Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2015-4-42 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 19-22/353-159
Karar Tarihi : 20.06.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Fatma ATAÇ, Can SARIÇİÇEK, Ender YILDIZ, Damla YAZ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Tok Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Av. Mustafa KİRAZ
Cevizli Mah. Zuhal Cad. Dumankaya Ritim İstanbul Konutları
No:44, K:6, D.52 Maltepe/İSTANBUL
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcileri: Dr. M. Fevzi TOKSOY, Bahadır BALKI,
Ayberk KURT, Ertuğrul Can CANBOLAT
Francalacı Sk. Çamlıca köşkü No:28 Arnavutköy
Beşiktaş, İstanbul.
E. DOSYA KONUSU: Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.’nin
şikayetçiye mal vermeyi reddettiği, şikayetçinin rakipleri ile ortak hareket ederek
şikayetçiyi pazar dışına itmeye çalıştığı böylelikle rekabeti engellediği iddiası
üzerine alınan 18.02.2016 tarih ve 16-05/107-48 sayılı Rekabet Kurulu kararının
Ankara 15. İdare Mahkemesinin 25.10.2017 tarih ve E: 2016/3742, K: 2017/2794
sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine dosyanın yeniden değerlendirilmesi ve adı
geçen teşebbüsün yeniden satış fiyatını belirlemek yoluyla 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti.
(1) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle, Maysan Mando Otomotiv Parçaları San.
ve Tic. A.Ş.’nin (MAYSAN MANDO) şikâyetçi teşebbüsün pazardaki rakipleri ile ortak
hareket ederek şikâyetçiyi pazar dışına itmeye çalıştığı, MAYSAN MANDO’nun
şikâyetçi ile olan bayilik sözleşmesini önce fiilen ardından şifahen sona erdirerek
şikâyetçiye mal vermeyi reddettiği ve böylelikle rekabeti engelleyerek 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanunu (4054 sayılı Kanun) ihlal ettiği iddia
edilmektedir.
(2) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 27.08.2015 tarih, 4031
sayı ile intikal eden başvuru üzerine düzenlenen 08.09.2015 tarih ve 2015-4-42/İİ
sayılı İlk İnceleme Raporu, 06.10.2015 tarihli Rekabet Kurulu (Kurul) toplantısında
görüşülmüş ve 15-37/594-M sayı ile iddialar hakkında önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 03.02.2016 tarihli ve 2015-4-42/ÖA sayılı
Önaraştırma Raporu Kurulun 18.02.2016 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 16-
05/107-48 sayı ile MAYSAN MANDO tarafından üretilen amortisörlerin şikâyetçinin
otomotiv yedek parça pazarında rekabet edebilmesi bakımından vazgeçilmez
19-22/353-159
2/59
olmadığı, MAYSAN MANDO ürünlerinin şikâyetçinin toplam geliri içindeki payının
düşük olduğu, bu bakımından; söz konusu ürünleri satamamanın şikâyetçinin pazar
dışına itilmesine ya da alt pazardaki etkin rekabetin ortadan kalkmasına yol açmasının
mümkün olmadığı değerlendirilerek, mal vermenin reddinin kötüye kullanma olarak
nitelendirilebilmesi için gerekli koşullarının mevcut olayda karşılanmadığı ve bu haliyle
MAYSAN MANDO’nun şikâyetçiye ürün sevkiyatı yapmamasının kötüye kullanma
olarak değerlendirilemeyeceği, bu bilgiler ışığında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
uyarınca şikâyetin reddi ile soruşturma açılmamasına karar verilmiştir.
(3) Rekabet Kurulunun 18.02.2016 tarihli ve 16-05/107-48 sayılı söz konusu kararı,
Ankara 15. İdare Mahkemesinin 25.10.2017 tarihli E: 2016/3742, K: 2017/2794 sayılı
kararı ile iptal edilmiştir. Kararda özetle;
- Şikâyetçi ile MAYSAN MANDO arasında 2009 yılında bayilik anlaşması yapıldığı,
bu anlaşma gereği davacı şirkete 2015 yılı bahar dönemine kadar ürün
sevkiyatının yapıldığı ancak bayilik sözleşmesi sonlandırılmadığı halde Mayıs
ayından itibaren ürün sevkiyatının yapılmadığı,
- Kurul kararında örnek olarak gösterilen diğer firmalara da mal sevkiyatının
yapılamadığına dair e-posta içeriklerinin kısa süreli gecikmelerden bahsettiği,
diğer firmalara sevkiyat yapılmamasının süreklilik arz ettiğine ilişkin olmadığı,
- Şikâyetçinin toptan satış yapan bir şirket olduğu, şikâyet edilen şirketten mal
tedarik edememesi halinde, bu ürünü satın alamayan tüketicilerin bu ürünle birlikte
diğer ürünlerin de siparişinden vazgeçmesinin, bu durumun da alt pazarda
rekabeti ve piyasa etkinliğini azaltarak fiyatların yükselmesi neticesinde tüketicinin
zararına yol açmasının muhtemel olduğu,
- Şikâyetçinin iddiaları ile ilgili olarak yapılan önaraştırma sırasında elde edilen
deliller doğrultusunda araştırmanın genişletilmesi ve elde edilecek bilgi, belge ve
delillerin değerlendirilmesi suretiyle davacının iddialarının her türlü şüpheden uzak
bir şekilde açıklığa kavuşturulması için soruşturma açılması gerektiği,
- Şikâyet konusu iddialarla ilgili olarak yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan,
soruşturma açılmaması yönünde alınan dava konusu Kurul kararında hukuka
uyarlık bulunmadığı
belirtilmektedir. Ankara 15. İdare Mahkemesinin kararının 10.11.2017 tarih ve 8219
sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmesi üzerine hazırlanan 21.11.2017 tarihli ve 2015-
4-42/BN sayılı Bilgi Notu, 28.11.2017 tarihli Kurul gündeminde görüşülerek,
şikâyetçiye mal vermeyi reddederek şikâyetçinin rakipleriyle ortak hareket edip
şikâyetçiyi pazar dışına itmeye çalışıp çalışmadığının ve böylelikle 4054 sayılı
Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla, MAYSAN MANDO hakkında
soruşturma açılmasına 28.11.2017 tarih ve 17-39/630-M sayı ile karar verilmiştir.
(4) Soruşturma bildirimi MAYSAN MANDO tarafından 12.12.2017 tarihinde tebellüğ
edilmiş; tarafın birinci yazılı savunması 11.01.2018 tarih 473 sayı ile süresi içinde
Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(5) 28.11.2017 tarih ve 17-39/630-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülmekte olan
soruşturma kapsamında 12.12.2017 tarihinde MAYSAN MANDO’da yerinde inceleme
yapılmıştır. Ayrıca 03.04.2018 tarih ve 4301 sayı ile MAYSAN MANDO’nun
rakiplerinden ve son olarak 03.04.2018 tarih ve 4311 sayı ile MAYSAN MANDO’dan
bilgi ve belge talebinde bulunulmuş, istenen bilgi ve belgelere cevaben MAYSAN
MANDO’dan gelen yazı 17.04.2018 tarih ve 3122 sayı ile, ZF Services Türk San. ve
19-22/353-159
3/59
Tic. A.Ş.’den (ZF SACHS) gelen yazı 24.04.2018 tarih ve 3294 sayı ile, KYB Europe
GmbH’den (KYB) gelen yazı 16.04.2018 tarih ve 3092 sayı ile ve son olarak Monroe
Amortisör İmalat ve Ticaret A.Ş.’den (MONROE) gelen yazı 17.04.2018 tarih ve 3116
sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(6) Soruşturma sürecinde ayrıca 03.04.2018 tarihinde Davet Otomotiv Tic. ve San. Ltd.
Şti. (DAVET) ve Yedekçi Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti’de (YEDEKÇİ), 10.04.2018
tarihinde Dinamik Otomotiv Gıda Tekstil İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.’de
(DİNAMİK), 12.04.2018 tarihinde Oto İsmail Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’de (OTO
İSMAİL), Denge Motorlu Araçlar San. ve Tic. A.Ş.’de (DENGE) yerinde inceleme
yapılmıştır.
(7) Soruşturma döneminde 12.04.2018 tarihinde şikâyetçi ile görüşülmüş ve görüşme
kapsamında yerinde inceleme ve görüşme tutanağı tutulmuştur.
(8) Yürütülen soruşturma süresinin altı ay uzatılması talebini içeren 16.04.2018 tarih,
2014-4-42/BN-2 sayılı Bilgi Notu, 18-12 sayılı Kurul toplantısında ele alınmış ve
Kurulun 24.04.2018 tarih ve 18-12/217-M sayılı kararı ile söz konusu soruşturmanın ilk
altı aylık süresinin bitiminden itibaren altı ay uzatılmasına karar verilmiştir.
(9) Soruşturma kapsamında 18.05.2018 tarih ve 6397 sayı ile şikâyetçiden bilgi ve belge
talebinde bulunulmuş, istenen bilgi ve belgelere cevaben gelen yazı 04.06.2018 tarih
ve 4385 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(10) Öte yandan, Mahkemenin iptal kararına karşı Kurum tarafından istinaf talebinde
bulunulmuş, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 26.04.2018 tarih ve E: 2018/55, K:
2018/525 sayılı kararında; “Dava konusu işlemin Maysan Mando Otomotiv Parçaları
San. ve Tic. A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiğinden bahisle yapılan başvuru
üzerine tesis edildiği, Mahkeme’ce verilen iptal kararı sonucunda davalı idarece
yeniden inceleme yapılacağı ve sonucunda; Maysan Mando Otomotiv Parçaları San.
ve Tic. A.Ş. hakkında para cezası verilebilecek olması nedeniyle, Maysan Mando
Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.’nin verilecek karardan menfaatinin etkileneceği açıktır. Bu
itibarla, Mahkeme tarafından, davanın Maysan Mando Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.’ye
ihbarı yapılmadan verilen kararda usul hükümlerine uyarlık görülmemiştir.” şeklinde
gerekçe kurmuş ve istinaf başvurusunun kabulüne, itiraza konu mahkeme kararının
kaldırılmasına ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine
gönderilmesine kesin olarak karar vermiştir.
(11) Bu gelişme üzerine hazırlanan 21.06.2018 tarih ve 2015 -4-42/BN-3 sayılı Bilgi Notu
Kurula sunulmuş, Kurul 28.06.2018 tarih ve 18-21/365-M sayılı kararı ile söz konusu
soruşturmaya devam edilebileceğine karar vermiştir. Soruşturma aşamasında elde
edilen bilgi ve belgeler ışığında hazırlanan 11.07.2018 tarihli ve 2015-4-42/BN-4 sayılı
Bilgi Notu 18.07.2018 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek 18-23/407-M sayı ile
soruşturma kapsamında yeniden satış fiyatının belirlenmesi yoluyla 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin de incelenmesine ve dolayısıyla
soruşturma konusunun bu yönde genişletilmesine karar vermiştir. Soruşturma
konusunun değişikliği hakkındaki bildirim ve yazılı savunma talebi MAYSAN MANDO
tarafından 06.08.2018 tarihinde tebellüğ edilmiş; yapılan yazılı savunma 03.09.2018
tarih 6506 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(12) 03.08.2018 tarih ve 9616 sayı ile DİNAMİK ve DENGE’den bilgi talep edilmiş cevabi
yazıları sırasıyla 14.08.2018 tarih ve 5750 sayı ve 10.09.2018 tarih ve 6599 sayı ile
Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. 26.09.2018 tarihinde Özçete Otomotiv İnş. San. ve
Tic. A.Ş. (ÖZÇETE) ve Hıdırusta Otomotiv A.Ş.’de (HIDIRUSTA) yerinde inceleme
19-22/353-159
4/59
yapılmış ve şikâyetçi ile görüşülmüştür. Ayrıca DİNAMİK’ten 28.09.2018 tarih ve
11999 sayı, MAYSAN MANDO’nun bayilerinden 28.09.2018 tarih ve 12000 sayılı
yazılar ile, Türk Standartları Enstitüsünden (TSE) 04.10.2018 tarih ve 12241 sayılı
yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.
(13) Cevabi yazılar sırasıyla 11.10.2018 tarih ve 7386 (Canlı Otomotiv San. ve Tic. Ltd.
Şti.-CANLI), 7387 (Setaş Motorlu Araçlar San. ve Tic. A.Ş.-SETAŞ), 7389 (Sunar
Ticaret-SUNAR) sayılı; 12.10.2018 tarih ve 7414 (Doğuş Otomotiv Elektronik
Bilgisayar Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti.-DOĞUŞ), 7423 (Mest Otomotiv İth. İhr. ve
Paz. Ltd. Şti.-MEST OTO),7425 (Özmepar Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.-ÖZMEPAR),
7427 (DAVET), 7432 (Dönmez Motorlu Araçlar San. ve Tic. A.Ş.-DÖNMEZ), 7433
(Uslular Oto San. ve Tic. Ltd. Şti.-USLULAR), 7438 (HIDIRUSTA) sayılı; 15.10.2018
tarih ve 7453 (DAVET), 7459 (Sunar Ticaret-SUNAR), 7465 (Başbuğ Yedek Parça
San. İth. İhr. ve Tic A.Ş.-BAŞBUĞ), 7469 (Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.-
OTOKOÇ) sayılı; 16.10.2018 tarih ve 7479 (Setaş Motorlu Araçlar San. ve Tic. A.Ş.-
SETAŞ) sayılı; 17.10.2018 tarih ve 7525 (Çakmak Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.-
ÇAKMAK), 7528 (YEDEKÇİ), 7530 (DİNAMİK) sayılı; 18.10.2018 tarih ve 7544
(İncegül Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.-İNCEGÜL), 7557 (Şeref Otomobil Yedek Parça
Tic. Ltd. Şti.-ŞEREF), 7565 (OTO İSMAİL), 7566 (Gürler Otomotiv Yedek Parça San.
İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.-GÜRLER), 7568 (Bayerler Makine San. Tic. A.Ş.-BAYERLER),
7569 (Özaş Otomotiv San. ve Tic Ltd. Şti.-ÖZAŞ) sayılı; 19.10.2018 tarih ve 7592
(Karland Otomotiv Ürünleri San. ve Tic A.Ş.-KARLAND), 7607 (Bursam Oto Yedek
Parça San. Tic. Ltd. Şti.-BURSAM OTO, Belge-119), 7619 (Şener Oto Yedek Parça
San. ve Tic. A.Ş.-ŞENER), 7620 (ÖZÇETE), 7621 (DİNAMİK), 7622 (HIDIRUSTA)
sayılı; 22.10.2018 tarih ve 7643 (Altıkardeşler Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.-
ALTIKARDEŞLER), 7651 (Motor Aşin Oto Bilg. San. Tic. A.Ş.- MOTOR AŞİN), 7655
(DENGE), 7659 (Denizli Caner Otomotiv San. Ltd. Şti.- DENİZLİ CANER) sayılı ve
son olarak 23.10.2018 tarih ve 7684 sayılı (Tok Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. - TOK)
yazılar ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. TSE’nin cevabi yazısı ise 19.10.2018 tarih
ve 7610 sayı ile Kurum kaydına alınmıştır.
(14) Ayrıca 23.10.2018 tarih ve 13135 sayılı yazı ile MAYSAN MANDO’dan bilgi ve belge
talebinde bulunulmuştur. MAYSAN MANDO’nun cevabi yazısı 09.11.2018 tarih ve
8136 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(15) Şikâyetçi ile 24.10.2018 tarihinde görüşme gerçekleştirilmiştir. Daha sonra 30.10.2018
tarih ve 13360 sayı ile TOK’tan 01.11.2018 tarih ve 13428 sayı ile HIDIRUSTA ve
DİNAMİK’ten bilgi talebinde bulunulmuştur.
(16) Cevabi yazılar 06.11.2018 tarih ve 8014 sayı (TOK); 12.11.2018 tarih ve 8164 sayı
(TOK); 09.11.2018 tarih ve 8110 sayı (DİNAMİK); 09.11.2018 tarih ve 8133 sayı
(HIDIRUSTA) ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(17) Hazırlanan 28.11.2018 tarihli, 2015-4-42/SR sayılı Soruşturma Raporu Kurula ve taraf
MAYSAN MANDO’ya tebliğ edilmiş ve 30 gün içerisinde ikinci yazılı savunmaların
sunulması gerektiği bildirilmiştir. 04.12.2018 tarih ve 8652 sayı ile Kurum kayıtlarına
intikal eden yazıda taraf, ikinci yazılı savunmaların sunumu için 30 gün ilave süre
talebinde bulunmuştur. Söz konusu talep Kurulun 13.12.2018 tarihli toplantısında ele
alınmış ve 18-47/739-M sayılı karar ile taraflara ikinci yazılı savunmalarını sunmaları
için 30 gün ilave süre tanınmıştır. İkinci yazılı savunma 28.01.2019 tarih ve 597 sayı
ile Kurum kayıtlarına intikal etmiş, hazırlanan 12.02.2019 tarihli, 2015-4-42/EG-1 sayılı
Ek Yazılı Görüş Kurula ve tarafa tebliğ edilmiş, MAYSAN MANDO tarafından
14.02.2019 tarihinde tebellüğ edilmiştir.
19-22/353-159
5/59
(18) Kurum kayıtlarına 19.02.2019 tarih ve 1139 sayı ile intikal eden yazı ile MAYSAN
MANDO tarafından üçüncü yazılı savunmanın sunumu için 30 gün ek süre talebinde
bulunulmuştur. 28.02.2019 tarih ve 19-10/121-M sayılı Kurul kararı ile MAYSAN
MANDO’ya üçüncü yazılı savunmasını sunması için 30 gün ilave süre tanınmıştır.
(19) Ek yazılı görüşe karşı MAYSAN MANDO’nun üçüncü yazılı savunması 12.04.2019
tarih ve 2615 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu yazılı savunmada
MAYSAN MANDO tarafından sözlü savunma talep edilmiştir. Sözlü savunmaya ilişkin
15.04.2019 tarihli, 2015-4-042/BN-07 sayılı Bilgi Notu Kurulun 18.04.2019 tarihli
toplantısında görüşülmüş ve 19-16/233-M sayı ile sözlü savunma toplantısının
11.06.2019 günü saat 14:30’da yapılmasına karar verilmiştir.
(20) 11.06.2019 tarihinde yapılan sözlü savunmanın ardından Kurul; yürütülen soruşturma
ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a, Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı/sözlü
savunmalara ve incelenen dosya kapsamına göre 20.06.2019 tarih ve 19-22/353-159
sayı ile işbu nihai kararı tesis etmiştir.
(21) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor sonucunda,
- MAYSAN MANDO’nun bayileri ile akdettiği bayilik sözleşmelerinin 2017/3 sayılı
Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği
(2017/3 sayılı Tebliğ) ile öngörülen muafiyetten yararlanamadığı,
- Söz konusu sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sağlanan şartları
karşılamaması nedeniyle anılan Kanun çerçevesinde bireysel muafiyet alamadığı,
- Söz konusu sözleşmelerin 2017/3 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde yer verilen genel
koşullara uygun olarak yapılması ve rekabet etmeme yükümlülüğünün süresinin
beş yıla kadar olmak üzere yeniden düzenlenmesi koşullarıyla Tebliğ ile sağlanan
muafiyetten yararlanabileceği; bu koşulların yerine getirilmesi için kararın
tebliğinden itibaren ilgili taraflara Kurul tarafından takdir edilecek bir süre verilmesi
ve öngörülen düzeltmelerin yapıldığına dair belgelerin bu süre içerisinde Kuruma
sunulmasının gerektiği,
- MAYSAN MANDO’nun amortisör ürünlerinin yeniden satış fiyatlarını belirleme
davranışlarından dolayı 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle
aynı Kanun’un 16. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
- Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.’nin şikayetçiye mal vermeyi
reddettiği iddiasının 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında hakim durumun
kötüye kullanılması niteliğinde bir eylem olmadığı, buna ilişkin şikayetin
reddedilmesi gerektiği
ifade edilmiş, daha sonra Ek Görüş sonucunda;
- MAYSAN MANDO’nun bayileri ile akdettiği bayilik sözleşmelerinin revize edilmiş
halinin 2017/3 sayılı Tebliğ ile öngörülen muafiyetten yararlandığı, revize edilen
sözleşmenin Kuruma ayrıca sunulmasına gerek olmadığı, bununla birlikte;
- MAYSAN MANDO’nun amortisör ürünlerinin yeniden satış fiyatlarını belirleme
davranışlarından dolayı 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle
aynı Kanun’un 16. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
- MAYSAN MANDO’nun şikayetçiye mal vermeyi reddettiği iddiasının 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesi kapsamında hakim durumun kötüye kullanılması niteliğinde
bir eylem olmadığı, buna ilişkin şikayetin reddedilmesi gerektiği
belirtilmiştir.
19-22/353-159
6/59
I. İnceleme ve Değerlendirme
I.1. Yapılan İnceleme ve Tespitler
I.1.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüs: Maysan Mando Otomotiv
Parçaları San. ve Tic. A.Ş. (MAYSAN MANDO)
(22) MAYSAN MANDO 1969 yılında Bursa’da kurulmuş, daha sonra şirket Çukurova
Grubu bünyesine katılmıştır. Şirket 1997 yılında Güney Kore menşeili Mando
Corporation ile ortaklık anlaşması yapmıştır. MAYSAN MANDO’nun hisselerinin
%50’si Mando Corporation’a, %39,43’ü Maysan Makine ve Yedek Parça A.Ş.’ye ve
%10,57’si ise Endüstri Holding A.Ş.’ye aittir.
(23) MAYSAN MANDO’nun ürün gamı, binek araçlar, hafif ticari araçlar, otobüsler ve ağır
kamyonların yanı sıra demiryolları ve askeri uygulamalara yönelik amortisör çeşitlerini
kapsamaktadır. Şirket’in toplam üretiminin %(…..) oranındaki bölümü, Renault –
Nissan, Hyundai Czech, Kia Slovakya, GM, Daimler AG, Iveco ve SAF gibi yurtdışı
orijinal ekipman üreticilerine (OEM) ve Hyundai Assan, Oyak Renault, Mercedes Benz
Türk, BMC, Ford Otosan, Fiat-Tofaş, Anadolu Isuzu, Otokar, Karsan, Temsa Global,
FNSS ve Ege Endüstri gibi çok sayıda yerel OEM üreticisine ayrılmıştır. Şirket,
üretiminin %(…..) oranındaki bölümüyle yurt içi satış sonrası (aftermarket) ürün ve
servis talebini karşılamakta, kalan %(…..)’luk bölümü ise Almanya, İtalya, İngiltere,
Rusya ve İran başta olmak üzere yaklaşık 75 ülkeye ihraç edilmektedir.1
(24) MAYSAN MANDO ticari araçlar ve binek araçlar için ayrı olmak üzere Türkiye
genelinde bayilik sistemi yoluyla faaliyetlerine devam etmektedir.
I.2. Sektöre İlişkin Bilgiler
(25) Motorlu taşıtların önemli parçalarından biri olan amortisörün temel fonksiyonu, yol
yüzeyi ile lastik arasında optimum temasın korunmasını sağlamaktır. Amortisör
hızlanma, dönüş ve fren esnasında araç ağırlığının tekerlekler üzerinde eşit
dengelenmesi ve aracı yolda tutan sürtünme kuvvetinin etkin olmasını sağlamasının
yanı sıra sürüş sırasında oluşan titreşimlerin yolcular ve araç gövdesi üzerindeki
olumsuz etkisinin ve araç kabini içindeki gürültü seviyesinin azaltılmasını sağlar.
Fonksiyonlarına göre motorlu taşıtlarda kullanılan amortisörler; şaşi, motor, koltuk,
direksiyon, kabin amortisörleri ve sürtünmeli amortisörler olarak ayrılmaktadır.2
(26) Türkiye’de amortisör sektöründe; üretimini Türkiye’de yapan MAYSAN MANDO, ZF
SACHS, Turbotek Otomotiv İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. (GTSA), Mag Otomotiv ve
Havacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. (MAG), Gürmak Amortisör Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.
(STAL), Piston Amortisör San. ve Tic. A.Ş. (PISTON), Destek Otomotiv Yan Sanayii
ve Ticaret A.Ş. (DESTEK), Resco Otomobil Parçaları ve Kauçuk Endüstri Üretim ve
Ticaret Ltd. Şti. (RESCO) ve Draf Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin (LENGER) yanı
sıra ithalat yoluyla satışlarını gerçekleştiren KYB ve MONROE gibi teşebbüsler faaliyet
göstermektedir. Bazı toptancı firmalar ise Çin’den ürün ithal ederek kendi markalarıyla
satışa sunmaktadır. Ülkemizde amortisör satış miktarı mevcut araç parkının büyüklüğü
ile ilgilidir. Aşağıdaki tabloda 2013-2017 döneminde ülkemizin araç parkı verileri yer
almaktadır.
1 (Erişim Tarihi: 15.10.2018).
2 (Erişim Tarihi:03.10.2018).
19-22/353-159
7/59
Tablo 13: Motorlu Kara Taşıtları İstatistikleri
Yıl Özel Ticari Resmi Toplam Artış Oranı
2013 16.348.482 1.383.229 207.736 17.939.447 -
2014 17.148.761 1.465.596 214.364 18.828.721 %4,96
2015 18.189.552 1.582.182 222.738 19.994.472 %6,19
2016 19.214.036 1.646.608 229.780 21.090.424 %5,48
2017 20.252.772 1.709.117 257.056 22.218.945 %5,35
Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK)
(27) TÜİK’in 2017 yılında açıklamış olduğu son veriler Tablo 1’de gösterilmektedir. Bu
bilgilere göre Türkiye araç pazarında binek araçlar, ağır ve hafif ticari araçlar ve
motosikletler de dâhil olmak üzere 22.218.945 adet motorlu taşıt bulunmaktadır. Araç
parkı verileri, ülke yol koşulları ve tüketici alışkanlıkları ile birlikte ele alındığında tüm
motorlu taşıtlar için yıllık maksimum 3,5 - 4 milyon adet amortisör satışının olabileceği
teşebbüslerce ifade edilmektedir. Toplam amortisör satışları tam olarak tespit
edilememekle birlikte 4 milyon olarak kabul edildiği durumda MAYSAN MANDO’nun
payını belirleyebilmek için aşağıdaki tabloda yer verilen MAYSAN MANDO’nun
satışlarına bakmak gerekmektedir. Aşağıdaki tabloda MAYSAN MANDO’nun
satışlarının içinde OEM ve bağımsız satıcıların (aftermarket) ve diğerlerinin oranları
görülmektedir.
Tablo 2: MAYSAN MANDO’nun Satış Verileri
2013 2014 2015 2016 2017
Adet Oran(%) Adet Oran(%) Adet Oran(%) Adet Oran(%) Adet Oran(%)
Yurt Dışı
Aftermarket
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Yurt Dışı
OEM
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Yurt İçi
Aftermarket
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Yurt İçi
OEM
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Yurt İçi
Diğer
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Genel
Toplamlar
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: MAYSAN MANDO tarafından sağlanan veriler.
(28) Yukarıdaki tabloda yer alan veriler aşağıdaki iki grafikte miktar ve oran olarak
gösterilmektedir:
Grafik 1: 2013-2017 Dönemi MAYSAN MANDO’nun OEM, Aftermarket ve Diğer Satışları
(…..TİCARİ SIR…..)
Kaynak: MAYSAN MANDO’nun göndermiş olduğu satış bilgilerinden alınmıştır.
Grafik 2: 2013-2017 Dönemi MAYSAN MANDO’nun OEM, Aftermarket ve Diğer Satışlarının Dağılımı
(…..TİCARİ SIR…..)
Kaynak: MAYSAN MANDO’nun göndermiş olduğu satış bilgilerinden alınmıştır.
3 Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri.
19-22/353-159
8/59
(29) Grafik 2’de görüldüğü üzere MAYSAN MANDO’nun toplam satışlarının %(…..)’si
OEM’lere, %(…..)’i ise aftermarkete gitmiştir. Yurt dışındaki OEM’lere satışlarını
%(…..)’den fazla artırdığı bununla birlikte yurt içindeki OEM satışlarında bazı yıllarda
oransal olarak azalma görüldüğü, ancak Grafik 1’den izlenebileceği üzere miktar
olarak önemli bir değişiklik olmadığı anlaşılmaktadır. Yurt içindeki aftermarket
kanalında yapılan satışların miktar olarak önemli ölçüde arttığı, 2013’ten 2017’ye
neredeyse (…..) katına çıktığı görülmektedir. Sonuç olarak MAYSAN MANDO’nun
yıllar itibarıyla artan üretim miktarı, ağırlıklı olarak yurtdışı OEM ve yurt içi aftermarket
satışlarına yönelmiştir.
(30) Yukarıdaki tablo ve grafiklere göre MAYSAN MANDO’nun yurtiçi OEM ve yurtiçi
aftermarket kanalına satışları toplamının yaklaşık (…..) olduğu ve ülkemize yaklaşık 4
milyon amortisör satışı yapıldığı dikkate alındığında MAYSAN MANDO’nun amortisör
üretimi ve satışı pazarında yaklaşık %(…..) civarında paya sahip olduğu tahmin
edilmektedir. Bunun yanında yalnızca aftermarket kanalıyla yapılan satışlar
incelendiğinde ise MAYSAN MANDO’nun pazar payı daha düşük görünmektedir.
MAYSAN MANDO’nun hazırlamış olduğu firma içi sunumun gösterdiği oranlar
aşağıdaki Grafik 3 ve Grafik 4’de yer almaktadır.
Grafik 3: 2016 Türkiye Aftermarket Pazar Payı Oranları (%)
(…..TİCARİ SIR…..)
Kaynak: MAYSAN MANDO’nun pazar araştırmalarına dayanan şirket içi sunum.
(31) MAYSAN MANDO’nun kendi hesaplamalarına dayanan Grafik 3’te görüleceği üzere
2016 yılında Türkiye’de aftermarket kanalıyla amortisör satışlarının %(…..)’ünün
MAYSAN MANDO ürünlerinden oluştuğu, dolayısıyla MAYSAN MANDO’nun pazar
lideri olduğu, ardından MONROE (%(…..)), ZF SACHS (%(…..)) ve KYB’nin (%(…..))
takip ettiği görülmektedir. Aşağıdaki grafikte MAYSAN MANDO’nun kendi
hesaplamalarına göre yıllar itibarıyla firmaların aftermarket kanalına yaptıkları satışlar
sunulmaktadır.
Grafik 4: Türkiye Aftermarket Kanalında Firmaların Satışları (bin adet)
(…..TİCARİ SIR…..)
Kaynak: MAYSAN MANDO’nun pazar araştırmalarına dayanan şirket içi sunum.
(32) Grafik 4 incelendiğinde MAYSAN MANDO’nun ülkemizde aftermarket kanalına yapılan
satışlarda yıllar içerisinde lider firma haline geldiği görülmektedir. MAYSAN
MANDO’nun sunumunda firmanın 2012’den 2017’ye yaklaşık %(…..)’lik bir büyüme
oranını yakaladığı belirtilmektedir. Sunumda böyle bir büyüme karşısında MAYSAN
MANDO’nun yeterli kapasitesini oluşturabilirse 2018 yılında yaklaşık (…..) milyonluk
amortisör talebiyle karşılaşacağı öngörülmektedir. Giderek artan bir talep ile karşı
karşıya kalan MAYSAN MANDO’nun son yıllarda yüksek kapasite kullanma oranlarına
sahip olmasının yanı sıra stok tutma maliyetleri açısından da başlıca rakiplerine göre
avantajlı olduğu aşağıdaki tabloda görülmektedir.
19-22/353-159
9/59
Tablo 3: Firma Stok Tutma Süreleri (gün)
MAYSAN MANDO KYB ZF SACHS MONROE
2013 (…..) (…..) (…..) (…..)
2014 (…..) (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüslerden sağlanan veriler.
(33) Tablo 3’te amortisör üretimi ve satışı pazarındaki başlıca firmaların stok tutma süreleri
gün olarak verilmiştir. Tablo 3’teki verilerin yıllar içerisinde değişkenlik gösterdiği,
MAYSAN MANDO’nun stok tutma sürelerinin diğer firmalara oranla daha az olduğu,
dolayısıyla stok devir hızının daha yüksek olduğu görülmektedir.
(34) Grafik 3, Grafik 4 ve Tablo 3’teki bilgiler çerçevesinde MAYSAN MANDO’nun giderek
artan kapasite kullanma oranı ve yüksek devir hızının yanında, yıllar itibarıyla
aftermarket kanalından yapılan satışlarını artırdığı ve %(…..)’nin üzerinde pazar
payıyla pazar lideri olduğu anlaşılmaktadır. OEM’ler dikkate alındığında ise MAYSAN
MANDO’nun pazar payı daha da artmaktadır.4
(35) Türkiye’de amortisör üretimi ve ithalatını gerçekleştirmek isteyen firmaların TSE
tarafından verilen TSE 3034 belgesine sahip olmaları gerekmektedir. TSE’den bilgi
talebinde bulunularak TSE 3034 belgesi verilmesi için uygulanan prosedür, kanuni
düzenlemeler ve süreçle ilgili genel açıklama istenmiş; gelen cevabi yazıda amortisör
ürünlerinin belgelendirilmesinde TS 3034/Şubat 2014 sayılı “Karayolu Taşıtları-
Süspansiyon Sistemleri-Amortisörler” ve TS 3034/T1/Haziran 2016 sayılı “Karayolu
Taşıtları-Süspansiyon Sistemleri-Amortisör” standartlarının yanı sıra TSE’nin
Belgelendirme Yönergesi ve belgelendirmeye yönelik çeşitli prosedürlerin uygulandığı
belirtilmiş, bu çerçevede 2003 yılından itibaren amortisör ürünlerinin satışı ve üretimi
için toplamda 96 başvurunun olduğu ancak bu başvurular sonucu alınan belgelerden
64 adedinin yürürlükte olduğu ifade edilmiştir. Her ne kadar TSE’den alınan bilgiler
doğrultusunda pazarda TSE belgesini haiz birçok firma olduğu görülse de bu
firmaların bir kısmının oldukça küçük olduğu, bir kısmının ise ithalat yoluyla pazarda
faaliyette bulunduğu anlaşılmaktadır.
I.3. İlgili Ürün Pazarı
(36) MAYSAN MANDO, Türkiye genelinde doğrudan OEM’lere ve bayileri vasıtasıyla
perakende alıcılara amortisör satışı yapmaktadır. Kurulun otomotiv pazarına ilişkin
benzer konulu kararlarında benimsediği yaklaşım doğrultusunda5; otomotiv
parçalarının birbirine ikame olamayacağı da dikkate alınarak bu dosya bakımından
“amortisör üretimi ve satışı pazarı” ilgili ürün pazarı olarak belirlenmiştir.
(37) Bunun yanında şikâyetçinin faaliyet alanı dikkate alınarak “otomotiv yedek parça satışı
pazarı” ve “amortisör dağıtım ve satışı pazarı” diğer ilgili ürün pazarları olarak
belirlenmiştir.
I.4. İlgili Coğrafi Pazar
(38) MAYSAN MANDO, ticari araçlar ve binek araçlar için amortisör satışı faaliyetlerini
Türkiye geneline yayılmış bayileri vasıtasıyla yürütmektedir. MAYSAN MANDO,
bayilerini Türkiye genelinde satış yapmak üzere yetkilendirmiştir. Bu doğrultuda
4 MAYSAN MANDO’nun amortisör üretimi ve satışı pazarında yaklaşık %(…..) civarında paya sahip
olduğu tahmin edilmektedir.
5 Kurulun 25.12.2001 tarih ve 01-63/644-170 sayılı, 18.02.2016 tarih ve 16-05/107-48 sayılı kararları.
19-22/353-159
10/59
bayilerin de farklı bölgelerde alt birimleri aracılığıyla MAYSAN MANDO ürünlerinin
dağıtımını yapabildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla dosya bakımından ilgili coğrafi
pazar “Türkiye” olarak tanımlanmıştır
I.5. Yapılan Tespitler
I.5.1. Şikâyetçi ile Yapılan Görüşme
(39) Şikayette özetle;
- Şikâyetçinin MAYSAN MANDO ile bayilik sözleşmesi imzalamak suretiyle söz
konusu firmanın ürettiği otomobil amortisörlerinin satış ve pazarlamasına başladığı,
- Şikâyetçinin hızla büyümesi sebebiyle rakiplerinin MAYSAN MANDO’ya şikâyetçiye
ürün verilmemesi hususunda baskılara başladığı,
- MAYSAN MANDO’nun yapılan şikâyetler üzerine son mal sevkiyatını 2015 yılının
baharında yaptıktan sonra resmi olarak bayilik sözleşmesini bitirmemekle birlikte
artık şikâyetçiye ürün tedarik etmeyeceğini şifahen bildirdiği ve bu yolla şikâyetçiyi
pazar dışına ittiği,
- Şu anda mevcut otomotiv yedek parça piyasasında genel dağıtıcılar tarafından
satışı yapılan ve ürettikleri ürün sınıfı (amortisör) aynı olan üç firma bulunduğu,
bunlardan ilki olan KYB’nin ürünlerinin pahalı olması sebebiyle piyasada hâkimiyet
alanının %(…..) civarında olduğu,
- İkinci marka olan MONROE ürünlerinin ise daha çok Türkiye’nin batı illerinde veya
yeni nesil araçlar için tercih edilip kullanıldığı,
- MAYSAN MANDO’nun ürettiği ürünün fiyatının makul olması sebebiyle özellikle
Türkiye’nin doğu illerinde ve ikinci el araçlar için tercih edilip kullanılmakta olduğu,
bu nedenle de en fazla pazar payına sahip olan marka olduğu,
- Dolayısıyla bahse konu ürünün ikamesi var gibi görünmekle birlikte, aslında fiyatları
ve hitap ettikleri araçların jenerasyonları sebebiyle farklı müşteri gruplarına hitap
ettiği,
- Bu bakımdan bahse konu ürünü üreten her üç firmanın da aslında pazarda tekel
konumunda olduğu ve birinden alınamayan bir ürünün başka bir distribütörden
tedarik edilmesinin mümkün olmadığı,
- Sonuç olarak, şikâyetçinin rakiplerinin haksız ve hukuka aykırı baskısı sebebiyle
MAYSAN MANDO’dan ürün alamadığı ve bu yolla pazar dışına itildiği
iddia edilmektedir. Bu kapsamda 12.04.2018 tarihinde şikayetçi ile görüşme yapılmıştır.
Yapılan görüşmede şikâyetçi özetle;
- Otomotiv yedek parça sektöründe faaliyet gösterdiklerini, 2009 yılından beri
MAYSAN MANDO bayiliği yaptıklarını, 2015 yılından itibaren MAYSAN MANDO
tarafından tedariğin kesildiğini,
- Zaman içinde büyüyen teşebbüsün rakibi bayilerin MAYSAN MANDO’ya şikâyette
bulunduğunu, rakip bayilerin baskıları sonucunda bakiyeleri olmasına ve teminat
mektuplarının süresi henüz bitmemiş olmasına rağmen MAYSAN MANDO
tarafından sevkiyatlarının yavaşlatıldığını ve akabinde durdurulduğunu, MAYSAN
MANDO’nun kendilerine kapasite kısıtı gerekçesiyle sevkiyat yapmadığını iddia
ederken başka bayilere sevkiyat yapmaya devam ettiğini,
19-22/353-159
11/59
- Diğer bayilerin kendilerini MAYSAN MANDO’ya şikâyet etme gerekçesinin rakiplere
göre indirimli fiyattan satış yapmaları olduğunu,
- MAYSAN MANDO’nun yetkilisinin sözlü olarak rakip bayilerin baskısı nedeniyle
şikayetçiye mal vermeyi kestiklerini belirttiklerini, teminat mektuplarını MAYSAN
MANDO’dan bu yönde bir talep gelmediği için yenilemediklerini,
- MAYSAN MANDO’nun gönderdiği fiyat listesinin yılda bir kere güncellendiğini, liste
fiyatı üzerinden net fiyatlarını belirleyip satış fiyatına göre %(…..)arasında kar marjı
ekleyip sattıklarını,
- MAYSAN MANDO’nun ürünlerinin düşük kar elde edilen ürünler olduğunu ve
herkesin aşağı yukarı aynı fiyatlardan sattığını, satış fiyatına bağlı olarak %1-2’lik
bir oynama olabileceğini, piyasa şartlarından dolayı farklı fiyat uygulayan bayilerin
satış kaybı yaşayabileceğini,
- B2B sisteminden müşterilerin ve rakip bayilerin her bayinin fiyatının takip
edilebildiğini,
- Diğer markaların da satışını yaptıklarını ancak MAYSAN MANDO ürünlerinin
satışını yapamamalarının kendilerini müşteri nezdinde kötü duruma düşürdüğünü,
başka ürünün yanında MAYSAN MANDO almak isteyen müşterilerin tüm
siparişlerinden vazgeçebildiklerini, bu nedenle sadece MAYSAN MANDO
satamadıkları için ettikleri zarardan daha fazla zarara uğradıklarını,
- Türkiye’de ZF SACHS, MONROE ve MAYSAN MANDO olmak üzere üç amortisör
markasının bulunduğunu, MAYSAN MANDO’nun eski araçlarda, Renault-Fiat
marka araçlarda pazar hâkimi olduğu, ZF SACHS’ın pazar payının düşük olduğu,
MONROE’nun ise daha çok yeni model araçlarda tercih edildiğini ve MAYSAN
MANDO ile aynı tür araçlarda kullanılabilse bile pahalı olduğu için tercih
edilmediğini, KYB’nin ise son iki buçuk yıldır pazarda olduğunu ve Mercedes ve
Japon marka araçlar haricinde fazla tercih edilmediğini, daha çok ihraç edildiğini,
- MAYSAN MANDO’nun primlerini alım miktarına göre belirlediğini, miktara bağlı
olarak kendilerinin primlerinin artıp azalmasını da MAYSAN MANDO’nun takip
edilebildiğini,
belirtmiştir.
(40) 26.09.2018 tarihinde yapılan bir başka görüşmede ise şikâyetçi tarafından özetle;
- MAYSAN MANDO’dan çok fazla ürün alan bazı bayilerin şikâyetçiye ürün
satılmamasını, bu ürünlerin kendilerine satılmasını istedikleri, MAYSAN
MANDO’nun da kendi fiyat politikasını bu bayilere daha kolay uygulatabildiği,
- DİNAMİK, DAVET ve ÖZÇETE’nin şikâyetçinin rakibi olduğu ve bu bayilerin ürün
tedarik ettiği müşterilere şikâyetçinin daha uygun fiyattan ürün verdiği ve bu
durumun rahatsızlık yarattığı,
- MAYSAN MANDO ürünlerinin satış fiyatının liste fiyatı üzerinden %(…..) arasında
bir oran belirlenerek satıldığı; DİNAMİK; DAVET ve ÖZÇETE’nin yılsonunda toplam
sattığı üründen %(…..)’lik indirime tekabül edecek şekilde fiyat farkı aldıkları,
şikâyetçinin ise yılsonunda %(…..) fiyat farkı almayıp direkt iskontolu fiyattan satış
yaptığı, bu bayilerin satış fiyatının kendilerininkinden daha yüksek olması için
MAYSAN MANDO’ya baskı yaptıkları,
19-22/353-159
12/59
- MAYSAN MANDO’nun 2015 yılında OEM’lere satış yaptığı ve planlamayı organize
edemediğinden dolayı kendilerine ürün veremediğini belirttiği ancak kendilerine
yapılan ürün tedariği kesilmişken başka bayilere ürün tedariği yapıldığı,
- Teminat miktarını aşan tutarda sipariş verilebildiği, teminatın sipariş miktarının
%10’u oranında yatmış olmasının yeterli olduğu,
- MONROE ve KYB gibi ithal ürünlerin TSE’den sertifika almasının zor olduğu,
- MAYSAN MANDO’nun büyük bayileri arasındaki rekabetin daha fazla olduğu,
küçük bayilerin tüm Türkiye çapında faaliyet göstermediği için MAYSAN
MANDO’nun büyük bayilerine tehdit oluşturmadığı
ifade edilmiştir.
I.5.2. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgelere İlişkin Tespitler
(41) Dosya konusu iddialara ilişkin olarak teşebbüslerde yapılan yerinde incelemelerde
elde edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılan tespitlere aşağıda yer verilmektedir.
Aşağıda öncelikle yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin belgelere 1 ve 10
numaraları arasında ardından mal vermenin reddi ile ilgili belgelere de 11 ve 17
numaraları arasında yer verilmiştir. Her iki gruba ilişkin belgeler kendi içerisinde
kronolojik olarak sıralanmıştır.
(42) Belge 1: Aşağıda görülen yazışmalar iki ayrı elektronik postadan elde edilmiş olup
yazışmaların birbiriyle alakalı olmasından dolayı bu yazışmalara kronolojik sırayla yer
verilmiştir. MAYSAN MANDO’dan elde edilen, HIDIRUSTA çalışanı (…..) MAYSAN
MANDO çalışanı (…..) gönderilen 20.01.2015 tarihli ve “DİNAMİK VE DENGE” konulu
yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
(…..) (HIDIRUSTA)
“(…..)Merhaba,
Dinamik Denge
5571101 (…..)TLBRÜT (…..)TL NET
7291101 (…..)TL BRÜT (…..)TL NET
7391106 (…..)TL BRÜT (…..)TL NET
Dinamik liste fiyatından % (…..) + % (…..) ıskonto yapmakta
Denge (…..) fiyattan satmakta !”
(43) Aşağıda MAYSAN MANDO’dan elde edilen, MAYSAN MANDO çalışanı (…..)
tarafından MAYSAN MANDO bayisi DENGE çalışanı (…..) gönderilen, bilgi kısmında
(…..) ve (…..) yer aldığı 21.01.2015 tarihli “Şikâyet” konulu belge görülmektedir:
(…..) (MAYSAN MANDO)
“(…..),
Yorumlarınız lütfen?”
Referans No
Nisan 2014
Bayi Alış
Liste (Net)
Denge
Net Satış
Denge
Net/Maysan
Bayi Alış %
Y5571101 (…..) (…..) (…..)
PN7291101 (…..) (…..) (…..)
PN7391106 (…..) (…..) (…..)
(44) DENGE çalışanı (…..),(…..) tarafından gönderilen açıklama isteyen bu elektronik
postaya 22.01.2015 tarihinde şu şekilde cevap vermiştir:
(…..) (DENGE)
19-22/353-159
13/59
“(…..)merhaba
2009 yılından beri ortak çalışmamız devam etmekteki bugüne kadar size mahçup
edecek zorda bırakacak bir satış yapmadım skype yazışmam aşağıdaki gibidir.Siz
gerekli yerlere yorumlayınız sanırım yanlış firma ismi telafuz ettiler.
5571101
[20.01.2015 11:33:20] (…..): maysan
[20.01.2015 11:33:52(…..): 7291101 maysan
[20.01.2015 11:33:59] (…..): varmn verirsinı kaç t
[20.01.2015 11:34:05] (…..): kaçtan verirsin
[20.01.2015 11:36:01] (…..)- Denge Motorlu Araçlar A.Ş.: 5571101 110TL
[20.01.2015 11:36:38] (…..)- Denge Motorlu Araçlar A.Ş.: 7291101 90TL HD
MARKA
[20.01.2015 11:36:47] (…..)- Denge Motorlu Araçlar A.Ş.: MAYSAN İMALATI
[20.01.2015 11:36:48] (…..): MAYSAN YOKMU
[20.01.2015 11:36:57] (…..)- Denge Motorlu Araçlar A.Ş.: FABRİKADA YOK
[20.01.2015 11:37:02] (…..)- Denge Motorlu Araçlar A.Ş.: ŞUAN”
(45) Aşağıdaki belgede DENGE’den konuyla ilgili cevap alan (…..) eline geçen bilgiler
doğrultusunda tablo hazırlayıp 22.01.2015 tarihli ve “RE:DİNAMİK VE DENGE” konulu
cevabi elektronik posta ile (…..) bilgi verdiği görülmektedir:6
(…..) (MAYSAN MANDO)
“(…..) Merhaba,
Bildiğiniz şikayet üzerine yapılan çalışma aşağıdaki gibidir. Dinamik ve Denge ilgili
şikayet ile aranmıştır. Dinamik karlılığı birkaç puan sizden düşüktür ve ilgili uyarılar
yapılmıştır”.
Referans
No
Nisan 2014
Bayi Alış
Liste (Net)
Dinamik
Brüt Satış
Dinamik
(…..)%
İskontolu Satış
Dinamik
(…..)%+(…..)%
İskontolu satış
(NET)
Dinamik
Net/Maysan
Bayi Alış %
Denge
Net Satış
Denge
Net/Maysan
Bayi Alış %
Y5571101 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
PN7291101 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
PN7391106 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Denge ile ilgili olarak da telefonda yaptığım açıklamaların kanıtı olarak firma müşteri
yazışmasını gizli kalması ricasıyla sizinle paylaşıyoruz.
…”
(46) Belge 27: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, TOK çalışanı (…..) tarafından MAYSAN
MANDO çalışanı (…..) gönderilen 05.02.2015 tarihli ve “BİLGİLENDİRME” konulu
elektronik postada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (TOK)
“Merhaba (…..)
Samsun bölgesinde BAYRAM BAYRAK-BAYRAK KARDEŞLER’e amortisör teklif
ettiğimizde fiyat tutturamadık. Arkadaşlar görüştüklerinde DAVET OTO’nun 1 adet
bile alım yapıldığında fabrika fiyatından sattığını tespit ettiler. Bakılan ürün
PS9710235 Bıpper ön amortisördür. Fakat istemelerine rağmen müşteriden faturayı
alamadılar. O bölgeye giden arkadaşlarınız da durumu tespit edebilirler.
6 Söz konusu yazışma HIDIRUSTA’da yapılan yerinde incelemede de elde edilmiştir.
7 Aynı belge TOK’ta yapılan yerinde incelemede de elde edilmiştir.
19-22/353-159
14/59
Biz normalinde bu tarz sıkıntılarımızı size yansıtmıyorduk ama bundan sonra
tespitlerimizi sizinle paylaşacağımın bilgisini de vermek isterim.
İyi çalışmalar….”
(47) (…..) tarafından yukarıdaki elektronik postaya cevaben gönderilen 05.02.2015 tarihli
“RE: BİLGİLENDİRME” konulu elektronik posta şu şekildedir:
(…..) (MAYSAN MANDO)
“(…..)Merhaba,
Öncelikli olarak yaptığınız tespit için teşekkür ederiz. Müşterilerimizden gelen bu
tarz tespitler ile piyasaya hakim olmaya çalışmaktayız.
Bildirdiğiniz bayimiz ile biraz önce konu ayrıntılı olarak görüşülmüştür. PS9710235
nolu ürünün Davet Oto tarafından BAYRAK KARDEŞLER’e 2015 yılı içerisinde
satış yapılmadığı bilgisi tarafımıza iletilmiştir. Hatta Davet Otomotiv belirtilen
firmayla yoğun çalışma yapmadıklarını BAYRAK KARDEŞLER’ in ağırlıklı olarak
Özçete Oto ile çalıştığını tarafımıza iletmiştir. Aynı şikayetin devam etmesi
durumunda ilgili arkadaşlardan fatura talep edeceğim.
Davet otomotiv bildirdiğiniz referansı min (…..)% kar ile satış yaptığını ayrıca
belirtmiştir.
İlginiz için teşekkür ederim.”
(48) (…..) tarafından yukarıdaki postaya gönderilen 05.02.2015 tarihli ve “RE:
BİLGİLENDİRME” konulu cevabi elektronik postada ise şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (TOK)
“İlginiz için teşekkür ederim.
Davet’in müşterideki sistem fiyatının bu olduğunu bilmeniz yeterli.
İyi çalışmalar…”
(49) (…..) tarafından yukarıdaki elektronik postaya cevaben gönderilen 05.02.2015 tarihli
“RE: BİLGİLENDİRME” konulu elektronik posta şu şekildedir:
(…..) (MAYSAN MANDO)
Peki sizden sistem fiyatının ekran görüntüsünü göndermenizi rica etsem mümkün
mü?
(50) (…..) tarafından yukarıdaki e-postaya cevaben gönderilen 05.02.2015 tarihli ve “RE:
BİLGİLENDİRME” konulu elektronik postada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (TOK)
“Arkadaşım dün ordaydı, tekrar gittiğinde almaya çalışmasını isterim.”
(51) Belge 3: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, MAYSAN MANDO bayisi ÖZÇETE
çalışanı (…..) tarafından MAYSAN MANDO çalışanı (…..) gönderilen 18.02.2015
tarihli ve “pazar satış şartları (özellik ile tok oto)” konulu elektronik postada şu ifadeler
yer almaktadır:
(…..) (ÖZÇETE)
“Selam (…..)
Sizi daha fazla telefon ile rahatız etmemek adına mail atmayı daha uygun gördüm.
Geçen yıl piyasa satış şartlarımı bayilerden gelen şikayet üzerine geri çekmemi
istediniz. Bende ticaretimize ve diyaloğumuza zarar gelmemesi adına talebinizi
yerine getirdim. Bu değişiklik nedeni ile de ciddi ciro kaybettim hattı zatında 2.yarı
yıl +2 pirimi mi de alamadım. Buna rağmen diğer rakip firmaların satışlarına
herhangi bir engel getirilmedi ve satışlar aynı şartlarda devam etti
19-22/353-159
15/59
Sonuç olarak fiyatımız pahalı kaldığı için ciro ve müşteri kaybetmeye devam
etmekteyiz. Şuan adanada ve istanbulda toptancıya sene sonu ristörnünden +2
verilmeler devam etmekte ayrıca kayseride adetli japon alımı yapan
perakendecilere ;
Dar çanak ve geniş çanak (…..)+kdv
Era (…..)+kdv
Satış fiyatları yer almakta
Siz bu duruma engel olamaz iseniz artık ben iyi niyet sınırımı aşmış durumda
olduğum ve kaybettiğim ciro ve müşterileirmi toparlamak için üzülerek satış
fiyatlarımı değiştirmek zorunda kalacağım. Bilgilerinize önem ile arz ederim.”
(52) (…..) tarafından yukarıdaki postaya gönderilen 24.02.2015 tarihli ve “RE: pazar satış
şartları (özellik ile tok oto)” konulu cevabi elektronik postada şu şekildedir:
(…..) (MAYSAN MANDO)
“(…..)Selam,
Konuyla ilgili Tok Oto firma sahibi ve genel müdür’ ü iyi ayrı ayrı iki defa ilgili konu
görüşülmüştür. İlgili şikayetleriniz isim bildirilmeden kendileri iletilmiş, son olarak da
ekteki fatura hiçbir veri gönderilmeden telefon ile görüşülmüştür. Kendileri de bu
satışın yapıldığı kabul etmiş ve bir daha bu tarz bir satışın yapılmayacağını
tarafımıza bildirmiştir. Konuyla ilgili olarak tarafınızdan firmanın satışlarını piyasada
pazarlamacı arkadaşlar takip ettirmenizi önemle rica ederiz.
Gerekli uyarıların Tok Otomotiv’ e yapıldığı tekrar bildirmek isteriz.”
(53) Belge 4: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, 03.03.2015 tarihli ve MAYSAN MANDO
çalışanları (…..) ve (…..) hazırladığı “03 Mart 2015 İstanbul Avrupa Bayi Ziyareti” isimli
bayi ziyaret raporunun sekizinci sayfasında HIDIRUSTA’da HIDIRUSTA çalışanları
(…..) ve (…..)’ün katılımıyla gerçekleşen toplantı notlarında aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“2014 yılı içerisinde diğer bayilerimiz tarafından Hıdırusta'nın %(…..) ortalama ile
ürün sattığı şikayetleri yöneticileri ile görüşülmüş ve gerekli aksiyonlar alınmıştır.
2015 yılında piyasadan bu konu ile ilgili herhangi bir şikayet alınmamıştır.”
(54) Belge 5: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, TOK çalışanı (…..) tarafından MAYSAN
MANDO çalışanı (…..) gönderilen, bilgi kısmında (…..)@ ve
(…..)bulunduğu, 15.06.2015 tarihli ve “ÖZÇETE MAYSAN FİYATI” konulu elektronik
postada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (TOK)
“(…..);
Ekte Özçete’nin fabrika fiyatını sisteme koyduğunu gösteren resim mevcuttur. (…..)
sizinle paylaşmamı istedi.Kendisiyle görüşürsünüz.”
(55) Ekteki resmin; ÖZÇETE’nin 6210312 referans numaralı ürünün satışında uyguladığı
KDV’li ve KDV’siz liste fiyatı ve yapılan iskontonun görülebildiği B2B sisteminin ekran
resmi olduğu anlaşılmaktadır.
(56) MAYSAN MANDO çalışanı (…..) tarafından 19.06.2015 tarihinde (…..)@
alıcısına gönderilen “Fiyat Şikayeti” konulu elektronik postada ise şu ifadeler yer
almaktadır:
(…..) (MAYSAN MANDO)
19-22/353-159
16/59
“(…..),
Yorumlarınız lütfen.”
(57) (…..)@ (…..) tarafından yukarıdaki elektronik postaya cevaben
gönderilen 19.06.2015 tarihli ve “RE: Fiyat Şikayeti” konulu elektronik posta ise şu
şekildedir:
(…..) (ÖZÇETE)
“Sağ üstteki dolara baksana 2.61 kim bilir ne zaman çekildi ama ben gene de bir
bakim nedir ne değildir.”
(58) Belge 6: MAYSAN MANDO’dan elde edilen 29.11.2016 tarihli “2016 Aftermarket Bayi
Ziyaret Raporları” isimli Power Point sunumununda, 09.11.2016 tarihinde İstanbul
Avrupa, HIDIRUSTA’da gerçekleşen MAYSAN MANDO’dan (…..) ve (…..),
HIDIRUSTA’dan (…..),(…..) ve (…..) katılımıyla gerçekleşen toplantıyla ilişkin
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Alım adetlerinin en az 2014 yılı adedi olan (…..)bandında olması şirket yetkilileri
iletilmiştir. Agresif satış faaliyetlerinin tekrar gündeme alınırken diğer bayilerin satış
fiyatlarına oranla karsız satış olmaması gerektiği çok açık bir dil ile ifade
edilmiştir.…”
(59) Belge 7: MAYSAN MANDO’dan elde edilen 29.11.2016 tarihli “2016 Aftermarket Bayi
Ziyaret Raporları” isimli Power Point sunumunda, 23.11.2016 tarihinde Ankara, Selin
Otomotiv’de gerçekleşen MAYSAN MANDO’dan (…..) ve (…..), Selin Otomotiv’den
(…..) ve (…..) katılımıyla gerçekleşen toplantıya ilişkin aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“Dorse amortisör satışında açık hesp olarak gerçekleştirilen tüm dorse ürünlerinin
karlılık problemi tarafımıza iletilmiş, Setaş-Selin ortaklığının ağırlıklı olarak pazarı
domine eden firma olarak farklı bir destek beklediği tarafımıza iletilmiştir. 2017 yılı
dorse amortisör fiyatları revize edilirken (…..)% olan karlılık ((…..) TL ile ürün
sevkiyatı N6794102 F M (…..)TL→(…..), N6885516 F M (…..)TL→(…..)TL) (…..)%
((…..) TL) olarak bildirilmesi planlanmaktadır.”
(60) Belge 8: HIDIRUSTA’da yapılan yerinde inceleme elde edilen HIDIRUSTA çalışanları
(…..) ile (…..) arasında bilgi kısmında HIDIRUSTA çalışanı (…..) bulunduğu
18.02.2016 tarihli ve “MAYSAN (DİNAMİK OTO)” konulu yazışmada şu ifadeler yer
almaktadır:
(…..) (HIDIRUSTA)
“(…..),
Maysan da Dinamik oyunu kurallarına göre oynamıyor. Geçen yıllarda sürekli bizi
şikayet eden bu firma fiyatla oynayarak satmakta.
N6771160PM
Örnek ürünün bizdek liste fiyatı (…..) TL. % (…..) ıskonto net (…..)TL . bunun
dışında bir uygulamamız yok
Dinamik brüt (…..)TL. % (…..) ıskonto net (…..)TL. Bu rakamı b2b ekranında her
müşterisine gösteriyor.
Bunun dışında yaptığı ıskontoları müşterilerimizden duyduk. İsim vermeyeceğim
İstanbul da bir müşterimize bu ürünü net (…..) TL den vermiş, faturayı gördük.
Resmini çekmemize müsaade etmedi.
19-22/353-159
17/59
Yine Anadolu dan bir müşterimizle görüştük. Liste fiyatından % (…..) dışında +
(…..) daha her aldığı üründe yaptıklarını söyledi. Örnek ürün için (…..) TL gibi alış
rakamı olduğunu belirtti.
Bu durumun önüne geçmemiz lazım. Bizim satışlarımızı etkilemekte.”
(61) HIDIRUSTA çalışanları (…..) ile (…..) arasında gerçekleşen bilgi kısmında
HIDIRUSTA çalışanı (…..) bulunduğu 30.03.2016 tarihli elektronik posta yazışmasında
şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (HIDIRUSTA)
“(…..) bu konu ile ilgili bir gelişme oldu mu?
Yine maysan la ilgili biraz önce bir şikayet daha geldi b2b den. Bizim satış
fiyatımızın yüksek olduğunu belirttiler. Konu isim yine aynı dinamik
Geçtiğimiz hafta (…..) yine İstanbul da bir müşterimize maysan satışı yapacaktı
karşımıza dinamik çıktı. Biz ürünü satamadık. Ürün dinamikin başka şubesinde
olmasından ötürü müşterimiz dinamik in fiyatını kullanarak denge nin kapısını çaldı
indirim almaya çalıştı. Nitekim (…..)ın bu müşterisi bu yola başvurarak denge den 2
tl daha indirim yaptırıp ürünü denge den aldı.
Maysan satışlarımızın düşük olmasının önemli bir nedeni olarak bu konu ciddiyetini
koruyor.
Bir şeyler yapmamız lazım.”
(62) HIDIRUSTA çalışanı (…..) ile MAYSAN MANDO çalışanı (…..)arasında 30.03.2016
tarihinde gerçekleşen bilgi kısmında HIDIRUSTA (…..) bulunduğu elektronik posta
yazışmasında şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (HIDIRUSTA)
“(…..) Merhaba,
Söz konu sıkıtı halen tarafımıza bizim ekip tarafından ulaşmaktadır.
Senden ricam konu ile ilgili son durumu belirtir misin?”
(63) MAYSAN MANDO çalışanı (…..) ile HIDIRUSTA çalışanı (…..) arasında 30.03.2016
tarihinde gerçekleşen bilgi kısmında HIDIRUSTA çalışanı (…..) ve MAYSAN MANDO
çalışanı (…..) bulunduğu elektronik posta yazışmasında şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (MAYSAN MANDO)
“(…..) Selam,
Dinamik ile ilgili şikâyetiniz sonrasında firma sahibi (…..)Bursa’ ya davet edildi ve
ilgili problem yüz yüze aktarıldı. Mercedes Axor arka (N6771160)ile ilgili (…..)%-
(…..)% ile satış gerçekleştirdiği şikâyetini iletmiştiniz. İlgili toplantı sonrasında
(…..)%-(…..)% kar hedefinin altında satış yapılmaması yönünde mutabık kalarak
ertesi gün fiyat listelerini revize ettirdik (revize fiyatları bizde kontrol ettik, problem
kalmamıştı).
Senden ricam hala aynı şikâyet devam ediyorsa bana acil olarak bildirmendir.
Gerekirse sevkiyat gerçekleştirmeyiz”
(64) HIDIRUSTA çalışanları (…..) ile (…..) arasında gerçekleşen bilgi kısmında
HIDIRUSTA çalışanı (…..) bulunduğu 31.03.2016 tarihli elektronik posta yazışmasında
şu ifadeler yer almaktadır:
19-22/353-159
18/59
(…..) (HIDIRUSTA)
“(…..),
Aşağıdaki ürünleri karşılaştırdığımızda yaklaşık % (…..) gibi bir fark görünmekte.
B2b deki görünen ıskonto dışında ekstra %(…..) ıskonto yaptığı konusunda tespit
var. Fatura göremediğimiz için bu %(…..) lük farkı ispat edemiyoruz. Bu farkın
normal olduğunu düşünüyor isek yapacak bir şey yok. Ama standart dışı ise şikayet
edebilir hakkımız arayabiliriz. Bu durum ciddi anlamda ciro kaybı yaşamamıza
neden olmakta.
B2b dinamik ekran görüntülerini ekte inceleyebilirsin.
maysan no parça adı hıdır usta
liste
hıdır usta net
(listeden %(…..)
dinamik
net
hu-dinamik
fark
PY7271105PM AMORTİSÖR KABİN ARKA
YAYLI ACTROS
(…..) (…..) (…..) (…..)
Y6271101PM AMORTİSÖR KABİN ARKA
YAYLI DİKEY AXOR
(…..) (…..) (…..) (…..)
N6771160PM AMORTİSÖR ŞASE ARKA
1840, 1835
(…..) (…..) (…..) (…..)
N6771167PM AMORTİSÖR ŞASE ARKA
3340, ACTROS
(…..) (…..) (…..) (…..)
N6771155PM AMORTİSÖR ŞASE ARKA
4140, 3028
(…..) (…..) (…..) (…..)
N6571139PM AMORTİSÖR ŞASE ÖN
1840, 1835
(…..) (…..) (…..) (…..)
Saygılarımla…”
(65) HIDIRUSTA çalışanı (…..) ile MAYSAN MANDO çalışanı (…..) arasında 31.03.2016
tarihinde gerçekleşen bilgi kısmında HIDIRUSTA çalışanı (…..) bulunduğu elektronik
posta yazışmasında şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (HIDIRUSTA)
“(…..) Merhaba,
Dünkü mailinden sonra Dinamik firmasının B2b güncel bugün çekilmiş görüntüleri
ektedir.”
(66) MAYSAN MANDO çalışanı (…..) ile HIDIRUSTA çalışanı (…..) arasında 31.03.2016
tarihinde gerçekleşen bilgi kısmında HIDIRUSTA çalışanı (…..) ve MAYSAN MANDO
çalışanları (…..) ve (…..) bulunduğu elektronik posta yazışmasında şu ifadeler yer
almaktadır:
(…..) (MAYSAN MANDO)
“(…..) Merhaba,
İlgili görüşme (…..) ve Dinamik Otomotiv Ticari grup yetkilileri ile yapılmış olup
fiyatlar aşağıdaki görüşme detayında görüldüğü üzere revize edilmiştir. B2B sistem
üzerinden yeni fiyatların ve karlılık seviyesinin tekrar kontrol edilmesini ve bize konu
hakkında geri dönüşünüzü bekliyoruz. İyi çalışmalar.
19-22/353-159
19/59
(67) Belge 9: DİNAMİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen, 02.05.2017 tarihli ve
“Re:MAYSAN” konulu DİNAMİK Yönetim Kurulu Başkanı (…..) ile Bursa Bölge Satış
Müdürü (…..) ve DİNAMİK çalışanı (…..) arasında geçen yazışmada şu ifadeler yer
almaktadır:
(…..) (DİNAMİK)
“(…..)
Bildiğiniz üzere Maysan da tüm rakiplerimiz bizim (…..)iskontolu fiyatlarımıza göre
fiyat belirlemesi yaparak satış gerçekleştirmektedirler..
Bizim (…..)li çalışan müşterilerimizin ALIŞ ŞARTLARINDA da bu fiyatları
rakiplerimiz uygulamaktadır..
Bizim de bu tip müşterilerimizi çalıştırmak adına ((…..)li müşterilerde ADETLİ
(karışık veya tek bazda sizin belirlediğini adette) olarak satabilmek adına
KAMPANYA adı altında ilave ıskonto tanımlaması yapılabilir mi?”
(…..) (DİNAMİK)
“(…..). Türkçe nizani daha önce bunu yapamayacağımızı çünkü buna göre
rakiplerimiz ve maysan bizi takip ettiğini bildirmiştik bunun yerine her satışa normal
ve süper isk hatta (…..) li lerde artı bir daha fazla uygularız yalnız sisteme
tanımlayamayız
(…..) yokmu bir yöntemi müşteri atıyorum 3 daha ucuz aldığını bilecek gizli isk ama
sisteme bakıldığın da görülemeyecek bu konu yü (…..)la görüş”
(68) Belge 10: DAVET’te yapılan yerinde incelemede DAVET çalışanı (…..) bilgisayarında
bulunan ve MAYSAN MANDO çalışanı (…..) ile yapıldığı kanaatine varılan 25.09.2017
tarihindeki çevrimiçi yazışmada şu ifadeler yer almaktadır:
“Maysan (…..):
Abi kontrol edermisiniz özaş ı
(…..
19-22/353-159
20/59
(…..) (DAVET):
AYNI
6530604 TESLİM TARİHİ
Maysan (…..):
ekim sonu abi
Özaş yarin sabah mutlaka düzeltmiş olacak.. aksi halde mutlaka haber ver abi
(…..) (DAVET):
daha erken olmamı
Maysan (…..):
mümkünatı yok abi maalesef”
(69) DAVET çalışanı (…..)’in bilgisayarında bulunan ve MAYSAN MANDO çalışanı (…..) ile
yapıldığı kanaatine varılan 28.11.2017 tarihindeki çevrimiçi yazışmada şu ifadeler yer
almaktadır:
“Maysan (…..):
Abi davet otomotiv b2b sisteminde maysan %(…..) zamn yapcak seklinde bir
duyur yapıldığı bilgisi geldi
acilen bu duyuruyu kaldirmaniz gerekiyor
cok acil haber bekliyorum
Abi bilgilendirme sms ile yapılıyormuş birazdan mesaj ileteceğim sana
(…..) (DAVET):
Yok abim öyle bir şey
Maysan (…..):
Abi mesaj gitmiş
(…..) (DAVET):
İste mesajı
Maysan (…..):
Maysan grubunda %(…..) fiyat geçişi olacaktır değerli siparişlerinizi bekliyoruz
hayırlı işler dilerim
yazilan metin bu bak
ekran görüntüsü de istedim
(…..) (DAVET):
Davet ibaresi nerede
Maysan (…..):
Ekran görüntüsü yollayacağım istedim
(…..) (DAVET):
Ok bekliyorum”
(70) DAVET çalışanı (…..)’in bilgisayarında bulunan ve MAYSAN MANDO çalışanı (…..) ile
yapıldığı kanaatine varılan 04.01.2018 tarihindeki çevrimiçi yazışmada şu ifadeler yer
almaktadır:
19-22/353-159
21/59
“…
(…..) (DAVET):
Oto İsmail fiyatları değiştirmiş
Dinamik hala aynı
Dinamik ve Davet Kampanyaları kaldırdı
Maysan (…..):
Abi teşekkür ediyorum bu saatte bile takip ediyorsun çok sagol”
(71) Belge 11: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, MAYSAN MANDO çalışanı (…..)
tarafından MAYSAN MANDO çalışanı (…..) gönderilen ve bilgi kısmında gene
MAYSAN MANDO çalışanı (…..) bulunduğu 03.02.2015 tarihli ve “FW:Maysan Mando
Sitesindeki fe52962ae2248 Sipariş Numaralı Siparişiniz Onaylanmıştır.” konulu
elektronik postada (…..), TOK’un sahibi (…..) tarafından kendilerine gönderilen sipariş
talebini iletmiş ve şu ifadeleri eklemiştir:
(…..) (MAYSAN MANDO)
“(…..);
Dinamik-Kayseri Şubesi var,
Tok Otomotiv adına sevkiyat yapalım mı ?
…”
(72) Belge 12: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, MAYSAN MANDO çalışanı (…..)
tarafından MAYSAN MANDO çalışanı (…..) gönderilen 16.05.2015 tarihli ve
“Tokotomarket sevkiyatları” konulu elektronik postada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (MAYSAN MANDO)
“(…..)
Tokotomarket'e sevkiyat yapmayalım lütfen. Bilginize.”
(73) Belge 13: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, MAYSAN MANDO çalışanı (…..)
tarafından MAYSAN MANDO çalışanı (…..) gönderilen 29.05.2015 tarihli ve
“Aftermarket Sevkiyatı” konulu elektronik postadaki ifadeler şu şekildedir:
(…..) (MAYSAN MANDO)
“Merhaba,
An itibariyle 4126 adet aftermarket hazırlanacak durumda rezerve edilmiştir.
Başka da yoktur. Haftasonu için aksiyon alınmasını rica ederim.
Tok -> SATIŞIN BİLGİSİ DAHİLİNDE GÖNDERİLMİYOR.
Oto -> İsmail KİLİTLİ”
(74) (…..) tarafından yukarıdaki postaya gönderilen 29.05.2015 tarihli ve “RE: Aftermarket
Sevkiyatı” konulu cevabi elektronik postada ise şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (MAYSAN MANDO)
“(…..),
Müşteri bakiyelerimizde olup ta stok durumu müsait olan ürün maalesef
bulunmamaktadır. Hafta sonu üretimden stoğa dahil olacak ürünlerin sevki ile ilgili
iletişim içinde olacağız. Tok Otomarket’ e stratejik sebeplerle sevkiyat
yapılmamaktadır.
Bilginize.”
19-22/353-159
22/59
(75) Belge 14: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, TOK çalışanı (…..) tarafından MAYSAN
MANDO çalışanı (…..)’e gönderilen 11.06.2015 tarihli ve “BİLGİLENDİRME” konulu
elektronik postada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (TOK)
“(…..)merhaba;
Müşterilerden sürekli bizde olmayan MAYSAN ürünlerinin diğer bayilerde olduğu
konusunda şikayetler kulağıma geliyor.
Bu şikayetler son zamanlarda aşağı yukarı tüm müşterilerden gelmeye başladı ve
bu durum can sıkıcı bir hal aldı.
Konu ile ilgili yardımcı olmanızı rica ederim.”
(76) Ardından (…..)11.06.2015 tarihinde söz konusu postayı MAYSAN MANDO çalışanları
(…..) ve (…..) iletmiştir:
(…..) (MAYSAN MANDO)
“(…..),
Bilginize sunarım.”
(77) Belge 15: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, YEDEKÇİ tarafından MAYSAN MANDO
çalışanı (…..) gönderilen 24.06.2015 tarihli ve “SEVKİYAT,STOK” konulu elektronik
postada şu ifadeler yer almaktadır:
YEDEKÇİ
“2015 YILININ BAŞINDAN BERİ MAYSAN MANDO FABRİKASININ STRATEJİSİ
YÜZÜNDEN BİZ MAYSAN BAYİLERİNE HEM PAZAR KAYBETTİRDİ HEMDE
SATIŞ ÇÜNKÜ BAZI ÜRÜNLER 1 YILDAN BERI YOK STOKLARIMIZA TEK
TARAFI GELMIS DİĞER TARAFI 1 YILDAN BERİ YOK VEYA MAYSAN
MANDOYU AFTERMARKETTE AYAKTA TUTAN HYUNDAI GRUBUNDA BILE
TEK TARAF VAR ARKA YOK 2 AYDA BIR SEVKİYAT OLUYOR BUNLARDA
INSANLARIN ÇİN MALLARINA YÖNELMESİNİ VEYA AMORTİSÖR TAMİR
YOLUNA GİTMESİNİ SAĞLIYOR.AKKARDAN ŞAFT FABRİKASI DA
KAPANMADAN ÖNCE MONTAJA VE İHRACATA ÖNEM VERİP AFTERMARKETİ
ÖNEMSEMEMİŞTİ SONRA BUTUN İÇ PİYASAYI RAKİPLERİNE
KAPTIRMISTI.KORKARAK VE ÜZÜLÜREK SÖYLÜYORUM KI MAYSAN MANDO
AFTERMARKET STRATEJİSİNİ BU ŞEKİLDE DEĞİŞTİRMEDİĞİ SÜRECE
PİYASAYI HEM ÇİN MALI HEM KYB MONROE GİBİ MARKALARA
KAPTIRACAKTIR VE BİZ AMORTİSÖR SATMAK ZORUNDA OLDUĞUMUZ İÇİN
SÜREKLİ MAYSANDA Kİ İSTİKRARSIZLIK YÜZÜNDEN İSTEMEYEREKTE OLSA
BİZİ BAŞKA MARKALARA YÖNLENDİRECEKSİNİZ.”
(78) Yukarıdaki elektronik posta (…..) tarafından aynı tarihte çeşitli MAYSAN MANDO
çalışanlarına aşağıdaki notla birlikte iletilmiştir:
(…..) (MAYSAN MANDO)
“Yorumsuz okumanızı rica ediyorum.”
(79) MAYSAN MANDO çalışanı (…..) ise gene aynı tarihte çeşitli MAYSAN MANDO
çalışanlarına şu iletiyi göndermiştir:
(…..) (MAYSAN MANDO)
Merhaba Arkadaşlar,
19-22/353-159
23/59
Aşağıdaki konu ile ilgili atacağımız adımlar net. Sadece 1 aylık ek bir süre zarfında
bu konu çözülecektir.
Burada ağustos sonrasına kadar atılan her adımın detaylı sunumunun
hazırlanılması ve bayi toplantılarımızda bizim tarafımızdan paylaşılması çok önemli
bence.
Sunum için hep beraber toplanabiliriz sizin uygun olduğunuz zaman diliminde.”
(80) Belge 16: MAYSAN MANDO’dan elde edilen, MAYSAN MANDO çalışanı (…..)
tarafından MAYSAN MANDO çalışanı (…..) gönderilen 26.06.2015 tarihli ve “Fwd:
Maysan Mando Sitesindeki 18f8758d31223 Sipariş Numaralı Siparişiniz
Onaylanmıştır.” konulu elektronik postada şu ifadeler yer almaktadır:
(…..) (MAYSAN MANDO)
“(…..) sipariş bakiyede dursun ancak sevkiyat yapmayalım lütfen. Teşekkürler.
....”
(81) Belge 17: DİNAMİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen 05.11.2015 tarihli ve
“FW: maysan” konulu DİNAMİK çalışanı (…..) ile MAYSAN MANDO (…..) arasında
geçen bilgi kısmında Dinamik Yönetim Kurulu Başkanı (…..) bulunduğu yazışmada şu
ifadeler yer almaktadır:
(…..) (DİNAMİK)
“(…..)artık şu sıkıntılı durumları aşmamız gerekmektedir.Malların yok olması çok
ciddi satış ve itibar kaybına sebepoluyor ve (…..),e bu durumu açıklayamaz hale
geldim artık.
Aşağıdaki yazışmaları oku lütfen.
…”
(…..) (MAYSAN MANDO)
“(…..)Merhaba,
Ekim ayı sonu Kasım ayı başı itibariyle aftermarket üretimi hız kazanmış olup
tarafınıza her gün tüm şubelere sevkiyat gerçekleştirilmektedir. Kontrolünü rica
ediyorum.”
I.5.3. Rakip Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler
(82) Dosya kapsamında MAYSAN MANDO ile aynı pazarda faaliyet gösteren rakip
teşebbüslerden 03.04.2018 tarih 4301 sayı ile bilgi ve belge talep edilmiştir:
I.5.3.1. KYB
(83) KYB tarafından gönderilen 16.04.2018 tarih ve 3092 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal
eden cevabi yazıda özetle;
- KYB’nın motorlu kara taşıtlarının parçalarının (dorse, damper, akü dâhil motosiklet
parça ve aksesuarları hariç) toptan ticareti alanında faaliyet gösterdiği,
- Türkiye’de amortisör pazarında; amortisör, helezon yay, amortisör montaj kiti ve
amortisör toz körüğü ürünlerinin satışını yaptıkları,
- Firmanın ilk tescil tarihinin 2017 yılı Eylül ayı olduğu ve satış faaliyetlerine Kasım
ayı itibarıyla başladıkları, 2017 yılı Kasım-Aralık ayları itibarıyla sayılan ürün
gruplarında toplam (…..) adet ürünün satışını gerçekleştirdikleri ve bu satışlardan
19-22/353-159
24/59
(…..) TL; 2018 yılı Ocak-Şubat-Mart ayları itibarıyla ise (…..) ürünün satışından
(…..) TL ciro elde ettikleri,
- Türkiye’de binek ve hafif ticari araç parkına bakıldığında yaklaşık seksenin üzerinde
marka olduğu ve her markanın yıllar içinde 10-15 farklı model ürettiği dikkate
alınırsa piyasada binin üzerinde model olduğu ve bu araçların ihtiyacını
karşılayabilmek için en az iki bin farklı amortisör ihtiyacının olduğu, Türkiye’de ilgili
araç grupları için amortisör üreten kalitesi kabul görmüş iki adet firmanın bulunduğu
bu firmaların aynı zamanda ithalatçı konumunda olduğu,
- KYB Türkiye’nin sadece binek ve hafif ticari araçlara yönelik ürünlerin satışını
gerçekleştirdiği ve bu ürünlere ait araç parkı dikkate alındığında Türkiye yenileme
pazarında toplam amortisör ihtiyacının 2-2,5 milyon adet civarında olduğunun
düşünüldüğü ve 2018 yılı için hedeflerinin (…..) adet yaklaşık (…..)TL’lik amortisör
satışı gerçekleştirerek adet bazında %(…..)ciro bazında %(…..)pazar payı elde
etmek olduğu,
- Türkiye’de üretim yapmadıkları için üretim faaliyeti için gereken şartları bilmedikleri
ancak satış için TSE 3034 belgesine sahip olunmasının gerektiği, KYB için Türk
standartlarının uygunluk belgelerinin temin edildiği,
- Sertifikasyon süreci ve sonrasında ithalat aşamasında mevzuatın sık değişmesi
sebebiyle pratikte yaşanan zorluklardan dolayı amortisör satışı pazarına girişin
makul bir sürede mümkün olmadığı,
- Müşterilerin sağlayıcı değiştirmelerinin ya da kendi arzını yaratmalarının kâğıt
üzerinde mümkün olsa da pratikte gerçekleşmesi oldukça zor ve büyük yatırım
gerektiren bir süreç olduğu,
- Ağırlığı amortisör olmak üzere ortalama (…..) adetlik bir stok bulundurdukları ve
stok devir hızlarının minimum (…..) ay arasında olacağının öngörüldüğü,
- Distribütörlerinden yazılı olarak aldıkları siparişleri stok ve lojistik durumuna göre
günlük olarak sevk ettikleri, bakiye takibini ayrıca yönettikleri,
- 2017 ve 2018 yıllarında gerçekleştirdikleri satışların tamamını bağımsız yenileme
pazarına yaptıkları
ifade edilmiştir.
I.5.3.2. MONROE
(84) MONROE tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 17.04.2018 tarih ve 3116 sayı
ile intikal eden cevabi yazıda özetle;
- MONROE’nun Türkiye’de amortisör, amortisör kitleri ve bağlantılı parçalarının
ithalatı ve satışı alanında faaliyet gösterdiği,
- 2017 yılında (…..) adet amortisörün satışından (…..)TL ciro elde ettikleri,
- TÜİK 2018 verilerine göre Türkiye araç parkında (motosiklet vs. dâhil olmak üzere)
toplam 20.469.400 adet motorlu taşıt bulunduğu, tüm motorlu taşıtlar için yıllık
maksimum 3,5-4 milyon adet amortisör satışının olabileceği ve MONROE’nun pazar
payının maksimum %(…..) arasında olabileceğinin tahmin edildiği,
- Amortisör satışı için TSE 3034 standardı ile piyasa gözetim ve denetimi
uygulandığı, üreticilere bölgelere göre çeşitli yatırım teşvikleri sağlandığı, istenilen
kalite ve üretim gereklilikleri yerine getirildiği takdirde pazara girişin mümkün
olduğu,
19-22/353-159
25/59
- Müşterilerin ithalatçı, distribütör ve üreticilerle anlaşma sağlamaları halinde satış ve
dağıtımını yaptıkları ürün ve markayı değiştirebilecekleri, firmaların aynı zamanda
kendi özel markalarını oluşturabildikleri, yerli ve yabancı üreticiden temin ettikleri
ürünleri Türkiye’de pazarlayabildikleri,
- MONROE’nun 2002 yılında Türkiye’de bulunan üretim tesislerini kapattığı ve o
zamandan beri yalnızca ithalatçı olduğu bu nedenle bir kapasite raporunun
bulunmadığı ancak 2017 yılı ortalama stok miktarının (…..)TL ortalama stok tutma
süresinin (…..) gün olduğu,
- Siparişlerin elektronik sipariş sistemi olan TeeCom üzerinden alındığı, ürün
tedarikinin fabrikalardaki üretime bağlı olarak ithalat yoluyla yapıldığı, İstanbul’daki
dağıtım merkezinde depolanan ürünlerin müşterilere sevk edildiği, satışların
müşterilerle yapılan yıllık anlaşma ve protokoller çerçevesinde yapıldığı,
- 2013-2017 yılları arasında tüm satışlarının aftermarket kanalında faaliyet gösteren
müşterilere yapıldığı
belirtilmiştir.
I.5.3.3. ZF SACHS
(85) ZF SACHS tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 24.04.2018 tarih ve 3294 sayı
ile intikal eden cevabi yazıda özetle;
- ZF SACHS’in otomotiv sanayi, gemi sanayi, savunma sanayi, inşaat ve ziraat
makineleri sanayi, uçak, havacılık sanayi ile diğer sanayi dallarının ihtiyaç duyduğu
her türlü şanzıman diferansiyel, direksiyon, çeşitli akslar, pompalar, yağ tankları,
ekipmanlar, çeşitli üniteler, inşaat makine ekipmanları imal etmek, ithal etmek vs.
alanlarında faaliyet gösterdiği,
- 2017 yılında (…..) adet amortisör sattıkları ve bu satışlardan (…..)TL ciro elde
ettikleri,
- Türkiye’de tahmini yıllık satılan amortisör sayısının aftermarket kanalı ve orijinal
ekipman tedarikçileri (OES) dahil OEM hariç olmak üzere 5-6 milyon adet civarında
olduğunun tahmin edildiği, aftermarket kanalına yıllık (…..) bin adet amortisör
sattıkları,
- Fabrikalarından temin ettikleri TSE belgesi olan ürünlerin iç pazara satışında sorun
yaşanmadığı ancak dünyadaki farklı fabrikalarda üretilen TSE belgesi olmayan
ürünlerin satışı için pazara sokulabilmesinin zor olduğu,
- Türkiye’de müşteri/bayilerin istediği tedarikçiden amortisör alabildikleri,
- Amortisör üretimi yapmadıkları, ortalama stok miktarının (…..) ortalama stok tutma
süresinin (…..) gün olduğu,
- Amortisör satışlarının aftermarket kanalıyla gerçekleştirildiği,
ifade edilmiştir.
I.5.3.4. MAYSAN MANDO’nun Bayilerinden Elde Edilen Bilgiler
(86) Soruşturma aşamasında bayilerden bilgi talebinde bulunulmuştur. Gelen cevabi
yazılarda özetle;
- Bayilerin tümünün otomotiv yedek parça satışı alanında faaliyette bulunduğu,
bazılarının sadece binek bazılarının sadece ticari araçlara yönelik otomotiv yedek
19-22/353-159
26/59
parçaları sattığı; genelinin amortisör yanında balata, fren, debriyaj seti, şaft
aksamları vs. gibi başka otomotiv parçalarını da sattığı,
- Bayilerin 2014-2017 yılları arasında sattıkları toplam amortisörler içerisinde
MAYSAN MANDO markasının diğer markalara oranının genel olarak %50’nin
üzerinde olduğu ve yıllar içerisinde artış eğiliminde olduğu, bununla beraber birkaç
bayi için oldukça düşük olduğu ((…..)) kimi bayiler içinse bu oranın %90 civarında
olduğu ((…..)) , bazı bayilerin ((…..)) bu yıllarda amortisör satışının bulunmadığı,
bazı bayilerin de yalnızca MAYSAN MANDO marka amortisörlerin satışını yaptığı
((…..)),
- Bayilerin ürünleri mail göndererek ya da B2B sistemi aracılığıyla sipariş ettikleri,
- Bayilerin genelinin; MAYSAN MANDO’dan ürünü aldıkları fiyatın üzerine
belirledikleri kar marjlarını koyarak brüt fiyatlarını belirlediği, ardından piyasa
koşullarına, müşterinin ödeme yöntemine ve alacağı ürün adedine göre çeşitli
oranlarda iskonto yaptığı, MAYSAN MANDO fiyatları güncelledikçe kendi
fiyatlarının da buna bağlı olarak güncellendiği ve bazen de piyasa koşullarına göre
fiyatlandırmada değişiklik olabildiği,
- Bayilerin çoğunun müşterilerinden sipariş almalarına yarayan B2B sistemini
kullandıkları, az sayıda bayinin ise B2B sisteminin olmadığı,
- Bayiler tarafından MAYSAN MANDO’ya verilen teminat mektuplarının tutarının
bayilik sözleşmesindeki tutardan az olmamak üzere bayilerin alım hacimlerine göre
belirlendiği
belirtilmiştir.
I.6. Değerlendirme
I.6.1. Yerinde İnceleme Belgelerinin Değerlendirilmesi
(87) Belge 1, MAYSAN MANDO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve HIDIRUSTA
çalışanı ile MAYSAN MANDO çalışanı arasında gerçekleşen 20.01.2015 tarihli ve
“DİNAMİK VE DENGE” konulu elektronik posta yazışması hakkındadır. Belgede üç
üründe DİNAMİK ve DENGE’nin satış fiyatları listelenmekte, DİNAMİK’in
%(…..)iskonto uyguladığı ve DENGE’nin net fiyattan sattığı bilgisi paylaşılmaktadır.
(88) MAYSAN MANDO çalışanının bundan bir gün sonra DENGE çalışanı (…..)
21.01.2015 tarihinde “Şikâyet” konulu elektronik posta gönderdiği, belgenin içeriğinde
ürün referans numaraları, Nisan 2014 bayi alış liste fiyatı, DENGE net satış ve
DENGE net/MAYSAN bayi alış sütunlarının bulunduğu bir tablonun yer aldığı,
tablodaki referans numaralarının ve DENGE net satış sütunundaki rakamların
HIDIRUSTA çalışanının bildirdiği rakamlar ile aynı olduğu görülmektedir.
(89) MAYSAN MANDO çalışanının 21.01.2015 tarihinde gönderdiği “Şikâyet” konulu e-
postaya, DENGE çalışanı (…..) bir gün sonra 22.01.2015 tarihinde e-posta yoluyla
verdiği cevapta, 2009 yılından beri firmaların ortak çalışmalarının devam etmekte
olduğu, bu güne kadar onları zorda bırakacak bir satış yapmadıkları ve yanlış firma
isminin telaffuz edildiğinin tahmin edildiği ifade edilmekte ve belge içeriğinde bir
müşteriye 5571101 ve 7291101 referans numaralı ürünlere ait fiyatların verildiği Skype
yazışması gösterilmektedir.
(90) MAYSAN MANDO çalışanı, DENGE tarafından verilen bilgiler doğrultusunda
hazırladığı tabloyu 22.01.2015 tarihli ve “RE:DİNAMİK VE DENGE” konulu cevabi
elektronik posta ile HIDIRUSTA çalışanına göndermektedir. Söz konusu tabloda
19-22/353-159
27/59
ürünlerin referans numaraları, Nisan 2014 Bayi alış liste fiyatları, DİNAMİK brüt satış,
DİNAMİK %(…..) iskontolu satış, DİNAMİK %(…..) iskontolu satış (net), DİNAMİK
net/MAYSAN Bayi alış %, DENGE net satış, DENGE net/Maysan bayi alış % sütunları
bulunmaktadır. İletide ayrıca DENGE’nin müşterisi ile yaptığı Skype yazışması da
paylaşılarak “Denge ile ilgili olarak da telefonda yaptığım açıklamaların kanıtı olarak
firma müşteri yazışmasını gizli kalması ricasıyla sizinle paylaşıyoruz.” ifadeleri
bulunmaktadır.
(91) Yapılan yerinde incelemelerde MAYSAN MANDO ile DİNAMİK arasında HIDIRUSTA
tarafından yapılan şikâyet üzerine bilgi sağlamaya yönelik irtibata dair herhangi bir
belgeye ulaşılamamıştır. Bununla birlikte HIDIRUSTA tarafından yapılan şikâyet
üzerine DENGE ile irtibat kurulduğu ve bilgi alışverişi sağlandığı belgenin içeriğinden
açıkça görülmektedir.
(92) Belgelerin tamamı ele alındığında, MAYSAN MANDO çalışanına HIDIRUSTA
tarafından DİNAMİK ve DENGE’nin uyguladığı fiyatların şikâyet edildiği, şikâyet
üzerine MAYSAN MANDO’nun DENGE’den e-posta yoluyla açıklama istediği, DENGE
tarafından da cevabi e-posta ile açıklama yapıldığı, yine MAYSAN MANDO
çalışanının DİNAMİK’in fiyatları hakkında da bilgi sahibi olarak söz konusu iki bayinin
fiyatlarını, bir tabloda göstermek suretiyle ve gerekli uyarıların yapıldığı bilgisini
ekleyerek HIDIRUSTA ile paylaştığı anlaşılmaktadır.
(93) Belge 2 kapsamında MAYSAN MANDO çalışanı ile TOK çalışanı arasında bir yazışma
yer almaktadır. 05.02.2015 tarihli ve “Bilgilendirme” konulu söz konusu yazışmada,
TOK çalışanı, teklif verdikleri Samsun bölgesindeki müşterilerden birine MAYSAN
MANDO’nun diğer bayisi DAVET’in fabrika fiyatından satış yaptığını bildirmektedir.
DAVET’in bir adet alımda bile fabrika fiyatından sattığının tespit edildiği
söylenmektedir. TOK çalışanının “Biz normalde bu tarz sıkıntılarımızı size
yansıtmıyorduk ama bundan sonra tespitlerimizi sizinle paylaşacağımın bilgisini de
vermek isterim.” ifadelerinden bayinin rakip bayilerin fiyatlarını daha önce de takip ve
tespit ettiği, bunu MAYSAN MANDO’ya şikâyet etmediği, fakat bu durumdan rahatsız
olduğu ve bundan sonraki dönemde şikâyet etme niyetini paylaştığı anlaşılmaktadır.
(94) Yazışmanın devamında MAYSAN MANDO tarafından “Öncelikli olarak yaptığınız
tespit için teşekkür ederiz. Müşterilerimizden gelen bu tarz tespitler ile piyasaya hâkim
olmaya çalışmaktayız.” ifadeleriyle MAYSAN MANDO’nun bayilerin bu tür bildirimlerini
dikkate alarak teşvik ettiği anlaşılmaktadır. Yine aynı yazıda MAYSAN MANDO
tarafından söz konusu bayi ile konu hakkında ayrıntılı olarak görüştüğü, buna göre de
bayinin 2015 yılında böyle bir satışı olmadığı, hatta bu bölgede anılan müşteri ile
yoğun çalışmaları olmadığı, anılan müşteri ile daha çok ÖZÇETE’nin çalıştığı
açıklamaları yapılmaktadır. Şikâyete konu ürünü DAVET’in %(…..) minimum kâr oranı
ile sattığı ifadelerinden de MAYSAN MANDO’nun, DAVET’in satış fiyatları hakkında
DAVET’ten aldığı bilgiyi TOK’a açıkladığı anlaşılmaktadır. Bu açıklamalardan sonra
MAYSAN MANDO’nun “Aynı şikayetin devam etmesi durumunda ilgili arkadaşlardan
fatura talep edeceğim.” ifadeleriyle şikayeti ciddi bir şekilde ele alarak gerekirse
bayiden faturalarını isteyebileceği anlaşılmaktadır. Bununla beraber bayinin ticari
faaliyetleri ile ilgili söz konusu faturalara erişim sağlayıp sağlamadığı tespit
edilememektedir.
(95) Yazışmada TOK’un cevabi ifadelerinde DAVET’in müşteriye uyguladığı sistem fiyatı
hakkında ısrarcı olması üzerine MAYSAN MANDO tarafından bu kez sistem fiyatının
ekran görüntüsünün istendiği, TOK tarafından bunun sağlanmaya çalışılacağı
bildirilmektedir.
19-22/353-159
28/59
(96) Belgenin tamamı ele alındığında MAYSAN MANDO’nun bu kez TOK tarafından
yapılan şikâyet üzerine şikâyete konu bayinin uyguladığı satış politikaları ve fiyatları
hakkında ayrıntılı araştırma yaptığı ve elde ettiği bilgileri şikâyetçi bayi ile paylaştığı
anlaşılmaktadır.
(97) Belge 3 kapsamında ÖZÇETE adlı bayi ile MAYSAN MANDO arasında yapılan “pazar
satış şartları (özellik ile tok oto)” konulu elektronik yazışmada, ÖZÇETE tarafından,
geçen yıl diğer bayilerin şikâyeti üzerine MAYSAN MANDO’nun piyasa satış şartlarını
geri çekmeleri talebini yerine getirdikleri, bu nedenle ciro ve prim kaybına uğradıkları,
buna rağmen rakip firmaların satış şartlarına engel getirilmediği, ciro ve müşteri
kayıplarının devam ettiği ifade edilmektedir. Adana, İstanbul ve Kayseri’de rakiplerin
uyguladığı fiyatlar belirtilerek bu duruma MANSAN MANDO tarafından engel
olunmazsa ciro ve müşterileri toparlamak için satış fiyatlarının değiştirileceği
bildirilmektedir.
(98) 18.02.2015 tarihli yukarıdaki e-postaya MANSAN MANDO tarafından 24.02.2015
tarihinde verilen cevapta, konu ile ilgili olarak şikâyet edilen TOK’un sahibi ve genel
müdürü ile ayrı ayrı görüşüldüğü, şikâyetlerin isim belirtilmeden iletildiği, bir fatura
hakkında telefon ile görüşüldüğü, faturadaki satışın TOK tarafından kabul edildiği, bir
daha bu tarz bir satışın yapılmayacağının bildirildiği açıklanmaktadır. Konuyla ilgili
ÖZÇETE’nin pazarlamacılarının TOK’un satışlarını takip etmesi talep edilmektedir.
(99) Belgenin tamamı ele alındığında, MAYSAN MANDO tarafından şikâyete konu
uygulamanın ayrıntılı bir şekilde araştırıldığı, ÖZÇETE’ye şikâyete konu uygulamanın
bir daha tekrarlanmayacağı ve TOK’a gerekli uyarıların yapıldığı bilgisinin verildiği
anlaşılmaktadır.
(100) Belge 4 kapsamında HIDIRUSTA’nın MAYSAN MANDO markalı amortisör satışlarının
kâr oranının ortalama %(…..) olmasının 2014 yılı içerisinde diğer bayilerce MAYSAN
MANDO’ya şikâyet edildiği, 2015 yılında ise bu yönde bir şikâyetin gelmediği
belirtilmektedir. Söz konusu belgeden MAYSAN MANDO’nun bayilerinin kâr oranlarını
takip ettiği anlaşılmaktadır.
(101) Belge 5 kapsamında 15.06.2015 tarihinde TOK tarafından bu kez ÖZÇETE’nin fabrika
fiyatını uyguladığını gösteren sistem fiyatı MAYSAN MANDO’ya şikâyet edilmektedir.
Birkaç gün sonra 19.06.2015 tarihinde MAYSAN MANDO çalışanı ile (…..)arasında bu
şikâyet ile ilgili olduğu anlaşılan “Fiyat Şikayeti” konulu içeriğinde “(…..), Yorumlarınız
lütfen.” ifadeleri bulunan e-posta yazışması yapılmıştır. (…..) buna cevap olarak “Sağ
üstteki dolara baksana 2.61 kim bilir ne zaman çekildi ama ben gene de bir bakim
nedir ne değildir” ifadelerini ilettiği görülmektedir.
(102) TOK tarafından gönderilen e-postanın ekindeki resimde yer alan ABD Doları kurunun
(…..) cevabında yer alan kur ile aynı olduğu ve (…..) cevabının TOK’un şikâyetinden
dört gün sonra iletildiği dikkate alındığında MAYSAN MANDO çalışanının TOK’un
şikâyeti üzerinde Ali ÖZÇETE’den açıklama istediği ve (…..) buna cevap olarak
açıklama yaptığı ve konuyla ilgileneceğini belirttiği anlaşılmaktadır. Söz konusu
belgeden MAYSAN MANDO’nun bayilerin satış fiyatlarında gerçekleşen sapmaları
konu edinen şikâyetleri ciddi bir şekilde araştırdığı görülmektedir.
(103) Belge 6 kapsamında MAYSAN MANDO yetkilileri tarafından 2016 yılında bayi
ziyaretlerinde kârsız satış yapılmaması konusunda uyarıda bulunulduğu
anlaşılmaktadır. Bu uyarının MAYSAN MANDO tarafından HIDIRUSTA’ya yapıldığı
varsayıldığında MAYSAN MANDO’nun bayinin satış politikalarına müdahale ettiği; söz
konusu uyarının HIDIRUSTA tarafından rakiplerine dair yapıldığı varsayımında ise
19-22/353-159
29/59
bayinin rakip bayilerin uygulamalarını sağlayıcı MAYSAN MANDO’ya şikâyet ettiği
sonucuna varılmaktadır. Her iki durum da yeniden satış fiyatının belirlenmesi
kapsamında değerlendirilebilecektir.
(104) Belge 7 kapsamında MAYSAN MANDO yetkilileri tarafından 2016 yılında yapılan bayi
ziyaretlerine ilişkin raporda Ankara’daki Selin Otomotiv’e 2017 yılı için %(…..) yerine
%(…..) kârlılık oranının bildirilmesinin planlandığı notu yer almaktadır. Söz konusu
belgeden MAYSAN MANDO yetkililerinin yaptıkları bayi ziyaretlerinde bayilerin kârlılık
oranları gibi satış politikalarına müdahalede bulunduğu anlaşılmaktadır.
(105) Belge 8 HIDIRUSTA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen e-posta yazışmaları ile
ilgilidir. HIDIRUSTA çalışanları (…..) ve (…..) arasında geçen ve 18.02.2016 tarihli
yazışmada DİNAMİK’in oyunu kurallarına göre oynamadığı, bu firmanın geçen yıllarda
HIDIRUSTA’yı şikâyet ettiği fakat fiyatlarla oynayarak satış yapmakta olduğu ifade
edilmektedir. Devamında bu duruma örnekler verilerek bu durumun önüne geçilmesi
gerektiği, satışlarının etkilendiği belirtilmektedir.
(106) Yine (…..) tarafından bu kez 30.03.2016 tarihinde (…..) gönderilen e-postada aynı
sorunun devam etmekte olduğu, buna ek olarak bir müşterinin DİNAMİK fiyatından
daha düşük bir fiyata DENGE’den mal aldığını tespit ettikleri ve bir şey yapılması
gerektiği dile getirilmektedir.
(107) (…..) yukardaki e-postaları 30.03.2016 tarihinde MAYSAN MANDO çalışanına ileterek
“(…..) Merhaba, Söz konusu sıkıntı halen tarafımıza bizim ekip tarafından
ulaşmaktadır. Senden ricam konu ile ilgili son durumu belirtir misin?” ifadelerini
kullandığı görülmektedir.
(108) Aynı gün MAYSAN MANDO çalışanı tarafından verilen cevapta HIDIRUSTA’nın
şikâyeti sonrası DİNAMİK’in sahibinin Bursa’ya davet edilerek problemin yüz yüze
aktarıldığı, şikâyette belirtilen ürünün kârlılık oranlarının %(…..) altında olmaması
konusunda mutabık kaldıkları ve ertesi gün fiyat listelerini revize ettirdikleri, hala aynı
şikâyet devam ediyorsa acilen bildirmeleri, gerekirse sevkiyat gerçekleştirmeyecekleri
belirtilmektedir.
(109) 31.03.2016 tarihinde konu ile ilgili olarak HIDIRUSTA çalışanları arasında yapılan e-
posta yazışmasında DİNAMİK ve HIDIRUSTA fiyatlarının karşılaştırmasının yapıldığı
bir tablo paylaşılmakta ve iki bayi fiyatları arasında %(…..) gibi bir fark olduğu,
DİNAMİK’in B2B’deki iskonto dışında %(…..) daha iskonto yaptığının tespit edildiği, bu
fark normal ise yapacak bir şey olmadığı, fakat standart dışı ise şikâyet ederek hakkını
arayabileceği, bu durumun ciro kaybına neden olduğu bildirilmektedir.
(110) Söz konusu yazışma üzerine HIDIRUSTA çalışanı aynı gün MAYSAN MANDO
çalışanına gönderdiği e-postada, “Dünkü mailinden sonra Dinamik firmasının B2b
güncel bugün çekilmiş görüntüleri ektedir.” ifadelerini kullanmaktadır. Aynı konuyla
ilgili olarak MAYSAN MANDO çalışanı ile HIDIRUSTA çalışanı arasında yapılan e-
posta yazışmasında HIDIRUSTA şikâyeti üzerine MAYSAN MANDO’nun DİNAMİK ile
yaptığı görüşmenin detayları hakkında bilgi paylaşılmakta, söz konusu detayda
DİNAMİK tarafından MAYSAN MANDO’ya gönderilen e-posta içeriği ve MAYSAN
MANDO’nun talebi üzerine söz konusu ürünlerde DİNAMİK liste fiyatlarının güncel
halini gösteren fiyat listesi görülmektedir. Ayrıca HIDIRUSTA’dan DİNAMİK’in yeni
fiyatlarının ve kârlılık seviyesinin B2B sistem üzerinden tekrar kontrol edilmesi ve geri
dönüş yapılması istenmektedir.
(111) Belgenin tamamından HIDIRUSTA tarafından DİNAMİK’in fiyat indirimi uygulamasının
MAYSAN MANDO’ya şikâyet edildiği, MAYSAN MANDO’nun şikâyeti araştırdığı, hatta
19-22/353-159
30/59
DİNAMİK yetkilisini BURSA’ya çağırarak konu hakkında uyarı yaptığı, fiyat
politikasında değişiklik yapma taahhüdü aldığı ve bayinin söz konusu değişikliği
uygulamaya geçirip geçirmediğini HIDIRUSTA’nın takip etmesini ve kendisine
bildirmesini, uygulamaya geçmezse sevkiyatı durdurabileceğini belirttiği
anlaşılmaktadır. Söz konusu ürün fiyatlarını takip eden ve fiyat artışının
gerçekleşmediğini düşünen HIDIRUSTA’nın yeniden MAYSAN MANDO’ya bildirimde
bulunması üzerine MAYSAN MANDO’nun bu kez DİNAMİK ile yaptığı görüşme
detayları hakkında HIDIRUSTA’ya bilgi verdiği anlaşılmaktadır.
(112) Söz konusu e-posta yazışmasının tarihi dikkate alındığında MAYSAN MANDO’nun
bayilerin satış fiyatlarını ve kârlılık seviyeleri gibi satış parametrelerini 2016 yılında da
ciddi bir şekilde kontrol etmeye devam ettiği, bu konuda yaptığı müdahalelere bayilerin
uyma taahhüdü ile yetinmeyip diğer bayilerin bunu takip etmesini teşvik ettiği
anlaşılmaktadır. Yukarıdaki belgede HIDIRUSTA çalışanının “Ama standart dışı ise
şikayet edebilir hakkımız arayabiliriz.” şeklindeki ifadesinden MAYSAN MANDO’nun
söz konusu uygulamalarının da etkisiyle bayilerin fiyatı düşüren rakiplerini şikayet
etmeyi bir hak olarak gördükleri değerlendirilmektedir.
(113) Belge 9 kapsamında DİNAMİK’te yapılan incelemede elde edilen, 02.05.2017 tarihli
“Re:MAYSAN” konulu DİNAMİK çalışanları arasında gerçekleşen e-posta
yazışmasında (…..) tarafından bazı müşterilerine rakiplerinin daha yüksek indirim
uyguladığı, bu nedenle söz konusu müşterilere kampanya adı altında ilave iskonto
tanımlaması yapılmasının mümkün olup olmadığı sorulmakta; (…..) tarafından ise
cevap olarak rakiplerin ve MAYSAN MANDO’nun firmayı takip ettiği için bunu
yapamayacakları ifade edilmektedir. Bunun yerine rakipleri ile rekabet edebilmek için
her satışta iskonto uygulanması gibi farklı satış yolları aradığı anlaşılmaktadır.
(114) Belge 10 kapsamında DAVET çalışanı (…..) ile MAYSAN MANDO çalışanı (…..)
arasında 25.09.2017 tarihinde yapılan çevrimiçi yazışmada (…..) (…..) ÖZAŞ’ı kontrol
etmesini istediği, (…..) aynı olduğunu belirttiği, (…..) ÖZAŞ’ın yarın sabah mutlaka
düzeltmiş olacağını belirterek düzelmemişse haber vermesini istediği görülmektedir.
Burada MAYSAN MANDO’nun bir bayinin fiyatlarına müdahalede bulunduğu ve söz
konusu bayii başka bir bayi vasıtasıyla kontrol ettiği anlaşılmaktadır.
(115) Aynı kişiler arasında 28.11.2017 tarihinde yapılan çevrimiçi yazışmada da (…..)
DAVET’in B2B sisteminde MAYSAN MANDO’nun %10 zam yapacağı duyurusunu
kaldırması, DAVET’in bu bilgilendirmeyi mesaj ile yaptığı, mesajı da ileterek ekran
görüntüsünü de göndereceği, (…..) ise buna cevap olarak böyle bir şey olmadığını,
gönderilen mesajda DAVET ibaresinin olmadığı şeklinde kendini savunduğu
anlaşılmaktadır. Burada da MAYSAN MANDO’nun bayine B2B sistemindeki fiyat
duyurusunu kaldırması için müdahalede bulunduğu görülmektedir.
(116) Aynı kişiler arasında 04.01.2018 tarihinde yapılan çevrimiçi yazışmada ise (…..) “Oto
İsmail fiyatları değiştirmiş, Dinamik hala aynı Dinamik ve Davet Kampanyaları kaldırdı”
ifadeleri ile bildirimde bulunduğu, (…..) buna cevaben teşekkür ettiği görülmektedir.
Buradan MAYSAN MANDO’nun bayi vasıtasıyla diğer bayilerin fiyatlarını ve
kampanyalarını takip ettiği anlaşılmaktadır.
(117) Sıra numarası 1-10 arasında olan belgelerin incelenmesinden MAYSAN MANDO’nun;
- Bayilerin satış fiyatları hakkında bilgi isteyebildiği,
- Bayilerin uyguladığı satış fiyatlarını değiştirmesini isteyebildiği, buna uymayan
bayiye sevkiyatı durdurabildiği,
19-22/353-159
31/59
- Bayilerin karsız satış yapmamasını ya da karlılık oranını artırmasını sağlayabildiği,
- Bayilerin rakip bayilerin satış fiyatlarını takip edip kendisine bilgi vermesini teşvik
ettiği,
- Bayinin satış fiyatları hakkında diğer bayilere bilgi verebildiği,
anlaşılmaktadır.
(118) Belge 11 kapsamında 03.02.2015 tarihli MAYSAN MANDO iç yazışması
görülmektedir. Belgede “Dinamik-Kayseri Şubesi var, Tok Otomotiv adına sevkiyat
yapalım mı?” ifadesi ile neyin kastedildiği konusunda MAYSAN MANDO’dan açıklama
talep edilmiştir. MAYSAN MANDO tarafından gönderilen açıklamalarda, ilgili iletişimin
gerçekleştiği dönemde otomotiv arzında ve talebinde rekor seviyede artışların
gerçekleştiği, dolayısıyla OEM’lerin amortisör taleplerinin arttığı, MAYSAN
MANDO’nun üretim kapasitesi ve stoklarının bu talebi karşılamaya yeterli olmadığı,
hem ekonomik gerekçeler (OEM’lere yapılan satışların daha kârlı olması), hem de
olası gecikmeler bakımından OEM’lerin öngördükleri cezai şartlara maruz kalmamak
için OEM’lerin taleplerinin karşılanmasına öncelik verildiği açıklaması yapılmaktadır8.
Bu açıklamalardan MAYSAN MANDO’nun bayilerinden DİNAMİK’in Kayseri şubesinin
OEM kanalına satış yaptığı anlaşılmaktadır.
(119) Belge 12 kapsamında MAYSAN MANDO’nun bir çalışanından diğer bir çalışanına
giden 16.05.2015 tarihli ve “Tokotomarket sevkiyatları” konulu e-postada TOK’a ürün
sevkiyatı yapılmayacağı bilgisi paylaşılmaktadır.
(120) Belge 13 kapsamında MAYSAN MANDO’nun çalışanı olan (…..) diğer bir çalışan olan
(…..) giden 29.05.2015 tarihli ve “Aftermarket Sevkiyatı” konulu e-postada, mevcut
durumda 4126 adet ürünün bağımsız yenileme pazarı için ayrıldığı ve TOK’a satışın
bilgisi dâhilinde ürün gönderilmeyeceği ifade edilmektedir. (…..)tarafından bu e-
postaya gönderilen “RE-Aftermarket Sevkiyatı” konulu cevabi e-postada ise, hafta
sonu üretimden stoka dâhil olacak ürünlerin sevki ile ilgili iletişim içinde olacakları,
TOK’a stratejik sebeplerle sevkiyat yapılmayacağı bildirilmektedir.
(121) E-postada yer alan “Oto-> İsmail KİLİTLİ” ifadesinden ne kastedildiği anlaşılamamıştır.
Bunun üzerine MAYSAN MANDO’dan “Oto-> İsmail KİLİTLİ” ifadesi ile ilgili olarak
yapılan açıklamalarda, 29.05.2015 tarihli iletişimin gerçekleştiği dönemde OTO
İSMAİL’in teminat mektubu tutarının (…..)TL, 20.05.2015-03.06.2015 dönemindeki
cari hesap durumunun 27.05.2015 tarihinde (…..)TL olduğu, bu tarihten sonra OTO
İSMAİL’in talep ettiği (…..)TL tutarındaki ürünün, teminat mektubu tutarını aşacak
olması nedeniyle, 01.06.2015 tarihinde ödeme yapıldıktan sonra sevk edildiği
belirtilmiştir.
(122) “Stratejik sebepler” ifadesi ile ne kastedildiği hakkında MAYSAN MANDO’dan bilgi
talep edilmiş, MAYSAN MANDO’nun 17.04.2018 tarih ve 3122 sayılı cevabi yazısında,
satışlarının oldukça büyük kısmını oluşturan OEM’lerin amortisör taleplerinde o
dönemde meydana gelen artışlar karşısında hem ekonomik gerekçeler nedeniyle hem
de olası gecikmeler bakımından OEM’lerin öngördükleri cezai şartlara maruz
kalmamak için OEM’lerin taleplerinin karşılanmasına öncelik verildiği belirtilmiştir. Ek
olarak MAYSAN MANDO’nun 2007 yılında bir yurt içi bayisinden büyük tutarlı bir
alacağın tahsil edilmemiş olması sebebiyle 2007 yılından itibaren bayilerin MAYSAN
MANDO’ya bir teminat mektubu sağladığı, bu teminat mektubunun varlığına/tutarına
8 MAYSAN MANDO’dan OEM sözleşmeleri talep edilmiş ve sözleşmelerde sevkiyatın gecikmesi
durumunda değişen oranlarda cezai şartlara ilişkin hükümlerin bulunduğu görülmüştür.
19-22/353-159
32/59
göre ürün alımı gerçekleştirdikleri, bayinin teminat mektubunu yenilememesi veya
satışın teminat mektubunu tutarını aşması durumunda ise MAYSAN MANDO’nun
müşterilerine yaptığı satışı durdurabildiği ifade edilmektedir. Bu kapsamda söz konusu
yazışmadaki “stratejik sebepler” ifadesi ile, o dönemde OEM tarafından gelen yoğun
talebin karşılanmaya çalışılması ve TOK tarafından teminat mektubunun
yenilenmeyeceğinin belirtilmiş olmasının kastedildiği şeklinde açıklama yapılmıştır.
(123) Belge 14 kapsamında TOK çalışanı ile MAYSAN MANDO çalışanı arasında
11.06.2015 tarihinde “Bilgilendirme” konulu e-posta yazışmasında TOK çalışanının
kendilerinde olmayan MAYSAN MANDO ürünlerinin diğer bayilerden temin
edilebilmesi nedeniyle rahatsızlık duyduğu ifade edilmektedir. TOK tarafından
gönderilen bu e-posta, alıcısı tarafından MAYSAN MANDO’nun diğer yetkililerine de
iletilmektedir.
(124) Belge 15 kapsamında YEDEKÇİ adlı bayi tarafından 24.06.2015 tarihinde MAYSAN
MANDO’ya gönderilen e-posta ve bunun ardından yapılan şirket içi yazışma
görülmektedir. YEDEKÇİ’nin 2015 yılı başından bu yana MAYSAN MANDO’nun
“aftermarket stratejisi” nedeniyle bayilerin ihtiyaç duyduğu stoku yeterli miktarda
sağlayamadığı, bunun da başka markalara yönelmelerine yol açacağı uyarısı
yapılmaktadır. Devamında yer alan şirket içi yazışmalardan MAYSAN MANDO
tarafından bahsedilen sorunun bir ay içinde çözülmesi için adımlar atılmasının
planlandığı anlaşılmaktadır.
(125) Belge 16 kapsamında MAYSAN MANDO çalışanları arasında 26.06.2015 tarihinde
gerçekleşen e-posta yazışmasında TOK tarafından verilen siparişin bakiyede
durmasının ve sevkiyat yapılmamasının istendiği görülmektedir.
(126) Son olarak Belge 17 kapsamında 05.11.2015 tarihinde bu kez DİNAMİK adlı bayinin
malların “yok olması”ndan bahsederek bunun satış ve itibar kaybına neden olduğu
belirtmektedir. Buna cevap olarak MAYSAN MANDO tarafından Kasım ayı başı
itibarıyla aftermarket için yapılan üretimin arttığı ifade edilmektedir.
(127) Sıra numarası 11-17 arasında olan belgeler incelendiğinde;
- 2015 yılı başından itibaren OEM’lerin taleplerinin karşılanmasına öncelik verildiği,
- YEDEKÇİ, DİNAMİK ve TOK tarafından çeşitli tarihlerde sevkiyatta problemler
yaşandığına dair MAYSAN MANDO’ya şikâyetlerin iletildiği,
- OTO İSMAİL’e sevkiyat yapılmaması kararı alındığı, OTO İSMAİL’in sevkiyat
tutarının teminat mektubu tutarını aşması nedeniyle bu tutarı karşılayacak kadar
ödeme yaptıktan sonra OTO İSMAİL’e sevkiyat yapıldığı,
- TOK’a stratejik sebeplerle sevkiyat yapılmamasının gerekçesi olarak, OEM
talebindeki artışın, MAYSAN MANDO’nun, kapasite ile stok durumunun OEM
talebini karşılamaya yetmemesi halinde OEM’lerin cezai şartlarına maruz kalacak
olması nedeniyle OEM’lere öncelik vermesinin ve aynı zamanda TOK tarafından
teminat mektubunun yenilenmeyeceğinin belirtilmesinin gösterildiği
anlaşılmaktadır.
I.6.2. MAYSAN MANDO’nun Bayilik Sistemi
(128) MAYSAN MANDO üretimini yaptığı ürünlerin satışını Türkiye geneline yayılmış bayilik
ağı aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Bayileri ile matbu olarak hazırlanan Bayilik
Sözleşmesi’ni (Sözleşme) imzalayarak, bayilerden aldığı teminat mektubu karşılığında
siparişlerin tedarikini yapmaya başlamaktadır. Bayiler ürün siparişlerini MAYSAN
19-22/353-159
33/59
MANDO’nun B2B sistemi aracılığıyla ya da elektronik posta göndererek veya telefonla
iletmek suretiyle MAYSAN MANDO’ya iletmektedirler.
(129) Bayilerin uygulamada siparişlerini MAYSAN MANDO’ya iletmek için sıklıkla elektronik
posta kanalını kullandıkları anlaşılmaktadır. Bunun yanında MAYSAN MANDO 2009
yılından beri B2B sistemini kullanmaktadır, B2B sistemi her bayinin kendi şifresi ile
girerek MAYSAN MANDO’nun stok durumunu görebildiği, kendi sipariş bakiyelerini
kontrol ederek siparişlerini iletebildiği bir sistemdir.
(130) MAYSAN MANDO’nun Bayilik Sözleşmesi’nin “Ticari Kurallar” başlıklı 3.14.
maddesindeki düzenleme şu şekildedir: (…..) Bahsi geçen hüküm bir rekabet etmeme
yükümlülüğü olmakla birlikte pratikte uygulanmadığı, bayilerin rakip teşebbüslerin
ürünlerini de sattıkları bayilerin beyanlarından anlaşılmaktadır.
(131) MAYSAN MANDO’nun Bayilik Sözleşmesi’nin ekindeki “Ticari Şartlar”ın “Münhasırlık”
başlıklı 1. maddesinde düzenlenen hüküm şu şekildedir: “(…..)” Buna göre MAYSAN
MANDO’nun bayilerinin Türkiye kapsamında ürünlerin satış ve dağıtımı ile yetkili
olduğu, MAYSAN MANDO’nun gerekli görmesi halinde Türkiye dışına da satış ve
dağıtım yapabildiği anlaşılmaktadır.
(132) “Ticari Şartlar”ın “Sipariş” başlıklı 3. maddesinde ise şu düzenleme yer almaktadır:
(…..). Söz konusu hükmün pratikte uygulamasının bulunmadığı bayilerce ifade
edilmiştir.
(133) Sözleşme’nin ekindeki “Ticari Şartlar”ın “Miktar Bazlı Performans Primi”9 başlıklı 5.7.1.
maddesi şu şekildedir: “(…..)
Satış Prim Oranı 1.Çeyrek 2.Çeyrek 3.Çeyrek 4. Çeyrek Toplam
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
”
(134) “Ticari Fiyat Listesindeki Ürünlere Uygulanacak Performans Primi” başlıklı 5.7.2.
maddedeki düzenleme ise şu şekildedir: “(…..)”
Satış Prim Oranı 1.Çeyrek 2.Çeyrek 3.Çeyrek 4. Çeyrek Toplam
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
”
(135) Yukarıdaki tablolarda MAYSAN MANDO’nun miktar bazlı ve ciro bazlı olmak üzere iki
tip prim sistemi uyguladığı görülmektedir. MAYSAN MANDO, bayilerin miktar bazlı ve
ticari liste alım cirosu bazlı olmak üzere üç aylık dönemler için belirlenen adetlere veya
cirolara ulaşmaları durumunda, belirlenen prim oranlarını net dönem alım cirosu ile
çarparak hesapladığı tutarı dönem sonunda prim faturası olarak dağıtıcılardan
almaktadır.
(136) Son olarak sözleşmenin ekindeki “Ticari Şartlar”ın “Yıllık Kota” başlıklı 5.8. maddesi şu
şekildedir: “(…..)”
(137) Bayilerin 2017 yılında MAYSAN MANDO ve diğer marka amortisör satış miktarları
dikkate alınarak aşağıdaki hesaplamalar yapılmıştır.
92018 yılı Mayıs ayı itibariyle belirlenen prim oranlarıdır.
19-22/353-159
34/59
Tablo-4: Bayilerin 2017 Yılı Amortisör Satışları (Adet) Dağılımı
Bayi Adı Maysan Diğer Toplam Maysan Oranı (%)
ALTINKARDEŞLER (…..) (…..) (…..) (…..)
BAŞBUĞ10 (…..) (…..) (…..) (…..)
BAYERLER (…..) (…..) (…..) (…..)
BURSAM (…..) (…..) (…..) (…..)
CANLI (…..) (…..) (…..) (…..)
ÇAKMAK (…..) (…..) (…..) (…..)
DAVET (…..) (…..) (…..) (…..)
DENGE (…..) (…..) (…..) (…..)
DENİZLİ CANER11 (…..) (…..) (…..) (…..)
DİNAMİK (…..) (…..) (…..) (…..)
DOĞUŞ (…..) (…..) (…..) (…..)
DÖNMEZ12 (…..) (…..) (…..) (…..)
GÜRLER (…..) (…..) (…..) (…..)
HIDIRUSTA (…..) (…..) (…..) (…..)
İNCEGÜL (…..) (…..) (…..) (…..)
KARLAND (…..) (…..) (…..) (…..)
MEST OTO13 (…..) (…..) (…..) (…..)
MOTOR AŞİN (…..) (…..) (…..) (…..)
OTO İSMAİL (…..) (…..) (…..) (…..)
OTOKOÇ14 (…..) (…..) (…..) (…..)
ÖZAŞ (…..) (…..) (…..) (…..)
ÖZÇETE (…..) (…..) (…..) (…..)
ÖZMEPAR (…..) (…..) (…..) (…..)
SETAŞ15 (…..) (…..) (…..) (…..)
SUNAR (…..) (…..) (…..) (…..)
ŞENER16 (…..) (…..) (…..) (…..)
ŞEREF (…..) (…..) (…..) (…..)
USLULAR (…..) (…..) (…..) (…..)
YEDEKÇİ (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Bayilerden elde edilen verilere dayanarak raportörlerce yapılan hesaplama.
(138) Tablodaki veriler bayilerin alım rakamları olmamakla beraber bayilerin alım miktarları
açısından da bir gösterge olarak kabul edilebilecektir. Tabloda görüldüğü üzere
MAYSAN MANDO bayilerinin bir kısmı yalnızca MAYSAN MANDO ürünlerinin, bir
kısmı ise %45 ve üzeri oranlarda MAYSAN MANDO ürünlerinin satış ve dağıtımını
yapmaktadır. 2017 yılında SUNAR hariç olmak üzere bayilerin çoğunluğunun yapmış
olduğu satışların içinde MAYSAN MANDO ürünlerinin, bayilik sözleşmesinde
öngörülen yıllık (…..) adet alım kotasının üzerinde olduğu dolayısıyla alımlarının da bu
miktarın üzerinde olduğu kanaatine varılmaktadır. Yine bayilerin büyük kısmının yıllık
(…..) adedin üzerinde MAYSAN MANDO ürünleri sattığı görülmektedir. Buna göre
bayilerin çoğunluğunun 2017/3 sayılı Tebliğ’de belirtilen %30 eşiğinin üzerinde
MAYSAN MANDO ürünleri satışı ve dağıtımı yaptığı tespit edilmektedir. Söz konusu
bayilerin 2017 yılı amortisör alım miktarlarının %30 ve üzeri kısmının da buna paralel
şekilde MAYSAN MANDO ürünlerinden oluştuğu değerlendirilmektedir. Diğer yandan
10 2017 yılında bayinin satışı olmamıştır.
11 Bayiden gelen bilgilerden MAYSAN MANDO ve diğer amortisör satışı oranları tam
anlaşılamamaktadır.
12 MAYSAN MANDO bayiliğine 2018 yılında başlamıştır.
13 Bayi satış bilgisini ciro üzerinden verdiği için ciroları üzerinden yaklaşık oran hesaplanmıştır.
14 Bayi satış bilgisini ciro üzerinden verdiği için ciroları üzerinden yaklaşık oran hesaplanmıştır.
15 Veriler sağlıklı olmadığından hesaplama yapılamamıştır.
16 Bayi satış bilgisini ciro üzerinden verdiği için ciroları üzerinden yaklaşık oran hesaplanmıştır.
19-22/353-159
35/59
bayilerin bazılarının toplam satış miktarının MAYSAN MANDO’nun yıllık kotasının
oldukça üzerinde olduğu ve SUNAR’ın yıllık kotanın altında satış yaptığı dikkate
alındığında bayilik sözleşmesinin yıllık kotaya ilişkin hükmünün katı bir şekilde
uygulandığı ileri sürülememektedir.
(139) MAYSAN MANDO’nun hâlihazırda 30 bayisi bulunmaktadır. Bayilerin bazıları yalnızca
binek ya da yalnızca ticari araçlara yönelik amortisör satış ve dağıtımı alanında
faaliyet göstermekte, bunun yanında bazı bayiler de her iki gruba yönelik amortisör
tedarikinde bulunmaktadır. Yerinde incelemelerde ve bayilere gönderilen bilgi isteme
yazılarına alınan cevaplarda bayilerin büyük kısmı17, kendine özgü oluşturdukları B2B
sistemi yoluyla müşterilerden sipariş almaktadır. B2B sistemi kapsamında müşterilerin
bilgisayarına B2B programı kurulmakta, müşteriler de bu sayede bayinin ürün ve fiyat
bilgilerine erişim sağlamaktadır.
(140) Uygulamada bazı müşterilerin birden fazla bayinin B2B sistemine erişim
sağlayabildiği, bu yolla bayilerin fiyatlarını karşılaştırabildiği görülmektedir. Ayrıca
yerinde incelemede elde edilen belgelerden anlaşıldığı üzere bazı bayilerin müşteri
temsilcileri müşteri ziyaretlerinde müşteriden rakip bayilerin fiyatlarını kontrol etmesini
isteyebilmektedir. Bunun yanı sıra MAYSAN MANDO’nun da bayilerden B2B sistemi
yoluyla rakipleri hakkında fiyat bilgisine ulaşmaya çalıştığı Belge 8 ve 9’dan
anlaşılmaktadır.
I.6.3. MAYSAN MANDO Bayilik Sözleşmelerinin 4054 Sayılı Kanun’un 4. ve 5.
Maddeleri Çerçevesinde Değerlendirilmesi
(141) Bu bölümde MAYSAN MANDO ile bayileri arasında imzalanan 10.05.2018 tarihli
Bayilik Sözleşmesi’nin (Sözleşme) değerlendirilmesine yer verilmiştir. MAYSAN
MANDO’nun bütün bayilerle aynı sözleşmeleri imzaladığı dolayısıyla işbu sözleşmenin
matbu sözleşme olduğu dikkate alındığında bu başlıkta yapılacak değerlendirmeler
MAYSAN MANDO’nun bütün bayilik sözleşmeleri için geçerli olacaktır.
(142) Sözleşme’ye göre bayilerin MAYSAN MANDO ürünleri ile rekabet eden ürünleri
üretmeme ve dağıtmama yükümlülüğü altında ve aynı zamanda yıllık alım kotalarına
tabi olmaları bayilerin amortisör pazarında faaliyet göstermesini sınırlayıcı nitelikte
olduğundan Sözleşme’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu
değerlendirilmektedir.
(143) MAYSAN MANDO ve bayileri arasında dikey nitelikli bir ilişki bulunduğu
anlaşılmaktadır. Üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki
ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya
yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar -dikey anlaşmalar- 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde (2002/2 sayılı Tebliğ) belirtilen koşulları
taşıması kaydıyla, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamadan Kanun’un 5.
maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak grup olarak muaf tutulmuştur.
(144) Bununla birlikte yeni motorlu taşıtların alımı, satımı veya yeniden satımı; motorlu
taşıtların yedek parçalarının alımı, satımı veya yeniden satımı ve motorlu taşıtlara
yönelik bakım ve onarım hizmetlerinin sağlanması konulu dikey anlaşmaların, dikey
sınırlamalar içermeleri halinde, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamadan
Kanun’un 5. maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak grup olarak muaf tutulmalarını
sağlayan koşullar 2017/3 sayılı Tebliğ ile düzenlenmiştir. MAYSAN MANDO’nun
üretimini yaptığı amortisör ürünlerinin motorlu taşıtların yedek parçaları arasında
17 Yaklaşık 25 bayide B2B sistemi kullanıldığı tespit edilmiştir.
19-22/353-159
36/59
bulunması dolayısıyla MAYSAN MANDO’nun bayileriyle akdetmekte olduğu
Sözleşme’nin 2017/3 sayılı Tebliğ çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.
(145) Sözleşme’nin “Bayinin Hak ve Yükümlülükleri” başlıklı 3. maddesinin genel standartlar
başlıklı 3.1. maddesi şu şekildedir: “(…..).”
(146) 2017/3 sayılı Tebliğ’in “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde
nitel seçici dağıtım sisteminin “Sağlayıcının, dağıtıcılar için sadece nitel olan, anlaşma
konusu mal veya hizmetlerin niteliğinin gerektirdiği, dağıtım sistemine katılmak için
başvuran tüm aday teşebbüsler için aynı olacak şekilde belirlenen ve ortaya konan,
ayrımcı bir biçimde uygulanmayan ve doğrudan ya da dolaylı olarak dağıtıcıların
sayısını sınırlamayan kriterler kullandığı seçici dağıtım sistemini” ifade ettiği
belirtilmiştir. Bu kapsamda MAYSAN MANDO’nun nitel seçici dağıtım sistemi
uyguladığı görülmektedir.
(147) 2017/3 sayılı Tebliğ’in “Genel Koşullar” başlıklı 5. maddesinin ikinci fıkrasında nitel
seçici dağıtım sistemi bakımından pazar payı eşiği bulunmadığı düzenlenmiştir. Bu
çerçevede MAYSAN MANDO’nun bayilik sisteminin 2017/3 sayılı Tebliğ kapsamında
nitel seçici dağıtım sistemi olduğu anlaşılmaktadır.
(148) Sözleşmenin “Sözleşme’nin Süresi ve Yenilenmesi” başlıklı 8. maddesi şu şekildedir:
(…..) Söz konusu hükümden sözleşmenin aslen bir yıl süreli olarak düzenlenmiş olsa
da tarafların açık iradeleri ile feshedilmediği sürece bir yıl daha uzayacağı
anlaşılmaktadır.
(149) 2017/3 sayılı Tebliğ’in Genel Koşullar başlıklı 5. maddesinin dördüncü fıkrası şu
şekildedir:
“Muafiyet sağlayıcı ile dağıtıcı arasında yapılan anlaşmanın;
a) En az beş yıl süreli olması ve anlaşmada yer alacak olan yenilememe isteğini
anlaşmanın sona ermesinden asgari altı ay önce bildirmeyi her iki tarafın da kabul
etmesi veya,
b) Belirsiz bir süre için yapılması halinde feshi ihbar süresinin her iki taraf için de
en az iki yıl olması ancak bu sürenin; sağlayıcının anlaşmaya son vermesi
durumunda kanundan veya anlaşmadan dolayı uygun bir tazminat ödemek
zorunda olduğu veya dağıtım sisteminin önemli bir kısmını ya da tamamını
yeniden düzenlemesinin zorunlu olması nedeniyle sağlayıcının anlaşmayı sona
erdirmesi hallerinde en az bir yıla indirilmesi,
koşullarıyla uygulanır.”
(150) Dolayısıyla belirsiz süreli olduğu anlaşılan sözleşmenin feshi ihbar süresinin her iki
taraf için de en az iki yıl olması veya belli hallerde en az bir yıla indirilmesi gerektiği
anlaşılmaktadır. Bununla birlikte MAYSAN MANDO’nun bayilik sözleşmelerinin feshi
ihbar süresinin bir ay ile sınırlı tutulduğu görülmektedir. Bu çerçevede sözleşmenin
2017/3 sayılı Tebliğ’den yararlanmasını sağlayacak feshi ihbar sürelerini karşılamadığı
ve bu nedenle grup muafiyetinden yararlanamayacağı değerlendirilmektedir.
(151) Buna ek olarak Sözleşme’nin “Ticari Kurallar” başlıklı 3.14.maddesindeki düzenleme
şu şekildedir: “(…..)”
(152) 2017/3 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde Tebliğ ile sağlanan muafiyetin uygulanmayacağı
rekabet etmeme yükümlülükleri düzenlenmektedir. Söz konusu maddenin (b) bendi şu
şekildedir:
19-22/353-159
37/59
“b) Yedek parçaların dağıtımı bakımından; 1) Alıcıya anlaşmanın süresi içinde
getirilen her türlü rekabet etmeme yükümlülüğü. Ancak, bağımsız yedek parça
sağlayıcılarının kurdukları yedek parça dağıtım ağları bakımından bağımsız yedek
parça dağıtıcılarına süresi beş yıla kadar olmak üzere getirilen rekabet etmeme
yükümlülüğü grup muafiyetinden yararlanır. 2) Alıcıya anlaşmanın sona
ermesinden sonraki döneme ilişkin olarak getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü”
(153) Buna göre bağımsız yedek parça sağlayıcılarının kurdukları yedek parça dağıtım
ağları bakımından bağımsız yedek parça dağıtıcılarına süresi beş yıla kadar olmak
üzere getirilen rekabet etmeme yükümlülükleri 2017/3 sayılı Tebliğ ile sağlanan
muafiyetten yararlanmaktadır. Sözleşme’nin belirsiz süreli olduğu dikkate alındığında
“Ticari Kurallar” başlıklı 3.14. maddesindeki rekabet etmeme hükmünün beş yılı
aşması nedeniyle 2017/3 sayılı Tebliğ ile sağlanan muafiyetten yararlanamadığı
anlaşılmaktadır.
(154) Sözleşmenin ekindeki “Ticari Şartlar”ın “Yıllık Kota” başlıklı 5.8. maddesi ise şu
şekildedir: (…..)
(155) 2017/3 sayılı Tebliğ’in Tanımlar başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde
rekabet etmeme yükümlülüğü; “Alıcının anlaşma konusu mal veya hizmetlerle rekabet
eden malları veya hizmetleri üretmesini, satın almasını, satmasını veya yeniden
satmasını engelleyen doğrudan ya da dolaylı her türlü yükümlülüğü (Ayrıca alıcının bir
önceki takvim yılındaki alımları esas alınarak, ilgili pazardaki anlaşma konusu mal
veya hizmetlerin ya da onları ikame eden mal veya hizmetlerin yeni motorlu taşıtların
satışı pazarında %80’inden, satış sonrası pazarında %30’undan fazlasının
sağlayıcıdan veya sağlayıcının göstereceği başka bir teşebbüsten satın almasına
yönelik olarak alıcıya doğrudan veya dolaylı biçimde getirilen herhangi bir yükümlülük
de rekabet etmeme yükümlülüğü olarak kabul edilir.)… ifade eder” şeklinde
tanımlanmaktadır.
(156) Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Grup Muafiyeti Tebliğini Açıklayıcı Kılavuz’da yukarıdaki
tanım çerçevesinde öngörülen %30’luk sınır ile isteyen ağ üyelerinin, en az üç farklı
rakip sağlayıcıdan mal alıp satmasına imkân verilmesi amaçlanmıştır. Sözleşme’nin
yıllık kota hükmüyle bayiye alım kotası belirlenmesinin, alıcının bir önceki takvim
yılındaki alımları esas alınarak satış sonrası pazarında anlaşma konusu mal veya
hizmetlerin ya da onları ikame eden mal veya hizmetlerin %30’undan fazlasını
sağlayıcıdan veya sağlayıcının göstereceği başka bir teşebbüsten satın almasına
yönelik olarak doğrudan veya dolaylı biçimde getirilen bir rekabet etmeme
yükümlülüğü yaratabileceği değerlendirilmektedir.
(157) 2017/3 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde; “bağımsız yedek parça sağlayıcılarının
kurdukları yedek parça dağıtım ağları bakımından bağımsız yedek parça dağıtıcılarına
süresi beş yıla kadar olmak üzere getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü grup
muafiyetinden yararlanır.” denilmektedir. Sözleşme’nin belirsiz süreli olduğu dikkate
alındığında Sözleşme’nin ekindeki Ticari Şartlar’ın “Yıllık Kota” başlıklı 5.8.
maddesindeki rekabet etmeme hükmünün beş yılı aşması nedeniyle 2017/3 sayılı
Tebliğ ile sağlanan muafiyetten yararlanamadığı anlaşılmaktadır.
(158) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olan ve 2017/3 sayılı Tebliğ’in sağladığı
muafiyetten yararlanamayan Sözleşme için bireysel muafiyet değerlendirilmesi
yapılması gerekmektedir. Bir sözleşmenin bireysel muafiyetten yararlanabilmesi için
4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenmiş olan iki olumlu iki
olumsuz şartın tamamını karşılayabilmesi gerekmektedir. Söz konusu hüküm şu
şekildedir:
19-22/353-159
38/59
“Kurul, aşağıda belirtilen şartların tamamının varlığı halinde, teşebbüsler arası
anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının 4 üncü madde
hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına karar verebilir:
a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme
ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,
b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması,
c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,
d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu
olandan fazla sınırlanmaması.”
(159) Yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında Sözleşme’nin “Ticari Kurallar” başlıklı
3.14. maddesindeki ve Sözleşme’nin ekindeki “Ticari Şartlar”ın “Yıllık Kota” başlıklı
5.8. maddesindeki hükümler ile bayilere çeşitli rekabet etmeme yükümlülükleri
getirildiği görülmekte ve Sözleşme’nin, içerdiği bu hükümlerle amortisör üretimi veya
dağıtımı pazarında çok markalılığı engelleyebileceği, dolayısıyla ilgili piyasanın önemli
bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması ve rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki
amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlamaması koşullarını
sağlamadığı değerlendirilmektedir.
(160) Sonuç olarak MAYSAN MANDO’nun belirsiz süreli olduğu anlaşılan Bayilik
Sözleşmesi’nin 2017/3 sayılı Tebliğ’den yararlanmasını sağlayacak genel koşullardan
feshi ihbar sürelerini karşılamaması ve rekabet etmeme hükümlerinin beş yılı aşması
nedeniyle 2017/3 sayılı Tebliğ ile sağlanan muafiyetten yararlanamadığı
anlaşılmaktadır. Sözleşme ile öngörülen rekabet etmeme yükümlülüklerinin amortisör
üretimi veya dağıtımı pazarında çok markalılığı engelleyebileceği dolayısıyla
Sözleşme’nin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (d)
bendindeki koşulları sağlamadığı görüldüğünden Sözleşme’ye aynı madde
çerçevesinde bireysel muafiyet tanınması mümkün değildir. Bu çerçevede MAYSAN
MANDO’nun Bayilik Sözleşmesi’nin “Sözleşme’nin Süresi ve Yenilenmesi” başlıklı 8.
maddesinin, “Ticari Kurallar” başlıklı 3.14. maddesinin ve sözleşmenin ekindeki “Ticari
Şartlar”ın “Yıllık Kota” başlıklı 5.8. maddesinin 2017/3 sayılı Tebliğ’in hükümlerine
uygun hale getirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
I.6.4. MAYSAN MANDO’nun Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik
Uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 5. Maddeleri Bakımından
Değerlendirilmesi
(161) MAYSAN MANDO hakkında açılan soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde
elde edilen bilgi ve belgelerden MAYSAN MANDO’nun ürünlerinin yeniden satıcısı
olan bayilerinin satış fiyatlarını belirleme niteliğinde olan uygulamalarda bulunduğu
değerlendirilmektedir.
(162) Belge 1, 22.01.2015 tarihinde yapılan bir şikâyet ile ilgilidir. Bu kapsamda MAYSAN
MANDO’nun bir bayisinden gelen şikâyet üzerine şikâyete konu bayiler ile irtibat
kurulduğu ve bayilerden birinin kârlılığının görece düşük olduğu tespit edilerek gerekli
uyarıların yapıldığı, belgenin içeriğinden anlaşılmaktadır. Belgede yer alan verilerden
yola çıkarak şikâyete konu DİNAMİK ve DENGE’den ilgili dönemde ilgili ürünlerde
uyguladığı fiyat bilgileri talep edilmekle beraber yapılan analizlerde şikâyetten sonraki
dönemde fiyatların değiştiği ortaya konulamamaktadır.
(163) 05.02.2015 tarihinde yapılan yazışma ile ilgili Belge 2 kapsamında MAYSAN
MANDO’nun rakip bayinin fiyat düşürmesi hakkında bir bayiden gelen şikâyet üzerine
araştırma yaptığı görülmekte ve “müşterilerimizden gelen bu tarz tespitler ile piyasaya
hâkim olmaya çalışmaktayız” ifadesi ve “aynı şikayetin devam etmesi durumunda ilgili
19-22/353-159
39/59
arkadaşlardan fatura talep edeceğim.” ifadeleri birlikte ele alındığında, bayilerin
biribirlerini takip ederek satış politikaları hakkında kendisine bildirimde bulunmalarını
teşvik ettiği ve gerektiğinde müdahale ettiği değerlendirilmektedir.
(164) Belge 3 kapsamında 18-24.02.2015 tarihlerinde ÖZÇETE ile MAYSAN MANDO
arasında gerçekleşen yazışmalardan MAYSAN MANDO’nun ÖZÇETE tarafından
şikâyet edilen TOK’un fiyatlarını sorguladığı, görece düşük olan fiyatların yükselmesi
konusunda TOK’tan taahhüt aldığı ve ÖZÇETE’den TOK’un bu taahhüdünü yerine
getirip getirmediğini takip etmesini istediği anlaşılmaktadır. Yazışmanın ekinde yer
alan faturalarda belirtilen ürünlerin 2015 yılı Şubat ayı dâhil olmak üzere satış fiyatları
hakkında TOK’tan bilgi talep edilmiştir. TOK’un sağladığı söz konusu bilgiye
dayanarak yapılan incelemede TOK’un şikâyete konu fiyat seviyelerinde satış yaptığı,
bununla birlikte 24.02.2015 tarihinden sonra söz konusu fiyatları uygulamadığı
gözlenmektedir. Söz konusu belgeden MAYSAN MANDO’nun TOK’un satış fiyatlarına
müdahalede bulunduğu anlaşılmaktadır.
(165) Belge 5 kapsamında MAYSAN MANDO’nun bu kez TOK’un şikâyeti üzerine
ÖZÇETE’den satış fiyatları hakkında açıklama istemesi üzerine ÖZÇETE yetkilisinin
konuyla ilgileneceğini belirtmesinin, MAYSAN MANDO’nun ÖZÇETE’nin satış
fiyatlarına müdahale edebildiğini gösterdiği değerlendirilmektedir.
(166) Belge 4, 6, 7’den MAYSAN MANDO’nun, çeşitli tarihlerde gerçekleştirdiği bayi
ziyaretlerinde bayileri kârsız satış yapılmaması ve kârlılık seviyelerinin belirli bir
düzeyin altına inmemesi konusunda uyardığı anlaşılmaktadır.
(167) Belge 8’den, MAYSAN MANDO’nun bayilerin satış fiyatlarına müdahale etme
politikasının devam ettiği, bu müdahalelerin sonucu olarak bazı bayilerin diğer bayi
fiyatlarını şikâyet etmeyi ve bu fiyatların değiştirilmesini talep etmeyi bir hak olarak
görmeye başladığı anlaşılmaktadır. Ayrıca MAYSAN MANDO’nun, şikâyet üzerine
DİNAMİK’i arayarak şirket yöneticisini Bursa’ya çağırması, firmanın karlılık seviyesinin
belirli bir düzeyin altına inmemesi konusunda mutabakata varıldığını belirtmesi,
HIDIRUSTA’dan durumun takipçisi olmasını istemesi, şikâyetin devam etmesi
durumunda gerekirse DİNAMİK’e sevkiyat yapılmayacağını belirtmesi dikkate
alındığında, MAYSAN MANDO’nun bayilerin yeniden satış fiyatlarına müdahaleye
devam ettiği, gerekli durumlarda sevkiyatı kesmek suretiyle yaptırım uygulayabildiği
anlaşılmaktadır.
(168) Yazışmada yer alan tabloda DİNAMİK’in uyguladığı belirtilen fiyatların DİNAMİK
fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığının anlaşılması amacıyla DİNAMİK’ten yazışmaların
gerçekleştiği 2016 yılı Mart ayını içine alan dönemde gerçekleşen satışlara ilişkin
fatura bilgileri talep edilmiş ve bu taleplerin incelenmesinden DİNAMİK’in fiyatlarının
bundan önceki ve sonraki dönem boyunca değişkenlik gösterdiği gözlenmiştir.
(169) Öte yandan ilgili yazışmada DİNAMİK’in liste fiyatının değişeceği yönünde taahhütte
bulunduğu ifade edilmektedir. Bu kapsamda B2B sisteminde yer alan satış
fiyatlarındaki değişimlerin gösterilmesi DİNAMİK’ten talep edilmiş, DİNAMİK tarafından
belirtilen ürünlerin B2B sisteminde yer alan satış fiyatlarının değişimleri ve değişim
tarihlerini gösteren veri kayıtlarının bulunmadığı cevabı verilmiştir.
(170) Belge 8 kapsamında MAYSAN MANDO’nun bir bayinin fiyatlarına müdahale ettiği ve
müdahalenin ardından bayinin uygulamalarını kontrol ettiği anlaşılmaktadır.
(171) Belge 9’den DİNAMİK’in müşterilere uyguladığı fiyatlarda indirim yapmaya çalıştığı
fakat MAYSAN MANDO’nun müdahale etme ihtimali nedeniyle satış politikalarını
bağımsız bir şekilde belirleyemediği anlaşılmaktadır.
19-22/353-159
40/59
(172) Yukarıda yer verilen uygulamalar MAYSAN MANDO’nun bayileri arasında fiyat
rekabetini önlemeye yönelik olarak bayilerin fiyatlamasını, karlılık oranlarını ve
kampanyalarını takip ettiğini, bunlara müdahalede bulunmak suretiyle yeniden satış
fiyatını belirlediğini ortaya koymaktadır.
(173) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı
taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası
anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri”
yasaklanmaktadır.
(174) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde; dikey veya yatay
ilişkiler konusunda herhangi bir ayrıma gidilmeksizin “mal veya hizmetlerin alım ya da
satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım
şartlarının belirlenmesi” hukuka aykırı eylemler arasında sayılmıştır. Bu kapsamda
sağlayıcının, bayilerin satış fiyatlarını, kar marjlarını, indirim oranlarını ve diğer satış
koşullarını belirlemesi yasaklanmaktadır. Dolayısıyla MAYSAN MANDO’nun
bayilerinin yeniden satış fiyatını belirlemesi 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ikinci
fıkrasının (a) bendi kapsamındadır.
(175) Yeniden satış fiyatının tespiti dikey nitelikli bir sınırlamadır ve bu nitelikteki
uygulamaların genellikle marka içi rekabeti kısıtladığı kabul edilmektedir. 2017/3 sayılı
Tebliğ’in anlaşmaların grup muafiyetinden yararlanmasını engelleyen sınırlamalar
başlıklı 6. maddesine göre dağıtıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin
engellenmesi rekabeti doğrudan ya da dolaylı olarak engelleme amacı taşıyan
sınırlamalardan biri olarak kabul edilmekte ve bu tür kısıtlamalar içeren anlaşmalar
Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlanamamaktadır.
(176) Rekabetin en önemli unsurlarından fiyatın, yeniden satış fiyatının tespiti yoluyla
belirlenmesinin çoğunlukla amaç bakımından bir rekabet kısıtı teşkil ettiği kabul
edilmekte ve 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyet alması mümkün
görünmemektedir. Zira söz konusu uygulamanın, bazı istisnai haller dışında, 5.
maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılan “malların üretim veya dağıtımı
ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik
gelişmenin sağlanması” ve “tüketicilerin bundan yarar sağlaması” koşullarını
karşılaması beklenmemektedir.
(177) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesinde üretimde,
dağıtımda vb. alanlarda ekonomik/teknik gelişme ve kazanımlar, üretim ve dağıtım
maliyetlerinin düşürülmesi, kalitenin artırılması, malın arzında devamlılığın
sağlanması, yeni piyasalara girişin kolaylaştırılması ve yeni ürünlerin ya da üretim
tekniklerinin bulunması gibi yollarla anlaşmanın rekabeti azaltıcı olumsuz etkisini
bertaraf edebilecek seviyede etkinlik kazanımları sağlaması beklenmektedir. MAYSAN
MANDO’nun bayilik ağında rekabet etmesi gereken bayilerin MAYSAN MANDO
tarafından sıkı bir şekilde takip edilmesi neticesinde bayiler arasında rekabetin ortadan
kalkmasıyla bayilerin dağıtım maliyetlerini azaltacak yatırımlarda bulunmak için
herhangi bir güdünün olmayacağı dolayısıyla bayilerin sunduğu ürün ve hizmetlerde
gelişme olmayacağı kanaatine varılmıştır.
(178) Yeniden satış fiyatları belirlenmesiyle, bayiler arasında fiyat rekabeti ortadan kalkacak
ve tüketiciler daha yüksek fiyatlara maruz kalacaktır. Bu durumda 4054 sayılı
Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan tüketicilerin yarar
sağlaması koşulunun da yerine getirilemeyeceği görülmektedir.
19-22/353-159
41/59
(179) Özetle, yerinde inceleme belgelerinin içeriklerinden anlaşıldığı üzere, MAYSAN
MANDO’nun 2014 yılından 2018 yılına kadar bayilerinin yeniden satış fiyatını
belirlemeye yönelik eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu,
2017/3 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden ve 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesi kapsamında bireysel muafiyetten yararlanamadığı, dolayısıyla MAYSAN
MANDO’nun bayilerinin yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmaktadır.
I.6.5. 4054 Sayılı Kanun’un 6. Maddesi Bakımından Yapılan Değerlendirme
(180) Şikâyetçi tarafından Kuruma yapılan başvuruda ve inceleme sürecinde yapılan
görüşmelerde, bayisi olduğu MAYSAN MANDO’nun son mal sevkiyatını 2015 yılının
baharında yaptıktan sonra resmi olarak bayilik sözleşmesini bitirmemekle birlikte
şifahen ürün tedarik etmeyeceğini şikâyetçiye bildirdiği, MAYSAN MANDO ürünlerinin
ülkemizde diğer amortisör satıcısı firmalara kıyasla fiyatlarının düşük olması ve ikinci
el araçlara hitap etmesi nedeniyle farklılaştığı, dolayısıyla bu alanda yüksek pazar
payına sahip olduğu, diğer markaların da satışını yaptıklarını ancak MAYSAN MANDO
ürünlerinin satışını yapamamalarının kendilerini müşteri nezdinde kötü duruma
düşürdüğü, başka ürünün yanında MAYSAN MANDO almak isteyen müşterilerin tüm
siparişinden vazgeçebildikleri, bu nedenle sadece MAYSAN MANDO satamadığı için
ettikleri zarardan daha fazla zarara uğrattığı ifade edilmektedir.
(181) Kurulun bu iddiaların incelenmesi üzerine verdiği 18.02.2016 tarih ve 16-05/107-48
sayılı kararı Ankara 15. İdare Mahkemesi tarafından, Kurul kararında diğer bayilere de
mal sevkiyatı yapılamadığına dair örnek gösterilen e-posta içeriklerinin diğer firmalara
sevkiyat yapılmamasının süreklilik arz ettiğine ilişkin olmadığı, bu e-postaların kısa
süreli gecikmelerden bahsettiği, şikâyetçinin toptan satış yapan bir şirket olduğu ve
MAYSAN MANDO satamadığı zaman bu ürünü kendilerinden alamayan müşterilerinin
diğer ürün siparişlerinden de vazgeçmesinin alt pazarda rekabeti ve piyasa etkinliğini
azaltarak fiyatların yükselmesine ve böylelikle tüketici zararına yol açmasının
muhtemel olabileceği, dolayısıyla araştırmanın genişletilmesi ve elde edilecek delillerin
değerlendirilmesi suretiyle şikâyetçinin iddialarının her tür şüpheden uzak bir şekilde
açıklığa kavuşturulması için soruşturma açılması gerektiği gerekçeleriyle iptal
edilmiştir.
(182) Mahkemenin gerekçesi özetle şikâyetçinin toptan satış yapan bir firma olduğundan
bahisle şikâyetçinin MAYSAN MANDO ürünü alamayan müşterilerinin diğer ürün
siparişlerinden de vazgeçmesinin amortisör dağıtımı pazarında rekabeti azaltarak
tüketici zararına yol açmasının muhtemel olabileceğine ilişkindir. Kuruma yapılan
şikâyetde de MAYSAN MANDO’nun faaliyet gösterdiği pazarda hâkim durumda
olduğunun ve MAYSAN MANDO’nun bayisi olan şikâyetçiye mal vermeyi reddettiğinin
iddia edildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle söz konusu iddiaların hâkim durumun kötüye
kullanılması kavramı bağlamında ele alınması gerekmektedir.
(183) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında incelenen bir davranışın ihlal teşkil
edebilmesi için davranışı gerçekleştiren teşebbüsün ilgili pazarda hâkim durumda
olması ve davranışın bir kötüye kullanma niteliği taşıması gerekmektedir. Hakim
Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Davranışlarına İlişkin Kılavuzun (Hakim Durum
Kılavuzu) 7. paragrafında belirtildiği üzere Kurul, bu iki temel unsurdan birinin
bulunmadığının açıkça gösterilebildiği durumlarda diğer unsura ilişkin analize yer
vermeyebilir. Bu doğrultuda şikâyet konusu iddiaların öncelikle 4054 sayılı Kanun’un
6. maddesi kapsamında ihlal türlerinden biri olan mal vermenin reddedilmesi
niteliğinde olup olmadığının ele alınması yoluna gidilmiştir.
19-22/353-159
42/59
(184) Hâkim durumda olan bir firmanın mal veya hizmet sağlamayı reddetmesi veya işletme
unsurlarına erişimi engellemesi halinde 4054 sayılı Kanunu ihlal etmesi söz konusu
olabilir. Her ne kadar hâkim durumdaki firmalar da kendilerine yapılan bütün mal ve
hizmet taleplerini karşılama yükümlülüğü altında olmasa da bazı durumlarda mal
vermenin reddi, kötüye kullanma niteliğindedir.
(185) Hakim Durum Kılavuzu’nun 43. paragrafında da belirtildiği üzere sözleşme
yapmayı/mal vermeyi reddetmenin ihlal olarak değerlendirilebilmesi için üç koşulun
aynı anda gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılması gerektmektedir. Bu çerçevede;
- Reddetme, alt pazarda rekabet etmek için vazgeçilmez bir ürüne ya da hizmete
ilişkin olmalı,
- Reddetmenin, alt pazarda etkin rekabeti ortadan kaldırması muhtemel olmalı,
- Reddetmenin tüketici zararına yol açması muhtemel olmalıdır.
(186) Bu koşulların yanı sıra reddetme eyleminin nesnel olarak haklı bir gerekçeye dayanıp
dayanmadığı da incelenmektedir. Sayılan koşulların birlikte sağlanmasının gerekliliği,
koşullardan herhangi birinin noksan olması halinde, analize konu olay bakımından
sözleşme yapmanın reddi ihlalinden bahsedilemeyeceği anlamına gelmektedir. Bu
nedenle analize herhangi bir koşuldan başlanabilmekte, koşulun varlığının ortaya
konulması halinde analize devam edilebilmekte, yokluğu halinde ise hâkim durumun
ilgili yöntemle kötüye kullanılmadığı sonucuna ulaşılabilmektedir.
(187) Hakim Durum Kılavuzu’nda bir girdinin alt pazarda rekabet edebilmek için vazgeçilmez
olmasının, alt pazardaki firmaların reddetmeden dolayı uğradığı zararı en azından
uzun dönemde telafi edebileceği mevcut ya da potansiyel ikamelerin olmaması
anlamına geldiği ifade edilmektedir. Redde konu uygulamanın vazgeçilmezlik
koşulunu sağladığının tespit edilmesi halinde, hâkim durumdaki teşebbüsün sözleşme
yapmayı reddetmesinin hemen ya da zaman içinde, alt pazarda etkin rekabetin
ortadan kaldırılmasına yol açmasının muhtemel olup olmadığı değerlendirilmektedir.
Mevcut bir tedarik ilişkisinin kesilmesi durumunda öncelikle alt pazarda faaliyeti olan
bir müşteriye mal vermenin kesilmesinin tek başına bir kötüye kullanma olarak
değerlendirilemeyeceği belirtilmelidir. Üçüncü koşul kapsamında mal vermenin
reddinin tüketici refahı üzerindeki olumsuz etkileri değerlendirilmekte ve mal vermeyi
reddetmenin ortaya çıkardığı olumsuz sonuçların uzun dönemde mal verme
yükümlülüğü getirmenin ortaya çıkaracağı olumsuz sonuçlardan daha fazla olup
olmadığı belirlenmeye çalışılmaktadır.
(188) Yukarıda sıralanan koşullardan ilkini incelemeye başlamadan önce genellikle
hammadde niteliğindeki fiziksel ürünlerin belirli hizmetlerin sağlanması için gerekli
altyapıların, ürün dağıtım sistemlerinin ve fikri mülkiyet hakları ile korunan ya da
korunmayan gayri maddi işletme unsurlarının teşebbüslerin sözleşme yapmayı
reddetme türü ihlallerinin odağında yer aldığı; sadece alım satım ilişkisine konu
ürünlerin ise istisnai durumlar hariç reddetme ihlalinin konusunu oluşturmasının
beklenmediği belirtilmelidir. Kurulun 18.03.2010 tarihli, 10-24/330-118 sayılı;
08.04.2010 tarihli, 10- 29/446-169 sayılı; 02.09.2010 tarihli, 10- 57/1155-439 sayılı,
03.01.2015 tarihli 13-01/3-3 sayılı ve 23.02.2017 tarih ve 17-08/99-42 sayılı
kararlarında da ilgili malı alıp tekrar (herhangi bir katma değer eklemeksizin) satmak
isteyen yeniden satıcının söz konusu olduğu hallerde mal vermeyi reddetme eyleminin
ihlal olarak değerlendirilmesinin güç olduğu belirtilmiştir.
(189) Dosya bakımından birinci koşul kapsamında MAYSAN MANDO amortisörlerinin
vazgeçilmez nitelikte olup olmadığının ele alınması gerekmektedir. Buna göre
otomotiv yedek parça pazarında faaliyet gösteren şikâyetçinin cirosu içinde MAYSAN
19-22/353-159
43/59
MANDO ürünlerinin 2012 yılından reddetmenin gerçekleştiği 2015 yılına kadar olan
süreçteki ağırlığı aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:
Tablo-5: Şikâyetçinin MAYSAN MANDO Ürünleri Satışları ve Toplam Satışları İçindeki Payı
Yıllar Diğer Satış (TL)
MAYSAN MANDO
Satış (TL)
Toplam Ciro (TL)
Toplam Cirodaki
Payı (%)
2012 (…..) (…..) (…..) (…..)
2013 (…..) (…..) (…..) (…..)
2014 (…..) (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Şikâyetçi tarafından sağlanan bilgiler.
(190) Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere şikâyetçinin 2012 yılında MAYSAN MANDO
ürünlerinin satışından elde ettiği cironun toplam cirosu içindeki payı %(…..), 2013
yılında %(…..), 2014 yılında %(…..) ve 2015 yılında %(…..) olarak gerçekleşmiştir.
Söz konusu oranlar dikkate alındığında, MAYSAN MANDO ürünlerinin şikâyetçinin
toplam satışları içinde düşük bir paya sahip olduğu dolayısıyla MAYSAN MANDO
ürünlerini satamamasının şikâyetçinin otomotiv yedek parça pazarında faaliyet
göstermesine engel nitelikte olmadığı kanaatine varılmaktadır.
(191) Şikâyetçinin MAYSAN MANDO ürünlerini satamamasının daha dar bir pazar tanımı
çerçevesinde, amortisör dağıtımı pazarı bakımından ele alınması halinde aşağıdaki
tabloda görüldüğü üzere 2015 yılından sonraki dönemde şikâyetçinin satışları içinde
MAYSAN MANDO amortisörlerinin miktarının azaldığı, bununla birlikte diğer amortisör
markalarının satışlarının artmakta olduğu görülmektedir.
Tablo-6: Şikâyetçinin Marka Bazında Amortisör Satışları (Adet) ve Dağılımı
Yıllar
MAYSAN
MANDO
DİĞER/ZF
SACHS
KAYABA MONROE
Toplam
Amortisör
Satışı
Miktar Oran (%) Miktar Oran (%) Miktar Oran (%) Miktar Oran (%) Miktar
2014 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2015 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2016 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
2017 (…..) (…..) (…..)18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Şikâyetçi tarafından sağlanan bilgiler.
(192) Yukarıdaki tablodan da görülebileceği üzere şikâyetçinin MAYSAN MANDO ürünleri
satışları 2014 yılında (…..), 2015 yılında (…..) iken 2016 yılında (…..)’ya düşmüştür.
Bunun yanında KYB satışları 2015 yılında (…..) adet iken 2016 yılında artmış ve (…..)
çıkmıştır. Şikâyetçinin KYB satışları 2017 yılında ise yine azalarak (…..) adede
gerilemiştir. MONROE markalı amortisör satışları bu yıllarda sürekli olarak artış
göstermiştir. Şikâyetçi, 2014 yılında (…..) adet, 2015 yılında (…..) adet, 2016 yılında
(…..) adet ve 2017 yılında (…..) adet MONROE markalı amortisör satmıştır. ZF
SACHS dâhil diğer diğer markaların satışı oldukça düşük olmakla birlikte 2017 yılında
ZF SACHS markalı amortisör satışında artış gözlenmektedir. Dolayısıyla şikâyetçinin
MAYSAN MANDO markalı amortisör satışının yıldan yıla azaldığı, bununla birlikte
diğer markaları satmaya devam ettiği, 2014 yılında toplam satışları (…..) iken, 2015
yılında artarak (…..) olduğu, bununla birlikte 2016 yılında bir miktar azaldığı ve (…..)
olduğu, 2017 yılında ise yine artarak (…..)’e ulaştığı gözlenmektedir.
(193) Yukarıda verilen bilgiler çerçevesinde, şikâyetçinin azalan MAYSAN MANDO
satışlarının yerini rakip marka amortisör ürünlerinin aldığı görülmektedir. Toptan satış
18 ZF SACHS satış adedi (…..) ve oranı %(…..) şeklindedir.
19-22/353-159
44/59
yapan şikâyetçi müşterilerine MAYSAN MANDO’nun amortisörleri ile aynı pazarda yer
alan rakip ürünleri satmakta dolayısıyla MAYSAN MANDO amortisör satışını rakip
amortisör satışlarıyla ikame etmekteir.
(194) Yukarıdaki bilgi, belge ve açıklamalar çerçevesinde, Mahkeme kararında belirtilen
iddiaların incelenmesi için soruşturma açılmış ve yapılan incelemede şikayetçinin
amortisör dağıtımı ve satışı pazarında faaliyet göstermeye devam ettiği görülmüştür.
MAYSAN MANDO ürünleriyle aynı pazarda yer alan alternatiflerinin şikâyetçinin
satışlarında yer aldığı dolayısıyla MAYSAN MANDO ürünlerinin vazgeçilmez nitelikte
olmadığı kanaatine varılmıştır.
(195) Sonuç olarak sözleşme yapmayı/mal vermeyi reddetmenin ihlal olarak
değerlendirilebilmesi için karşılanması gereken ilk koşul olan vazgeçilmezlik
koşulunun karşılanmadığı anlaşıldığından dosya konusu uygulamanın 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesi kapsamında hâkim durumun kötüye kullanılması niteliğinde
olmadığı sonucuna varılmaktadır.
I.7. MAYSAN MANDO’nun Savunmaları ve Bunlara İlişkin Değerlendirme
I.7. MAYSAN MANDO Tarafından Yapılan Savunmalar
(196) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi hükümleri uyarınca soruşturma açıldığına ilişkin
bildirim yazısını 13.12.2017 tarihinde tebellüğ eden MAYSAN MANDO’nun birinci
yazılı savunması 11.01.2018 tarihinde 473 sayı ile ve yasal süresi içinde Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir. Soruşturmanın konusunun genişletilmesinin ardından tarafa
tekrar soruşturma bildirimi yapılmış, tarafın ek yazılı savunması 03.09.2018 tarih ve
6506 sayı ile, ikinci yazılı savunması 28.01.2019 tarih ve 597 sayı ile, üçüncü yazılı
savunması 12.04.2019 tarih ve 2615 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Taraf
11.06.2019 tarihinde sözlü savunmasını sunmuştur.
(197) Buna ek olarak tarafa 23.10.2018 tarih ve 13135 sayı ile bilgi talebi gönderilmiş ve
Belge 6, Belge 9 ve Belge 11’e yönelik açıklamaları sorulmuştur. 09.11.2018 tarih ve
8136 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden cevabi yazıyla açıklamalarda
bulunulmuştur.
I.7.1. Usule İlişkin Savunmalar
I.7.1.1. MAYSAN MANDO’da Yapılan Yerinde İnceleme İçin Hazırlanan Yetki
Belgesine Göre Yeniden Satış Fiyatı Tespiti İddialarına İlişkin Elde Edilen
Belgelerin Soruşturma Konusunun Kapsamı dışında Olduğu Savunması
(198) 4054 sayılı Kanun’un 15. maddesinde belirtildiği üzere incelemenin konusu ve
amacının yetki belgesinde açık ve şeffaf bir şekilde belirtilmesi gerektiği, MAYSAN
MANDO bünyesinde gerçekleştirilen yerinde inceleme sırasında sunulan yetki
belgesinde ise yalnızca “Rekabet Kurulu 28.11.2017 tarih ve 17-39/630-M sayıyla,
18.12.2016 tarih, 16-05/107-48 sayılı Kurul kararının Ankara 15. İdare Mahkemesi’nin
25.10.2017 tarihli, 2016/3742 E. ve 2017/2794 K. kararı ile iptal edilmesi üzerine, 4054
sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak Maysan Mando
Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş. hakkında soruşturma açılmasına karar vermiştir”
ifadelerinin yer aldığı, incelemenin konusuna ve amacına yer verilmediğinin görüldüğü
ve bu nedenle yetki belgesinin 4054 sayılı Kanun’un 15. maddesine aykırı olduğu iddia
edilmiştir.
(199) Ayrıca Ankara 15. İdare Mahkemesinin iptal kararının gerekçesinden de anlaşıldığı
üzere soruşturmanın konusunun şikâyet ve iddialarla sınırlı olması gerektiği, Kurulun
soruşturma açılmasına dair kararında da soruşturma konusu olarak “şikayetçiye mal
19-22/353-159
45/59
vermeyi reddederek şikayetçinin rakipleriyle ortak hareket edip şikayetçiyi pazar dışına
itmeye çalışıp çalışmadığının tespiti” ifadelerine yer verildiği; incelemesinin konusu ve
amacının MAYSAN MANDO’ya soruşturma açılmasına dayanak olarak gösterilen
Ankara 15. İdare Mahkemesinin iptal kararı olarak kabul edilmesi varsayımında bile
yerinde inceleme kapsamında incelenen ve alınan belgelerin uzmanlara tanınmış
yetkinin sınırlarını aştığının görüldüğü ifade edilmiştir.
(200) Bunun yanı sıra Kurulun yerinde inceleme yetkisinin, yetki belgesinde yer verilen
incelemenin amacı ve konusuyla sınırlı olduğu, bu konunun dışındaki ihlallere yönelik
gerçekleştirilen incelemelerin ve elde edilen belgelerin ölçülülük ilkesine aykırılık teşkil
ettiği, yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik iddiaların temelini oluşturan
bulguların mahkemenin iptal kararının ve soruşturmanın konusunun dışında olduğu,
bu belgelerin soruşturma kapsamında kullanılmasının hukuka aykırılık teşkil ettiği ve
Kurulun hukuka aykırı olarak nitelendirilebilecek bu bulguları kararında esas almaması
gerektiği belirtilmiştir.
(201) İnceleme sırasında taraflara ibraz edilen yetki belgelerinde 18.12.2016 tarih, 16-
05/107-48 sayılı Kurul kararının Ankara 15. İdare Mahkemesinin 25.10.2017 tarihli, E:
2016/3742 ve K: 2017/2794 K. sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine, 4054 sayılı
Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik soruşturma açıldığı açıkça
yazmaktır; ayrıca tarafın da savunmasında belirttiği üzere söz konusu incelemenin
amacı ve konusunun yetki belgesinde gösterilen karardan anlaşılması mümkündür.
Bahsi geçen mahkeme kararı da soruşturma bildirimin ekinde taraflara iletilmiştir. Bu
nedenle yetki belgesinin 4054 sayılı Kanun’un 15. maddesine aykırılık teşkil ettiğine
dair iddiaların yerinde olmadığı değerlendirilmektedir.
(202) Uzmanlar tarafından yapılan incelemede kendilerine tanınan yetkinin aşıldığı ve bu
yetki aşılarak yeniden satış fiyatının belirlenmesine dair incelenen ve alınan belgelerin
soruşturma konusunun dışında olduğundan kullanılmasının hukuka aykırılık teşkil
ettiği ve bu belgelerin karara esas alınmaması gerektiği iddia edilmiştir. Her ne kadar
yetki belgesinde yeniden satış fiyatının belirlenmesinin soruşturma konusu olduğunun
belirtilmemesine rağmen Kurulun MAYSAN MANDO hakkında soruşturma açılmasına
yönelik kararından da görülebileceği üzere kararda incelemenin hangi madde
kapsamında yapılacağı sınırlanmamış 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin
tespitine yönelik olarak soruşturma açılmıştır. Bununla birlikte kamu görevi ifa eden bir
kamu görevlisinin inceleme yaparken inceleme konusu dışında bir hukuka aykırılık
tespit ettiği zaman bu bulguları göz ardı etmesi beklenemeyecek olup, uzmanların da
inceleme yaparken tarafların her türlü belgesini inceleme yetkisi bulunmakta ve bu
kapsamda dosya konusuyla ilgili olmasa dahi buldukları belge başka bir araştırmanın
başlatılmasına dayanak teşkil edebilmektedir. İptal kararı üzerine açılan soruşturma
esnasında MAYSAN MANDO ve bayilerinde yapılan yerinde incelemelerde 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal niteliği taşıyabilecek olan yeniden satış
fiyatının tespitine yönelik bilgi ve belgelere ulaşılmıştır. Kurulun bu yeni belgelerle ilgili
soruşturma açma yetkisi ilk derece mahkemesinin kararından bağımsız olarak
mevcuttur. Bu bağlamda gerek ilk derece mahkemesi tarafından işaret edilen
eksikliğin giderilmesi ve gerek yeni bilgi ve belgelerin irdelenmesinin aynı soruşturma
sürecinde yürütülmesinde bir hukuki engel bulunmamaktadır.
(203) Bahsi geçen nedenlerle tarafın, uzmanların söz konusu incelemede buldukları
belgelerin hukuka aykırı olduğu ve karara esas teşkil edemeyeceği yönündeki
iddialarının isabetli olmadığı kanaatine varılmıştır.
19-22/353-159
46/59
I.7.1.2. MAYSAN MANDO’ya Yönelik Soruşturmanın Dayanağının Ortadan
Kalktığı Savunması
(204) Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 26.04.2018 tarih ve E: 2018/55, K: 2018/525 sayılı
kararıyla yukarıda bahsi geçen ve soruşturmanın dayanağını oluşturan Ankara 15.
İdare Mahkemesi kararının Kurumun istinaf yoluna başvurmasının ardından usul
hükümlerine aykırı olduğu gerekçesiyle kaldırılmasına hükmettiği ve bu nedenle idari
işlemdeki hukuka aykırılığın saptandığı, bu hukuka aykırılığın hiç gerçekleşmemiş gibi
ortadan kaldırılmasının gerektiği, dolayısıyla idare mahkemesinin kararının tüm
sonuçlarıyla ortadan kalkmasının gerektiği, bu kapsamda MAYSAN MANDO hakkında
verilen soruşturma açılmasına ve soruşturmanın konusunun genişletilmesine dair
kararların ortadan kalkması nedeniyle soruşturma açılması ve soruşturmanın
konusunun genişletilmesi işlemlerinin idari işlemin sebep unsuru yönünden sakat
olduğu ve bu nedenle mevcut soruşturmanın tüm etkileri ve sonuçlarıyla birlikte
icrasına son verilmesi gerektiği iddia edilmektedir.
(205) Ankara Bölge İdare Mahkemesinin bahsi geçen kararıyla Ankara 15. İdare
Mahkemesinin Kurul kararını iptal eden kararı yalnızca usul yönünden bozulmuş esas
yönünden inceleme yapılmamıştır. İlk derece Mahkemesi kararı üzerine soruşturma
açmak ve 4054 sayılı Kanun’da öngörülen prosedürü işleterek karar almak yasal bir
zorunluluk olup, kaldırma kararının bu durumu engelleyeceğine ilişkin herhangi bir
hukuki düzenleme bulunmamaktadır. Ayrıca iptal kararı üzerine açılan soruşturma
esnasında MAYSAN MANDO ve bayilerinde yapılan yerinde incelemelerde 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal niteliği taşıyabilecek olan yeniden satış
fiyatının tespitine yönelik bilgi ve belgelere ulaşıldığından; Kurulun bu yeni belgelerle
ilgili olarak soruşturma açma yetkisi ilk derece mahkemesinin kararından da bağımsız
olarak mevcuttur. Bu bağlamda gerek ilk derece mahkemesi tarafından işaret edilen
eksikliğin giderilmesi ve gerek yeni bilgi ve belgelerin irdelenmesinin aynı soruşturma
sürecinde yürütülmesinde bir hukuki engel bulunmamaktadır. Bu çerçevede tarafın
soruşturmanın dayanağının ortadan kalktığı yönündeki iddialarının yerinde olmadığı
kanaatine varılmıştır.
I.7.2. Esasa İlişkin Savunmalar
I.7.2.1. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi İncelemesinde Etki Bazlı Bir
Yaklaşımın Benimsenmesi Gerektiği Savunması
(206) Savunmada, Kurulun son yıllarda yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik
dosyalarda etki bazlı yaklaşımı benimsediği ve bu kapsamda rekabeti ihlal eden
davranışların rekabet üzerindeki etkilerinin, pazarın rekabetçi yapısının, sağlayıcı ve
alıcıların pazardaki güçlerinin vs. incelenmesi gerektiğinin çeşitli kararlarda19 ortaya
konulduğu ifade edilmiştir. Bununla birlikte etki bazlı yaklaşımın benimsendiği Efes
Kararı sonrası yalnızca üç kararda20 amaç yönünden ihlal tespiti yapıldığının
görüldüğü, bu kararlarda da etki değerlendirmesi yapılması gerektiğine dair karşı
oyların bulunduğu, bu nedenle Kurul Kararlarında amaç bazlı yaklaşımın
benimsendiğinin söylenemeyeceği belirtilmiş ve MAYSAN MANDO hakkındaki
iddialara ilişkin olarak da etki analizi yapılması gerektiği ifade edilmiştir.
19 02.11.2011 tarih ve 11-55/1434-509 sayılı Bellona Kararı. 20.11.2015 tarih ve 15-41/682-243 sayılı
Mars Sinema Kararı, 15.07.2009 tarih ve 09-33/725-165 sayılı Dagi Kararı vs.
20 07.11.2016 tarih ve 16-37/628-279 sayılı Aral Oyun Kararı, 21.02.2007 tarih ve 07-15/142-45 sayılı
Alarko Kararı, 23.06.2011 tarih ve 11-39/838-262 sayılı Samsung-Anadolu Kararı.
19-22/353-159
47/59
(207) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi; belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı taşıyan veya bu
etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmaları
yasaklamaktadır. Özellikle alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi
unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi de bu çerçevede
yasaklanmaktadır. Sağlayıcının alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemesi gerek
2002/2 sayılı Tebliğ gerekse 2017/3 sayılı Tebliğ kapsamında anlaşmaları grup
muafiyeti kapsamı dışına çıkaran ağır sınırlamalardan biridir. MAYSAN MANDO’nun
bayilerinin yeniden satış fiyatını belirlemesi 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ikinci
fıkrasının (a) bendi kapsamında amaç yönünden rekabet ihlali teşkil etmektedir. Dosya
kapsamında, bu genel yaklaşımdan ayrılarak, “rule of reason” yaklaşımına benzer
kabul edilebilecek ve yeniden satış fiyatının tespiti türü ihlal iddialarında istisnai
koşullar altında gündeme gelebilecek etki analizinin uygulanmasına sevk edecek
herhangi bir gerekçe bulunmamaktadır.
(208) Yeniden satış fiyatının belirlenmesini içeren önaraştırma kararlarının21 bir kısmında,
yeniden satış fiyatının belirlenmesinin etkilerinin sınırlı kalması gerekçesiyle
soruşturma açılmadığı ve ilgili teşebbüslere 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin
üçüncü fıkrası uyarınca görüş yazısı gönderilmesine karar verildiği görülmektedir.
Ancak Kurulun soruşturma sonucunda aldığı kararlar incelendiğinde, yeniden satış
fiyatının belirlenmesi iddiasının ele alındığı kararların çoğunda ihlal tespiti yapılarak
para cezası uygulandığı anlaşılmaktadır. Bu kararlara son dönemde örnek olarak
19.09.2018 tarihli, 18-33/556-274 sayılı Henkel ve 07.11.2016 tarihli, 16-37/628-279
sayılı tüketici elektroniği-konsol oyun kararları verilebilir. Her iki kararda da yeniden
satış fiyatının belirlendiği, bunun amaç yönünden 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini
ihlal ettiği tespit edilmiş ve idari para cezası uygulanmıştır.
(209) Genel olarak bu konudaki soruşturma kararları incelendiğinde, Kurul kararlarının
büyük çoğunluğunda yeniden satış fiyatının belirlenmesinin amacı itibarıyla rekabeti
kısıtlayıcı olduğu yönünde değerlendirme yapıldığı görülmektedir.
(210) Mevcut dosyada da yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasının bir bayinin
fiyatlarına etki ettiği, diğer bayilerin fiyatlarına yansıması gösterilememekle birlikte
MAYSAN MANDO’nun bayilerinin yeniden satış fiyatını belirlemesinin 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin amaç yönünden ihlali teşkil ettiği sonucuna varılmaktadır.
I.7.2.2. MAYSAN MANDO’nun Pazar Gücüne Sahip Olmadığı Savunması
(211) Savunmada, MAYSAN MANDO’nun pazar payının tahmini veriler değerlendirilerek
hesaplandığı ve amortisör üretimi ve satışı pazarının rekabetçi pazar yapısının göz
önünde bulundurulmadığı için bu değerlendirmelere katılmadıkları, Soruşturma
Raporunda amortisör satışının 3,5-4 milyon olduğu yönünde rakip teşebbüsten gelen
tahmini verilerin esas alındığı, rakiplerin tahmini verilerine ilaveten bir araştırma
yapılmadığı, oysa ki Otomotiv Sanayii Derneğinin taşıt üretimi verileri incelendiğinde
2017 yılında Türkiye’de yalnızca OEM’e yapılan asgari amortisör satışının 7 milyona
yaklaştığının görülebileceği ve aftermarket kanalı da dahil edilince toplam pazar
büyüklüğünün 9,5-10 milyon adede yaklaşacağı, bu bilgiler ışığında MAYSAN
21 22.10.2014 tarihli ve 14-42/764-340 sayılı Dogati; 16.12.2010 tarihli ve 10-78/1624-624 sayılı İstikbal;
25.11.2009 tarihli, 09-57/1365-357 sayılı KWS; 15.7.2009 tarihli, 09-33/725-165 sayılı Dagi; 27.5.2008
tarihli, 08-35/462-162 sayılı Kuruçayırlı; 11.1.2007 tarihli, 07-01/12-7 sayılı Frito Lay; 24.8.2006 tarih 06-
59/773-226 sayılı Kütaş Teekanne; 15.11.2006 tarihli, 06-84/1059-306 sayılı Akaryakıt önaraştırma
kararları.
19-22/353-159
48/59
MANDO’nun pazar payının, raporda belirtilen %(…..) oldukça altında olduğu hatta en
fazla %(…..) seviyelerinde olduğu ileri sürülmüştür.
(212) Savunmada ayrıca pazarda yerli üretim yapan ve ithalat yoluyla faaliyet gösteren çok
sayıda firma olduğu, OEM’lerin yüksek alıcı gücü bulunduğu, bayilerin de her marka
ürün satışı gerçekleştirebildikleri ve birden çok sağlayıcı ile çalışabildikleri, bu
hususların Soruşturma Raporunda da belirtildiği, bununla birlikte pazara girmek için
gerekli olan TSE belgesinin kolayca alınabildiği, böylece pazarda kısa sürede faaliyet
gösterilmeye başlanabileceği, global oyuncuların da pazara girmesinin önünde
herhangi bir engel bulunmadığı, amortisör pazarının doymamış, büyümeye açık ve
dinamik bir pazar olduğu dikkate alındığında MAYSAN MANDO’nun pazar gücüne
sahip olmadığı kanaatinde oldukları belirtilmiştir.
(213) MAYSAN MANDO’nun pazar gücü değerlendirilirken, her ne kadar rakip
teşebbüslerden pazarın büyüklüğü hakkında bilgi talep edilmiş olsa da, esas olarak
yerinde inceleme sırasında MAYSAN MANDO’dan alınan pazar araştırmalarına
dayanan şirket içi sunum ve yine MAYSAN MANDO’nun gönderdiği verilerden
yararlanılmıştır. MAYSAN MANDO’nun pazar payının %(…..) civarında olduğunun
belirlendiği de göz önüne alınınca MAYSAN MANDO’nun pazar gücüne sahip
olmadığı yönündeki iddiaların geçerli olmadığı kanaatine varılmıştır.
I.7.2.3. MAYSAN MANDO’nun Bayilerinin Yeniden Satış Fiyatlarını Belirlemediği
Savunması
(214) Bu başlık altında öncelikle yeniden satış fiyatının tespiti kapsamında yer alan tespitler
ile tarafın yaptığı savunmalar sırasıyla özetlenmekte, bu savunmalara dair ilgili
kısımdaki değerlendirmelere tekrar yer verilmemekte, ek açıklamalara yer
verilmektedir.
(215) Savunmada Belge 1’deki iletişimlerden MAYSAN MANDO bayilerinin kendi kararları
çerçevesinde farklı fiyatlara satış yaptığının görüldüğü, bundan da; MAYSAN
MANDO’nun bayilerinin fiyatlarını belirlemediği, bayilerin iskontolar verdikleri ve
MAYSAN MANDO ürünlerinde pazarda fiyat katılığı olmadığı, ayrıca yazışmada
uyarıldıkları iddia edilen bayilerin fiyatlarında bir değişiklik olmadığı da göz önüne
alındığında söz konusunu yazışmanın ihlal niteliği taşımadığının anlaşıldığı
belirtilmiştir.
(216) Belge 2 için ise yazışmalardan anlaşılan bayilerin birbirlerinin fiyatlarını takip etmesi
davranışının pazarın rekabetçi yapısını gösterdiği ve “… fiyat tutturamadık”, “…fabrika
fiyatından satıyorlar” ifadelerinden ise marka içi rekabetin yüksek olduğunun ve
ürünlerin farklı fiyatlardan satıldığının anlaşıldığı ifade edilmiştir.
(217) Belge 3’teki yazışmalardan bayilerce yapılan şikâyetlerin pazardaki farklı ve düşük
fiyatları gösterdiği, MAYSAN MANDO tarafından düzenli baskı uygulanması
durumunda bu farklı fiyatların gözlenememesi gerektiği ve soruşturmada TOK’un
24.02.2015’ten sonra fiyatlarının yükselttiğinin iddia edildiği, ancak bu artışın MAYSAN
MANDO’nun zorlamasıyla gerçekleştiğine dair bir açıklamanın bulunmadığı, ayrıca bu
fiyat değişikliğine dair ekteki tabloların kendilerine sunulmadığı, dolayısıyla bu
bulguların Kurul kararına dayanak yapılmasının hukuka aykırı olduğu22 ileri
sürülmüştür.
22 4054 sayılı Kanun’un 44. maddesinin üçünücü fıkrası şu şekildedir: “Kurul, tarafları bilgilendirmediği
ve savunma hakkı vermediği konuları kararlarına dayanak yapamaz.”
19-22/353-159
49/59
(218) Belge 4’teki ifadelerin MAYSAN MANDO ve HIDIRUSTA arasında bir iletişim
olmadığı, belgede MAYSAN MANDO’nun HIDIRUSTA’ya kârsız satış yapmaması ya
da fiyatını belirli bir seviyenin altına indirmemesi yönünde bir uyarısının olmadığı
“gerekli aksiyonlar” ifadesinin de içeriğinin belli olmadığı ve diğer bayilerden şikâyet
gelmemesinin MAYSAN MANDO’nun bayinin fiyatını belirlediğini göstermeyeceği
ifade edilmiştir.
(219) Belge 5 ile ilgili olarak ise taraf savunmasında, MAYSAN MANDO’nun bayisinden
yorum istemesinin yeniden satış fiyatını belirlediğini göstermeyeceği ve MAYSAN
MANDO’nun ÖZÇETE’nin fiyatlarını belirlediğine ve bayinin bu fiyatlardan satış
yaptığına dair bir ifadenin ilgili yazışmada bulunmadığı belirtilmiştir.
(220) Belge 6’ya ilişkin olarak kârsız satış yapılmaması uyarısının kim tarafından
yapıldığıyla ilgili varsayımlarda bulunulduğu, kaldı ki MAYSAN MANDO’ya iletilen bilgi
talebinde belgedeki ifadelerin HIDIRUSTA’ya ait olduğunun belirtildiği, HIDIRUSTA’nın
bayilerin fiyatlarından şikâyetçi olmasının ise MAYSAN MANDO’nun fiyatları
belirlediğini değil, bayiler arasında fiyat rekabeti olduğunu göstereceği ifade edilmiştir.
(221) Belge 7’deki toplantı notlarının yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin
olamayacağı çünkü söz konusu belgede bayinin MAYSAN MANDO ürünlerinin
satışından edilen kârın düşük olduğu ve MAYSAN MANDO’dan satış desteği istediği,
MAYSAN MANDO’nun da alımlara dair fiyatların revize edilerek bayinin ilgili
ürünlerden muhtemel karlılığının %(…..)’den %(…..)’ye çıkarılmasını planladığı,
yeniden satış fiyatının tespitinin gerçekleştiği durumlarda ise yeniden satıcının daha
düşük fiyatla ve daha düşük kârlılıkla ürün satmasının sağlayıcı tarafından
engelleneceği tespitteki durumda ise bayinin daha yüksek karlılıkla satış yapma
isteğinin görüldüğü iddia edilmiştir.
(222) Savunmada Belge 8’deki yazışmalardan her dönemde MAYSAN MANDO bayileri
tarafından iskontolu farklı fiyatların uygulandığının ve dolayısıyla MAYSAN
MANDO’nun nihai satış fiyatlarını belirlemediğinin, ayrıca müşterilerin marka içi
rekabetten fayda sağlayarak daha ucuza ürün temin ettiklerinin görüldüğü, bu
nedenlerle söz konusu yazışmaların rekabeti kısıtlamadığı ifade edilmiştir.
(223) Belge 9’daki ifadelerden yeniden satış fiyatının belirlenmesi davranışının
gerçekleştiğine dair bir sonuca ulaşılmasının mümkün olmadığı ileri sürülmüştür.
(224) Belge 10’da 25.09.2017 tarihindeki yazışmadan MAYSAN MANDO’nun ÖZAŞ
fiyatlarını belirlediğine dair bir ifadenin bulunmadığı, bayinin bu müdahale ile fiyatlarını
değiştirdiğine dair bir tespitin de ortaya konulamadığı, 28.11.2017 tarihli iletişimin ise
DAVET’in nihai satış fiyatına ilişkin olmadığı aksine piyasaya doğru olmayan bir
haberin yayılmasını engellemek için gerçekleştirildiği, son iletişimde ise yine MAYSAN
MANDO’nun fiyatları tespit ettiğine dair bir ifadenin yer almadığı ileri sürülmüştür.
(225) Yukarıda yer alan savunmalardaki belgelerle ilgili ayrıntılı değerlendirmelere 87. ve
117. paragraflar arasında yer verilmiştir. Bu çerçevede MAYSAN MANDO’nun;
bayilerin satış fiyatları hakkında bilgi isteyebildiği, bayilerin uyguladığı satış fiyatlarını
değiştirmesini isteyebildiği, buna uymayan bayiye sevkiyatı durdurabildiği, bayilerin
kârsız satış yapmamasını ya da kârlılık oranını artırmasını sağlayabildiği, bayilerin
rakip bayilerin satış fiyatlarını takip edip kendisine bilgi vermesini teşvik ettiği, bayinin
satış fiyatları hakkında diğer bayilere bilgi verebildiği sonucuna ulaşılmıştır.
(226) Buna ek olarak yukarıda üç numaralı belge ile ilgili yapılan savunma kapsamında
Soruşturma Raporunda TOK’un 24.02.2015’ten sonra fiyatlarını yükselttiğinin iddia
edildiği ancak bu artışın MAYSAN MANDO’nun zorlamasıyla gerçekleştiğine dair bir
19-22/353-159
50/59
açıklamanın bulunmadığı ayrıca bu fiyat değişikliğine dair tabloların kendilerine
sunulmadığı, dolayısıyla bu bulguların Kurul kararına dayanak yapılmasının hukuka
aykırı olduğu öne sürülmektedir.
(227) TOK’tan elde edilen veriler teşebbüsün ticari sır olarak korunan verileri olması
nedeniyle tarafa gönderilmemiştir. Bununla birlikte fiyatların seyrine ilişkin açıklamalar
dosya kapsamında yer almıştır. Kaldı ki dosya kapsamında amaç bazlı yaklaşım
benimsendiğinden tarafın kendilerine sunulmayan bulguların Kurul kararına dayanak
yapılmaması gerektiği yönündeki savunmasının geçerli olmadığı değerlendirilmektedir.
(228) Belge 6’daki ifadelerden23 kârsız satış yapılmamasının kimin talebi olduğunun tam
olarak anlaşılamadığı görülmektedir. Tarafa belgenin açıklaması sorulduğunda
raportörlerin yaklaşımı üzerinden hareket edilmiş aksi belirtilmemiştir. Bununla birlikte,
belgeden kârsız satış yapılmaması talebinin kimden geldiği net olarak
anlaşılamadığından talebin MAYSAN MANDO’dan ya da HIDIRUSTA’dan gelmiş
olması şeklindeki her iki durum için de değerlendirme yapılmış ve bu değerlendirmeler
sonucunda her iki durumun da yeniden satış fiyatının belirlenmesi kapsamında ele
alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.
(229) 118. ile 127. paragraflar arasında yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde MAYSAN
MANDO’nun bayiler arasında fiyat rekabetini önleme amacıyla bayilerin fiyatlamasını,
kârlılık oranlarını ve kampanyalarını takip ederek bunlara müdahalede bulunmak
suretiyle yeniden satış fiyatını belirlediği sonucuna ulaşılmaktadır.
I.7.2.4. Bayilerin Nihai Satış Fiyatlarını Serbest Şekilde Belirlediklerine Dair
İfadelerine Dosya Kapsamında Yer Verilmediği İddiası
(230) Savunmada, dosyaya giriş hakkı kapsamında incelenen bayilerden gelen cevap
yazılarındaki “müşterilerin potansiyeline ve ürün özelliklerine göre fiyat belirledikleri,
müşteri niteliği ve piyasa koşullarına göre farklı fiyatlar oluştuğu, vade ve alım miktarı
değerlendirilerek fiyat belirlendiği” vs. ifadelerinin MAYSAN MANDO’nun fiyatları tespit
ettiği durumda ortaya çıkamayacak piyasa koşulları olduğu, ayrıca dosya
kapsamındaki “MAYSAN MANDO’nun bayilik ağında rekabet etmesi gereken bayilerin
MAYSAN MANDO tarafından sıkı şekilde takip edilmesi neticesinde bayiler arası
rekabetin ortadan kalktığı” ifadelerinin bayi cevapları çerçevesinde doğru olmadığı ve
bayiler tarafından sunulan bilgiler dikkate alındığında MAYSAN MANDO’nun yeniden
satış fiyatının belirlediği iddialarının pazar gerçeklerini yansıtmadığı iddia edilmiştir.
(231) Soruşturma sürecinde elde edilen bilgi ve belgeler, MAYSAN MANDO’nun bayiler
arasında fiyat rekabetini önlemeye yönelik olarak bayilerin fiyatlamasını, kârlılık
oranlarını ve kampanyalarını takip ederek bunlara müdahalede bulunmak suretiyle
yeniden satış fiyatını belirlediğini ortaya koymaktadır.
I.7.2.5. MAYSAN MANDO’nun İddia Edilen Davranışları Sonucunda Pazarda
Herhangi Bir Etkinin Doğmadığı Savunması
(232) Savunmada, bazı kararlarında Kurulun önaraştırma aşamasında dosya kapsamındaki
davranışları ihlal olarak kabul edip soruşturma açılmamasına ve 4054 sayılı Kanun’un
9. maddesinin üçüncü fıkrasının uygulanmasına karar verdiğinin ifade edildiği ancak
23 Belgedeki ifadeler şu şekildedir: “Alım adetlerinin en az 2014 yılı adedi olan (…..)bandında olması
şirket yetkilileri iletilmiştir. Agresif satış faaliyetlerinin tekrar gündeme alınırken diğer bayilerin satış
fiyatlarına oranla karsız satış olmaması gerektiği çok açık bir dil ile ifade edilmiştir.…”
19-22/353-159
51/59
etki bazlı analizin yapıldığı kararlarda söz konusu davranışın ihlal olarak kabul
edildiğinin doğru olmadığı, Kurulun ilgili maddeyi uygulamasının bir ihlal tespiti niteliği
içermediği, dolayısıyla 9. maddenin üçüncü fıkrasının uygulama alanı bulduğu
önaraştırma dosyalarında ihlal tespiti yapıldığı ve Kurulun yeniden satış fiyatının
belirlenmesine ilişkin davranışların amaç bakımından değerlendirilmesinin yeterli
olacağı şeklindeki yaklaşımın yerinde olmayacağı ve etki bazlı yaklaşımı benimseyen
içtihat bütünlüğüne aykırı olacağı, bu nedenle MAYSAN MANDO’nun davranışının da
etki bazlı değerlendirilmesi gerektiği iddia edilmiştir.
(233) Savunmada ayrıca; dosya kapsamında MAYSAN MANDO’nun davranışlarının sadece
bir bayinin (TOK) fiyatlarına etki ettiğinin öne sürüldüğü bu durumun kabul edildiği
varsayımda bu davranışın ilgili pazar olarak belirlenen Türkiye amortisör satış ve
dağıtım pazarında rekabeti ne ölçüde kısıtladığının belirlenmesinin önem taşıdığı, bu
çerçevede MAYSAN MANDO ile TOK’un bayilik sözleşmelerinin sona erdiği Haziran
2015’ten önceki iki yıla bakıldığında TOK’un amortisör satışının MAYSAN
MANDO’nun toplam amortisör satışları içinde %(…..), sadece bayi kanalıyla yapılan
satışlar içerisinde ise en fazla %(…..) çıkabildiği, dolayısıyla MAYSAN MANDO’nun
davranışlarının TOK üzerinde etki doğurduğu kabul edilse bile TOK’un amortisör
satışlarının Türkiye amortisör satışı ve dağıtımı pazarında etki doğurmayacağı ileri
sürülmüştür.
(234) Yukarıda Kurulun yeniden satış fiyatının tespiti iddialarına yaklaşımına ilişkin bilgi
verilmiş olup, mevcut dosyada da yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasının
bir bayinin fiyatlarına etki ettiği tespit edilmekte, diğer bayilerin fiyatlarına yansıması
gösterilememekte, bununla birlikte MAYSAN MANDO’nun bayilerinin yeniden satış
fiyatını belirlemesinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin amaç yönünden ihlali teşkil
ettiği sonucuna varılmaktadır.
I.7.2.6. MAYSAN MANDO Tarafından Bayilerin Yeniden Satış Fiyatının
Belirlenmediği, Bayilerin Nihai Satış Fiyatlarını Kendilerinin Belirlediği, Piyasada
Farklı Fiyatların Uygulandığı Savunması
(235) Kurulun 18.07.2018 tarih ve 18-23/407-M sayılı kararı ile soruşturma kapsamında
yeniden satış fiyatının belirlenmesi yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal
edilip edilmediğinin de incelenmesine ve dolayısıyla soruşturma konusunun bu yönde
genişletilmesine karar verilmesinin ardından tarafa tekrar soruşturma bildirimi yapılmış
ve tarafça 06.08.2018 tarihinde tebellüğ edilen ek yazılı savunma 03.09.2018 tarih ve
6506 sayı ile yasal süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(236) Ek yazılı savunmada bayilerin satış fiyatlarının kendi karar alma mekanizmaları
sonucu oluştuğu, bazı dönemlerde bayilerin MAYSAN MANDO ürünlerine yönelik
kampanya uyguladığının bilindiği, soruşturma bildiriminde yer alan belgelerden de
bayilerin yeniden satış fiyatı bakımından birbirleri ile rekabet ettiklerinin ve fiyatlarını
kendi iradeleri ile belirlediklerinin görülebileceği ifade edilmiştir.
(237) Belge 1 kapsamında MAYSAN MANDO çalışanının açıklama talep ettiği DENGE
çalışanının cevabında yer alan “2009 yılından beri ortak çalışmamız devam etmekteki
bugüne kadar size mahçup edecek zorda bırakacak bir satış yapmadım skype
yazışmam aşağıdaki gibidir.Siz gerekli yerlere yorumlayınız sanırım yanlış firma ismi
telafuz ettiler.” ifadeleri, Belge 4 kapsamında “2014 yılı içerisinde diğer bayilerimiz
tarafından Hıdırusta'nın %(…..) ortalama ile ürün sattığı şikayetleri yöneticileri ile
görüşülmüş ve gerekli aksiyonlar alınmıştır. 2015 yılında piyasadan bu konu ile ilgili
herhangi bir şikayet alınmamıştır.” şeklindeki MAYSAN MANDO çalışanının ifadeleri,
Belge 5 kapsamında MAYSAN MANDO çalışanının ÖZÇETE yetkilisine gönderdiği
19-22/353-159
52/59
“Fiyat Şikayeti” konulu e-postada yer alan “(…..), Yorumlarınız lütfen.” ifadeleri, Belge
6 kapsamında “2016 Aftermarket Bayi Ziyaret Raporları” isimli Power Point
sunumunda yer alan “…Agresif satış faaliyetlerinin tekrar gündeme alınırken diğer
bayilerin satış fiyatlarına oranla karsız satış olmaması gerektiği çok açık bir dil ile ifade
edilmiştir.…” ifadeleri, Belge 7 kapsamında “2016 Aftermarket Bayi Ziyaret Raporları”
isimli Power Point sunumundaki “2017 yılı dorse amortisör fiyatları revize edilirken
(…..) olan karlılık ((…..) TL ile ürün sevkiyatı N6794102 F M (…..)TL→(…..),
N6885516 F M (…..)TL→(…..)TL) (…..)% ((…..) TL) olarak bildirilmesi
planlanmaktadır.” ifadeleri, Belge 9 kapsamında DİNAMİK iç yazışmasındaki “(…..).
Türkçe nizani daha önce bunu yapamayacağımızı çünkü buna göre rakiplerimiz ve
maysan bizi takip ettiğini bildirmiştik” şeklindeki ifadeler ve son olarak Belge 10
kapsamında DAVET çalışanının “Oto İsmail fiyatları değiştirmiş, Dinamik hala aynı,
Dinamik ve Davet Kampanyaları kaldırdı” ifadelerine cevaben MAYSAN MANDO
çalışanının “Abi teşekkür ediyorum bu saatte bile takip ediyorsun çok sagol” ifadeleri
dikkate alındığında bayilerin satış fiyatlarının kendi karar alma mekanizmaları
sonucunda belirlendiği yönündeki savunmanın mesnetsiz kaldığı görülmektedir.
(238) Belgelerin incelenmesinden MAYSAN MANDO’nun bayilerin fiyatlama, karlılık ve
kampanyalarını takip ederek bunlara müdahalede bulunabildiği, bayinin buna uygun
davranmaması halinde sevkiyat gerçekleştirmeyebildiği görülmektedir. Buna göre
MAYSAN MANDO’nun söz konusu eylemleri yeniden satış fiyatlarını belirlemeye
yöneliktir ve bayiler arasındaki rekabeti kısıtlama amacı taşımaktadır.
I.7.2.7. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi Uygulamasında Sağlayıcının
Yeniden Satış Fiyatına Uyulması Yönünde Zorlamada Bulunması veya Yaptırım
Uygulaması Gerektiği Savunması
(239) Savunmada, bayilere belirli bir fiyata uyulması yönünde zorlamada bulunulduğuna ya
da belirli bir fiyata uymayan bayilere yaptırım uygulandığına dair bir delil bulunmadığı
ifade edilmektedir.
(240) Belge 1 kapsamında MAYSAN MANDO çalışanının HIDIRUSTA çalışanına gönderdiği
e-posta’da yer alan “Bildiğiniz şikayet üzerine yapılan çalışma aşağıdaki gibidir.
Dinamik ve Denge ilgili şikayet ile aranmıştır. Dinamik karlılığı birkaç puan sizden
düşüktür ve ilgili uyarılar yapılmıştır” ifadeleri, Belge 2 kapsamında MAYSAN MANDO
çalışanının TOK çalışanına gönderdiği e-posta’da yer alan “Aynı şikayetin devam
etmesi durumunda ilgili arkadaşlardan fatura talep edeceğim.” şeklindeki ifadeler,
Belge 3 kapsamında ÖZÇETE çalışanının MAYSAN MANDO çalışanına gönderdiği e-
posta’da yer alan “Geçen yıl piyasa satış şartlarımı bayilerden gelen şikayet üzerine
geri çekmemi istediniz. Bende ticaretimize ve diyaloğumuza zarar gelmemesi adına
talebinizi yerine getirdim.” şeklindeki ifadeler, buna cevaben MAYSAN MANDO
çalışanının “Konuyla ilgili Tok Oto firma sahibi ve genel müdür’ ü iyi ayrı ayrı iki defa
ilgili konu görüşülmüştür. İlgili şikayetleriniz isim bildirilmeden kendileri iletilmiş, son
olarak da ekteki fatura hiçbir veri gönderilmeden telefon ile görüşülmüştür” şeklindeki
ifadeler, Belge 8 kapsamında MAYSAN MANDO çalışanının HIDIRUSTA çalışanına
gönderdiği e-posta’da yer alan “Dinamik ile ilgili şikâyetiniz sonrasında firma sahibi
(…..)Bursa’ya davet edildi ve ilgili problem yüz yüze aktarıldı. Mercedes Axor arka
(N6771160)ile ilgili (…..)% ile satış gerçekleştirdiği şikâyetini iletmiştiniz. İlgili toplantı
sonrasında (…..)%-(…..)% kar hedefinin altında satış yapılmaması yönünde mutabık
kalarak ertesi gün fiyat listelerini revize ettirdik (revize fiyatları bizde kontrol ettik,
problem kalmamıştı). Senden ricam hala aynı şikâyet devam ediyorsa bana acil olarak
19-22/353-159
53/59
bildirmendir. Gerekirse sevkiyat gerçekleştirmeyiz” şeklindeki ifadeler dikkate
alındığında bu savunmanın da geçersiz olduğu kanaatine varılmıştır.
I.7.2.8. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi Sonucunda Marka İçi Rekabetin
Ortadan Kalkması ile Fiyat Katılığının Oluşması Gerektiği Savunması
(241) Ek yazılı savunmada yeniden satış fiyatı belirlenmesinin doğal sonucu olarak ortaya
çıkması beklenen marka içi rekabetin ortadan kalkması ile fiyat katılığı oluşması
durumlarının gerçekleşmediği, aksine ilgili pazardaki rekabetçi ortamın varlığı ve
MAYSAN MANDO bayilerinin farklı fiyat uygulamalarının MAYSAN MANDO’nun
marka içi rekabeti kısıtlamadığını gösterdiği belirtilmiştir.
(242) Belge 6 ile ilgili savunmada, söz konusu belgede HIDIRUSTA çalışanlarının kârsız
satış yapılmaması yönündeki beyanlarının bulunduğu ve bu beyanların MAYSAN
MANDO ürünlerinin farklı kâr oranlarıyla hatta kârsız olarak satılabildiğini ve bu
ürünler için fiyat rekabeti olduğunu gösterdiği ileri sürülmüştür.
(243) Söz konusu belgede MAYSAN MANDO çalışanları, HIDIRUSTA çalışanlarına diğer
MAYSAN MANDO bayilerinin kârsız satış yapmamaları yönündeki uyarılarını
iletmektedir. MAYSAN MANDO’nun bayilerin kâr oranlarına müdahalede bulunması,
dolaylı olarak yeniden satış fiyatlarını belirlemeye yöneliktir ve bayiler arasındaki
rekabeti kısıtlama amacı taşımaktadır. Bayilerin uygulamada farklı kâr oranları
belirlemeye yönelik girişimleri, MAYSAN MANDO’nun eyleminin ihlal niteliğini
değiştirmemektedir.
(244) Belgelerin tamamının incelenmesinden MAYSAN MANDO’nun bayilerin fiyatlama,
kârlılık ve kampanyalarını takip ederek bunlara müdahalede bulunduğunu gösteren
tespitler ışığında, bayilerin birbirleri ile rekabet ettikleri ve fiyatlarını kendi iradeleri ile
belirledikleri savunmasının da bu çerçevede temelsiz olduğu, aksine MAYSAN
MANDO’nun, Belge 2 kapsamında “Müşterilerimizden gelen bu tarz tespitler ile
piyasaya hakim olmaya çalışmaktayız.” ifadeleriyle özetlenen şekilde bayiler arasında
rekabeti yansıtan farklı fiyat uygulamalarını önlemeye çalıştığı anlaşılmaktadır.
(245) Savunmada, HIDIRUSTA çalışanlarının kendi aralarında geçen yazışmadan
DİNAMİK’in MAYSAN MANDO’nun revize ettiği fiyattan değil, iskontolu fiyatlarla ürün
satmaya devam ettiğinin görüldüğü; ayrıca liste fiyatlarının nihai satış fiyatları olmadığı
göz önünde bulundurulduğunda MAYSAN MANDO tarafından bir bayinin B2B
sisteminde yer alan liste fiyatlarına müdahale edildiği varsayımında bile bayinin
yeniden satış fiyatının tespit edildiği sonucuna ulaşılamayacağı ifade edilmiştir.
(246) Savunmada, MAYSAN MANDO’nun yeniden satış fiyatını belirlediği varsayımında bile
satış faaliyetlerini Türkiye geneline yayılmış 30 bayisi ile yürüttüğü, her dönemde
bayilerce iskontolu farklı fiyatların uygulandığı ve müşterilerin de marka içi fiyat
rekabetinden fayda sağladığı ve daha ucuza ürün temin ettiği göz önüne alındığında,
Kurulun Aygaz kararında24 da belirttiği üzere, bu müdahalenin pazarda hissedilir
rekabet karşıtı herhangi bir etkisinin bulunmadığı kanaatinde oldukları ifade edilmiştir.
(247) Kurulun söz konusu Aygaz kararında yeniden satış fiyatının belirlenmesi
uygulamasının bir bayiye yönelik olduğu ve bu nedenle piyasada rekabeti kısıtlayıcı
etkilere yol açmasının beklenmediği belirtilmiştir. Oysa ki MAYSAN MANDO’nun
yeniden satış fiyatı belirleme uygulamalarının birden çok bayisine yönelik olduğu
incelemede elde edilen belgelerden anlaşılabilmektedir.
24 16.11.2016 tarih ve 16-39/659-294 sayılı Kurul kararı.
19-22/353-159
54/59
(248) MAYSAN MANDO’nun müdahalesinin ardından TOK’un fiyatlarında yükselme
olmasına karşın MAYSAN MANDO’nun müdahalesinin DİNAMİK’in fiyatlarına
yansıdığı net olarak görülememektedir. Bununla birlikte Kurulun Doğuş Oto
kararında25 DOĞUŞ’un kontrollerine rağmen uygulamada indirim yapıldığının
gösterilmesi, bayiler arası rekabetin sınırlandırılması amacının varlığını ve dolayısıyla
eylemin rekabet ihlali niteliğini ortadan kaldırmadığı; rekabet hukukunun bir eylemin
yalnızca etkisi ile değil amacı ile de ilgilendiği, uygulamanın etkisinin rekabeti
kısıtlayıcı olmasına gerek olmadığı; amacının rekabeti kısıtlayıcı olmasının yeterli
olduğu; amaç varsa, ayrıca sonucun gerçekleşmesinin şart olmadığı ifade edilmiştir.
I.7.2.9. Pazara Girişin Kolay Olduğu Büyüyen Pazarlarda Dikey Rekabet
Kısıtlamalarının Etkisinin Sınırlı Olacağı Savunması
(249) Savunmada, girişin kolay olduğu pazarlarda dikey rekabet kısıtlamalarının etkisinin
sınırlı olacağı, amortisör satışı pazarında birçok oyuncunun bulunduğu, bunun yanı
sıra ithalat yoluyla da satış yapılabildiği ayrıca pazarda alıcı gücü oluşturan OEM’lerin
bulunduğu, MAYSAN MANDO bayilerinin rakip firmaların da amortisörlerini sattıkları,
bayiler ve müşterilerin birden çok sağlayıcı ile çalışmasının sağlayıcılar arasında geçiş
yapmalarına olanak sağladığı, bayilerin amortisörün yanında birçok yedek parça satışı
da yaptıkları ve pazara giriş için herhangi bir engel bulunmadığı dikkate alındığında
amortisör satışı pazarının rekabetçi, dinamik ve büyüyen bir yapıda olduğu
belirtilmiştir.
(250) Yeniden satış fiyatının belirlenmesi doğası gereği rekabeti kısıtlamaktadır. Dolayısıyla
MAYSAN MANDO’nun bayilerin yeniden satış fiyatını belirlemesi, bayiler arasında
rekabeti kısıtlama amacı taşıyan 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (a) bendi
kapsamında bir ihlaldir. Söz konusu maddede yatay yahut dikey rekabet ihlalleri
şeklinde bir ayrım bulunmamaktadır.
(251) Nitekim Kurulun Aral Oyun konsolu kararında26 markalar arası rekabetin sınırlandığı
durumlarda daha büyük bir tüketici kitlesinin etkilenmesi beklenmekle birlikte, aynı
markayı satan perakendeciler arasındaki rekabetin kısıtlanmasının da rekabet sürecini
ve tüketicileri olumsuz etkileyeceğinin aşikâr olduğu, Kurulun sağlayıcının pazar gücü,
pazardaki markalar arası rekabetin seviyesi ve uygulamanın pazardaki etkisinin sınırlı
olması gibi hususları değerlendirerek önaraştırma sonunda soruşturma açmadığı ve
4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi üçüncü fıkrası uyarınca görüş gönderilmesine karar
verdiği dosyaların da bulunduğu ancak bu hususun yeniden satış fiyatının
belirlenmesinin amaç yönüyle rekabeti kısıtlayıcı anlaşmalardan sayılmadığı anlamına
gelmediği ifade edilmiştir.
(252) Amortisör satışı pazarının büyüyen yapıda olması, pazarda alıcı gücüne sahip
OEM’lerin bulunması, bayilerin farklı marka amortisörleri satabilmesi, MAYSAN
MANDO’nun yeniden satış fiyatını belirlemesinin 4054 sayılı Kanun’u ihlal niteliğini
ortadan kaldırmamaktadır. Sektöre ilişkin kısımda açıklandığı üzere, ülkemizde
OEM’lere amortisör tedarikinde bulunan başlıca firmanın MAYSAN MANDO olduğu ve
MAYSAN MANDO’nun da toplam satışlarının %(…..)’ını OEM’lere yapıyor olmasına
karşın 2013 yılından 2017 yılına kadar bayi kanalıyla satışlarını miktar olarak
neredeyse iki katına çıkardığı görülmektedir. MAYSAN MANDO’nun satışlarının
yaklaşık %(…..)’ını oluşturan bayi kanalıyla satışların toplam iş hacminin (…..) bir payı
oluşturması, bunun küçük bir pay olmaması ve herhalukârda söz konusu payın büyük
ya da küçük olması MAYSAN MANDO’nun eyleminin ihlal niteliğini
25 25.12.2001 tarih ve D.4/1/L.K.-01/3 sayılı Kurul kararı.
26 07.11.2016 tarih ve 16-37/628-279 sayılı Kurul kararı.
19-22/353-159
55/59
değiştirmemektedir. Nitekim Kurulun Alarko kararında27 da ihlalin gerçekleştiği alanın
toplam iş hacmi içinde küçük bir paya sahip olmasının bu alanda yapılacak bir rekabet
kısıtlamasını haklı göstermeyeceği ve rekabet ihlalleri ile elde edilen ciro arasında,
eylemin rekabet ihlali olması açısından, doğrusal bir ilişki bulunmadığı belirtilerek
Alarko’ya ceza verilmesine karar vermiştir.
I.7.2.6. Mal Vermeyi Reddetme İddialarına Yönelik Savunmalar
(253) Savunmada mal vermenin reddi iddialarına yönelik olarak, MAYSAN MANDO’nun
hâkim durumda olmadığı, MAYSAN MANDO ürünlerinin şikâyetçi için vazgeçilmez
olmadığı ve MAYSAN MANDO’nun şikâyetçiye mal vermemesinin haklı gerekçeleri
olduğu, dosya kapsamında şikâyetçiye mal vermenin reddedilmesi yoluyla 4054 sayılı
Kanun’un ihlal edilmediği sonucuna ulaşıldığı; kendilerinin de bu değerlendirmeye
katıldıkları ifade edilmiştir.
I.7.2.7. MAYSAN MANDO’nun Hâkim Durumda Olmadığı Savunması
(254) Savunmada, amortisör satışı pazarında birçok küçük ve büyük ölçekli firma
bulunduğu, bazı firmaların da ithalat yoluyla pazarda faaliyet gösterdiği belirtilmiş, ilgili
pazarda hâkim durumun varlığından söz edilemeyeceği MAYSAN MANDO’nun
amortisör satışı pazarında hâkim durumda olmadığı ifade edilmiştir.
(255) Dosya kapsamında öncelikle kötüye kullanma davranışının varlığı incelenmiş,
incelenen eylemlerin kötüye kullanma niteliğinde olmadığı değerlendirilmiş; Hâkim
Durum Kılavuzu’nun 7. paragrafında da belirtildiği üzere hâkim durumun kötüye
kullanılmasının iki temel unsurundan birinin bulunmadığının açıkça gösterilebildiği
durumlarda diğer unsura ilişkin analize yer verilmeyebileceği göz önünde
bulundurularak hâkim durum değerlendirmesi yapılmamıştır.
I.7.2.8. MAYSAN MANDO Hâkim Durumda Varsayılsa Dahi MAYSAN MANDO’nun
Amortisör Ürünlerinin Vazgeçilmez Nitelikte Olmadığı Savunması
(256) Savunmada MAYSAN MANDO’nun satışını yaptığı ürünlerin alternatif kaynaklardan
temin edilebileceği ayrıca ithalatın da mümkün olduğu dolayısıyla MAYSAN MANDO
ürünlerinin şikâyetçinin otomotiv yedek parça satışı pazarında rekabet edebilmesi için
vazgeçilmez nitelikte olmadığı iddia edilmiştir.
(257) İlgili bölümde açıklandığı üzere MAYSAN MANDO’nun ürünlerinin vazgeçilmez
nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
I.7.2.9. MAYSAN MANDO Ürünlerinin Vazgeçilmez Olarak Nitelendirilmesi
Varsayımında Sözleşme Yapmayı Reddetme Eyleminin İkincil Piyasadaki
Rekabeti Ortadan Kaldırmadığı ve MAYSAN MANDO Hâkim Durumda Varsayılsa
Dahi Davranışlarının Objektif Bir Gerekçeye Dayandığı Savunması
(258) Savunmada, MAYSAN MANDO’nun alt pazardaki rekabetin ortadan kalkmasından bir
yararının olamayacağı, şikâyetçinin gelirleri içinde MAYSAN MANDO ürünlerinin
önemli bir yer kaplamadığı, şikâyetçinin rakip markaların ürünlerini de sattığı, söz
konusu mal vermeme eyleminin şikâyetçinin pazar dışına itilmesine yol açmadığı
belirtilmiştir. MAYSAN MANDO’nun satışlarının çoğunu oluşturan OEM’lerin
taleplerinde ihlal iddiası olan dönemde artış yaşandığı ve dolayısıyla o dönemde
OEM’lere yapılan satışlara öncelik verildiği ifade edilmiştir.
(259) MAYSAN MANDO’nun şikâyetçiye sevkiyat yapmamasının 4054 sayılı Kanun
kapsamında ihlal niteliğinde bir mal vermeyi reddetme olması için gereken
27 21.02.2007 tarih ve 07-15/142-45 sayılı Kurul kararı.
19-22/353-159
56/59
unsurlardan vazgeçilmezlik unsuru karşılanmadığından, diğer unsurların
incelenmesine gerek kalmaksızın, MAYSAN MANDO’nun söz konusu uygulamasının
ihlal niteliğinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
I.7.2.10. MAYSAN MANDO ile Şikâyetçinin Rakipleri Arasında Rekabeti Kısıtlayıcı
Herhangi Bir Anlaşma Bulunmadığı Savunması
(260) Savunmada Kurulun iptal edilen MAYSAN MANDO kararında şikâyetçinin rakibi olan
bayilerle ortak hareket ederek şikâyetçiyi pazar dışına itmeye çalıştığı iddialarının
incelendiği ancak bu iddialara yönelik bir bulguya rastlanmadığının belirtildiği ifade
edilmiştir.
(261) Soruşturma döneminde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgeler
çerçevesinde MAYSAN MANDO’nun bayilerin uygulayacağı yeniden satış fiyatını
belirlemesi dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği kanaatine
ulaşılmıştır.
I.7.2.8. Temel Para Cezası Belirlenirken MAYSAN MANDO’nun Pazar Gücüne
Sahip Olmadığının ve İlgili Pazarda Zarar Oluşmadığının Göz Önüne Alınması
Gerektiği Savunması
(262) MAYSAN MANDO’nun pazar gücüne sahip olmadığı, ayrıca ilgili davranışların
pazarda bir etki doğurmadığı ve Kurulun önceki yeniden satış fiyatının belirlenmesine
dair kararlarında28 da temel para cezasının alt sınırdan belirlendiği, Kurulun daha
önceki kartel kararlarında29 dahi takdir ettiği ceza oranının düşük olduğu, bu
nedenlerle hukuki belirlilik ve ölçülülük ilkeleri çerçevesinde geçmiş kararlarına uygun
olarak -MAYSAN MANDO’nun bir ihlal gerçekleştirmediğine dair savunmaları saklı
kalmak üzere- temel para cezasının alt sınırdan belirlenmesi gerektiği ileri
sürülmüştür.
(263) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza
Yönetmeliği) 5. maddesinin ikinci fıkrası ile maddenin birinci fıkrasında yazılı temel
para cezasına esas oranın belirlenmesinde ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin
piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın
ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır. Söz konusu hüküm
kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde MAYSAN MANDO’ya uygulanacak
temel para cezasına esas oran %0,5 olarak belirlenmiştir.
I.7.2.9. MAYSAN MANDO’nun İhlal Olarak (Kabul Edilmemekle Birlikte)
Değerlendirilen Davranışlarının Bir Yıldan Kısa Sürdüğü Savunması
(264) Savunmada, Soruşturma Raporu’nda MAYSAN MANDO’nun iddia edilen davranışının
yalnızca bir bayinin fiyatlarına yansıdığının belirtildiği dolayısıyla esas alınması
gereken etki bazlı yaklaşım uyarınca ihlal süresi tespit edilirken TOK’un fiyatları
üzerinde yarattığı iddia edilen etki kapsamında değerlendirme yapılması gerektiği, bu
çerçevede Soruşturma Raporu’nda TOK’un fiyatlarının değiştiği belirlenen 24.02.2015
tarihi ile bayilik ilişkisinin sona erdiği 22.06.2015 tarihleri arasındaki sürenin dikkate
alınarak, bu süre bir yıldan az olduğu için temel cezanın başlangıç oranının
artırılmaması gerektiği iddia edilmiştir.
28 21.02.2007 tarih ve 07-15/142-45 sayılı Alarko Kararı, 09.06.2016 tarih ve 16-20/340-155 sayılı 3M
Sanayi Kararı, 23.06.2011 tarih ve 11-39/838-262 sayılı Samsung-Anadolu Kararı.
29 14.01.2016 tarih ve 16-02/44-14 sayılı Ege-Akdeniz Çimento Kararı.
19-22/353-159
57/59
(265) Soruşturma kapsamında MAYSAN MANDO’nun yeniden satış fiyatını belirleme
davranışı amaç yönünden ihlal olarak değerlendirilmiş, bu kapsamda elde edilen
deliller çerçevesinde ihlalin süresinin bir yıldan uzun olduğu sonucuna varılmıştır.
I.7.2.9. MAYSAN MANDO’nun İhlal Konusu Davranışlarının (Kabul Edilmemekle
Birlikte) Gelirlerinin Küçük Bir Bölümünü Oluşturmasının ve Söz Konusu
Davranışların Pazarda Etkisinin Sınırlı Olmasının Hafifletici Unsur Olarak
Değerlendirilmesi Gerektiği Savunması
(266) Savunmada ihlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının çok
düşük olmasının Ceza Yönetmeliği’nde hafifletici sebeplerden biri olarak sayıldığı,
MAYSAN MANDO’nun yurtiçi aftermarket pazarından elde ettiği cirosunun toplam
cirosu içindeki oranının %(…..) gibi düşük bir oran olduğu da göz önüne alındığında
belirlenecek para cezasında indirim yapılması gerektiği ileri sürülmüştür.
(267) Savunmada ayrıca, Kurulun 21.11.2016 tarih ve 16-40/662-296 sayılı Antalya Seyahat
Acenteleri ve 29.08.2013 tarih ve 13-49/710-297 sayılı Endüstriyel Gaz kararlarında
ihlal olarak nitelenen davranışların pazardaki etkisinin sınırlı olmasının hafifletici unsur
olarak kabul edildiği, Soruşturma Raporu’nda MAYSAN MANDO’nun davranışının
etkisinin yalnızca bir bayi üzerinde görüldüğünün belirtildiği bu kapsamda söz konusu
hafifletici unsurun MAYSAN MANDO’nun davranışları için de dikkate alınması
gerektiği ifade edilmiştir.
(268) MAYSAN MANDO, yurtiçi aftermarket pazarından elde ettiği cirosunun toplam cirosu
içindeki oranının %(…..) gibi düşük bir oran olduğunu belirtmiştir. Ancak MAYSAN
MANDO tüm cirosunu amortisör satışından elde etmektedir. İlgili ürün pazarları
“amortisör üretimi ve satışı pazarı”, “otomotiv yedek parça satışı pazarı” ve “amortisör
dağıtım ve satışı pazarı” olarak belirlenmiştir. Görüldüğü üzere pazarlar belirlenirken
aftermarket ayrımı yapılmamıştır. Bu nedenle MAYSAN MANDO’nun yurtiçi
aftermarket pazarından elde ettiği cironun tüm cirosu içindeki oranının düşüklüğünden
bahisle cezada indirim yapılması gerektiği savunması geçerli bulunmamıştır.
(269) MAYSAN MANDO’nun dosya konusu uygulamaları Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7.
maddeleri kapsamında değerlendirildiğinde herhangi bir ağırlaştırıcı ya da hafifletici
unsur bulunmamaktadır.
I.8. İdari Para Cezasının Tespitine İlişkin Değerlendirme
(270) Yukarıda yer verilen tüm bu bilgi, belge ve değerlendirmeler kapsamında MAYSAN
MANDO’nun amortisör ürünlerinin yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu gerekçeyle teşebbüse aynı Kanun’un 16.
Maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği sonucuna
varılmıştır.
(271) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesi çerçevesinde 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6.
maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüslere uygulanacak para
cezasının belirlenmesinde önce 5. madde çerçevesinde temel para cezası
hesaplanmakta, ardından 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde, ağırlaştırıcı ve hafifletici
unsurlar göz önünde bulundurularak artış ve/veya indirim yapılmaktadır. Ceza
Yönetmeliği’nin 3. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre MAYSAN
MANDO’nun dosya kapsamında ihlal olarak görülen eylemleri kartel tanımı dışında
kalmakta ve “diğer ihlaller” tanımına uymaktadır. Buna göre Ceza Yönetmeliği’nin 5.
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesinde temel para cezasına esas oranın,
teşebbüsün nihai karardan bir önceki mali yıl olan 2018 yılında oluşan yıllık gayri safi
gelirlerinin %0,5’i ile %3’ü arasında belirlenmesi gerekmektedir. Ceza Yönetmeliği’nin
19-22/353-159
58/59
5. maddesinin ikinci fıkrası ile, maddenin birinci fıkrasında yazılı temel para cezasına
esas oranın belirlenmesinde ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü,
ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi
hususların dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır. Söz konusu hüküm kapsamında
yapılan değerlendirme neticesinde MAYSAN MANDO’ya uygulanacak temel para
cezasına esas oran %0,5 olarak belirlenmiştir.
(272) MAYSAN MANDO’nun ihlal eyleminin başlangıç ve bitiş tarihleri bakımından ise,
önaraştırma aşamasında yapılan yerinde inceleme belgeleri arasında yer alan
03.03.2015 tarihli bayi ziyaret raporundan ihlalin 2014 yılında da mevcut olduğu
görülmekte, ancak 2014 yılı içerisinde tam tarihi bilinmemektedir. İhlale ilişkin son
belgenin tarihinin ise 04.01.2018 olduğu dikkate alındığında ihlalin süresi en geniş
tarih aralığıyla üç yıl 11 ay 27 gün, en dar tarih aralığıyla ise üç yıl dört gün olarak
hesaplanmaktadır. Bu çerçevede ihlalin süresi her koşulda bir yıldan fazla beş yıldan
azdır. Dolayısıyla Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi
uyarınca temel para cezasına esas oran yarısı oranında artırılarak, temel para cezası
oranı %0,75 olarak belirlenmiştir.
(273) MAYSAN MANDO’nun söz konusu uygulamaları Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7.
maddeleri kapsamında değerlendirildiğinde herhangi bir ağırlaştırıcı ya da hafifletici
unsur bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
J. SONUÇ
(274) 28.11.2017 tarih, 17-39/630-M sayılı ve 16.07.2018 tarih, 18-23/407-M sayılı Kurul
kararları uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a, Ek
Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara, sözlü savunma toplantısında yapılan
açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.’nin bayileri ile akdettiği
bayilik sözleşmelerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğuna
OYBİRLİĞİ ile,
2. Söz konusu sözleşmelerin 2017/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden
yararlanamadığına OYBİRLİĞİ ile,
3. Söz konusu sözleşmelere, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer alan şartları
sağlamaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınamayacağına OYBİRLİĞİ ile,
4. Söz konusu sözleşmelerin, 2017/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin 5. maddesinde yer verilen genel
koşullara uygun olarak yapılması ve rekabet etmeme yükümlülüğünün süresinin
beş yıla kadar olmak üzere yeniden düzenlenmesi koşullarıyla Tebliğ ile
sağlanan muafiyetten yararlanabileceğine; bu koşulların gerekçeli kararın
tebliğinden itibaren 90 gün içerisinde yerine getirilerek Rekabet Kurumuna tevsik
edilmesine OYBİRLİĞİ ile,
5. Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.’nin amortisör ürünlerinin
yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
ettiğine OYBİRLİĞİ ile,
6. Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5.
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (a) bendi
19-22/353-159
59/59
uyarınca 2018 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri
safi gelirlerinin takdiren, %0,75 oranında olmak üzere,
- Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.’ye (…..) TL
idari para cezası verilmesine OYBİRLİĞİ ile,
7. Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş.’nin şikayetçiye mal vermeyi
reddetmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal etmediğine
OYBİRLİĞİ ile
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde
yargı yolu açık olmak üzere, karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy