Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2019-2-036
Karar Sayısı : 20-03/31-14
Karar Tarihi : 09.01.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER : Selvi KOCABAY, Emircan AKSAKAL, Selçuk YILMAZ,
Büşra ÖZCAN
C. İLGİLİ TARAF : - Groupe SEB İstanbul Ev Aletleri Ticaret A.Ş.
Sun Plaza Dereboyu Caddesi Bilim Sokak No:5 K:2
Maslak 34398 İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 22.11.2019 tarihli ve 19-41/689-M sayılı
kararıyla yürütülen önaraştırma kapsamında, 07.01.2020 tarihinde Groupe SEB
İstanbul Ev Aletleri Ticaret A.Ş.’de yapılmak istenen yerinde incelemenin
engellenmesi/zorlaştırılması.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 22.11.2019 tarihli ve 19-41/689-M
sayılı kararıyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı
Kanun) 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Groupe SEB İstanbul Ev Aletleri Ticaret
A.Ş.’nin (GROUPE SEB İSTANBUL) nihai satış noktalarında yeniden satış fiyatını
belirleyerek ve Türk Philips Ticaret A.Ş.’nin (PHILIPS) ticari bilgilerinin GROUPE SEB
İSTANBUL bünyesinde paylaşılmak suretiyle 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal
ettiği iddialarının incelenmesi amacıyla önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(3) İlgili karar çerçevesinde 07.01.2020 tarihinde görevli meslek personeli tarafından
GROUPE SEB İSTANBUL’a yerinde inceleme yapmak üzere gidilmiştir. Ancak
teşebbüs nezdinde yapılmak istenen yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması
sonucunu doğuran eylemler ile karşı karşıya kalınmıştır.
(4) Bunun üzerine düzenlenen 08.01.2020 tarih ve 2019-2-036/BN-1 sayılı Bilgi Notu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda;
- Önaraştırma kapsamında 07.01.2020 tarihinde yerinde inceleme yapılmak istenen
Groupe SEB İSTANBUL’un yerinde incelemeyi engellediği,
- Anılan teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi
uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Olayların Özeti
(6) Yerinde inceleme yapmak üzere görevlendirilen meslek personeli tarafından
07.01.2020 günü saat 10.30'da Sun Plaza Dereboyu Caddesi Bilim Sokak No:5 K:2
Maslak 34398 İstanbul adresinde bulunan GROUPE SEB İSTANBUL’a gidilmiştir.
Görevli meslek personelinin Rekabet Kurumu (Kurum) kimlik kartlarının ibrazının
20-03/31-14
2/4
akabinde teşebbüse saat 10.37’de girilmiştir. Saat 10.46’da teşebbüs avukatı (…..)’a
telefonda inceleme konusu hakkında bilgi verilmiştir. Teşebbüs Genel Müdürü’nün
toplantıda olduğu ifade edilmiş, ardından yetki belgeleri İnsan Kaynakları Direktörü
(…..)’e verilmiş ve organizasyon şeması talep edilmiştir. Saat 10.56’da organizasyon
şeması raportörlere sunulmuştur. Saat 11.03’te toplantıdan çıkan Genel Müdür (…..)
ile görüşme yapılmış ve inceleme konusu hakkında detaylı bilgi verilmiş, yetki belgesi
ve Kurum kimlik kartları ibraz edilerek, 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinin
Kurul emrinde çalışan uzmanlara verdiği yetkiler ile aynı Kanun’un 16. ve 17.
maddelerinde düzenlenen idari para cezaları hakkında bilgi edinilmesi sağlanmıştır.
(7) Teşebbüs Genel Müdürü’ne inceleme yapılacak teşebbüs çalışanlarının listesi verilmiş
ve bu kişilerin habersiz şekilde teşebbüs dışına çıkmamaları hususunda uyarılmaları
talep edilmiştir. İnceleme yapılacak teşebbüs çalışanlarına ait bilgisayarlar talep
edildiğinde bazı çalışanların teşebbüs binasında olmadığı öğrenilmiştir. Bunun
üzerine, kapı giriş sistemi üzerinde yapılan incelemede ilgili kişilerden; (…..)'ın
11:11:54'te, (…..)'ın 11:16:13'te, (…..)'in 11:19:09'da rutin toplantıya katılmak üzere
satış departmanında çıktıkları bilgisi edinilmiştir. Söz konusu kişiler tekrar teşebbüs
binasına davet edilmiş ancak bu kişiler teşebbüse giriş yapmamıştır. Bunun üzerine
(…..)ve (…..)'ın posta kutularına uzaktan erişilmiştir. (…..)'in bilgisayarının ise
odasında olduğu öğrenilmiş ve bu bilgisayarda inceleme yapılmıştır.
(8) İnceleme esnasında GROUPE SEB İSTANBUL eski Genel Müdürü (…..)’ın halihazırda
Fransa’da Groupe SEB Senior Vice President Eurasia pozisyonunda çalışmakta
olduğu öğrenilmiştir. (…..)’ın posta kutusuna 12:20’de erişim talep edilmiş, ilgili talep
İnsan Kaynakları Direktörü (…..) tarafında e-posta yoluyla Fransa Groupe SEB Grup
Hukuk Direktörü (…..)’e saat 12:25’de iletilmiştir. Saat 12:29’da (…..), (…..)’ın
GROUPE SEB İSTANBUL’da çalışmadığını ve Türkiye’de çalıştığı dönemde kullandığı
posta kutusuna erişilip erişilemeyeceğini araştıracağını ifade eden bir yanıt
göndermiştir.
(9) İlgili e-mail akabinde durum raportörlere bildirilmiş ve konu İnsan Kaynakları Direktörü
(…..) tarafından (…..)’e telefonda izah edilmiştir. Yapılan telefon görüşmesinin
ardından saat 16:08’de (…..) tarafından gönderilen e-postada, (…..)’ın Aralık 2018’de
GROUPE SEB İSTANBUL’daki görevinin sonlandığı ve posta kutusuna mevcut
standartlar ve yasal düzenlemeler doğrultusunda teknik olarak erişimin mümkün
olmadığı belirtilmiştir. İnsan Kaynakları Direktörü (…..) tarafından (…..)’ın posta
kutusundaki verilerin ilgili yerel mevzuat ve Genel Veri Koruma Yönetmeliği (General
Data Protection Regulation (GDPR)) kapsamında olmasından ötürü erişim talebinin
olumlu karşılanamayacağı raportörlere iletilmiştir. (…..)’ın mevcut pozisyonu Office 365
adres defteri üzerinden Senior Vice President Eurasia olarak teyit edilmiş ve mevcut
pozisyonun GROUPE SEB İSTANBUL ile ilgili olduğu, görev süresi boyunca işle alakalı
yaptığı yazışmaların kişisel veri olarak değerlendirilemeyeceği, incelemenin yalnızca
işle ilgili yazışmaları kapsayacağı raportörler tarafından teşebbüs yetkililerine
iletilmiştir.
(10) İlgili bilgiler teşebbüs yetkilileri tarafından (…..)’e telefon görüşmesi vasıtasıyla
aktarılmış olup söz konusu e-maillere erişim için yeniden gerekli iznin verilmesi ve ilgili
aksiyonların alınması talep edilmiştir. Yapılan telefon görüşmelerinin ardından (…..)’e
e-posta aracılığıyla raportörlerin gerekçeli talepleri iletilmiş (saat 18:02’de) ancak
(…..)’den olumlu ya da olumsuz geri dönüş alınamamıştır. Sonuç olarak Senior Vice
President Eurasia unvanını haiz (…..)’ın posta kutusuna erişilememiştir. Bunun üzerine
20-03/31-14
3/4
saat 21:30 civarında “Yerinde İncelemenin Engellenmesine İlişkin Tutanak”
hazırlanarak raportörler ve teşebbüs yetkilileri tarafından imzalanmıştır.
(11) Diğer taraftan 08.01.2020 günü saat 14:40’ta Groupe SEB İstanbul avukatları (…..) ve
(…..) tarafından Kurum telefonla aranarak (…..)’ın e-postalarına uzaktan erişimin
sağlanabileceği belirtilerek raportörler yerinde inceleme yapmak üzere GROUPE SEB
İSTANBUL’a davet edilmiştir. Ardından saat 15.41’de (…..) tarafından e-posta
aracılığıyla yerinde incelemenin tamamlanmasına ilişkin davet yinelenmiştir. Yerinde
incelemede görevli meslek personeli tarafından 08.01.2020 günü saat 17:35’te
GROUPE SEB İSTANBUL’a gidilerek inceleme yapılmıştır.
G.2. Değerlendirme
(12) Yerinde inceleme yetkisi, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin ortaya
çıkarılmasında kullanılan en önemli araçların başında gelmektedir. Bu yetkinin etkin
bir şekilde kullanılması, verimli sonuçlar elde edilebilmesi bakımından büyük öneme
sahiptir.
(13) 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlıklı 15. maddesi;
“Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü
hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu amaçla
teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin:
a) Defterlerini, her türlü evrak ve belgelerini inceleyebilir ve gerekirse suretlerini alabilir,
b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir,
c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir.
İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar incelemeye
giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi verilmesi halinde
idarî para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi bulundururlar.
(Ek: 01.08.2003-4971/ 25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların
suretlerini vermekle yükümlüdür. ….”
şeklinde düzenlenmiştir
(14) 07.01.2020 tarihinde GROUPE SEB İSTANBUL’da gerçekleştirilen yerinde
incelemede, şikayet konusu iddialara ilişkin olarak yerinde incelemede görevli meslek
personeli tarafından incelenmesi gerekli görülen kişilerin bilgisayarlarında (zorunlu
olması durumunda e-posta kutularına uzaktan erişim de sağlanarak) inceleme
yapılmıştır. Öte yandan, inceleme başladıktan sonra bilgisayarında inceleme yapılacak
GROUPE SEB İSTANBUL çalışanlarının teşebbüs dışına çıkmamaları konusunda
uyarılmasına rağmen (…..) ve (…..) isimli çalışanların çıkış yapması nedeniyle söz
konusu kişilerin bilgisayarında inceleme yapılamamış, sadece e-postalarına uzaktan
erişim sağlanabilmiştir. Bunun yanı sıra, halihazırda Groupe SEB’in Fransa’daki genel
merkezinde Türkiye’den de sorumlu üst düzey yönetici olarak görev yapan Groupe
SEB İstanbul eski Genel Müdürü (…..)’ın e-postalarına uzaktan erişim sağlanarak
inceleme yapılamamıştır.
(15) Şikayet başvurusunda, Groupe SEB İstanbul ile aynı pazarda rekabet halinde olan
PHİLİPS’in ciro, ürün, fiyat, ay, gün, kanal, bayi, bölge, satış şeklinde detaylı içeriği
haiz bilgilerinin Groupe SEB Genel Müdürü (…..) tarafından ele geçirildiği, bu bilgiler
vasıtasıyla rakibin güçlü bölge satış noktalarının öğrenilerek bu noktaları hedef alan
stratejiler geliştirildiği, bu noktalar bakımından fiyat eşitleme yönteminin uygulandığı
iddia edilmiştir. Bunu yanı sıra, (…..) tarafından teşebbüs direktörlerine ve müdürlerine
20-03/31-14
4/4
bu hususta gönderilen e-postalara şikayet başvurusunun ekinde yer verilmiştir. Gerek
bahsedilen iddia konusu, gerekse GROUPE SEB İSTANBUL tarafından nihai satış
noktalarında yeniden satış fiyatını belirlendiği iddiasına ilişkin olarak (…..)’ın özellikle
Türkiye’de GROUPE SEB İSTANBUL Genel Müdürü olarak görev yaptığı döneme ait
e-postalara erişim önaraştırma açısından önem arz etmektedir. Dolayısıyla, teşebbüs
yetkilileri tarafından GROUPE SEB İSTANBUL eski Genel Müdürü (…..)’ın e-
postalarına uzaktan erişim sağlanamayarak yerinde incelemenin engellendiği
kanaatine varılmıştır.
(16) 4054 sayılı Kanun’un “İdari Para Cezası” başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (d)
bendinde “yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması” idari para cezası
verilmesi gereken hallerden biri olarak düzenlenmiştir. Yukarıda yer verilen bilgi ve
değerlendirmeler ışığında GROUPE SEB İSTANBUL’a yerinde incelemeyi engellemesi
nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca
2018 yılı gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idarî para cezası verilmesi gerektiği
sonucuna ulaşılmıştır.
(17) Diğer yandan 4054 sayılı Kanun’un “Nispi Para Cezaları” başlıklı 17. maddesi; aynı
maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde geçen “yerinde incelemenin engellenmesi ya
da zorlaştırılması” halinde, ilgili teşebbüs ya da teşebbüs birliklerine her gün için yıllık
gayri safi gelirlerinin onbinde beşi oranında idarî para cezası verileceğini ve yerinde
incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması fiiline ilişkin idari para cezasının fiilin
gerçekleştiği günü takip eden günden itibaren verilebileceğini düzenlemektedir.
(18) Groupe SEB İstanbul’un 08.01.2020 tarihinde, yerinde incelemede görevli meslek
personelini (…..)’ın e-postalarına uzaktan erişim sağlayarak yerinde inceleme yapmak
üzere şirket merkezine davet etmesi ve meslek personeli tarafından aynı gün yerinde
incelemenin tamamlanmış olması hususu dikkate alınarak 4054 sayılı Kanun’un 17.
maddesinde düzenlenen nispi idari para cezasının mevcut koşullar altında
uygulanmasına yer olmadığı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
Rekabet Kurulunun 22.11.2019 tarih ve 19-41/689-M sayılı kararı uyarınca
yürütülmekte olan önaraştırma kapsamında 07.01.2020 tarihinde yerinde
inceleme yapılmak istenen Groupe SEB İstanbul Ev Aletleri Ticaret A.Ş.’nin
yerinde incelemeyi engellediğine,
Bu nedenle, Groupe SEB İstanbul Ev Aletleri Ticaret A.Ş.’ye 4054 sayılı Kanun’un
16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 2018 yılı gayri safi gelirlerinin
binde beşi oranında olmak üzere (…..) TL idari para cezası verilmesine,
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde
yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy