Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2019-1-061 (Devralma)
Karar Sayısı : 19-42/699-298
Karar Tarihi : 29.11.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN,
Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER : Bilge YILMAZ, Esma AKSU, Yakup GÖKALP, Ömer Mert AKÇİL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Petrochemical Industries Company K.S.C.
Temsilcileri: Av. M. Togan TURAN ve Av. İlayda GÜNEŞ
Orjin Maslak, Eski Büyükdere Cad. No:27 K:11 Maslak/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: SKC Co., Ltd.’nin Güney Kore menşeili kimyasal iş kolunun,
bir kısım hissesinin Petrochemical Industries Company K.S.C. tarafından
devralınması yoluyla Petrochemical Industries Company K.S.C ve SKC Co.,
Ltd.’nin ortak kontrolüne geçmesi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 20.09.2019 tarih ve 6331 sayı ile
giren ve eksiklikleri 15.11.2019 tarih ve 8026 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine
düzenlenen 19.11.2019 tarih ve 2019-1-061/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Bildirimin konusu; SKC Co. Ltd.’nin (SKC)1 kimyasal iş kolunun bir kısım hissesinin
Petrochemical Industries Company K.S.C. (PIC)2 tarafından devralınması yoluyla PIC
ve SKC’nin ortak kontrolüne geçmesine ilişkindir. Bildirime konu işlemin
tamamlanmasından önce, kurulacak Ortak Girişim’in (OG) varlıklarının Güney Kore
hukukuna uygun olarak SKC’nin bünyesinden ayrılacağı, SKC’nin yüzde yüz iştiraki
olan NEWCO’ya3 aktarılarak iç transferin gerçekleştirileceği ve PIC’nin, söz konusu
hisseyi devralacağı ifade edilmiştir.
(5) Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bağımsız bir
iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin
oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma
işlemidir. Anılan hüküm çerçevesinde, ortak girişimler bakımından aranan koşullar;
kurulan ortak girişim şirketinin, kurucu teşebbüsler tarafından “ortak kontrol” altında
tutulması ve kurulan şirketin, “bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel)” niteliği
taşımasıdır.
1 Güney Kore menşeili şirket SK Holdings tarafından kontrol edilmektedir.
2 Kuveyt’te kurulu olan şirket Kuwait Petroleum Company’nin (KPC) bir iştirakidir.
3 Kore’de kurulacak OG’nin geçici unvanı SKC PIC Co. Ltd. olacaktır.
19-42/699-298
2/6
(6) Bu çerçevede, Hissedarlar Sözleşme’si (Sözleşme) incelenmiş olup, PIC ve SKC’nin,
OG’nin üst yönetiminin atanması ile yıllık bütçe, iş planı ve stratejik yatırımlara ilişkin
hususlarda uzlaşmaları gerektiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, OG’nin kurucu teşebbüslerin
ortak kontrolünde olacağı kanaatine varılmıştır.
(7) SKC’nin kimyasal iş kolu, satışlarının yaklaşık %(…..)’sini 2019’un ilk çeyreği itibarıyla
SK Holding iştiraklerine yapmaktadır. Başka bir ifadeyle, satışlarının %(…..)’den az bir
kısmını üçüncü kişilere gerçekleştirmekte olup, bu durumun planlanan işlem
sonrasında da değişmesi beklenmemektedir. Bu bakımdan, SKC’nin kimyasal iş
kolunun, grup içi şirketlere yaptığı satış oranı dikkate alındığında, OG’nin “bağımsız bir
iktisadi varlık” olarak faaliyet gösterip göstermeyeceğine ilişkin olarak ayrıntılı bir
değerlendirme yapılması gereği ortaya çıkmıştır.
(8) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un 86.
paragrafında; “Ortak girişimin ana şirketlere yaptığı satışlar kalıcı bir nitelik
sergileyecekse, bu satışlardan bağımsız olarak ortak girişimin pazarda aktif rol
oynamak için gerekli donanıma sahip olup olmadığı ve operasyonel bakımdan iktisadi
bağımsızlığa sahip sayılıp sayılmayacağı incelenmelidir. Bu değerlendirmede ortak
girişimin, ana şirketlerine yaptığı satışların toplam üretimine oranı önemli bir unsurdur.
Her olayın kendine özgü nitelikleri dolayısıyla, tam işlevsel olanları diğer ortak
girişimlerden ayıracak belirli bir ciro oranı belirlemek mümkün değildir. Ortak girişim
cirosunun %50’den fazlasını üçüncü kişilere yaptığı satışlardan elde ediyorsa, bu tipik
olarak bir tam işlevsellik göstergesi olacaktır. Bu oran %50’nin altında ise, olaya özgü
bir analiz gerekli olup operasyonel bağımsızlığın tespiti için ortak girişim ile ana şirketler
arasındaki ilişkinin gerçek anlamda ticari nitelikte olması beklenmektedir. Böyle bir
durumda ortak girişimin mal veya hizmetlerini pazarda en fazla değer veren ve en fazla
ödemeyi yapacak olan alıcıya sağlayacağı ve ortak girişimin ana teşebbüslerinin
şirketleriyle normal ticari koşullar altında çalışacağı ortaya konulmalıdır. Bu şartlar
altında, yani şayet ortak girişim ana şirketlerine üçüncü kişilere davrandığı şekilde
davranacaksa, ortak girişimin tahmini satışlarının en azından %20’sinin üçüncü kişilere
yapılacak olması yeterli olabilir. Bununla birlikte, ana şirketlere yapılması olası
satışların oranı arttıkça, söz konusu ilişkinin ticari niteliğine dair açık bir delil ihtiyacı da
artacaktır. Yapılacak değerlendirmede, pazarın genel yapısı da dikkate alınacaktır”
açıklaması yer almaktadır.
(9) OG’nin özellikle Propilen Oksit (PO), Propilen Glikol (PG), Stiren Monomer (SM),
Propilen Glikol Eter (PGE), Etil Benzen (EB) ve Polietil Benzen (PEB) üreteceği, bu
ürünleri Güney Kore’de ve küresel çapta pazarlayacağı, dağıtacağı ve satacağı ifade
edilmektedir. OG’nin üreteceği ürünlere aşağıda yer verilmiştir:
PO: Propilen ve diğer kimyasalların oksitlenmesi sonucunda elde edilen bir
bileşimdir. Örneğin polieter polyol, PG ve PGE üretiminde kullanılmaktadır.
PG: PO’nun hidrasyonu ile üretilmektedir. Tıbbi ve kozmetik ürünler ile
besinlerde kullanılır.
PGE: PO ve metanolun reaksiyonuyla elde edilen yüksek saflıkta bir çözücüdür.
Ayrıca, çok zehirli glikol eterin bir çözücüsüdür.
EB: Benzenin bir türevidir ve çoğunlukla stiren üretiminde kullanılır. EB’nin küçük
bir kısmı mürekkep, boya ve kaplamalarda kullanılmaktadır.
PEB: Benzenin bir türevidir ve stiren üretiminde yan ürün olarak üretilir. PEB
genel olarak benzen eklenerek reaksiyona sokulur ve daha çok EB üretilir.
19-42/699-298
3/6
SM: Bir ara kimyasal üründür ve tek başına nihai kullanım alanı
bulunmamaktadır. Polistiren ve genleştirilmiş polistiren boncuklarının üretiminde
hammadde ve bir takım plastik/sentetik lastiklerin üretiminde bileşen olarak
kullanılmaktadır.
(10) Bu kapsamda SKC’nin kimyasal iş kolunun ürettiği ürünlerin toplam cirosu içerisindeki
oranlarına bakıldığında; PO’nun %(…..), PG’nin %(…..); PGE’nin %(…..); EB ve
PEB’nin birlikte %(…..) ve fason üretim aracılığıyla SM’nin %(…..)’lik paya sahip olduğu
görülmektedir.
(11) SKC’nin kimyasal iş kolunun sadece SK şirketlerine SM tedarik ettiği ve bu sebeple SM
ürünleri bakımından piyasa faaliyetinin bulunmadığı, Asya ile sınırlı olmak üzere Mitsui
Chemicals & SKC Polyurethanes Inc.4 (MCNS) ve SK Global Kimyasal Co. Ltd.
(SKGC)5 şirketlerine SM tedarik ettiği, Hedef Şirket’in SKGC için fason üretim
kapsamında SM ürettiği, bu üretimin SKC’nin kimyasal iş kolu tarafından üretilen SM
hacminin yaklaşık %(…..)’sine tekabül ettiği ve söz konusu ilişkinin işlem sonrasında da
devam edeceği ifade edilmektedir. Bununla birlikte, SKC’nin kimyasal iş kolunun SK
Holdings’in bağlı şirketleriyle olan tedarik sözleşmelerini feshedilebileceği, bu şirketlerin
hâlihazırda bağımsız ticari müzakereler sonucu SKC’den ürün tedarik ettiği, tedarik
koşullarının üçüncü kişilere göre daha elverişli olmadığı ve planlanan işlem sonrasında
SK Holdings’in bağlı şirketleriyle yapılan tüm yeni ve mevcut anlaşmalarının
yenilenmesi, uzatılması veya değiştirilmesinin PIC’nin onayına tabi olduğu belirtilmiştir.
(12) Yukarıda yer verilen bilgiler göz önüne alındığında, OG’nin taraflara olan satışlarının
SM ürününde yoğunlaştığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle SM ürününe ilişkin küresel
çapta pazar paylarına bakılmıştır.
Tablo 1: Dünya Çapındaki SM Pazar Payları (2018)
Şirket Satış Hacmi
(000 Ton)
Hacim Bazlı Tahmini
Pazar Payları (%)
Satış Değeri
(ABD Doları)
Değer Bazlı
Tahmini Pazar
Payları (%)
TARAFLAR
KPC Grubu (…..) (…..) (…..) (…..)
Hedef Şirket6 (…..) (…..) (…..) (…..)
SK Grubu (…..) (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) (…..) (…..)
RAKİPLER
INEOS Styrolution (…..) (…..) (…..) (…..)
China Petroleum and
Chemical Corp.
(…..) (…..) (…..) (…..)
Lyondell Basell
lndustries
(…..) (…..) (…..) (…..)
Royal Dutch/Shell
Şirketler Grubu
(…..) (…..) (…..) (…..)
Fermosa Chemicals&
Fibre Corp.
(…..) (…..) (…..) (…..)
Diğer (…..) (…..) (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Cevabi Yazı
4 MCNS, Mitsui Chemicals ve SKC tarafından kurulan bir ortak girişimdir.
5 Dolaylı olarak SK Holdings tarafından tek başına kontrol edilmektedir.
6 Hedef Şirket sadece SK iştiraklerine SM sağladığından, bu alanda satışı ve pazar payı
bulunmamaktadır. Hedef Şirket'in SK iştiraklerine tedarik ettiği SM hacminin büyük çoğunluğu, diğer
tedarikçilerden elde edilen SM ile birlikte SKGC tarafından üçüncü kişilere satıldığından, bu satışlar SK
Grubu satışlarına eklenmiştir.
19-42/699-298
4/6
(13) Bu bilgiler çerçevesinde; SKGC’ye yapılan satışların toplam ciro içerisindeki %(…..)’lik
payının düşüklüğü, OG’nin mevcut durumda olduğu gibi pazarda faaliyetlerini bağımsız
olarak sürdürebilmesi için yeterli kaynaklara, çok sayıda çalışana ve kendi yönetim
kadrosuna sahip olacağı, pazara erişiminin bulunacağı ve ana şirketlerin ötesinde
faaliyet göstereceği dikkate alınarak, bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5.
Maddesi çerçevesinde tam işlevsel bir ortak girişim olarak nitelendirilebileceği
değerlendirilmektedir. Ayrıca, tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin
birinci fıkrasında belirtilen eşikleri aştığı dolayısıyla bildirim konusu işlemin izne tabi
olduğu tespit edilmiştir.
(14) OG taraflarından KPC’nin Türkiye’de yerleşik herhangi bir iştiraki bulunmamakta olup
Türkiye’den ciro elde eden iştirakleri ve faaliyet alanları aşağıdaki gibidir:
Equate Petrochemical Company (EQUATE): Petrokimyasallar,
Kuwait Olefins Company K.S.C.C. (TKOC): Petrokimyasallar, etilen ve etilen
glikol üretimi7,
Kuwait Paraxylene Production Company K.S.C. (KPCC): Paraksilen, benzen ve
ağır aromatikler dahil petrokimyasalların üretimi,
Kuwiat Petroleum International, Ltd. (KPI): Avrupa’daki yakıt, yağlayıcı ve diğer
petrol ürünlerinin rafine işlemi ve pazarlanması,
PIC: Petrokimyasallar.
(15) Diğer taraf olan SKC ise Türkiye’de, SKC’nin kimyasal iş kolu aracılığıyla PG, PGE ve
endüstriyel malzemeler satışı alanında faaliyet göstermektedir.8 OG kurulduktan sonra
mevcut faaliyetleri doğrultusunda PO, PG, PGE, SM, EB ve PEB üretimi, satışı,
pazarlaması alanlarında faaliyet gösterecektir. Bildirim Formunda Hedef Şirket’in
Türkiye’deki satışlarının %(…..)’inin PG ve PGE ürünlerinden teşekkül ettiği
belirtilmektedir.
(16) Bu bilgilerden, ana şirketler ile OG’nin faaliyetleri arasında hem yatay hem de dikey
örtüşme olduğu anlaşılmaktadır. KPC Grubu ile SK grubu arasında ham petrol tedariki
ve polietilen pazarlarında yatay örtüşmelerin; KPC ve OG arasında benzen ve propilen
üretimi pazarlarında dikey örtüşmenin olduğu görülmektedir.
(17) Bu bağlamda öncelikle dikey örtüşmelerin gerçekleştiği pazarların Türkiye pazarına
olası etkileri değerlendirilmiştir. OG’nin faaliyet göstermeyi planladığı PO, SM ve EB
pazarlarında girdi olarak kullanılan benzen ürünü, KPC’nin hisselerinin %(…..)’nine
sahip olduğu Kuwait Aromatics Company K.S.C. tarafından üretilmekte ve %(…..)’ine
sahip olduğu Kuwait Styrene Company K.S.C.C.’ye (TKSC) satılmaktadır. TKSC, SM
üretmek için benzen kullanmakta ve yalnızca Asya’daki müşterilerine satmaktadır.
Türkiye’de veya başka herhangi bir yerde üçüncü kişilere benzen satışı
yapılmamaktadır. Dolayısıyla, benzen üretimi pazarındaki örtüşmenin Türkiye’de etki
doğurmayacağı değerlendirilmektedir. Yine OG’nin faaliyet göstermeyi planladığı
PO’nun girdisi konumunda bulunan propilen, Kuwait National Petroleum Company
(KNPC) tarafından üretilmekte ve Kuveyt’teki PIC propilen tesisine tedarik edilmektedir.
Propilen ayrıca, PIC’nin herhangi bir kontrol hakkı vermeyen azınlık hissesine sahip
olduğu ortak girişim olan SK Advanced Co. Ltd. (SKA) tarafından üretilmektedir. SKA
Çin, Japonya, Tayvan, Singapur ve Güney Kore’deki müşterilerine propilen
7 TKOC, ürettiği etilenlerin çoğunu dahili olarak kullanmaktadır ve bir miktarını diğer KPC varlıklarına
satmaktadır.
8 SK Holdings küresel iştirakleri SK Innovation Co. Ltd., SK Networks Co. Ltd., SK Engineering &
Construction Co. Ltd ve SK Telecom Co. Ltd. aracılığıyla ciro elde etmektedir.
19-42/699-298
5/6
satmaktadır. Nihai olarak, SKA’nın ve KNPC’nin OG’ye propilen sağlamadığı ve bu
durumun uzun vadede değişmesinin beklenmediği dikkate alındığında, rekabetçi
açıdan herhangi bir sorunun olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
(18) Türkiye’de tarafların faaliyetleri yatay olarak ham petrol satışları ve polietilen (PE)
pazarlarında örtüşmektedir. Bu kapsamda işlemin sırasıyla her iki pazarda
yaratabileceği olası etkiler değerlendirilmiştir.
(19) Türkiye’de ham petrol satışları pazarında OG tarafları SK Grubu ve KPC Grubu
arasında sınırlı bir yatay örtüşme bulunmakta olup pazar payları aşağıda
sunulmaktadır:
Tablo 2: KPC’nin Değer Bazlı Ham Petrol Satışı ve Pazar Payları
Tablo 3: SK’nın Değer Bazlı Ham Petrol Satışı ve Pazar Payları
Yıl Türkiye’ye Satılan Ham Petrol Hacmi (ABD Doları) Pazar Payı (%)
2016 (…..) (…..)
2017 (…..) (…..)
2018 (…..) (…..)
Kaynak: Cevabi Yazı
(20) Yukarıda yer verilen tablolar incelendiğinde, SK Grubu ve KPC Grubu’nun 2018 yılı
içerisinde değer bazlı pazar payları toplamının %(…..) olduğu, dolayısıyla anılan
pazardaki yatay ilişkinin Türkiye’de yoğunlaşma yaratmayacağı kanaatine varılmıştır.
(21) KPC Grubu EQUATE, SK Grubu ise SKI aracılığıyla PE satışı pazarında faaliyet
göstermekte olup sınırlı da olsa bu pazarda da yatay örtüşme bulunmaktadır. Anılan
pazara ilişkin pazar payları aşağıda sunulmaktadır:
Tablo 4: SKI’nın Türkiye’de PE ve PP Satışları
2016 2017 2018
Pazar Hacim (Metrik
Ton)
Tutar (TL) Hacim (Metrik
Ton)
Tutar (TL) Hacim
(Metrik Ton
Tutar (TL)
PE (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
PP (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Cevabi Yazı
Tablo 5: EQUATE’in Türkiye PE Pazarındaki Satış Hacmi Bazlı Pazar Payları
Yıl Satış Hacmi (Metrik Ton) Pazar Payı (%)
2018 (…..) (…..)
2017 (…..) (…..)
2016 (…..) (…..)
Kaynak: Cevabi Yazı
Tablo 6: Türkiye PE ve PP Pazarı Toplam Büyüklüğü (1000 Ton)
Pazar 2016 2017 2018
PE (…..) (…..) (…..)
PP (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Cevabi Yazı
(22) Yukarıda sunulan tablolar incelendiğinde; 2018 yılı için hacim bazında SKI’nın pazar
payının %(…..), EQUATE’in pazar payının %(…..), bu çerçevede tarafların toplam
pazar payının %(…..) olduğu görülmektedir. Dolayısıyla PE pazarında toplamda
Yıl Türkiye’ye Satılan Ham Petrol Hacmi (ABD Doları) Pazar Payı (%)
2016 (…..) (…..)
2017 (…..) (…..)
2018 (…..) (…..)
2019 (…..) (…..)
Kaynak: Cevabi Yazı
19-42/699-298
6/6
%(…..)’den daha düşük pazar payının herhangi bir rekabetçi endişe yaratmayacağı
sonucuna varılmıştır.
(23) Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, bildirim konusu devralma işlemi sonucunda
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında herhangi bir pazarda hâkim durum
yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(24) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy