Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-3-071
Karar Sayısı : 19-38/583-249
Karar Tarihi : 07.11.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER : Mehmet GERÇEK, Abdullah ATEŞ, Emine HARMANKAYA
C. İLGİLİ TARAF : - Türk Eczacıları Birliği
Mustafa Kemal Mah. 2147. Sok. No:3 06510 Çankaya/Ankara
(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 17.10.2018 tarih ve 18-39/629-M sayılı
kararıyla yürütülen önaraştırma kapsamında 18.06.2019 tarihinde Türk Eczacıları
Birliğinde yapılmak istenen yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 17.10.2018 tarih ve 18-39/629-M
sayılı kararı ile Türk Eczacıları Birliği (TEB) ve İstanbul Eczacı Odası hakkında 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) ihlal edilip
edilmediğine ilişkin önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Kurulun verdiği karara
istinaden önaraştırma süreci 17.06.2019 tarihi itibarıyla başlamıştır.
(3) Başlatılan önaraştırma kapsamında raportörlerce 18.06.2019 tarihinde saat 10:00’da
TEB binasına girilmiş, yetki belgesi ile Rekabet Kurumu (Kurum) kimlik kartları ibraz
edilmiştir. 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinin raportörlere verdiği yetkiler ve
aynı Kanun’un 16. ve 17. maddesinde düzenlenen para cezaları hakkında yönetmelik
çerçevesinde yapılan bilgilendirilmenin akabinde yerinde incelemeye geçilmek
istendiği o esnada hazır bulunan TEB yetkililerine bildirilmiştir. Yerinde incelemenin
yaklaşık 1 saat 20 dakika geç başlaması ve talep edilen belgelerin verilmemesi
hususunu da içerecek şekilde yerinde inceleme tutanağı düzenlenerek inceleme
sonlandırılmıştır.
(4) Bunun üzerine düzenlenen 26.06.2019 tarih ve 2018-3-071/BN-1 sayılı Bilgi Notu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda;
- Önaraştırma kapsamında 18.06.2019 tarihinde yerinde inceleme yapılmak istenen
TEB’in yerinde incelemeyi zorlaştırdığı ve inceleme esnasında kimi belgelerin
suretlerinin alınmasına izin vermediği,
- Adı geçen teşebbüs birliğine;
- yerinde incelemenin geciktirilmesine ilişkin davranışları nedeniyle 2018 yılı
gayri safi gelirinin 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d)
bendi uyarınca,
- inceleme esnasında tespit edilen kimi belgelerin alınmasına müsaade
edilmemesi nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının
(c) bendi uyarınca
idari para cezası verilmesi gerektiği
19-38/583-249
2/5
ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(6) Önaraştırma kapsamında 18.06.2019 tarihinde saat 10:00’da TEB binasına
raportörlerce girilmiş ve danışmanın yönlendirmesi ile Genel Sekreter Yardımcısı
(…..)’e Kurum kimlik kartları ve yetki belgeleri ibraz edilerek yerinde incelemeye
başlanmak istendiği ifade edilmiştir. Genel Sekreter Yardımcısının inceleme hakkında
bilgilendirdiği TEB Avukatı (…..) ile de görüşme yapılarak incelemenin konusu
hakkında bilgilendirme yapılmıştır. Avukat (…..) tarafından ise TEB yöneticilerinin izni
olmadan söz konusu incelemenin başlatılamayacağı ifade edilmiştir. Yerinde
incelemenin vakit kaybetmeksizin çalışanların refakatinde başlatılması talebi de bu
aşamada reddedilmiştir.
(7) TEB Genel Sekreteri (…..) saat 10:50’de TEB binasına gelmiş ve daha önce bahsi
geçen yetkililere yapılan bilgilendirme bu kez (…..) yapılmıştır. Bu bilgilendirmenin
akabinde yerinde incelemeye ancak saat 11.20 civarında başlanabilmiştir. Yerinde
incelemenin yaklaşık 1 saat 20 dakika geç başlamasına ilişkin TEB görüşü Yerinde
İnceleme Tutanağına şu şekilde yansımıştır: “İncelemeye yetkili uzmanlar yetki
belgelerini ibraz ederek inceleme yapacaklarını bildirmişlerdir. Kendilerine
organizasyon şeması sunulmuştur. İncelemenin konusu ve incelemenin nasıl yapıldığı
konusunda bilgi istenmiş, bu süreç tarafımızca netleştirilmek açısından uzun
sürmüştür. TEB Genel Sekreteri (…..) gelmesi ile gerekli inceleme başlamıştır. Yapılan
incelemeyi engelleme ve geciktirme kastımız söz konusu olmayıp Birlik yöneticilerinin
şehir dışında bulunmaları nedeniyle hazır olmaması ve denetime konu edilecek
bilgisayarların kullanıcıların kişisel amaçla kullanımına da açık olması sebebiyle
yöneticilerden Ankara’da bulunan Genel Sekreter (…..) bilgisi ve hazır bulunması ile
denetim yapılmasının daha sağlıklı olacağı açıklanmış, denetimin devamında da bilgi
işlem çalışanlarından destek alınarak II. Başkan (…..) bilgisayarının şifresi sıfırlanarak
açılması ve denetimin yapılmasına yardımcı olunmuştur.”
(8) Yerinde inceleme sürecinin tamamlanması ve bu süreçte tespit edilen belgelerin
suretlerinin alınması maksadıyla raportörlerce saat 19.00 civarında bilgisayar çıktıları
alınmaya başlanmıştır. Ancak Genel Sekreter Yardımcısı (…..) bilgisayarında bulunan
ve önaraştırma konusu ile ilgili olduğu değerlendirilen bir kısım belgenin alınmasına
TEB yetkilileri tarafından izin verilmemiştir. Bunun üzerine bahsi geçen belgelerin
verilmemesi hususunu da içerecek şekilde yerinde inceleme tutanağı düzenlenerek
inceleme sonlandırılmıştır. Yapılan yerinde inceleme sonrasında TEB yetkililerinin
vermekten imtina ettiği belgeler şunlardır:
- 13.11.2018 tarihli Türk Eczacıları Birliği 41. Dönem Merkez Heyeti 4. Başkanlar
Danışma Kurulu1 Toplantısı ses kaydı dökümü (72 sayfa),
- 10.01.2019 tarihli Türk Eczacıları Birliği 41. Dönem Merkez Heyeti 5. Başkanlar
Danışma Kurulu Toplantısı ses kaydı dökümü (63 sayfa),
- 15.03.2019 tarihli Türk Eczacıları Birliği 41. Dönem Merkez Heyeti 6. Başkanlar
Danışma Kurulu Toplantısı ses kaydı dökümü (59 sayfa),
- 13.11.2018 tarihli Türk Eczacıları Birliği 41. Dönem Merkez Heyeti 4. Başkanlar
Danışma Kurulu Toplantısının katılımcıları tarafından imzalı toplantı katılım formu
(4 sayfa),
1 Danışma Kurulunun 54 oda başkanından oluştuğu ifade edilmiştir.
19-38/583-249
3/5
- “IQVIA Sağlık Verilerinin TEB’e Teminine İlişkin Sözleşme” taslağı (2 sayfa) ve
sözleşme konusu ürünlerin listesini içeren ek (1 sayfa)
(9) Yerinde inceleme esnasında verilmeyen belgeler, MD5:5106ce040f7bef8ea-
7c82d3c51913399, SHA1:bc70c73de1283f9e5ceb43ac5b6a759ed03fafe4 hash
değerli “RK.Belgeler.rar” isimli dosya ile TEB Genel Sekreter Yardımcısı (…..)
tarafından kullanılan bilgisayarda bırakılmıştır. Bahsi geçen belgelerin verilmemesinin
gerekçeleri TEB Avukatı (…..) tarafından Yerinde İnceleme Tutanağı’na şu şekilde
yansıtılmıştır:
“54 Oda Başkanı ve TEB Merkez Heyeti, Denetleme Kurulundan oluşan Başkanlar
Kurulunda hazır bulunan başkanların gündemle ilgili Öneri ve taleplerini, kişisel
beklentilerini içeren, meslekle ilgili tartışmaları barındıran, meslektaşlarla ilgili disiplin
soruşturmalarını ilgilendiren, idarenin sağlık politikalarına ilişkin kişisel görüşler ile
değerlendirmelerinin ve merkez heyet çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerin yer
aldığı konuşma çözümlerini içermektedir. Bu toplantılar katılanlar dışında herkese
kapalıdır. Toplantı konuşmaları hiçbir yerde yayımlanmamaktadır. Toplantıya
katılanların sadece isim ve imzalarını içeren katılım formunun da verilmesine -kişilerin
özel bilgilerini içermesi dolayısıyla- muvafakat edilmemiştir. Tamamen katılanların
Kişisel Verilerinin Korunması Kanunu kapsamında korunan haklarını içermektedir. Bu
nedenle söz konusu belgelerin verilmesi uygun bulunmamıştır. Ayrıca IQVIA firmasının
sözleşme teklifi olan sözleşme örneğinin verilmesinden de imtina edilmiştir. Zira bu
sözleşme müvekkil tarafından imzalanmadığı gibi karşı tarafın ticari bilgilerini içermesi
nedeniyle verilmesinden imtina edilmiştir….”
(10) Yerinde inceleme yetkisi, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin ortaya
çıkarılmasında kullanılan en önemli araçların başında gelmektedir. Bu yetkinin etkin
bir şekilde kullanılması, verimli sonuçlar elde edilebilmesinde büyük öneme sahiptir.
4054 sayılı Kanun’un “İdari Para Cezası” başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (d)
bendinde de “Yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması” idari para
cezası verilmesi gereken hallerden biri olarak düzenlenmiştir.
(11) 4054 sayılı Kanun’un 15. maddesi çerçevesinde gerçekleştirilen yerinde incelemelerde
eylemin engellenme/zorlaştırma niteliğinin tespiti bakımından, inceleme sürecinin bir
bütün olarak ele alınması gerektiği değerlendirilmektedir. Öncelikle TEB binasına
inceleme yapmak üzere saat 10.00’da intikal edilmesine rağmen incelemeye yaklaşık
1 saat 20 dakika gecikme ile başlanabilmiştir. Söz konusu gecikmeye ilişkin olarak TEB
tarafından öne sürülen ve incelemenin başlaması açısından genel sekreterin bizzat
hazır bulunmasını temel alan ve tutanağa yansıyan gerekçenin incelemenin
geciktirilmesi için uygun ve yeterli olmadığı değerlendirilmektedir.
(12) Mevcut dosya bakımından yerinde incelemeye ilişkin bilgilendirme de öncelikle Genel
Sekreter Yardımcısına yapılmış olup; bu kişinin TEB Avukatına danışma talebi kabul
edilmiş, akabinde benzer bilgilendirme TEB Avukatına da yapılmıştır. Ancak Genel
Sekreter (…..) hazır bulunmasının beklenmesi nedeniyle inceleme 1 saat 20 dakika
gecikme ile başlayabilmiştir. Bu sürenin yerinde incelemenin amacıyla
bağdaşmayacak durumlara imkan verebilecek kadar uzun olduğu
değerlendirilmektedir. Dolayısıyla TEB yetkililerinin söz konusu geciktirilmeye yönelik
davranışlarının yerinde incelemenin engellenmesi niteliğinde olduğu sonucuna
ulaşılmıştır.
(13) Değerlendirilmesi gereken diğer bir husus ise yerinde inceleme sürecinde tespit
edilmesine rağmen TEB yetkilileri tarafından suretlerinin alınmasına muvafakat
19-38/583-249
4/5
edilmeyen belgelerin durumudur. 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlıklı 15.
maddesi hükmünü;
“Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü
hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu amaçla
teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin:
a) Defterlerini, her türlü evrak ve belgelerini inceleyebilir ve gerekirse suretlerini
alabilir,
b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir,
c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir.
…
(Ek: 01.08.2003-4971/ 25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair
vasıtaların suretlerini vermekle yükümlüdür…”
şeklindedir. Bu hüküm, teşebbüs ya da teşebbüs birliklerinin her tür evrak ve
belgelerinin incelenebileceğini ve suretlerinin alınabileceğini düzenlemekte, istenilen
belgelerin suretlerinin verilmesinin ilgililer açısından bir zorunluluk olduğunu
içermektedir. Bu noktada yerinde inceleme tutanağına yansıyan; belge içeriğinde
kişisel verilerin/görüşlerin bulunması, ticari sır içermesi, toplantıların katılanlar dışında
herkese kapalı olması gibi gerekçelerin kabul edilebilir olmadığı ve yerinde
incelemenin amacıyla bağdaşmadığı değerlendirilmektedir. Sonuç olarak yerinde
inceleme esnasında tespit edilmesine rağmen bir kısım belgenin suretlerinin TEB
yetkilileri tarafından alınmasına müsaade edilmemesi yerinde incelemenin
engellenmesi hali teşkil etmektedir.
(14) Dolayısıyla mevcut dosya bakımından TEB’e yerinde incelemeyi engellemesi
nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca
2018 yılı gayri safi gelirinin binde beşi oranında idari para cezası verilmesi gerektiği
kanaatine varılmıştır. Dosya içeriğinden TEB’in 2018 yılı gayri safi gelirinin (…..) TL
olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının
(d) bendi uyarınca TEB’e (…..) TL ceza verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
(15) Ayrıca TEB’e 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca
yerinde incelemeyi engellemesi nedeniyle 18.06.2019 gününü takip eden 19.06.2019
gününden başlamak ve söz konusu engellemeyi sona erdirecek yazılı davetinin
Rekabet Kurumu kayıtlarına girmesine kadar yürütülmek üzere her gün için, 4054
sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, 2018 mali yılı
sonunda oluşan gayri safi gelirinin on binde beşi oranında olmak üzere (…..) TL idari
para cezası verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
H. SONUÇ
(16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Rekabet Kurulunun 17.10.2018 tarih ve 18-39/629-M sayılı kararıyla yürütülmekte
olan önaraştırma kapsamında 18.06.2019 tarihinde yerinde inceleme yapılmak
istenen Türk Eczacıları Birliğinin yerinde incelemeyi engellediğine,
2. Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi
uyarınca 2018 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi
gelirlerinin binde beşi oranında olmak üzere (…..) idari para cezası verilmesine;
3. Ayrıca Türk Eczacıları Birliğine, yerinde incelemeyi engellemesi nedeniyle
18.06.2019 gününü takip eden 19.06.2019 gününden başlamak ve söz konusu
engellemeyi sona erdirecek yazılı davetinin Rekabet Kurumu kayıtlarına girmesine
19-38/583-249
5/5
kadar yürütülmek üzere her gün için, 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi uyarınca, 2018 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirinin on
binde beşi oranında olmak üzere (…..) TL idari para cezası verilmesine
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir
Full & Egal Universal Law Academy