Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2020-2-014
Karar Sayısı : 20-24/314-150
Karar Tarihi : 14.05.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER : Selin DURSUN, Y. Salih YİĞİT, U. Bilgehan BURHAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Doğa Sigorta A.Ş.
Temsilcisi: Prof. Dr. Aydın ÇELEN
Meksika Cad. No: 19/11 Ümitköy 06810 Çankaya/Ankara
(1) D. DOSYA KONUSU: Otoanaliz Yazılım A.Ş. ve İSYS Yazılım A.Ş.’nin sigorta
şirketlerine yönelik yazılım hizmetleri pazarında birlikte hâkim durumlarını kötüye
kullanarak ve mutlak münhasırlık uygulayarak 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6.
maddelerini ihlal ettikleri iddialarını içeren başvuru hakkında Rekabet Kurulunun
almış olduğu 26.03.2020 tarihli ve 20-16/230-M sayılı kararın yeniden
değerlendirilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 22.04.2020 tarih ve 3880
sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 07.05.2020 tarih ve 2020-2-014/BN-1 sayılı
Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu’nun (İYUK) 11. maddesi uyarınca Rekabet Kurulunun (Kurul) 26.03.2020 tarihli
ve 20-16/230-M sayılı kararının yeniden değerlendirilmesine gerek olmadığı, bu nedenle
Doğa Sigorta A.Ş. (DOĞA SİGORTA) tarafından yapılan başvurunun reddedilmesi
gerektiği ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda özetle;
- Kurulun almış olduğu 26.03.2020 tarihli ve 20-16/230-M sayılı kararla; Otoanaliz
Yazılım A.Ş. (OTOANALİZ) ve İSYS Yazılım A.Ş.’nin (İSYS)1 sigorta şirketlerine
yönelik yazılım hizmetleri satışı pazarında birlikte hâkim durumlarını kötüye
kullanarak ve pazarda alıcı konumundaki sigorta şirketlerine mutlak münhasırlık
uygulayarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı
Kanun) 4. ve 6. maddesini ihlal ettiğine ilişkin olan, 28.02.2020 tarih ve 2118 sayı
ile Kurum kayıtlarına intikal eden başvurularına yönelik olarak önaraştırma
sürecinin yürütülmediği ve başvurunun 2012/2 sayılı Rekabet İhlallerine İlişkin
Başvuru Usulüne Dair Tebliğ’in 5. maddesinin 4. fıkrasında yer alan hüküm
nedeniyle reddedildiği,
- Konuya ilişkin şikayet dilekçesinde bahsi geçen ihlallerin OTOANALİZ ve İSYS
tarafından gerçekleştirildiğine ilişkin ayrıntılı açıklamalarda bulunulduğu, bu
kapsamda söz konusu dilekçede;
1 Aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer alan bu iki şirket OTOANALİZ olarak anılacaktır.
20-24/314-150
2/4
İlgili pazarın “sigorta şirketlerine yönelik yazılım hizmetleri satışı pazarı”
olarak belirlenmesi hususunun sektördeki arz ve talep ikameleri
incelenerek ve Bilişim Sanayicileri Derneği (TÜBİSAD) tarafından
yayımlanan Bilgi İletişim Teknolojileri Sektörü 2018 Yılı Pazar Verileri
Raporu’na dayanarak ayrıntılı bir şekilde açıklandığı,
OTOANALİZ’in ilgili pazarda hâkim durumda olduğu hususunun ayrıntılı
biçimde açıklandığı,
OTOANALİZ’in hâkim durumunu DOĞA SİGORTA aleyhine fahiş fiyat
uygulamak ve sözleşme yapmayı reddetmek suretiyle kötüye kullandığı
hususunun faturalar ve taraflar arasındaki yazışmalar ile ortaya
koyulduğu,
OTOANALİZ’in pazarın neredeyse tamamını münhasırlık
sözleşmeleriyle bağlamasının grup muafiyetinden yararlanamayacağı,
bireysel muafiyet almasının da mümkün olmadığı hususlarının ayrıntılı
şekilde açıklandığı,
- Başvuruda ihlal iddialarının ayrıntılı şekilde Kurula sunulduğu, dolayısıyla
iddiaların ciddi ve somut bir biçimde ortaya koyulmadığı gerekçesiyle başvurunun
reddedilmesinin doğru olmadığı,
- Danıştay’ın yerleşik içtihadının “önaraştırma sonucunda rekabet kurallarını ihlal
eden eylem, karar ve anlaşmaların söz konusu olmadığının hiçbir kuşkuya yer
bırakmayacak şekilde ortaya çıkması halinde Kurulca soruşturma açılmamasına
karar verileceği, ancak önaraştırma sonucu elde edilen bilgi ve delillerin bu sonuca
ulaşmaya elverişli olmaması veya yetersizliği halinde soruşturma açılmasına karar
verilmesi gerektiği” yönünde olduğu buna karşın ilgili başvuruda rekabet
ihlallerinin ayrıntılı bir şekilde ortaya koyulmasına karşın önaraştırma dahi
açılmadan ret kararı alınmasının yerinde olmadığı
ifade edilerek, Kurulun 26.03.2020 tarih ve 20-16/230-M sayılı kararının İYUK’un 11.
maddesi kapsamında yapılan açıklamalar çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi talep
edilmektedir.
(5) Yukarıda özetine yer verilen başvuru ile uygulanması talep edilen İYUK’un 11.
maddesine aşağıda yer verilmektedir:
“ÜST MAKAMLARA BAŞVURMA
MADDE 11 - 1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin
kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst
makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma
süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma
süresini durdurur.
2. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.
3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi
yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.”
(6) Bu doğrultuda ilgililer tarafından, Kurul kararının kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi
veya yeni bir işlem yapılması dava açma süresi içerisinde istenebilmektedir. Başvuru
sahibinin 26.03.2020 tarihli ve 20-16/230-M sayılı Kurul kararının yeniden
değerlendirilmesi talebinin, Kurul tarafından tesis edilen idari işlemin değiştirilmesine
ilişkin olduğu, bu itibarla İYUK’un 11. maddesi kapsamında olduğu görülmektedir. Söz
konusu karar başvuru sahibince 31.03.2020 tarihinde tebellüğ edilmiş olup dosya konusu
20-24/314-150
3/4
başvuru ise 22.04.2020 tarihinde yapılmıştır. Bu itibarla, İYUK’un 11. maddesi
kapsamında olan başvurunun süresi içerisinde yapıldığı anlaşılmaktadır.
(7) Yeniden değerlendirilme talebine konu olan karar, OTOANALİZ ve İSYS’nin sigorta
şirketlerine yönelik yazılım hizmetleri pazarında birlikte hâkim durumlarını kötüye
kullanarak 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddesini ihlal ettiği iddialarını içeren şikayet
kapsamında verilmiştir. İlgili kararda iddiaya yönelik olarak 4054 sayılı Kanun
çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
İlgili karara dayanak raporda özetle;
- OTOANALİZ’in hâkim durumda olduğu iddiasının soyut beyanların ötesine
geçmediğinin görüldüğü, OTOANALİZ’in hâkim durumda olduğu kabul edilse dahi
sözleşme yapmanın reddi iddiaları değerlendirilirken ihlal tespiti için; (i) reddetme,
alt pazarda rekabet etmek için vazgeçilmez bir ürüne ya da hizmete ilişkin olmalı,
(ii) reddetmenin, alt pazarda etkin rekabeti ortadan kaldırması muhtemel olmalı,
(iii) reddetmenin tüketici zararına yol açması muhtemel olmalı şeklindeki üç
koşulun birlikte varlığının arandığı,
- Başvuru incelendiğinde, sigorta firmalarının dosya işlemlerini yönetmek için
OTOANALİZ’den hizmet almak zorunda olmadıkları zira OTOANALİZ dışında
(…..) ve (…..) gibi başka yazılım şirketleriyle çalışan sigorta firmalarının olduğu,
bazı sigorta firmalarının ise üçüncü taraf bir şirketten yazılım hizmeti almak yerine
kendi yazılımlarını geliştirip kullandıkları, ayrıca başvuru sahibinin
OTOANALİZ’den hizmet almadığı dönemde dosya işlemlerini manuel olarak
yönetebildiği, dolayısıyla söz konusu yazılım ürünlerinin başvuru sahibinin
sigortacılık hizmetlerini sunması için esas unsur olmayıp kolaylaştırıcı bir unsur
olduğu anlaşıldığından OTOANALİZ tarafından sunulan yazılım hizmetinin
başvuru sahibinin sigortacılık alanında faaliyet gösterebilmesi için vazgeçilmez bir
unsur olmadığının anlaşıldığı,
- Başvuruda ifade edildiği üzere talep edilen hizmetin kapsamının eskiye göre daha
dar olduğu hususu doğru olsa dahi, talep edilen hizmetin sunumunun farklı
işlemler gerektirebilecek olması ve bununda farklı maliyetler oluşmasına neden
olabileceği göz önünde bulundurulduğunda OTOANALİZ’in yeni talep için farklı
fiyat teklifinde bulunması durumunun tek başına “aşırı fiyat” iddiasını ortaya
koymadığının değerlendirildiği,
- Başvuru sahibinin sözleşmeden çıkarılmasını talep ettiği “(…..)” ve “(…..).”
şeklindeki rekabet etmeme yükümlülüklerinin; söz konusu yazılım ürünlerinin
sigorta pazarında faaliyet göstermek için vazgeçilmez olmaması göz önünde
bulundurulduğunda, sigorta firmaları tarafından OTOANALİZ dışında rakip yazılım
firmalarından hizmet alınması, bazı sigorta firmalarının kendi yazılımlarını kurması
ve başvuru sahibinin de manuel olarak sigorta işlemlerini yapabilmesi hususları
birlikte değerlendirilerek, teşebbüslerin sigorta pazarında faaliyet göstermesini
engellemeyeceği, ayrıca başvuruda yer alan zımni olarak yenilenen sözleşmeler
yoluyla sözleşme süresinin uzatılarak başka yazılım firmasına geçişin engellendiği
iddiasının da yerinde olmadığı zira sözleşmelerin bir yıllık süre ile düzenlendiği,
sözleşmede yer alan “(…..).” şeklindeki maddeden ve tarafların karşılıklı olarak
sözleşme yapmayı kabul beyanlarını birbirlerine iletmeden sözleşmelerin
yenilenmemesi şeklindeki uygulamadan sözleşmelerin zımni olarak
yenilenmediğinin anlaşıldığı, dolayısıyla bu yolla sözleşme süresi sonunda sigorta
şirketinin başka yazılım firmalarına geçişinin önünde bir engel oluşmadığı
hususları yer almaktadır.
20-24/314-150
4/4
(8) İlgili karar 2012/2 sayılı Rekabet İhlallerine İlişkin Başvuru Usulüne Dair Tebliğ’in 5.
maddesinin 4. fıkarsında yer alan “İkinci fıkrada sayılan unsurları taşımakla birlikte, iddia
olunan ihlale ilişkin olarak sadece ihlalin varlığına işaret eden soyut beyanlardan ibaret
olan, ihlalin gerçekleşme şekli, yeri ve zamanı ile hakkında inceleme istenen teşebbüs
veya teşebbüs birlikleri hakkında somut bilgi ve/veya belgeleri içermeyen ve Kurul
tarafından iddiaların ciddi ve yeterli olarak ortaya konulmadığı değerlendirilen başvurular
hakkında işlem yapılmaması esastır.” hükmü doğrultusunda alınmıştır. DOĞA SİGORTA
tarafından İYUK’un 11. maddesi uyarınca yapılan yeniden değerlendirme talebinde,
28.02.2020 tarih ve 2118 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden başvurusunda yer alan
hususların ötesinde iddialarını güçlendirecek somut bilgi ve belgelerin yer almadığı
görülmektedir.
(9) Bu çerçevede, DOĞA SİGORTA tarafından yapılan 28.02.2020 tarih ve 2118 sayılı
başvuruya ilişkin olarak Kurul tarafından alınan kararın İYUK’un 11. maddesi kapsamında
kararının kaldırılmasına, geri alınmasına, değiştirilmesine veya yeni bir işlem yapılmasına
gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(10) Yapılan yeniden değerlendirme sonucunda; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunu’nun 11. maddesi uyarınca Rekabet Kurulunun 26.03.2020 tarihli ve 20-16/230-
M sayılı kararının kaldırılmasına, geri alınmasına, değiştirilmesine veya yeni bir işlem
yapılmasına yer olmadığına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy