Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2019-5-047 (Devralma)
Karar Sayısı : 19-38/586-252
Karar Tarihi : 07.11.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER : Serap TOPALÖMER, Esra KÜÇÜKİKİZ,
Osman AYAR, Ahmet Buğra KAZAK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Dorak Turizm ve Gayrimekul Yatırımları Holding A.Ş.
Temsilcisi: Av. Mert KARAMUSTAFAOĞLU
Valikonağı Caddesi, Başaran Apt. No:21/1 34367
Nişantaşı, Şişli/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: DORAK HIS Otelcilik ve Tic. A.Ş.’nin, Dorak Turizm ve
Gayrimenkul Yatırımları Holding A.Ş.’nin tek kontrolünden, Dorak Turizm ve
Gayrimenkul Yatırımları Holding A.Ş. ve H.I.S Hotel Holdings Co. Ltd.’nin ortak
kontrolüne geçmesi işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 23.10.2019 tarih ve 7229 sayı
ile giren ve eksiklikleri 05.11.2019 tarih ve 7655 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim
üzerine düzenlenen 05.11.2019 tarih ve 2019-5-047/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) İlgili başvuruda; DORAK Turizm ve Gayrimenkul Yatırımları Holding A.Ş. (DORAK)
tarafından kontrol edilen DORAK HIS Otelcilik ve Tic. A.Ş.’nin (DORAK HIS
OTELCİLİK) tamamının ve tek kontrolünün HIS DORAK Turizm Otel Yatırımları ve
Dış Ticaret A.Ş. (HIS DORAK) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep
edilmiştir. Bildirim Formunda HIS DORAK’ın DORAK ve HIS GRUBU’nun ortak
kontrolünde bulunduğu, HIS DORAK’ın 2019 yılında Pamukkale’de sıfırdan bir otel
yatırım yapılması için kurulduğu, hâlihazırda herhangi bir cirosu bulunmadığı ve
bildirim konusu işlemde sadece bir aracı işlevini gördüğü belirtilmektedir. Bu nedenle,
işlem sonucunda DORAK HIS OTELCİLİK, DORAK ve HIS GRUBU’nun ortak
kontrolüne geçecektir.
(5) Bildirim konusu işleme ilişkin olarak H.I.S Hotel Holdings Co., Ltd. (HHH) ve DORAK
arasında 25.09.2019 tarihli Tadil Edilmiş ve Yeniden Düzenlenmiş Olan Ortak Girişim
ve Hissedarlar Sözleşmesi (Sözleşme), HIS DORAK ve DORAK arasında
26.09.2019 tarihli “Hisse Alım Sözleşmesi” düzenlenmiştir.
(6) Bildirim konusu işlem ile DORAK’ın tek kontrolünde bulunan DORAK HIS
OTELCİLİK’in HIS DORAK aracılığıyla DORAK ve HIS GRUBU’nun ortak kontrolüne
19-38/586-252
2/5
geçeceğine yönelik DORAK ve HHH arasında düzenlenmiş Sözleşme’de yer alan
hükümlere aşağıda yer verilmektedir.
Sözleşme’nin 6.9.1. maddesinde HIS DORAK’ın yönetim kurulunun beş
üyeden oluşacağı; üç üyenin HIS GRUBU, iki üyenin DORAK tarafından
gösterilen adaylar arasından seçileceği belirtilmektedir.
Sözleşme’nin 6.10. maddesinde teşebbüsün üst yönetimini oluşturan
CEO, CFO ve Genel Müdür’ün DORAK tarafından aday gösterileceği ve
yönetim kurulu tarafından atanacağı ifade edilmektedir. Sözleşme’nin
esaslı yönetim kurulu kararlarının düzenlendiği EK-8 ikinci bölümünde;
CEO, CFO ve Genel Müdür’ün tayin edilmesi veya görevden alınması
esaslı yönetim kurulu kararları arasında yer almaktadır.
Sözleşme’nin 6.9.3. maddesinde yer alan hükümlere göre esaslı yönetim
kurulu kararlarında toplantı nisabının sağlanabilmesi için en az bir HIS
GRUBU yönetim kurulu üyesi ve bir DORAK yönetim kurulu üyesi olmak
üzere en az üç yönetim kurulu üyesinin toplantıda hazır bulunması
gerekmektedir. Esaslı yönetim kurulu kararlarında karar nisabı ise en az
bir HIS GRUBU yönetim kurulu üyesi ve bir DORAK yönetim kurulu üyesi
olmak üzere toplantıda hazır bulunan yönetim kurulu üyelerinin salt
çoğunluğudur.
(7) Yer verilen hükümlerden esaslı yönetim kurulu kararlarının alınabilmesi için her iki
taraftan en az bir yönetim kurulu üyesinin olumlu oy kullanması gerektiği
anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, HIS DORAK’ın üst yönetimine ilişkin stratejik kararlarda
taraflardan herhangi birinin toplantıya katılmayarak veya olumlu oy kullanmayarak
esaslı yönetim kurulu kararlarının alınmasını engelleyebileceği, bu çerçevede HIS
DORAK’ın DORAK ve HIS GRUBU’nun ortak kontrolünde olduğu anlaşılmaktadır.
Böylelikle, bildirime konu işlem neticesinde, devre konu şirket DORAK HIS
OTELCİLİK’in HIS DORAK aracılığıyla kontrol yapısı tek kontrolden ortak kontrole
dönüşecektir.
(8) Bildirime konu işlem de teşebbüsün bir kısmının ortak kontrolünün devri niteliği ile
2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır.
Ayrıca tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinde belirtilen eşikleri aştığı dolayısıyla bildirim konusu işlemin izne tabi olduğu
tespit edilmiştir.
(9) İşlem taraflarından DORAK; iştirakleri aracılığı ile turizm, seyahat acenteliği,
konaklama, otelcilik, yeme içme, taşımacılık, perakende turistik mağazacılığı, sıcak
hava balonu işletmeciliği, akaryakıt bayiliği ve madencilik gibi çeşitli alanlarda faaliyet
gösteren bir holding şirketidir. Bildirim Formunda DORAK’ın Nevşehir Kapadokya
Bölgesinde Hilton Double Tree Avanos, Göreme Kaya Otel, Ramada Kapadokya,
Sacred House ve Uçhisar Kaya Otel olmak üzere beş otel işletmekte olduğu bilgisi
verilmektedir. Bunun yanı sıra, DORAK seyahat acenteliği ve tur operatörlüğü
faaliyetleri kapsamında Nevşehir’e çeşitli ülkelerden turist getirmektedir.
(10) Diğer işlem tarafı HIS GRUBU turizm, seyahat, konaklama, tema parkı, sigortacılık,
enerji, teknoloji gibi alanlarda küresel çapta faaliyet göstermektedir. HIS GRUBU
Türkiye’deki faaliyetlerini iştirakleri HIS Uluslararası Turizm Seyahat Acentesi Ltd. Şti.
(HIS ULUSLARARASI), HIS Yurtdışı Eğitim Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. (HIS
YURTDIŞI EĞİTİM) ve HIS Fuarcılık Hizmetleri Ltd. Şti. (HIS FUARCILIK) aracılığıyla
19-38/586-252
3/5
yürütmektedir. HIS ULUSLARARASI seyahat işleriyle ilgili alanlarda iştigal etmekte
olup bu kapsamda yurt içi/yurt dışı seyahatler için seyahat düzenleme hizmetleri
sunulması, misafir ilişkileri hizmetleri verilmesi ve yurt dışındaki ziyaretçilere acil
yardım hizmetleri sunulması gibi faaliyetleri gerçekleştirmektedir. HIS YURTDIŞI
EĞİTİM yurtdışında eğitim almak isteyen öğrenciler için eğitim danışmanlığı hizmeti
sunmakta, HIS FUARCILIK ise fuarcılık hizmetleri sağlamaktadır. Bildirim Formunda
HIS GRUBU’nun Türkiye’de sadece HIS ULUSLARARASI aracılığıyla ciro elde ettiği
belirtilmektedir. İlaveten, HIS GRUBU’nun Nevşehir’de otelcilik konusunda herhangi
bir faaliyeti bulunmadığı, öte yandan seyahat acenteliği ve tur operatörlüğü
kapsamında çeşitli ülkelerden Nevşehir’e turist getirdiği bilgisi verilmektedir.
(11) DORAK HIS OTELCİLİK’in aktifinde Nevşehir ilinde bulunan ve daha önce
“Dedeman Kapadokya” unvanı ile konaklama işletmesi olarak faaliyet gösteren tesis
bulunmaktadır. Tesis 2015 yılının Kasım ayında DORAK tarafından devralınmış olup
2016 yılının başından bu yana herhangi bir faaliyette bulunmamaktadır. Tesisin
yeniden bakım, onarım ve tadilat sürecinin tamamlanmasını takiben “Marriot
Kapadokya” unvanı ile konaklama işletmesi olarak faaliyet göstereceği
belirtilmektedir.
(12) Bu çerçevede; DORAK’ın otel işletmeciliği alanındaki faaliyetleri ve devre konu
tarafta bulunan gayrimenkulün bir otel olduğu dikkate alındığında bahse konu işlem
bakımından “otelcilik hizmetleri” alanında yatay bir örtüşme meydana gelecektir.
(13) Oteller, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından “Turizm Tesislerinin
Belgelendirilmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmelik” uyarınca yıldız sayılarına göre
sınıflandırılmaktadır. Rekabet Kurulunun otelcilik hizmetleri alanındaki kararları
incelendiğinde ilgili ürün pazarının yıldız sınıflandırmasına gidilmeden “otelcilik
hizmetleri pazarı” olarak geniş bir çerçevede ele alındığı kararlara rastlanmakla
birlikte, daha dar kapsamlı olacak şekilde “4/5 yıldızlı otelcilik hizmetleri”,“4 yıldızlı
otelcilik hizmetleri” ve “5 yıldızlı otelcilik hizmetleri” olarak ayrı ayrı tanımlandığı
örnekler de bulunmaktadır.
(14) Bildirim Formunda devre konu gayrimenkulün “Marriot Kapadokya” unvanı ile beş
yıldızlı bir otel olarak faaliyet göstermesinin öngörüldüğü belirtilmektedir. Ayrıca,
Kapadokya’da DORAK bünyesinde bulunan Hilton Double Tree Avanos’un beş
yıldızlı; Ramada Kapodakya’nın dört yıldızlı; Sacred House, Göreme Kaya Otel ve
Uçhisar Kaya Otel’in ise herhangi bir yıldız sınıflandırması altında bulunmamakla
birlikte “Cave Butik Otel” özel belgesine1 sahip olduğu, dolayısıyla dört ve beş yıldızlı
oteller ile eşdeğer nitelikte olduğu ifade edilmektedir.
(15) Kapadokya Bölgesi her yıl binlerce yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret edilen, bu
nedenle de ülkemizin önde gelen turistik yerlerinden biri konumundadır. Bölgenin
doğal ve karakteristik özelliklerinden ötürü turistlerin öncelikli tercihi bir otel tatili
yapmaktan ziyade sıcak hava balonu uçuşu, ATV turları, jeep turları ve kültür gezileri
gibi alanlardaki imkânları değerlendirmeye yoğunlaşmaktadır. Dolayısıyla müşteri
tercihleri bakımından işbu dosya özelinde dört ve beş yıldızlı otellerin ikame
1 Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmelik’in 42. maddesi uyarınca;
özel tesislerin yer aldığı yapı veya bulunduğu bölgenin mimari özgünlük, tarihi değer, doğaya ait
özellik, sanatsal değer, yerel, ulusal veya başka uluslara ait kültürleri yansıtan yapı, tefriş veya
dekorasyon ve üstün kaliteli veya özellikli malzeme ile yapım ve dekorasyon özelliklerinden en az birini
taşıması gerektiği; ayrıca tesisin işletmeciliğinin faaliyet gösterdiği alanda, ulusal veya uluslararası, en
az beş yıllık marka veya ün sahibi olması, faaliyet gösterdiği alanda yerel, ulusal veya başka uluslara
ait kültürleri yansıtması özelliklerinden en az birini taşıması gerektiği ifade edilmektedir.
19-38/586-252
4/5
olabileceği, bu nedenle işlemden etkilenen pazarın “4/5 yıldızlı otelcilik hizmetleri”
olarak tanımlanabileceği değerlendirilmektedir.
(16) Bunun yanı sıra; gerek DORAK’ın gerek HIS GRUBU’nun çeşitli ülkelerden
Nevşehir’e turist getirme faaliyetleri bulunmaktadır. Dolayısıyla DORAK HIS
OTELCİLİK üzerinde ortak kontrol tesis edecek olan tarafların “seyahat acenteliği ve
tur operatörlüğü” alanındaki faaliyetleri arasında yatay bir örtüşme yaşanacağı,
ayrıca “seyahat acenteliği ve tur operatörlüğü”nün oteller ile olan ilişkisi göz önünde
bulundurulduğunda tarafların faaliyetleri arasında dikey bir örtüşme de ortaya
çıkacağı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, dosya kapsamında “seyahat acenteliği ve tur
operatörlüğü” pazarı hem yatay hem dikey etkilenen pazar olarak değerlendirilmiştir.
Devre konu otelin Nevşehir’de bulunması ve işlem taraflarının seyahat acenteliği ve
tur operatörlüğü faaliyetlerinin Nevşehir’de yoğunlaşmış olmasından ötürü ilgili
coğrafi pazar Nevşehir’dir.
(17) Yatak sayısı baz alınarak hesaplanan pazar payları incelendiğinde; DORAK’ın
Nevşehir’de “4/5 yıldızlı otelcilik hizmetleri” pazarında halihazırda (…..) pazar payına
sahip olduğu, HIS GRUBU’nun bu alanda herhangi bir faaliyeti bulunmadığı, DORAK
HIS OTELCİLİK’in ise (…..) pazar payına sahip olacağı görülmektedir. Bu çerçevede,
bildirim konusu işlem neticesinde işlem taraflarının ulaşacağı toplam pazar payının
(…..) olacağı değerlendirilmektedir. Bunun yanı sıra, DORAK HIS OTELCİLİK’in
hâlihazırda DORAK’ın kontrolünde bulunmasından ötürü bildirime konu işlem ile yeni
bir otelin devralınması söz konusu olmamakta, yalnızca DORAK kontrolünde bulunan
ve hâlihazırda herhangi bir faaliyeti bulunmayan bir otelin kontrol yapısı
değişmektedir. Ayrıca Nevşehir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü verilerine göre 2018
yılı sonu itibarıyla 4/5 yıldızlı otel sınıfında sayılabilecek 62 otel bulunmaktadır. Bu
oteller taraflar üzerinde rekabetçi baskı yaratabilecek düzeydedir.
(18) Ana teşebbüslerin “seyahat acenteliği ve tur operatörlüğü” pazarındaki faaliyeti ile
DORAK HIS OTELCİLİK’in “4/5 yıldızlı otelcilik hizmetleri” pazarındaki faaliyeti
dolayısıyla ortaya çıkan dikey örtüşme de 7. madde kapsamında değerlendirilmelidir.
Seyahat otelciliği pazarında DORAK’ın (…..), HIS GRUBU’nun (…..) pazar payı
bulunmaktadır. Gerek Türkiye genelinde gerek oldukça turistik bir bölge olan
Nevşehir genelinde seyahat acenteliği ve tur operatörlüğü pazarı oldukça fazla
sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği rekabetçi bir pazar yapısı sergilemektedir. Zira
Nevşehir’e dünyanın birçok farklı bölgesinden turist getiren ve dünya çapında faaliyet
gösteren tanınmış oyuncular bulunmakla birlikte daha küçük ölçekli ve belirli
bölgelere yoğunlaşan seyahat acenteleri de bulunmaktadır. Yatak sayısı baz
alındığında DORAK HIS OTELCİLİK’in 4/5 yıldızlı otelcilik hizmetleri pazarındaki
potansiyel pazar payı (…..) civarındadır. Ayrıca daha önce de ifade edildiği üzere
Nevşehir’de 2018 yılı sonu itibarıyla 4/5 yıldızlı otel sınıfında sayılabilecek 62 otel
bulunmaktadır. Bu çerçevede, işlem neticesinde tarafların pazar payları ve pazarların
yapısı dikkate alındığında dikey örtüşme dolayısıyla girdi ya da müşteri kısıtlamasına
yol açacak bir rekabetçi endişe oluşmamaktadır.
(19) Yukarıdaki incelemeler çerçevesinde bildirime konu işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi kapsamında herhangi bir pazarda hâkim durum yaratılmasının veya mevcut
hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır
(20) Bunun yanı sıra, gerek DORAK’ın gerek HIS GRUBU’nun Nevşehir’de seyahat
acenteliği ve tur operatörlüğü pazarında faaliyetleri bulunduğundan DORAK HIS
OTELCİLİK dolayısıyla ana teşebbüsler arasında bir koordinasyon oluşup
19-38/586-252
5/5
oluşmayacağı da incelenmelidir. Cevabi yazıda; HIS GRUBU’nun seyahat acenteliği
ve tur operatörlüğü pazarında ağırlıklı olarak Japonya ve Endonezya’dan tatil amaçlı
turist getirdiği, DORAK’ın getirdiği turistlerin %50’den fazlasını Çin ve Tayvan’dan
gelen turistlerin oluşturduğu, Japonya ve Endonezya uyruklu turistlerin DORAK’ın
getirdiği turistlerin yalnızca %13’ünü oluşturduğu ve bu grupların da kurumsal
müşterilerden oluştuğu belirtilmektedir. Bu çerçevede, DORAK ve HIS GRUBU’nun
hitap ettiği müşteri kitlesinin ve ağırlıklı olarak çalıştıkları ülkelerin farklılaştığı
anlaşılmaktadır. Ayrıca yukarıda da yer verildiği üzere, seyahat acenteliği ve tur
operatörlüğü pazarı oldukça fazla sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği rekabetçi bir
pazar yapısı sergilemektedir. Bu nedenle, işlem neticesinde ana teşebbüsler
arasında ortak girişim dolayısıyla koordinasyon riski oluşmayacağı
değerlendirilmektedir.
H. SONUÇ
(21) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60
gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy