Rekabet Kurumu - Karar Sayı 19-27/415-189

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2019-1-37 (Devralma)
Karar Sayısı : 19-27/415-189
Karar Tarihi : 31.07.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Adem BİRCAN (Başkan V.),
Üyeler : Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER: Çağlar Deniz ATA, Ahmet YALÇIN, Esma AKSU,
Alican ŞENTÜRK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Matador Bidco S.a.r.l.
Temsilcileri: Av. Togan TURAN, Av. Deniz ÖZKAN,
Av. Gamze BORAN
Orjin Maslak, Eski Büyükdere Cad. No:27 K:11 Maslak
34485, İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Mubadala Investment Company PJSC tarafından kontrol
edilen CEPSA Holding LLC’nin tek kontrolünde olan Compañía Española de
Petróleos, S.A.U.'nun belli orandaki payının Matador Bidco S.a.r.l aracılığıyla The
Carlyle Group L.P. tarafından devralınması vasıtasıyla Compañía Española de
Petróleos, S.A.U. üzerinde ortak kontrol tesis edilmesi işlemine izin verilmesi
talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 14.06.2019 tarih, 3913 sayı ile
intikal eden ve eksiklikleri 17.07.2019 tarih, 4686 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine
düzenlenen 24.07.2019 tarihli, 2019-1-37/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, işleme izin verilmesinde sakınca
bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) İlgili başvuruda The Carlyle Group L.P. (CARLYLE) tarafından, Matador Bidco S.a.r.l
(MATADOR) aracılığıyla, Compañía Española de Petróleos, S.A.U.'nun (CEPSA)
%35-40 oranında payının, nihai olarak Mubadala Investment Company PJSC
(MUBADALA) tarafından kontrol edilen CEPSA Holding LLC'den (CEPSA HOLDİNG)
devralınması aracılığıyla CEPSA üzerinde ortak kontrol tesis edilmesi işlemine izin
verilmesi talep edilmektedir.
G.1. TARAFLAR
G.1.1. Compañía Española de Petróleos, S.A.U. (CEPSA)
(5) 1929 yılında kurulan CEPSA, İspanya merkezli olup, yirmiden fazla ülkede faaliyet
gösteren, faaliyet alanı değişik tür yakıtların ve yakıt türevi ürünlerin tedariki olan bir
şirketler grubunun ana şirketidir. CEPSA, halihazırda nihai olarak MUBADALA
tarafından kontrol edilen CEPSA HOLDİNG’in %100 iştirakidir. CEPSA, Avrupalı bir
entegre petrol ve gaz şirketi olup faaliyet alanı şunlardır:
- Petrol ve gaz sahalarının aranması ve geliştirilmesi; ham petrol ve doğalgaz
üretimi,
19-27/415-189
2/6

- Petrol işleme, ham petrolün damıtılması ve kendi kullanımı veya piyasada satış
için rafine ürün haline getirilmesi,
- Odak noktası İspanya ve Portekiz’deki hizmet istasyonları ağı ve ulusal ve
uluslararası acente ve distribütörlerden oluşan bir ağ ile petrol ürünlerinin ve
yakıt dışı hizmetlerin ticarileştirilmesi ve tedariki,
- Motor, havacılık ve tekne yakıtlarının tedariki,
- Petrokimyasalların ve türevlerinin (özellikle, lineer alkinbenzer (LAB), lineer
alkinbenzen sülfonik asit (LABSA), alkoller, çözücüler, fenoller ve temel
petrokimyasallar) imalatı ve pazarlanması,
- Diğer petrol türevi ürünleri,
- İspanya’da ev hanelerine doğalgaz tedariki,
- İspanya’da elektrik üretimi.
(6) CEPSA’nın Türkiye’deki faaliyetleri ise aşağıdaki gibidir:
- LAB ürünlerin tedariki,
- Fenol tedariki,
- Çözücü (solvent) tedariki,
- Yağlayıcı maddelerin (lubricant) tedariki,
- Ham petrol ticareti,
- Rafine ürün (motorin, dizel ve IFO-380) ticareti,
- Ambar yakıtı tedariki,
- Doğrudan satışlar1.
(7) Türkiye’de sattığı tek sürfaktan madde alkol etoksilat olan CEPSA’nın Türkiye’de
sürfaktanlara ilişkin başka bir faaliyeti bulunmamaktadır. Ek olarak, Türkiye’deki alkol
etoksilat satışı 2018 yılında başlamış olan CEPSA’nın, 2018 yılı öncesinde Türkiye’de
alkol etoksilat satışı bulunmamaktadır.
(8) İşlem öncesi MUBADALA’nın iştiraki olan CEPSA HOLDİNG tarafından kontrol edilen
CEPSA; işlem sonrası %35-40 hisse oranı ile CARLYLE ve geri kalan hisse oranları
ile CEPSA HOLDİNG tarafından ortak bir şekilde kontrol edilecektir.
G.1.2. Matador Bidco S.a.r.l (MATADOR)
(9) Planlanan işlemin amaçları doğrultusunda kurulmuş bir şirket olan MATADOR,
CARLYLE’ın bağlı ortaklıkları tarafından yönetilen fonlar (Carlyle International Energy
Partners I, Carlyle International Energy Partners II, Carlyle Europe Partners V, ve
Carlyle Partners VII) tarafından dolaylı olarak kontrol edilmektedir.
G.1.3. The Carlyle Group L.P. (CARLYLE)
(10) NASDAQ borsasında halka açık sınırlı bir ortaklık olarak işlem gören CARLYLE,
aşağıda bulunan iş kollarında yatırım yapan fonları yöneten küresel bir yatırım
şirketidir:
- Kurumsal özel sermaye (satın alma ve gelişim sermayesi),
- Duran varlıklar (gayrimenkul, altyapı ve enerji ve yenilenebilir kaynaklar),
- Global krediler (sıkıntılı krediler, enerji krediler, fırsatçı krediler, şirket ara fonlar,
hava aracı finansmanı ve hizmetleri),

1 Esas olarak CEPSA’nın İspanya’daki ve Portekiz’deki petrol istasyonlarının faaliyetlerini
kapsamaktadır. İspanya ve Portekiz dışında yapılan satışlar CEPSA’nın Fuel Car Business Ressa işine
aittir. Fuel Car Business Ressa, ulaşım şirketlerine (kamyon, araç filoları) CEPSA’nın ağındaki ve geçiş
gişelerindeki petrol istasyonlardaki hizmetleri ödemeleri için araçlar sunmaktadır.
19-27/415-189
3/6

- Yatırım çözümleri (küresel özel sermaye ve gayrimenkul fonu fon programları
ve ilgili eş yatırım ve ikincil aktiviteler),
(11) CARLYLE, Türkiye’de portföy şirketleri aracılığıyla faaliyet göstermekte olup herhangi
bir teşebbüs veya kişi tarafından kontrol edilmemektedir. CARLYLE’nin Türkiye’deki
portföy şirketlerine ve faaliyet alanlarına ilişkin bilgi aşağıda sunulmaktadır:
- Accolade Wines (şarap üretimi),
- Accolade Industries (pompa /kompresör),
- ADB Safegate (havacılık),
- Nouryon (kimyasal üretimi),
- Apollo Aviation Group (havacılık),
- Atotech BV (kaplama kimyasalları ekipmanları),
- Comdata (iş süreci dış kaynak kullanım süreçleri),
- CUPA Group (kayrak taşı & taş işletmesi),
- Design Holdings (iç tasarım grubu),
- Dynamic Precision Group, Inc. (uzay endüstrisi),
- Evernex SA (IT donanım yaşam döngüsü yönetimi),
- Exocad GmbH (Diş endüstrisi),
- Golden Goose Deluxe Brand (giyim sektörü),
- H.C. Starck Group (metal ve seramik tozu üretimi),
- HGH Infrared Systems (güvenlik uygulamaları için yazılım geliştirme ve satma),
- Irca (gıda ürünleri üretimi),
- KAP Beteiligungs-AG (Özellikle endüstriyel tekstil çözümlerinde tasarlanmış
ürünler, otomotiv parçaları üretiminde etkin 15 şirkette yatırımı bulunmaktadır.),
- LPG Systems (medikal cihaz üretimi ve dağıtımı),
- Luminex Home Decor & Fragrance Holding Co. (ev kokusu ürünlerinin tasarımı,
üretimi ve pazarlanması),
- Marelli Motori Group (enerji üretimi, deniz, petrol ve gaz ve endüstriyel üretim
için dünya çapında pazarlara hizmet veren endüstriyel jeneratörler ve elektrik
motorları üreticisi),
- Netmotion, Inc (yazılım şirketi),
- Nordam (havacılık-uzay imalat ve onarım şirketi),
- Penti (çorap, iç çamaşırı üreticisi),
- Praesidiad (kuvvet koruma çözümleri, entegre çevre güvenlik sistemleri ve
endüstriyel ağ üretimi),
- Sankyo Rikagaku (cilalama ve törpüleyici ürünler üretimi),
- Saverglass (lüks cam şişelerinin üretimi ve dekarasyonu),
- Sequa Corporation (havacılık ve metal boyama),
- Standart Aero (bağımsız orijinal ekipman üreticisi),
- Syniverse Technologies, Inc. (telekominikasyon endüstrisi için teknoloji
hizmetleri ve ticari hizmetler sağlayıcısı),
- Traxys Group (hammadde ticareti),
- Twin Set (kadın kıyafeti).
G.1.4. Mubadala Investment Company PJSC (MUBADALA)
(12) Abu Dabi merkezli ve paylarının tamamı Abu Dabi Emirliği Hükümetine ait olan
MUBADALA, kamuya açık bir anonim şirket olarak faaliyet göstermektedir.
MUBADALA’nın yatırım kararları Abu Dabi hükümetinden bağımsız bir şekilde, kendi
yönetim kurulu veya kendi yetkisi altında hareket eden yönetim tarafından
alınmaktadır.
19-27/415-189
4/6

(13) MUBADALA’nın birçok alanda (enerji, gayrimenkul, yardımcı hizmetler, hava uzay,
metal ve madencilik, petrol ve gaz, petrokimyasallar, yarı iletkenler dahil) yatırımları ve
küresel bir finansal holding portföyü vardır. MUBADALA’nın Türkiye’de faaliyet
gösteren portföy şirketleri ve bu şirketlerin faaliyet alanları şunlardır:
- CEPSA (Rafine ve petrokimyasallar),
- Borealis (Rafine ve petrokimyasallar),
- Emirates Aluminum Company Limited (Alüminyum),
- Borouge Pte Ltd (Rafine ve petrokimyasallar),
- Aerospace Turbine Services and Solutions (Hava uzay ve Mühendislik
hizmetleri),
- Al Yah Satelllite Communication (Uydu iletişimi).
G.2. Hukuki Değerlendirme
(14) Bildirim konusu işlemin temelini, 07.04.2019 tarihinde imzalanan Pay Devri Sözleşmesi
oluşturmaktadır. Başvuru konusu işlem, CARLYLE tarafından, MATADOR aracılığıyla,
CEPSA’nın %35-40 oranındaki payının, MUBADALA tarafından kontrol edilen CEPSA
HOLDİNG’den devralınması ile CEPSA üzerinde ortak kontrol kurulmasıdır.
(15) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) kapsamında bir ortak girişim işleminin; i) ortak
kontrolün bulunması, ii) ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak kurulması
unsurları açısından değerlendirilmesi gerekmektedir.
(16) Taraflar, CEPSA üzerinde %60-65 (MUBADALA), %35-40 (CARLYLE) hisse
oranlarıyla ortak kontrol kurmayı planlamıştır. Ortaklık Sözleşmesi’nin 5.1. maddesi
uyarınca, işlem sonrası CEPSA’nın yönetim kurulu 10 üyeden oluşacaktır. Bu üyelerin;
bir CEO, CARLYLE tarafından atanan üç üye (CARLYLE’ın CEPSA’da %30 ila %50
arasında pay sahipliği olduğu sürece), MUBADALA tarafından atanan beş üye
(MUBADALA’nın CEPSA’da %50 den fazla pay sahipliği olduğu sürece) ve
MUBADALA ve CARLYLE tarafından atanan bir bağımsız üyeden oluşacağı
belirtilmiştir. Pay Devri Sözleşmesi’nin 6.1. maddesi uyarınca, tüm yönetim kurulu
toplantıları CARLYLE tarafından atanan en az bir üye ile MUBADALA tarafından
atanan en az iki üyenin katılımı ile gerçekleşecektir. Yönetim kurulu kararları, çoğunluk
oyu ile alınacak olup, Ortaklık Sözleşmesi’nin 6.6. maddesi uyarınca aynı sözleşmenin
Ek 4’ünde Bölüm 2’de sıralanan bazı kararların2 alınması için MUBADALA ve
CARLYLE tarafından atanmış en az birer üyenin olumlu oyu gerekecektir.
CARLYLE’nin bütçenin kabulü, iş planının kabulü, üst yönetimin atanması gibi stratejik
kararlarda veto hakkı bulunmaktadır. Bu kararlar, CEPSA’nın ticari faaliyetlerine ilişkin
stratejik kararlardır. Stratejik kararların hem CARLYLE tarafından atanan bir üye hem
de MUBADALA tarafından atanan bir üyenin olumlu oyu ile alınması gerekliliğinden
dolayı CARLYLE ve MUBADALA’nın CEPSA üzerinde ortak kontrol hakkı
bulunmaktadır.
(17) CEPSA, hâlihazırda yerleşmiş müşteri ağı ve yeterli insan ve sermaye kaynakları ile
pazarda bağımsız ve istikrarlı bir şekilde faaliyetlerini sürdürmektedir. CEPSA’nın
günlük faaliyetlerini yürüten bir yönetimi ve faaliyetlerini süresiz bir şekilde
sürdürmesine imkân veren finans, personel ve varlıklar gibi yeterli kaynaklara erişimi
bulunmakta olup, bu durum CEPSA’da ortak girişim kurulması işlemi sonrasında da

2 Bir bütçenin kabul edilmesi veya tadil edilmesi, bir iş planının kabul edilmesi veya tadil edilmesi,
herhangi bir mali yılda (…..) Euro üzerindeki sermaye taahhütlerine girilmesi kararları gibi kurul onayı
gerektiren kararlar.
19-27/415-189
5/6

devam edecektir. Bununla birlikte işlem taraflarıyla ve bunların herhangi bir portföy
şirketiyle CEPSA’nın operasyonel ve ekonomik açıdan özerkliğini etkileyecek nitelikte
alım ve satımı olmadığı belirtilmiştir. Ayrıca, taraflarca, CEPSA’nın faaliyetlerinin
sınırsız bir süre ile devam etmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir. Dolayısıyla CEPSA
tam işlevsel niteliği haiz durumdadır.
(18) Bu bağlamda, bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde
çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu değerlendirilmektedir. Tarafların cirolarının
2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında yer alan ciro eşiklerini aştığı,
dolayısıyla işlemin izne tabi olduğu görülmektedir.
(19) Ortak girişim konumundaki CEPSA ile ortak girişim tarafı CARLYLE’nin portföy şirketi
olan Nouryon’un faaliyetleri arasında ülkemizde iyonik olmayan sürfaktan olarak
bilinen alkol etoksilat satışında yatay örtüşme bulunmaktadır.
(20) Sürfaktanlar iki sıvı ya da bir sıvı ile bir katı arasındaki gerilimi azaltan ürünlerdir. Bu
nedenle sürfaktanlar suda çözünmeyen bileşen ve suda çözünen bileşen olmak üzere
iki bileşenden oluşmaktadır. Sürfaktanlar deterjanlar gibi tüketim maddeleri arasında
yer almaktadır ve endüstriyel sektörde işlem yardımcıları gibi fiziksel özellikleri (köpük
düzenleyicileri, ıslatma, emülsiyonlaştırma, çözünürleştirme, çözelti, vb.) işlenmeyi
kolaylaştırmak için kullanılmaktadır. Yüzey aktif ajanları olarak bilinen sürfaktanlar,
tüketici ürünleri sektöründe deterjanlarda, temizlik ürünlerinde ve kişisel ürünlerde
kullanılmaktadır. Ayrıca endüstriyel sektörlerde işlem yardımcıları ve boya, kaplama,
mürekkep ve tekstil üretiminde kimyasal aracı olarak kullanılmaktadır. Alkol etoksilat
ise iyonik olmayan sürfaktanlar grubunda olup yaygın olarak ev tipi ve sanayi tipi
deterjanlarda, kozmetik, tarım, tekstil, kağıt, yağ ve diğer çeşitli işleme sanayiinde
ıslatma ve temizleme maddesi olarak ve bunun yanı sıra kozmetik ve tekstil sanayide
emülsiyonlaştırma ve çözme maddesi olarak kullanılmaktadır. Alkol etoksilat ürünü
birçok kişisel bakım ürünü için hammadde teşkil etmektedir. Alkol etoksilatlar düşük
maliyetli yüksek performanslı sürfaktanlardan olan nonifenol etoksilatlar (NPEler) ile
ikame edilebilirler.
(21) Dosya kapsamında yapılacak pazar tanımları değerlendirmeyi değiştirmeyeceğinden,
ilgili ürün pazarı; “iyonik olmayan sürfaktan”, “katyonik sürfaktan” ve “anyonik
sürfaktan” olarak tanımlanmıştır
(22) Mevcut dosya incelendiğinde, ilgili pazarın sürfaktanın bir alt kırılımı olan alkol etoksilat
pazarı olarak belirlenmesi durumunda CEPSA ve Nouryon’un Türkiye’deki alkol
etoksilat pazarında bulunan 2018 yılına ait pazar payları sırasıyla %(…..) ve %(…..)
olup pazar payları toplamı oldukça düşüktür. Söz konusu pazarın daha geniş bir
şekilde sürfaktanlar veya iyonik olmayan sürfaktanlar şeklinde tanımlanması halinde
dahi, Nouryon’un Türkiye’deki 2018 yılına ait pazar paylarının sırası ile sürfaktanlar
pazarında %(…..) ve iyonik olmayan sürfaktanlar pazarında %(…..)’in altında olacağı
ve CEPSA’nın yalnızca alkol etoksilat satışı gerçekleştirmesi nedeniyle, pazarın
yalnızca alkol etoksilat olarak tanımlanması durumunda elde edeceği %(…..)’den daha
düşük bir pazar payına sahip olacağı görülmektedir. Bu kapsamda tarafların alternatif
pazar belirlenmesi durumunda pazar paylarının toplamının %(…..)’den düşük olacağı
görülmektedir. Tarafların alkol etoksilat üretimi pazarında küresel çapta Solvay, Shell,
Dow, Dupont, Huntsman, BASF, Ineos ve Clariant gibi güçlü rakipleri de
bulunmaktadır.
(23) Diğer taraftan, ortak girişimin diğer tarafı konumunda olan MUBADALA’nın portföy
şirketi Borealis ile ortak girişim konumunda olan CEPSA’nın faaliyetleri arasında
ülkemizde fenol satışları alanında bir yatay örtüşme bulunsa da MUBADALA’nın bu
19-27/415-189
6/6

şirketlerdeki faaliyetlerinin işlem öncesinde de mevcut olduğundan, işlem sonrası
herhangi bir yoğunlaşma riskinin bulunmayacağı kanaatine varılmıştır.
(24) Ek olarak, CARLYLE ile CEPSA’nın faaliyetleri arasında küresel anlamda bir dikey
ilişki söz konusu olsa da Türkiye’de dikey örtüşme bulunmamaktadır. Aynı zamanda
ortak girişimin ana şirketleri konumunda olan CARLYLE ve MUBADALA’nın faaliyetleri
arasında küresel ölçekte yatay veya dikey etkilenen pazarlar mevcut olsa da, ana
şirketlerin Türkiye’deki faaliyetleri, ortak girişimin faaliyetleri ile beraber incelendiğinde,
ortak girişimin faaliyetlerinin oluşturduğu pazar bakımından alt, üst veya komşu
pazarlarda yatay veya dikey örtüşme bulunmamaktadır.
(25) Yapılan bu inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, tarafların, ilgili pazar
konumunda bulunan alkol etoksilat pazarındaki pazar paylarının sınırlı olduğu, bu
nedenle bildirime konu işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında
herhangi bir pazarda hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(26) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin
ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle
işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.




Full & Egal Universal Law Academy