Rekabet Kurumu - Karar Sayı 19-40/669-287

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

(Yargı Kararı Üzerine)
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2015-1-094 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 19-40/669-287
Karar Tarihi : 14.11.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER: Çağlar Deniz ATA, Abdullah ATEŞ, Hande DAYAN,
Kübra Dilara TANRIVER, Esma AKSU
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR : - Göksu Enerji Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş.
Mahatma Gandhi Caddesi 96/3 GOP, Çankaya, Ankara
- Saturn Power Enerji San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Av. Mehmet Suat KAYIKÇI
Rumeli Caddesi Birlik Apt. No:42/10 Nişantaşı,
Şişli, İstanbul
- FRT-GES Enerji San. ve Tic. A.Ş.,
Mebusevleri Mah. Ayten Sok. No:9 Kat:1 Tandoğan,
Çankaya, Ankara
- ŞFK-GES Enerji San. ve Tic. A.Ş.,
Mebusevleri Mah. Ayten Sok. No:9 Kat:1 Tandoğan,
Çankaya, Ankara
- PAGES Enerji San. ve Tic. A.Ş.,
Mebusevleri Mah. Ayten Sok. No:9 Kat:1 Tandoğan,
Çankaya, Ankara
- SAGES Enerji San. ve Tic. A.Ş.,
Mebusevleri Mah. Ayten Sok. No:9 Kat:1 Tandoğan,
Çankaya, Ankara
- SNM-GES Enerji San. ve Tic. A.Ş.
Mebusevleri Mah. Ayten Sok. No:9 Kat:1 Tandoğan,
Çankaya, Ankara
D. HAKKINDA SORUŞTURMA
YAPILAN : - Meram Elektrik Dağıtım A.Ş.
Sancak Mahallesi Yeni İstanbul Caddesi No:92
Selçuklu, Konya
(1) E. DOSYA KONUSU: Meram Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin lisanssız elektrik üretimi
başvurularının değerlendirilmesinde ayrımcı davranışlarda bulunarak 4054
sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddiasına ilişkin olarak alınan
02.03.2016 tarih ve 16-07/134-60 sayılı Rekabet Kurulu kararının 4. İdare
Mahkemesinin 16.07.2018 tarihli, E: 2016/3512, K: 2018/1815 sayılı ve aynı tarih
19-40/669-287
2/61

E: 2016/5542, K: 2018/1816 sayılı kararları ile iptali üzerine 4054 sayılı Kanun’un
6. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvurularda özetle, Meram Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin
(MEDAŞ) lisanssız elektrik üretimi başvurularının değerlendirmesinde ayrımcı
davranışlarda bulunularak hakim durumunu kötüye kullandığı belirtilerek 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) kapsamında gereğinin
yapılması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 29.09.2015 tarih, 4563
sayı ile intikal eden başvuru üzerine düzenlenen 31.12.2015 tarihli ve 2015-1-094/İİ
sayılı İlk İnceleme Raporu, 06.01.2016 tarihli Rekabet Kurulu (Kurul) toplantısında
görüşülmüş ve 16-01/16-M sayı ile iddialar hakkında önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir. Önaraştırma kararının ardından ayrıca benzer iddiaları içeren; FRT-GES
Enerji San. ve Tic. A.Ş., ŞFK-GES Enerji San. ve Tic. A.Ş., PAGES ENERJİ San. ve
Tic. A.Ş., SAGES Enerji San. ve Tic. A.Ş., SNM-GES Enerji San. ve Tic. A.Ş. (hepsi
birlikte GES ŞİRKETLERİ) tarafından birlikte yapılan ve Saturn Power Enerji Sanayi
ve Ticaret A.Ş. (SATURN) tarafından yapılan sırasıyla 28.01.2016 tarihli ve 608 sayılı
ve 19.01.2016 tarihli ve 390 sayılı başvurular da Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 16.02.2016 tarihli ve 2015-1-094/ÖA sayılı
Önaraştırma Raporu Kurulun 02.03.2016 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 16-
07/134-60 sayı ile MEDAŞ’ın lisanssız elektrik üretimi başvurularının
değerlendirmesinde ayrımcı davranışlarda bulunarak 4054 sayılı Kanun’un 6.
maddesini ihlal ettiği iddiasına ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına karar verilmiştir.
(4) Söz konusu karar üzerine, kararın iptali istemiyle 4. İdare Mahkemesinde açılan
davalar sonucunda, Ankara 4. İdare Mahkemesi tarafından 16.07.2018 tarihli, E:
2016/3512, K: 2018/1815 sayılı ve aynı tarih E: 2016/5542, K: 2018/1816 sayılı
kararlar ile MEDAŞ hakkında soruşturma açılması gerekirken tesis edilen dava
konusu Kurul kararında hukuka uyarlılık bulunmadığı sonucuna varılarak Kurulun
02.03.2016 tarih ve 16-07/134-60 sayılı kararı iptal edilmiştir.
(5) Bunun üzerine mahkeme kararının gereğinin yerine getirilmesi için hazırlanan
06.12.2018 tarihli ve 2015-1-94/BN sayılı Bilgi Notunun görüşüldüğü 13.12.2018
tarihli ve 18-47/731-M sayılı Kurul toplantısında MEDAŞ hakkında soruşturma
açılmasına karar verilmiştir.
(6) Soruşturma bildirimi MEDAŞ’a 25.12.2018 tarih ve 15778 sayı ile gönderilmiş, 4054
sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca soruşturma bildiriminde yer
verilen bulgu, tespit, iddia ve değerlendirmeler hakkındaki yazılı savunmalarının 30
gün içinde Kuruma gönderilmesi istenmiştir. Anılan bildirimler tarafa 27.12.2018
tarihinde tebliğ edilmiştir. MEDAŞ tarafından gönderilen ilk yazılı savunma süresi
içinde 25.01.2019 tarih ve 531 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(7) 15.05.2019 tarih, 2015-1-94/BN-02 sayılı Bilgi Notu üzerine Kurulun 23.05.2019
tarihli ve 19-19/265-M sayılı kararı ile soruşturma süresi, 4054 sayılı Kanun'un 43.
maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bitiminden itibaren iki ay uzatılmıştır.
(8) Anılan Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma çerçevesinde MEDAŞ’ta
26.12.2018 tarihinde yerinde inceleme yapılmış, 24.05.2019 tarihli ve 6226 sayılı,
21.06.2019 tarihli ve 7304 sayılı ve 04.07.2019 tarihli ve 7830 sayılı yazılar ile
MEDAŞ’tan bilgi talebinde bulunulmuştur. Talep edilen bilgiler 10.06.2019 tarihli ve
3808 sayılı, 01.07.2019 tarihli ve 4322 sayılı, 12.07.2019 tarihli ve 4621 sayılı ve
19-40/669-287
3/61

02.08.2019 tarihli ve 5086, 5090, 5092 sayılı yazılar ile Kurum kayıtlarına intikal
etmiştir. Son olarak 11.07.2019 tarihinde MEDAŞ ile şirket merkezinde görüşme
gerçekleştirilmiştir.
(9) Hazırlanan 02.08.2019 tarih ve 2015-1-094/SR sayılı Soruşturma Raporu ve ekleri,
4054 sayılı Kanun’un 45. maddesi gereğince soruşturma tarafına ve Kurul üyelerine
tebliğ edilmiş ve soruşturma tarafı teşebbüsün ikinci yazılı savunması talep edilmiştir.
Soruşturma raporu MEDAŞ tarafından 16.08.2019 tarihinde tebellüğ edilmiş olup,
teşebbüsün ikinci yazılı savunması 16.09.2019 tarih ve 6166 sayı ile yasal süresi
içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. İkinci yazılı savunmalara karşı soruşturma
heyetince hazırlanan 30.09.2019 tarihli ve 2015-1-094/EG sayılı Ek Görüş yazısı
03.10.2019 tarihinde MEDAŞ tarafından tebellüğ edilmiştir. Ek yazılı görüşe karşı
MEDAŞ tarafından sunulan üçüncü yazılı savunma 21.10.2019 tarih ve 7132 sayı ile
Kurum kayıtlarına süresi içinde intikal etmiştir.
(10) Sözlü savunma toplantısı veya nihai karar tarihinin belirlenmesine yönelik 23.10.2019
tarih, 2015-1-094/BN(3) sayılı Bilgi Notu 31.10.2019 tarihli Kurul toplantısında
görüşülmüş ve 19-37/549-M sayı ile 4054 sayılı Kanun’un 46. maddesine göre sözlü
savunma toplantısı yapılmasına gerek olmadığına karar verilmiştir. Kurul; yürütülen
soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a, Ek Görüş’e, toplanan delillere,
yazılı/sözlü savunmalara ve incelenen dosya kapsamına göre 14.11.2019 tarih ve
19-40/669-287 sayı ile işbu nihai kararı tesis etmiştir.
(11) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor ve Ek Görüş sonucunda; lisanssız elektrik
üretimi başvurularının değerlendirmesinde ayrımcı davranışlarda bulunarak 4054
sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddiasına yönelik yeterli bulguya
ulaşılamadığı, dolayısıyla MEDAŞ hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesi
uyarınca idari para cezası uygulanmasına gerek olmadığı belirtilmiştir.
I. İnceleme ve Değerlendirme
I.1. Yapılan Başvurular
(12) Kurum kayıtlarına 29.09.2015 tarih ve 4563 sayıyla intikal eden ve Göksu Enerji
Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş. (GÖKSU ENERJİ) tarafından yapılan şikâyette özetle;
- GÖKSU ENERJİ’nin ilgili mevzuatlarla uyumlu bir şekilde MEDAŞ yetki
alanında bulunan Aksaray Trafo Merkezi (TM) için 31.03.2015 tarih ve 68719
sayılı yazıyla MEDAŞ’a başvuruda bulunduğu,
- GÖKSU ENERJİ’nin başvurusunu takiben MEDAŞ tarafından Türkiye Elektrik
İletim A.Ş.’ye (TEİAŞ) Aksaray’da yer alan TM’lerinin kapasitesine ilişkin görüş
sorulduğu ve TEİAŞ’ın görüşünde Aksaray’da güneş ve rüzgar santrallerine
tahsis edilebilecek 30 MW’lık kapasite bulunduğu, bölgedeki başvuruların
kapasite toplamlarının 27 MW olduğu hususunun MEDAŞ’a bildirildiği,
- 30.05.2015 tarihinde MEDAŞ’ın internet sitesi üzerinden yayımladığı duyuru ile
GÖKSU ENERJİ’nin yaptığı başvurunun reddedildiği ve MEDAŞ’ın ret kararını,
“Bağlanabilirlik oranının Yönetmelikte izin verilen değerden düşük çıkması ve
dağıtım sistemine bağlanabilecek teknik yönden alternatif bir dağıtım hattı
bulunmamasından dolayı bağlantı başvurusu olumsuz sonuçlanmıştır.” şeklinde
bir nedenle gerekçelendirdiği,
- Ret kararını takiben, 03.06.2015 tarih ve 2015/222 sayılı yazıyla MEDAŞ’a
başvuruda bulunulduğu, anılan başvuruda TEİAŞ tarafından olumlu görüş
verilmişken GÖKSU ENERJİ’nin başvuruda bulunduğu, TM’ye yakın olan ve
19-40/669-287
4/61

aynı hat üzerinde bulunan başvuruların hepsinin hat kapasitesi nedeniyle
reddedilmesinin bir hesaplama hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının
sorulduğu,
- MEDAŞ’ın 19.06.2015 tarih ve 65050 sayılı cevabi yazısından ayrıca MEDAŞ’ın
değerlendirmeyi GÖKSU ENERJİ’nin başvuruda bulunduğu, Aksaray TM için
değil Tümosan TM için yaptığının fark edildiği ve GÖKSU ENERJİ’nin diğer
konularda yönelttiği soruların sadece ilgili yönetmelik maddelerine atıf yapılarak
geçiştirildiği,
- MEDAŞ’ın yapılan başvuruları kapasite yetersizliği nedeniyle reddetmesine
rağmen GÖKSU ENERJİ’nin başvurusu ile yan yana bulunan parseller için
yapılan başvuruların olumlu sonuçlandığının görüldüğü, bu noktada GÖKSU
ENERJİ’nin başvurduğu TM’ye ilişkin olarak kapasite yetersizliği nedeniyle ret
alırken, Doğupan Enerji A.Ş. (DOĞUPAN) ile Panel Enerji A.Ş.’nin (PANEL)
başvurularının kabul edildiği,
- GÖKSU ENERJİ’nin başvurusu kapasite yetersizliği nedeniyle ret alırken, diğer
şirketlere kapasite tahsisinin yapılmasının teknik bir izahının olamayacağı,
- GÖKSU ENERJİ’nin Mart ayında yaptığı başvurunun, mevzuat gereği
başvuruyu takip eden ayın 20. günü değerlendirilip ilan edilmesi gerekirken,
MEDAŞ’ın Mart ayındaki başvuruyu Mayıs ayında açıkladığı listeyle ilan ettiği,
buna ek olarak 20 Mayıs’ta açıklanan listede 2014 Eylül ayından beri yapılan
başvuruların değerlendirildiği, bu durumun MEDAŞ’ın kendisine yapılan
başvuruları mevzuata aykırı bir şekilde biriktirip toplu olarak değerlendirdiğini
gösterdiği,
- PANEL ve DOĞUPAN hakkında ticaret sicil gazetesi üzerinden yapılan
araştırmalarda, PANEL ve DOĞUPAN’ın yönetim kurulu ile MEDAŞ’ın
ortaklarından olan Cengiz İnşaat Holding’in (CENGİZ HOLDİNG) yönetim kurulu
üyelerinin aynı olduğunun görüldüğü,
- Hem PANEL hem de DOĞUPAN’ın tek hissedarının Aydın AKAR isimli şahıs
olduğu, Mustafa FİLİZ, Şeref CENGİZ, Ömer MAFA ve Ümit Nuri YILDIZ’ın
PANEL’in yönetim kurulu üyeleri olduğu, bu kişilerden Şeref CENGİZ’in
CENGİZ HOLDİNG yönetim kurulu üyesi, Ömer MAFA’nın CENGİZ
HOLDİNG’in genel koordinatörü, Ümit Nuri YILDIZ’ın Alarko Holding’in
(ALARKO) mali analiz, sistem ve yönlendirme koordinatörü ve Mustafa FİLİZ’in
ALARKO’nun mali işler koordinatörü olduğu,
- Yukarıdaki bilgilere ek olarak, başvuruları olumlu sonuçlanan şirketlerden
birçoğunun yönetim kurulu üyelerinin CENGİZ HOLDİNG ve ALARKO
bünyesinde yüksek mevkilerde çalışan kişiler olduğu,
- PANEL ve DOĞUPAN’ın hissedarı olduğu belirtilen Aydın AKYAR’ın, başvurusu
olumlu sonuçlanan Taysan Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin (TAYSAN) de ortağı
olduğu,
- Başvurusu olumlu sonuçlanan şirketlerden Günözgü Enerji A.Ş.(GÜNÖZGÜ),
Melisa Elektrik A.Ş. (MELİSA), Minagün Elektrik A.Ş. (MİNAGÜN), Aslı Enerji
A.Ş. (ASLI) ve Bayraklı Enerji A.Ş.’nin (BAYRAKLI) yönetim kurulu üyeliklerine,
bu şirketlerin başvurularının olumlu sonuç almasını takiben, Şeref CENGİZ,
Ömer MAFA, Ümit Nuri YILDIZ ve Mustafa FİLİZ isimli şahısların getirildikleri,
19-40/669-287
5/61

- Belirtilen tüm bu hususlarla, MEDAŞ’ın şebeke işletmecisi sıfatıyla sahip olduğu
dağıtım lisansından kaynaklanan yetkilerini ve hâkim durumunu kötüye
kullandığı
ifade edilmekte ve MEDAŞ’ın davranışlarının 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi
kapsamında incelenmesi talep edilmektedir.
(13) SATURN tarafından Kurum kayıtlarına 19.01.2106 tarih ve 390 sayı ile intikal ettirilen
şikâyette özetle;
- MEDAŞ’ın, SATURN’ün hissedarı olduğu Yeşildere Enerji San. ve Tic. A.Ş.,
Sarıoğlan Enerji San. ve Tic. A.Ş., Obruk Enerji San. ve Tic. A.Ş. ve Güzide
Enerji San. ve Tic. A.Ş.’nin (PROJE ŞİRKETLERİ) Konya Seydişehir Organize
Sanayi Bölgesi’nde (OSB) geliştirdiği güneş enerjisi projeleri için edindiği çağrı
mektuplarını mevzuata aykırı şekilde iptal etmek ve sonrasında açığa çıkan
bağlantı kapasitesini kendisiyle aynı ekonomik bütünlük içindeki kişilere tahsis
etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında hâkim durumunu
kötüye kullandığı,
- Türkiye elektrik piyasasında yenilenebilir enerji yatırımları yapmak amacıyla
kurulan SATURN’ün bu amacı doğrultusunda Konya OSB sınırları içinde
kurmayı planladıkları toplam 20,3 MW kapasiteli 23 adet lisanssız güneş enerjisi
santrali (GES) projesi için MEDAŞ’tan bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu
almış PROJE ŞİRKETLERİ’nin tüm hisselerini devraldığı,
- PROJE ŞİRKETLERİ’ne ait GES projelerine ilişkin olarak TEDAŞ’a proje onayı
başvurusunda bulunulduğu ve TEDAŞ’ın söz konusu projeleri onayladığı,
- İlgili mevzuat doğrultusunda süreç devam ederken 23.10.2015 tarihinde
MEDAŞ yetkilileri ile yapılan görüşmelerde PROJE ŞİRKETLERİ adına
düzenlenen çağrı mektuplarının MEDAŞ tarafından iptal edildiğinin öğrenildiği,
- Yapılan araştırmalar neticesinde, MEDAŞ’ın Seydişehir OSB’nin 10.09.2015
tarihli ve 143 sayılı yazısı ekinde gönderilen Bilim, Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığı’nın (Bakanlık) 24.08.2015 tarihli ve 3759 sayılı görüş yazısından yola
çıkarak, çağrı mektuplarının geçersiz hale geldiğine karar verdiği, bu durumu da
29.09.2015 tarihli ve 96621 sayılı yazısıyla PROJE ŞİRKETLERİ’nin eski
adreslerine bildirdiği,
- MEDAŞ’ın ortada henüz arsa tahsislerinin iptaline ilişkin yetkili makamlarca
alınmış bir karar yokken çağrı mektuplarını geçersiz addetmesinin hukuka aykırı
olduğu gerekçesiyle işlem hakkında Konya İdare Mahkemeleri nezdinde iptal
davası açıldığı,
- MEDAŞ’ın çağrı mektuplarının geçersizliğine 29.09.2015 tarihinde karar verdiği
ve bu kararın tebliğini beklemeden iptal edilen projelere ilişkin Seydişehir TM’de
12-13 numaralı fiderlerde1 boşa çıkan bağlantı kapasitesi için şebekeye
bağlanmak üzere 23 adet yeni bağlantı başvurusu aldığı ve bu başvuruların
09.10.2015 tarihinde ön değerlendirmesini açıkladığı,
- MEDAŞ’ın, 28.11.2015 tarihinde internet sitesinde yayımladığı "Elektrik
Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik Kapsamında Eylül

1 28.05.2014 tarihli ve 29013 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Elektrik Şebeke Yönetmeliği”nin
dördüncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca fider, “Bir merkez barasından kullanıcıya enerji taşıyan
hat veya kablo çıkışları” olarak tanımlanmıştır.

19-40/669-287
6/61

2015 ile Önceki Dönem Başvurularının Teknik Değerlendirme Sonuçları"
duyurusunda ise değerlendirme sonunda bu başvuruları teknik açıdan olumlu
bulduğunu ve bu başvurular için ilan tarihinden itibaren bir ay içerisinde
MEDAŞ'a yazılı başvurulması halinde başvuru sahiplerine bağlantı anlaşmasına
çağrı mektubu verileceğini belirttiği,
- MEDAŞ tarafından çağrı mektubu talep etme hakkı verilen söz konusu projeler
incelendiğinde ise, bunlardan 21 adedinin MEDAŞ'ın ana ortaklarından olan
CENGİZ HOLDİNG, dolayısıyla da MEDAŞ ile aynı ekonomik bütünlük
içerisinde bulunan gerçek ve tüzel kişiler olduğunun görüldüğü,
- Bu bilgilerin, MEDAŞ’ın SATURN’ün hisselerine sahip olduğu PROJE
ŞİRKETLERİ’ne ait çağrı mektuplarını mevzuata aykırı olarak iptal etmesinin
nedeninin MEDAŞ'ın söz konusu çağrı mektuplarına ilişkin bağlantı kapasitesini
aynı ekonomik bütünlük içerisinde bulunduğu gerçek ve tüzel kişilere tahsis
etmek gayesinde olduğunu gösterdiği,
- Konya Seydişehir'in de dâhil olduğu bölgede elektrik dağıtım hizmetleri
açısından tekel konumda bulunan ve mevzuat gereği lisansız elektrik üretimi
tesislerinin elektrik dağıtım şebekesine bağlantısını sağlayan tek yetkili kuruluş
olan MEDAŞ'ın, tekel konumunu kullanarak dahil olduğu ekonomik bütünlük
içerisinde yer alan kişiler lehine ayrımcı davranışlarda bulunmasının, 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesi kapsamında hâkim durumun kötüye kullanılması eylemini
teşkil ettiği
ifade edilerek gereğinin yapılması talep edilmektedir.
(14) GES ŞİRKETLERİ tarafından yapılan ve Kurum kayıtlarına 28.01.2016 tarih ve 608
sayı ile giren başvuruda ise özetle;
- GES ŞİRKETLERİ’nin lisanssız güneş enerjisi santrali tesis etmek amacı ile
kurulduğu ve bu konuda ilgili mevzuat gereği tesisin bulunduğu dağıtım şirketi
olan MEDAŞ’a başvuruda bulundukları,
- Lisanssız güneş enerjisi üretimi ve bu konuda başvuru vb. süreçlerin Elektrik
Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik dâhilinde
düzenlendiği ve bu düzenlemeye göre kısaca başvuru sahibinin ilgili dağıtım
bölgesinde bulunan ilgili şebeke işletmecisine bağlantı başvurusunda
bulunacağı, başvurunun yapılmasının akabinde bu başvurunun Yönetmelikte
belirtilmiş olduğu üzere sadece ilgili mevzuat ve ilgili teknik mevzuat
kapsamında reddedilebileceği,
- Bu kapsamda GES ŞİRKETLERİ tarafından MEDAŞ bölgesinde bulunan
Aksaray TM’ye 19 adet başvuruda bulunulduğu, ancak MEDAŞ tarafından bu
başvuruların “Hat kapasitesi nedeniyle bağlantı başvurusu olumsuz
sonuçlanmıştır.” şeklindeki ifadeyle reddedildiğinin 14.09.2015 tarihinde
MEDAŞ'ın internet sayfasından duyurulduğu,
- Bunun üzerine başvuruda bulunan GES ŞİRKETLERİ’nden FRT GES Enerji
San. ve Tic. A.Ş. tarafından MEDAŞ'a gönderilen yazıda şirketleri tarafından
yapılan başvuru ile birlikte başvurunun yapıldığı trafoya yakın mesafede
bulunan ve aynı enerji nakil hattına yapılan diğer başvuruların "Hat Kapasitesi
Nedeni İle" reddedildiği, diğer taraftan yakındaki diğer şirketlerin başvurularının
olumlu olarak kabul edildiği, bu nedenle ret işlemine ilişkin analiz ve
19-40/669-287
7/61

değerlendirme sonuçlarının talep edildiği, anılan talebe cevaben MEDAŞ
tarafından ise sadece ilgili Yönetmelik'e atıf yapılarak soruların geçiştirildiği,
- MEDAŞ’ın mevzuat uyarınca bir aya ilişkin yapılan başvuruları en geç takip
eden ayın 20. günü değerlendirmesi gerekirken Mayıs ayında yapılan
başvuruyu Eylül ayında ilan ettiği, ayrıca GES ŞİRKETLERİ’nin başvurusunun
açıklandığı ilanda Ocak 2015'ten beri yapılan başvuruların da değerlendirildiği,
bu durumun MEDAŞ’ın başvuruları mevzuata aykırı olarak biriktirip topluca
değerlendirme yaptığı sonucunu verdiği,
- MEDAŞ’ın ret gerekçesinin gerçek olması durumunda aynı TM’deki diğer
başvuruların da aynı şekilde reddedilmesi gerekirken PANEL ile DOĞUPAN’ın
başvurularının kabul edildiği, PANEL ve DOĞUPAN’ın yönetim kurulu üyeleri ile
MEDAŞ’ın ortağı olan CENGİZ HOLDİNG’in yönetim kurulu üyelerinin aynı
olduğu,
- Bunların yanı sıra başvuruları olumlu sonuçlanan şirketlerden birçoğunun
yönetim kurulu üyelerinin ALARKO ve CENGİZ HOLDİNG bünyesinde yüksek
mevkilerde çalışan aynı şahıslar olduğunun tespit edildiği2,
- Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, MEDAŞ’ın Lisanssız Elektrik Üretimine
İlişkin Yönetmelik dâhilinde bağlantı başvurularını değerlendirmede yasal olarak
belirlenmiş tek kuruluş olması hasebiyle, CENGİZ HOLDİNG ve ALARKO
bünyesinde yüksek düzeyde görev yapan şahısların yönetim kurulu üyesi olarak
görev aldığı şirketlerin başvurularının MEDAŞ tarafından kabul edilmesinin,
Aksaray TM’ye ilişkin sair başvuruların ve GES ŞİRKETLERİ’nin başvurularının
teknik olarak kapasite yetersizliği ile reddedilirken aynı gerekçenin aynı TM’ye
başvuru yapmış DOĞUPAN ve PANEL şirketlerine uygulanmamış olmasının
MEDAŞ, CENGİZ HOLDİNG ve ALARKO’nun 4054 sayılı Kanun'un 6.
maddesinde belirlenen "Hâkim Durumu Kötüye Kullanma" eylemini işledikleri
konusunda makul şüphe oluşturduğu
ifade edilerek MEDAŞ hakkında gerekli işlemlerin yapılması istenmektedir.
I.2. Hakkında Soruşturma Açılan Taraf: Meram Elektrik Dağıtım A.Ş. (MEDAŞ)
(15) Konya, Karaman, Aksaray, Nevşehir, Niğde ve Kırşehir illerinde elektrik dağıtım
faaliyetini münhasıran yürütmekte olan MEDAŞ’ın işletme hakkı, Özelleştirme Yüksek
Kurulu’nun 30.04.2009 tarih ve 2009/16 sayılı kararı uyarınca 30.10.2009 tarihinde
Alcen Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmeti A.Ş.’ye devredilmiştir3.
(16) MEDAŞ, altı il ve 65 ilçede yaklaşık 2 milyon tüketiciye ve bölgedeki 4,5 milyon
vatandaşa hizmet vermekte olup 8,5 milyar kWh’lik elektrik enerjisinin dağıtımını
sağlamaktadır. MEDAŞ’ın hissedarlık yapısına ilişkin tablo aşağıda sunulmaktadır:

2 Söz konusu şirketlerin Taysan Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti., Günözgü Enerji A.Ş., Melisa Elektrik A.Ş.,
Minagün Elektrik A.Ş., Aslı Enerji A.Ş., Bayraklı Enerji A.Ş. olduğu belirtilmiştir.
3 Rekabet Kurulu, 28.10.2009 tarih ve 09-49/1219-307 sayılı kararıyla anılan özelleştirme işlemine izin
vermiştir.
19-40/669-287
8/61

Tablo-1: MEDAŞ’ın Hissedarlık Yapısı
Pay Sahipleri Sermaye Payı (TL) Yüzdesi (%)
Alcen Enerji Dağıtım ve Per. Sat. Hizm. A.Ş.4 (…..) (…..)
Alarko Holding A.Ş. (…..)
(…..)
Alsim Alarko Sanayi Tesisleri ve Ticaret A.Ş. (…..)
Cengiz Holding A.Ş. (…..)
Hipot Enerji ve Madencilik A.Ş. (…..)
Toplam 496.032.904,58 100
Kaynak:
aaliyet%20Raporu_MEDA%C5%9E%202016.pdf
(17) Soruşturma elektrik dağıtım faaliyeti göstermekte olan MEDAŞ hakkında
yapıldığından, MEDAŞ’ın yanı sıra, MEDAŞ’ın ortakları olan CENGİZ HOLDİNG ve
ALARKO hakkında da bilgi vermek yararlı olacaktır.
I.2.1. Cengiz Holding A.Ş. (CENGİZ HOLDİNG)5
(18) Faaliyetlerine 1987 yılında başlayan CENGİZ HOLDİNG, inşaat, enerji, madencilik,
havacılık, sigorta, turizm ve hizmet sektörü gibi alanlarda 35 şirket ve iştirakleri ile
faaliyet göstermektedir.
(19) CENGİZ HOLDİNG’in enerji yatırımlarına daha yakından bakıldığında, kendi
bünyesinde bulunan şirketler aracılığıyla %65’i termik, %35’i hidrolik olmak üzere
yenilenebilir enerji ile birlikte kurulu gücü 3.446 MW olan bir üretim portföyüne sahip
olduğu görülmektedir. Buna ek olarak, 1.491 MW’lık yeni yatırımları hâlihazırda
devam etmektedir. Anılan şirketin enerji üretim çalışmalarına 2017 itibariyle GES’leri
de ekleyerek Türkiye’nin 10 şehrinde6 toplam 117,66 MW gücünde GES projelerini
hayata geçirdiği görülmektedir.
(20) CENGİZ HOLDİNG, elektrik üretim alanına ek olarak, elektrik dağıtımında ortağı
bulunduğu CLK Enerji Yatırım A.Ş.’nin sahip olduğu dört şirket7 ve MEDAŞ ile
faaliyet göstermektedir. Bu şirketler aracılılığıyla Türkiye’deki elektrik tüketiminin
yaklaşık %30’unu karşılamaktadır. Elektrik dağıtımının yanında, elektrik perakende
satış alanında da faaliyet gösteren CENGİZ HOLDİNG, bu alanda da önde gelen
oyunculardan biridir8.
(21) Elektrik alanındaki faaliyetlerin yanı sıra CENGİZ HOLDİNG, sahip olduğu Selçuk
Doğal Gaz Dağıtım A.Ş.9 ve Samsun Doğal Gaz Dağıtım A.Ş.10 ile doğal gaz dağıtım
ve perakende satış alanlarında da faaliyet göstermektedir.
I.2.2. Alarko Holding A.Ş. (ALARKO)
(22) 1954 yılında kurulan ALARKO günümüzde inşaat, makine, enerji, turizm ve
gayrimenkul alanlarında faaliyet göstermektedir. Mevcut durumda ALARKO, elektrik

4 Alcen Enerji Dağıtım ve Per. Sat. Hizm. A.Ş., Cengiz Holding A.Ş. ve Alarko Holding A.Ş.’nin ortak
girişim şirketidir.
5 Söz konusu bilgiler adresinden elde edilmiştir.
6 Bu şehirler Konya, Aksaray, Kırşehir, Niğde, Karaman, Burdur, Isparta, Antalya, Tokat ve Sivas’tır.
7 Anılan şirketler Uludağ Elektrik Dağıtım A.Ş., Çamlıbel Elektrik Dağıtım A.Ş., Boğaziçi Elektrik
Dağıtım A.Ş. ve Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş.’dir.
8 Bu alanda faaliyet gösteren şirketler Cengiz Elektrik Toptan Satış A.Ş., Boğaziçi Elektrik Perakende
Satış A.Ş., Çamlıbel Elektrik Perakende Satış A.Ş., Akdeniz Elektrik Perakende Satış A.Ş. ve Meram
Elektrik Perakende Satış A.Ş.’dir.
9 Selçuk Doğalgaz Dağıtım A.Ş., Eti Alüminyum A.Ş.’nin faaliyet alanının bulunduğu Seydişehir,
Çumra, Beyşehir bölgelerinin ve dolayısıyla Eti Alüminyum A.Ş. fabrikasının doğalgaz ihtiyacını
karşılamaktadır.
10 Samsun Doğalgaz Dağıtım A.Ş., Eti Bakır A.Ş. fabrikasının ve Doğalgaz Çevrimiçi Santrali’nin yer
aldığı Samsun’da doğalgaz dağıtım hizmeti vermektedir.
19-40/669-287
9/61

üretiminde kurulu gücü 1539 MW olan bir üretim portföyüne sahiptir. ALARKO,
elektrik üretiminde kendi bünyesinde bulunan Altek Alarko A.Ş., Cenal Elektrik Üretim
A.Ş. ve PANEL şirketleri aracılığıyla faaliyet göstermektedir.
(23) ALARKO, elektrik dağıtımı alanında ise ortağı bulunduğu MEDAŞ ile faaliyet
göstermekteyken, elektrik perakende satış alanında üç farklı şirketle faaliyetlerine
devam etmektedir11.
I.3. İlgili Pazar
I.3.1. 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve Elektrik Dağıtım Faaliyeti
(24) 2001 yılında yürürlüğe giren 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve onu takiben
2013 yılında yürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu12 (6446 sayılı
Kanun) uyarınca rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren,
mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması
hedeflenmiştir. Teşebbüsler lisans almak kaydıyla 6446 sayılı Kanun uyarınca
ayrıntılı olarak düzenlenen elektrik piyasası faaliyetlerini yürütebilmektedirler.
Soruşturma konusu iddialar açısından önem taşıyan kavramlardan “dağıtım faaliyeti”,
anılan Kanun’un üçüncü maddesi uyarınca “Elektrik enerjisinin 36 kV ve altındaki
hatlar üzerinden nakli” ve “dağıtım şebekesi” ise yine aynı maddede “Bir dağıtım
şirketinin, lisansında belirlenmiş dağıtım bölgesinde işlettiği elektrik dağıtım tesisleri
ve şebekesi” olarak tanımlanmıştır. Bu anlamda dağıtım şirketleri de belirlenen
bölgelerde tekel olarak elektrik dağıtımı ile iştigal eden teşebbüslerdir.
(25) Dağıtım şirketinin, doğal tekel niteliğindeki dağıtım şebekesini elinde
bulundurmasından ötürü düzenlemeler çerçevesinde dağıtım şirketlerine bir hukuki
ayrıştırma yükümlülüğünün getirildiği anlaşılmaktadır. 6446 sayılı Kanun’un
dokuzuncu maddesi uyarınca “…piyasa faaliyeti gösteren tüzel kişiler bir dağıtım
şirketine ve dağıtım şirketi de piyasa faaliyeti gösteren tüzel kişilere doğrudan ortak
olamaz, dağıtım faaliyeti dışında bir faaliyetle iştigal edemez.” Ayrıca yine aynı
madde uyarınca “dağıtım şirketi, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan
tüm dağıtım sistemi kullanıcılarına, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda ayrım
gözetmeksizin hizmet sunmakla yükümlüdür…” ifadesinden dağıtım şirketinin
ayrımcılık yapmamakla yükümlü kılındığı anlaşılmaktadır.
(26) Soruşturma konusu iddialar açısından son olarak dikkate alınması gereken hüküm
6446 sayılı Kanun’un “Lisanssız Yürütülebilecek Faaliyetler” üst başlığını taşıyan 14.
maddesinde yer almaktadır. Bu madde kapsamındaki faaliyetler anılan Kanun’da
düzenlenen diğer faaliyetler gibi şirket kurma ve lisans alma yükümlülüğüne tabi
olmadan yürütülebilmektedir. Bu anlamda söz konusu faaliyetlerle ilgili diğer piyasa
faaliyetlerine göre göreceli olarak pazara girişi daha kolay kılan bir hukuki çerçevenin
getirildiği görülmektedir. Söz konusu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca
kurulu gücü azami bir megavatlık yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim
tesislerinin lisanssız faaliyetler arasında sayıldığı görülmektedir. Yine anılan
maddenin ikinci fıkrasında “Bakanlar Kurulu, rekabetin gelişmesi, iletim ve dağıtım
sistemlerinin teknik yeterliliği ve arz güvenliğinin temini ilkeleri çerçevesinde, lisanssız
faaliyet yapabilecek yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerinin kurulu
güç üst sınırını kaynak bazında beş katına kadar artırmaya yetkilidir.” ifadesi
bulunmaktadır. Dolayısıyla hâlihazırda bir megavat (1 MW) olarak belirlenen lisanssız

11 Söz konusu şirketler Meram Elektrik Perakende Satış A.Ş., Meram Elektrik Enerjisi Toptan Satış
A.Ş.ve Alen Alarko Enerji Ticaret A.Ş.’dir.
12 30.3.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazete.
19-40/669-287
10/61

üretim üst sınırının Bakanlar Kurulu kararıyla artırılmasının mümkün olduğu
anlaşılmaktadır.
I.3.2. İlgili Ürün Pazarı
(27) Soruşturma konusu iddialar ve bu çerçevede incelenen hususlara bakıldığında ele
alınan unsurun dağıtım şirketlerinin bölgelerinde kurulan lisanssız üretim
başvurularına ilişkin uygulamalarının geldiği görülmektedir. Bu çerçevede lisanssız
üretim faaliyeti kapsamında şebekeye bağlantı için bölgede faaliyet gösteren dağıtım
şirketine başvurulmaktadır. Dağıtım şebekesinin durumunu en iyi bilen teşebbüs
olarak dağıtım şirketleri mevzuat hükümleri uyarınca lisanssız üretime ilişkin bağlantı
başvurularını değerlendirmektedir. Kısıtlı bir kaynak olan hat ve TM kapasiteleri,
üretim santrallerinin faaliyete geçmesi için en önemli unsurların başında gelmekte ve
bu anlamda bir hat üzerinden TM’ye bağlanamayan santrallerin lisanssız üretim
faaliyeti kapsamında ürettikleri fazla enerjiyi satmaları mümkün olmamaktadır.
Lisanssız üretim faaliyeti kapsamında üretilen fazla elektriğin satılabilmesi için
mutlaka şebekeye erişim sağlanması gerekmektedir. Bu anlamda dağıtım
şirketlerince yapılan değerlendirme ve bunun sonucunda verilecek uygun bağlantı
görüşü lisanssız üretim faaliyeti için pazara girişin ilk şartı olarak ön plana
çıkmaktadır.
(28) Dolayısıyla ilgili pazar tanımı açısından bakıldığında, lisanssız elektrik üretim
tesislerine yönelik olarak dağıtım şirketi tarafından gerçekleştirilmesi beklenen
şebeke bağlantısı hizmetinin, dağıtım faaliyetinin bir parçası olarak görülmesi
gerektiği, bu çerçevede daha önceki pek çok Rekabet Kurulu kararında dağıtım
faaliyetine ilişkin olarak tanımlanan “elektrik dağıtım hizmetleri pazarı”nın bu dosya
açısından da ilgili ürün pazarı olarak tanımlanabileceği kanaatine varılmıştır. Ayrıca
iddia konusu davranışın lisanssız elektrik üretim faaliyetini etkilemesi sebebi ile
“lisanssız elektrik üretimi pazarı”nın da ayrı bir ilgili ürün pazarı olarak bu dosya
kapsamında tanımlanması uygun görülmüştür.
I.3.3. İlgili Coğrafi Pazar
(29) MEDAŞ’ın elektrik dağıtım faaliyetini gerçekleştirdiği “Konya, Aksaray, Niğde,
Kırşehir, Nevşehir ve Karaman” illerinin ilgili coğrafi pazar olarak belirlenebileceği
kanaatine varılmıştır.
I.4. Tespitler
I.4.1. Önaraştırma Sürecinde Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler
(30) Önaraştırma kapsamında 19.01.2016 tarihinde MEDAŞ Genel Müdürlüğünde yerinde
inceleme yapılmış, yapılan yerinde incelemede alınan 231 (iki yüz otuz bir) sayfa
belgenin sureti, asıllarına uygunluğu onaylatılarak teslim alınmıştır. Alınan belgeler
içerisinde önemli bulunan belgelere aşağıda yer verilmektedir.
(31) (…..)’in ajandasından alınan YK TALİMATLARI başlıklı belgenin 5. maddesinde
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Güneş Paneli ihalesi başlasın. Güneş işlerinin tamamını MEDAŞ takip edecek.
Resmi işleri (…..) takip edecek. 50 MWa en az GES olacak. Düşenlerin
müracaatlarını bölgeden arazi alınacak. (…..). Yeni TM’lerde kapasite oluşacak.
Arsa kapatalım. (…..) ve (…..).”
(32) (…..) tarafından 16.12.2015 tarihinde (…..)’a gönderilen “Özel” konu başlıklı e-
postada dikkat çeken ifadelere aşağıda yer verilmektedir:
19-40/669-287
11/61

“…
MEDAŞ olarak Güneş projeleriyle ilgili işlemlerin başlangıcında arsalar (…..)
vasıtasıyla kendisinin istanbuldan Konya’ya getirdiği (…..) üzerinden alınmış..
Bölgede güneş müracaatları hız kazandığı sürede işin MEDAŞ üzerinden
yapıldığının bilinmemesi amacıyla, bizim işlerimiz (…..) üzerinden İstanbul dan
yapılmaya devam ediyordu. (2013 yılı ve 2014 yılı sonlarına kadar) bu süreç
zarfında bizim ne yapıldığı konusundaki bilgilerimiz sınırlıydı.
…
2014 yılının Başlarında bu işin MEDAŞ tan takibi konusunda bir görüş belirdi
bunun üzerine yönetimin bilgisi dahilinde bölgeden uygun yerlerde araziler
alınmasına karar verildi.
Bu araziler gene (…..) üzerinden alınıyordu. (…..) ayni zamanda medaşın
yatırımlarındaki tüm bina Bakım ve tamir işlerinin de taahhüdünü yapıyor ve
kampüs içerisinde de özel bürosu var.
Bölgeyi bildiğimiz için kapasitesinin uygun olabileceği yerlerden bu kişiye arazi
alması talimatı gene (…..) bilgisi dahilinde alınıyor ve gerekli işlemler
tamamlanarak usulü dairesinde Bağlantı görüşlerine Müracaat ediliyordu.
…
Bu bilgiler (…..) de iletildi bu arada (…..) arazi alımlarını takip için iki Arkadaşı
görevlendirerek alımlar onlar üzerinden yapılmaya başladı..
(…..) daha sonra (…..) bu arazileri bize devredecek dedi ama henüz bir devir
yok.. (Mayıs Haziran aylarıdır)
…
Bu arada üç ay kadar önce bana Konya istihbaratından kişiler geldi. sizin
burada ciddi şikayetler var. Güneş projeleri mercek altında, bunu da (…..)
yönlendirdiği söyleniyordediler ve bana (…..) adına (…..) arsalar aldığını ve bir
ekibin bunu yönlendirdiğini bunu yönetime iletmemi söylediler.
Ben o belgeleri aldım konu hassas olduğu için biraz (…..) ile paylaştım ve
dosyayı evraklarıyla birlikte (…..) ilettim.
Dosya içerisindeki ticaret sicil kayıtlarında;
(…..) a arsa alımı için verdiği vekalet
Gün panel adına aldığı arsa ve uygun Bağlantı görüşü
Daha sonra bu şirketin genel kurul yaparak (…..) devir ettiğini
(…..) kendi adına ak panel, ay panel, taysan adında şirketlere Bağlantı görüşü
aldığını
BU şirketleri bu Haziran da bizim Güneş santrallerinin işin Verdiğimiz (…..)
firmasına devir edildiğini
(…..). Adına olan günpanel firmasının da (…..) devir edildiğini belirten belgeler
vardı…”
(33) Yukarıdaki belgelerin haricinde ayrıca PANEL tarafından gerçekleştirilen GES
Değerlendirme-Koordinasyon Toplantı Tutanaklarının MEDAŞ’ın, CENGİZ
HOLDİNG’in ve ALARKO’nun da bilgisine sunulduğu görülmektedir. Bir diğer belgede
19-40/669-287
12/61

ALARKO’dan (…..)’nun MEDAŞ/Holding ile ilişkili şirketlerin durumunu yakından takip
ettiği anlaşılmaktadır. Başka bir belgede MEDAŞ ve/veya Holding şirketleriyle ilişkili
şirketlerin listesine yer verilmektedir. Yukarıda yer verilen belgelerle beraber bu
belgeler MEDAŞ ve/veya holding şirketlerinin GES yatırımına olan motivasyon ve
ilgisini göstermek açısından önemli görülmüştür. Anılan belgelerde MEDAŞ ve/veya
Holding şirketlerinin GES yatırımı konusundaki motivasyon ve ilgisi yer almakla
beraber, MEDAŞ’ın GES başvurularını değerlendirirken ayrımcı davrandığına ilişkin
bir hususa rastlanılamamıştır.
I.4.2. Soruşturma Sürecinde Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler
(34) Soruşturma kapsamında 26.12.2018 tarihinde MEDAŞ’ta yerinde inceleme yapılmış,
yapılan yerinde incelemede 37 (otuz yedi) sayfa belgenin sureti, asıllarına uygunluğu
onaylanarak teslim alınmıştır. Alınan belgeler içinden, yapılan inceleme kapsamında
soruşturma konusu iddialar açısından önem arz eden herhangi bir bilgi ve belge
bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
I.4.3. 11.07.2019 Tarihli Görüşme Tutanağı
(35) Dosya kapsamında 11.07.2019 tarihinde MEDAŞ temsilcileriyle yapılan görüşmede;
- Mevzuat gereği olumsuz başvurulara ait başvuru evraklarının iade edildiği,
olumlu başvuruların MEDAŞ tarafından tutulduğu,
- Başvuruların genelde ay sonunda yapıldığı,
- 2013 tarihli Yönetmelik’in yayınlanmasıyla lisanssız elektrik üretim tesislerinin
mevzuatla birlikte gündeme geldiği,
- Başvurularla ilgili olarak ayın hangi gününde başvuru yapıldığının fark
yaratmadığı diğer bir deyişle aynı ay içerisindeki başvuruların bir arada
değerlendirildiği, başvuruların %80'inin genelde ay sonunda yapıldığı, bir
sonraki ayın 5'ine kadar ise ön değerlendirme yapıldığı (Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) belirlemiş olduğu evraklar toplanıp incelenir),
ön değerlendirmede evrakları eksik bulunanlardan evrakların tamamlanmasının
istendiği,
- Takip eden ayın 20. günü itibarıyla ise başvurunun teknik değerlendirmesinin de
yapılmış olduğu, teknik değerlendirme yapıldıktan sonra olumlu görüşün
tebliğinden itibaren 30 gün içinde çağrı mektubu talebinde bulunulduğu,
- Çağrı Mektubu tebliğ tarihinden itibaren yatırımcıya projeyi TEDAŞ'a onaya
sunmak üzere 180 günlük süre verildiği, TEDAŞ'ın ise kendisine sunulan projeyi
90 gün içinde onayladığı, söz konusu süre içerisinde TEDAŞ tarafından proje
onaylanmazsa 90 günlük ek süre talep edilebildiği,
- Bu süreler sonunda projenin onaylandığı, projeyle birlikte MEDAŞ'a başvuruda
bulunulduğu, 30 gün içinde bağlantı anlaşması imzalandığı,
- Bağlantı anlaşması imzalandıktan sonra alçak gerilim’den bağlanacaklar için
(AG)1 yıl, orta gerilim’den (OG) bağlanacaklar için 2 yıl, HES'ler için 3 yıl içinde
tesisin bitirilip devreye girmesi gerektiği(Geçici kabul), bu süre içinde
yapılmazsa iptal edildiği,
- Sistem kullanım anlaşmasıyla tesisin aktif hale geldiği,
- Başvuruda bulunulacak evrakların başvuru formu, Yenilenebilir Enerji Genel
Müdürlüğü (YEGM) için aplikasyon krokisi, tüketim tesisatı, Çevresel Etki
19-40/669-287
13/61

Değerlendirme (ÇED) raporu, bulunan arazinin marjinal tarım arazisi olması,
başvuru yapanın kimliği, arazi kendine ait ise arazinin tapusu, 23.06.2016
öncesi için arazi kendine ait değilse süre belirlemesi olmaksızın kira sözleşmesi,
23.06.2016 itibaren en az iki yıl geçerli kira sözleşmesi, EPDK tarafından
belirlenmiş başvuru ücreti olduğu,
- Teknik değerlendirmede ise 2013 yönetmeliğinde üç tane teknik
değerlendirmenin bulunduğu, onun dışındaki kriterler için dağıtım şirketine
(komisyona) yetki verildiği, 12 Mayıs 2019’da ise teknik değerlendirmelerin
kaldırıldığı, 23.03.2016 öncesi dönem için Yönetmelik’te çok fazla kriter
belirlenmediği için herkese eşit şekilde uygulama yapılabilmesi adına MEDAŞ
tarafından kriterlerin yazılı hale getirilmesine karar verildiği,
- Öncelikle kapasiteye ilişkin başvurana tahsisat için TM’de açık bir kapasite
olması gerektiği (TEİAŞ tarafından belirlenen),
- Yenilenebilir kaynakların ülkemizde söz konusu dönemde revaçta olmasından
önceki dönemlerde üretimin doğrudan TEİAŞ'a bağlandığı, GES ile birlikte
dağıtım seviyesinden de bağlantının gündeme geldiği,
- Kriterler belirlenirken TEİAŞ'ın trafosunun tamamının dağıtıcıya tahsis
edilmediği, belirlenen miktarların örneğin toplam trafo kapasitesinin en fazla
%60-%70’ini bulduğu, güvenilir bantta kalmak için TEİAŞ'ın bu şekilde hareket
ettiği,
- MEDAŞ tarafından belirlenen kriterlerin bulunduğu, bunlardan birinin de hat
kapasitesi kriteri olduğu, bağlantı hattının geriliminin 31,5-34,5 KV aralığında
olması durumunda bu kriter açısından olumlu değerlendirildiği, gerilim
değişikliğinin %3,3 üstünde olmaması gerektiği, gerilim değişikliği nedeniyle ise
iptalin olmadığı, teknik nedenle Swallow (SWL) hatta bağlantı görüşü
verilmediği, örneğin başka dağıtım şirketlerinin SWL'den bağlantı görüşü verdiği
ama işletemediği, bunun sebebinin SWL’nin gerilimi çok yükselterek problem
yaratması olduğu,
- Bağlanabilirlik oranının ise Yönetmelik ile belirlendiği, mevzuata göre formülle
hesaplanan bu oranın 70'ten düşük olması halinde başvuruların reddedildiği,
- Santralin şebekeye olan mesafesinin kuş uçuşu beş km'den uzak olmaması
gerektiği, teknik kayıpların düşürülmesi amacıyla bu şekilde bir kriter
oluşturulduğu, santralin şebekeye olan uzaklığından kaynaklanan maliyetlerin
dolaylı olarak tüketicinin elektrik faturasına yansıtıldığı, ayrıca mesafe kriterinin
2016 yılında çıkarılan Yönetmeliğe de girdiği,
- Başvuranın başvurduğu yerde kapasite doluysa, başka hatlar için de
değerlendirmesinin yapıldığı, böylelikle belli bir başvurunun her seferinde farklı
TM ve hatlar için yeniden başvuru yapılması suretiyle oluşacak mesai ve
kaynak kaybının önüne geçilmeye çalışıldığı, bir başka deyişle bir başvuru için
olumlu olabilecek tüm alternatifler göz önüne alınarak teknik değerlendirmenin
yapıldığı, mevzuatta da ilgili şebeke işletmecisinin bağlantı için başka bir
bağlantı noktası teklif edebileceğine dair hükmün yer aldığı,
- Sistem üzerinde mümkün olduğunca DM/KÖK binaları konmak istendiği,
böylelikle arıza ve etkisinin en düşük seviyede ve sınırlı alanda kalmasının
amaçlandığı,
19-40/669-287
14/61

- Yeni başvuru konusunda ise örneğin, başvurunun Ocak ayında yapılması
halinde Şubat ayında değerlendirildiği, o sırada kapasite boşalması durumunda
(mesela 180 günlük süre kaçırıldı ve/veya başvuran kendi isteğiyle başvurusunu
çekmesi gibi çeşitli sebeplerle kapasite açığa çıkması), bir başka deyişle
herhangi bir nedenle bir iptal durumu varsa 23.03.2016’da gelen bir
düzenlemeyle bu durumun TEİAŞ'a bildirildiği ve TEİAŞ’ın bunu açıkladığı,
akabinde üç ay içinde başvuru alındığı ve açık olan kapasite için başvuruların
değerlendirmesinin yapıldığı ancak mevzuattaki bu değişiklikten önce böyle bir
durumun olmadığı, diğer bir deyişle böyle bir yükümlülüğün bulunmadığı,
- Kapasite açığa çıktığında bu miktarın değerlendirmeye alındığı, bu noktada
birden fazla başvuru varsa açık kapasiteden yüksek olan başvuruların direkt
reddedildiği, söz konusu kapasite miktarından düşük başvuruların
değerlendirmeye alındığı, bu noktada her halükarda hat kapasitesinin de önemli
olduğu, örneğin aynı dönemde yapılan iki başvuru için beş km mesafe ve
bağlanabilirlik oranı kriterleri sağlanmış olsa da yalnızca bir başvuru açısından
ilgili hat kapasitesi dolu, diğer başvuru için ilgili hat kapasitesi dolu değilse hat
kapasitesi dolu olmayan için başvurunun kabul edileceği,
- Başvuru santral sahasının bağlanabilecek dağıtım hattına olan mesafeleri beş
km’den fazla ve SWL kesitinin olduğu yerde ise yani SWL kesitli hatta beş
km’den yakınsa, SWL kesitli enerji nakil hattından başka bağlanabilecek
dağıtım hattı bulunmadığında başvurunun şebekeye uygun değil gerekçesiyle
olumsuz değerlendirildiği,
- TEİAŞ'ın üretim ve tüketimi baz alarak TM kurabildiği, örnek olarak bir TM’de
TR-A ve TR-B baralarının mevcut olması durumunda, TEİAŞ'ın o bölgede iki
TM’nin olduğunun ifade edilebileceği, duruma göre her iki bara birlikte (TR-
A+TR-B) çalıştırabilecekken, tamamının TR-A ya da TR-B üzerinden (tek
başına veya ayrı ayrı) de çalıştırabileceği, bu durumun TEİAŞ'ın inisiyatifinde
olduğu (bakım veya arıza olduğu zamanlar vs.), dolayısıyla örneğin TR-A ve
TR-B’ye farklı kapasitelerin verilebildiği, yine örnek olarak TR-A'ya 7 MW, TR-
B'ye 8 MW kapasite verildiyse TEİAŞ tarafından arıza bakım durumu sebebiyle
sadece TR-B'nin tek başına 15 MW şeklinde de çalışabileceği,
- 2013 yılındaki Yönetmelik çerçevesinde ilk etapta 2 MW'a kadar gelen
başvurular için TEİAŞ'a sorulmadan dağıtıcı olarak kapasite tahsisi yapılabildiği,
TEİAŞ'ın daha sonrasında şifahi veya yazılı olarak dağıtım şirketine belli tarih
aralığında kapasite tahsisi yaparak herhangi bir TM’nin maksimum kapasitesinin
ne kadar olacağını bildirdiği,
- Saturn grubu şirketlerine Mayıs 2014'te 8 MW'lık, Ağustos 2014'te 12,3 MW'lık
olmak üzere teknik değerlendirmeden geçerek 20,3 MW tahsisat yapıldığı,
Ocak 2015 itibariyle grup içi şirketlerin de başvurularının TM kapasitesi
nedeniyle reddedildiği, Eylül 2015'te ise arazinin OSB arazisi olması nedeniyle
SATURN başvurularının iptal olduğu, bunun soncunda toplamda 20,3 MW
kapasite tahsisinin açığa çıktığı, 07.09.2015'te grup dışı Beybo Boya San. Tic.
A.Ş.’nin (BEYBO) başvuru yaptığı, 30.09.2015'te ise MEDAŞ ile ilişkili şirketlerin
başvuru yaptığının anlaşıldığı, daha sonra 06.11.2015'te hem TEDAŞ'a hem de
SATURN'e yazı gönderildiği ve SATURN tarafından yapılan başvuruların iptal
olduğunun belirtildiği, buna rağmen TEDAŞ’ın çağrı mektubu iptal edilen
başvuruyu 08.12.2015 tarihinde onayladığı, MEDAŞ’ın geçerli olmayan çağrı
19-40/669-287
15/61

mektubu için bağlantı yapamayacağını SATURN’e belirttiği ve SATURN
projelerinin iade edildiği,
- O dönemde sadece ilişkili şirketlerin başvuru yapmadığı BEYBO şirketinin de
başvuruda bulunduğu (07.09.2015),
- Arazi tahsisini yapan OSB'nin, Bakanlığa OSB bölgesinde GES projesi için
tahsisat yapılıp yapılamayacağını sorduğu, dolayısıyla MEDAŞ'ın OSB'ye görüş
sormadığı, OSB'nin Bakanlığa sorması neticesinde GES projesi
kurulamayacağının OSB’ye bildirildiği,
- Beyşehir TM için TEİAŞ'ın kapasiteleri baralar bazında ayırdığı, bara ayırımına
kadar tek TM için toplam (iki bara için toplam) kapasite miktarı belirlendiği,
yapılan başvuruların Mayıs 15'e kadar TM kapasitesinden iptal olmadığı, A
barasına 10 MW, B'ye ise 20 MW kapasite verdiği, o tarihten sonra B barasının
kapasitesinin dolduğu, A barasında ise boş TM kapasitesinin bulunmasına
rağmen 15 Aralık’tan itibaren hat kapasitesi nedeniyle başvurular için iptal
kararlarının verildiği,
- MEDAŞ olarak açık kapasite ilan edilmese bile dolu kapasitenin diğer bir
ifadeyle ne kadarlık bir başvuru yapıldığının ve kabul edildiğinin başvuru
bazında komisyon kararı kapsamında genellikle her ay yayımlandığı, ancak
kapasite ilgili dönemde dolu olsa bile kapasitenin boşalması ihtimaline karşı
firmaların başvuruda bulunduğu,
- Esas olarak başvuru yapılan ayı takip eden ay içerisinde teknik
değerlendirmenin tamamlanması gerektiği ancak bazen kapasite ile ilgili
TEİAŞ'tan haber beklendiği, dolayısıyla başvurulara ilişkinin değerlendirmenin
söz konusu sürelerin ötesine sarkabildiği, böyle bir durum oluşsa dahi
başvuruların yapıldığı döneme göre değerlendirildiği bir başka deyişle birikme
dolayısıyla birden fazla ayda yapılan başvuruların topluca değerlendirilmesinin
söz konusu olmadığı,
- GÖKSU ENERJİ grup şirketlerinin Aksaray TM için başvuru yaptığı ancak
başvuru yaptığı yerin Tümosan TM bölgesi olduğu, dolayısıyla MEDAŞ olarak
Tümosan TM için değerlendirme yapıldığı,
- Aksaray TM için TEİAŞ tarafından toplam 45 MW kapasite tahsis edildiği, 2015
Kasım'da başvurunun iptal edilmesi sebebiyle 1,99 MW’lik bir kapasitenin açığa
çıktığı, bu kapasitenin MEDAŞ ile ilişkili şirketlerden kaynaklandığı, daha sonra
bu dönem için birden fazla başvuru bulunması sebebiyle yarışma yapıldığı ve
kapasiteyi yine ilişkili şirketlerin aldığı,
- Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 999 KW'a kadar kapasiteli santraller
için ÇED raporu alma zorunluluğu olmadığı, 1 MW üzeri başvurular için ÇED
raporu gerektiği, dolayısıyla söz konusu zorunluluktan muaf olmak için
teşebbüslerin farklı unvanlarla başvuru yapmayı tercih ettikleri ve bir fidere aynı
ekonomik bütünlük içinde yer alan birden fazla şirketin başvurmuş olduğu,
- Karapınar TM için hem hat kapasitesi hem TM kapasitesi nedeniyle iptal edilen
başvuruların olduğu, Temmuz 2015'te 17 şirket ile yarışma yapıldığı ve kriterleri
sağlayan 13 şirkete kapasite tahsis edildiği (bunlardan dört adedinin ilişkili şirket
olduğu), kapasite dolduktan sonra başvurusu iptal olan ilişkili şirketlerin de
bulunduğu, ayrıca yarışmaya göre yıllık tüketimi yüksek olanların kapasiteyi
19-40/669-287
16/61

aldığı, yıllık tüketimi düşük olanların ise kapasiteyi alamadığı, burada bara
değişiminin Karapınar TM için söz konusu olmadığı,
- Karaman TM için 2014 yılında bara değişimi olduğu (baralar arasında kapasite
aktarımı), kapasite ödünleşiminin TEİAŞ tarafından gelen yazı ile MEDAŞ'a
bildirildiği,
- Karaman TM için TEİAŞ’ın önce bara ayrımı yapmaksızın kapasite tahsisi
yaptığı, 2015 yılında bara A ve B için 18-18 MW kapasite ayrımı yaptığı (Bara
ayrımının TEİAŞ tasarrufunda olduğu, MEDAŞ’ın bara ayrımı yapma yetkisinin
bulunmadığı),
- Önaraştırma raporunda başvuruların aylık olarak sonuçlandırılması gerekirken
birkaç ay bekletildiğinin belirtildiği, bu gecikmelerin MEDAŞ'ın TEİAŞ tarafından
kapasiteye ilişkin bilgi beklemesi sürecinden kaynaklandığı,
- Karaman TM'de kapasitenin üzerinde bir seviyedeki kapasite için çağrı mektubu
verilmesi suretiyle bir hata yapıldığı, çağrı mektubu verilmesi sonrasında
MEDAŞ tarafından yapılan bu hatadan dolayı bazı başvuruların iptal edildiği,
iptal edilen başvurulara bakıldığında bunların ilişkili şirketler olduğunun
görüldüğü,
- Mevzuata göre Mart 2016'ya kadar olan süreç için TEİAŞ TM kapasitesinin ne
olduğu, kapasitenin artırılacağı gibi bilgilerin ilan edilmediği, tahsis edilen
kapasitenin ise MEDAŞ tarafından yayımlandığı, Temmuz-Ağustos 2015'ten
önce ise bu şekilde bir ilanın bulunmadığı ancak dağıtıcı için mevzuattan
kaynaklanan bir yükümlülüğün de bulunmadığı, başvuru sahiplerinin genelde
kapasite miktarında açık olup olmadığını başvuru ile öğrendikleri, başvuru
yapmak isteyenlerin MEDAŞ'tan bu kapasiteleri telefonla öğrenme gibi bir
durumun olmadığı,
- Karaman TM dışında bara değişiminin gerçekleşmediği,
- 2016 yılındaki yönetmelikle beraber komisyonda görevli kişilerin MEDAŞ,
TEİAŞ, TEDAŞ personelinden oluştuğu,
- Elektrik Piyasası Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik’in 6. maddesinin
2. fıkrası ile birlikte TM bazında TEİAŞ'ın maksimum kapasite miktarını
belirlediği,
- Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinin, Lisanslı Elektrik Üretim Yönetmeliğine
benzetilmek istendiği, dolayısıyla bağlanabilirlik oranının bu sebeple
kaldırıldığının düşünüldüğü
hususları dile getirilmiştir.
I.4.4. Dosya Konusuyla İlişkili Geçmiş Kararlar
I.4.4.1. 02.03.2016 tarih ve 16-07/134-60 sayılı Rekabet Kurulu Kararı
(36) Ankara 4. İdare Mahkemesi tarafından 03.12.2018 tarihli, E: 2016/3512, K:
2018/1815 sayılı ve yine aynı tarihli E: 2016/5542, K: 2018/1816 sayılı kararı ile iptal
edilen Kurul kararında;
- İlgili pazar “MEDAŞ dağıtım bölgesinde elektrik dağıtım hizmetleri pazarı” ve
“elektrik üretimi pazarı” olarak ele alınmış,
- Dağıtım şirketlerinin sahip oldukları “doğal tekel” nitelikleri nedeniyle yerel
seviyede her bir dağıtım bölgesinde hâkim durumda bulunduğu ve MEDAŞ’ın
19-40/669-287
17/61

da dağıtım bölgesi olan “Konya, Aksaray, Niğde, Kırşehir, Nevşehir ve
Karaman” illerinde hâkim durumda olduğu değerlendirilmiştir.
(37) Bununla birlikte kararda,
- MEDAŞ’ın lisanssız elektrik üretimi başvurularının değerlendirilmesinde ayrımcı
davranışlarda bulunarak 4054 sayılı Kanun’un 6. Maddesini ihlâl ettiği iddiasının
şikâyet başvuruları ve TM bazında incelendiği,
- GÖKSU ENERJİ, GES ŞİRKETLERİ ve SATURN tarafından yapılan lisanssız
elektrik üretimine ilişkin başvuruların MEDAŞ tarafından somut ve nesnel
gerekçelere dayanarak reddedildiği ve bu başvuruların değerlendirilmesinde
MEDAŞ tarafından ayrımcılık yapıldığına işaret eden başkaca bulguya
ulaşılamadığı,
- MEDAŞ dağıtım bölgesinde bulunan 42 TM içinden, yapılan başvurulara
MEDAŞ’ın ayrımcı uygulamalarda bulunduğu şüphesi uyandıran üç TM’nin
ayrıntılı analize tabi tutulduğu, bunlardan Karapınar ve Alibeyhüyüğü TM’ler
bakımından MEDAŞ tarafından yapılan teknik açıklamaların bu TM’ler bazında
şüpheyi ortadan kaldırdığı, Karaman TM’de ise MEDAŞ’ın baralar arası
kapasite aktarımı konusunda daha önceden bilgi sahibi olması şüphesi
bulunmakla beraber, gerek bu durumun gerekse MEDAŞ’ın bu bilgiyi kullanarak
diğer şirketlere ayrımcı davrandığı hususunun somut belgelerle ortaya
konulamadığı,
- Yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgeler arasında ve MEDAŞ
tarafından gönderilen verilerin analizi sonucunda MEDAŞ’ın kendi grup şirketleri
lehine ayrımcılık yaptığına yönelik herhangi bir iç yazışmaya, belge yahut
başkaca bir bulguya ulaşılamadığı, bununla birlikte, MEDAŞ dağıtım bölgesinde
MEDAŞ’la ilişkili şirketlere yapılan tahsis oranının kurulu güç bazında %(…..) ile
sınırlı kaldığı,
- Ayrıca, tüm bu tespit ve değerlendirmelere ilaveten, önaraştırma konusu pazar
bakımından yaşanan veya yaşanması muhtemel sorunların hemen hepsinin
ilgili mevzuat ve düzenlemelere ilişkin tasarım sonucunda ortaya çıktığının da
göz ardı edilmemesi gerektiği, mülkiyet ayrıştırması yapılmamışken, dağıtım
şirketinin lisanssız üretim başvuru sürecinde hem resmi onay merciinde
olmasının hem de dolaylı olarak lisanssız üretim başvurusu yapabilmesinin
çıkabilecek sorunların merkezinde yer aldığı, böyle bir piyasa tasarımında,
dağıtım şirketinin elinde olan bilgilerin aynı grup içerisinde üretim başvurusu
yapan şirketlerle paylaşılabileceği şüphesinin salt bu dosya kapsamında
incelenen başvurular bakımından değil, diğer tüm dağıtım şirketleri ve tüm
başvurular bakımından da ortaya çıkabilecek bir sorun olduğu
hususları değerlendirilmiştir. Dolaysıyla MEDAŞ’ın lisanssız elektrik üretimi
başvurularının değerlendirilmesinde ayrımcı davranışlarda bulunarak 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddiasına yönelik yapılan yerinde inceleme ve
tespitler neticesinde, MEDAŞ hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığına
karar verilmiştir.
I.4.4.2. 03.12.2018 tarih E: 2016/3512, K: 2018/1815 ve E: 2016/5542, K:
2018/1816 sayılı Ankara 4. İdare Mahkemesi Kararı
(38) GÖKSU ENERJİ tarafından, lisanssız elektrik üretimi başvurusu kabul edilen
şirketlerin MEDAŞ ile ilişkili şirketler olduğu, GÖKSU ENERJİ’nin ve MEDAŞ ile ilişkili
19-40/669-287
18/61

şirketlerin yaptıkları başvurulara konu parsellerin yan yana olmasına rağmen GÖKSU
ENERJİ’ye ait parselin trafoya uzaklığının yanlış belirlendiği, kararda Aksaray TM’ye
ilişkin doyurucu bir açıklamada bulunulmadığı gerekçesiyle 16-07/134-60 sayılı Kurul
kararının bozulması talep edilmiştir.
(39) SATURN tarafından, MEDAŞ’ın şirketlerine ait çağrı mektuplarını kendisiyle aynı
ekonomik bütünlük içerisindeki gerçek/tüzel kişilere bağlantı kapasitesi sağlamak
amacıyla iptal ettiği, MEDAŞ’ın, bölgedeki gücünü kullanarak kendi şirketlerine ait
GES Projelerine ilişkin olarak yapılan arsa tahsisinin iptali için Seydişehir OSB’yi
yönlendirdiğine ilişkin kuvvetli kanıtlarının bulunduğu, Kurulun önaraştırma safhası
sonucunda rekabet ihlâlinin gerçekleşmediğini her türlü şüpheden uzak bir şekilde
ortaya koyamadığı durumlarda soruşturma açılması yönünde görüş bildirdiği, ancak
mutad uygulama dışına çıkılarak muhalif raportörlerin karşı görüşüne Kurul kararında
yer verilmediği ileri sürülerek kararın iptali istenmiştir. Açılan bu iptal davalarının
üzerine Ankara 4. İdare Mahkemesi tarafından;
- MEDAŞ’ın GES başvurularında toplam kapasitesinin kısıtlı önaraştırma süresi
içerisinde tespit edilebilen ciddi oranının MEDAŞ’ı oluşturan teşebbüslere ait
olduğu, reddedilen 148 başvuru için ise gerekçe olarak kapasite yetersizliğinin
gösterildiği,
- Seydişehir TM’de kurulması planlanan GES’lerin üzerine kurulacağı arsa
tahsisleri hakkında Bakanlıkça verilen 24/08/2015 tarihli ve 3759 sayılı olumsuz
görüş yazısının, onay sürecinin ardından Seydişehir OSB tarafından anılan
Bakanlıktan ikinci kez istenilmesi sonucu verildiği, bu yazı doğrultusunda arazi
tahsisine yönelik olarak Seydişehir OSB Müteşebbis Heyeti’nce 29/09/2015
tarihinde 2015/05 sayılı iptal kararının MEDAŞ’a bildirildiğine dair resmi bir yazı
bulunmamasına rağmen aynı tarihte PROJE ŞİRKETLERİ’nin çağrı
mektuplarının iptal edildiği ve bir gün sonra da MEDAŞ’la doğrudan ve/veya
dolaylı olarak ilişkisi bulunan tüzel kişilere ait başvuruların kabul edildiği, ilgili
mevzuatta belirtilen (tarıma elverişli değil belgesi, teknik değerlendirme formu
gibi farklı kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gereken belgelerin) gerekli
başvuru evrakının bu zaman zarfında tedarikinin mümkün olmadığı, bu nedenle
çağrı mektuplarının iptal edileceği hususunun önceden bilindiği ve buna göre
hareket edildiği savının güçlendiği,
- İptal kararı sonrası taraflar arasında tahsise yönelik yapılan bir anlaşma varsa
bunun hukuki açıdan geçerliliğinin adli mercilerce karara bağlanması gerektiği
ve açılı bir dava varsa da sonucunun beklenmesi gerektiği halde MEDAŞ
tarafından davaların sonucunun beklenmediği, nitekim çağrı mektuplarının
iptaline ilişkin kararın tebliğ edildiği, PROJE ŞİRKETLERİ’nce iş bu kararın iptali
istemiyle Seydişehir Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/67, 68, 69, 70 esas
sayılı dosyalarından, açılan davalarda anılan kararın iptaline karar verildiği,
- MEDAŞ’ın GES başvurularında kendi grup şirketlerini, rekabete hassas bilgileri
paylaşmak suretiyle diğer şirketlere karşı avantajlı hale getirdiği ve hâkim
durumunu kötüye kullandığı yönünde ciddi delil, emare ve şüphelerin
bulunduğunun anlaşıldığı, bu hususlar hakkında daha kapsamlı araştırma ve
inceleme yapılabilmesi açısından MEDAŞ hakkında soruşturma açılması
gerektiği
belirtilerek soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı şeklinde verilen Kurul kararında
hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
19-40/669-287
19/61

I.4.5. Lisanssız Elektrik Üretimi Faaliyeti ve İlgili Mevzuat
I.4.5.1. 02.10.2013 tarih, 28783 sayılı Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik
Üretimine İlişkin Yönetmelik (2013 tarihli Yönetmelik)
(40) Türkiye’de lisanssız elektrik üretimi faaliyeti, 6446 sayılı Kanun’un 14. maddesi13
çerçevesinde 2013 yılında EPDK tarafından çıkarılan Yönetmelik14 ile
düzenlenmektedir15. Yönetmeliğe göre, lisanssız elektrik üretim faaliyetinin hayata
geçirilmesi sonucu; tüketicilerin elektrik ihtiyaçlarının tüketim noktasına en yakın
üretim tesislerinden karşılanması sağlanarak elektrik şebekesinde meydana gelen
kayıp miktarlarının düşürülmesi, arz güvenliğinin sağlanmasında küçük ölçekli üretim
tesislerinin ülke ekonomisine kazandırılması ve bu tesislerin etkin kullanımının
sağlanması, bu yatırımların hayata geçirilmesi sürecinde lisans alma ile şirket kurma
yükümlülüğü gibi birtakım bürokratik süreçlerin ortadan kaldırılması yoluyla usul
ekonomisi ve etkinlik sağlanması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, Bakanlık
tarafından belirlenen verimlilik kıstasını karşılayan kojenerasyon tesisleri, kurulu gücü
100 kW’a kadar olan mikrokojenerasyon tesisleri ve kurulu gücü 1MW’a16 kadar olan
ve yenilenebilir enerji kaynaklarına17 dayalı olarak çalışan tesisler, Yönetmeliğin 5.
maddesinde lisans alma ve şirket kurma faaliyetinden muaf olarak kurulabilecek
tesisler arasında sayılmaktadır.
(41) Yönetmeliğin 17. maddesinde de belirtildiği üzere lisansız üretim yapan gerçek ve
tüzel kişilerin kendi ihtiyaçlarını karşılamak için üretim yapmaları esastır. Bu
tüketimden arta kalan elektrik üretimi ise, tesisin kurulduğu bölgede faaliyet gösteren
görevli tedarik şirketi aracılığıyla, 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının
Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun (YEK Kanunu) kapsamında
kurulan YEK Destekleme Mekanizması (YEKDEM) çerçevesinde
değerlendirilmektedir. YEKDEM, TEİAŞ tarafından işletilen piyasa temelli bir satın
alma mekanizması olup bu mekanizma kapsamında, yenilenebilir kaynaklarla çalışan
santrallerde üretilen elektrik, devlet tarafından satın alınmamakta, ancak devlet belirli
fiyatlar üzerinden sistemin işleyişini garanti altına almaktadır18. Satın alma garantisi
olarak nitelendirilebilecek bu uygulama, YEK Kanunu gereği 10 yıl devam etmekte ve
yenilenebilir kaynaklara dayalı lisanssız üretim tesisleri, anılan süre boyunca ihtiyaç
fazlası üretimlerini teşvikli fiyattan satabilme olanağına kavuşmaktadır. Bu çerçevede
lisanssız üretim, teşvikli fiyatlar nedeniyle önemli bir ticari potansiyel
barındırmaktadır.

13 6446 sayılı Kanun’un 14. maddesi lisanssız yürütülebilecek faaliyetlere ilişkindir.
14 Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik.
15 Anılan Yönetmelik kapsamındaki düzenlemelerin açıklanmasına ve teknik hususlara yönelik EPDK
tarafından çıkarılan Tebliğ, 02.10.2013 tarih ve 28783 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmıştır.
16 6446 sayılı Kanun’un 14. maddesinin ikinci fıkrasına göre Bakanlar Kurulu lisanssız faaliyet
yapabilecek yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerinin kurulu güç üst sınırını kaynak
bazında beş katına kadar artırmaya yetkilidir.
17 Yönetmelikte yer alan tanımlar kısmında yenilenebilir enerji kaynakları; hidrolik, rüzgar, güneş,
jeotermal, biyokütle, biyokütleden elde edilen gaz (çöp gazı dahil), dalga, akıntı enerjisi ve gel-git gibi
fosil olmayan enerji kaynakları olarak tanımlanmaktadır.
18 2016 yılı itibariyle YEK Kanununda yer alan ilgili cetvelde; hidroelektrik tesisi için 7,3; rüzgar santrali
için 7,3; jeotermal santrali için 10,5; biyokütleye dayalı üretim santrali (çöp gazı dahil) için 13,3 ve
güneş santrali için 13,3 cent/kwh alım fiyatı belirlenmiştir. Üretim tesisinde yerli ekipman kullanılması
durumunda bu fiyatlar artmaktadır ve 20 cent/kwh’a varabilmektedir. Bu fiyatlar dikkate alındığında,
biyokütleye dayalı üretim tesisleri ile güneş santralleri en çok teşvike sahip santral tipleri olarak
karşımıza çıkmaktadır. YEKDEM’de yer alan bu fiyatlar 5346 sayılı YEK Kanunu’nun yürürlük tarihi
olan 18.05.2005 tarihinden 31.12.2020 tarihine kadar işletmeye girmiş ya da girecek olan ve bu kanun
kapsamında yer alan üretim tesislerine 10 yıl süre ile uygulanır.
19-40/669-287
20/61

(42) Bununla birlikte, bu tür tesislerin kuruldukları bölgedeki elektrik şebekesine
bağlanabilmesi bu bölgelerdeki TM’lere ve hat kapasitelerine bağlıdır19. Bu
kapasiteler, TEİAŞ ya da ilgili dağıtım şirketi tarafından yeni yatırımlarla artırılmadığı
sürece sınırlı sayıda lisanssız üretim tesisi bağlantısına olanak sağlamaktadır.
(43) Yönetmeliğin 7. maddesi gereği; lisanssız olarak üretim yapmak isteyen gerçek veya
tüzel kişilerin, bağlantı ve sistem kullanım hakkı elde etmek amacıyla, kuracakları
santralin kaynak türüne göre “İlgili Şebeke İşletmecisi”ne20 (ilgili dağıtım şirketi) ya da
“İl Özel İdaresi”ne başvurmaları gerekmektedir. Anılan yönetmelik maddesinde,
hidrolik kaynağa dayalı olmayan üretim tesisleri için (rüzgâr, güneş vs.), başvuruların
doğrudan ilgili şebeke işletmecisine, hidrolik kaynağa dayalı lisanssız üretimlerle ilgili
olarak ise il özel idarelerine başvurulması öngörülmektedir. Yapılacak başvurularda,
anılan maddenin birinci fıkrasında sayılan, üretim tesisinin kurulacağı yere ait tapu
kaydı veya kullanım hakkını gösterir belge, marjinal tarım yazısı (tarım arazisi olup
olmadığına dair belge), kurulacak tesisin özelliklerini gösterir tek hat şeması, başvuru
ücretinin yatırıldığına dair dekont, vb. birtakım belgelerin şebeke işletmecisine
sunulması zorunludur ve başvuruların evraklar bakımından değerlendirilmesi,
değerlendirme sürecinin ilk aşamasını oluşturmaktadır.
(44) Yapılan başvuruların değerlendirilme sürecini düzenleyen Yönetmeliğin 8.
maddesinde ise ilgili şebeke işletmecisinin kendisine her takvim ayı ulaşan lisanssız
üretime ilişkin başvuruları, takip eden ayın ilk yirmi günü içinde toplu olarak
değerlendireceği ve sonuçlandıracağı belirtilmektedir21. Anılan maddeye göre eksik
veya yanlış evrak verenlerin başvuruları dikkate alınmamakta, eksikliklerin
tamamlanması için başvuru sahibine on günlük süre verilmekte ve bu başvuruların
değerlendirilmesi eksikliklerin tamamlandığı tarih itibarıyla yapılmış başvurularla
birlikte yapılmaktadır. Bazı durumlarda ise TEİAŞ’a görüş sorulması gerekmekte22 ve
başvuru dönemi bakımından TEİAŞ görüşünün tebliğ tarihi esas alınarak başvurular
değerlendirilmektedir. Belge bazında yapılan değerlendirmenin akabinde ise belgeleri
maddi ve hukuki açıdan tam olan başvurular bakımından şebekeye bağlantısı
yapılacak üretim tesisine ilişkin teknik değerlendirmeye geçilmektedir. Bu bağlamda

19 Rüzgar ve güneşin süreklilik arz etmeyen kaynaklar olması (bulutlanmanın artması veya rüzgarın
anlık olarak değişmesi) nedeniyle bu kaynaklara dayalı santrallerin fazlalaşması sistemin
yönetilebilirliğini zorlaştırabilmektedir. Bu sebeple, bu tip kaynaklara dayalı olan santrallere ayrılan hat
ve TM kapasiteleri sınırlandırılmaktadır.
20 Yönetmeliğin “Tanımlar” bölümünde ilgili şebeke işletmecisi kavramının ilgilisine göre TEİAŞ’ı,
dağıtım şirketini veya OSB dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiyi ifade ettiği belirtilmektedir. İşbu
bölümde/raporda ise, raporun konusunu dağıtım şirketinin uygulamalarına ilişkin iddiaların
değerlendirilmesi oluşturduğundan, ilgili şebeke işletmecisi kavramı dağıtım şirketini ifade etmek üzere
kullanılmış ve mevzuatın ilgili bölümleri bu şekilde özetlenmiştir.
21 Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ’e
(Tebliğ) göre şebeke işletmecisi başvuruları en az üç üyeden oluşan bir Komisyon ile
değerlendirmekte ve Komisyon oy çokluğu ile karar almaktadır.
22 Yönetmeliğin “Bağlantı Esasları” başlıklı 6. maddesinde bir TM’ye yönlendirilen toplam kurulu gücün
2 MW’ın üzerinde olması halinde ilgili dağıtım şirketinin TEİAŞ’a kaynak bazında ayrı ayrı bağlantı
kapasite bildiriminde bulunacağı ve TEİAŞ’ın görüşünün alınacağı, bağlantı görüşlerinin
sonuçlandırılmasında dağıtım şirketinin TEİAŞ’ın bildireceği bağlanabilir kapasitesini esas alacağı,
TEİAŞ’ın talepleri kendisine geliş tarihinden itibaren bir ay içinde sonuçlandıracağı belirtilmektedir.
Tebliğde de bir irtibat merkezine (trafo) yönelik rüzgar ve/veya güneş enerjisine dayalı başvurular için
TEİAŞ görüşünün sorulması halinde, aynı irtibat merkezi için yapılmış ve yapılacak rüzgar ve/veya
güneş başvurularına ilişkin teknik değerlendirmenin, görüş dağıtım şirketine ulaşana kadar
durdurulacağı ifade edilmektedir.
19-40/669-287
21/61

kurulması planlanan tesisin bağlanabilirlik oranı23, bölgedeki trafo kapasitesi24,
bölgedeki hat kapasitesi gibi birtakım teknik detaylar üzerinde durulmaktadır.
Belgeleri tam olan ve teknik değerlendirmeyi geçen başvurular bakımından ise
mevcut kapasitenin tahsisi aşamasına geçilmektedir. Kapasitenin tahsisi sırasında,
söz konusu maddenin dördüncü fıkrasında da belirtildiği üzere, başvuruya konu
üretim tesisinin yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olması, başvuruya konu üretim
tesisinin kojenerasyon tesisi olması, başvuru sahibinin son bir yıl içindeki tüketim
miktarının diğer başvurulardan yüksek olması, başvuruya konu üretim tesisinin
tüketim tesisi ile aynı yerde olması, başvurunun tüketim birleştirme hükümleri
kapsamındaki başvuru olması ve başvuru sahibinin önceden olumlu bağlantı görüşü
verilmiş bir başvurusunun olmaması kriterleri sırasıyla esas alınmaktadır. Söz konusu
bentte sayılan tüm kriterlerin başvurular açısından eşit olması durumunda ise
başvuru tarihi esas alınmaktadır. Anılan hükümle ayrıca ilgili şebeke işletmecisinin,
başvurulara ilişkin gerekçeli değerlendirmesini ve bağlantı noktası uygun bulunmayan
başvurular için varsa alternatif bağlantı önerisini kendi internet sayfasında bir ay
süreyle ilan edeceği düzenlenmektedir. Yönetmeliğin 9. maddesine göre, bağlantı
başvurusu uygun bulunan veya ilgili şebeke işletmecisi tarafından teklif edilen
alternatif bağlantı noktası önerisini kabul eden başvuru sahiplerine şebeke işletmecisi
tarafından “Bağlantı Anlaşmasına Çağrı Mektubu” gönderilir25. Kendisine çağrı
mektubu gönderilen gerçek veya tüzel kişilerin lisanssız elektrik üretim projelerini
hayata geçirmek için çağrı mektubunun tebliğ tarihinden itibaren yüz seksen gün
süreleri bulunmaktadır. Başvuru sahipleri söz konusu sürenin ilk doksan günü
içerisinde üretim tesisi ve varsa irtibat hattı projesini Bakanlık veya Bakanlığın yetki
verdiği kurum (Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) Genel Müdürlüğü) ve/veya
tüzel kişilerin onayına sunmalıdır; bu süre içinde proje onayı için başvuruda
bulunmayanların bağlantı başvuruları geçersiz sayılarak sunmuş oldukları belgeler
kendilerine iade edilir. Bu durumda anılan trafoda çağrı mektubu alan fakat projeye
başlamayan başvuru sahibinin kurulu gücü kadar kapasite boşa çıkmaktadır26. Diğer
yandan, üretim tesisinin inşaatına başlanabilmesi için ilgili mevzuat çerçevesinde
alınması gereken proje onayı ve rüzgâr enerjisine dayalı başvurular açısından “teknik
etkileşim izninin” ilgili şebeke işletmecisine süresi içerisinde ve eksiksiz olarak
sunulması halinde, şebeke işletmecisi otuz gün içerisinde ilgilisiyle bağlantı
anlaşması imzalamakla yükümlüdür.

23 Bağlanabilirlik oranı, dağıtım sistemine bağlı üretim tesislerinin kısa devre katkısı hariç bağlantı
noktasındaki üç faz kısa devre akımının, bağlanacak üretim tesisinin nominal akımına bölümü ile elde
edilen bir değer olup, bağlanılacak noktanın bağlanabilirlilik oranının, kurulu gücü 1000 kWe’ın
üzerindeki kojenerasyon tesisleri için 30’un; diğer üretim tesisleri için 70’in üzerinde olması esastır. Bu
değerlerin altında olması durumunda ilgili şebeke temsilcisi bağlantı için başka bir bağlantı noktası
teklif edebilir.
24 Yönetmeliğin “Diğer hükümler” başlıklı 31. maddesinin beşinci fıkrasında dağıtım şirketlerinin ilgili
dağıtım bölgesinde bu Yönetmelik TM bazında dağıtım sistemine bağlanabilecek üretim tesisi
kapasitelerini içinde bulunulan yıl için, Ocak, Nisan, Temmuz ve Eylül aylarının ilk haftası içerisinde
kendi internet sayfalarında yayımlamakla yükümlü olduğu belirtilmektedir. TM bazında lisanssız
elektrik üretim kapasiteleri ayrıca TEİAŞ’ın internet sitesi aracılığıyla da yayımlanmaktadır.
25 MEDAŞ’tan gelen 02.02.2016 tarih ve 715 sayılı yazıda, başvuru sahiplerine “Bağlantı anlaşmasına
çağrı mektubu” gönderilmesi için, internet sitesi üzerinden başvuruları olumlu olarak yayımlanmış
başvuru sahiplerinin bir ay içerisinde MEDAŞ’a çağrı mektubu talepli dilekçe vermesi gerektiği, bu
talepte bulunulmaması durumunda başvurunun yönetmelik hükümlerine göre iptal edildiği
belirtilmektedir.
26 Aynı durum şebekeye bağlanacak üretim tesislerinin Yönetmeliğin 24. maddesi uyarınca belirtilen
sürelerde (kaynağa ve gerilim seviyesine göre bir, iki ya da üç yıl) işletmeye alınmaması halinde de
ortaya çıkmaktadır.
19-40/669-287
22/61

(45) Görüldüğü üzere Yönetmelik hükümleri çerçevesinde ilgili dağıtım şirketleri, lisanssız
üretim başvuruları için tek yetkili mercii olarak tanımlanmaktadır. Bu tesislerin
sisteme bağlantısının yapılması ve sistem kullanımlarının sağlanması da, doğal tekel
olan bu şirketlerin uhdesinde olup bu durum anılan Yönetmelikte de ifade edilmiştir.
I.4.5.2. 02.10.2013 tarih, 28783 sayılı Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik
Üretimine İlişkin Yönetmelik’te Yapılan 2016 Değişikliği
(46) Yukarıda daha önce de ifade edildiği gibi Türkiye’de lisanssız elektrik üretimi faaliyeti
6446 sayılı Kanun kapsamında, EPDK tarafından çıkarılan yönetmeliklerle
düzenlenmektedir. Soruşturma dönemini kapsayan 2013 tarihli Yönetmelik’in bazı
maddelerinde, yaşanan veya yaşanması muhtemel sorunların giderilmesi amacıyla
değişikliğe gidilmiştir. Yapılan bu değişiklikle beraber lisanssız elektrik piyasasında
yaşanan aksaklıklar giderilmeye çalışılmıştır.
(47) Yönetmelikte, 2016 yılında yapılan en kapsamlı değişiklik “Bağlantı ve Sistem
Kullanımına İlişkin Hükümler” başlıklı ikinci bölümde olmuştur. “TEİAŞ tarafından
maksimum kapasite tahsis edilmiş trafo merkezi için herhangi bir nedenle ilave
kapasite tahsis edilmesi veya yeni işletmeye alınan trafo merkezinde kapasite ortaya
çıkması halinde, İlgili Şebeke İşletmecisi ile TEİAŞ arasında sistem kullanım
anlaşması imzalanmasını müteakiben, bahse konu kapasite her yıl nisan, ağustos ve
aralık aylarının birinci iş günü TEİAŞ tarafından kendi internet sayfasında ayrıca ilan
edilir. İlgili kapasitelere ilişkin başvurular, ancak ilan tarihinden itibaren üç ay sonra
alınmaya başlanır.” hükmü 6. Maddenin beşinci fıkrası olarak; “Beşinci fıkra hükmü
kapsamı dışında herhangi bir nedenle trafo merkezlerinde kapasite ortaya çıkması
halinde, söz konusu kapasite İlgili Şebeke İşletmecisi tarafından TEİAŞ’a bildirilir.
Söz konusu bildirimi takip eden ayın birinci iş günü TEİAŞ tarafından uygun bulunan
kapasite TEİAŞ’ın internet sayfasında ilan edilir. İlan edilen kapasitelere ilişkin
başvuru, söz konusu ilan tarihinden itibaren üç ay sonra İlgili Şebeke İşletmecisince
alınmaya başlanır.” hükmü ise 6. maddenin altıncı fıkrası olarak eklenmiştir. Söz
konusu hükümlerle, herhangi bir sebeple kapasite oluşması halinde, lisanssız elektrik
üretimi faaliyeti yürütmek isteyen üreticilerin oluşan kapasiteyi ne zaman ve nereden
öğrenebilecekleri netlik kazanmış olup, başvuru için gerekli evrakların sağlanması ve
izinlerin alınması için söz konusu üreticilere üç aylık süre tanınmıştır. “Üretim
tesisinin bağlanacağı mevcut şebekeye olan uzaklığı;
a) Kurulu gücü azami 0,499 MW olan tesisler için kuş uçuşu mesafesi beş
kilometreden, projelendirmeye esas mesafesi ise altı kilometreden,
b) Kurulu gücü 0,5 MW’dan 1 MW’a kadar olan tesisler için kuş uçuşu
mesafesi on kilometreden, projelendirmeye esas mesafesi on iki kilometreden,
fazla olamaz. Bu fıkra hükmü yerel yönetimler ile yerel yönetimlerin kontrol ilişkisini
haiz olduğu tüzel kişiler için uygulanmaz.” hükmü sekizinci fıkra olarak 6. maddeye
eklenmiştir. Soruşturma döneminde, santralin ilgili hatta uzaklığı beş km’den fazla
olmaması gerektiği kriteri enerji naklinden kaynaklanan kayıpların minimuma
indirilmesi gerekçesiyle komisyon27 tarafından teknik kriter olarak belirlenmiştir. 2016
değişikliğiyle yönetmeliğe eklenen ve MEDAŞ tarafından kendi dağıtım bölgesinde
komisyon kararıyla uygulanan bu hüküm yasal hale gelmiştir.
(48) Yönetmelik değişikliğindeki en önemli düzenleme 6. maddenin onuncu fıkrasında
gerçekleşmiştir. Söz konusu fıkraya göre “Çatı uygulamaları hariç olmak üzere her bir

27 2013 yönetmeliğinde komisyon üyeleri ilgili şebeke işletmecisi temsilcilerinden oluşmaktadır.
19-40/669-287
23/61

trafo merkezinde, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olan rüzgâr
ve güneş enerjisine dayalı enerji üretim tesisleri için; herhangi bir gerçek veya tüzel
kişiye ve söz konusu gerçek veya tüzel kişinin doğrudan veya dolaylı olarak ortak
olduğu tüzel kişilere ve bu kişilerin kontrolünde olan tüzel kişilere, tüketim tesisi
sayısına bakılmaksızın başvuru aşamasında azami 1 MW tahsis yapılabilir. Söz
konusu gerçek veya tüzel kişinin doğrudan veya dolaylı olarak ortak olduğu tüzel
kişilere ve varlığı halinde bu kişilerin kontrolünde olan tüzel kişilere ilişkin bilgilerde
ilgili tüzel kişinin beyanı esas alınır. Bu beyanın yanlış, eksik veya yanıltıcı olarak
verildiğinin saptanması halinde, ilgili gerçek ve tüzel kişiye ait bağlantı anlaşması
çağrı mektubu iptal edilir.” Şikâyetçilerin iddia konusu eylemlerin temelini MEDAŞ’ın
grup şirketlerine ayrımcılık uygulamak suretiyle kapasite tahsisi yapması
oluşturmaktadır. Bahsi geçen bu hükümle birlikte MEDAŞ ve diğer şebeke
işleticileriyle birlikte lisanssız elektrik üretimi faaliyeti yürüten tüm üreticilerin tahsis
edebilecekleri kapasite miktarı 1MW ile sınırlandırılmıştır.
(49) 2013 Yönetmeliğinde, lisanssız elektrik üretimi başvurularının değerlendirilmesinde
teknik kriterlerden biri olan bağlanabilirlik oranı hakkında, kurulu gücü 1000 kWe’ın
üzerindeki kojenerasyon tesisleri için 30, diğer üretim tesisleri için ise 70‘den küçük
olması durumunda söz konusu başvuruların reddedilmesi gerektiğini içeren bir
hüküm bulunmaktaydı. 2016 değişikliğinde ise bağlanabilirlik oranı yönetmelikten
çıkarılmıştır.
(50) Ayrıca söz konusu Yönetmeliğin uygulanmasına dair Tebliğ’de (Elektrik Piyasasında
Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ)
soruşturma döneminde ilgili şebeke işletmecisi temsilcilerinden oluşan değerlendirme
komisyonunun kimlerden oluşacağı da düzenlenmiştir. Buna göre komisyon; TEİAŞ,
TEDAŞ ve ilgili şebeke işletmecisinin birer temsilcisinden olmak üzere üç üyeden
oluşmakta ve oy çokluğu ile karar almaktadır. Komisyon başkanı ise TEİAŞ
temsilcisidir. 2013 Yönetmeliğinde şebeke temsilcisinin hem lisanssız elektrik üretimi
faaliyeti yürütmek için başvuru yapan (grup içi şirketleri aracılığıyla) hem de
başvuruları değerlendiren konumunda olması nedeniyle suistimale açık bırakılan bu
hüküm, yapılan değişiklik ile giderilmeye çalışılmıştır.
I.4.5.3. 12.05.2019 tarih, 30772 sayılı Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik
Üretimine İlişkin Yönetmelik
(51) Lisanssız elektrik üretimi faaliyeti ile ilgili son mevzuat düzenlemesi, 12 Mayıs 2019
tarih, 30772 sayılı Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik
(2019 tarihli Yönetmelik) ile olmuştur. Söz konusu düzenlemeye ilişkin hükümler,
şikâyet konusu iddiaların gerçekleştiği dönemi kapsamamakla birlikte güncel mevzuat
hakkında bilgi vermek amacıyla aşağıda kısaca açıklanacaktır.
(52) Bahsi geçen yönetmelikte yapılan değişikliklerden birinin başvuru sürecindeki
sürelere ilişkin olduğu görülmektedir. Yönetmeliğin “Başvuruların Evrak Yönünden
Değerlendirilmesi” başlıklı 13. maddesinde “Bu Yönetmelik kapsamında üretim
yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin her takvim ayı içinde alınan yeni
başvuruları komisyon tarafından, takip eden ayın ilk on beş günü içerisinde evrak
yönünden toplu olarak değerlendirilir ve sonuçlandırılır. Eksik veya yanlış evrak
verenlerin başvuruları teknik değerlendirmeye alınmaz”, ayrıca “Eksik veya yanlışlığın
mahiyeti hakkında, başvuru sahibine değerlendirme sonuçlarını takip eden üç işgünü
içinde bildirimde bulunularak eksikliklerin başvuruya konu ay sonuna kadar
tamamlanması istenir” hükümleriyle teknik değerlendirme öncesi sürelerde
değişikliğe gidilmiştir. Buna göre şikâyet konusu iddiaların gerçekleştiği dönemde beş
19-40/669-287
24/61

iş günü olan evrak değerlendirme süreci on beş gün; eksik veya yanlış mahiyette
başvuru olması durumunda ise on iş günü olarak belirlenen süre üç iş günü olarak
düzenlenmiştir.
(53) Bununla birlikte “Evrak yönünden yapılan değerlendirmeye ilişkin sonuçlar,
değerlendirme tarihini izleyen işgünü içerisinde eksik ve yanlış yapılan başvurular için
açıklamaları da içerecek şekilde ilgili şebeke işletmecisinin internet sayfasında
yayınlanır.” hükmüyle üreticilerin yapmış oldukları başvuruların detayı ile ilgili şeffaflık
sağlanmış olmaktadır.
(54) 5. maddenin beşinci fıkrasında yer alan “Bu Yönetmelik kapsamında üretim tesisi
kuracak gerçek veya tüzel kişilerin üretim tesisleri ile tüketim tesislerinin aynı dağıtım
bölgesi içinde olması zorunludur.” hükmü 2013 tarihli Yönetmelik’te ve 2016
değişikliğinde yer almazken söz konusu yönetmeliğe eklenmiştir.
(55) Ayrıca soruşturma döneminde yönetmelikle teknik kriter olarak belirlenen
bağlanabilirlik oranı ile komisyon tarafından belirlenen ve 2016 değişikliği ile
yasalaşan üretim tesisinin bağlanacağı şebekeye olan uzaklığının beş km olması
kriterine 2019 tarihli Yönetmelik’te yer verilmemiştir.
I.5. MEDAŞ Tarafından Yapılan Savunmalar
- SATURN’ün Hissedarı Olduğu Firmalara Ait Çağrı Mektuplarının İptali
İddiasına Yönelik Savunmalar
(56) Bu kapsamda,
- Şirket kayıtları incelendiğinde; itiraza konu şirketler için 8 adedi 29.05.2014
tarihinde, diğer 15 adedi ise 26.08.2014 tarihinde olmak üzere toplam 23 adet
lisanssız elektrik üretimi için başvuru yapıldığı, bu başvurulardan 23 adet
başvuruya ilişkin listenin ek olarak gönderildiği,
- Söz konusu bağlantı başvurularının dosyalarında bulunan ve Yönetmeliğin 7.
maddesi gereğince teşebbüse ibraz edilen “üretim tesisinin kurulacağı yere ait
tapu kaydı veya kira sözleşmesi veya kullanım hakkını gösterir belge”
Seydişehir OSB’nin Arsa Tahsis Sözleşmesi'nde, fotovoltaik güneş santralinin
kurulabileceğine ilişkin ifadelerin bulunmasından dolayı söz konusu
başvuruların evrak yönüyle olumlu değerlendirilerek teknik değerlendirilmeye
alındığı, teknik değerlendirme sonuçları olumlu olan bu başvuruların Bağlantı
Anlaşmasına Çağrı Mektuplarının teşebbüs tarafından tanzim edilerek ilgililere
tebliğ edildiği,
- Seydişehir OSB’de bulunan bazı parsellerin28 Yeşildere Enerji San. ve Tic. A.Ş.,
Sarıoğlan Enerji San. ve Tic. A.Ş., Obruk Enerji San. ve Tic. A.Ş. ve Güzide
Enerji San. ve Tic. A.Ş.’ye Seydişehir OSB Müteşebbis Heyeti tarafından
lisanssız fotovoltaik enerji üretim santrali (güneş santrali) kurulması amacıyla
tahsis edildiği ve tahsis sözleşmelerinin imzalandığı bildirilerek bu parseller
üzerinde GES kurulup kurulamayacağı hususunda Bakanlık görüşünün
Seydişehir OSB tarafından talep edildiği,
- 24.08.2015 tarih ve 57604388-453.99-TR-42-3759 sayılı Bakanlık yazısında
Seydişehir OSB’de bulunan söz konusu parsellerin, GES kurulması amacıyla

28 Yeşildere Enerji San. ve Tic. A.Ş.’ye 283 ada 1 numaralı parsel, Sarıoğlan Enerji San. ve Tic.
A.Ş.’ye 286 ada 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 numaralı parseller, Obruk Enerji San.
ve Tic. A.Ş.’ye 287 ada 1, 2, 3 numaralı parseller ve Güzide Enerji San. ve Tic. A.Ş.’ye 288 ada 1, 2,
3, 4, 5, 6 numaralı parseller tahsis edilmiştir.
19-40/669-287
25/61

kullanılmasının mümkün olmadığı ve söz konusu parseller üzerinde tesis
kurulmadan ve üretime geçilmeden kiraya verilmesinin kesinlikle mümkün
olmadığı ifade edilerek Seydişehir OSB’ye görüş bildirdiği,
- Seydişehir OSB Yönetim Kurulu Başkanlığı’nın 10.09.2015 tarih ve 2015-143
sayılı yazısı ile ilgili Bakanlık görüşünün Seydişehir OSB’ye ve dolaylı olarak
Seydişehir OSB tarafından da MEDAŞ’a bildirildiği,
- Seydişehir OSB Müteşebbis Heyeti’nin 29.09.2015 tarih ve 2015-05 sayılı
Kararında, tahsis iptaline ilişkin kararı bulunduğu29,
- Söz konusu bağlantı başvurularının dosyalarında bulunan ve Yönetmeliğin 7.
maddesi (üretim tesisinin kurulacağı yere ait tapu kaydı veya kira sözleşmesi
veya kullanım hakkını gösterir belgelerin) gereğince Bakanlık tarafından kanun
hükümlerine dayandırılarak verilen yazı ile söz konusu arazilere lisanssız güneş
santrali yapılamayacağının açıkça belirtildiği, bu nedenle MEDAŞ tarafından
arazi tahsis belgesinin geçersiz hale geldiği,
- Yönetmeliğin 8. Maddesi birinci fıkrasında bulunan “...Eksik veya yanlışlığın
mahiyeti hakkında, başvuru sahibine eksikliklerin on iş günü içerisinde
tamamlanması için bildirimde bulunulur. Eksik belgelerin süresinde
tamamlanmaması halinde, başvuru reddedilerek sunulan belgeler başvuru
sahibine iade edilir ve ilgili İl Özel idaresine konu hakkında bilgi verilir...” ibaresi
gereğince giderilebilecek eksik evraklar için bildirimde bulunulması gerektiği
hususunun sadece başvuru sırasında geçerli olduğu,
- Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almış veya almaya hak kazanmış
başvurulara ilişkin başvuru aşamasında sunulan belgelerin ilerleyen dönemde
geçerliliğini kaybetmiş olması halinde başvuru sahiplerine bu belgelerin
tamamlanması ile ilgili o dönemde yürürlükte bulunan yönetmelikte süre
tanınması ile ilgili herhangi bir hüküm bulunmadığı,
- Başvuru aşamasında esas unsurlardan olan arazi tahsis belgesinin geçerliliğini
kaybetmiş olmasının çağrı mektubuna konu işlemi batıl hale getirdiği,
- Ayrıca MEDAŞ’ın 29.09.2015 tarihinde çağrı mektuplarını iptal etmesi ve evrak
istemesi gibi bir sürecin işletilmemesi hususu üzerine 23.03.2016 tarihinde 2013
tarihli Yönetmelik’in 28. maddesine ihtiyaca binaen ek fıkra ile “Lisanssız üretim
başvurusunu esas olan şartların ortadan kalktığının, bu şartların baştan mevcut
olmadığının veya yapılan talep ve işlemlerde kanuna karşı hile veya gerçek dışı
beyanda bulunulduğunun tespiti halinde herhangi bir: işlem yapılmaksızın ilgili
başvuru iade edilir. Bağlantı Anlaşması Çağrı Mektubu veya Bağlantı ve/veya
Sistem Kullanım Anlaşması iptal edilir” hükmünün eklendiği,
- Bu kapsamda SATURN grubu şirketlerinin çağrı mektubu aldıkları arazi
tahsislerinin iptal edilmesiyle, bu çağrı mektuplarını başka bir arazi üzerinde
kullanmak istemeleri halinde dahi mevzuat ve EPDK duyuruları kapsamında
başvuruya konu tesisleri kuramayacaklarının aşikâr olduğu,
- EPDK’nın 26.10.2016 tarihli kamuoyu duyurusunun30 11. maddesinde
“Lisanssız elektrik üretimine ilişkin ilgili mevzuat kapsamında kurulacak üretim
tesislerinin koordinat değişikliği talepleri bir defaya mahsus olmak üzere ve

29 Seydişehir Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığı'nın 10.09.2015 tarih ve 2015-143
sayılı yazısı.
30
19-40/669-287
26/61

başvuruya esas parsel içerisinde kalmak kaydıyla teknik değerlendirilmesinin ve
TEA’nın [Teknik Etkileşim Analizi] olumlu olması koşuluyla
sonuçlandırılabilecektir. Bunun dışında her ne sebeple olursa olsun, lisanssız
elektrik üretimine ilişkin ilgili mevzuat kapsamında yer değişikliği taleplerinin
reddedilmesi gerekmektedir.” hükmünün yer aldığı,
- Ayrıca yukarıda belirtilen açıklamalara ilaveten Nevşehir’de çağrı mektubu
almış olan bir başvuru sahibinin başvuruya esas arazinin değişikliği için
EPDK’ya başvuruda bulunduğu ancak EPDK yazısında açıkça “…Dolayısı ile
lisanssız üretim başvurunuzun sırasında arazi seçiminde gerekli özeni
göstererek olası mağduriyetleri bertaraf etmeniz gerektiği mütalaa edilmektedir.”
denilerek arazi değişikliği talebinin olumsuz sonuçlandırıldığı,
- Bu durumda yönetmelik değişikliği, EPDK duyurusu ve yine EPDK’nın yazmış
olduğu cevabi yazı incelendiğinde, ilgili tarihteki başvuru evraklarının geçersiz
hale gelmesi nedeniyle çağrı mektuplarının iptal edilmesi işleminin doğru bir
işlem olduğunun norm koyucu kurum tarafından da doğrulandığı,
- Kurumun iptal edilen önaraştırma kararında da belirtildiği üzere Bakanlığa görüş
sorulma sürecinin OSB tarafından başlatılmış olup MEDAŞ’ın iradesi ile
bağlantılı olmayan resmi bir süreç işlediği, sürecin işleyişinin MEDAŞ’ın
inhisarında olmadığı gibi ilgili sürecin işleyişi ve sonucunun MEDAŞ dışındaki
kaynaklardan da rahatlıkla öğrenilebileceği,
- Çağrı mektuplarının iptal edilmesi işlemi üzerine bağlantı başvurusu sahibi tüzel
kişilere ve Seydişehir OSB’ye konu ile ilgili yazılı bildirimde bulunulduğu ve
bağlantı başvurusu sahibi tüzel kişilere ve Seydişehir OSB’ye ilgili yazının
bildirilmiş olduğunun yazı ekinde gönderilen kayıtlı kargo takibi belgesinden
anlaşıldığı,
- Lisanssız elektrik üretimi kapsamında başvuru yapıp çağrı mektubu alan
başvuru sahiplerinin sürecin devamında çağrı mektubuna ilişkin hazırlanan
projeyi onaylatmaları gerektiği,
- 2013 tarihli Yönetmelik’in 9. maddesinde “(2) ... Kendisine Bağlantı
Anlaşmasına Çağrı Mektubu gönderilen gerçek veya tüzel kişilere, söz konusu
su kullanım hakkı izin belgesinin alınma veya Bağlantı Anlaşmasına Çağrı
Mektubunun tebliğ tarihinden itibaren yüz seksen gün süre verilir. Gerçek veya
tüzel kişiler söz konusu sürenin ilk doksan günü içerisinde üretim tesisi ve varsa
irtibat hattı projesini Bakanlık veya Bakanlığın yetki verdiği kurum ve/veya tüzel
kişilerin onayına sunar. Doksan gün içinde proje onayı için başvuruda
bulunmayan gerçek veya tüzel kişilerin bağlantı başvuruları geçersiz sayılarak
sunmuş oldukları belgeler kendilerine iade edilir.” hükmü bulunduğu,
- Bakanlık tarafından proje onay yetkisi TEDAŞ’a verilmiş olduğundan bahse
konu projelerin onay sürecinin TEDAŞ tarafından yürütüldüğü,
- Yönetmelikte de belirtildiği üzere proje onayının yapılabilmesi için güncel ve
geçerliliği devam eden çağrı mektuplarının olması gerektiği,
- 06.11.2015 tarihli yazı ile TEDAŞ Genel Müdürlüğüne Saturn grubuna ait çağrı
mektuplarının iptal olduğuna dair MEDAŞ tarafından yazılı bildirimde
bulunulduğu ve bu yazının TEDAŞ’a ulaştığına dair kargo kaydı görüntüsünün
sunulduğu,
19-40/669-287
27/61

- Çağrı mektuplarının iptal edilmesine rağmen bahse konu firmaların TEDAŞ
Genel Müdürlüğü’ne proje onayı için başvuru yaptığı, bununla birlikte
11.11.2015 tarihinde çağrı mektuplarının hükümsüz hale geldiğinin TEDAŞ’a
bildirilmiş olmasına rağmen yaklaşık bir ay sonra yani 08.12.2015 tarihinde
TEDAŞ tarafından projelerin onaylandığı,
- TEDAŞ tarafından projelerin onaylanması sonrası başvuru sahiplerinin
30.12.2015 tarihinde MEDAŞ’a bağlantı anlaşması yapmak için başvuruda
bulunduğu, ancak çağrı mektupları geçersiz hale geldiği için anlaşmanın
yapılamayacağı belirtilerek projelerin MEDAŞ tarafından 18.01.2016 tarihli yazı
ile iade edildiği,
- Bu çerçevede projelerin onaylanmasından yaklaşık bir ay önce TEDAŞ’a
MEDAŞ tarafından yapılan yazılı bildirimin bulunduğu dikkate alındığında;
hükümsüz hale gelen çağrı mektuplarıyla ilişkili projelerin onaylanmasından
oluşmuş/oluşacak varsa fiili imkânsızlıkların TEDAŞ’tan kaynaklandığı
hususları ifade edilmiştir.
- CENGİZ HOLDİNG Başvurularının Değerlendirilmesi Süreciyle İlgili
Savunmalar
(57) Bu kapsamda,
- CENGİZ HOLDİNG’in diğer yatırımcı kuruluşlar gibi aynı süreç ve mevzuat
kapsamında MEDAŞ’a başvuru yaptığı, bu başvuruların 29.09.2015 tarihinde
SATURN şirketlerinin çağrı mektuplarının iptal edilmesinden bir gün sonra
yapılmış olmasının bir hak elde ettirmediğinin açık olduğu,
- CENGİZ HOLDİNG’in başvuru yaptığı dönemde, başvuru yaptığı TEİAŞ TM’ye
ait kapasite bilgisine sahip olmadığı, başvuru yapan firmalardan CENGİZ
HOLDİNG de dâhil olmak üzere başvurudaki iddialara konu dönemdeki
yönetmelik hükümleri uyarınca bir TEİAŞ TM’sinde tahsis edilen maksimum
kapasitenin dolmuş olması ve bu kapasitelerden herhangi bir şekilde ortaya
kapasite çıkması halinde bu bilginin yalnızca şebeke işletmecisi olan MEDAŞ
tarafından bilinebileceği ve başvuru sahiplerince bilinmediği,
- CENGİZ HOLDİNG’in başvurularını 30.09.2015 tarihinde yaptığı, Saturn grubu
şirketlerine ait çağrı mektuplarının 29.09.2015 tarihinde iptal edildiği, şayet
Saturn grubu şirketlere ait çağrı mektupları 29.09.2015 tarihinde iptal edilmeyip
bu tarihten sonra 19.10.2015 tarihine kadarki herhangi bir zamanda iptal edilmiş
olsaydı dahi yine bu kapasitelerin bir önceki ay başvuru yapan şirketler için
değerlendirilmek zorunda kalınacağı ve bu hususla ilgili teşebbüs tarafından
benzer birçok gerçekleştirilmiş örneğin bulunduğu,
- MEDAŞ’a TEİAŞ tarafından kapasite açılmamış veya herhangi bir nedenle
kapasite açığa çıkmamış olmasına rağmen birçok başvuru yapıldığı, TEİAŞ
TM’lerinde herhangi bir şekilde kapasite açığa çıkması halinde mevcut
başvurular için bu kapasiteler üzerinden değerlendirme yapıldığı, bu nedenle de
şirketlerin kapasite olup olmadığını bilmedikleri halde kapasite açılabilir
düşüncesi ile başvuru yapabildiği,
- MEDAŞ’a yapılan yaklaşık 5000 adet başvurunun 1695 adedinin TEİAŞ
TM’sinde kapasite olmamasına rağmen yapılan başvurulardan oluştuğu,
19-40/669-287
28/61

- Bunun üzerine Yönetmeliğe 23.03.2016 tarihinde yapılan değişiklik ile bir TEİAŞ
TM’sinde herhangi bir şekilde kapasite açılması halinde bu kapasitelere ilişkin
başvurunun, kapasitenin TEİAŞ tarafından ilanından üç ay sonra alınmaya
başlanacağı hükmünün getirildiği ve artık kapasite durum tablolarının TEİAŞ’ın
web sitesinde yayımlanmaya başlandığı, bu durumda dahi kapasite olmadığının
açıkça bilinmesine rağmen MEDAŞ’a halen lisanssız üretim başvuruları
yapıldığı,
- Aynı kapasiteye birden fazla başvuru olması durumunda Yönetmeliğin 8/4
maddesindeki kriterler uygulanarak kapasite dağıtımı yapıldığı,
- CENGİZ HOLDİNG ve bağlı şirketlerin başvurularına bakıldığında; yönetmelik
kapsamında tüm başvurulara eşit değerlendirme kriterlerinin uygulandığının
görüldüğü, şayet MEDAŞ eşit değerlendirme kriterleri uygulamamış olsaydı,
diğer yatırımcı kuruluşların yerine kapasitelerin tamamının ALARKO ve CENGİZ
HOLDİNG ile ilişkili firmalara tahsis edilmesinin kaçınılmaz olabileceği, ancak
MEDAŞ’ın değerlendirmelerinde mevzuata uygun olarak eşit taraflar arasında
ayrım gözetmeksizin işlem tesis ettiği ve kriterleri sağlamayan ALARKO ve
CENGİZ HOLDİNG ile ilişkili firmaların başvurularının olumsuz sonuçlandırdığı,
- ALARKO ve CENGİZ HOLDİNG ile ilişkili firmaların hâkim durumda olmadıkları
hususları ifade edilmiştir.
- CENGİZ HOLDİNG ve SATURN Grubu Şirketlerin Başvuru Evraklarının
İncelenmesi Süreciyle İlgili Savunmalar
(58) Bu savunma çerçevesinde,
- İlgili savunmalarda; mevzuatta belirtilen (tarıma elverişli değil vs) gerekli
başvuru evraklarının bu kısa zaman zarfında tedarikinin mümkün olmadığı, bu
nedenle çağrı mektuplarının iptal edileceği hususunun önceden bilindiği ve
buna göre hareket edildiği iddiasına ilişkin açıklamalara yer verildiği,
- CENGİZ HOLDİNG’in Konya Seydişehir’deki başvuru evrakları incelendiğinde
tarıma elverişli değil yazısı için İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğüne
26.08.2015 tarihinde başvuru yaptığı ve 22 gün sonra 17.09.2015 tarihinde İl
Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden cevap geldiğinin görüldüğü,
- Buradan da anlaşılacağı üzere Cengiz Grubunun lisanssız üretim başvurusunu
yaptığı 30.09.2015 tarihinden 35 gün öncesinde (26.08.2015 tarihinde) ilgili
evrakları hazırlamak için çalışmalara başladığı, bu çalışmalara başladığı tarihte
ise Saturn grubu şirketlerinin başvurularının halen geçerli olduğu durumları göz
önünde bulundurulduğunda; iddia edilen “çağrı mektuplarının iptal edileceği
hususunun önceden bilindiği ve buna göre hareket edildiği” iddiasının asılsız
olduğunun açıkça anlaşıldığı,
- Saturn grubu şirketlerinin Konya Seydişehir’deki başvuru evrakları
incelendiğinde tarıma elverişli değil yazısı için İl Gıda Tarım ve Hayvancılık
Müdürlüğüne 16.05.2013 tarihinde başvuru yaptığı ve dört gün sonra
20.05.2013 tarihinde İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden cevap
geldiğinin görüldüğü,
- Yine SATURN grubuna ait Konya Selçuklu’daki başvuruların evrakları
incelendiğinde tarıma elverişli değil yazısı için İl Gıda Tarım ve Hayvancılık
Müdürlüğüne 27.01.2014 tarihinde başvuru yaptığı ve aynı gün 27.01.2014
19-40/669-287
29/61

tarihinde İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden cevap geldiğinin
görüldüğü,
- Başvuru evraklarının hazırlanma sürelerine bakıldığında CENGİZ HOLDİNG
grubunun İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden 22 günde alabildiği
yazıyı, Saturn grubunun Seydişehir’deki başvurular için dört günde,
Selçuklu’daki başvuruları için ise aynı gün içinde ve CENGİZ HOLDİNG’den çok
daha kısa bir sürede aldığının görüldüğü,
- MEDAŞ’a bugüne kadar 5000 başvurunun üzerinde lisanssız elektrik üretimi
talebinin geldiği, bu taleplere bakıldığında taleplerin %82’sinin ayın son 10
gününde, %72’sinin ayın son beş gününde ve %31’inin ise ayın son gününde
yapıldığının görüldüğü,
- Başvuruların genel itibariyle ilgili ayların son günlerinde yapılmasının nedeninin
başvuru evraklarının hazırlama süreci olduğu, nitekim Saturn grubu şirketlerin
başvuruları da incelendiğinde Konya Seydişehir’de yaptıkları başvuruların
29.05.2015, 27.06.2015, 26.08.2015 tarihlerinde ve Konya Selçuklu’da
yaptıkları başvuruların 31.01.2014 tarihinde yani ilgili ayların son günlerinde
olduğu, bu tarihlerden de anlaşılacağı üzere CENGİZ HOLDİNG’in başvuruları
gibi Saturn grubunun da başvurularını ayın son günlerinde yaptığının açıkça
görüldüğü,
- Özet olarak yukarıda izah edilen hususlar incelendiğinde, 2013 tarihli
Yönetmelik kapsamında başvuruya esas şartın ortadan kalkmış olması (arazi
tahsisi iptali) ve yine tüm başvuruların ağırlıklı olarak ilgili ayların son günlerinde
yapıldığı hatta şikâyete konu Saturn grup şirketlerinin başvurularının da ilgili
ayların son günlerinde yapıldığı, ALARKO ve CENGİZ HOLDİNG ile ilişkili
firmaların hâkim durumda olmadığı diğer tüm yatırımcılar gibi aynı
değerlendirme kriterlerine tabi tutulduğu, bu kriterler kapsamında ALARKO ve
CENGİZ HOLDİNG ile ilişkili firmaların başvurularının da olumsuz sonuçlandığı,
başvuru evrakları incelendiğinde hazırlanması uzun sürdüğü belirtilen evrakların
CENGİZ HOLDİNG tarafından uzun sürede temin edildiği, aksine şikâyete konu
Saturn grup şirketlerinin bu evrakı kısa sürede tamamladığı, başvuruların
iptalinden dolayı fiili imkânsızlıklar oluşmuş ise bunun çağrı mektuplarının
geçersiz hale geldiğinin TEDAŞ tarafından bilinmesine rağmen projeleri
onaylamış olmasından kaynaklandığının açıkça görüldüğü
- Yapılan tüm değerlendirmelerde mevcuttaki usul ve esaslara uygunluk aranmış
olduğu, bizatihi tarafların kimliklerinin dikkate alınmadığı,
- Soruşturma süresince Kuruma sunulan tablolardan da görüleceği üzere
başvuruların önemli bir kısmının son günlerde yapıldığı,
- Başvuru sahiplerinin yaptıkları başvurularda kapasite olup olmadığı hususunu
dikkate almadan işlem yaptıkları,
- Verilen çağrı mektupları incelendiğinde, şirket ortaklarından ALARKO ve
CENGİZ HOLDİNG ile ilişkili firmalara herhangi bir avantaj sağlanmadığının
görüleceği,
- SATURN Grubu şirketlere ait çağrı mektuplarının geçersiz hale gelmesine ve
TEDAŞ’a bildirilmesine rağmen TEDAŞ tarafından projelere onay verildiği,
- GÖKSU ENERJİ başvurularının değerlendirmelerinde aynı kriterlerin tüm
taraflara uygulandığı ve aynı dönemde ALARKO ve CENGİZ HOLDİNG ile
19-40/669-287
30/61

ilişkili firmaların başvurularına da aynı kriterler uygulanarak olumsuz cevap
verildiği,
- ALARKO ve CENGİZ HOLDİNG ile ilişkili firmaların toplam olumlu sonuçlanan
başvurular içerisindeki payının %(…..) olduğu; ALARKO ve CENGİZ HOLDİNG
ile ilişkili olmayan sadece üç firmanın dahi olumlu sonuçlanan başvurular
içerisindeki payının %(…..) olduğu,
- Soruşturmaya dâhil olan tüm tarafların, başvuru yaptıkları arazileri değiştirmeleri
halinde yeniden değerlendirmeye tabi tutulmaları mümkün iken bu haklarını
kullanmadıkları ve aynı arazi üzerinde ısrarcı oldukları
hususları ifade edilmiştir.
- GÖKSU ENERJİ’nin Başvurusunun Değerlendirilme Sürecine İlişkin
Savunmalar
(59) Bu kapsamda
- GÖKSU ENERJİ’nin 31.03.2015 tarihinde lisanssız elektrik üretimi kapsamında
MEDAŞ’a başvuru yaptığı ve aşağıda belirtildiği gibi değerlendirme yapıldığı,
- Ön Değerlendirme aşamasında; Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik
Üretimine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ’in 8. maddesinin
dördüncü fıkrası “İlgili Şebeke İşletmecisi, her takvim ayı içinde kendisine
yapılan başvuruları derleyerek, kurulacak bir komisyon eliyle incelemeye alır...”
hükmü gereği kurulan komisyon tarafından başvuru Ön Değerlendirmeye
alınarak incelenmiş eksik evrakları olmadığı tespit edilerek 15.04.2015 tarihli Ön
Değerlendirme yayınında başvurunun “Başvuruda eksik ve/veya yanlış evrak
bulunmamaktadır. Başvuru Teknik Değerlendirmeye alınmıştır.” şeklinde web
sitesinde yayımlandığı,
- Teknik Değerlendirme aşamasında; ön değerlendirmesi olumlu olan ilgili
başvurunun Teknik Değerlendirme’ye alınarak bağlanabileceği hatların
incelendiği, Yönetmeliğin madde 8/5 hükmü gereği başvuru için farklı
alternatiflerin tamamının değerlendirildiği, Komisyon tarafından yapılan alternatif
bağlantı noktalarının incelenmesi sonucunda 30.05.2015 tarihli teknik
değerlendirme yayınında “Bağlanabilirlik oranının Yönetmelikle izin verilen
değerden düşük çıkması ve dağıtım sistemine bağlanabilecek teknik yönden
alternatif bir dağıtım hattı bulunmamasından dolayı bağlantı başvurusu olumsuz
sonuçlanmıştır.” şeklinde web sitesinde yayımlandığı,
- GÖKSU ENERJİ’nin başvurusunun değerlendirmesi yapılırken yalnızca başvuru
yapılan bağlantı noktası ile sınırlı kalınmayıp bölgedeki alternatif bağlantı
noktalarının tamamının da incelendiği,
- GÖKSU ENERJİ’nin başvuru aşamasında talep etmiş olduğu bağlantı
noktasının başvuru sahasına 2,8 km mesafede bulunan BOTAŞ hattı olduğu31,
- GÖKSU ENERJİ’nin başvuru aşamasında MEDAŞ’a sunmuş olduğu başvuru
evraklarında verilen tek hat şemasında bağlantı noktası olarak Aksaray TM
Fider-2 (Botaş-1) ve Fider-3 (Botaş-2) hattının 72 numaralı direğinin gösterildiği,
- Bağlantı talep edilen bu hattın günümüzde dahi BOTAŞ’a ait özel bir hat olduğu,
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın (Enerji Bakanlığı) 05.02.2016 tarihli

31 Bu hat Tuz Gölü Yeraltı Doğal Gaz Depolama Projesi yapım işi kapsamında ihtiyaç duyulan
enerjinin kesintisiz ve kaliteli olması amacıyla BOTAŞ tarafından yapılan hattır.
19-40/669-287
31/61

MEDAŞ’a gönderilen yazısında ülkemiz doğalgaz arz güvenliğinin ve dolaylı
olarak elektrik arz güvenliğinin sağlanması için özellikle mevsimsel ihtiyaçları
karşılamak amacıyla yapımı devam eden Tuz Gölü Yeraltı Doğal Gaz
Depolama Projesinin zamanında tamamlanabilmesi için kesintisiz ve kaliteli
elektrik enerjisine ihtiyaç duyulduğu, olası kesintilerde telafisi mümkün olmayan
zararlara yol açılabileceği gibi durumların göz önünde bulundurularak bu hat
üzerinden farklı bir kullanıcının bağlantısının yapılmamasının uygun olacağı
görüşüne yer verildiği,
- GÖKSU ENERJİ’nin bağlantı talep ettiği hattın özel bir hat olması, BOTAŞ için
ihtiyaç olan kesintisiz ve kaliteli enerjinin sağlanması gerekliliğinden dolayı bu
hat üzerinden değerlendirme yapılamamış olup bu nedenle GÖKSU ENERJİ’nin
bağlanabileceği diğer alternatif bağlantı noktalarının komisyonca
değerlendirildiği,
- Alternatifler değerlendirilirken başvurunun yapıldığı bölgedeki hatların
tamamının incelendiği, bölgedeki hatların bir kısmının Aksaray TM'den bir
kısmının da Tümosan TM'den enerji alan hatlar olduğundan hareketle her iki
TM’den çıkan hatlara göre başvuru noktası haricinde 6 farklı alternatif üzerinde
değerlendirme yapıldığı,
- Birinci alternatifin başvurunun bulunduğu saha ile 4,3 km mesafede bulunan
Aksaray TM Fider 8/9’dan enerji alan İncesu çıkışı olduğu, bahse konu fider
üzerinden en son Şubat 2015 döneminde bağlantı görüşü verilmiş olup
sonrasında hat kapasitesinin dolu olmasından dolayı Şubat 2015 döneminden
sonra hiçbir başvuruya bu hat üzerinden olumlu görüş verilmediği, şikâyete
konu başvurunun yapıldığı dönemden önce bu hattın kapasitesinin dolu olması
nedeniyle ilgili başvuru komisyon tarafından bu alternatif üzerinden olumsuz
değerlendirildiği,
- İkinci alternatifin başvurunun bulunduğu sahaya 15,8 km mesafede bulunan
Aksaray TM'den enerji alan Armutlu DM olduğu, bahse konu başvurunun
bulunduğu saha ile Armutlu DM arasındaki mesafenin Komisyon Kararındaki
beş km mesafe kriterini sağlayamadığından bu alternatifin de olumsuz
değerlendirildiği,
- Aksaray TM’deki alternatif bağlantı hatları incelendiğinde teknik yönden bağlantı
yapılabilecek uygun hat bulunmadığı için aynı bölgedeki Tümosan TM’den
beslenen hatlar üzerinden başvuruyla ilgili tekrar değerlendirme yapıldığı,
- Bunun üzerine üçüncü alternatifin başvurunun bulunduğu sahaya 3,1 km
mesafede bulunan Tümosan TM’den (Fider 13/17) enerji alan Akhan KÖK
çıkışlı 1/0 kesitli Fider-1 olduğu, bu hattın kapasitesinin en son Ekim 2013
döneminde verilen kapasitelerle dolduğu ve başvuru yapılan dönemde hattın
kapasitesi dolu olduğundan başvurunun bu alternatif bağlantı noktası için de
olumsuz sonuçlandığı,
- Ekim 2013 tarihinden sonra Fider-1 üzerinden bahse konu başvurunun öncesi
ve sonrasında hiçbir başvurunun olumlu değerlendirilmediği,
- Dördüncü alternatifin başvurunun bulunduğu sahaya 6,7 km mesafede bulunan
Tümosan TM’den (Fider 13/17) enerji alan Akhan KÖK’ün Kum KÖK’ü besleyen
hattı olduğu, dolayısıyla mesafe kriterini sağlayamadığından bu alternatifin
olumsuz değerlendirildiği,
19-40/669-287
32/61

- Beşinci alternatifin başvurunun bulunduğu sahaya 7,5 km mesafede bulunan
Tümosan TM 13/17 Fideri olduğu, dolayısıyla yine mesafe kriterini
sağlayamadığından bu alternatifin olumsuz değerlendirildiği,
- Altıncı alternatifin başvurunun bulunduğu sahaya 1,6 km mesafede bulunan
Tümosan TM çıkışlı Dokuzlar kasabasını besleyen hat olduğu, bu hat
üzerinden yapılan teknik analizler sonucunda hattın bağlanabilirlik oranının
Yönetmelikte belirlenen değerden düşük olduğunun görüldüğü ve şebekenin
uygun olmamasından dolayı bu alternatifin de olumsuz olarak sonuçlandığı,
- Görüldüğü üzere başvuru birçok alternatif üzerinden değerlendirilmiş ancak
bağlantının yapılabileceği teknik yönden uygun bir hat bulunamadığı için ilgili
başvurunun olumsuz sonuçlandığı
hususları ifade edilmiştir.
- ALARKO ve CENGİZ HOLDİNG ile İlişkili Firmaların Başvurularının
Değerlendirilme Sürecine İlişkin Savunmalar
(60) Bu çerçevede,
- ALARKO ve CENGİZ HOLDİNG ile ilişkili firmaların bu bölgede GÖKSU
ENERJİ’nin başvurusundan önce Aralık 2014 ve Şubat 2015 dönemlerinde
olumlu sonuçlanan başvurularının bulunduğu, bu başvuruların aynı kriterler göz
önünde bulunarak değerlendirildiği,
- Birinci alternatifin başvuruların bulunduğu sahalar ile 0,4 km-2,3 km mesafede
bulunan Aksaray TM’den enerji alan Fider 8/9'dan enerji alan İncesu Çıkışı fideri
olduğu, başvurunun yapıldığı dönemde henüz bu hat üzerinden bağlantı görüşü
verilmemiş olmasından dolayı hat kapasitesi sorununun bulunmadığı,
başvuruların bulunduğu sahaların en uzak noktada olanının dahi bahse konu
hatta 2,3 km mesafede olmasının mesafe kriterinin de sağlandığını gösterdiği,
ayrıca bağlanabilirlik yönünden incelenen hattın Yönetmelikle belirlenen değerin
üzerinde olmasının teknik açıdan başvuruları uygun hale getirerek başvuruları
olumlu sonuçlandırdığı,
- Ayrıca aynı dönemlerde ALARKO ve CENGİZ HOLDİNG ile ilişkili firmaların
dışında farklı firmaların da aynı bölgeden başvurularının bulunduğu, bu
başvuruların da aynı şekilde değerlendirilerek olumlu sonuçlandırıldığı, bu
dönemde yapılan başvurulara verilen bağlantı görüşleri sonucunda Şubat 2015
dönemi itibariyle İncesu çıkışı fiderinin de hat kapasitesinin dolduğu,
- ALARKO ve CENGİZ HOLDİNG ile ilişkili firmaların Mart 2015 döneminde
(GÖKSU ENERJİ ile aynı dönem) yaptıkları beş adet başvurunun da aynı
kriterler göz önüne alınarak incelendiği,
- Birinci alternatifin başvuruların bulunduğu sahalar ile yaklaşık bir km mesafede
bulunan Aksaray TM'den enerji alan Fider 8/9’dan enerji alan İncesu çıkışı fideri
olduğu, bahse konu fider üzerinden en son Şubat 2015 döneminde bağlantı
görüşü verilmiş olup sonrasında hat kapasitesinin dolu olmasından dolayı Şubat
2015 döneminden sonra hiçbir başvuruya olumlu görüş verilmediği, bu nedenle
şikâyete konu başvurudan önce bu hattın kapasitesinin dolmasından dolayı bu
hat üzerinden bağlantı görüşü verilemediği,
- İkinci alternatifin, başvurunun bulunduğu sahaya iki km mesafede bulunan
Aksaray TM’den enerji alan Armutlu Çıkış fideri olduğu, bahse konu fider
19-40/669-287
33/61

üzerinden en son Aralık 2014 döneminde bağlantı görüşü verilmiş olup
sonrasında hat kapasitesinin dolu olmasından dolayı Aralık 2014 döneminden
sonra hiçbir başvuruya olumlu görüş verilmediği,
- Üçüncü alternatifin, başvurunun bulunduğu sahaya 7,2 km mesafede bulunan
Aksaray TM’den enerji alan Armutlu DM olduğu, bahse konu başvurunun
bulunduğu saha ile Armutlu DM arasındaki mesafe Komisyon Kararındaki beş
km mesafe kriterini sağlayamadığından bu alternatifin olumsuz değerlendirildiği,
- Yapılan inceleme sonucunda bu başvuruların bağlanabileceği hatların hat
kapasitelerinin dolu olması, hat kapasitesi uygun olan hatlara da mesafe
kriterinin uygun olmamasından dolayı başvuruların olumsuz sonuçlandırıldığı,
başvuru sonuçlarının GÖKSU ENERJİ’nin sonuçlarıyla aynı yayında
açıklandığı, bu kapsamda aynı kriterler göz önüne alınarak inceleme
yapıldığından, yalnız GÖKSU ENERJİ’nin değil ALARKO ve CENGİZ HOLDİNG
ile ilişkili firmaların başvurularının da olumsuz sonuçlandırıldığı,
- ALARKO ve CENGİZ HOLDİNG ile ilişkili firmaların Ağustos ve Kasım 2015
dönemlerinde farklı bir araziden yeniden başvuru yaptığı, bu başvuruların da
aynı kriterler göz önüne alınarak incelendiği,
- Birinci alternatif’in, başvurunun bulunduğu sahaya dört km mesafede bulunan
Aksaray TM’den enerji alan Armutlu DM olduğu, başvuruların Armutlu DM’ye
olan uzaklığının mesafe kriterine uygun olması ve Armutlu DM’yi besleyen
hatların hat kapasitesinin yeterli olmasından dolayı başvuruların olumlu
sonuçlandığı,
- GÖKSU ENERJİ’nin de diğer firmalar gibi farklı bölgeden başvuru yapma
hakkına sahip olduğu, arazisini değiştirip yeniden başvuru yapmış olsaydı o
bölgede bulunan hatların durumları incelenerek başvurusunun olumlu
sonuçlandırılma ihtimalinin olabileceği, başvurusu olumsuz sonuçlanan birçok
başvuru sahibinin arazisini değiştirerek yeniden başvuru yaptığı ve kriterlere
uyması durumunda da olumlu sonuçlar aldığı,
- Tüm bu açıklamalardan görüleceği üzere tüm başvurular için aynı sürecin
işletilmekte olduğu ve aynı değerlendirme kriterlerinin uygulanarak herkes için
aynı kıstasların geçerli olduğu ve mevcut verilerin de bunu doğruladığı,
- Sonuç olarak MEDAŞ’ın yapmış olduğu değerlendirmelerin Yönetmelik ve
Tebliğ çerçevesinde olup, yapılan işlemler ve verilen kararın doğru olduğunun
açıkça görüldüğü
hususları belirtilerek MEDAŞ’ın hakim durumunu kötüye kullanmadığı, eşit taraflar
arasında ayırım gözetmeksizin işlem tesis ettiği, bu nedenle MEDAŞ hakkında
herhangi bir müeyyide uygulanmaması talep edilmektedir.
(61) Bu bölümde yer verilen savunmalar aşağıda yapılan değerlendirmeler çerçevesinde
yanıtlanmıştır.
I.6. Değerlendirme
I.6.1. 4054 sayılı Kanun’un 6. Maddesi Kapsamında Yapılan Değerlendirmeler
(62) 4054 sayılı Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde hâkim durum, “belirli bir
piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız
hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri
belirleyebilme gücü” şeklinde tanımlanmaktadır.
19-40/669-287
34/61

(63) 4054 sayılı Kanun’un “Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması” başlıklı 6. maddesinde
ise bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal
veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı
anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanmasının hukuka aykırı ve yasak
olduğu düzenlenmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında, sınırlayıcı olmamak üzere
kötüye kullanma hallerinin özellikle neler olduğu düzenlenmiştir.
(64) Bu çerçevede, yukarıda yer verilen MEDAŞ’a yönelik başvuru konusu iddialar 4054
sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında görülmektedir. Somut olayın bu bağlamda
incelenmesinde öncelikle MEDAŞ’ın ilgili pazarda hâkim durumda olup olmadığı
tespit edilecek ardından MEDAŞ’ın “ayrımcı nitelikteki eylemlerine ilişkin iddialar”
değerlendirilecektir.
I.6.1.1. Hâkim Durum Tespiti
(65) Türkiye’de perakende elektrik tedariki alanında faaliyet gösteren şirketlerin
özelleştirilmeleri tamamlanmış ve perakende satış ile dağıtım alanında faaliyet
göstermek üzere her bölgede görevli tedarik şirketleri kurulmuştur. Bölgesel dağıtım
şirketleri, elektrik enerjisinin yerel düzeyde fiziksel olarak taşınması ve bununla ilgili
tüm saha operasyonlarına yönelik faaliyetleri “doğal tekel” olarak
gerçekleştirmektedir. Dağıtım şirketleri sahip oldukları “doğal tekel” nitelikleri
nedeniyle yerel seviyede her bir dağıtım bölgesinde hâkim durumda bulunmaktadır.
(66) Şikâyete konu MEDAŞ; yukarıda tanımlanan ilgili coğrafi pazarda, elektrik dağıtım
hizmetleri pazarı bakımından, ilgili mevzuat uyarınca, tekel konumundadır. Bunun
yanı sıra MEDAŞ, raporun ilgili bölümünde de ayrıntılı olarak açıklandığı üzere,
şikâyete konu olan dönem için faaliyet gösterdiği bölgede, lisanssız üretim
başvurularını alan, değerlendiren ve sürecin sonunda lisanssız üretim tesislerinin
fiziksel şebeke bağlantısını sağlayan tek yetkili mercidir.
(67) Dolayısıyla, MEDAŞ’ın lisanssız elektrik üretimi başvurularının değerlendirmesinde,
kısıtlı bulunan TM kapasitelerini tahsisinde taraflı davrandığı yönündeki iddianın 4054
sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında değerlendirilmesi ve bu davranışın bir
kötüye kullanma hali olup olmadığının ortaya konulması gerekmektedir.
I.6.1.2. MEDAŞ’ın 4054 sayılı Kanun’un 6. Maddesini İhlal Edip Etmediğine Dair
İnceleme, Tespit ve Değerlendirmeler
(68) İnceleme konusu iddialar açısından lisanssız üretim tesislerine ilişkin başvuruların
reddedilmesi eylemlerinin, 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında
değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede doğal tekel niteliği taşıyan, dağıtım
şebekesini elinde bulunduran dağıtım şirketinin lisanssız üretim başvurularını
değerlendirirken ayrımcılık yapıp yapmadığı irdelenmelidir. MEDAŞ’ın teknik ve
hukuki kriterlere uygun olmayan bir şekilde kendisi ile aynı ekonomik bütünlük
içerisinde yer alan teşebbüslere şebeke kapasitesini tahsis ederken, diğer
başvuruları haklı olmayan gerekçelerle reddetmesi durumunda 6. madde
kapsamında ihlal niteliği taşıyabilecek bir eylem söz konusu olabilecektir.
(69) Bu çerçevede öncelikle lisanssız elektrik üretim faaliyeti başvuru sürecinin
incelenmesi gerekmektedir. Başvuru süreci, incelemeye konu dönemde geçerli olan
mevzuat uyarınca yukarıda ilgili bölümde detaylı olarak açıklanmıştır. Aşağıdaki
şekilde başvuru sürecinin başından santralin devreye girmesine kadar geçilen
safhalar özet olarak sunulmaktadır:
19-40/669-287
35/61

Şekil-1: Başvuru Süreci

(70) Şekilden de görüldüğü üzere yapılan bir başvuru, santralin devreye gireceği zamana
kadar birçok onay sürecinden geçmekte ve ilgili süreçlerin herhangi birinde olumsuz
olarak değerlendirilmediği takdirde santralin devreye girmesiyle sonuçlanmaktadır.
Söz konusu süreçlerde birden fazla kurumdan onay alınması gerektiği de
görülmektedir. Bununla birlikte başvuruya ilişkin nihai olarak onay ve ret mercii
(şikayete konu dönem için) dağıtım şirketi tarafından kurulan komisyon ve dolayısıyla
19-40/669-287
36/61

dağıtım şirketidir. Aşağıdaki şekilde Ocak ayı içerisinde yapılan varsayımsal bir
başvuru için sürecin nasıl işleyeceği gösterilmektedir.
Şekil-2: Örnek Başvuru Kronolojisi32


...
...

(71) Başvuru süreci ve MEDAŞ’ın bu sürece dahli bir arada değerlendirildiğinde olası bir
ayrımcı eylemin gerçekleşme ihtimali özellikle teknik değerlendirme safhasında
kendini gösterecektir. Nitekim şikayet başvurularında öne sürülen konulara
bakıldığında da bunların genel olarak teknik değerlendirme süreci etrafında
yoğunlaştığı görülmektedir. Bu minvalde öncelikle MEDAŞ’ın söz konusu teknik
değerlendirmede dikkate aldığı kriterlere değinmek yerinde olacaktır.
(72) MEDAŞ, lisanssız elektrik üretimi faaliyeti çerçevesinde yapılan başvuruları, evrak
eksikliği, TEİAŞ TM kapasitesinin dolu olması, hat kapasitesinin dolu olması, mesafe
kriterinin sağlanmaması, bağlanabilirlik oranının 70’ten küçük olması, şebekenin
uygun olmaması, çağrı mektubunun teslim alınmaması, bağlantı anlaşmasının
süresinin dolması gibi nedenlerle reddetmektedir. Söz konusu iptal sebeplerinin bir
kısmı mevzuat kaynaklıyken, bir kısmı ise değerlendirme komisyonu tarafından
oluşturulan kriterlerin karşılanmamasından kaynaklanmaktadır.
(73) TEİAŞ TM Kapasitesi: Başvuru yapılan dönemde ilgili TM’sinde uygun kapasite
bulunması gerekmektedir. Başvuruya esas kurulu güç mevcut kapasitenin üzerinde

32 Aşağıda şemada yer verilen tarihler mevcut işleyişi öz bir şekilde anlatmak için örnek olarak verilmiş
olup, kimi ayların 30 kimi ayların ise 31 gün olmasından dolayı fiili durumda farklılık gösterebilecektir.
19-40/669-287
37/61

ise başvuru reddedilecektir. TM’lerin kapasiteleri TEİAŞ tarafından belirlenmektedir.
Dolayısıyla bir TM için TEİAŞ tarafından belirlenen kapasite kadar tahsis yapılmakta
olup, kapasite tahsisi yapılmayan TM’ler ile TEİAŞ'ın ilave kapasite vermediği TM'lere
yapılan başvurular olumsuz sonuçlandırılacaktır.
(74) Hat Kapasitesi: Değerlendirme komisyonu çeşitli fiziksel etkenleri de dikkate alarak
iletkenlerin akım taşıma kapasitelerine göre belli oranlarda bağlantı yapılması
gerektiğini değerlendirmiş ve hatların kesitine göre hat kapasitelerini belirlemiştir. Bu
kapsamda başvurunun bağlantısının yapılabileceği hattın üzerindeki üretim
tesislerinin toplam gücü incelenerek başvuru olumlu veya olumsuz sonuçlanmaktadır.
(75) Bağlanabilirlik Oranı: Bu oran bağlantı noktasındaki üç faz kısa devre akımının,
bağlanacak üretim tesisinin nominal akımına bölümü ile elde edilecek değer olup,
gerilim etkisinin bir göstergesi olarak kullanılmaktadır. Rüzgar ve güneş enerji
santrallerinin şebekeye entegrasyonu ile neden oldukları dalgalanmalar bu oran
aracılığıyla ölçülebilmektedir. 2013 tarihli Yönetmelik’te de yer verildiği üzere,
bağlanabilirlik oranı %70’in altında olan başvurular reddedilmektedir33.
(76) Mesafe: Hatlarda nakledilen enerjideki kayıpların azaltılması amacıyla değerlendirme
komisyonunun belirlemiş olduğu bir kriterdir34. Mesafe kontrolü yapılırken mevcut
hatların en yakın noktası dikkate alınmaktadır. Mesafe arttıkça hatlarda nakledilen
enerjide daha büyük kayıp yaşanması nedeniyle verimsizlik söz konusu olacaktır.
Dolayısıyla santralin ilgili hata uzaklığının kuş uçuşu beş km'den fazla olmaması
gerektiği yönünde bir kriter belirlenmiştir.
(77) Bu noktada belirtmek gerekir ki kanaatimizce dağıtım hizmetlerinin sağlıklı ve sürekli
şekilde devam edebilmesi adına yukarıda bahsedilen belirli teknik kriterlerin
sağlanması kaçınılmazdır. MEDAŞ dağıtım şirketi olması nedeniyle dağıtım
hizmetlerini eksiksiz ve düzgün bir biçimde yürütme açısından kamuya sorumlu olup,
teknik kriterler söz konusu sorumluluk açısından da önem taşımaktadır. Dağıtım
sisteminde ortaya çıkacak teknik sorunlar tüm bölgedeki tüketicilerin elektrik
tedarikinde sorun yaşamaları sonucu doğurarak arz güvenliğini tehlikeye
sokabilecektir.
(78) Başvuru süreci, başvuruların teknik kriterler çerçevesinde değerlendirilmesi ve buna
göre olumlu ya da olumsuz sonuçlanması gibi konular, aşağıda bir şema üzerinden
açıklanmaktadır. Bu açıklamaya geçmeden önce bara ve fider tanımlarına yer
vermek yerinde olacaktır. Bara, aynı gerilimdeki elektrik enerjisinin toplandığı ve
dağıtıldığı düzeneği; fider ise bir merkez barasından kullanıcıya enerji taşıyan hat
veya kablo çıkışlarını ifade etmektedir. Fider tanımında yer verilen, kullanıcı veya
kullanıcı gruplarına enerji taşıyan hatlar yukarıda da ifade edildiği üzere fiziki
özelliklerine göre belli kapasitelere sahiptir. Aşağıda Tablo 2’de teknik değerlendirme
sürecinde esas alınan hatların azami kapasite bilgilerine yer verilmektedir:

33 Bağlanabilirlik oranı, yukarıda mevzuat bölümünde açıklandığı üzere 2016 yılında yapılan mevzuat
değişikliği ile kaldırılmış ve mevcut durumda uygulanan bir kriter değildir.
34 Şikâyet iddialarını kapsayan dönem için değerlendirme komisyonu tarafından belirlenen bir kriter
iken 2016 yılında yapılan değişiklikle mevzuatta da yerini almıştır.
19-40/669-287
38/61

Tablo-2: Hat Kapasite Tablosu
Hat Kesiti Bağlanabilir Kapasite (31,5) Bağlanabilir Kapasite (34,5)
1/0 AWG Raven 7 MW 7 MW
3/0 AWG Pigeon 11 MW 11 MW
266 MCM Patridge 15 MW 15 MW
477 MCM Hawk 21 MW 23 MW
1x240/25mm2 XLPE 23 MW 25 MW
Kaynak: MEDAŞ’tan gelen cevabi yazılar.
Şekil-3: Başvuru Sürecinin Şematik Açıklaması

(79) Şekilde iki örnek TM, bu TM’lerden enerji alan hatların maksimum kapasiteleri ve
başvuru yapılan dönemde bu TM’ler ile hatlarda bulunan atıl kapasiteler
gösterilmektedir. Parantez içerisinde solda verilen değer o döneme kadar tahsis
edilmiş olan kapasiteyi, sağdaki değer de maksimum kapasiteyi göstermektedir.
Örneğin 1 TM’nin kapasitesinin tamamen dolu olduğu görülmektedir. Fider-1’in
kapasitesinin ise 11 MW iken o dönem itibariyle Fider-1 üzerinden beş MW’lık
kapasite tahsis edilmiş olması dolayısıyla altı MW’lık kapasitenin bulunduğu
anlaşılmaktadır. Fider-2’nin ise hat kapasitesinin dolu olduğu görülmektedir. Ayrıca
şekilde o döneme kadar tahsis edilmiş olan kapasiteler altı çizili değerlerle ifade
edilmektedir. Örnek olarak Fider-1’den beş MW ve Fider-2’den 15 MW olmak üzere
20 MW kapasite tahsis edilmiş olup bu miktar aynı zamanda 1 TM’den tahsis
edilen toplam kapasiteyi göstermektedir. Şekilde örnek bir döneme ait başvuruların
bulundukları konumları yıldızla ifade edilmektedir.
(80) A noktasındaki başvurunun Fider-2’ye uzaklığının iki km, Fider-3’e ise altı km olduğu
varsayımı altında A noktasındaki başvuru 1 TM’den değerlendirilecek ve hem
19-40/669-287
39/61

TM kapasitesinin hem de hat kapasitesinin dolu olması nedeniyle reddedilecektir. B
noktasındaki başvuru ise Fider-3’ten değerlendirilebilecek uzaklıkta olması ve 2
TM’de boş kapasite olması dolayısıyla B’nin kurulu gücünün iki MW’lık kapasiteyi
aşmaması ve diğer kriterlerin sağlanması koşuluyla olumlu değerlendirilecektir.
(81) C noktasındaki başvurunun Fider-4’ten değerlendirilebilecek mesafede bulunduğunu
varsayalım. 2 TM’de kapasite bulunsa da Fider-4’ün hat kapasitesinin dolu
olduğu görülmektedir. Bu nedenle C noktasındaki başvuru reddedilecektir. F
noktasındaki başvurunun sadece SWL hatlara beş km’den yakın mesafede
bulunduğunu varsayalım. Bu durumda F noktasındaki başvuru SWL iletkenlerin
bağlantı açısından uygun olmamaları nedeniyle reddedilecektir35. Yani Fider-4’te
kapasite bulunsaydı dahi F noktasındaki başvuru şebekenin uygun olmaması
gerekçesi ile reddedilecekti.
(82) D noktasındaki başvurunun daha önceki dönemlerde onaylandığını ancak bu
dönemde herhangi bir gerekçeyle iptal edildiğini varsayalım. Aynı dönemde D’nin
iptal olması nedeniyle açığa çıkan kapasite miktarınca ya da daha az miktardaki
başvurunun E noktasında yapıldığını farz edelim. Bu durumda E noktasındaki
başvuru, 1 TM’de yeni kapasitenin açığa çıkması dolayısıyla diğer teknik
kriterleri de sağlaması durumunda olumlu sonuçlanacaktır.
(83) Yukarıda başvurularda göz önünde bulundurulan teknik kriterlerin
değerlendirilmesinin akabinde aşağıda öncelikle şikâyet başvurularına konu olaylar
incelenecektir. Daha sonra ise dosya kapsamındaki bilgi belgeler ışığında,
şikâyetlere bağlı kalmadan ayrımcılık iddiası bağlantı başvuruları ve ilgili TM’lerdeki
onay/ret kararları üzerinden irdelenecektir.
I.6.1.2.1. Şikayetlere Yönelik Yapılan İncelemeler
I.6.1.2.1.1. GÖKSU ENERJİ Tarafından Yapılan Şikâyet Başvurusu
(84) Yukarıda “2.1. Yapılan Başvuru ve Şikâyetler” başlıklı bölümde, GÖKSU ENERJİ
tarafından yapılan başvurunun içeriğine ayrıntılı bir şekilde yer verilmişti. Burada
başvuruya özellikle rekabet hukuku bakımından önem arz eden yönleriyle tekrar
değinilecek olursa, şikâyet konusu iddialar;
- GÖKSU ENERJİ’nin 31.03.2015 tarihinde lisanssız elektrik üretimi için
MEDAŞ’a başvurduğu,
- Başvurunun Aksaray TM için yapıldığı,
- MEDAŞ’ın 30.05.2015 tarihinde yayımladığı duyuruda GÖKSU ENERJİ
tarafından yapılan bu başvurunun reddedildiği,
- Açıklanan ret gerekçesinin bağlanabilirlik oranının yönetmelikte yer verilen
değerden düşük olması ve şebekenin uygun olmaması şeklinde belirtildiği,
- GÖKSU ENERJİ’nin Aksaray TM için başvuruda bulunduğu halde MEDAŞ’ın
değerlendirmeyi Tümosan TM için yaptığı,

35 Dağıtım şebekesinde ihtiyaca göre farklı bölgelerde farklı özellik ve kapasitelerdeki
iletkenler/kablolar kullanılmaktadır. SWL da dağıtım şebekesindeki hatlarda kullanılan iletkenlerden
birisidir. SWL iletkenin kısa devre gücü en zayıf iletken olması ve üretim tesislerinin bu iletken
üzerinden bağlanması durumunda TEİAŞ tarafından hesaplanan kısa devre arıza akım limitinin 16
kA’in aşılmaması şartı sağlanamamaktadır. Dolayısıyla bir üretim tesisinin mesafe kriteri açısından
bağlanabileceği tek alternatif hattın SWL iletkenden oluşması durumunda ilgili tesisi için yapılan
başvuru teknik değerlendirme sürecinde olumsuz sonuçlanmaktadır.
19-40/669-287
40/61

- GÖKSU ENERJİ’nin başvurusu yukarıdaki gerekçelerle reddedilirken, Aksaray
TM’de başka şirketlerce yapılan başvuruların da reddedilmesi gerektiği,
- Ancak aynı dönemde Aksaray TM’de MEDAŞ tarafından bazı şirketlere olumlu
cevap verildiği ve bu şirketlerin MEDAŞ’ın ortakları olan CENGİZ HOLDİNG
veya ALARKO ile ilişkili şirketler olduğu
şeklinde ifade edilmiştir.
(85) GÖKSU ENERJİ’nin yapmış olduğu bağlantı başvurusuyla ilgili MEDAŞ’tan gelen
yazılı savunmada başvuru süreci aşağıdaki şekilde açıklanmıştır:
- GÖKSU ENERJİ’nin başvuru aşamasında talep etmiş olduğu bağlantı
noktasının, başvuru sahasına 2,8 km mesafede bulunan günümüzde dahi Boru
Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi’ne (BOTAŞ) ait özel bir hat olduğu36,
Enerji Bakanlığı’nın 05.02.2016 tarihli MEDAŞ’a gönderilen yazısında yapımı
devam eden Tuz Gölü Yeraltı Doğal Gaz Depolama Projesinin zamanında,
tamamlanabilmesi için kesintisiz ve kaliteli elektrik enerjisine ihtiyaç duyulduğu,
olası kesintilerde telafisi mümkün olmayan zararlara yol açılabileceği
hususlarının göz önünde bulundurularak bu hat üzerinden BOTAŞ dışında farklı
bir kullanıcının bağlantısının yapılmamasının uygun olacağı, Enerji
Bakanlığı’ndan gelen görüş yazısına istinaden GÖKSU ENERJİ tarafından
yapılan başvurunun bu hat üzerinden değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla
MEDAŞ tarafından başvuru sahasına yakın diğer alternatifler olan Aksaray TM
ve Tümosan TM’de değerlendirmelerin yapıldığı,
- İlk alternatif olarak değerlendirilen başvuru sahasına 4,3 km uzaklıkta bulunan
Aksaray TM fider 8/9’dan enerji alan İncesu çıkışına hat kapasitesinin dolu
olması sebebiyle Şubat 2015 döneminden sonra bağlantı görüşü verilmediği,
GÖKSU ENERJİ’nin Mart 2015’te başvuru yaptığı göz önünde
bulundurulduğunda hat kapasitesinin dolu olması nedeniyle bu alternatifin
olumsuz sonuçlandığı,
- İkinci alternatif olarak Aksaray TM’den enerji alan Armutlu Dağıtım Merkezi’nin
(DM) değerlendirildiği, bu noktanın başvurunun bulunduğu sahaya 15,8 km
uzaklıkta olması sebebiyle başvurunun bu TM özelinde olumsuz sonuçlandığı,
- Başvurunun bulunduğu sahaya 3,1 km mesafede bulunan Tümosan TM’den
enerji alan Akhan KÖK çıkışlı Fider-1’in üçüncü alternatif olarak
değerlendirildiği, bu hattın kapasitesinin en son Ekim 2013 döneminde tahsis
edilen kapasitelerle dolduğu, dolayısıyla başvurunun bu alternatif bağlantı
noktası için de hat kapasitesi sebebiyle olumsuz sonuçlandığı,
- Diğer alternatiflerin başvurunun bulunduğu sahaya 6,7 km mesafede bulunan
Tümosan TM’den enerji alan Kum KÖK’ü besleyen hat ve 7,5 km mesafede
bulunan Tümosan TM 13/17 Fider’i olduğu, söz konusu iki alternatifin mesafe
kriterini sağlamaması gerekçesiyle olumsuz değerlendirildiği,
- Son alternatif olarak ise başvurunun bulunduğu sahaya 1,6 km mesafede
bulunan Tümosan TM çıkışlı Dokuzlar kasabasını besleyen hat değerlendirildiği,
bu hat üzerinden yapılan teknik analizler sonucunda hattın bağlanabilirlik
oranının 40,72 olarak hesaplandığı ve 2013 tarihli Yönetmelikte belirlenen kriteri

36 Bu hat Tuz Gölü Yeraltı Doğal Gaz Depolama Projesi yapım işi kapsamında ihtiyaç duyulan
enerjinin kesintisiz ve kaliteli olması amacıyla BOTAŞ tarafından yapılan hattır.
19-40/669-287
41/61

sağlamadığı gerekçesiyle GÖKSU ENERJİ’nin başvurusunun tüm alternatifler
özelinde reddedildiği ifade edilmiştir.
- Dosya mevcudu bilgi ve belgeler incelendiğinde, GÖKSU ENERJİ’nin
başvurusunun reddedilmesinin ardından Ağustos ayına kadar yapılan diğer
bütün başvuruların reddedildiği, Ağustos ve Kasım aylarında ise bazı
başvurulara onay verildiği görülmektedir. Onay alan başvurular aşağıdaki
tabloda gösterilmektedir.
Tablo-3: Mayıs 2015-Aralık 2015 Tarihleri Arasında Aksaray TM’de Onay Alan Başvurular
Kaynak: MEDAŞ’tan gelen cevabi yazılar.
(86) Yukarıda yer verilen şirketlerin tamamı MEDAŞ ile ilişkili grup içi şirketlerdir. Hal
böyleyken MEDAŞ’ın Aksaray TM için GÖKSU ENERJİ ve diğer şirketleri objektif
olmayan gerekçelerle reddedip grup içi şirketleri lehine ayrımcılık uygulayıp
uygulamadığının tespit edilmesi, bunun için ise, öncelikle ret ve onay kararlarının
teknik gerekçelerinin anlaşılması, ardından somut olaylarda verilen söz konusu
kararlar özelinde incelenmesi gerekmektedir.
(87) Bu doğrultuda onay alan başvuruların bağlantı noktasına olan uzaklık bilgisinin,
bağlanabilirlik oranlarının ve başvuruların yapıldığı dönemlerdeki TM kapasitesinin
incelenmesi yerinde olacaktır. Ağustos ve Kasım 2015 değerlendirme döneminde
başvurusu onaylanan MEDAŞ şirketlerin santral kuracakları yer ile bağlanabilecekleri
noktalar arasındaki mesafelere ve bağlanabilirlik oranlarına aşağıdaki tabloda yer
verilmektedir.
Tablo-4: Mayıs 2015 – Aralık 2015 Tarihleri Arasında Aksaray TM için Olumlu Başvurulara İlişkin
Mesafe ve Bağlanabilirlik Oranı Bilgileri

Fiderlere Olan Mesafeler -
TR/A Bağlanabilirlik
Oranı Başvuru
No
Başvuru
Dönemi
Başvuru Sahibi
FİDER
8/9(DM)
FİDER 8/9
(İNCESU ÇIKIŞI)
198017
2015
Ağustos
MELİSA ELEKTRİK A.Ş. 3370 mt 8000 mt 119
197999
2015
Ağustos
EFZA ENERJİ A.Ş. 3370 mt 8000 mt 119
198025
2015
Ağustos
MİNAGÜN ELEKTRİK A.Ş. 4000 mt 8000 mt 119
198009
2015
Ağustos
GÜNÖZGÜ ENERJİ A.Ş. 4000 mt 8000 mt 119
271138
2015
Kasım
CEMEL ENERJİ A.Ş. 3370 mt 8000 mt 119
271143
2015
Kasım
BAYRAKLI ENERJİ A.Ş. 4000 mt 8000 mt 119
Kaynak: MEDAŞ’tan gelen cevabi yazılar.
(88) Yukarıdaki tablodan da görüldüğü üzere onay alan başvuruların tamamı kapasitesi
boş olan, A Barası FİDER 8/9 (DM)’ye beş km’den yakın mesafeli santral
Başvuru Sahibi Başvuru Tarihi Sonuç Değerlendirme Dönemi
MELİSA ELEKTRİK A.Ş. 31.8.2015 ONAY Ağustos 2015
EFZA ENERJİ A.Ş. 31.8.2015 ONAY Ağustos 2015
MİNAGÜN ELEKTRİK A.Ş. 31.8.2015 ONAY Ağustos 2015
GÜNÖZGÜ ENERJİ A.Ş. 31.8.2015 ONAY Ağustos 2015
CEMEL ENERJİ A.Ş. 30.11.2015 ONAY Kasım 2015
BAYRAKLI ENERJİ A.Ş. 30.11.2015 ONAY Kasım 2015
19-40/669-287
42/61

başvurularıdır37. Ayrıca söz konusu başvuruların bağlanabilirlik oranlarının 70’ten
büyük olduğu görülmektedir. Dolayısıyla mesafe ve bağlanabilirlik oranı kriterleri
açısından ayrımcılık yapıldığını iddia etmek mümkün gözükmemektedir.
(89) Diğer taraftan Aksaray TM ile ilgili tüm başvurular ve sonuçları incelendiğinde 2015
Eylül döneminden itibaren TEİAŞ TM kapasitesinin dolması gerekçesiyle
başvuruların iptal edildiği, bununla birlikte 2015 Kasım döneminde yapılan ve
yukarıdaki tabloda da yer verilen BAYRAKLI ve CEMEL’e ait başvuruların ise olumlu
sonuçlandığı anlaşılmaktadır. MEDAŞ’tan gelen bilgi ve belgelerden TEİAŞ TM
kapasitesinin dolmasından sonra, daha önceki dönemlerde yapılan ve kapasite
tahsisi ile sonuçlanan başvurulardan ikisinin, başvuru sahiplerinin talebi ile iptal
edildiği, dolayısıyla açığa çıkan kapasitenin ilgili ay içerisinde yapılmış başvurulardan
olumlu sonuçlananlara tahsis edildiği anlaşılmaktadır. 2015 Kasım döneminde iptal
olan söz konusu başvuruların yine MEDAŞ ile ilişkili şirketler olan Ezgican Enerji A.Ş.
(EZGİCAN) ve PANEL tarafından 2015 Ağustos döneminde yapıldığı ve olumlu
sonuçlanan bu başvurular sonrasında başvuru sahiplerinin MEDAŞ’a yazılı olarak
iptal talebinde bulunduğu dolayısıyla başvuruların iptal edildiği dosya kapsamındaki
bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Tablo-5: Aksaray TM Aylık Bazda Tahsis Edilen Kapasite Verileri
Dönem/AY
Tahsis Edilen
Kapasite (MW)
İptal olan Kapasite
(MW)
Toplam (MW)
Oca.14 1
Şub.14 1
Mar.14 1 2
Nis.14 1 3
May.14 3
Haz.14 3
Tem.14 9 12
Ağu.14 12
Eyl.14 12
Eki.14 12
Kas.14 12
Ara.14 8,99 20,99
Oca.15 0,99 21,98
Şub.15 16,98 38,96
Mar.15 38,96
Nis.15 38,96
May.15 38,96
Haz.15 38,96
Tem.15 38,96
Ağu.15 5,99 44,95
Eyl.15 44,95
Eki.15 44,95
Kas.15 1,99 1,99 44,95
Ara.15 44,95
Oca.16 44,95
Şub.16 44,95
Mar.16 44,95
Kaynak: MEDAŞ’tan gelen cevabi yazılar.

37 Dosya mevcudunda yer alan bilgi ve belgelerden, diğer bağlantı noktası olan FİDER 8/9 İncesu
Çıkışı’nın kapasitesinin dolu olduğu anlaşılmaktadır. Bu hususa GES ŞİRKETLERİ’nin şikayetine
ilişkin bölümde tekrar değinilecektir.
19-40/669-287
43/61

(90) Yukarıdaki tablodan 2015 Kasım döneminde 1,99 MW’lık kapasitenin yukarıda da
ifade edildiği gibi MEDAŞ ile ilişkili şirketler tarafından iptal olduğu, ortaya çıkan
kapasitenin ise o dönemde yapılan başvurulara tahsis edildiği görülmektedir. Konu ile
ilgili olarak bu noktada söz konusu dönemdeki mevzuat hükümlerinden bahsetmek
de yerinde olacaktır. Yönetmeliğin 6. maddesindeki hükümler çerçevesinde TM’lerde
herhangi bir sebeple kapasite ortaya çıkması durumunda (bir başvurunun iptal olması
nedeniyle açığa çıkan kapasite veya TEİAŞ tarafından ilave kapasite açılması) o ayki
değerlendirme komisyonunda kapasite açığa çıkan TM’den başvuru olması
durumunda bahse konu kapasitenin olumlu değerlendirmeye tabii ilgili başvuruya
tahsis edilmesi gerekmektedir. Eğer açığa çıkan bu kapasiteye birden fazla başvuru
var ise yönetmeliğin 8/4 hükmü gereğince yarışma yapılarak kapasite tahsis
edilecektir. Sonuç olarak herhangi bir TM’de kapasite açığa çıkması durumunda
kapasitenin açığa çıktığı dönem başvuruları da dâhil olmak üzere söz konusu
kapasite, yapılan başvurulara tahsis edilmektedir38.
(91) Dolayısıyla yukarıda yer verilen bilgi ve açıklamalar çerçevesinde GÖKSU
ENERJİ’nin lisanssız üretime yönelik başvurusun reddedilip MEDAŞ grubu
şirketlerinin başvurularına onay verilmesinin objektif ve herkes için geçerli kıstaslar ile
açıklanabildiği ve mevcut verilerin MEDAŞ tarafından ayrımcılık yapıldığına işaret
etmediği sonucuna ulaşılmıştır.
I.6.1.2.1.2. GES ŞİRKETLERİ Tarafından Yapılan Şikâyet Başvurusu
(92) GES ŞİRKETLERİ tarafından yapılan başvuru, bir önceki bölümde yer verilen
GÖKSU ENERJİ başvurusunda olduğu gibi, Aksaray TM’de MEDAŞ tarafından yine
2015 yılı içerisinde ayrımcılık yapıldığı iddiasına ilişkindir. Şikâyetçi, GES
ŞİRKETLERİ tarafından Aksaray TM için 19 adet başvuruda bulunulduğunu,
başvuruların hat kapasitesi gerekçesiyle reddedildiğini, ancak MEDAŞ ile ilişkili
şirketlerin başvurularına onay verildiğini ve bir başka deyişle MEDAŞ tarafından
ayrımcılık yapıldığını iddia etmektedir.
(93) Bu noktada GÖKSU ENERJİ örneğinde olduğu gibi, GES ŞİRKETLERİ tarafından
yapılan başvurulara ilişkin üretim tesisi yerleri ile dağıtım hatları arasındaki mesafe
bilgilerine aşağıda yer verilmiştir:

38 Yönetmelikte 23.03.2016 tarihinde yapılan değişiklik ile bir TEİAŞ TM’sinde herhangi bir şekilde
kapasite açığa çıkması halinde bu kapasitelere ilişkin başvurunun, kapasitenin TEİAŞ tarafından
ilanından üç ay sonra ilgili şebeke işletmecisi tarafından alınmaya başlanacağı hükmü getirilmiştir. Söz
konusu değişiklik ile herhangi bir sebeple kapasite oluşması halinde, lisanssız elektrik üretimi faaliyeti
yürütmek isteyen üreticilerin oluşan kapasiteyi ne zaman ve nereden öğrenebilecekleri netlik kazanmış
olmaktadır.
19-40/669-287
44/61

Tablo-6: GES ŞİRKETLERİ’nin En Yakın Dağıtım Hatlarına Olan Uzaklığı

Fiderlere Olan Mesafeler
TR/A
Başvuru No Başvuru Sahibi Fider 8/9(DM)
Fider 8/9 (İncesu
Çıkışı)
96713 Frt-Ges Enerji San. ve Tic. A.Ş. 11500 mt 1300 mt
96726 Snm-Ges Enerji San. ve Tic. A.Ş. 11500 mt 1300 mt
96733 Snm-Ges Enerji San. ve Tic. A.Ş. 11500 mt 1300 mt
96739 Pages Enerji San. ve Tic. A.Ş. 11500 mt 1300 mt
96740 Sages Enerji San. ve Tic. A.Ş. 11500 mt 1300 mt
96744 Sages Enerji San. ve Tic. A.Ş. 11500 mt 1300 mt
96745 Pages Enerji S Tic.A.Ş. 11500 mt 1300 mt
96751 Pages Enerji San. ve Tic. A.Ş. 11500 mt 1300 mt
96752 Sages Enerji San. ve Tic. A.Ş. 11500 mt 1300 mt
96759 Şfk-Ges Enerji San. ve Tic. A.Ş. 11500 mt 1300 mt
96763 Şfk-Ges Enerji San. ve Tic. A.Ş. 11500 mt 1300 mt
122937 Frt-ges Enerji San. ve Tic. A.Ş. 11500 mt 1300 mt
122941 Pages Enerji San. ve Tic. A.Ş. 11500 mt 1300 mt
122945 Snm-ges Enerji San. ve Tic. A.Ş. 11500 mt 1300 mt
122949 Frt-ges Enerji San. ve Tic. A.Ş. 11500 mt 1300 mt
122950 Snm-ges Enerji San. ve Tic. A.Ş. 11500 mt 1300 mt
122956 Pages Enerji San. ve Tic. A.Ş. 11500 mt 1300 mt
122959 Frt-ges Enerji San. ve Tic. A.Ş. 11500 mt 1300 mt
122961 Şfk-ges Enerji San. ve Tic. A.Ş. 11500 mt 1300 mt
Kaynak: MEDAŞ’tan gelen cevabi yazılar.
(94) Yukarıdaki tablonun incelenmesinden, GES ŞİRKETLERİ’nin FİDER 8/9 (DM)’ye
11,5 km uzaklıkta yer aldıkları, dolayısıyla bu dağıtım noktası bakımından beş km’lik
sınırın aşıldığı görülmektedir. Diğer dağıtım noktası olan FİDER 8/9 İncesu Çıkışı’na
olan uzaklıkları ise beş km’nin altındadır. Ancak dosya mevcudu bilgilerden, bu hattın
22 MW olan kapasitesinin o dönem için tamamen dolu olduğu, dolayısıyla bu hatta
bağlantı yapma imkanının zaten bulunmadığı anlaşılmaktadır.
(95) Şikayette bahsi geçen ve olumlu sonuçlanan başvurulara dair tespit ve açıklamalara
ise yukarıda GÖKSU ENERJİ’ye ilişkin bölümde yer verilmiştir. Bu bilgiler
çerçevesinde, GES ŞİRKETLERİ’nin başvurularının reddedilmesinin ve diğer yandan
MEDAŞ ile ilişkili şirketlere onay verilmesinin dayanağının objektif kriterler olduğu ve
ayrımcılık iddiasını destekleyecek herhangi bir bulgunun mevcut olmadığı kanaatine
varılmıştır.
I.6.1.2.1.3. SATURN Tarafından Yapılan Şikayet Başvurusu
(96) Önaraştırma süreci içerisinde Kurum’a intikal eden ve SATURN tarafından yapılan
başvuru içeriğine yukarıda “2.1. Yapılan Başvuru ve Şikayetler” başlıklı bölümde
ayrıntılı olarak yer verilmiştir. Söz konusu başvuru hakkındaki değerlendirmelere
geçmeden önce öne sürülen iddialara tekrar kısaca değinmek yerinde olacaktır.
(97) Şikâyet dilekçesinde özetle;
- SATURN’ün, Konya Seydişehir OSB sınırları içerisinde kurulacak lisanssız GES
projeleri için MEDAŞ’tan onay ve çağrı mektubu aldığı39,
- SATURN’e verilen onayın ardından Seydişehir TM’nin kapasitesinin dolduğu,
dolayısıyla bu TM için onay tarihi itibarıyla başka onay alma imkânının
bulunmadığı,

39 Daha önce de ifade edildiği üzere, esasen SATURN, onay ve çağrı mektubu almış şirketleri
sonradan devralmıştır.
19-40/669-287
45/61

- Seydişehir OSB’den bu konu hakkında daha önce Bakanlıkça verilen olumlu bir
görüş olmasına rağmen 11.08.2015 tarihinde SATURN tarafından kurulması
planlanan GES’lere tahsisi yapılacak arsalara ilişkin yeniden görüş istendiği,
- Bakanlık tarafından gönderilen 24.08.2015 tarihli cevabi yazıda OSB’lerde GES
kurulamayacağı görüşünün iletildiği,
- Seydişehir OSB Yönetim Kurulu Başkanlığı tarafından, Bakanlığın anılan
yazısının 10.09.2015 tarihinde MEDAŞ’a gönderildiği,
- MEDAŞ’ın bu yazıdan yola çıkarak 29.09.2015 tarihinde, henüz yetkili
makamlarca, OSB içinde yapılmış arsa tahsislerinin iptaline yönelik bir karar
alınmamışken, SATURN’ün çağrı mektuplarını iptal ettiği, bu iptal üzerine
Seydişehir TM’de boş kapasite ortaya çıktığı,
- CENGİZ HOLDİNG ile irtibatlı şirketlerin aynı ay içerisinde MEDAŞ’a başvuru
yaptığı ve MEDAŞ’ın Ekim ayı değerlendirmesi sonucunda bunlara onay verdiği
hususları ifade edilmiştir. SATURN bu iddialardan yola çıkarak MEDAŞ’ın, ortağı olan
CENGİZ HOLDİNG lehine ayrımcılık uyguladığını öne sürmektedir.
(98) Öncelikle belirtmek gerekir ki, şikâyet başvurusunda yer verilen iddia ve
açıklamalardan da görüleceği üzere, daha önce dolu olan bir kapasiteye MEDAŞ ile
ilişkili şirketlerin erişim imkânına kavuşmaları sonucunu doğuran bu süreç, OSB
tarafından Bakanlığa görüş sorulmasıyla başlamıştır. Bakanlık bu talebe binaen, OSB
bölgelerinde GES kurulmasının uygun olmadığı görüşünü iletmiştir. Dosya mevcudu
bilgi ve belgelerden, Seydişehir OSB Müteşebbis Heyeti Başkanlığı’nın ise
29.09.2015 tarih ve 2015/05 sayılı Kararı ile SATURN’e daha önce yapılmış olan
tahsislerin iptal edilmesine karar verdiği anlaşılmaktadır. Bir başka deyişle
29.09.2015 tarihi itibarıyla SATURN’ün lisanssız GES başvurularına dayanak teşkil
eden, üretim tesislerinin bulunacağı yere ilişkin, ön değerlendirme sürecinde
bulunması gereken resmi belgeleri40 geçersiz hale gelmiş olmaktadır. Dolayısıyla
dosya özelinde MEDAŞ’ın SATURN’e ait çağrı mektuplarını iptal etmesinin
MEDAŞ’ın tek taraflı, resmi süreçten bağımsız bir eylemi olduğunu iddia etmek
olanaklı gözükmemektedir.
(99) Bir başka ifadeyle, SATURN tarafından şikâyete konu edilen, MEDAŞ’ın çağrı
mektuplarını iptal kararının arkasında, MEDAŞ’ın iradesinden bağımsız bir gerekçe
bulunmaktadır. Bu nedenle ön değerlendirme sürecinde aranan bir evrakın geçersiz
hale gelmesi sonucunda çağrı mektuplarını iptal etmesinin ayrımcılık olarak
değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
(100) Buraya kadar yer verilen açıklamalara ek olarak tartışılması gereken bir diğer husus,
SATURN’e ait çağrı mektuplarının 29.09.2015’te iptal edilmesinin hemen ardından,
30.09.2015 tarihinde CENGİZ HOLDİNG ile ilişkili şirketlerin boşalan kapasite için
başvuruda bulunmaları ve akabinde Ekim ayı içerisinde bu başvuruların
onaylanmasıdır. İptal işlemi ile CENGİZ HOLDİNG başvurusu arasında 24 saat
olması, MEDAŞ’ın ana şirketi olan CENGİZ HOLDİNG’e iptal sonucu boşa çıkan
kapasiteyi bildirdiği şüphesi yaratsa da ne önaraştırma döneminde ne de soruşturma
sırasında yapılan incelemelerde bu tür bir bilgi akışını gösteren belge elde

40 Yukarıda ilgili bölümde yer verildiği üzere ön değerlendirme sürecinde başvuru formu, üretim
tesisinin kurulacağı yere ait tapu kaydı veya kullanım hakkını gösterir belge, marjinal tarım yazısı
(tarım arazisi olup olmadığına dair belge), kurulacak tesisin özelliklerini gösterir tek hat şeması ve
başvuru ücretinin yatırıldığına dair dekont başvuru belgeleri olarak başvuru sahibinden talep
edilmektedir.
19-40/669-287
46/61

edilememiştir. Dolayısıyla MEDAŞ’ın grup içi şirketleri lehine ayrımcılık yaptığını
gösteren ve rekabet hukuku açısından ispat standartlarını sağlayan bir bulgu
bulunmamaktadır. Bu sebeple MEDAŞ’a ilgili şikayet bağlamında herhangi bir ihlal
isnadında bulunulamayacağı kanaatine varılmıştır.
I.6.1.2.2. Diğer İnceleme ve Tespitler
(101) Bu bölüme kadar şikâyet başvuruları özelinde MEDAŞ’ın ayrımcı davranışlarda
bulunarak hâkim durumunu kötüye kullanıp kullanmadığına dair değerlendirmeler
yapılmış ve şikâyetler çerçevesinde MEDAŞ’ın ihlal olarak nitelendirilebilecek
davranışlarda bulunduğuna dair herhangi bir bulguya ulaşılamadığı ortaya
konulmuştur. Raporun bu kısmında ise şikâyet başvurularından bağımsız lisanssız
elektrik üretimi ile ilgili başvurulara yönelik MEDAŞ’ın kendi dağıtım bölgesinde
ayrımcılık yapıp yapmadığı incelenecektir. Bu çerçevede öncelikle lisanssız elektrik
üretimi ve bu kapsamdaki başvurular ile ilgili olarak MEDAŞ dağıtım bölgesine ilişkin
genel istatistikler ve bunlara yönelik açıklamalara yer verilecektir. Daha sonra bazı
TM’lerde yapılan başvurularla ilgili daha ayrıntılı değerlendirmelere geçilecektir.
(102) 2015 Aralık ayı verilerine göre MEDAŞ’ın kontrolünde 46 adet TM bulunmaktadır, söz
konusu TM’lerin toplam kapasitesi 4.110 MW, bu kapasitenin Türkiye Elektrik İletim
A.Ş. (TEİAŞ) tarafından lisanssız elektrik üretimine tahsis edilen kısmı ise 789,6
MW’tır41, 42.
(103) Dosya mevcudu bilgi ve belgeler incelendiğinde MEDAŞ ile ilişkili olup, bölgede
lisanssız elektrik üretimi faaliyetinde bulunan toplam 24 şirketin bulunduğu
görülmektedir. Söz konusu şirketler dokuz ayrı TM’de43 toplam 79,5 MW’lık
kapasiteye sahip durumdadırlar.
(104) MEDAŞ tarafından yapıldığı iddia edilen ayrımcılık uygulamasının
değerlendirilmesinde söz konusu 24 şirketin MEDAŞ’ın kontrolü altında bulunan TM
kapasitelerinin ne kadarını elde ettiği, bu şirketlerin kaç adet başvuruda bulunduğu ve
bu başvuruların aldıkları onay ve ret dağılımlarının ne olduğu önem kazanmaktadır.
Bu hususu açıklığa kavuşturmak üzere MEDAŞ’tan kendi dağıtım bölgesindeki
TM’lere yapılan bütün başvurulara ilişkin; başvuruların hangi TM’ye yapıldığı, başvuru
tarihi, başvuru sahibi, planlanan güneş santrali projesinin kurulu gücü ve başvurunun
sonucu (olumlu-olumsuz) konularında kapsamlı bilgi ve veri talebinde bulunulmuştur.
Aşağıda MEDAŞ ile ilişkili şirketlerin konumu, lisanssız elektrik üretimi başvurularına
ilişkin değerlendirme sonuçlarıyla karşılaştırmalı olarak verilecektir.
(105) Lisanssız elektrik üretimine ilişkin olarak MEDAŞ’a 2014 Ocak- 2016 Mart44 tarihleri
arasında toplam 4.354 başvuru yapılmış durumdadır45, anılan başvuruların 940 adedi

41 Tahsis edilen kapasite TEİAŞ’ın görüşleri neticesinde artırılabilir olduğundan kesinlik arz
etmemektedir.
42
43 Anılan TM’ler Aksaray, Alibeyhüyüğü, Hirfanlı, Beyşehir, Karaman, Karapınar, Seydişehir, Misliova
ve Ilgın TM’lerdir.
44 2016 Mart ayında Lisanssız Elektrik Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle lisanssız elektrik üretimi
için 1 MW tavan sınırlaması getirilmiş olup, bu sınırlama tüzel kişilik baz alınarak değil ekonom ik
bütünlük göz önünde bulundurularak getirilmiştir. Bu sebeple 2016 Mart ayı sonrasındaki veriler
dikkate alınmamıştır.
45 İlgili dönemde lisanssız üretime ilişkin yapılan bütün başvuruların sayısı 4397’dir. Güneş enerji
santralleri dışında kojenerasyon, mikro kojenerasyon, rüzgar, biyogaz ve biyokütle enerji santralleri
için de başvurular bulunmakla birlikte, güneş potansiyeli ile öne çıkan Meram dağıtım bölgesi
kapsamında, güneş dışındaki enerji santrali tipleri ihmal edilebilecektir. Dolayısıyla lisanssız elektrik
üretimine ilişkin başvuruların neredeyse tamamının GES’lerden oluştuğunu söylemek mümkündür.
19-40/669-287
47/61

MEDAŞ tarafından onaylanırken geri kalan başvurular çeşitli gerekçelerle
reddedilmiştir. Aşağıdaki tablo ve grafiklerde yapılan başvurulara ilişkin onay oranları
ile yapılan başvuruların sonuçları gösterilmektedir:
Grafik-1: MEDAŞ’a Yapılan Başvuruların Aylara Göre Onay Oranı

Kaynak: MEDAŞ tarafından gönderilen veriler.
(106) Aşağıda Tablo-7’de inceleme dönemi içerisinde hem grup içi hem grup dışı şirketler
için onay red sayı ve oranlarına yer verilmiştir:
Tablo-7: 2014 Ocak - 2016 Mart Dönemleri Arasındaki GES Başvurularına Ait Onay/Ret İstatistikleri
Tüm Başvurular İlişkili Şirketler
Onay/Ret Gerekçeleri Adet Oran Adet Oran
Olumlu Sonuçlanan Başvurular 940 21,6% 87 67,4%
Reddedilen Başvurular 3414 78,4% 42 32,6%
İptal - TEİAŞ TM Kapasitesinden 1348 31,0% 16 12,3%
İptal - Hat Kapasitesinden 1033 23,6% 6 4,7%
İptal - Bağlanabilirlik Oranı 276 6,3% - -
İptal - Şebeke Uygun Değil 142 3,3% - -
İptal - 180 Günde Yükümlülüğünü Yerine
Getirmedi
81 1,9% 1 0,8%
İptal - Çağrı Mektubunu Almadı 14 0,3% - -
İptal - Başvuru Sahibinin Talebi İle 162 3,7% 18 14,0%
İptal - Eksik Evrak 244 5,6% 1 0,8%
İptal - Geçersiz Başvuru Evrakı 24 0,6% - -
İptal - Bağlantı Anlaşmasının Süresi Doldu 44 1,0% - -
İptal - Diğer 46 1,1% - -
Toplam Başvuru Sayısı 4354 100% 129 100,0%
Kaynak: MEDAŞ tarafından gönderilen cevabi yazılar.
19-40/669-287
48/61

Grafik-2: MEDAŞ’a Yapılan GES Başvurularının Onay ve Ret Gerekçeleri Dağılımı

Kaynak: MEDAŞ tarafından gönderilen veriler.
Grafik-3: MEDAŞ ile İlişkili Şirketler Tarafından Yapılan GES Başvuruların Onaylanma Oranı ve Ret
Gerekçelerinin Dağılımı

Kaynak: MEDAŞ tarafından gönderilen veriler.
19-40/669-287
49/61

(107) Yukarıda yer verilen tablo ve grafikler incelendiğinde MEDAŞ’ın bağlantılı olduğu
şirketler lehine bir onay oranı olduğu izlenimi doğmaktadır. Ancak rekabet hukuku
bağlamında oranlardaki bu nispetsizlik tek başına, ayrımcı eylemi ispatlayamamakta,
ihlalin varlığının ortaya konabilmesi için niyeti gösteren bir iletişim delili ya da ret veya
onayların usulsüzce verildiğini gösteren somut emarelerin bulunması gerekmektedir.
(108) Öte yandan 2014 Ocak - 2016 Mart dönemleri arasında yapılan başvurulardan onay
ile sonuçlananlar neticesinde 783 MW’lık kapasite, güneş enerjisi santrallerine tahsis
edilmiştir46. Aynı tarihler arasında MEDAŞ ile ilişkili şirketlere yapılan toplam kapasite
tahsisi ise, 79,5 MW olarak gerçekleşmiştir47. Bu haliyle, MEDAŞ ile ilişkili şirketlerin
sahip oldukları toplam kapasitenin, MEDAŞ’ın dağıtım bölgesindeki toplam tahsisler
içindeki payı yaklaşık %10,2 olmuştur. Genel ret ve onay oranlarında her ne kadar
grup içi şirketler lehine sonuç gözlemlense de bu oranın, %10,2 gibi görece düşük bir
seviyede bulunması ayrımcılık iddialarını desteklememektedir.
(109) Bununla birlikte, MEDAŞ ile ilişkili şirketlerin başvurularının MEDAŞ dağıtım
bölgesinde bulunan 46 adet TM’den 13’üne yapıldığı görülmektedir.
Tablo-8: İlişkili Şirketlerin Başvuruda Bulunduğu TM’ler Bazında Başvuru Onay/Ret Verileri
Trafo Merkezi

Grup İçi Grup Dışı Toplam Tahsis edilen
kapasite
içerisinde ilişkili
şirketlerin oranı
Olumlu Olumsuz Olumlu Olumsuz Olumlu Olumsuz
Aksaray
Adet 21 7 25 93 46 100
48% Güç (MW) 20,98 6,993 22,987 84,061 43,967 91,054
Oran (Güç) 75% 25% 21% 79% 33% 67%
Alibeyhüyüğü
Adet 5 0 32 45 37 45
14% Güç (MW) 4,357 0 26,157 39,058 30,514 39,058
Oran (Güç) 100% 0% 40% 60% 44% 56%
Beyşehir
Adet 11 1 37 19 48 20
31% Güç (MW) 8,348 0,685 18,854 16,257 27,202 16,942
Oran (Güç) 92% 8% 54% 46% 62% 38%
Hirfanlı
Adet 4 1 6 15 10 16
57% Güç (MW) 3,96 0,999 2,996 12,992 6,956 13,991
Oran (Güç) 80% 20% 19% 81% 33% 67%
Ilgın
Adet 2 0 17 18 19 18
11% Güç (MW) 1,998 0 17 17,088 18,998 17,088
Oran (Güç) 100% 0% 50% 50% 53% 47%
Kalaba
Adet 0 2 19 37 19 39
0% Güç (MW) 0 1,699 6,758 26,359 6,758 28,058
Oran (Güç) 0% 100% 20% 80% 19% 81%
Karaman
Adet 9 8 24 156 33 164
26% Güç (MW) 7,795 7,195 22,156 129,988 29,951 137,183
Oran (Güç) 52% 48% 15% 85% 18% 82%
Karapınar
Adet 11 7 41 138 52 145
22% Güç (MW) 9,5 4,999 33,805 115,866 43,305 120,865
Oran (Güç) 66% 34% 23% 77% 26% 74%
Ladik
Adet 0 2 4 127 4 129
0% Güç (MW) 0 1 3,299 114,204 3,299 115,204
Oran (Güç) 0% 100% 3% 97% 3% 97%



46 Bkz dipnot 7.
47 MEDAŞ ile ilişkili şirketlerinin başvurularının tamamı güneş enerji santrallerine ilişkindir.
19-40/669-287
50/61

Tablo-8’in devamı
Trafo Merkezi

Grup İçi Grup Dışı Toplam Tahsis edilen
kapasite
içerisinde ilişkili
şirketlerin oranı
Olumlu Olumsuz Olumlu Olumsuz Olumlu Olumsuz
Misliova
Adet 1 1 21 57 22 58
6% Güç (MW) 0,999 0,5 16,186 53,321 17,185 53,821
Oran (Güç) 67% 33% 23% 77% 24% 76%
Seydişehir
Adet 23 3 2 96 25 99
94% Güç (MW) 20,981 2,997 1,386 58,886 22,367 61,883
Oran (Güç) 88% 12% 2% 98% 27% 73%
Tümosan
Adet 0 2 33 224 33 226
0% Güç (MW) 0 1,5 26,763 205,733 26,763 207,233
Oran (Güç) 0% 100% 11% 89% 11% 89%
Güneysınır
Adet 0 1 8 196 8 197
0% Güç (MW) 0 0,5 6,74 174,06 6,74 174,56
Oran (Güç) 0% 100% 4% 96% 4% 96%
Kaynak: MEDAŞ’tan gelen cevabi yazılar.
(110) Anılan 13 TM’ye ilişkin veriler MEDAŞ ile ilişkili şirketlere ve diğer şirketlere yapılan
tahsisler bakımından ayrıntılı bir şekilde incelenmiş ve bu TM’lerden Alibeyhüyüğü,
Aksaray, Beyşehir, Karaman, Karapınar, Seydişehir ve Tümosan’ın yapılan
başvurulara verilen onay ve ret kararlarının zamanlama ve gerekçeleri bakımından
daha ayrıntılı incelenmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır. Aşağıda bu TM’ler
açısından sorunlu gözüken hususlar, bunlara ilişkin MEDAŞ’ın açıklamaları ve nihai
değerlendirmelere yer verilecektir.
I.6.1.2.3. MEDAŞ Bölgesinde Bulunan TM’ler Bazında Yapılan İnceleme ve
Tespitler
(111) Şikâyet başvurularının yanında yapılan incelemeler neticesinde TM bazında,
MEDAŞ’ın grup içi şirketlerinin devreye girme oranlarına göre ayrımcılık
uygulandığına yönelik kuşku uyandırabilecek TM’ler için MEDAŞ’tan daha ayrıntılı
bilgi talep edilmiştir. Söz konusu TM’ler ve şikâyete konu TM’ler bazında detaylı bir
değerlendirme yapılmıştır. Söz konusu TM’lere ilişkin değerlendirmelere aşağıda yer
verilmektedir.
(112) Bu çerçevede MEDAŞ’tan Aksaray, Beyşehir, Karaman, Karapınar, Seydişehir ve
Tümosan TM’ler bazında toplam 991 adet başvurunun her biri için;
- Başvuru no, başvurunun yapıldığı tarih, başvurunun kim tarafından yapıldığı,
başvuruya konu santralin planlanan kurulu gücü,
- Başvurunun olumlu ya da olumsuz sonuçlanmasının nedenlerine ilişkin ayrıntılı
açıklamalar,
- Başvurunun ilgili TM kapsamında hangi fider/hattan değerlendirildiği,
- Bağlanabilirlik oranı’nın nasıl hesaplandığı, başvurularla ilgili bağlanabilirlik
oranları, bu oranlar hesaplanırken kullanılan veriler ve formüller,
- Başvuruya esas arazinin ilgili hata olan mesafe bilgileri,
- Teknik değerlendirmede daha önce olumlu sonuçlanan ancak daha sonra çeşitli
sebeplerle iptal edilen başvuruların hangileri olduğu, bu başvuruların hangi
başvuru döneminde iptal edildikleri, iptal olan başvurular sonrası açığa çıkan
kapasite dolayısıyla onaylanan başvurulara yönelik açıklamalar
19-40/669-287
51/61

gibi bilgiler talep edilmiştir. Ayrıca MEDAŞ’tan söz konusu TM’ler ile ilgili aylık bazda
TM kapasite verileri, TM’lerin fiziki yapıları (bara, fider, hat haritaları, özellikleri ve
diğer bilgiler) gibi bilgiler de istenmiştir. MEDAŞ tarafından gönderilen ve söz konusu
bilgileri içeren cevabi yazılar çeşitli tarihlerde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(113) MEDAŞ’tan gelen bilgi ve belgeler neticesinde ilgili başvurular tarih sırasına konarak
olumsuz sonuçlanan başvuruların hangi süreçte olumsuz sonuçlandığı, reddedilme
gerekçeleri, şikayete konu başvuruların sonuçları, MEDAŞ’la ilişkili olan şirketlerin
başvurularının sonuçları, hat kapasitesi veya TEİAŞ TM kapasitesinin dolu olması
gerekçesi ile iptal edilen başvurulardan sonra yapılan başvurular arasında olumlu
sonuçlananların olup olmadığı ve böyle bir durum oluştuğunda bunun sebeplerinin
neler olduğu, teknik kriterlerin başvurular için adil şekilde uygulanıp uygulanmadığı
gibi konular detaylı bir biçimde incelenmiştir. Söz konusu TM’lere ilişkin
değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir.
- Aksaray TM:
(114) Aksaray TM için 2014 Ocak - 2016 Mart dönemleri arasında toplam 146 başvuru
yapılmış bu bunların 46’sı olumlu, 100’ü ise çeşitli nedenlerle olumsuz
sonuçlanmıştır. MEDAŞ ile ilişkili şirketler ilgili dönemlerde toplam 28 başvuruda
bulunmuş bunların 21’i olumlu, yedisi olumsuz sonuçlanmıştır. Şikâyet başvurularına
ilişkin değerlendirmelerde Aksaray TM ile ilgili olarak geniş açıklamalara yer
verilmektedir. Öte yandan Tablo-8’den de görüldüğü üzere 46 olumlu başvurunun 21
tanesi MEDAŞ ile ilişkili şirketlerin başvuruları olup ilişkili şirketlerin yaptığı
başvuruların onay oranı yaklaşık %75’tir. Bu istatistiklere bakıldığında ilk etapta
MEDAŞ’ın değerlendirme sürecinde ayrımcı davranışlarda bulunduğu şüphesi
doğmaktadır. Bununla birlikte önaraştırma ve soruşturma sürecinde gerçekleştirilen
yerinde incelemelerde bu şüpheyi doğrulayan herhangi bir belge elde edilememiştir.
Aynı zamanda Aksaray TM için yapılan ve olumlu sonuçlanan başvuruların herhangi
birinde mesafe ve bağlanabilirlik oranı kriteri açısından olumsuz bir veriye
rastlanmamıştır. Diğer bir ifade ile dosya kapsamında bulunan belgeler çerçevesinde
olumlu başvuruların hepsinin ilgili hata kuş uçuşu uzaklıklarının beş km’den düşük ve
bağlanabilirlik oranlarının da 70’ten yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bunun ötesinde
dosya mevcudu bilgi ve belgelerden Aksaray TM özelinde tüm başvurular arasında
ayrımcılık yapıldığına dair herhangi bir bulguya ulaşılamamıştır.
(115) Ayrıca MEDAŞ’ta yapılan 11.07.2019 tarihindeki yerinde incelemede Aksaray TM’den
değerlendirilen başvurular içerisinden rastlantısal olarak bazı başvurular seçilmiş ve
bu başvurulara ilişkin bağlanabilirlik hesabında kullanılan veriler ile Coğrafi Bilgi
Sistemi (CBS) görüntüleri incelenmiştir. Söz konusu rastlantısal başvurular 62914
nolu Algiz Enerji A.Ş.’ye ait başvuru, 197999 nolu Efza Enerji A.Ş.’ye ait başvuru ve
271138 nolu BAYRAKLI’ya ait başvurulardır. Bu belgelerdeki veriler daha önce
MEDAŞ tarafından gönderilen çeşitli verilerle karşılaştırılmış ve tüm verilerin tutarlı
olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak başvuruların ayrımcı bir biçimde
değerlendirildiğine dair herhangi bir bulguya ulaşılamamıştır. Dolayısıyla söz konusu
açıklama ve değerlendirmeler ışığında Aksaray TM’den değerlendirilen başvurular
açısından MEDAŞ’ın hakim durumunu kötüye kullandığı söylenemeyecektir.
- Alibeyhüyüğü TM:
(116) Alibeyhüyüğü TM için 2014 Ocak - 2016 Mart dönemleri arasında toplam 82 başvuru
yapılmış söz konusu başvuruların 37’si olumlu 45’i ise çeşitli nedenlerle olumsuz
sonuçlanmıştır. MEDAŞ ile ilişkili şirketler söz konusu dönemde toplam sekiz
19-40/669-287
52/61

başvuruda bulunmuş ve bunların beşi olumlu, üçü ise başvuruların geri çekilmesi
nedeni ile iptal olmuştur.
(117) Söz konusu dönemde olumlu başvurulara göre tahsis edilen kapasite toplam 30,5
MW olup bunun 4,3 MW’ı MEDAŞ ile ilişkili şirketlere yapılmıştır.
(118) Alibeyhüyüğü TM’ye 2015 Haziran’da yapılan sekiz başvurunun dördünün hat
kapasitesi yetersizliği nedeniyle reddedilmesi ve MEDAŞ ile ilişkili şirketlere ait olan
dört başvurunun kabul edilmesi, bu TM açısından MEDAŞ’ın ayrımcı uygulamalarda
bulunabileceği şüphesi yaratmıştır.
(119) Alibeyhüyüğü TM hakkında MEDAŞ tarafından yapılan açıklamalarda, ilgili TM’ye
bağlı birden fazla fider bulunduğu, bu bağlamda başvuruların aynı TM kapsamında
farklı fiderlere yapılabildiği, bazı fiderler doluyken, bazılarında kapasite olabileceği, bu
çerçevede MEDAŞ ile ilişkili şirketlerin kapasite bulunan fiderin olduğu yerde başvuru
yaptıkları, bu nedenle de onay aldıkları ifade edilmiştir.
(120) Buna ek olarak, MEDAŞ tarafından 15.02.2016 tarihinde gönderilen e-postada,
ayrımcılık konusunda şüphe doğuran Haziran 2015’te yapılan başvuruların ilgili
fiderlere olan kuş uçuşu uzaklıkları, başvuruların bağlanabilirlik oranları ve ilgili
fiderlerin kapasite bilgileri paylaşılmıştır. Söz konusu bilgiler aşağıdaki tabloda
gösterilmektedir.
Tablo-9: Alibeyhüyüğü TM’ye 2015 Haziran Ayında Yapılan Başvurular
Başvuru Sahibi Durum TM Fidere Olan Mesafe Bağlanabilirlik Oranı
Fider 8 Fider 4/5 Fider 8 Fider 4/5
Tuba ALİ İptal/Hat Kapasitesi TR/A 16600 6400 97 51
Dokuz Güneş İptal/Hat Kapasitesi TR/A 16600 6400 97 51
On Güneş İptal/Hat Kapasitesi TR/A 16600 6400 97 51
Onbir Güneş İptal/Hat Kapasitesi TR/A 16600 6400 97 51
Cengiz Enerji Olumlu TR/A 4300 7600 90 51
Cengiz Enerji Olumlu TR/A 4300 7600 90 51
Hipot Enerji Olumlu TR/A 4300 7600 90 51
Cengiz Enerji Olumlu TR/A 4300 7600 90 51
Kaynak: MEDAŞ tarafından gönderilen cevabi yazılar.
(121) Tablo-9’da yer alan bilgiler değerlendirildiğinde, 2015 Haziran ayında reddedilen
başvuruların ilgili fiderlere mesafenin kabul edilen uzaklıktan daha fazla olduğu,
ayrıca söz konusu fiderlere bağlanabilirlik oranlarının düşük olduğu anlaşılmaktadır.
Bu teknik gerekçelendirme neticesinde, Alibeyhüyüğü TM özelinde, MEDAŞ’ın
başvuru sahipleri arasında ayrımcı bir uygulamada bulunduğu söylenemeyecektir.
- Beyşehir TM:
(122) Beyşehir TM için 2014 Ocak - 2016 Mart dönemleri arasında toplam 68 başvuru
yapılmış söz konusu başvuruların 48’i olumlu 20’si çeşitli nedenlerle olumsuz
sonuçlanmıştır. MEDAŞ ile ilişkili şirketler bu dönemde toplam 12 başvuruda
bulunmuş bunların 11’i olumlu, biri olumsuz sonuçlanmıştır. Söz konusu ilişkili
şirketler tarafından yapılan 12 başvurudan yalnızca bir tanesinin olumsuz
sonuçlanması ilk bakışta Beyşehir TM özelinde MEDAŞ tarafından ayrımcı
uygulamalar yapılmış olabileceği şüphesi uyandırsa da teknik kriterler açısından her
bir başvuruya ilişkin mesafe bilgileri, bağlanabilirlik oranları, ilgili dönemdeki trafo ve
hat kapasiteleri özellikleri incelendiğinde böyle bir şüpheyi destekleyecek herhangi bir
bulguya ulaşılamamıştır.
(123) Öte yandan 11.07.2019 tarihinde MEDAŞ’ta gerçekleştirilen yerinde incelemede
Beyşehir TM’den değerlendirilen başvurular arasında rastlantısal olmak üzere bazı
19-40/669-287
53/61

başvurular seçilmiş ve bu başvurulara ilişkin bağlanabilirlik hesabında kullanılan
veriler ile CBS görüntüleri incelenmiştir. Söz konusu başvurular 148385 nolu Şeref
Cengiz Güneş Enerjisi Üretimi’ne ait başvuru ve 159004 nolu Saylam Enerji Ür. Tur.
İnş. Taah. San ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait başvurulardır. Bu belgelerdeki veriler daha önce
MEDAŞ tarafından gönderilen çeşitli verilerle karşılaştırılmış ve tüm verilerin tutarlı
olduğu görülmüştür. Sonuç itibariyle bu çalışma çerçevesinde de başvuruların
değerlendirilmesinde ayrımcı davranışlar yapıldığına dair herhangi bir bulguya
ulaşılamamıştır. Dolayısıyla söz konusu açıklama ve değerlendirmeler ışığında
Beyşehir TM özelinde MEDAŞ’ın hakim durumunu kötüye kullandığı
söylenemeyecektir.
- Karaman TM:
(124) Karaman TM için 2014 Ocak - 2016 Mart dönemleri arasında toplam 197 başvuru
yapılmış ve söz konusu başvuruların 33’ü olumlu 164’ü çeşitli nedenlerle olumsuz
sonuçlanmıştır. MEDAŞ ile ilişkili şirketler ilgili dönemde toplam 17 başvuruda
bulunmuş bunların dokuzu olumlu ve sekizi olumsuz sonuçlanmıştır.
(125) Bununla birlikte, Karaman TM’ye48 Ekim ve Kasım 2015’te yapılan başvuruların bir
kısmına TEİAŞ TM kapasitesi yetersizliği nedeniyle ret verilirken, aynı dönemde
olumlu sonuçlanan 11 başvurunun da MEDAŞ ile ilişki şirketlere ait olması, söz
konusu TM’de MEDAŞ’ın ayrımcı uygulamalarda bulunduğuna ilişkin şüphe
yaratmıştır.
(126) Karaman TM’nin kapasitesi dolu olmasına rağmen tahsis yapılması hakkında
MEDAŞ’a yöneltilen sorular kapsamında yapılan açıklamalarda, Ekim ayı teknik
değerlendirmesi yapılırken TEİAŞ 9. İletim Bölge Müdürlüğü ile yapılan görüşmelerde
Karaman TM’de tevsiat çalışmalarının tamamlandığı ve değerlendirmenin yeni
duruma göre yapılmasının belirtildiği, bu tevsiat ile TEİAŞ tarafından TR-A’da
bulunan Fider-4’ün, TR-B’ye aktarıldığı; TR-B’de bulunan Fider-3’ün ise TR-A’ya
aktarıldığı, başvuruların değerlendirmesinin ise son duruma göre yapıldığı ifade
edilmiştir. Yapılan bu tevsiat çalışması kapsamında, TR-A’da bulunan Fider-4’ün TR-
B’ye aktarıldığı, TR-B’de bulunan Fider-3’ün ise TR-A’ya aktarıldığı görülmektedir.
Konu ile ilgili MEDAŞ’tan daha ayrıntılı açıklama istenmiş, cevaben 16.02.2016
tarihinde gönderilen e-postada aşağıdaki açıklamalara yer verilmiştir. Bu çerçevede;
- Karaman TM’sinde tevziat çalışmasının Mayıs/2015 sonunda tamamlandığı,
ancak Karaman TM'deki tevziat çalışması hakkında çalışmanın yapıldığı
dönemde TEİAŞ tarafından MEDAŞ’a yazılı bir bildirim yapılmadığı,
- Karaman TM’deki tevziat çalışmasından sonra fiderlerin değişmiş olduğu
Ekim/2015 Teknik Değerlendirme çalışmaları yapılırken Aralık/2015 döneminde
fark edildiği ve nitekim 08.12.2015 tarihinde yayınlanan Ekim/2015 Teknik
Değerlendirme Tablosunda bu bilginin internet sitesinde paylaşıldığı,
- Fider değişikliği fark edildiğinde geriye dönük başvurularda mağduriyet
yaşanmaması için başvuruların tamamının yeniden incelendiği ve bara
değişikliğinden dolayı her hangi bir başvurunun olumsuz etkilenmediğinin
anlaşıldığı, eğer böyle bir durum tespit edilmiş olsa idi fider değişikliği
yapıldıktan sonraki dönemdeki başvurulara öncelik verilerek düzeltmenin
yayımlanacağı

48 TEİAŞ, Karaman TM için azami 36 MW’lık kapasite belirlemiştir, söz konusu kapasitenin 13,6 MW’ı
B Barasına, geri kalan 22,4 MW’ı ise A Barasına tahsis edilmiş durumdadır.
19-40/669-287
54/61

ifade edilmiştir.
(127) Konu ile ilgili olarak daha önce Haziran 2015 döneminde Fider-3’ten değerlendirilen
ve TEİAŞ TM kapasitesinin dolu olması gerekçesi ile olumsuz sonuçlanan dört
başvuru olduğu ancak bu başvurulara ait bağlanabilirlik oranlarının da 70’in altında
olduğu tespit edilmiştir. Temmuz 2015 döneminde yapılan başvurulardan beş
tanesinin aynı şekilde Fider-3’ten değerlendirildiği ancak bunların da bağlanabilirlik
oranlarının 70’ten küçük olduğu, bağlanacak hattın SWL olması nedenleri ile olumsuz
sonuçlandığı anlaşılmıştır.
(128) 2015 Ağustos döneminde yapılan başvurulardan beş tanesinin ise Fider-4’ten
değerlendirmeye alındığı, bu başvuruların bağlanabilirlik oranlarının 70’ten küçük
olduğu, ayrıca Fider-4’ün ilgili dönemde TR-A içerisinde değerlendirildiği
görülmektedir. Söz konusu başvurularla ilgili olarak MEDAŞ’ın açıklamalarında şu
ifadeler yer almaktadır:
“...'ün 990 kW gücündeki güneş enerji santrali başvurusu Karaman TM F-4'den
enerji alan 20595029 barkod numaralı direğe göre değerlendirilmiş olup,
bağlanabilirlik oranının yönetmelikte belirtilen değerden düşük olması
nedeniyle olumsuz sonuçlanmıştır. (Bu tesise ait bağlanabilirlik oranı
44,43819545sağlanması durumunda bağlantı yapılacak hattın kesitinin Swallow iletken
olması ve swallowun kısa devre gücü en zayıf iletken olduğundan, üretim
tesislerinin bu iletken üzerinden bağlanması durumunda TEİAŞ tarafından
hesaplanan kısa devre arıza akım limiti 16 kA’in aşılmaması şartı
sağlanamadığından başvuru olumsuz sonuçlanmaktadır. Ayrıca tüm bu teknik
kriterler sağlansa dahi Karaman TM TR-A için tahsis edilen 18 MW'lık
kapasitenin tamamı tahsis edildiği için başvuru yine olumsuz sonuçlanacaktı.”
(129) Yukarıdaki ifadelerden fiderlerin baralar arasındaki değişimlerinin Ağustos ayındaki
değerlendirmelerde henüz fark edilmediği anlaşılmaktadır. Öte yandan MEDAŞ
tarafından 16.02.2016 tarihinde gönderilen e-posta ile MEDAŞ yetkililerince verilen
bilgilere göre, Karaman TM’ye Ekim ve Kasım ayı içerisinde yapılan GES başvuruları
incelendiğinde ise;
- Ekim ayı içerisinde toplam 16 başvuru yapıldığı; bunların üçünün bulundukları
konum doğrultusunda Fider-3 kapsamında TR-A içerisinde değerlendirilerek
reddedildiği, Cengiz Grubu’na ait 13 adet başvurunun ise Fider-4 kapsamında
TR-B içerisinde değerlendirilerek kabul edildiği,
- Kasım ayı içerisinde ise toplam 25 başvuru yapıldığı; bunların 19’unun
bulundukları konum doğrultusunda Fider-3 kapsamında TR-A içerisinde
değerlendirilerek reddedildiği, altı adet başvurunun ise Fider-4 kapsamında TR-
B içerisinde değerlendirildiği ancak hat kapasitesinin kısıtlı olması sebebiyle
yarışmaya girdiği,
- 3 MW boş hat kapasitesi bulunması da dikkate alınarak, söz konusu başvurular
içerisinde yapılan değerlendirmede tüketim miktarı daha fazla olan Cengiz
Grubu şirketlerine ait dört başvurunun olumlu yanıtlandığı
anlaşılmaktadır.
19-40/669-287
55/61

Tablo-10: Karaman TM – Bara B’ye Kasım 2015 Döneminde Yapılan Başvurular
Başvuru Sahibi
Başvuru
Tarihi
Kurulu
Güç
Tüketim
Miktarı
Başvuruya konu
üretim tesisinin
yenilenebilir enerji
kaynaklarına dayalı
olması
Başvuruya konu
üretim tesisinin
kojenerasyon
tesisi olması
Multigroup Ges 12
Elk. Ür. San. ve Tic.
A.Ş.
20.11.2015 998 3.040 EVET HAYIR
Multigroup Ges 11
Elk. Ür. San. ve Tic.
A.Ş.
20.11.2015 998 2.106 EVET HAYIR
Minagün Elektrik
A.Ş.
30.11.2015 700 3.622 EVET HAYIR
Efza Enerji A.Ş. 30.11.2015 700 3.526 EVET HAYIR
Melisa Elektrik A.Ş. 30.11.2015 700 3.593 EVET HAYIR
Günözgü Enerji A.Ş. 30.11.2015 700 3.464 EVET HAYIR
Kaynak: MEDAŞ’tan gelen cevabi yazılar.
(130) Tablo-10’da 2015 Kasım döneminde yapılan başvurulardan yukarıda da ifade edildiği
üzere Fider-4 kapsamında ve dolayısıyla TR-B içerisinde değerlendirilen altı
başvuruya ilişkin bilgiler yer almaktadır. Yönetmelik’in 8/4 maddesi çerçevesinde söz
konusu başvurular hat kapasitesinin sınırlı olması nedeniyle yarışmaya tabi tutulmuş
ve sonuç olarak tüketim miktarı daha yüksek olan dört başvuru olumlu diğerleri
olumsuz sonuçlanmıştır.
(131) Yukarıda yer verilen bilgi ve açıklamalar çerçevesinde, başvurulara yönelik olarak
fiderlere olan mesafeler ile tüketim değerlerine dayanılarak yapılan teknik
değerlendirmelerin objektif kriterlere dayandığı sonucuna ulaşılmaktadır.
(132) Yukarıda da ifade edildiği üzere MEDAŞ, Karaman TM kapsamında TR-A ve TR-B
arasındaki fiderlerin aktarılması sonucunda oluşan boş kapasitenin Aralık 2015’te
fark edildiğini ve bu bilginin söz konusu dönemde internet sitesinde yayınlandığını, bu
doğrultuda Aralık 2015’te değerlendirmeye alınan Ekim 2015 dönemi ile sonrasına ait
başvuruların yeni duruma göre değerlendirildiğini belirtmektedir.
(133) Bu aşamada, TEİAŞ’ın söz konusu tevziat çalışması sonucunda TR-A ve TR-B’ye
ilişkin kapasite değişimi bilgisinin kamunun erişimine açık hale getirilmesine ilişkin
olarak MEDAŞ’ın bu bilgiyi sakladığı yahut paylaşmada geciktiği şüphelerine ilişkin
soruların cevaplanması gerekmektedir. Bu doğrultuda, konuyla ilgili olarak TEİAŞ
yetkilisi Alper GÜZELER ile yapılan telefon görüşmesinde söz konusu tevziat
çalışmalarının MEDAŞ'a şifahen iletildiği ve MEDAŞ’ın yetkilileri nezaretinde
08.05.2015 tarihinde gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.
(134) Netice itibarı ile TEİAŞ ve MEDAŞ’ın açıklamaları bir araya konulduğunda, MEDAŞ’ın
kapasite aktarım konusunda kendisinin belirttiğinin aksine daha önceden bilgi sahibi
olması şüphesi doğmaktadır. Ancak söz konusu çalışmaya yönelik olarak TEİAŞ’tan
MEDAŞ’a resmi bir yazı ile bu bildirimin yapılmamış olması sebebiyle bu husus net
bir şekilde ortaya konulamamaktadır.
(135) MEDAŞ’ın fider/bara değişimi sonrası kapasite değişiklikleri, mevcut hat veya TM
kapasite bilgileri gibi kritik kabul edilebilecek bilgileri grup içi şirketlerle paylaştığına
dair bir bilgi veya bulguya ulaşılamamıştır. Konu ile ilgili olarak hat ve TM
kapasitesinin dolmasından sonra 29-31 Aralık 2015 tarihleri arasında yapılan Fider-4
üzerinden değerlendirilen başvuruların devam ettiği, bu başvurular arasında MEDAŞ
19-40/669-287
56/61

ile ilişkili şirketlerin de bulunduğu49 anlaşılmaktadır. Bunlarla birlikte başvurulara ilişkin
mesafe bilgileri, bağlanabilirlik oranları ve diğer kıstaslar incelendiğinde MEDAŞ’ın,
başvuruları teknik kriterler açısından objektif bir değerlendirmeye tuttuğu
anlaşılmaktadır.
(136) Buna ek olarak 11.07.2019 tarihinde MEDAŞ’ta gerçekleştirilen yerinde incelemede
Karaman TM için yapılan başvurular arasında rastgele bazı başvurulara ilişkin
bağlanabilirlik oranının hesaplanmasında kullanılan veriler ile CBS görüntüleri
incelenmiştir. Söz konusu başvurular 245620 nolu EZGİCAN’a ait başvuru, 245623
ve 245625 nolu PANEL ENERJİ’ye ait başvurular ile 271081 nolu MİNAGÜN’e ait
başvurulardır. Bu belgelerdeki veriler daha önce MEDAŞ tarafından gönderilen çeşitli
verilerle karşılaştırılmış ve tüm verilerin tutarlı olduğu görülmüştür. Sonuç olarak
başvuruların değerlendirilmesinde MEDAŞ tarafından ayrımcı davranışlar yapıldığına
dair herhangi bir bulguya ulaşılamamıştır.
(137) Yukarıdaki açıklamalar ile birlikte Karaman TM’ye yapılan başvurulara yönelik olarak
MEDAŞ tarafından ayrımcılık yapıldığını destekler herhangi bir bulguya ulaşılamadığı
göz önüne alındığında MEDAŞ’ın bu Karaman TM’de hâkim durumunu kötüye
kullandığı söylenemeyecektir.
- Karapınar TM:
(138) Karapınar TM için 2014 Ocak - 2016 Mart dönemleri arasında toplam 197 başvuruda
bulunulmuş, söz konusu başvurulardan 52’si olumlu 142’si çeşitli nedenlerle olumsuz
sonuçlanmıştır. MEDAŞ ile ilişkili şirketler ilgili dönemde toplam 18 başvuruda
bulunmuş bunların 11’i olumlu yedisi olumsuz sonuçlanmıştır.
(139) Nisan 2015’te TEİAŞ TM kapasite yetersizliği nedeniyle olumsuz sonuçlanan
başvurular varken ve ilgili TM’ye ilişkin TEİAŞ’ın herhangi bir kapasite artışı söz
konusu değilken, Haziran 2015’te olumlu sonuçlanan altı başvurunun hepsinin
MEDAŞ ile ilişkili şirketler olması, Karapınar TM50 özelinde MEDAŞ’ın ayrımcı
uygulamalarda bulunabileceği şüphesi yaratmıştır.
(140) Karapınar TM’de TEİAŞ kapasitesi dolu gözükürken ve bu bağlamda reddedilmiş
başvurular bulunurken, birtakım başvuru sahiplerine nasıl kapasite tahsis edildiği
sorusuna cevaben, MEDAŞ tarafından yapılan açıklamalarda Karapınar TM’nin Bara
A ve Bara B olmak üzere iki baradan oluştuğu, TEİAŞ tarafından yapılan azami
kapasite tahsisine göre, A Barasının 36, B Barasının 15 MW’lık kapasitesinin
bulunduğu, 2015 Nisan ve Mayıs aylarında TM kapasitesi nedeniyle reddedilen
başvuruların kapasitesi dolu olan B Barasına yapıldığı, Haziran 2015’te ise, olumlu
sonuçlanan başvuruların o dönemde boş kapasitesi bulunan A Barasına yapıldığı ve
2015 Temmuz ayından itibaren A Barası’nın da dolması nedeniyle bu baraya yapılan
başvuruların da reddedildiği ifade edilmiştir. Nitekim MEDAŞ’tan elde edilen veriler
kullanılarak bara bazında aylık müsait kapasite hesaplanmış ve aşağıda Tablo-11’de
yer verilmiştir.

49 Yedi başvurudan üçünün ilişkili şirketler olduğu tespit edilmiştir.
50 TEİAŞ Karapınar TM’nin azami kapasitesini 51 MW olarak belirlemiştir. Söz konusu kapasitenin 36
MW’ı Bara A’ya geri kalan 15 MW’lık kapasite de Bara B’ye aittir.
19-40/669-287
57/61

Tablo-11: Karapınar TM Aylık Kapasite Verileri
KARAPINAR TM AYLIK BAZDA TAHSİS EDİLEN KAPASİTE

Tahsis Edilen Kapasite
(MW)
İptal olan Kapasite
(MW)
Toplam (MW) Toplam
A+B
Dönem/AY TR-A TR-B TR-A TR-B TR-A TR-B
Oca.14

11,4 6,5 17,9
Şub.14

1,5

11,4 8,0 19,4
Mar.14 5,7 1,5

17,1 9,5 26,6
Nis.14

0,6

17,1 10,1 27,2
May.14 4

8,6 3 12,5 7,1 19,6
Haz.14 3,5 1,0

16,0 8,1 24,0
Tem.14

16,0 8,1 24,0
Ağu.14

9,5

16,0 17,5 33,5
Eyl.14

16,0 17,5 33,5
Eki.14

16,0 17,5 33,5
Kas.14

16,0 17,5 33,5
Ara.14 1,8

17,8 17,5 35,3
Oca.15

3 17,8 14,5 32,3
Şub.15 4,0

21,7 14,5 36,2
Mar.15

21,7 14,5 36,2
Nis.15 4,7

26,4 14,5 40,9
May.15

4,4

22,1 14,5 36,6
Haz.15 5,1

27,2 14,5 41,7
Tem.15 9,9

0,5 0,6 36,5 13,9 50,4
Ağu.15

1,0

35,5 13,9 49,4
Eyl.15

35,5 13,9 49,4
Eki.15

0,5

35,5 14,4 49,9
Kas.15

0,5

35,0 14,4 49,4
Ara.15

35,0 14,4 49,4
Oca.16 0,5 0,5

1 35,5 13,9 49,4
Şub.16

0,5

35,5 14,4 49,9
Mar.16

35,5 14,4 49,9
Kaynak: MEDAŞ’tan gelen cevabi yazılar.
(141) Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere 2015 Nisan döneminden sonra TR-B için
sadece iptaller sonrası yeniden kapasite tahsisi yapıldığı görülmektedir. Aynı
dönemde TR-A’da ise TEİAŞ’ın belirlediği kapasitenin henüz dolmadığı dolayısıyla
takip eden dönemlerde kapasite dolana kadar MEDAŞ tarafından tahsisata devam
edildiği anlaşılmaktadır. Bu ise MEDAŞ’ın yukarıda yer verilen açıklamalarıyla
uyumlu bir duruma işaret etmektedir.
(142) MEDAŞ tarafından gönderilen ve yukarıda yer verilen açıklamaların daha ayrıntılı
incelenebilmesi adına aşağıdaki şekilde Karapınar TM’nin fiziki yapısına şematik
olarak yer verilmektedir.
19-40/669-287
58/61

Şekil-4: Karapınar TM Haritası
(143) Şekil-4’ten Karapınar TM’de iki baranın bulunduğu, Fider-4 hattının TR-A barasına,
Fider-9’un TR-B barasına bağlı olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla incelenen
başvurulardan önceki tarihli olanların TM kapasitesi dolayısıyla iptal edilmesinden
sonraki dönemlerde bazı başvuruların olumlu sonuçlanması ilk etapta kuşku
uyandırsa da bu durumun aslında TM, bara ve fider/hat gibi unsurların fiziki
yapısından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bir TM’de iki baranın bulunması durumu,
bu merkezde iki farklı trafonun (dolayısıyla iki ayrı kapasite) bir arada ancak ayrı ayrı
sistemler olarak bulunması şeklinde olabilir. Dolayısıyla işbu soruşturma kapsamında
bir TM için yapılan başvuruların, fiderlerin baralar arasında değişimi gibi bir durum
oluşmadığı müddetçe baralar bazında ayrı ayrı incelenmesi mümkündür. Bu açıdan
bakıldığında Karapınar TM için söz konusu kuşkuların ortadan kalktığı görülmektedir.
(144) Yukarıda yer verilen analizlerin ötesinde Karapınar TM’den yapılan başvuruların
teknik kriterler açısından durumu ve başvuru sonuçları incelendiğinde MEDAŞ’ın
başvurular arasında ayrımcılık yaptığına dair herhangi bir bilgi, belge veya veriye
ulaşılamamıştır.
(145) Karapınar TM için de diğer TM’lere benzer şekilde 11.07.2019 tarihinde MEDAŞ’ta
gerçekleştirilen yerinde incelemede başvurular arasında rastlantısal olmak üzere bazı
başvurular seçilmiş ve bu başvurulara ilişkin bağlanabilirlik oranı hesabında kullanılan
veriler ile CBS görüntüleri incelenmiştir. Söz konusu başvurular 147645 nolu
GÜNÖZGÜ’ye ait başvuru, 161427 nolu Ayd Enerji Üretim Tarımsal Ürünler Yağ
19-40/669-287
59/61

Gıda San. ve Tic. A.Ş.’ye ait başvuru ve 163585 nolu Ceren Elk. En. Ür. Dağ. Paz.
San. Tic. Ltd. Şti.’ye ait başvurulardır. Bu belgelerdeki veriler daha önce MEDAŞ
tarafından gönderilen çeşitli verilerle karşılaştırılmış ve tüm verilerin tutarlı olduğu
görülmüştür. Tüm bu inceleme ve analizler çerçevesinde başvuruların
değerlendirilmesinde MEDAŞ tarafından ayrımcılık yapıldığına dair herhangi bir
bulguya ulaşılamamıştır. Dolayısıyla Karapınar TM’den değerlendirilen başvurular
için MEDAŞ’ın hakim durumunu kötüye kullandığı söylenemeyecektir.
- Seydişehir TM:
(146) Seydişehir TM için 2014 Ocak - 2016 Mart dönemleri arasında toplam 124 başvuru
yapılmış ve bu başvuruların 25’i olumlu 99’u ise çeşitli sebeplerle olumsuz
sonuçlanmıştır. MEDAŞ ile ilişkili şirketler söz konusu dönemde toplam 26 başvuruda
bulunmuş bunların 23’ü olumlu, 3’ü olumsuz sonuçlanmıştır. Seydişehir TM özelinde
dikkat çeken durum yukarıda da yer verilen ve SATURN tarafından yapılan şikâyet
başvurusunun konusunu oluşturan ayrımcılık iddialarıdır. Bu konuya ilişkin
açıklamalara ayrıntılı olarak yukarıda yer verilmektedir. Bunun dışında Seydişehir TM
ile ilgili dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler incelendiğinde MEDAŞ’ın
değerlendirme kriterleri açısından veya başka bir biçimde hâkim durumunu kötüye
kullandığına dair bir bulguya ulaşılamamıştır.
(147) Ayrıca 11.07.2019 tarihinde MEDAŞ’ta gerçekleştirilen yerinde incelemede
Seydişehir TM’den değerlendirilen başvurular arasında rastlantısal olarak bazı
başvurular seçilmiş ve bu başvurulara ilişkin bağlanabilirlik oranının
hesaplanmasında kullanılan veriler ile CBS görüntüleri incelenmiştir. Söz konusu
başvurular 219661 nolu Ahmet Cengiz Güneş Enerjisi Üretimi’ne ait başvuru ve
219690 nolu Cengiz Enerji San. ve Tic. A.Ş.’ye ait başvurulardır. Bu belgelerdeki
veriler daha önce MEDAŞ tarafından gönderilen çeşitli verilerle karşılaştırılmış ve tüm
verilerin tutarlı olduğu görülmüştür. Sonuç olarak ne şikâyet başvurusunda belirtilen
konular ne de bunun dışındaki herhangi bir hususta MEDAŞ’ın Seydişehir TM
bazında başvuruları değerlendirirken taraflar arasında ayrımcılık yaptığına dair
herhangi bir bulguya ulaşılamamıştır. Dolayısıyla Seydişehir TM özelinde yapılan
başvurular açısından MEDAŞ’ın kötüye kullanma olarak nitelendirilebilecek davranış
ve uygulamalarda bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
- Tümosan TM:
(148) Tümosan TM için 2014 Ocak - 2016 Mart dönemleri arasında toplam 259 başvuru
yapılmış ve söz konusu başvuruların 33’ü olumlu 226’sı olumsuz sonuçlanmıştır.
MEDAŞ ile ilişkili şirketler Tümosan TM’den iki başvuru yapmış ve iki başvuru da
olumsuz sonuçlanmıştır. Tümosan TM’ye ilişkin veriler MEDAŞ’ın ayrımcılık yaptığına
ilişkin şüphe oluşturmamakla birlikte GÖKSU tarafından yapılan şikayet
başvurusunda Tümosan TM’nin konu edilmesi sebebiyle MEDAŞ’tan başvurulara
ilişkin ayrıntılı bilgi talep edilen TM’ler arasına Tümosan TM de dahil edilmiştir.
GÖKSU’nun başvurusu ile ilgili değerlendirmelere yukarıda ayrıntılı olarak yer
verilmiştir. Öte yandan söz konusu şikayet başvurusunda ifade edilen konuların
dışında, dosya mevcudu bilgi ve belgeler kapsamında Tümosan TM’de MEDAŞ’ın
ayrımcı davranışlar yoluyla hakim durumunu kötüye kullandığı yönünde herhangi bir
bulguya ulaşılamamıştır.
I.6.2. Genel Değerlendirme
(149) Yukarıda MEDAŞ’ın lisanssız elektrik üretimi başvurularının değerlendirmesinde
ayrımcı davranışlarda bulunarak 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddiası
19-40/669-287
60/61

şikayet başvuruları ve TM bazında incelenmiş, GÖKSU ENERJİ, GES ŞİRKETLERİ
ve SATURN tarafından yapılan lisanssız üretime ilişkin başvuruların MEDAŞ
tarafından somut ve nesnel gerekçelere dayanarak reddedildiği görülmüş ve bu
başvuruların değerlendirmesinde MEDAŞ tarafından ayrımcılık yapıldığına işaret
eden başkaca bulgulara ulaşılamamıştır.
(150) Diğer yandan MEDAŞ dağıtım bölgesinde bulunan 46 TM içinden, yapılan
başvurulara MEDAŞ’ın ayrımcı uygulamalarda bulunduğu şüphesi uyandıran yedi TM
ayrıntılı analize tabi tutulmuş, bunlar arasında KARAMAN TM’de MEDAŞ’ın baralar
arası fider/kapasite aktarımı konusunda daha önceden bilgi sahibi olması şüphesi
bulunmakla beraber, gerek bu husus gerekse MEDAŞ’ın bu bilgiyi kullanarak diğer
şirketlere ayrımcı davrandığı hususu somut belgelerle ortaya konulamamıştır. Yine
Seydişehir TM ile ilgili olarak SATURN tarafından yapılan şikayet başvurusu konu
incelediğinde SATURN başvurularının objektif kriterlere göre reddedildiği ancak bu
başvuruların iptal edilmesiyle ortaya çıkan kapasitenin iptalden hemen bir gün sonra
yapılan başvurular neticesinde çok büyük kısmının yine objektif kriterlere göre
MEDAŞ ile ilişkili şirketlere tahsis edildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca gerek yerinde
incelemeler sırasında elde edilen belgeler arasında, gerekse MEDAŞ tarafından
gönderilen verilerin analizi sonucunda MEDAŞ’ın kendi grup şirketleri lehine
ayrımcılık yaptığına yönelik herhangi bir iç yazışmaya, veriye, belge yahut başkaca
bir bulguya da ulaşılamamıştır. Bütün bu tespitlerin yanı sıra, MEDAŞ dağıtım
bölgesinde MEDAŞ’la ilişkili şirketlere yapılan tahsis oranı kurulu güç bazında %10,2
ile sınırlı kalmaktadır.



















19-40/669-287
61/61


J. SONUÇ
(151) 13.12.2018 tarihli ve 18-47/731-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma
ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a, Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara
ve incelenen dosya kapsamına göre; Meram Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesini ihlal etmediğine, dolayısıyla aynı Kanun’un 16. maddesi
uyarınca adı geçen teşebbüse idari para cezası uygulanmasına gerek olmadığına,
OYBİRLİĞİ ile gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, karar verilmiştir.



Full & Egal Universal Law Academy