Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2020-3-009 (Devralma)
Karar Sayısı : 20-15/198-100
Karar Tarihi : 19.03.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Ahmet ALGAN
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER : Çiğdem Gizem OKKAOĞLU, Berkay KURDOĞLU,
Muhammed Ali BEKTEMUR
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Generica İlaç San. ve Tic. A.Ş
Temsilcisi: Av. Onur YÜKSEL
Gülçimen Sok. No:4 Kuruçeşme/Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Sandoz İlaç San. ve Tic. A.Ş.’nin Gebze Plastikçiler
Organize Sanayi Bölgesinde bulunan üretim tesisinin ve bağlantılı belirli
varlıkların Generica İlaç San. ve Tic. A.Ş. tarafından devralınmasına izin verilmesi
talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 07.02.2020 tarih,1358 sayı ile
giren ve 03.03.2020 tarih, 2214 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen
12.03.2020 tarih ve 2020-3-009/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek
karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) İlgili başvuruda; Sandoz İlaç San. ve Tic. A.Ş.’nin (SANDOZ) sahip olduğu üretim tesisi
ile bağlantılı belirli varlıkların Generica İlaç San. ve Tic. A.Ş. (GENERİCA) tarafından
devralınmasına işlemine izin verilmesi talep edilmektedir.
(5) Bildirilen işlemin konusu olan taraflar arasında imzalanan Varlık Alım Sözleşmesi
(Sözleşme) kapsamında;
- Kocaeli Gebze’de bulunan iki ayrı ada ve parselde bulunan fabrika binası ve
boş arsa,
- Bir kısım taşınır varlıklar (makine, ekipman, kiralık araç ve teşvike konu
ekipman),
- Üçüncü kişiler ile SANDOZ (dolayısıyla NOVARTİS AG) arasında devre konu
varlıkların işletilmesi ile bağlantılı yapılan bazı sözleşmeler,
- İlgili tesise ilişkin makine yedek parçaları, laboratuvar ekipmanları, laboratuvar
kimyasalları ve sarf malzemeleri,
işlemin gerçekleşmesi durumunda GENERİCA’ya devredilecektir.
20-15/198-100
2/4
(6) İşlem, devre konu üretim tesisi ve donanımlarının sahipliğinde ve kontrolünde kalıcı bir
değişiklik meydana getireceğinden, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 Sayılı Tebliğ)
5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi niteliği taşımaktadır. Diğer yandan 2010/4
sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen ciro eşiklerinin aşıldığı
anlaşıldığından, bildirime konu işlem izne tabidir.
(7) Dosyaya konu devralma işleminde, SANDOZ, sahip olduğu üretim tesisi ve ilgili
varlıklarını GENERİCA’ya devretmektedir. Sözleşme, SANDOZ’un işlem öncesinde
söz konusu varlıkları kullanarak ürettiği veya pazarladığı ilaçlara ilişkin herhangi bir
ruhsat, fikri veya sınai mülkiyet hakkı yahut lisans devri içermemektedir. Bir başka
ifadeyle taraflar arasında akdedilen Sözleşme, yalnızca üretim tesisi ve ilgili varlıkları
kapsamaktadır.
(8) İşlem tarafları tarafından, devralma işleminin gerçekleşmesi ve hukuki geçerlilik
kazanması sonrasında,
- SANDOZ ile GENERİCA arasında fason bir üretim anlaşması akdedileceği,
- Söz konusu fason üretim sözleşmesiyle, SANDOZ’un işlem öncesi devre konu
varlıklarla üretimini yaptığı ilaçların bir kısmının GENERİCA tarafından fason
olarak üretilmesinin planlandığı,
- Anılan fason üretim anlaşması kapsamında, sözleşme konusu ilaçlara yönelik
herhangi bir fikri veya sınai hak veya ruhsat devri ya da ürünlerin satış ve
pazarlamasına ilişkin hiçbir lisans verilmeyeceği
belirtilmiştir.
(9) Devre konu varlıklar vasıtasıyla gerçekleştirilen üretim faaliyetleri, ilaçların aktif etkin
maddelerinin üretimini içermemekte; yalnızca laboratuvar testlerinden geçmiş ve
dışarıdan tedarik edilen hammaddeler, etkin maddeler ve yardımcı maddeler
kullanılmak suretiyle ürünün onaylı üretim reçetesine göre paketlenen veya
paketlenmeyen ilaçların üretim süreçlerini kapsamaktadır. Dolayısıyla işlem
sonrasında SANDOZ, devre konu varlıklarda üretimini yaptığı ilaçların veya etkin
maddelerin başka bir tesiste üretimini sürdürebilecek ve ilgili ürünlerin satış ve
pazarlama faaliyetlerini gerçekleştirmeye devam edebilecektir.
(10) Rekabet Kurulunun (Kurul) mevcut dosyaya oldukça benzerlik gösteren kararında1 da
değinildiği üzere, ilaç sektöründe yer alan bir teşebbüsün sahip olduğu bir ürün veya
etkin maddeye ilişkin gerçekleştireceği faaliyetleri; sahip olduğu ruhsat, marka, patent
ve know-how ile yakından ilgilidir. Bir başka ifadeyle, bir ilaca veya onun etkin
maddesine ticari ve teknik açıdan sahip olmak, onu üretmekten ayrı bir faaliyet olarak
değerlendirilebilir. Bu nedenle, bildirilen işlemin niteliği göz önüne alındığında, mevcut
dosya için ilgili ürün pazarı “ilaç üretim hizmetleri” olarak tanımlanmıştır.
(11) GENERİCA ve GENERİCA’nın kontrolünü elinde bulunduran Hıfzı Alp KARAAĞAÇ’ın
Türkiye’de herhangi bir ilaç üretim tesisinin bulunmaması ve devre konu ticari tesis ve
bağlantılı varlıkların etkin madde üretimine elverişli olmaması göz önüne alındığında,
tarafların faaliyetlerinin yatay ve dikey anlamda örtüşmediği sonucuna ulaşılmıştır.
(12) Dosya açısından belirtilmesi önem arz eden bir başka husus ise, GENERİCA’nın tek
kontrolüne sahip Hıfzı Alp KARAAĞAÇ’ın kardeşi Bülent KARAAĞAÇ’ın ilaç
sektöründe faaliyet gösteren Bilim İlaç San. ve Tic. A.Ş.’nin (BİLİM İLAÇ) tek
1Kurulun 15.03.2007 tarih ve 07-23/218-73 sayılı kararı.
20-15/198-100
3/4
kontrolünü elinde bulundurduğudur. Lakin Hıfzı Alp KARAAĞAÇ’ın anılan şirketteki
hisselerini devretmesi ve şirketin yönetim kurulundan ayrılması, Kurulun 20.02.2013
tarih ve 13-11/158-80 sayılı kararına konu olmuş ve Kurul bu noktada işlem dolayısıyla
bir kontrol değişikliğinin gerçekleştiğini belirtmiştir.
(13) İlgili Kurul kararında BİLİM İLAÇ’ta kontrol değişikliğinin gerçekleştiğinin belirtilmesi,
Hıfzı Alp KARAAĞAÇ’ın hâlihazırda kardeşi Bülent KARAAĞAÇ’ın kontrolünde
bulunan herhangi bir şirkette hisseye sahip olmaması ve bu şirketlerle ticari veya
yönetimsel bir ilişkisinin bulunmaması ile taraflar arasında devir işlemleri kapsamında
yapılan ödemelere ilişkin ihtilafların ilgili mahkemelere intikal ettiği gibi hususların
varlığı dikkate alındığında, KARAAĞAÇ ailesi bireyleri hukuki ve ticari açıdan tek bir
teşebbüs olarak kabul edilemeyecektir.
(14) Her ne kadar dosya kapsamında yatay veya dikey anlamda etkilenen pazarların
bulunmadığı değerlendirilse de, ilgili ürün pazarının rekabetçi görünümünü ortaya
koymak açısından devre konu üretim tesisinin ilgili pazar bakımından önemine yer
vermek gerekmektedir.
(15) Devre konu üretim tesisinde hâlihazırda (…..)’ün üzerinde ve (…..) farklı etkin
maddeye sahip ilaç üretilmektedir. Üretilen ilaçlar, aynı etkin madde için çeşitli form ve
miktarlara göre çeşitlenmekte olup, sonrasında yurt içine satılmakta veya ihraç
edilmektedir. Devre konu tesiste üretilen ilaçların üretim formuna göre, 2019 yılı için
üretilen miktarına aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
Tablo-1: Devre Konu Üretim Tesisinde Üretilen Ürün Miktarı
Ürün Formu Üretim Miktarı (Paket/Yıl))
Blister2 (…..)
Tek Dozluk Tabletler (…..)
Toz (…..)
Sıvı (Likit) (…..)
Diğer (…..)
TOPLAM (…..)
Kaynak: Bildirim Formu
(16) Devre konu varlıklarda 2019 yılı için toplamda (…..) paket ürün üretildiği yukarıda yer
verilen tablodan görülmektedir. Aynı yılda ülkemizdeki toplam farmasötik ürün satışının
(…..) milyar paket olduğu değerlendirildiğinde devre konu üretim tesisinde üretilen
ürünler pazarın yaklaşık %(…..)’ini temsil etmektedir3.
(17) Dosya kapsamında etkilenen pazarların bulunmaması ve devre konu tesisin
Türkiye’deki farmasötik ürün üretiminin pazarın geneline kıyasla oldukça sınırlı
olmasından; bildirime konu işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi
kapsamında herhangi bir pazarda hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
2Tablet ve kapsüllerin korunmasını sağlayan bir ambalaj türü.
3 2019 yılında devre konu üretim tesisinde Tablo-1’de üretilen ürünlere ek olarak yaklaşık (…..) adet
tablet ve (…..) adet kapsül üretilmiştir. Ancak başvuru sahibi tarafından gönderilen cevabi yazıda tablet
ve kapsül olarak üretilen bu ürünlerin yaklaşık %(…..)’ının paketlenmeden yığın halinde yurt dışına ihraç
edildiği belirtilmektedir. Dolayısıyla tablet ve kapsüllere ilişkin yurt dışına yapılan satışlar pazar payı
hesaplamasında dikkate alınmamıştır.
20-15/198-100
4/4
H. SONUÇ
(18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin
ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle
işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy