmalarının bazılarının KA’nın iç tesisat
sigorta primini pahalı bulmaları nedeniyle de diğer sigorta acentelerini tercih ettiklerini
göstermektedir.
(58) Öte yandan gerek ESGAZ’da gerek KA’da yapılan incelemelerde elde edilen
belgelerden önaraştırma konusuna ilişkin şikayetlerin TOBB’a da ulaştığı ve TOBB
tarafından da incelemeye alındığı anlaşılmıştır. Nitekim KA Eskişehir Şube Müdürü
(…..) tarafından KA Satış Müdürü (…..) ve KA Koordinatörü (…..)’a gönderilen
21.01.2019 tarihli e-postada Eskişehir Ticaret Odasından bir yetkili ile TOBB Müfettişi
(…..)’in şubeye geldiği, TOBB’a yüksek fiyatlı poliçe kesilmesi ve poliçe KA’dan
kesilmez ise ESGAZ tarafından kabul görmeyeceği yönünde bir şikayetin geldiğini
belirttiği, buna cevaben kendisinin isteyen firmaların dışarıdan yaptırdıkları poliçeyi
de sisteme ekleyebileceğini ifade ettiği dile getirilmektedir. Belgelerin
incelenmesinden TOBB’un konuyu incelemeye aldığı ve KA Eskişehir Şube Müdürü
(…..) ile yapılan görüşmenin ardından KA’nın ayrıca savunmasını talep ettiği
anlaşılmaktadır. Nitekim yapılan yerinde incelemede elde edilen KA’nın konuya ilişkin
07.02.2019 tarihli savunmasında özetle, iç tesisat firmalarının projelerini ESGAZ’a
ulaştırmalarını ve ilgili sürecin yönetimini sağlayan Suges yazılımının esas olarak
19-14/189-85
29/37
süreci kolaylaştırmak üzere geliştirilmiş bir yazılım olduğu, anılan yazılım ile KA’nın
acenteliğini yaptığı sigorta şirket(ler)inden direk iç tesisat sigortası yapılabildiği gibi,
dileyen iç tesisat firmalarının kendi tercih ettikleri sigorta acentesinden bu poliçeyi
düzenlettirebileceği ve süreci manuel olarak da yönetebileceği, bu konuda herhangi
bir engelin bulunmadığı, prim tutarları arasındaki farklılıkların ise kayda değer
olmadığı ve bu farkların serbest piyasanın bir gereği olduğu, ayrıca söz konusu
sigorta türünün adette çok fazla ve primde çok düşük olmaları sebebiyle birçok
acentenin ilgisini çekmediği, 2018 yılında yaklaşık 5000 adet poliçenin farklı acente
ve sigorta şirketlerinden düzenlendiği ve ESGAZ tarafından kabul edildiği ifade
edilmiştir.
(59) Önaraştırma konusu bakımından dikkati çeken bu belgeler haricinde, yerinde
incelemelerde elde edilen belgelerden; ESGAZ’ın yoğun bir şekilde iç tesisat firmaları
ile iletişime geçerek, firmaları KA'dan sigorta yaptırmaya yönlendirmeye çalıştığı
anlaşılmıştır. Ayrıca KA’dan iç tesisat sigortası yaptıran ve yaptırmayan firmalara
ilişkin proje sayısı, KA’dan sigorta yaptırma düzeyi vb. istatistiklerin haftalık baza
kadar indirgenebilen düzeyde ESGAZ ve KA tarafından yakından takip edildiği
görülmektedir. Nitekim e-postalardan bir kısmı söz konusu yakın takip sonucunda
aylık bazdaki projelerin %90’lara ulaşan oranda sigortasının KA tarafından yapılmaya
başlandığına işaret etmektedir. Aşağıdaki tablolarda 2016-2019 yılları için yıllık
bazda ve ayrıca 2018 Ocak-2019 Şubat dönemi için aylık bazda poliçelerin KA ve
diğer acenteler arasında dağılımına yer verilmektedir:
Tablo-2: Yıllara Göre Sigorta Dağılımı ve Oranları2
Yıllar
Toplam
Proje Sayısı
KA
SİGORTA’dan
Yapılan Proje
Sayısı
KA SİGORTA
Oranı (%)
Diğer
Acentelerden
Yapılan Proje
Sayısı
Diğer
Acenteler
Oranı (%)
2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2019 (Ocak-Şubat) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Cevabi Yazı
Tablo-3: 2018-2019 Yılları Aylara Göre Sigorta Dağılımı ve Oranları3
Yıllar
Toplam
Proje Sayısı
KA
SİGORTA’dan
Yapılan Proje
Sayısı
KA SİGORTA
Oranı (%)
Diğer
Acentelerden
Yapılan Proje
Sayısı
Diğer Acenteler
Oranı (%)
Ocak 2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şubat 2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mart 2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Nisan 2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Mayıs 2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Haziran 2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Temmuz 2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağustos 2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2 Tablodaki verilere elden teslim edilen projeler dahil değildir. Diğer yandan elden teslim edilen proje
sayıları; 2016 yılı için (…..), 2017 yılı için (…..), 2018 yılı için (…..), 2019 yılı için (…..) adet olmak
üzere son derece sınırlı olduğundan, hesaplamaya dahil edilmesi durumunda da oranları değiştirecek
düzeyde değildir.
3 Tablodaki verilere elden teslim edilen projeler dahil değildir. Diğer yandan elden teslim edilen proje
sayıları son derece sınırlı olduğundan hesaplamaya dahil edilmesi durumunda da oranları değiştirecek
düzeyde değildir.
19-14/189-85
30/37
Eylül 2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ekim 2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kasım 2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Aralık 2018 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ocak 2019 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Şubat 2019 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Cevabi Yazı
(60) Tablodan 2016 yılında iç tesisat firmalarının %(…..)’sının KA’dan sigortasını
yaptırdığı, 2017 ve 2018 yıllarında bu oranın yıllık bazda %(…..) civarına düştüğü
görülmektedir. Bununla birlikte Tablo 3’teki aylık veriler incelendiğinde, yukarıdaki
belgelerden de tespit edildiği üzere 2018 Ağustos ayından itibaren ESGAZ tarafından
yürütülen çalışmaların olumlu sonuç verdiği ve bunun sonucunda KA’dan sigorta
yaptırma oranının aylık bazda tekrar %(…..)’lara ulaştığı gözlenmektedir.
(61) Sonuç olarak bu noktaya kadar olan tüm bulgular değerlendirildiğinde, ESGAZ’ın iç
tesisat firmalarını KA’ya yönlendirmeye yönelik davranışlarının pazarlama
davranışının ötesine geçmiş olabileceğine ilişkin bulgular mevcut olup, özellikle de
proje onay sürecindeki konumu göz önünde bulundurulduğunda, ESGAZ’ın söz
konusu davranışının potansiyel ve fiili olarak diğer sigorta acentelerinin dışlanması
sonucunu yaratma ihtimalinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, yukarıda
yerinde incelemelerde elde edilen bazı belgelerdeki ifadeler de göz önünde
bulundurulduğunda, ESGAZ’ın iç tesisat firmalarını grup firması KA’ya yönlendirmeye
yönelik davranışlarının, 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında bir kötüye
kullanma ve dolayısıyla ihlal olarak nitelendirilebileceği değerlendirilmektedir.
I.5.3. Önaraştırma Konusu Pazara Yönelik Değerlendirme ve İstatistikler
(62) Değerlendirmede üzerinde durulmasında fayda görülen diğer bir husus ise doğal gaz
iç tesisatı sigortacılığı pazarına ilişkin niceliksel değerlerdir. Yerinde incelemede elde
edilen poliçelerin incelenmesinden KA’nın mevcut durumda doğal gaz iç tesisat
sigortaları için uyguladığı prim tutarının (…..) TL olduğu görülmüştür. Öte yandan
KA’nın TOBB’a yazdığı savunma yazısında yer verildiği üzere, piyasada aynı
sigortayı RAY Sigorta (…..) TL, Axa Sigorta (…..) TL, Ankara Sigorta (…..) TL ve
Güneş Sigorta (…..) TL prim ile yapmaktadır. Görüldüğü üzere doğal gaz iç tesisatı
sigortası, diğer sigorta türleriyle ve primleriyle karşılaştırıldığında oldukça düşük
maliyetli bir sigorta çeşididir. Diğer yandan söz konusu sigorta daha önce de
belirtildiği üzere yalnızca doğal gaz iç tesisatının yapımı öncesinde bir yıl süreli
olarak bir kereliğine yapılan bir sigorta türü olup, anılan sigortanın talep tarafını yeni
yapılan iç tesisatlar oluşturmaktadır.
(63) Dosya mevcudu bilgilere göre, Eskişehir’de 2016 yılında (…..), 2017 yılında (…..),
2018 yılında (…..) ve 2019’un ilk iki ayında (…..) doğalgaz iç tesisatı projelendirmiş
ve ESGAZ tarafından onaylanmıştır. Söz konusu proje sayıları yukarıda yer alan prim
tutarları ile birlikte değerlendirildiğinde, Eskişehir’deki iç tesisat sigortacılığı pazarının
parasal büyüklüğünün kabaca yıllık 200.000 TL - 300.000 TL aralığında olduğu
anlaşılmaktadır. Diğer yandan konu acenteler düzeyinde ele alındığında ise, şikâyetçi
ile yapılan görüşmede acentelerin söz konusu sigortadan elde ettiği komisyon
tutarının toplam primin beşte biri civarında olduğu ifade edilmiştir. Dolayısıyla
acentelerin elde edebileceği gelir bakımından söz konusu pazarın Eskişehir’de
büyüklüğünün kabaca 40.000 TL ile 60.000 TL arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Görüldüğü üzere şikâyete konu pazar parasal büyüklük bakımından oldukça küçük
bir pazardır. Öte yandan şikâyetçi ile yapılan görüşmede ayrıca, Eskişehir’de
yaklaşık 205 civarında sigorta acentesinin yer aldığı ancak iç tesisat sigortacılığı
19-14/189-85
31/37
alanında hizmet veren üç acentenin bulunduğu belirtilmiştir4. Pazarın göreceli küçük
bir pazar ve pazarda faaliyet gösteren acente sayısının sınırlı oluşu karşısında,
şikâyetçi ile yapılan görüşmede ifade edildiği ve yerinde incelemede elde edilen bazı
belgelerden de anlaşıldığı üzere konunun bir boyutunu, esasen, iç tesisat sigortacılığı
pazarından ziyade söz konusu sigorta aracılığı ile oluşan çapraz satış olanaklarının
oluşturduğu anlaşılmaktadır.
(64) Öte yandan 11.03.2019 tarihinde talep edilmesi üzerine ESGAZ üst düzey yöneticileri
ve temsilcisi ile Kurum adresinde bir görüşme gerçekleşmiş, yetkililerce söz konusu
görüşmede ESGAZ’ın iç tesisat proje onay sürecindeki fiili hâkimiyetinin iç tesisat
firmalarının proje onay sürelerini geciktirmek ve/veya projelerin reddi suretiyle KA’dan
ve diğer acentelerden sigorta yaptıranlar arasında ayrımcı davranışlarla rekabeti
sınırlayıcı şekilde kullanılmadığına ilişkin birtakım istatistikler sunulmuştur. Buna
göre, KA poliçesiyle yapılan başvurular ve diğer acente poliçeleriyle yapılan
başvurulara ilişkin ilk kayıt ve proje onay kontrol sürelerini içeren istatistiklere
aşağıdaki tablolarda yıllık ve 2018 Temmuz-2019 Şubat dönemi için aylık bazda yer
verilmiştir:
Tablo-4: Proje Onay/Kontrol Sürelerinin Karşılaştırılması
Dönem
İlk Kayıt Kontrol Süresi
(Yıllık Ortalama - Gün)
Proje Onay Kontrol Süreleri
(Yıllık Ortalama - Gün)
KA Sigorta
Poliçesiyle
Yapılan
Başvurular
Diğer Acente
Poliçeleriyle
Yapılan
Başvurular
KA Sigorta
Poliçesiyle
Yapılan
Başvurular
Diğer Acente
Poliçeleriyle
Yapılan
Başvurular
2016 1,32 1,31 1,75 1,52
2017 0,59 0,55 0,76 0,74
2018 0,52 0,51 0,66 0,77
2019 Ocak -Şubat 0,42 0,46 0,45 0,55
Kaynak: Ek Bilgi Yazısı
Tablo-5: Proje Onay/Kontrol Sürelerinin Karşılaştırılması (Aylık)
Dönem
İlk Kayıt Kontrol Süresi
(Aylık Ortalama - Gün)
Proje Onay Kontrol Süreleri
(Aylık Ortalama - Gün)
KA Sigorta
Poliçesiyle
Yapılan
Başvurular
Diğer Acente
Poliçeleriyle
Yapılan
Başvurular
KA Sigorta
Poliçesiyle
Yapılan
Başvurular
Diğer Acente
Poliçeleriyle
Yapılan
Başvurular
Temmuz 2018 0,61 0,61 0,67 0,62
Ağustos 2018 1,13 1,02 0,52 0,65
Eylül 2018 0,52 0,62 0,30 0,57
Ekim 2018 0,58 0,50 0,30 0,46
Kasım 2018 0,43 0,25 0,86 0,86
Aralık 2018 0,55 0,52 0,69 0,87
Ocak 2019 0,50 0,52 0,51 0,50
Şubat 2019 0,35 0,39 0,39 0,62
Kaynak: Ek Bilgi Yazısı
(65) Tablo 4’te de görüldüğü üzere ESGAZ tarafından sunulan veriler çerçevesinde ilk
kayıt kontrol ve proje onay kontrol ortalama sürelerinin birbirine yakınlığı dikkate
alındığında, yıllar itibarıyla diğer acentelerden sigorta yaptıran iç tesisat firmalarının
projelerinin geciktirildiği sonucuna varmak mümkün değildir. Öte yandan 2018
Temmuz-2019 Şubat dönemi ele alındığında ise, ilk kayıt açısından süreler her iki
4 Başvuru sahibi tarafından bu teşebbüslerden biri olarak belirtilen (…..) Sigorta ile yapılan görüşmede
ise bu sayı iki teşebbüs olarak belirtilmiştir.
19-14/189-85
32/37
grup için yine benzer olup, proje onay sürelerinde KA poliçeli başvuruların daha
düşük ortalama onay süresine sahip olduğu görülmekle birlikte, bu durumun her ay
için düzenli olmadığı ve ayrıca ortalama süreler arasındaki farkın yarım günün altında
olduğu görülmektedir.
(66) Aşağıdaki tabloda ise KA ve diğer acente poliçeleriyle yapılan başvurular bakımından
ilk kayıt ve proje onay safhalarındaki ret istatistikleri yer almaktadır:
Tablo-6: Proje Onay/Ret Karşılaştırılması
Dönem
İlk Kayıt Ret Oranları
(Yıllık Ortalama %)
Proje Kontrol Ret Oranları
(Yıllık Ortalama %)
KA Sigorta
Poliçesiyle
Yapılan
Başvurular
Diğer Acente
Poliçeleriyle
Yapılan
Başvurular
KA Sigorta
Poliçesiyle
Yapılan
Başvurular
Diğer Acente
Poliçeleriyle
Yapılan
Başvurular
2016 12.65 10.99 21.07 20.94
2017 11.51 12.01 20.89 20.73
2018 11.25 12.08 21.36 20.70
2019 Ocak -Şubat 7.15 12.08 18.39 33.33
Kaynak: Ek Bilgi Yazısı
Tablo-7: Proje Onay/Ret Karşılaştırılması (Aylık)
Dönem
İlk Kayıt Ret Oranları
(Aylık Ortalama %)
Proje Kontrol Ret Oranları
(Aylık Ortalama %)
KA Sigorta
Poliçesiyle
Yapılan
Başvurular
Diğer Acente
Poliçeleriyle
Yapılan
Başvurular
KA Sigorta
Poliçesiyle
Yapılan
Başvurular
Diğer Acente
Poliçeleriyle
Yapılan
Başvurular
Temmuz 2018 10,31 13,41 18,63 21,44
Ağustos 2018 8,75 10,16 21,03 22,46
Eylül 2018 12,68 9,84 19,67 23,36
Ekim 2018 15,15 13,29 23,32 24,86
Kasım 2018 11,26 9,79 21,84 28,67
Aralık 2018 7,96 15,60 23,17 40,37
Ocak 2019 6,91 11,49 18,83 41,38
Şubat 2019 7,38 14,49 17,96 23,19
Kaynak: Ek Bilgi Yazısı
(67) Tablo 6’dan görüldüğü üzere, 2016-2017-2018 yılları bakımından değerlendirildiğinde
ret oranlarının birbirine yakınlığı nedeniyle yıllar itibarıyla diğer acentelerden poliçe
yaptıran iç tesisat firmalarının projelerinin reddedilmek suretiyle faaliyetlerinin
zorlaştırıldığı sonucuna da varmak mümkün gözükmemektedir. Diğer yandan tabloda
2019 yılının ilk iki ayında diğer acentelerden poliçe yaptıranların ret oranlarındaki
artış karşısında, ESGAZ’dan söz konusu hususa ilişkin bilgi istenmiş, bu durumun
ilgili dönemde en çok proje başvurusu bulunan (…..) ve (…..) firmalarında yaşanan
mühendis değişikliği sonucunda gönderilen çok sayıda hatalı proje çiziminden
kaynaklandığı belirtilmiş, ayrıca söz konusu firmalardan alınan bu durumu özetleyen
yazılar cevabi yazıya eklenmiştir. Aylık bazda da ulaşılan sonuçlar benzer olup, diğer
acentelerden poliçe yaptıranların ilk kayıt ve proje onay esnasındaki retlerinin 2018
Aralık ayı ile birlikte 2019 yılının ilk iki ayında KA’dan poliçe yapanlara nazaran
farklılaştığı görülmekte ve yukarıda açıklanan nedenin aylık bazdaki tablo için de
geçerli olduğu anlaşılmaktadır.
19-14/189-85
33/37
Tablo-8: 2019 İlk İki Ay KA Dışındaki Acentelerle Çalışan Firmaların Proje Onay/Ret Oranları (Aylık)
Firma
Ocak Şubat Toplam
Proje
Sayısı
Ret Oranı
(%)
Proje
Sayısı
Ret Oranı
(%)
Proje
Sayısı
Ret Oranı
(%)
(…..) 0 0,00 1 0 1 0,00
(…..) 0 0,00 1 100 1 100,00
(…..) 5 40,00 15 33,33 20 35,00
(…..)
10 10,00 11 9,09 21 9,52
(…..) 1 0,00 0 0,00 1 0,00
(…..) 0 0,00 1 0,00 1 0,00
(…..) 6 33,33 0 0,00 6 33,33
(…..)
9
33,33
9
11,11
18
22,22
(…..) 18 44,44 19 21,05 37 32,43
(…..) 1 0,00 0 0,00 1 0,00
(…..) 4 75,00 1 0,00 5 60,00
(…..) 0 0,00 1 0,00 1 0,00
(…..) 1 100,00 0 0,00 1 100,00
(…..) 30 46,67 10 40,00 40 45,00
(…..) 1 100,00 0 0,00 1 100,00
(…..) 1 100,00 0 0,00 1 100,00
Toplam 87 41,38 69 23,19 156 33,33
Kaynak: Ek Bilgi Yazısı
(68) 11.03.2019 tarihli toplantıda ayrıca KA’nın; 2018 yılı Eskişehir ilindeki iç tesisat
poliçesi üretiminin (…..) TL ile Eskişehir’deki tüm sigorta türlerindeki toplam poliçe
üretiminin %(…..)’sini; Türkiye’de tüm sigorta türlerindeki toplam poliçe üretiminin
%(…..)’sını oluşturduğu, KA’nın Türkiye sigortacılık pazarındaki toplam pazar payının
%(…..) olduğu, KA’nın iç tesisat sigortası türünden elde ettiği kârın ise tüm kârının
%(…..)’ini oluşturduğu belirtilmiştir. Bu çerçevede KA’nın doğalgaz iç tesisatı
sigortası faaliyetlerinin gerek Eskişehir özelinde, gerek tüm poliçeleri içinde değer ve
oran olarak düşük olduğu ayrıca KA’nın tüm sigorta pazarında da oldukça düşük bir
paya sahip olduğu anlaşılmaktadır.
I.5.4. ESGAZ Tarafından Sistemde Yapılan Değişiklikler
(69) Yukarıda yer verilen istatistiklerin haricinde ESGAZ tarafından Kuruma ulaştırılan ek
bilgi ve belgelerde ayrıca projelerin kayda alınması, kontrolü, onayı gibi süreçlerin
yönetilmesine ilişkin ESGAZ’ın bağlı bulunduğu grup bünyesindeki yazılım firması
tarafından geliştirilen ve bünyesinde doğalgaz iç tesisatı sigortası sürecini de
barındıran Suges yazılımında yapılan bazı değişiklikler hakkında da bilgi
sunulmuştur. Bu bağlamda Suges sisteminde yapılan değişikliklerden biri sigortanın
yapılması ile ilgili ekrandaki “Sigorta Yapılsın mı?” şeklindeki tercihin eski formattan
farklı olarak “Hayır” seçeneği işaretlenmiş olarak gelmesi ve söz konusu iradenin
sisteme proje girişi yapan iç tesisat firmasınca belirlenmesi kabiliyetinin
güçlendirilmesidir. Diğer bir değişiklik ise ilgili bölüme “EPDK Mevzuatı uyarınca, iç
tesisat sigortası yapılması zorunludur. İç tesisat sigortasını sistem üzerinden veya
dışarıdan yaptırabilirsiniz” ibaresinin konulmasıdır. ESGAZ temsilcisi ayrıca ilerleyen
süreçte sigorta yapılmasına ilişkin sorunun mevzuattaki zorunlulukla karıştırılmaması
için “Sigorta Tarafımızca Yapılsın mı?” formatına dönüştürüldüğü, böylece iç tesisat
firması açısından ek farkındalık sağlandığını belirten yazıyı da Kuruma iletmiştir.
ESGAZ tarafından Kuruma ulaştırılan ek bilgi ve belgelerde ayrıca sistemde yapılan
bu değişikliklere ek olarak Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde tüm iç tesisat
şirketlerine, iç tesisat sigorta poliçelerini diledikleri acenteden yapabileceklerine dair
19-14/189-85
34/37
bir yazı gönderebilecekleri belirtilerek, bunun yanı sıra Kurum tarafından gerek
görülecek ilave olası çözümlerin de kendilerine iletilmesi talep edilmiştir.
I.6. Genel Değerlendirme
(70) Yukarıda da yer verildiği üzere, önaraştırma sürecinde ESGAZ’ın iç tesisat firmalarını
grup firması KA’ya yönlendirmeye yönelik davranışlarının kimi zaman pazarlama
davranışının ötesine geçmiş olabileceğine ilişkin birtakım bulgular elde edilmiş,
ayrıca bazı iç tesisat firmaları ile yapılan görüşmelerden de ESGAZ’ın davranışlarının
proje onay sürecindeki konumu itibarıyla diğer sigorta acentelerini ilgili pazardan
dışlama potansiyelini barındırabileceği anlaşılmıştır. Bu çerçevede elde edilen
bulguların 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında bir kötüye kullanma ve
dolayısıyla ihlal olarak değerlendirilme olasılığı bulunmakla birlikte, nihai
değerlendirmede aşağıda belirtilen hususlar da göz önüne alınmıştır.
(71) Danıştay ve geçmiş Kurul kararları göz önünde bulundurulduğunda, önaraştırma
aşamasında ihlal oluşturması muhtemel olan tüm hususlar tespit edilmiş olmakla
birlikte, ihlalin soruşturma açılmasını gerektirmeyecek ölçüde hafif olması ve/veya
soruşturma açılmadan da ihlalin tüm etkileriyle ortadan kaldırılabileceği ya da ihlalin
tüm etkileriyle sona erdirilmiş ve anti-rekabetçi zararın telafi edilmiş olması veya
yapısal engeller ve yasal düzenlemeler nedeniyle rekabete tam olarak açılmamış
pazarlarda ihlal oluşturabilecek davranışların saptanması halinde, Kurulun
soruşturma açmaksızın diğer tedbirlere başvurma yetkisinin bulunduğu
değerlendirilmektedir. Konuyla ilgili olarak Danıştay 13. Dairesinin 30.05.2014 tarihli
ve E.2010/4818 sayılı Burdur Dershaneler kararında bu değerlendirmelere yer
verilerek,
“önaraştırma aşamasında ihlal oluşturması muhtemel olan tüm hususlar davalı idare
tarafından tespit edilmiş olup teşebbüs birliği kararının uygulanması zorunlu nitelikte
olmayan, tavsiye niteliğinde bir karar olduğu ve kararda tespit edilen fiyatların
maksimum fiyat niteliğini taşıdığı, kararın teşebbüsler tarafından uygulanmadığı ve
piyasada fiyat rekabetinin devam ettiği, fiyat rekabetinin devam ettiği ortamda indirim
oranlarındaki kısa sureli uygulamanın oransal bazda olması dolayısıyla fiyatlarda teklik
sonucunu doğurmadığı ve uygulamanın kısa sureli olarak bazı dershaneler tarafından
uygulandığı, Kurul tarafından fiyat birlikteliği öngören teşebbüs birliği Tüzük
hükümlerinin 4054 sayılı Kanun'a aykırı olduğunun saptanarak ilgili hükümlerin
kaldırılması yönünde görüş gönderilmesi kararı alındığı hususları birlikte
değerlendirildiğinde, tüm ayrıntılarıyla ortaya konulan olayda, teşebbüs birliğince alınan
kararın uygulanmadığı, yalnızca indirim oranlarına ilişkin maddenin bazı dershaneler
tarafından kısa sureli uygulanarak sonrasında uygulamanın sona erdirildiği ve gerek
teşebbüs davranışları gerek Rekabet Kurulu'nun müdahalesi ile anti-rekabetçi zararın
ortadan kaldırıldığı anlaşıldığından, davacı şikâyetinin reddi ile ilgili teşebbüs birliği ve
teşebbüslere 4054 sayılı Kanun'un 9. maddesinin 3. fıkrası uyarınca görüş
bildirilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık saptanmamıştır.
sonucuna ulaşılmıştır5.
(72) Görüldüğü üzere yukarıdaki Danıştay kararında, önaraştırma aşamasında ihlal olarak
nitelendirilebilecek davranışların tespit edildiği, ancak söz konusu etkilerin sınırlı
olduğu, ayrıca ihlalin ortadan kaldırılmasına yönelik gerek Kurum gerekse teşebbüs
5 22.05.2018 tarih ve 18-15/282-140 sayılı Karaman Oto Ekspertiz kararında da aynı Danıştay
kararına atıfta bulunulmakta olup, rekabeti kısıtlayıcı anlaşmanın kısa süre uygulanması ve ilgili
coğrafi pazarın boyutunun sınırlı olması ile birlikte usul ekonomisi ilkelerine vurgu yapılarak bu
aşamada soruşturma başlatılmasına ihtiyaç olmadığı ve 4054 sayılı Kanun’un 9/3. maddesinin
uygulanmasının yeterli olacağı sonucuna ulaşılmıştır.
19-14/189-85
35/37
ya da teşebbüslerce önlem alınarak anti-rekabetçi etkilerin telafi edilebildiği
durumlarda Kurulun soruşturma açmaksızın diğer yasal tedbirleri alabileceği
belirtilmektedir6.
(73) Konuya ilişkin Kurul kararları ve Danıştay kararında vurgulanan hususlar inceleme
konusu dosya bakımından da geçerlilik arz etmektedir. Şöyle ki, öncelikle yukarıda
ifade edildiği üzere, bu dosyada da anti-rekabetçi etkinin doğduğu pazar oldukça
sınırlı bir pazardır. Diğer yandan önaraştırma sürecinde ESGAZ proje onay sürecini
yönettiği Suges yazılımını daha rekabetçi bir yapıya büründürmeye yönelik, iç tesisat
firmalarının sistem aracılığıyla KA üzerinden sigorta yaptırma konusundaki seçim
iradesini güçlendiren, iç tesisat firmalarının sistem dışından da poliçe
düzenleyebileceğine ilişkin uyarıların sisteme konulmasını içeren birtakım
değişikliklere gitmiş ve bu konuda Kurumu bilgilendirmiştir. ESGAZ ayrıca yukarıda
anılan rekabet karşıtı etkilerin azalmasına hizmet edecek şekilde, Kurul tarafından
gerekli görüldüğü takdirde, tüm iç tesisat firmalarına istedikleri acenteden poliçe
yaptırabilecekleri konusunda bir bilgilendirme yazısı gönderebileceğini, ayrıca Kurum
tarafından gerekli görülen ilave tedbirleri de uygulamaya hazır olduğunu belirtmiştir.
Sonuç olarak yukarıda anılan Danıştay kararında da yer verildiği üzere, hakkında
önaraştırma yapılan teşebbüsçe anti-rekabetçi etkilerin ortadan kaldırılmasına
yönelik tedbirler alınmış ve alınmakta olup, bunun da nihai kararda göz önünde
bulundurulmasında fayda görülen başka bir husus olduğu değerlendirilmektedir.
(74) Bu noktada diğer acentelerin de Suges sistemine dahil edilip edilmemesi sorusu
akıllara gelmekle birlikte, öncelikle dosya konusu şikayetin acentelere anılan
platformda yer verilmesi gerektiği iddiasından ziyade iç tesisat firmalarının çeşitli
zorlama ve engellemelerle diğer acentelerden sigorta yaptırmasına engel olunması
yönünde olduğu belirtilmelidir. Diğer yandan Suges sistemine entegrasyon sürecinin
diğer yazılım acenteleri ile söz konusu acentelerin acenteliğini yaptığı sigorta
şirketleri arasında kapsamlı bir çalışmayı gerektirdiği göz önünde bulundurmalıdır. Bu
konudaki diğer bir sorun alanı ise sisteme eklenecek acentelerin hangi kriterlere göre
belirleneceği, örneğin sadece Eskişehir’de yer alan acentelerin mi yoksa tüm
Türkiye’de yer alan acentelerin mi sisteme ekleneceği, bu bağlamda sisteme entegre
edilecek acente sınırının nerede çizileceği konularıdır. Öte yandan Suges sistemi, iç
tesisat firmalarının halihazırda da başka acentelerden yapılan poliçeleri “pdf”
formatında sisteme eklemesine izin vermekte, bu bağlamda diğer sigorta
acentelerinin poliçelerinin sisteme eklenmesinin önünde bir engel bulunmamaktadır.
(75) Açıklamalar çerçevesinde, diğer sigorta acentelerinin sisteme entegrasyonuna
yönelik bir uygulamanın bu aşamada gerekli olmadığı değerlendirilmektedir. Benzer
şekilde, iç tesisat firmasının sigortasını sistem üzerinden otomatik olarak yaptırıp
yaptırmama konusunda seçim hakkı olsa dahi, rekabeti sınırlayıcı olabileceğinden
6 Diğer yandan benzer tespitlere, konusunu özetle Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden
İşleme (EMDR) Araştırma, Geliştirme ve Uygulama Derneği'nin aldığı dışlayıcı nitelikteki teşebbüs
birliği kararlarıyla Çözüm Odaklı Psikolojik Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti.’nin EMDR eğitimi
pazarındaki faaliyetlerini zorlaştırdığı ve böylece hâkim duruma gelen Davranış Bilgi Eğitim Araştırma
ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Ltd. Şti.’nin hâkim durumunu bağlama uygulamaları aracılığıyla
kötüye kullandığı iddiasının oluşturduğu Rekabet Kurulunun 18.05.2016 tarih ve 16-17/284-127 sayılı
kararındaki görüş bildirme işleminin kaldırılması istemli açılan davaya yönelik Ankara 3. İdare
Mahkemesinin 26.12.2018 tarihinde aldığı 2017/2958 E. ve 2018/2591 sayılı kararında da yer
verilmiştir. Diğer yandan anılan Kurul kararında da, EMDR eğitimi piyasasının psikoterapi yöntemleri
içerisinde ölçek olarak küçük bir piyasa olması soruşturma açılmasına gerek olmadığının
gerekçelerinden biri olarak belirtilmekte olup, anılan kararda 4054 sayılı Kanun’un 9/3. maddesinin
uygulanması uygun görülmüştür.
19-14/189-85
36/37
bahisle, otomasyon içeren mezkur yazılımın uygulamaya konulmaması yönündeki bir
görüşün de aşırı müdahaleci bir yaklaşım olacağı, zira söz konusu sistemin sağladığı
otomasyon ile tüketici konumundaki iç tesisat firmaları açısından süreci
kolaylaştırdığı, bu bağlamda ekonomik ve teknik bir gelişme niteliğinde olduğu
değerlendirilmektedir. Nitekim Suges sisteminin iç tesisat firmaları tarafından süreci
kolaylaştıran ve hızlandıran bir uygulama olduğu yerinde incelemelerde elde edilen
bazı belgelerde yer aldığı gibi, iç tesisat firmaları ile yapılan görüşmelerin bir
kısmında da ((…..) ve (…..)) ifade edilmiştir.
(76) Ek olarak daha önce de vurgulandığı üzere ESGAZ’ın iç tesisat firmalarını grup
firması KA’ya yönlendirme davranışının ihlal potansiyelini artıran başlıca etkenlerden
birinin, iç tesisat projelerinin kontrolü ve onay sürecini o bölgedeki dağıtım firmasına
veren düzenleme ve mevzuat olduğu dikkate alındığında, sigorta süreci gibi dağıtım
faaliyetinin doğrudan bir parçası olmayan, ancak dağıtım faaliyetiyle ilişkili alanlarda,
dağıtım firmalarının personeli vb. aracılığıyla doğrudan faaliyet göstermemesinin
süreçlerin rekabetçi işleyişinin sağlanması bakımından önemli olduğuna ve dağıtım
firmalarının kendileriyle aynı ekonomik bütünlük içinde yer alan sigorta şirketlerinin
faaliyetlerine dahlinin denetlenmesine yönelik olarak EPDK’ya görüş gönderilmesinin
de yerinde olacağı değerlendirilmektedir.
(77) Sonuç olarak yukarıda yer alan değerlendirmeler çerçevesinde özetle, doğal gaz iç
tesisatlarının sigortalanması pazarında faaliyet gösteren acentelerin söz konusu
pazardaki faaliyetlerinin tüm faaliyetleri içerisinde sınırlı bir yere sahip olması, söz
konusu pazarın tüm sigortacılık pazarındaki payının da sınırlı olması dolayısıyla,
önaraştırma konusu davranışın sigortacılık pazarındaki olası rekabet karşıtı etkisinin
de sınırlı oluşu ve bu hususlara ilaveten ilgili Danıştay kararında da vurgulandığı
üzere, ESGAZ tarafından söz konusu davranışın rekabet karşıtı olabilecek etkisinin
ortadan kaldırılmasına yönelik adımlar atılması ve ilave adımların atılmasına da hazır
olunduğunun belirtilmesinden hareketle, işbu aşamada ESGAZ hakkında soruşturma
açılmasına gerek olmadığı, bununla birlikte ESGAZ’ın yukarıda rekabeti kısıtlayıcı
nitelikte olabileceği belirtilen davranışlardan kaçınması gerektiği, bu çerçevede tüm
iç tesisat şirketlerine iç tesisat sigorta poliçelerini diledikleri acenteden
yaptırabileceklerine dair bir yazı göndermesinin uygun olacağı ve bu tür davranışların
devamının soruşturma açılmasına sebebiyet verebilecek nitelikte olduğu konusunda
4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bilgilendirilmesinin ve
ayrıca EPDK’ya da yukarıda yer verildiği yönüyle konuya ilişkin görüş
gönderilmesinin yerinde olacağı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(78) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
- Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
uyarınca bu aşamada soruşturma açılmasına gerek olmadığına,
- Bununla birlikte, elde edilen bulgu ve emareler dikkate alınarak, rekabeti
kısıtlayıcı nitelikte olabilecek her türlü davranıştan kaçınması, bu çerçevede tüm
iç tesisat şirketlerine iç tesisat sigorta poliçelerini diledikleri acenteden
yaptırabileceklerine dair bir yazı göndermesi gerektiği, aksi takdirde hakkında
işlem başlatılacağı yönünde 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca ESGAZ Eskişehir Şehir İçi Doğalgaz Dağıtım Tic. ve Taah. A.Ş.’ye
görüş gönderilmesi için Başkanlığın görevlendirilmesine,
19-14/189-85
37/37
- Ayrıca Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna, sigorta süreci gibi dağıtım
faaliyetinin doğrudan bir parçası olmayan ancak dağıtım faaliyetiyle ilişkili olan
alanlarda dağıtım firmalarının personeli, vb. aracılığıyla doğrudan faaliyet
göstermemesinin süreçlerin rekabetçi işleyişinin sağlanması bakımından önemli
olduğu, bu bağlamda dağıtım firmalarının kendileriyle aynı ekonomik bütünlük
içinde yer alan sigorta şirketlerinin faaliyetlerine dahlinin denetlenmesine yönelik
görüş gönderilmesi konusunda Başkanlığın görevlendirilmesine,
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde
yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy