Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2019-2-043 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 19-45/748-322
Karar Tarihi : 19.12.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER: İsmail Atalay YOLCU, Mehmet Mustafa ŞEREF, Büşra ÖZCAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Polis Bakım ve Yardım Sandığı
Temsilcisi: Av. Metin KARAÇAĞLAYAN
Gazi Mustafa Kemal Blv. No:50 06570 Çankaya/Ankara
- Havelsan Hava Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Av. Yavuz Selim GÜNAY
Mustafa Kemal Mah. 2120. Cad. No:39 Çankaya/Ankara
(1) D. DOSYA KONUSU: Polis Bakım ve Yardım Sandığı ile Havelsan Hava Elektronik
Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında “Biyometrik Kimliklendirme Sistemleri” ve alt
bileşenlerinin tasarımı, üretimi, pazarlaması, satışı ve satış sonrası hizmetlerini
vermek üzere bir ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 05.12.2019 tarih ve 8455 sayı ile
giren ve en son 13.12.2019 tarih ve 8715 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim
üzerine düzenlenen 13.12.2019 tarih ve 2019-2-043/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön
İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) İlgili başvuruda; Polis Bakım ve Yardım Sandığı (POLSAN) ile Havelsan Hava
Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (HAVELSAN) arasında “Biyometrik Kimliklendirme
Sistemleri” ve alt bileşenlerinin tasarımı, üretimi, pazarlaması, satışı ve satış sonrası
hizmetlerini vermek üzere anonim şirket niteliğinde bir ortak girişim şirketi kurulmasına
işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.
(5) Bildirime konu işlem kapsamında 04.12.2019 tarihinde taraflar arasında Ortak Girişim
Sözleşmesi (Sözleşme) imzalanmıştır. Sözleşme uyarınca Rekabet Kurulunun işleme
izin vermesi halinde anonim şirket niteliğini haiz bir ortak girişim şirketi kurulacaktır.
(6) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin 3. fıkrasında ortak girişim;
“Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak
girişim oluşturulması” şeklinde tanımlanmakta ve ayrıca ortak girişim kurmaya yönelik
işlemin aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi
olduğu düzenlenmektedir. Bu hükümler çerçevesinde bir ortak girişimin devralma
sayılabilmesi için “ortak kontrol” ve “tam işlevsellik” şartlarının sağlanması
gerekmektedir.
19-45/748-322
2/5
(7) İki ya da daha fazla teşebbüs ya da kişinin başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki
uygulama imkânına sahip olması durumunda ortak kontrolden söz edilmektedir.
Belirleyici etki, bir teşebbüsün stratejik ticari eylemlerine yön veren kararları
engelleyebilme yetkisi anlamına gelmektedir. Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve
Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 50 ve devamı paragraflarında ortak
kontrolün ortaya çıktığı başlıca durumlar; tarafların eşit oy hakkına sahip olması,
stratejik kararların alınmasında veto haklarının bulunması ya da oy haklarının ortaklaşa
kullanılması olarak düzenlenmektedir. Bu anlamda, ana şirketlerin kontrol edilen
teşebbüsle ilgili önemli kararlarda (üst yönetimin atanması, bütçe, işletme planı, önemli
yatırımlar gibi) mutabakata varmak zorunda olduğu hallerde ortak kontrol söz
konusudur.
(8) Dosya içeriği bilgilerden, bildirim konusu işlem sonucunda (…..) anlaşılmaktadır. Ayrıca
Sözleşme’de;
(…..TİCARİ SIR…..)
hususları düzenlenmiştir. Sözleşme’nin söz konusu hükümlerinden kurulacak ortak
girişim şirketinin POLSAN ve HAVELSAN’ın ortak kontrolü altında olacağı
anlaşılmaktadır.
(9) Bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olarak
değerlendirilmesi için aranan ikinci kriter ise üzerinde ortak kontrol tesis edilen
işletmenin bağımsız bir iktisadi varlık niteliğini taşıması, diğer bir deyişle tam işlevsel
olmasıdır. Bu kriter çerçevesinde, kurulacak olan ortak girişimin kurucularından
bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olup olmadığı
incelenmektedir.
(10) Bir ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul edilebilmesi için ortak girişimin bağımsız
olarak faaliyet göstermek bakımından yeterli kaynaklara sahip olması, doğrudan ana
şirketlerle bağlantılı bir işlevin ötesinde bir faaliyet göstermesi, satış ve satın alma
ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmaması, kalıcı olarak faaliyet göstermesi gibi
nitelikleri taşıması gerekmektedir. Ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul
edilebilmesindeki en önemli ölçüt, ortak girişimin ana kurucularına “devam eden bir
şekilde bir bağımlılığının” olup olmadığı, bir başka deyişle kendi pazarında bağımsız bir
aktör olarak davranıp davranamadığıdır. Ortak girişimin taraflardan bağımsız olup
olmadığının değerlendirmesinde, tarafların hâlihazırda herhangi bir pazarda rakip olup
olmadıkları ve ortak girişim kurulması sonrasında varsa aralarındaki rekabetin ne
şekilde etkileneceği hususları göz önünde bulundurulmalıdır.
(11) Bildirim Formunda; ortak girişim şirketinin kimlik doğrulama ve kimlik tespiti ihtiyaçlarını,
güncel biyometrik tanıma teknolojilerini (parmak izi, avuç izi, damar izi, yüz, iris, retina,
ses vb.) kullanarak hızlı, güvenilir ve ölçeklenebilir şekilde karşılama hedefi ile yerli ve
milli merkezi ulusal yönetim sistemi kurulması ve bunun için Otomatik Parmak İzi
Tanıma Yazılımı ile sınırlı olmayan ürünlerin geliştirilmesi ve bu ürünlerin ticareti amacı
ile kurulacağı ifade edilmektedir. Tarafların bildirilen işlemi gerçekleştirmedeki temel
gerekçelerinin biyometrik kimliklendirme sistemleri alanında yazılım ürünleri geliştirme
ve bu ürünleri iç ve dış müşterilere satma olduğu anlaşılmaktadır. Dosya içeriği
bilgilerden; söz konusu ortak girişimin, kendi mali kaynakları ve varlıkları ile ortak girişim
taraflarından ekonomik olarak bağımsız bir şekilde faaliyetlerini devam ettireceği
anlaşılmaktadır. Ayrıca Sözleşme kapsamında kurulacak ortak girişime süre
bakımından herhangi bir sınırlama da getirilmemiştir. Değinilen hususlar çerçevesinde
kurulacak ortak girişim şirketinin tam işlevsellik şartını sağladığı kanaatine varılmıştır.
19-45/748-322
3/5
(12) Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında, bildirim konusu işlemin bağımsız bir iktisadi
varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim niteliğini taşıdığı
anlaşıldığından işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır.
Dosya içeriğinden, işlem taraflarının 2018 yılı cirolarının anılan Tebliğ’in 7. maddesinin
birinci fıkrasında öngörülen ciro eşiklerini aştığı anlaşıldığından, bildirime konu işlem
izne tabidir.
(13) Ortak girişim tarafı POLSAN, emniyet teşkilatında görev yapan personelin birikimleri ile
bahsi geçen personele yönelik hizmetler sağlamak amacıyla kurulmuş bir yardımlaşma
sandığıdır. POLSAN, ana işlevlerini yerine getirebilmek, mevzuatında düzenlenen
yardım ve hizmetleri üyelerine sunabilmek amacıyla üyelerinden topladığı aidatlar ve
yatırımlardan elde edilen birikimleri finansal piyasalar, gayrimenkul yatırımları ve
iştirakleri aracılığıyla ticari faaliyetlerin oluşturduğu bir sepette değerlendirmektedir.
POLSAN’ın hâlihazırda altı iştiraki bulunmaktadır. POLSAN tarafından kontrol edilen
şirketlerin ticaret unvanlarına ve faaliyet alanlarına aşağıda yer verilmektedir:
- Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketi: 1936 yılından beri sigortacılık sektöründe
faaliyet göstermektedir.
- Atasu Su ve Su Ürünleri Gıda Turizm San. ve Tic. A.Ş: 2010 yılından itibaren Elmacık
Su markasıyla doğal mineralli su üretimi gerçekleştirmektedir.
- Bolu Dağı İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.: 2008 yılında Karayolları Genel
Müdürlüğü ile yapılan “Yap-İşlet-Devret” modeli sözleşmesi kapsamında 29 yıllığına
Otoyol Hizmet Tesisi inşası ile bünyesinde yer alan Highway Outlet Alışveris Merkezi,
Highway Otel ve İpekyolu Otel Konaklama Tesisleri, otobüs dinlenme tesisi, kongre
ve toplantı salonlarının işletilmesi ve/veya kiralanması faaliyetlerinde bulunmaktadır.
- Polsan Turizm Tek. İnş. Otom. San. ve Tic. A.Ş.: Halihazırda devam eden inşaat
faaliyetleri ve birçok kurumun ulusal ve uluslararası çalıştay, eğitim semineri ve
kongresinin organizasyonunu gerçekleştirmektedir.
- Polpet Akaryakıt San. ve Tic. A.Ş.: Akaryakıt istasyonu kurulumu ve akaryakıt satışı
yapmaktadır.
- Actus Portföy A.Ş.: Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri
çerçevesinde yatırım fonlarının kurulması ve yönetimi, emeklilik yatırım fonlarının ve
bunların muadili yurt dışında kurulmuş yabancı kolektif yatırım faaliyetlerini
sürdürmektedir.
(14) Ortak girişimin diğer tarafı HAVELSAN, Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfına
bağlı bir şirket olarak komuta kontrol, muharebe, bilgisayar, istihbarat, keşif ve
gözetleme sistemleri, hava savunma sistemleri, deniz savaş sistemleri, simülasyon ve
eğitim sistemleri, yönetim ve bilgi hizmetleri, enerji yönetimi ve anayurt güvenliği
alanlarında yazılım yoğun sistem hizmeti sağlamaktadır. HAVELSAN’ın en büyük beş
müşterisi arasında T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, STM
Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret A.Ş., Sedef Gemi İnşaatı A.Ş., ASELSAN
Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş., Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları
bulunmaktadır. HAVELSAN’ın hâlihazırda altı iştiraki bulunmaktadır. Bu şirketlerin
ticaret unvanlarına ve faaliyet alanlarına aşağıda yer verilmektedir:
- HAVELSAN Teknoloji Radar A.Ş.: Radar sistemleri, ağ destekli güvenlik sistemleri,
kablaj tasarım ve üretim, yazılım geliştirme alanlarında faaliyet göstermektedir.
- Elektronik Harp Sistemleri Mühendislik Ticaret A.Ş.: Elektronik harp ve taktik komuta
kontrol sistemleri alanlarında faaliyet göstermektedir.
19-45/748-322
4/5
- Savunma Teknolojileri Mühendislik A.Ş.: Komuta kontrol bilgi ve görev destek
sistemleri ile denizcilik alanında geliştirme faaliyetleri yürütmektedir.
- Quantum 3D Group Inc: Amerika Birleşik Devletleri’nde kurulu bulunan şirket
simülasyon sistemleri alanında faaliyet göstermektedir.
- Cornea Havacılık ve Ticaret A.Ş.: Deniz, raylı sistemler ve hava araçları için kabin içi
eğlence ve internet hizmeti sağlayıcı sistemlerin üretim faaliyetlerini yürütmektedir.
- ROKETSAN Roket Sanayi ve Ticaret A.Ş.: Roket ve füze tasarımı, geliştirilmesi ve
üretimi konularında faaliyet göstermektedir.
(15) Söz konusu ortak girişimin faaliyet alanını oluşturan biyometrik kimliklendirme
sistemleri, bireylerin kimlik tespitinin eşsiz bir biyolojik özellik açısından eldeki kayıtlarla
karşılaştırılarak yapılmasını sağlayan sistemlerdir. Uluslararası literatürde birden fazla
biyometrik özellik kullanabilen modern sistemler ABIS (Automated Biometric
Identification System) olarak adlandırılırken, yalnızca parmak izi odaklı ilk sistemler
AFIS (Automated Fingerprint Identification System) olarak bilinmektedir. Bu sistemler
ülkelerin adli ve kolluk kuvvetlerince suç önleme ve suçlu tespiti; savunma, finans, sağlık
ve yüksek teknoloji sektörlerinde yetkilendirme ve güvenlik; bireyler tarafından cep
telefonu ya da tablet gibi mobil cihazlara erişme amaçlı kullanılmaktadır. Dosya içeriği
bilgilerden, Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığına bağlı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri
Genel Müdürlüğü, Göç İdaresi Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Kriminal
Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı gibi kurumların AFIS
sistemini kullandığı anlaşılmaktadır.
(16) Bildirim Formunda, ortak girişimin faaliyet göstereceği söz konusu biyometrik
kimliklendirme sistemleri pazarında Türkiye’de yerleşik bir üreticinin olmadığı, söz
konusu faaliyet alanında mal ve hizmet sağlayan teşebbüslerin tamamının yabancı
menşeili olduğu ifade edilmektedir. İşlem taraflarının faaliyet alanları
değerlendirildiğinde, ortak girişimin faaliyet alanı ile yatay veya dikey anlamda bir
benzerlik veya örtüşmenin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
(17) Yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında, bildirim konusu ortak girişim işlemi ile 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında herhangi bir hakim durum yaratılmasının ya da
mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
19-45/748-322
5/5
H. SONUÇ
(18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy