Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2019-5-021 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 19-46/773-334
Karar Tarihi : 26.12.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN,
Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER : Cihan BİLAÇLI, Ahmet Ogün KARAGÜLLE,
Tülay ŞİMŞEK SARI, Ahmet Buğra KAZAK
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Trakya Cam Sanayii A.Ş.
İçmeler Mahallesi, D-100 Karayolu Caddesi, No 44A, 34947
Tuzla/İSTANBUL
- Akansu Cam Tic. San. A.Ş.
Organize Sanayi Bölgesi 10.Cad. No:6 Melikgazi/KAYSERİ
- Çölyen Cam Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
Güzelyurt Mahallesi Eski Avanos Yolu Mevkii Cam Tic. Sit.
No:5 Merkez/NEVŞEHİR
- Ciplioğulları Cam Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Organize Sanayi Bölgesi 9 No’lu Yol No:9 ELAZIĞ
- Dost Cam Sanayi ve Ticaret A.Ş.
10008. Sokak No:14 A.O.S.B Çiğli/İZMİR
- Ergani Cam San. ve Tic. Ltd. Şti.
Küçük Sanayi Sitesi 55. Sk., No: 1 19100 Merkez/ÇORUM
- Güler Cam ve Petrol Ürünleri Pazarlama Ticaret Sanayi Ltd. Şti.
Yenibedir Köyü No:1/0 Lüleburgaz/KIRKLARELİ
- Erol Soylu Cam Pvc Doğrama Sist. Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd.
Şti.
Yeni Sanayi Sitesi 1300 Sok. No:43 Bandırma / BALIKESİR
- Temkar Cam. San. ve Tic. A.Ş.
Kazakburun Mah. D100 Karayolu Üzeri No: 571 Kartepe/
KOCAELİ
- Yıldız Cam San. ve Tic. A. Ş.
Dudullu Organize Sanayi Bölgesi 2. Cad. No: 37 34776
Ümraniye / İSTANBUL
- Karagülle Cam Taşm. San. ve Tic. Ltd. Şti.
19-46/773-334
2/15
Küçükbalıklı Mah. Fevzibey Cad.No:47/1
Osmangazi/BURSA
- Salt Cam San. Tic. Ltd. Şti.
Hüseyin Okan Merzeci Mah. Akbelen Bul. No:177/A, 33090
Toroslar/MERSIN
- Resman Düz Cam Pazarlama Tic. ve San. A.Ş.
Cumhuriyet Mah. Uslu Sk. No:3 Tekkeköy/SAMSUN
- Cam Plaza Cam İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Büsan Özel Organize San. Sıla Cd. No:6, 00042
Karatay/KONYA
- Ömürden Cam ve Plastik San. İnş. Tic. Ltd. Şti.
Arsin OSB 3. Cad. No: 01/01 Arsin/TRABZON
- Anadolu Cam Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.
Sanayi Mah. Çetin Sok. No.6 Kurtköy-Pendik/İSTANBUL
- Ardıç Cam San. Tic. Ltd. Şti.
İstanbul Yolu 40. Kilometre Kumpınar Köyü Mevki
Kahramankazan/Ankara
- Ege Çağdaş Toptan Cam Pazarlama A.Ş.
Nazilli OSB, 8. Cadde No: 11 - 13 09800 Nazilli / AYDIN
- Avrupa Cam San. ve Tic. Ltd. Şti.
İkitelli OSB Mah. Hürriyet Bulvarı Deparko San. Sit.
No 1/36 Başakşehir/İstanbul
- Çıraylar Cam İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Fevzi fakmak Mh. Biisan Ozel Organize San. Sila Cd.
No:4, 00042 Karatay/KONYA
- Güneydoğu Cam San ve Tic A.Ş.
Örnek Sanayi Sitesi 6 Nolu Cadde No:1 Küsget/GAZİANTEP
(1) E. DOSYA KONUSU: Trakya Cam Sanayi A.Ş.'nin "Yetkili Bayilik Sözleşmesi"ne
taraf yetkili satıcıları vasıtasıyla gerçekleştirdiği düz cam satışlarında bölge
tahsisi yaptığı, bölge dışına aktif/pasif satış yapılmasına izin vermediği, bunun
yanında sanayici müşterilerinin plaka cam satışına müdahale ettiği iddiaları.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumuna (Kurum) yapılan başvuruda özetle;
- Trakya Cam Sanayii A.Ş.’nin (TRAKYA CAM) 2015 yılında Rekabet
Kurumuna distribütörlük sistemine geçmek için muafiyet talebinde
bulunduğu, Kurumun onay vermemesine rağmen gayri resmi olarak 2016 yılı
başında bu sisteme geçtiği, bunun üzerine Rekabet Kurulu (Kurul) tarafından
yürütülen soruşturma kapsamında muafiyet kararına uymadığına yönelik
davranışları tespit edildiğinden TRAKYA CAM’a cezai işlem uygulandığı,
ayrıca aynı kararda sanayici müşterilerin cam satışına izin verildiği,
19-46/773-334
3/15
- TRAKYA CAM’ın verilen bu cezaya ragmen 20 Yetkili Satıcısı1 (YES) ile bu
sistemi devam ettirdiği, bu çerçevede TRAKYA CAM’ın gözetimi ve
denetimindeki YES’lerin bölge dışına göstermelik 8-10 satış yaptığı, her
YES’in %90-95 oranında kendi bölgesinde satış yaptığı, YES’lerin kendi
bölgelerinde camı liste fiyatından %3-5 iskontolu satmalarına rağmen, bölge
dışına liste fiyatından %5-10 zamlı sattıkları,
- YES’ler tarafından izin almadan bölge dışına cam satamayacaklarının veya
kendileri için bölgelerinde cam satmanın yeterli olduğunun sözlü olarak ifade
edildiği,
- TRAKYA CAM’ın sanayici müşterilerinin plaka cam satışlarına müdahale
ettiği ve engel olduğu
iddia edilerek konunun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı
Kanun) kapsamında incelenmesi talep edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.03.2019 tarihinde 2021 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 24.04.2019 tarihli ve 2019-5-021/İİ sayılı İlk İnceleme
Raporu 02.05.2019 tarihli Rekabet Kurulu (Kurul) toplantısında görüşülmüş ve 19-
117/247-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 15.10.2019 tarih ve 2019-5-021/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu, 26.12.2019 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; iddialara yönelik olarak taraflar hakkında
soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
I. İNCELEME ve DEĞERLENDİRME
I.1. İncelenen Taraflar
I.1.1.Trakya Cam Sanayi A.Ş. (TRAKYA CAM)
(6) TRAKYA CAM, düz cam, cam ev eşyası, cam ambalaj ve kimyasallar alanında faaliyet
gösteren ŞİŞECAM grubunun içinde yer almakta ve düz cam alanında faaliyet
göstermektedir. TRAKYA CAM tarafından üretilmekte olan düz cam ve türev ürünler
ağırlıklı olarak inşaat sektörü olmak üzere mobilya, otomotiv, beyaz eşya, enerji ve
tarım sektörlerinde kullanılmaktadır. Mevcut durumda TRAKYA CAM hisselerinin
%69,91’lik bölümü Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş.’ye aittir. TRAKYA CAM’ın
Türkiye Cumhuriyeti’nde ve çeşitli ülkelerde hisselerinin tamamına veya belli bir
bölümüne sahip olduğu yirmi teşebbüs bulunmaktadır2.
I.1.2. Anadolu Cam Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. (ANADOLU CAM)
(7) Merkezi İstanbul’da bulunan teşebbüs 2015 yılından itibaren cam ve cam ürünlerinin
perakende ve toptan satışı ile iştigal etmektedir.
I.1.3. Ardıç Cam San. Tic. Ltd. Şti. (ARDIÇ CAM)
(8) Ankara merkezli faaliyet gösteren ARDIÇ CAM düz cam ürünlerinin toptan satışı
alanında faaliyet göstermektedir. Teşebbüs 1995 yılından itibaren TRAKYA CAM
yetkili satıcısıdır.
1 TRAKYA CAM’ın müşteri grupları, Kurulun geçmiş tarihli kararlarında da belirtildiği üzere Isıcam Yetkili
Üreticileri, (ISÜ) Yetkili Satıcılar (YES) ve Sanayici Müşterilerdir. (SM) (Kurulun 17.11.2011 tarih, 11-
57/1477-533 sayılı, 24.01.2013 tarih ve 13-07/73-42 sayılı ve 17-41/641-280 sayılı kararları)
2 (Erişim Tarihi: 14.10.2019)
19-46/773-334
4/15
I.1.4. Avrupa Cam San. ve Tic. Ltd. Şti. (AVRUPA CAM)
(9) AVRUPA CAM’ın faaliyet alanları, düz cam grubu kırılımları olan renkli ve renksiz düz
cam, renkli ve renksiz ayna, buzlu cam, kaplamalı cam, boyalı cam, lamine cam vb.
ürünlerin toptan satışıdır. Şirket 2016 yılı Ocak ayından itibaren TRAKYA CAM yetkili
satıcısı olarak İstanbul’da faaliyet göstermektedir.
I.1.5. Cam Plaza Cam İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (CAM PLAZA)
(10) 2013 yılında Konya’da kurulan CAM PLAZA, TRAKYA CAM düz cam yetkili bayisi ve
ısıcam yetkili üreticisi olup ısıcam ve düz cam ürünlerinin satışı alanında faaliyet
göstermektedir.
I.1.6. Ege Çağdaş Toptan Cam Pazarlama A.Ş. (EGE ÇAĞDAŞ CAM)
(11) EGE ÇAĞDAŞ CAM, Pirinçler Holding iştiraki olarak kurulmuştur. Aydın’da faaliyet
gösteren teşebbüsün ana faaliyet alanı cam ve cam ürünlerinin toptan satışı ve
dağıtımıdır.
I.1.7. Ergani Cam San. ve Tic. Ltd. Şti. (ERGANİ CAM)
(12) Ticari faaliyetlerini Çorum’da yürütmekte olan teşebbüs 2017 yılından itibaren
TRAKYA CAM’ın düzcam ürünlerinin yetkili satıcısı olarak faaliyet göstermektedir.
I.1.8. Erol Soylu Cam Pvc Doğrama Sist. Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (EROL
SOYLU CAM)
(13) Balıkesir merkezli bir teşebbüs olan EROL SOYLU CAM, TRAKYA CAM yetkili satıcısı
olarak toptan düz cam satışı alanında faaliyet göstermektedir.
I.1.9. Güneydoğu Cam San ve Tic A.Ş. (GÜNEYDOĞU CAM)
(14) GÜNEYDOĞU CAM 1974 yılından itibaren TRAKYA CAM yetkili satıcısı olarak faaliyet
göstermekte olup, düz cam üretimini Gaziantep’te gerçekleştirmekte olup, Gaziantep
ve Van gibi çeşitli illerde de depolar bulundurmaktadır. Çeşitli düz cam ürünlerinin
(temperlenebilir, lamine cam vb). satışı alanında faaliyet göstermektedir.
I.1.10. Karagülle Cam Taşm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (KARAGÜLLE CAM)
(15) Merkezi Bursa ili olan KARAGÜLLE CAM, çeşitli düz cam ürünlerinin toptan satışı
alanında faaliyet göstermekte olup 2018 yılından itibaren TRAKYA CAM yetkili
satıcısıdır.
I.1.11 Resman Düz Cam Pazarlama Tic. ve San. A.Ş. (RESMAN CAM)
(16) Samsun ilinde faaliyet gösteren RESMAN CAM, yalıtımlı çift cam malzemelerinin satışı
ve toptan cam satışı alanında faaliyet göstermektedir.
I.1.12. Yıldız Cam San. ve Tic. A. Ş. (YILDIZ CAM)
(17) 1990 yılında kurulmuş olan YILDIZ CAM, İstanbul ve Kocaeli’de bulunan iki tesisi ile
mimari cam satışı ve işlenmesi konusunda faaliyet göstermektedir.
I.1.13. Çıraylar Cam İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (ÇIRAYLAR CAM)
(18) Konya merkezli ÇIRAYLAR, düz cam toptan ticareti, toptan hırdavat ve inşaat
malzemeleri çok katlı yalıtım camları imalatı ile iştigal etmektedir.
19-46/773-334
5/15
I.1.14. Güler Cam ve Petrol Ürünleri Pazarlama Ticaret Sanayi Ltd. Şti. (GÜLER
CAM)
(19) Kırklareli ilinde faaliyet gösteren teşebbüs toptan ve perakende olarak cam ürünleri
satışı ve işlenmiş cam imalatı(ısıcam, temper, rodaj, kanal vb.) faaliyetinde
bulunmaktadır.
I.1.15. Dost Cam Sanayi ve Ticaret A.Ş. (DOST CAM)
(20) İzmir ilinde faaliyet göstermekte olan DOST CAM düz cam ürünlerinin toptan satışı
alanında faaliyet göstermektedir.
I.1.16. Salt Cam San. Tic. Ltd. Şti. (SALT CAM)
(21) Mersin merkezli SALT CAM, 1965 yılından beri TRAKYA CAM’ın bayiliğini yapmakta
olan bir teşebbüstür. Faaliyet konuları TRAKYA CAM’ın ürettiğin düzcamların toptan
ve perakende satışı, ayrıca temper, lamine, rodaj, bizote, dijital baskı serigtraf,
kumlama üretimidir.
I.1.17. Ciplioğulları Cam Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (CİPLİOĞULLARI)
(22) Düz cam ürünlerinin satışı alanında faaliyet gösteren CİPLİOĞULLARI, TRAKYA
CAM’ın Elazığ ilinde bulunan yetkili satıcısıdır.
I.1.18. Çölyen Cam Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. (ÇÖLYEN CAM)
(23) Nevşehir ilinde faaliyet gösteren teşebbüs cam, cam ürünleri, ısıcam malzemeleri
alanında faaliyet göstermektedir.
I.1.19. Ömürden Cam ve Plastik San. İnş. Tic. Ltd. Şti. (ÖMÜRDEN CAM)
(23) Trabzon ilinde faaliyet göstermekte olan teşebbüs TRAKYA CAM yetkili satıcısıdır.
I.1.20. Temkar Cam. San. ve Tic. A.Ş. (TEMKAR CAM)
(24) Kocaeli ilinde faaliyetlerini sürdüren teşebbüs 2010 yılından itibaren TRAKYA CAM
yetkili satıcısı olarak faaliyet göstermektedir.
I.1.21 Akansu Cam Tic. San. A.Ş. (AKANSU CAM)
(25) AKANSU CAM, Kayseri ilinde faaliyet göstermekte olup teşebbüsün ana faaliyet
konuları toptan düz cam, ayna, buzlu cam ve kaplamalı cam ticaretidir. Teşebbüs 2016
yılından itibaren TRAKYA CAM yetkili satıcısı olarak faaliyet göstermektedir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. Sektöre İlişkin Bilgiler
(26) Cam sektörü inşaat, otomotiv, beyaz eşya, gıda, içki, meşrubat, ilaç, kozmetik, turizm,
ikram, mobilya, boru, elektrik ve elektronik, enerji gibi birçok sektöre ve ev kesimine
girdi veren temel sanayi alanlarından biri olup ülke ekonomisi açısından büyük önem
taşımaktadır.
(27) Cam üretiminde üretim fırınlarının kesintisiz çalışmak zorunda olması, yenileme,
bakım, modernizasyon ve yeni kapasite yatırımlarının yüksek sermaye ihtiyacı
gerektirmesi ise sektöre girişleri zorlaştırıcı unsurlardır.
(28) Harmandan veya cam kırığından izabe (ısıtma/eritme) yolu ile üretilen her tür cam ile
bunların çeşitli işlemlere tabi tutulması sonucu elde edilen ürünler sektörün kapsamına
girmektedir. Cam sektörü temel olarak ana üretim alanlarına göre aşağıda yer verildiği
şekliyle sınıflandırılmaktadır.
19-46/773-334
6/15
Mimari Camlar: Düz cam, kaplamalı camlar, ısıl işlem uygulanmış camlar,
yalıtım camı üniteleri, laminasyonlu camlar, opaklaştırılmış camlar, buzlu
camlar, aynalar, telli camlar, cam tuğla ve cam parke.
Otomotiv camları
Beyaz Eşya Camları
Cam Ev Eşyası
Cam Ambalaj
Cam Ev Eşyası
Cam Elyafı (cam yünü, cam keçe, fitil, iplik, kırpılmış demet vb.)
Diğer (cam kırığı, cam bilya, cam ampuller, elektrik lambaları, katod ışın
tüpleri, camdan iç gövdeler, sinyalizasyon camları, camdan optik elemanlar,
saat ve gözlük camları, cam tuğla, karo, kiremit, mozaik, camdan laboratuvar
ve eczane eşyası, cam boncuk vb.)
(29) Yurt içi cam üretim kapasitesinin en önemli kısmını düzcam üretimi oluşturmaktadır.
Düzcam üretim büyüklüğünün yanı sıra, girdi sağladığı inşaat ve otomotiv sektörleri
başta olmak üzere mobilya ve beyaz eşya sektörleri için önem arz eden bir üründür.
Düzcam piyasasında inşaat, otomotiv ve güneş enerjisi üretimine yönelik sektörlerde
yaşanan gelişmelerin etkisi hissedilir şekilde gözlemlenmektedir.
(30) Düzcam, cam eriğiyinin erimiş kalay üzerinde yüzdürülmesi yöntemi ile üretilen;
saydam, yüksek ışık geçirgenliğine sahip ve tüm cam uygulamaları için temel girdi
niteliğine sahip bir üründür. Bu ürüne ikincil işlemler uygulanarak yalıtım camı ünitesi,
lamine cam, temperli cam, kısmi temperli cam, emaye cam, bombeli cam, kaplamalı
cam, ayna vb. ürünler üretilebilmektedir.
(31) Düzcam ürünleri başta inşaat olmak üzere otomotiv, beyaz eşya, mobilya, enerji,
seracılık ve dekorasyon ürünleri üretiminde kullanılmaktadır. Başlıca düz cam çeşitleri,
float cam, buzlu-telli camlar, çift camlar, kaplamalı camlar, temperlenmiş camlar ve
lamine camlardan oluşan emniyet camları, aynalar ve cam tuğladan oluşmaktadır.
(32) Düzcam ürünlerinin başlıca müşteri grupları aşağıda yer almaktadır.
- Toptancı Firmalar: Düzcam ürünlerini kamyon bazında alıp toptan bazda
değişik müşteri gruplarına satan yeniden satıcı firmalardır.
- Perakendeci Firmalar: Toptancı firmalardan aldıkları düzcam ürünlerini nihai
tüketiciye keserek ulaştıran firmalardır.
- Sanayici firmalar: Ana cam üreticilerinin ya da toptancı firmaların müşterisi
olan, gerektiğinde doğrudan ithalatla cam ihtiyacını karşılayabilen orta ve
büyük ölçekteki firmalardır.
(33) Türkiye’de düzcam sektöründe üretici olarak faaliyet gösteren TRAKYA CAM ve
DÜZCE CAM olmak üzere iki adet teşebbüs bulunmaktadır. Bu iki teşebbüs haricindeki
teşebbüsler üretici olmayıp, düzcam ürününü yerli üreticilerden satın almakta veya yurt
dışından ithal etmektedir. Ülkemizde düzcam pazarında faaliyet gösteren
teşebbüslerin 2017, 2018 ve 2019 yıllarındaki tahmini pazar payları aşağıdaki Tablo
1’de gösterilmiştir. Şikâyet konusu teşebbüs hakkında alınan Kurul kararlarında
yapılan tespitler de göz önünde bulundurulduğunda ilgili pazarın yapısında önemli bir
değişikliğin olmadığı anlaşılmaktadır.
19-46/773-334
7/15
Tablo 1: 2017, 2018 ve 2019 Yıllarında Düzcam Üreticisi Teşebbüslerin Tahmini Pazar Payları
2017
2018
2019
(İlk 6 Ay)
Satış
(m2)
Pazar Payı
(%)
Satış
(m2)
Pazar Payı
(%)
Satış
(m2)
Pazar Payı
(%)
Trakya Cam (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Düzce Cam (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
İthalat (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam Tüketim 2.271.404 100 2.719.337 100 1.387.852 100
Kaynak: Teşebbüsten edinilen bilgiler
I.2.2. İlgili Ürün Pazarı
(34) Rekabet hukukunda pazar tanımı, teşebbüsler arasındaki rekabetin sınırlarını tespit
etmekte kullanılan bir araçtır. İlgili pazar, ürün ve coğrafi pazar olmak üzere iki temel
boyuttan oluşmaktadır. Pazarı hem ürün hem de coğrafi bölge boyutlarıyla
tanımlamaktaki amaç teşebbüslerin davranışlarını sınırlama ve etkin bir rekabetçi
baskıdan bağımsız olarak davranmalarını önleme gücüne sahip rakiplerin ortaya
çıkarılmasıdır.
(35) ŞİŞECAM’ın düzcam faaliyetlerini yürüten bir iştiraki TRAKYA CAM, temel camlar
(düzcam, buzlu cam, ayna, lamine cam, kaplamalı cam, mimari projelere yönelik
camlar), otomotiv camları ve diğer ulaşım araçları camları, enerji camları, beyaz eşya
camları gibi hemen hemen tüm düzcam ürün gruplarında pazarda aktif olarak yer
almaktadır. Kurumumuza yapılan şikayet başvurusunda TRAKYA CAM’ın “Yetkili
Bayilik Sözleşmesi”ne taraf yetkili satıcıları vasıtasıyla gerçekleştirdiği düzcam
satışlarında bölge tahsisi yaptığı, bölge dışı satışlara izin vermediği, ayrıca sanayici
müşterilerin plaka cam satışına müdahale ettiği hususları şikâyet edilmektedir.
(36) İlgili pazara ilişkin geçmiş Kurul kararları incelendiğinde de, düzcam ürününe ilişkin alt
ürün pazarlarının ayrı pazarlar olarak tanımlanmadığı görülmektedir. Nitekim Kurulun
2011 tarihli kararında3; düzcamın çeşitli süreçler sonucu nihai ürün niteliği kazandığı,
(örneğin, bir düzcam plakasının sadece uygun ebatlarda kesilerek çift camda
kullanılabileceği gibi; kaplama, temperleme gibi işlemlerden geçirilerek çok farklı
alanlarda kullanılabilmesi), float teknolojisi sayesinde üretim standartlarına uyulduğu
takdirde hattan alınan ilk ürünün nitelik ve kalite açısından farklılık göstermediği göz
önünde bulundurularak ilgili ürün pazarı “düzcam pazarı” olarak tanımlanmıştır. Yine
Kurulun Trakya Cam Sanayii A.Ş.'nin Isıcam yetkili üreticileri, yetkili satıcılar ve
sanayici müşteriler şeklinde adlandırılan müşteri gruplarıyla akdettiği sözleşmelere ve
fiili uygulamalarına yönelik bireysel muafiyet değerlendirmesi yapılan 2013 tarihli bir
diğer kararında4 ilgili ürün pazarı “düzcam pazarı” olarak belirlenmiştir. Ayrıca TRAKYA
CAM’ın yeni bayilik sisteminin incelendiği Trakya Cam/Düzcam Muafiyet kararında ilgili
ürün pazarı “düzcam pazarı” olarak tespit edilmiştir. Benzer şekilde TRAKYA CAM’ın
bayi ve yeniden satıcılarının Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal ettikleri iddialarının
incelendiği Trakya Cam/Düzcam Soruşturma kararında da ilgili ürün pazarı “düzcam
pazarı” olarak belirlenmiştir.
(37) Bu çerçevede, konuyla ilgili geçmiş Kurul kararları göz önünde bulundurularak, ilgili
ürün pazarı “düzcam pazarı” olarak belirlenmiştir.
3 Kurulun 17.11.2011 tarihli ve 11-57/1477-533 sayılı kararı.
4 Kurulun 24.01.2013 tarih ve 13-07/73-42 sayılı kararı.
19-46/773-334
8/15
I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
(38) İlgili coğrafi pazarın belirlenmesinde; teşebbüslerin ürün ve hizmetlerin arz ve talebi
konusunda faaliyet gösterdikleri bölgeler baz alınmakla birlikte, rekabet koşullarının
ilgili bölge içinde homojen olması ile bu koşulların komşu bölgelerden kolayca
ayrılabilmesini sağlayacak ölçüde farklı olması şartı da aranmaktadır.
(39) Şikâyet konusu ürünlerin tüm Türkiye’de dağıtım, pazarlama ve satışının yapılabildiği
ve ülke genelinde rekabet koşullarında bölgeler bazında belirgin farklılıklar olmadığı
göz önüne alınarak, yukarıda değinilen Kurul kararlarına da paralel şekilde, ilgili coğrafi
pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
I.3. Değerlendirme
I.3.1. TRAKYA CAM’ın Bölge Tahsisi Yaptığı, Bayilerinin Aktif/Pasif Satışlarına
İzin Vermediği İddialarına İlişkin Değerlendirme
(40) Dosya konusu şikâyette öz olarak, TRAKYA CAM ve düzcam yetkili satıcılarının
Kuruldan muafiyet alan bayilik sisteminde bulunmamasına rağmen münhasır bölge
uygulamalarına devam ettikleri, kendi bölgelerinin dışına satış yapmadıkları veya çok
az satış yaptıkları, bunun yanında TRAKYA CAM’ın sanayici müşterilerine düzcam
plaka satışı yapmalarına izin vermediği iddia edilmektedir. İlgili şikâyete yönelik
değerlendirmelere geçmeden önce, şikâyet konusunun Kurulun TRAKYA CAM’ın
düzcam faaliyetlerine ilişkin geçmiş kararları ile doğrudan ilgisi bulunması nedeniyle,
bu noktada söz konusu bayilik sistemine yönelik sürece değinmekte yarar
görülmektedir.
(41) İlk olarak, Kurul 02.12.2015 tarih ve 15-42/704-258 sayılı Trakya Cam/Düzcam
Muafiyet-1 kararında bölge tahsisi ve münhasırlık, rekabet etmeme yükümlülüğü,
tavsiye fiyat, bayi yöneticiliği, yazılım gibi hükümler içeren bayilik sistemine:
- Aktif satışların sözleşme ile kısıtlandığı, pasif satışların ise ürünün kendine has
özelliklerinden dolayı yok denecek düzeyde olduğu, buna bağlı olarak marka içi
rekabetin ortadan kalktığı, markalar arası rekabetin de çok kısıtlı olması nedeniyle
kısıtlamaların olumsuz etkisinin daha fazla olacağı5,
- Tek elden dağıtımla tek elden satın alma yükümlülüğünün aynı anda getirilmesinin
ise dikey anlaşmaya özgü etkinliklerin ortadan kalkmasına ve nihai tüketiciler
açısından fiyatların yükselmesine yol açacağı6,
- TRAKYA CAM’ın sahip olduğu pazar payı, kapasitesi, ürün gamı ve çeşitliliği, mali
gücü ve marka bilinirliğiyle düzcam pazarında rakipleri karşısında oldukça güçlü
bir konumda olduğu7, pazarda giriş engellerinin bulunduğu8, sözleşmenin
yürürlüğe girmesiyle birlikte alt pazarda düzcam ürünün özellikle bölgeler arası
ticaretinin zorlaşacağı9, sözleşme süresinin kısa olmasının tehdit olarak
algılanabileceği10,
- Yazılım ve bayi yöneticiliği sisteminin pasif satış olasılığını ve marka içi rekabeti
olumsuz etkilediği,
5 Prg. 59-64.
6 Prg. 64.
7 Prg. 74.
8 Prg. 86.
9 Prg. 98.
10 Prg. 101.
19-46/773-334
9/15
- Tavsiye fiyat hükmünün alt pazarda bayiler arasındaki fiyat rekabetini olumsuz
etkileyebileceği11
değerlendirmelerini yaparak bireysel muafiyet tanımamıştır.
(42) Bu kararın hemen ardından TRAKYA CAM, yine azaltılmış bayi sayısı üzerine
kurgulanmış yeni bir düzcam dağıtım sistemi için yeniden muafiyet başvurusunda
bulunmuştur. Yeni dağıtım sistemi üzerine inceleme sürerken, muafiyet verilmeyen
sistemin fiilen uygulandığına dair gelen şikâyetler üzerine TRAKYA CAM hakkında bir
soruşturma yürütülmüştür. Soruşturma neticesinde Kurul, 14.12.2017 tarih ve 17-
41/641-280 sayılı Trakya Cam/Düzcam Soruşturma kararıyla izin verilmeyen düzcam
dağıtım sisteminin fiilen uygulamaya konulduğunu tespit etmiş ve idari para cezası
vermiştir.
(43) TRAKYA CAM yukarıda bahsi geçen soruşturma ve muafiyet sürecinde bayilik
sisteminde değişikliğe gitmiştir. Bu bayilik sisteminde, izin verilmeyen sistemden farklı
olarak bölge tahsisi ve münhasırlık, tavsiye fiyat, yazılım ve bayi yöneticiliği hükümleri
kaldırılmış; rekabet etmeme yükümlülüğüne dair hüküm ise korunmuştur. Kurulun
yaptığı inceleme neticesinde sistemin rekabet etmeme yükümlülüğü içeren, ancak
yetkili satıcılara münhasır bölge tahsisi ve bu kapsamda aktif ve pasif satış yasağı
bulundurmayan bir dağıtım anlaşması niteliği taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır.
21.12.2017 tarih ve 17-42/670-298 sayılı Trakya Cam/Düzcam Muafiyet-2 kararıyla da,
ilgili bayilik sistemine sözleşme süresince (iki yıl) muafiyet tanınmıştır. Bu çerçevede,
bayilik sistemi 2018 yılının Ocak ayından itibaren muafiyet almış şekliyle uygulanmaya
başlamıştır.
(44) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’da belirtildiği üzere, alıcıların satış yaptığı bölge veya
müşteri grubunun münhasır olarak değerlendirilmesi için, o bölge veya müşteri
grubuna sadece tek bir alıcının veya sadece sağlayıcının kendisinin aktif olarak satış
yapıyor olması gerekmektedir. Başka bir ifadeyle, belirli bir bölgeye veya müşteri
grubuna aktif olarak satış yapan teşebbüs sayısı iki veya daha fazla ise o bölge veya
müşteri grubu artık münhasır değildir. Bu tür “serbest” bölge veya müşteri grubundaki
müşterilere herhangi bir alıcı dilediği gibi aktif olarak satış yapabilmelidir. Dolayısıyla,
münhasır bölge veya müşteri grubu belirlenmediği durumlarda, alıcılar üzerine aktif
satış yasağı getirilmesi ihlal teşkil edecektir.
(45) Yukarıda yer verildiği üzere, mevcut bayilik sistemi bölge tahsisi ve münhasırlık
içermemektedir; bu çerçevede YES’lerin ülke geneline satış yapmasının önünde
herhangi bir sözleşmesel yasak bulunmamaktadır. Ancak ülke geneline satış
yapmanın yasaklandığı iddialarını araştırmak üzere önaraştırma kapsamında
TRAKYA CAM ve sekiz YES’te yapılan yerinde incelemelerde, YES’lere münhasıran
bölge atandığına ve TRAKYA CAM’ın YES’lerin hangi illere satış yaptığını kontrol
ettiğine veya yasakladığına yönelik herhangi bir bilgi ve belge bulunamamıştır.
Dolayısıyla iddiaları doğrulayacak şekilde YES’lere atanmış bir bölge varsa bu
bölgenin nereyi kapsadığına dair somut bir veri mevcut değildir. Bununla birlikte, bayilik
sisteminin geçmişinden YES’lere daha önce bölge atandığı ve bunun yaklaşık olarak
bir yıl süreyle fiilen uygulandığı bilinmektedir. Teşebbüslere geçmişte atanan
bölgelerin, teşebbüslerin bulunduğu ilin yakın çevresini kapsadığı dikkate alındığında,
YES satışlarının bölge içi veya dışı olarak ayrıştırılmasında kullanılabileceği
değerlendirilmiştir. Aşağıda, 2017 tarihli Trakya Cam/Düzcam Soruşturma kararında
yer verildiği şekliyle YES’lerin münhasır bölgeleri yer almaktadır.
11 Prg. 105.
19-46/773-334
10/15
Tablo 2: Yetkili Satıcılar ve Münhasır Bölgeler
(…..) (…..)
(…..) (…..)
(…..) (…..)
(…..) (…..)
(…..) (…..)
(…..) (…..)
(…..) (…..)
(…..) (…..)
(…..) (…..)
(…..) (…..)
(…..) (…..)
(…..) (…..)
(…..) (…..)
(…..) (…..)
(…..) (…..)
(…..) (…..)
(…..) (…..)
(…..) (…..)
(…..) (…..)
Kaynak: Trakya Cam / Düzcam Soruşturması syf. 85
(46) Trakya Cam Düzcam Soruşturma kararı çerçevesinde elde edilen yukarıdaki tablo,
mevcut dosya bakımından satış verilerini analiz etmede kullanışlı olabilecekse de
kendi içinde bazı sorunlar barındırmaktadır. Öncelikle Ekim 2019 tarihi itibarıyla
YES’lerin sayısı ve ülke içindeki dağılımları soruşturma döneminden farklı bir görünüm
arz etmektedir. Soruşturma döneminde incelemeye konu 18 YES bulunurken, bu sayı
mevcut önaraştırma döneminde 20’ye çıkmıştır. Soruşturma sonrası dönemde 2018
yılı Eylül ayında Eskişehir ilinde kurulu GÖKALP CAM’ın yetkili satıcılığı sona ermiş,
2017 yılı Şubat ayında Balıkesir’de EROL SOYLU CAM, 2018 yılı Mart ayında İstanbul
Anadolu’da YILDIZ CAM ve 2018 yılı Mayıs ayında Bursa’da KARAGÜLLE CAM yetkili
satıcılık faaliyetlerine başlamıştır. İddia edildiği üzere bayiler arasında bölge tahsisi
varsa, doğal olarak bu bayilere de bazı illerin bölge olarak atanması ve bu illerin de
bayinin bulunduğu ile yakın olması beklenmelidir. Bu durumda örneğin yukarıda daha
önce (…..)’a tahsis edildiği görülen İstanbul/Anadolu ve Bursa illerinin, İstanbul
Anadolu’da kurulu YILDIZ CAM ve Bursa’da kurulu KARAGÜLLE CAM YES statüsü
kazandıktan sonra nasıl paylaşıldığı belirsizlik kazanmaktadır. Keza, benzer bir durum
Balıkesir ve çevre illeri ile ilgili de bulunmaktadır. Balıkesir ve civar illeri tabloya göre
daha önce (…..)’a tahsis edilmişken, günümüzde Balıkesir ilinde SOYLU CAM faaliyet
göstermeye başlamıştır. Dolayısıyla, ihlal dönemi kabul edilen 2016 yılındaki YES’lerin
coğrafi dağılımının günümüz YES coğrafi dağılımıyla birebir uyuşmadığı, en azından
Marmara’nın doğusu, güneyi ve güneybatısı için oldukça farklı bir görünüm arz ettiği,
bu doğrultuda düzcam toptan satış pazarı yapısının ve eğer varsa YES’lere atanmış
bölgelerin de değişmiş olabileceği değerlendirilmektedir. Bu nedenle, dosya
çerçevesinde yapılan sayısal analizlerde yukarıdaki tablonun hala geçerli olduğu
varsayılarak kullanılmasının en azından Marmara bölgesinin doğusu, güneyi ve
güneybatısı için yanıltıcı sonuçlar verebileceği, ancak yine de söz konusu tablonun
diğer bölgelerde bulunan YES’lerin satış analizinde kullanılabileceği sonucuna
varılmaktadır. Zira ortada bir bölge tahsisi ve/veya aktif/pasif satış yasağı varsa bunun
tüm YES’ler için geçerli olması beklenmelidir.
(47) Elde edilen bilgilerin tablolaştırılmış hali aşağıda sunulmaktadır:
19-46/773-334
11/15
Tablo 3: 14 Bayinin Gerçekleştirdiği Düz Cam Satışlarının Miktarları Bakımından Bölge İçi ve Bölge Dışı
Dağılımı
Bayi Adı Satışlar
Satış Miktarı (m2)
2017 2018 2019 (İlk 6 Ay)
SALT CAM
Bölge İçi (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı Satışların Toplam
Satışlar İçinde Oranı
2,04% 3,22% 8,78%
GÜNEYDOĞU CAM
Bölge İçi (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı Satışların Toplam
Satışlar İçinde Oranı
0,32% 0,29% 0,31%
EGE ÇAĞDAŞ CAM
Bölge İçi (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı Satışların Toplam
Satışlar İçinde Oranı
0,17% 0,49% 1,21%
AKANSU CAM
Bölge İçi (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı Satışların Toplam
Satışlar İçinde Oranı
4,80% 11,71% 11,18%
ARDIÇ CAM
Bölge İçi (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı Satışların Toplam
Satışlar İçinde Oranı
3,07% 5,14% 11,28%
CAM PLAZA
Bölge İçi (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı Satışların Toplam
Satışlar İçinde Oranı
3,33% 6,71% 10,42%
CİPLİOĞULLARI
Bölge İçi (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı Satışların Toplam
Satışlar İçinde Oranı
1,50% 7,15% 27,14%
ÇIRAYLAR CAM
Bölge İçi (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı Satışların Toplam
Satışlar İçinde Oranı
0,32% 13,47% 73,92%
ÇÖLYEN CAM
Bölge İçi (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı Satışların Toplam
Satışlar İçinde Oranı
18,01% 52,89% 76,86%
ERGANİ CAM
Bölge İçi (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı Satışların Toplam
Satışlar İçinde Oranı
0,62% 4,36% 9,26%
19-46/773-334
12/15
Bayi Adı Satışlar
Satış Miktarı (m2)
2017 2018 2019 (İlk 6 Ay)
GÜLER CAM
Bölge İçi (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı Satışların Toplam
Satışlar İçinde Oranı
7,54% 8,23% 9,85%
RESMAN CAM
Bölge İçi (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı Satışların Toplam
Satışlar İçinde Oranı
14,25% 9,92% 9,86%
ÖMÜRDEN CAM
Bölge İçi (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı Satışların Toplam
Satışlar İçinde Oranı
7,50% 6,36% 6,63%
AVRUPA CAM
Bölge İçi (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı (…..) (…..) (…..)
Bölge Dışı Satışların Toplam
Satışlar İçinde Oranı
0,29% 3,61% 2,35%
Kaynak: Trakya Cam Düzcam Soruşturma Kararı
(48) YES’lerin satış miktarları çerçevesinde oluşturulan Tablo 3’te görüldüğü üzere farklı
YES’lerin bölge dışı satış oranları birbirinden farklılaşmaktadır. Satışlarının neredeyse
tamamını bölge içine yapan GÜNEYDOĞU CAM ve EGE ÇAĞDAŞ CAM gibi YES’ler
bulunmakla birlikte; satışlarının yaklaşık dörtte üçünü bölge dışına yapan ÇÖLYEN
CAM ve ÇIRAYLAR CAM gibi YES’ler de bulunmaktadır. Bunun yanında YES’lerin
bireysel bazda değerlendirilmesi halinde her bir YES için farklı durumlar ortaya
çıkmaktadır. İncelenen yıllarda Tablo 3’te yer alan bayilerden AVRUPA CAM,
ÖMÜRDEN CAM ve GÜLER CAM nispeten benzer oranlarda bölge dışı satış yapmış;
SALT CAM, AKANSU CAM, ARDIÇ CAM, CAM PLAZA, CİPLİOĞULLARI ve ERGANI
CAM bölge dışı satışlarını yükseltmiş; RESMAN CAM satışlarını düşürmüştür.
(49) İncelenen 14 YES’in bölge dışına yaptığı satışlar toplulaştırılarak ele alındığında
(Tablo 4) ve soruşturma dönemiyle karşılaştırıldığında, bölge dışı olarak kabul
edilebilecek satışların ihlal kararının ardından artışa geçtiği görülmektedir. Aşağıdaki
Tablo 4’ten görüleceği üzere, ihlal tespiti yapıldığı dönemde bölge dışı kabul edilen
satışların toplam satışlara oranı yaklaşık %3-4 civarındayken; 2019’un ilk altı ayı
itibarıyla %13,43’e çıkmıştır.
19-46/773-334
13/15
Tablo 4: 14 YES’in Bölge Dışına Yaptığı Toplam Satışlar ve Değişimi12
Yıl
Toplam Bölge
Dışı Satış (m2)
Toplam Bölge
İçi Satış (m2)
Toplam Satış
(m2)
Miktar Bazında Bölge
Dışı Satışın Toplam
Satışa Oranı (%)
Soruşturma
Dönemi
2016 (…..) (…..) (…..) 4,27
2017 (…..) (…..) (…..) 2,94
Bayilik Dönemi
2018 (…..) (…..) (…..) 6,70
2019
(6 ay)
(…..) (…..) (…..) 13,43
Kaynak: Trakya Cam Düzcam soruşturma kararı ve dosya içeriği belgeler
(50) Yukarıda yer alan her iki tablo birlikte değerlendirildiğinde, incelemesi yapılan 14
YES’in düzcam toptan satış dağılımının bayilere bölge atandığı ve diğer bölgelere satış
yapılmasının yasaklandığı pazarlara benzemediği değerlendirilmektedir. Zira bir
bayinin diğer bölgelere satış yapmasının yasaklandığı bir bayilik sisteminde, bayilerin
her birinin satış dağılımının birbirine benzemesi ve dönem boyunca istikrarlı bir seyir
izlemesi beklenmelidir. Bir başka deyişle, belli bir bölge dışına aktif/pasif satış
yasağının tüm bayiler için geçerli olması, bundan dolayı da bayilerin benzer şekilde
bölge dışına satış yapamaması gerekmektedir. Oysa daha önce değinildiği üzere,
incelenen 14 YES’in satış dağılımının birbirine benzemediği, dönem içerisinde
istikrarsız bir yapı sergilediği ve geçmiş yıllara göre bir artış gösterdiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca, incelenen satışların bölge içi ve dışı analizinin önceki dosyada yer alan
paylaşımın hâlâ geçerli olduğu varsayımına dayandığı, yerinde incelemelerde konuya
ilişkin güncel bir bilgi veya belge bulunamadığı da göz ardı edilmemelidir. Bu
bakımdan, mevcut yapıda YES’lerin belli bir bölge dışına satış yapmalarının
yasaklanarak 4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiğine dair herhangi bir bilgi ve bulgunun
mevcut olmadığı değerlendirilmektedir.
I.3.2. Sanayici Müşterilerin Düzcam Satışı Yapmalarının Engellendiği İddialarına
İlişkin Değerlendirme
(51) Önaraştırma konusu şikâyet kapsamında değerlendirilmesi gereken bir diğer husus ise
TRAKYA CAM sanayici müşterilerinin plaka cam satmalarının engellendiği iddiasıdır.
Kurulun 2017 tarihli Trakya Cam/Düzcam Soruşturma Kararı’nda TRAKYA CAM’ın
2016 yılı başında başlattığı azaltılmış yetkili satıcılık sisteminin rekabeti azalttığı
gerekçe gösterilerek TRAKYA CAM tarafından sanayici müşterilerine getirilen plaka
olarak satmama yükümlülüğü kaldırılmıştır. Dolayısıyla sanayici müşterilerin TRAKYA
CAM’dan aldıkları camları satmaları önünde anlaşmadan kaynaklanan bir engel
olmadığı söylenebilecektir.
(52) TRAKYA CAM sanayici müşterileri, tanımdan da anlaşılacağı üzere, belirli bir üretim
alt yapısına sahip ve ortalamanın üstünde cam tüketimi olan müşterilerdir. Sanayici
müşterilerin ana faaliyet alanları cam üretimi ve işlemesi olup, toptan veya perakende
12 Trakya Cam Düzcam Soruşturma kararında teşebbüslerin 2016 yılındaki satışları, bayilik sisteminin
olmadığı 2014 ve 2015 yılları ile kıyaslanmıştır. Bu yıllarda teşebbüslerin bölge dışına satış oranları
sırasıyla %46 ve %48’dir. Kararda ilgili yıllar arasındaki kıyaslama, o tarihte muafiyet verilmeyen ve
daha önce olmayan bir bayilik sisteminin ilgili dönemde fiilen uygulandığı iddiası nedeniyle yapılmıştır.
Böylelikle, daha önce var olmayan bir bayilik sisteminin uygulanıp uygulanmadığı araştırılmıştır. Oysa
mevcut dosyada kısaca muafiyet verilen bayilik sisteminin özelliklerine aykırı davranıldığı (örneğin bölge
tahsisi gibi) iddia edilmektedir. Dolayısıyla burada bayilik sisteminin muafiyet verilerek resmen
uygulanmaya başlanan 2018 yılı ve devamındaki dönemi ile fiilen uygulandığı tespit edilen 2016 ve 2017
yılları ile kıyaslanmasının daha doğru olduğu; bayilik sisteminin hiç olmadığı 2014 ve 2015 yılları ile
kıyaslamanın hatalı sonuçlar verebileceği değerlendirilmiştir. Bu nedenle, Tablo 4’te yapılan
kıyaslamada bayilik sisteminin uygulandığı 2016 ve 2017 yılları esas alınmıştır.
19-46/773-334
14/15
cam satışı ikincil faaliyetler olarak kalmaktadır. Her ne kadar sanayici müşterilerin cam
satışı yapmaları önünde bir engel olmasa da, toptan cam satışı pazarında faaliyet
gösteren YES’lerin TRAKYA CAM’dan aldıkları cam satış primleri dolayısıyla sanayici
müşterilerden daha ucuza cam satabiliyor olmaları, sanayici müşterilerin camı
işleyerek katma değeri yüksek ürün satma güdülerinin daha fazla olması ve sürekli
toptan cam satışı yapabilmek için pazarlama ve dağıtım giderlerine katlanmak zorunda
kalmaları gerektiği düşünüldüğünde, sanayici müşteriler için toptan cam satışı
yapmanın bir istisna olarak kalacağı kanaati oluşmaktadır.
(53) Diğer yandan yapılan yerinde incelemelerde sanayici müşterilerin toptan veya
perakende düzcam satışı yapmalarının engellendiğini veya engellenmesinin
amaçlandığını gösteren herhangi bir bilgi ve belgeye ulaşılamamıştır. Ayrıca şikâyetin
değerlendirilmesi amacıyla TRAKYA CAM’ın 51 sanayici müşterisinden sekizi ile
iletişime geçilmiş, iletişime geçilen sanayici müşteriler tarafından TRAKYA CAM veya
bir başka camcıdan aldıkları plaka camı işlemeden satmadıkları, iş modellerinin üretim
üzerine kurulu olduğu ve TRAKYA CAM’dan cam satmama konusunda da bir
yönlendirme yapılmadığı beyan edilmiştir.
(54) Yukarıda açıklanan nedenlerle TRAKYA CAM’ın sanayici müşterilerinin plaka cam
satışlarını engelleyerek 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiğine dair herhangi bir bilgi veya
belgeye ulaşılamamıştır.
(55) Mevcut dosya kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemeler ve yukarıda yer verilen
analizlerin bir bütün halinde ele alınması neticesinde özetle:
TRAKYA CAM’ın bayilerine münhasıran bölge atadığını, bayilerinin aktif/pasif
satışlarını engellediğini gösteren delillere ulaşılamadığı,
2017 ila 2019 yılının ilk altı ayında düzcam toptan satışları incelenen YES’lerin
çok farklı illere göz ardı edilemeyecek düzeyde satış yaptığı, teşebbüslerin
satış dağılımının birbirinden oldukça farklılık gösterdiği, bu durumun aktif/pasif
satışın yasaklandığı ve/veya münhasıran bölge atanmış pazarlara
benzemediği, teşebbüslerin bölge dışı olarak kabul edilebilecek satışlarının yıl
içerisinde artış gösterdiği,
TRAKYA CAM’ın sanayici müşterilerinin plaka cam satışlarını engellediğine
dair iddiaları doğrulayabilecek herhangi bir bulguya rastlanılmadığı
tespitlerinden hareketle, dosya konusu iddialara yönelik olarak soruşturma
başlatılmasına gerek bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
19-46/773-334
15/15
J. SONUÇ
(56) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın
tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak
üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy