Rekabet Kurumu - Karar Sayı 20-37/506-224

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2020-5-019 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 20-37/506-224
Karar Tarihi : 13.08.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Ahmet ALGAN,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER: Nur Seda KÖKTÜRK, Mert ÖZMEN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Aslanlar Metal Alm. Pvc Pls. İml. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.
Organize Sanayi Bölgesi Mevlana Cad. No:2 Yüreğir/Adana
- Lara Cam ve Pvc Alüminyum Profil İth. İhr. İml. San. Tic. Ltd. Şti.
Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi Ceyhan Cad. No:6
Misis/Adana
(1) E. DOSYA KONUSU: Güneş enerjisi sistemlerinde kullanılan vakumlu cam tüp
ürününün üreticisi olan Aslanlar Metal Alm. Pvc Pls. İml. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.
Şti.’nin ve Lara Cam ve Pvc Alüminyum Profil İthalat İhracat İmalat San. Tic. Ltd.
Şti.’nin birlikte arzı kısıtladıkları ve Aslanlar Metal Alm. Pvc Pls. İml. İth. İhr. San.
ve Tic. Ltd. Şti.’nin vakumlu cam tüp ürününün adet satış fiyatında %100’ün
üzerinde zam yaptığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- Vakumlu cam tüp ürününün vakum tipi güneş enerjisi sistemlerinin ana girdisi olduğu,
- Başvuru sahibinin vakumlu cam tüp ürününü Aslanlar Metal Alm. Pvc Pls. İml. İth.
İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’den (ASLANLAR METAL) tedarik ettiği, ASLANLAR METAL’in
hâlihazırda Türkiye’deki tek üretici olduğu, rakibi konumunda olan iki üreticinin çeşitli
sebeplerle üretimden çekildiği ya da üretime ara verdiği, ithal ürünlere getirilen
gümrük vergisi nedeniyle vakumlu cam ithal etme imkânının ortadan kalktığı,
- ASLANLAR METAL’den 17.10.2019 tarihinde vakumlu cam tüp ürününün adedini
(…..) TL fiyatla tedarik ettikleri, 31.12.2019 tarihinde ise ASLANLAR METAL ile 2020
yılında geçerli olmak üzere anlaşma imzaladıkları, bu anlaşmaya göre adet fiyatının
(…..) TL olarak belirlendiği ancak ASLANLAR METAL’in bu anlaşmayı yok saydığı,
vakumlu cam tüp ürününün adet fiyatına %(…..) zam yaparak (…..) TL olarak
belirlediği, eskiden vadeli ödeme kabul ederken 2020 yılı itibarıyla sadece nakit
ödeme aldığı,
- Her güneş enerjisi panelinde 30 adet vakumlu cam tüp kullanıldığı göz önüne
alındığında nihai üründe 300 TL’lik bir fiyat farkı yarattığı, bu durumun tüm güneş
enerjisi sektörünü etkilediği,
- Piyasadaki diğer üretici Lara Cam ve Pvc Alüminyum Profil İth. İhr. İml. San. Tic. Ltd.
Şti.’nin (LARA SOLAR) fabrikasındaki bakım-onarım işleri nedeniyle üretime ara
verdiği, ASLANLAR METAL ile LARA SOLAR’ın iki kardeşe ait olduğu, bu iki kardeşin
aralarında anlaşarak LARA SOLAR’ı üretimden çekmeye karar vermiş olabilecekleri
20-37/506-224
2/13

hususları ifade edilerek 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054
sayılı Kanun/Kanun) ihlal edildiği iddia edilmiştir. Söz konusu şikâyet ile çok benzer
iddiaları içeren üç farklı başvuru daha yapılmış1 olup ek bilgi talepli cevap yazıları
taraflara gönderilmiştir. Yine anılan şikâyet sahipleriyle telefon görüşmesi yapılmış ve
yapılan görüşmelerde özetle;
- Yaklaşık beş yıl öncesine kadar piyasada yerli üretici bulunmadığı, beş yıl içinde
ASLANLAR METAL, LARA SOLAR ve Aydın ilinde konumlanmış bir üreticinin
faaliyete başladığı, Aydın’daki bu üreticinin bir yıl önce tesisini tamamen kapattığı,
- LARA SOLAR’ın üretim ocağında yaklaşık iki-üç ay önce bir sorun meydana
geldiğinin bilindiği, ocağın tadilatı için Çin’den uzmanların gelmesi gerektiği ancak
Covid-19 nedeniyle bunun gerçekleşemediği ve çözümün ne zaman mümkün
olacağının tahmin dahi edilemediği,
- ASLANLAR METAL’in LARA SOLAR’ın tesisini kapamasından sonra fahiş zam
yaptığı,
- ASLANLAR METAL yetkilileri tarafından fiyat artışlarının aşırı talep ve ihracat ile
açıklanmaya çalışıldığı, fiyat artışının yanı sıra daha önce vadeli satışlar yapılırken
artık yalnızca peşin ödemeli satışlar gerçekleştirdiği2,
- Yakın tarihe kadar yerli üreticiler nedeniyle cam ithalatına gerek görülmezken şu
dönemde ihtiyaç duymalarına rağmen Covid-19 nedeniyle fiili anlamda bir ithalat
olanağının bulunmadığı,
- Sektörde faaliyet gösteren bir firmanın aldığı duyuma göre bir-iki ay içinde bir firmanın
vakumlu cam tüp üreticisi olarak piyasaya gireceği bilgisinin var olduğu
ifade edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 03.04.2020 tarih ve 3217 sayı ile
giren başvuru üzerine hazırlanan 04.05.2020 tarih ve 2020-5-019/İİ sayılı İlk İnceleme
Raporu, 14.05.2020 tarihli Rekabet Kurulu (Kurul) toplantısında görüşülmüş ve 20-
24/315-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bu karar uyarınca
düzenlenen 28.07.2020 tarih ve 2020-5-019/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek
karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; önaraştırma konusu iddialarla ilgili olarak 4054
sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade
edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında İnceleme Yürütülen Teşebbüsler
I.1.1. Aslanlar Metal Alm. Pvc Pls. İml. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. (ASLANLAR
METAL)
(5) ASLANLAR METAL, güneş enerjisi ile su ısıtma sistemlerinde kullanılan güneş
kolektörlerinin, yeni nesil güneş enerji sistemlerinde kullanılan vakumlu cam tüplerin,
depoların ve vakum tüplü kolektörlerin, PVC kapı ve pencere sistemleri ile alüminyum
ve sanayi profillerinin üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. ASLANLAR
METAL, vakumlu cam tüp üretimine 2012 yılının Ekim ayında başlamıştır. Teşebbüs,
vakumlu cam tüp üretiminin bir kısmını vakum tüplü güneş kolektörü üretiminde girdi

1 Kurum kayıtlarına 13.03.2020 tarih ve 2664 sayı, 16.03.2020 tarih ve 2683 sayı, 10.04.2020 tarih ve
3487 sayı ile giren yazılar.
2 Bir başka şikâyetçi ise kendilerine halen vadeli satışlar yapıldığını beyan etmiştir.
20-37/506-224
3/13

olarak kullanmakta, bir kısmını ise piyasaya arz etmektedir. ASLANLAR METAL’in
hisselerinin tamamı (…..)’a aittir.
I.1.2. Lara Cam ve Pvc Alüminyum Profil İth. İhr. İml. San. Tic. Ltd. Şti. (LARA
SOLAR)
(6) Güneş enerjisi sistemleri için vakum tüplü cam boru, depo, sehpa, panel ve kolektör
üretimleri gerçekleştiren LARA SOLAR entegre üretim tesisiyle Ortadoğu Alüminyum
ve PVC Plastik İmalat San. ve Tic. Paz. Ltd. Şti. (ORTADOĞU ALÜMİNYUM) tarafından
11.12.2010 tarihinde Adana’da kurulmuştur. LARA SOLAR’ın toplam satışları
içerisindeki vakumlu cam tüp satışı %(…..)’lik paya sahiptir. LARA CAM’ın ürettiği
vakumlu cam tüpler, ORTADOĞU ALÜMİNYUM tarafından yarı mamul olarak ya da
vakum tüplü güneş kolektörlü sistemlere monte edilerek piyasaya arz edilmektedir.
LARA SOLAR yerli sermaye ile kurulmuş ve Türkiye’de vakum tüplü cam boru üretimini
gerçekleştiren ilk teşebbüstür.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler
(7) Yenilenebilir enerji türlerinden biri olan güneş enerjisi, güneş ışığından enerji elde
edilmesine dayanmaktadır. Güneş enerjisi elektrik üretimi gibi farklı kullanım alanları
sunmaktadır. Bununla birlikte müstakil evler, toplu konutlar, sosyal tesisler ve oteller gibi
mekânların sıcak su ihtiyacını karşılayan su ısıtma sistemleri güneş enerjisinin en geniş
kullanım alanlarından birisidir.
(8) Güneş enerjisi ile su ısıtma sistemlerinin en yaygın olarak kullanılanları düzlemsel
güneş kolektörlü sistemler ve vakum tüplü güneş kolektörlü sistemlerdir. Toplam güneş
enerjili su ısıtma sistemleri içinde düzlemsel güneş kollektörleri %40’lık bir oranda
kullanılırken vakumlu cam tüpler %60 oranında kullanılmaktadır. Vakum tüplü sistemler
boru şeklinde olması nedeniyle güneşi her açıdan eşit dereceden almakta dolayısıyla
enerji verimliliği yüksek olmaktadır. Düzlemsel güneş kolektörlü sistemlere kıyasla yeni
bir teknolojinin ürünü olan vakum tüplü güneş kolektörlü sistemler; iç içe geçmiş iki cam
borunun arasındaki havanın vakumlanmasıyla ve içteki borunun güneş enerjisini emen
seçici bir yüzeyle kaplanmasıyla üretilen vakumlu cam tüplerin ihtiyaca göre belirli
sayıda bir araya getirilerek bir kolektör oluşturulması ve bu kolektörün yardımcı
elemanlar kullanılarak bir sıcak su deposuna bağlanmasıyla kurulan sistemlerdir.
(9) Vakum tüplü güneş kolektörlü su ısıtma sistemleri; vakum tüplü kolektör, soğuk su
deposu, sıcak su deposu, sistem sehpası ve çeşitli bağlantı elemanlarından
oluşmaktadır. Sistem içerisindeki vakumlu cam tüp dışındaki ekipmanlar birçok
teşebbüs tarafından üretilebilmektedir. Bu sistemlerin temel unsuru niteliğindeki vakum
tüplü kolektörler, kolektörde kullanılan vakumlu cam tüp sayısına göre değişmekle
birlikte, toplam sistem maliyetinin yaklaşık %20’sini teşkil etmektedir. Türkiye’de
vakumlu cam tüp temin edip diğer ekipmanlarla birleştirerek nihai ürün haline getiren
50-80 arası teşebbüs bulunmakta; ayrıca ürünü perakende olarak satın alıp doğrudan
montajda kullanan 70-100 arası küçük çaplı teşebbüsler bulunmaktadır.
(10) Vakumlu cam tüp üretim sürecine bakıldığında ise cam eritme fırınının devamlı olarak
çalışması gerektiği görülmektedir. Normal koşullarda, vakumlu cam tüp üreten tesisler
dört yıl boyunca yılda 365 gün çalışmaktadır. Söz konusu tesislere dört senede bir fırın
revizyonu yapılması gerekmektedir. Vakumlu cam tüp fırınlarının revizyonu esnasında
45-50 gün boyunca cam eritme fırınları çalışmamaktadır. Bununla birlikte, fırınların
çalışmadığı revizyon döneminde varsa stoklardan ürün tedariki gerçekleştirilmektedir.
20-37/506-224
4/13

(11) Vakumlu cam tüp ürünü homojen nitelik taşımakta, başka bir deyişle farklı üreticiler
tarafından üretilen ürünler, alıcılar tarafından tam ikame olarak kabul edilmektedir. Bu
nedenle, piyasadaki rekabet bakımından belirleyici olan unsur ürünün satış fiyatıdır.
(12) Dosya kapsamında edinilen bilgilere göre, vakum tüplü güneş kolektörlü su ısıtma
sistemlerinin ana unsuru olan vakumlu cam tüpler Çin’den Türkiye’ye ithal
edilmekteyken, bu sistemlerin Türkiye’de yaygınlaşmasıyla birlikte 2010 yılında LARA
SOLAR kurulmuş ve vakumlu cam tüp üretimine başlamıştır. Yerli üreticilerin korunması
amacıyla 2011/7 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (2011/7 sayılı
Tebliğ) 25.05.2011 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir3. İthal
vakumlu cam tüp fiyatlarındaki ithalat gözetimi sonucunda meyana gelen fiyat artışı bu
ürünün ithalatını ciddi ölçüde azaltmıştır. Sektörden alınan bilgilere göre halihazırda
ithalat miktarı ihmal edilebilir düzeylere gerilemiştir.
(13) Bu gelişme üzerine, 2011 yılının Ağustos ayında beş adet vakum tüplü güneş kolektörlü
sistem üreticisi bir araya gelerek vakumlu cam tüp ithal etmek yerine, yerli sermaye ile
üretim yapmak amacıyla Solarsan Vakumlu Cam Üretim Sanayi A.Ş.’yi (SOLAR-SAN)
kurmuşlardır. SOLAR-SAN 2012 yılının Ağustos ayında üretime başlamıştır. Dosya
kapsamında edinilen bilgilere göre SOLAR-SAN 2019 yılı Nisan ayında vakumlu cam
tüp üretimine son vermiştir. ASLANLAR METAL ise 2012 yılının Ekim ayı itibarıyla
vakumlu cam tüp üretimine başlamıştır.
I.2.2. İlgili Ürün Pazarı
(14) Yukarıda detaylarına yer verildiği üzere, vakumlu cam tüpler, vakum tüplü güneş
kolektörlü su ısıtma sistemlerinde kullanılan esaslı bir girdiyi temsil etmektedir. Ürünün
başka bir kullanım alanı bulunmamakta ve ayrı yeni tip sistemlerde vakumlu cam tüp
ürününün ikamesi bulunmamaktadır. Ayrıca dosya konusunu oluşturan iddialar göz
önüne alındığında ihlalin gerçekleştiği ürünü temsil eden “vakumlu cam tüp pazarı” ilgili
ürün pazarı olarak ele alınabilecek ve dosya konusu iddiaların değerlendirilmesine esas
pazarı oluşturabilecektir.
(15) Detaylarına bakıldığında vakumlu cam tüp ürününün boyutlarına göre 47’lik ve 58’lik
olarak ikiye ayrıldığı görülmektedir. Ancak 58’lik ürün ihraç amaçlı üretilirken 47’lik
ürünün %99’unun ise yurt içi talebe konu olduğu görülmüştür. Dolayısıyla ilgili ürün
pazarı en dar haliyle “47’lik vakumlu cam tüp pazarı” olarak belirlenmekle birlikte, dosya
kapsamında yapılacak değerlendirmeyi değiştirmemesi nedeniyle “İlgili Pazarın
Tanımlanmasına Dair Kılavuz”un 20. maddesi doğrultusunda kesin bir ilgili ürün pazarı
tanımlaması yapılmasına gerek görülmemiştir.
I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
(16) Önaraştırma tarafı teşebbüslerin her ikisi de ihracat yapmakla birlikte vakumlu cam tüp
satışlarını Türkiye genelinde gerçekleştirmektedir. Bu çerçevede ilgili coğrafi pazarın
Türkiye olarak ele alınması mümkün olmakla birlikte, pazarın tespit edilmesi sonuç
açısından belirleyici olmadığından, dosya kapsamında ilgili coğrafi pazarın
tanımlanmasına gerek duyulmamıştır.



3 2011/7 sayılı Tebliğ’in 1. maddesi ile vakumlu cam tüp ithalatında CIF kıymet üzerinden 20 ABD
Doları/kg gözetim uygulaması getirilmiştir. 06.07.2011 tarihli ve 27986 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin 2011/7 Sayılı Tebliğ’de Değişiklik
Yapılması Hakkında Tebliğ ile 2011/7 sayılı Tebliğ’in 1. maddesinde değişiklik yapılarak, söz konusu tutar
6 ABD Doları/kg olarak uygulanmaya başlamıştır.
20-37/506-224
5/13

I.3. Yapılan Tespitler
I.3.1. Önaraştırma Sürecinde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(17) İncelenen teşebbüslerin mahallinde yapılan yerinde incelemelerde iddia konusu
iddiaları destekleyecek nitelikte herhangi bir bilgi veya belge bulunmamıştır. Yerinde
inceleme tutanaklarına yansıyan taraf ifadeleri ve bilgi/belge sunumlarına ilerleyen
bölümlerde yer verilmiştir.
I.3.2. 23.02.2017 Tarih ve 17-08/100-43 Sayılı Kurul Kararı
(18) ASLANLAR METAL’in ve SOLAR-SAN’ın vakumlu cam tüp ürün arzını kısıtlamak
ve/veya fiyatını artırmak üzere anlaşma yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti üzerine başlatılan soruşturmada, delil olarak
elde edilen kısa mesajlar ASLANLAR METAL’in ve SOLAR-SAN’ın LARA SOLAR’a4
yönelik olarak rekabeti kısıtlama amacı taşıyan tekliflerde bulunduğunu gösterse de
LARA SOLAR, dosya kapsamında sunduğu bilgi ve belgelerde, SOLAR-SAN’ın ve
ASLANLAR METAL’in farklı zamanlarda kendisini ortak bir fiyat uygulanması
konusunda zorladığını, anılan teşebbüslerin cam eritme fırınını kapatmaları mümkün
olmadığı için ürünün fiyatını yükseltmek amacıyla ham boru stoklamak yoluna gittiklerini
ancak LARA SOLAR’ın kısa mesajlar yoluyla kendisine yapılan davete icabet etmediğini
ifade etmiştir. Nitekim Kurul önaraştırma sürecinde incelenen taraf konumunda bulunan
LARA SOLAR’ın rakipleriyle rekabeti engellemeye yönelik bir anlaşma yapma
konusundaki yaklaşımının olumsuz olduğunu değerlendirmiş ve LARA SOLAR
hakkında soruşturma açılmasına yer olmadığına hükmetmiştir.
(19) ASLANLAR METAL ve SOLAR-SAN arasında rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma olduğuna
dair doğrudan delillerin bulunmaması üzerine teşebbüslerin piyasa davranışları; kurulu
kapasiteleri, kapasite kullanım oranları, üretim miktarları, stok miktarları, satış fiyatları
gibi değişkenler üzerinden incelenmiş ve vakumlu cam tüp arzının kısıtlanmasına
yönelik bir davranışlarının bulunmadığı açıkça ortaya konulmuştur. İnceleme döneminin
bazı bölümlerindeki fiyat artışlarının, teşebbüslerin üretim maliyetlerinde aynı dönemde
meydana gelen değişikliklerle birlikte incelenmesi sonucunda, fiyat artışlarının
maliyetlerde ortaya çıkan artışın bir yansıması olduğu ve bu nedenle teşebbüsler
arasında fiyat tespitine yönelik bir anlaşmanın göstergesi olarak değerlendirilemeyeceği
kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla incelenen tarafların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini
ihlal etmedikleri sonucuna ulaşılmıştır.
I.4. Değerlendirme
I.4.1. ASLANLAR METAL ve LARA SOLAR’ın Rekabeti Kısıtlayıcı Bir Anlaşma
İçerisinde Olduklarına İlişkin İddianın Değerlendirilmesi
(20) Dosya kapsamında şikâyetçiler ile yapılan telefon görüşmelerinde yalnızca bir şikâyetçi
tarafından ASLANLAR METAL ile LARA SOLAR’ın anlaşmış olabileceği, buna göre
LARA SOLAR’ın üretim tesisinde sorun olduğunu gerekçe göstererek üretimini
durdurduğu ve ASLANLAR METAL’in aşırı kâr elde etmesine imkan tanıdığı, ilerleyen
süreçte ise ASLANLAR METAL’in bakıma gireceği ve LARA SOLAR’ın aşırı kâr elde
etmesine imkan tanıyacağı beklentisinin olduğu ifade edilmiştir. Şikâyetlerin çoğunluğu
ASLANLAR METAL’in aşırı fiyat uygulaması yönünde olsa da ASLANLAR METAL ve
LARA SOLAR’ın sahiplerinin kardeş olduğu ve birbirleriyle anlaşarak LARA SOLAR’ın
üretim tesisini bakıma aldığı iddiasının dile getirilmesi nedeniyle dosya konusu
önaraştırma LARA SOLAR’ı da kapsayacak şekilde yapılmıştır.

4 Söz konusu kararda LARA SOLAR’dan ORTADOĞU ALÜMİNYUM olarak bahsedilmektedir. Karışıklığa
yer verilmemesi adına burada LARA SOLAR isminin kullanılmasına devam edilmiştir.
20-37/506-224
6/13

(21) Dosya kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemelerde bu iddiayı destekleyecek
nitelikte herhangi bir bilgi ve/veya belge bulunmamıştır. LARA SOLAR’ın üretim tesisini
bakıma almasına ilişkin olarak yaptığı açıklamada, üretim fırınının ekonomik ömrünü
tamamlamasından dolayı zorunlu olarak bakıma gittiği, buna ilişkin olarak Adana Sanayi
Odası tarafından 27.02.2020 tarihinde alınmış bir ekspertiz raporunun bulunduğu,
fırınının bakım sürecinin tahmin ettiklerinden uzun sürdüğü ifade edilmiştir. Üretim fırını
tadilatı için gerekli kalifiye mühendislerin Çin’den gelmesi gerektiği ancak pandemi
dolayısıyla seyahat kısıtlamasının buna engel olduğu, nihayetinde gerekli ekipmanların
ithalatını gerçekleştirerek kendi bünyesindeki mühendislerin çabasıyla bunu tadil
etmeye çalıştıkları, bu sebeple bakımın normalden uzun sürdüğü ve 20.06.2020 tarihi
itibarıyla yeniden üretime başladıkları belirtilmiştir.
(22) Hakkında önaraştırma yürütülen iki teşebbüsün sahiplerinin akrabalık ilişkisi içinde
olması söz konusu iddiaları destekler gibi görünse de LARA SOLAR tarafından
ASLANLAR METAL ile aralarında hukuki ya da organik bir bağ bulunmadığı, bilakis
aralarında husumet olduğu ve sıkı bir rekabet içerisinde bulundukları belirtilmiştir.
ASLANLAR METAL tarafından ise iki kardeşin 2003 yılında firma ortaklıklarını bitirdikleri
ve o tarihten itibaren hiçbir şekilde görüşmedikleri ve küskünlüklerinin devam ettiği
beyan edilmiştir. Ayrıca 2012 yılında LARA SOLAR’ın ASLANLAR METAL aleyhine
mahkemeye başvurduğu, ASLANLAR METAL’in Türk Patent Enstitüsü’nden edindikleri
Faydalı Model ve Endüstriyel Tasarım belgelerinin iptali için dava açtığı belirtilmiştir.
(23) ASLANLAR METAL’in sahibi Mehmet ASLAN’ın LARA SOLAR’ın bir yetkili personeline
karşı davranış ve eylemlerinden dolayı yargılanarak ceza aldığı LARA SOLAR
tarafından belirtilmiştir. Ayrıca ASLANLAR METAL’in LARA SOLAR aleyhine haksız
rekabet davası açtığı ve temyiz sürecinin devam etmekte olduğu bilgisi edinilmiştir.
(24) İki teşebbüs sahiplerinin aralarında akrabalık ilişkisinin olması ilk bakışta anlaşma
yaptıkları iddiasının muhtemel olabileceğini düşündürse de yukarıda bahsedilen ve
yargı yoluna taşınmış husumetler göz önüne alındığında, söz konusu teşebbüslerin
anlaşma yapmaları noktasında akrabalık ilişkisinin güdüleyici bir sebep olmadığı
anlaşılmaktadır.
(25) Sonuç olarak LARA SOLAR ile ASLANLAR METAL’in rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma
içerisinde olduklarına ilişkin yerinde incelemelerde herhangi bir bilgi ve belge
edinilmemiş olması, LARA SOLAR’ın cam fırınının tadilata girmiş olduğu hususuna
ilişkin beyanın ve bu yönde resmi belgelerin bulunması, taraflar arasında uzun yıllardır
süre gelen husumet ve hukuki süreçlerin aralarında anlaşmış oldukları iddiasını
desteklememesi hususları birlikte değerlendirildiğinde, ASLANLAR METAL ve LARA
SOLAR’ın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri sonucuna varılamamaktadır.
I.4.2. ASLANLAR METAL’in Aşırı Fiyatlama Yoluyla Hâkim Durumunu Kötüye
Kullandığına İlişkin İddianın Değerlendirilmesi
(26) Tüm şikâyetler birlikte değerlendirildiğinde, ASLANLAR METAL’in vakumlu cam tüp
ürününün aktif olarak tek üreticisi konumunda bulunduğu dönemde bu ürünün adet satış
fiyatında %100’ün üzerinde zam yaptığı ve haksız kazanç sağladığının iddia edildiği
görülmektedir. Başvuru konusunu oluşturan ihlal iddialarının başlangıç tarihinin 2020
yılı Şubat ayının sonu olduğu görülmektedir. 27.02.2020 tarihinde LARA SOLAR’ın
üretim tesisinin bakıma alındığı bilindiğinden esasen ihlal iddialarının bu dönem ile
başladığı anlaşılmaktadır.
(27) Aşırı fiyat uygulaması 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında, hâkim durumun
kötüye kullanılması davranışlarından birini teşkil etmektedir. Bir eylemin hâkim durumun
kötüye kullanılması olarak değerlendirilebilmesi için teşebbüsün hâkim durumda
20-37/506-224
7/13

bulunması ve hâkim durumdaki teşebbüsün eyleminin kötüye kullanma olarak kabul
edilebilecek nitelikte olması gerekmektedir. Rekabet hukuku kapsamında aşırı
fiyatlandırma, “hâkim durumdaki bir teşebbüsün fiyatının sürekli bir biçimde ve önemli
ölçüde rekabetçi fiyatın üzerinde olması hali” olarak tanımlanmaktadır.
(28) Değerlendirme kapsamında öncelikle vakumlu cam tüp pazarında faaliyet gösteren
teşebbüslerin pazar payları incelenmiştir. Daha önce de ifade edildiği üzere bu pazarda
toplam üç yerli üretici bulunmaktayken SOLAR-SAN 2019 yılının Nisan ayında
fabrikasını kapatmış, bu süreçten sonra vakumlu cam tüp ürünü LARA SOLAR ve
ASLANLAR METAL tarafından üretilmeye devam etmiştir. Bunun yanında bahse konu
ürüne 2011/7 sayılı Tebliğ kapsamında Mayıs 2011 tarihinde getirilen ek gümrük vergisi
sebebiyle vakumlu cam tüp ithalatı ihmal edilebilir düzeye gerilemiştir.
(29) Dosya kapsamında SOLAR-SAN ile iletişime geçilmeye çalışılmış ancak firmanın
halihazırda kapanmış olmasından dolayı resmi internet sitelerinde yer alan telefon
numaraları ve e-posta adreslerinden kendileri ile iletişim kurulması mümkün olmamıştır.
Ayrıca pazarda gerçekleşen ithalata ilişkin sağlıklı verilere erişilememiş ancak sektörde
faaliyet gösteren teşebbüslerden ithalatın ihmal edilebilir düzeyde olduğu bilgisi
alınmıştır. Bu sebeplerle pazar payları LARA SOLAR ve ASLANLAR METAL’in satış
miktarları üzerinden hesaplanmıştır. Bahse konu hesaplamalara aşağıdaki tabloda yer
verilmektedir.
Tablo 1: ASLANLAR METAL ve LARA SOLAR’ın Yıllara Göre Satış Miktarları (Adet)
Yıl

Teşebbüs
2015 2016 2017 2018 2019 20205
ASLANLAR
METAL
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
LARA SOLAR (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüsler tarafından sunulan bilgi ve belgeler
Tablo 2: ASLANLAR METAL ve LARA SOLAR’ın Yıllara Göre Satış Miktarları Üzerinden Hesaplanan
Pazar Payları
Yıl

Teşebbüs
2015 2016 2017 2018 2019 2020
Aslanlar Metal (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Lara Solar (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüsler tarafından sunulan bilgi ve belgeler
(30) Görüldüğü üzere 2015 yılından LARA SOLAR’ın fırınının tadilata girdiği 2020 yılına
kadar iki teşebbüsün satış miktarı bazında pazar payları (…..). Öte yandan Şubat 2020
tarihinde LARA SOLAR’ın fırınının tadilata alınmasıyla birlikte söz konusu teşebbüs
yalnızca stoktaki ürünlerinin satışını gerçekleştirmiş, ASLANLAR METAL ise bu süreçte
üretime devam etmiştir. Bunun sonucunda 2020’nin ilk beş ayına göre hesaplanan
pazar paylarına göre ASLANLAR METAL’in payı %(…..)’ye yükselmiştir.
(31) Bu sürecin akabinde Haziran 2020 itibarıyla LARA SOLAR’ın üretim faaliyetine tekrar
başladığı anlaşılmıştır. Her ne kadar Şubat-Mayıs arasındaki dönem için ASLANLAR
METAL’in pazar payı yüksek olsa da bunun kısa bir dönem için geçerli olması, istikrar
göstermemesi, 2019 yılının Nisan ayına kadar SOLAR-SAN firmasının da üretimde
olması ve halihazırda LARA SOLAR’ın tekrar faaliyete geçmiş olması sebebiyle
ASLANLAR METAL‘in bu pazar payının tek başına hâkim durumuna ilişkin bir gösterge

5 Aksi belirtilmedikçe 2020 yılı verisi yalnızca Ocak-Mayıs dönemi verilerini içermektedir.
20-37/506-224
8/13

kabul edilemeyeceği ve teşebbüsün rekabetçi baskılardan belirgin şekilde bağımsız
davranma gücüne sahip olduğu sonucuna varılamayacağı değerlendirilmektedir.
(32) Öte yandan dosya kapsamında yer alan şikâyetlerin ASLANLAR METAL’in pazarda tek
başına üretim yaptığı dönemde yoğunlaşması sebebiyle iddia edildiği gibi bir fahiş zam
yaparak aşırı fiyatlamada bulunup bulunmadığı da incelenmiştir. Bu değerlendirme için
ekonomik değer testi uygulanmıştır. Söz konusu testin ilk aşaması incelemeye konu
olan ürünün fiyatının aşırı olup olmadığını tespit etmeye yönelik fiyat-maliyet
karşılaştırmasını, ikinci aşaması ise ürünün fiyatının kendi içinde ya da rakip ürünlerin
fiyatlarına kıyasla haksız olup olmadığını tespit etmeye yönelik fiyat kıyaslamasını
içermektedir.
(33) Aşağıda ASLANLAR METAL ve LARA SOLAR’ın Haziran 2019-Mayıs 2020 tarihleri
arasındaki aylık birim maliyet, birim fiyat ve kâr marjlarına ilişkin grafiklere yer
verilmektedir:
Grafik 1: ASLANLAR METAL Vakumlu Cam Tüp Birim Maliyeti ve Birim Satış Fiyatları


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten gelen bilgiler
Grafik 2: LARA SOLAR Vakumlu Cam Tüp Birim Maliyet ve Birim Satış Fiyatları6


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten gelen bilgiler
Grafik 3: ASLANLAR METAL ve LARA SOLAR Vakumlu Cam Tüp Birim Maliyetlerinin Karşılaştırılması


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten gelen bilgiler

Grafik 4: ASLANLAR METAL ve LARA SOLAR Vakumlu Cam Tüp Birim Satış Fiyatlarının
Karşılaştırılması


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten gelen bilgiler




6 2020 yılı Mart ayı ile birlikte LARA SOLAR’ın tesisi bakıma girdiğinden üretim yapılamamış ve bu
nedenle maliyet yapısı oluşturulamamıştır.
20-37/506-224
9/13

Grafik 5: ASLANLAR METAL ve LARA SOLAR Vakumlu Cam Tüp Birim Kâr Marjlarının Karşılaştırılması


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten gelen bilgiler
(34) Görüldüğü üzere ASLANLAR METAL (…..) ile faaliyet göstermiştir. Diğer bir deyişle
teşebbüs yurt içi satışlarının %(…..)’unu oluşturan 47’lik vakumlu cam tüp ürününde
sattığı birim ürün başına (…..). Edinilen bilgiye göre ASLANLAR METAL’in bu ürünün
üretimini gerçekleştirdiği fırınında Ağustos 2019 tarihinde bir yangın meydana gelmiş
ve Ağustos ve Eylül ayları boyunca fırın bakıma alınmıştır. Bu durum ASLANLAR
METAL’in üretim maliyetlerini oldukça yükseltmiş ancak birim satış fiyatlarında belirgin
bir artış meydana getirmemiştir. Bu gibi durumlarda teşebbüslerin stoklarında bulunan
ürünlerin satışına devam ettikleri anlaşılmaktadır.
(35) 2019 yılının geri kalan aylarında da teşebbüsün (…..) satış yaptığı görülmektedir.
ASLANLAR METAL’den edinilen bilgilere göre, vakumlu cam tüp ürününe olan talebin
nispeten sabit olması ve cam fırınının durdurulamaması, diğer bir deyişle hiç durmadan
üretim yapmak zorunda olunan bir teknolojiye sahip olması ve üretim sürecinde verilen
fireler sebebiyle bazı ürünlerin geri dönüştürülme maliyetine de katlanılması gibi
sebeplerden ötürü teşebbüslerin kâr oranlarında dalgalanmalar yaşanmakta, kesintisiz
üretim nedeniyle stoklarda önemli artışlar yaşanabilmekte ve bu durum da dönem
dönem maliyet altı satış yapılmasına neden olmaktadır.
(36) Teşebbüsün kâr marjı grafiği incelendiğinde 2019 yılı Ağustos ayında %(…..); 2020 yılı
Şubat ayında ise %(…..) oranında (…..) olduğu görülmektedir. ASLANLAR METAL’e
yönelik şikâyetlerin başladığı Mart 2020 tarihinden itibaren ise teşebbüs kâra geçmiş,
bu oran Mart ayında %(…..)’e, Nisan ayında en yüksek oran olan %(…..)’a çıkmış,
Mayıs ayında ise %(…..)’ye düşmüştür. Sonuç olarak LARA SOLAR’ın faaliyetine ara
verdiği üç aylık dönemde ASLANLAR METAL’in 47’lik vakumlu cam tüp ürünü birim
başına ortalama %(…..) kâr ettiği, en fazla kâr ettiği ayda ise %(…..) kâr elde ettiği tespit
edilmiştir7.
(37) ASLANLAR METAL’e ait maliyet verilerinden teşebbüsün birim maliyetinde 2020 yılı
başından itibaren gözle görülür bir artış yaşandığı anlaşılmaktadır. Teşebbüs tarafından
gönderilen veriler incelendiğinde ham madde ve kimyasallar, elektrik, doğalgaz, emek
maliyetleri ve işletme giderleri olmak üzere tüm maliyet kalemlerinde artış
gözlenmektedir. Bahse konu durum birim maliyet ve birim fiyatların karşılaştırıldığı
Grafik-1’de görülmektedir. Dolayısıyla ASLANLAR METAL’in, LARA SOLAR’ın
faaliyette olmadığı dönem içerisinde fiyatlarında meydana gelen artışın bir kısmı, aynı
dönemde maliyetlerinin artmış olmasıyla açıklanabilmektedir.
(38) Konuya ilişkin ASLANLAR METAL tarafından yapılan açıklamada, piyasadaki
rekabetten dolayı fiyatların bir süredir düşüşte olduğu, bazı dönemlerde maliyetin
altında satış gerçekleştirdikleri; öte yandan üretim maliyetlerindeki artış ve satış
politikalarında yaptıkları değişiklikler sonucunda (vadeli satış) fiyatların kendiliğinden
normal seviyelere çıkmaya başladığı, döviz kurlarında yaşanan artış da göz önünde

7 01.03.2007 tarihli ve 07-18/164-54 sayılı Biletix kararında aşırı fiyatın tespiti için %11-18 aralığında olan
marjın aşırı olmadığı değerlendirilmiştir. Keza 26.05.2006 tarihli ve 06-36/462-124 sayılı MTS kararında
Kurul, Wolf marka kombilerin yedek parçalarıyla başka bir teşebbüs tarafından ithal edilen benzer
niteliklere sahip bir kombinin yedek parçaları arasında tespit edilen %25-30 aralığındaki fiyat farklılıklarını
aşırılığın tespiti için yeterli bulmamıştır.
20-37/506-224
10/13

bulundurulduğunda esasen piyasada makul ve sürdürülebilir satış fiyatlarının oluşmaya
başladığı, dolayısıyla aşırı fiyatlama gibi bir uygulamalarının olmadığı belirtilmiştir.
Ayrıca teşebbüs, fiyat düşüşlerinin olduğu dönemlerde ellerindeki stokların satışı
yoluyla rekabet ettiklerini, stokların tükenmesinin akabinde maliyetlerde yaşanan artış
ile birlikte yeni fiyatlarında artışa gitmek durumunda kaldıklarını ifade etmiştir.
(39) Aynı dönemde LARA SOLAR’ın birim maliyet ve birim fiyatları incelendiğinde ise
teşebbüsün ASLANLAR METAL’e göre (…..) yapısı olduğu anlaşılmaktadır. Bu
bağlamda teşebbüs 2019 yılının ikinci yarısında ortalama %(…..) kârlılık göstermiştir.
Bununla birlikte 2020 yılı Ocak ayı itibarıyla teşebbüsün birim maliyetlerinde artış
meydana gelmiş ve bu artış fiyatlarına da yansımıştır. Şubat ayı sonunda cam fırınının
tadilata girmesiyle birlikte teşebbüsün üretimi durmuş ve teşebbüs yalnızca stoklarında
yer alan sınırlı sayıda vakumlu cam tüp ürününün satışını gerçekleştirmiştir. Fırının
tadilatta olduğu üç ay boyunca teşebbüs tarafından birim maliyet hesaplaması
yapılmamış ancak bu süreçte katlanılan işletme giderleri vb. kalemlere ilişkin
maliyetlerin, üretimin başladığı dönemden sonra fiyatlara yansıtılmak durumunda
kalındığı bilgisi edinilmiştir.
(40) Teşebbüsün Haziran ayı ortasında tekrar üretime başlamasıyla birlikte birim
maliyetlerinde oldukça yüksek bir artış meydana gelmiş ve bu artış LARA SOLAR’ın
birim fiyatlarına yansımıştır. LARA SOLAR’dan alınan bilgiye ve incelenen maliyet
verilerine göre öncelikle elektrik birim fiyatlarındaki artış ile fırın tamiri için gerekli olan
ürünlerin ithalat maliyetleri, tamiratı tamamlanan fırında yapılan deneme üretimleri ve
bu süreçte kısıtlı sayıda mamul üretilebilmesi toplam maliyetlerindeki artışa sebep
olmuştur. Konuyla ilgili teşebbüs tarafından yapılan açıklamada piyasadaki talep darlığı,
2020 yılı itibarıyla asgari ücrette yapılan artış ve pandemi sürecinde artan işçilik
maliyetleri ve elektrik, doğalgaz gibi genel üretim giderlerinin etkisiyle fiyatlarda artış
yaşanmıştır8. Ayrıca cam üretim fırınında durmaksızın üretim devam etmek zorunda
olduğundan üretilen yarı mamul niteliğindeki camlar geri dönüşümle tekrar ham madde
olarak kullanılmakta ve bu da birim maliyetlerde artışa neden olmaktadır.
(41) Teşebbüsün Haziran ayının ortasından itibaren üretime geçmiş olması sebebiyle Mart,
Nisan ve Mayıs aylarında maliyet yapısı oluşmadığından kâr marjı tespit edilememiş ve
ASLANLAR METAL ile karşılaştırılması mümkün olmamıştır. Diğer taraftan birim
maliyetlerin benzer şekilde iki teşebbüste de yükseldiği net şekilde görülmüştür. Bunun
yanında LARA SOLAR’ın 2020 yılı Haziran ayındaki 47’lik vakumlu cam tüp ürünü birim
maliyeti bir önceki yılın aynı ayına göre %(…..) artmış, birim fiyatı (…..) TL’ye yükselmiş
ve kâr marjı %(…..) olarak gerçekleşmiştir.
(42) Son olarak ASLANLAR METAL’in, LARA SOLAR’ın faaliyetine ara verdiği 2020 yılının
ilk beş ayında vakumlu cam tüp ürününden elde ettiği birim başına kârı, 2017, 2018 ve
2019 yıllarındaki kâr marjlarıyla karşılaştırılmıştır. Konuya ilişkin tablo ve grafiğe
aşağıda yer verilmektedir.
Tablo 3: ASLANLAR METAL’in Aylara ve Yıllara Göre Vakumlu Cam Tüp Ürünü Kâr Marjı (%)
Tarih 2017 2018 2019 2020
Ocak (…..) (…..) (…..) (…..)
Şubat (…..) (…..) (…..) (…..)
Mart (…..) (…..) (…..) (…..)
Nisan (…..) (…..) (…..) (…..)
Mayıs (…..) (…..) (…..) (…..)
Haziran (…..) (…..) (…..) (…..)
Temmuz (…..) (…..) (…..) (…..)
Ağustos (…..) (…..) (…..) (…..)

8 Bu maliyet kalemlerinde yaşanan artışların nihai etkisi Grafik 3’te görülmektedir.
20-37/506-224
11/13

Eylül (…..) (…..) (…..) (…..)
Ekim (…..) (…..) (…..) (…..)
Kasım (…..) (…..) (…..) (…..)
Aralık (…..) (…..) (…..) (…..)
Ortalama (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler
Grafik 6: ASLANLAR'ın 2017-2020 Yılları Arasındaki Kâr Marjlarının Seyri


(…..TİCARİ SIR…..)


Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler
(43) Öncelikle, tablodan görüldüğü üzere, ASLANLAR METAL’in 2017, 2018 ve 2019
yıllarında da vakumlu cam tüp ürününden elde ettiği kâr aylara göre değişkenlik
göstermektedir. Daha önce de yer verildiği üzere bahse konu durum teşebbüsün
kendisince de ifade edilmiş ve stoklardaki ürünlerin eritilmesi, piyasadaki rekabetin seyri
ve talepteki dalgalanmaların fiyat ve kâr marjlarında dönemsel değişime sebep olduğu
belirtilmiştir. İşbu veriler de teşebbüsün beyanını destekler niteliktedir. İlaveten, grafik
incelendiğinde ASLANLAR METAL’in kârlılığında (…..) eğilimi olduğu anlaşılmaktadır.
Söz konusu durum temel olarak maliyetlerdeki yükselme ile açıklanabilmektedir.
Vakumlu cam tüp birim fiyat değişiminin maliyetlerdeki yükselmeyi karşılamadığı
dönemlerde (…..). Yıllık ortalamalara bakıldığında teşebbüs 2017 yılında %(…..) kâr
etmişken bu oran 2018 yılında %(…..) olarak gerçekleşmiştir. 2019 yılında ise Ağustos
ayında cam üretim fırınında meydana gelen (…..).
(44) ASLANLAR METAL’in 2017-2019 yılları arasında elde ettiği kâr marjı 2020 yılının ilk
beş ayında ya da LARA SOLAR’ın üretime ara verdiği dönemde elde ettiği kâr marjıyla
karşılaştırıldığında kayda değer ölçüde bir farklılaşma olmadığı değerlendirilmektedir.
Bir başka deyişle ASLANLAR METAL’in aşırı fiyat uyguladığı iddialarının işaret ettiği
dönemin kâr marjları, geçmiş yılların kâr marjlarıyla kıyaslandığında benzer seyrin
izlendiği görülmüştür. Zira ASLANLAR METAL’in vakumlu cam tüp birim başı kârı
geçtiğimiz yıllarda da aylara göre değişkenlik göstermiştir. Diğer taraftan 2020 yılının
ortalama kâr marjı (…..) olarak gerçekleşmiş olup 2019 yılının ortalamasına göre daha
yüksektir. (…..). LARA SOLAR’ın üretiminin olmadığı Mart, Nisan ve Mayıs ayları ele
alındığında dahi ASLANLAR METAL’in ortalama kârı %(…..) olarak hesaplanmıştır. Söz
konusu oranın geçmiş yıllarda teşebbüs tarafından elde edilen birçok aylık, dönemsel
ve yıllık kâr marjının altında kaldığı görülmektedir.
(45) Yapılan değerlendirmede özetle;
- LARA SOLAR’ın cam üretim fırınının tadilata girdiği 2020 yılına (Şubat ayı) kadar
ASLANLAR METAL ile LARA SOLAR’ın pazar paylarının (…..),
- 2020 yılının ilk beş ayı içerisinde, LARA SOLAR’ın Şubat-Mayıs dönemleri arasında
yalnızca stoklarında bulunan vakumlu cam tüp ürünlerinin satışını
gerçekleştirebilmesi sebebiyle ASLANLAR METAL’in pazar payının %(…..)’ye
çıktığı,
- Bu sürenin bir teşebbüsün ilgili pazarda hâkim durumda olduğuna dair bir sonuca
varılabilmesi için yeterli olmadığı,
- Zira hâkim durum sonucuna varabilmek için bir teşebbüsün bu konumunu süreklilik
arz eden şekilde koruyabilmesi ve rekabetçi baskılardan belirgin şekilde bağımsız
20-37/506-224
12/13

davranma gücüne sahip olması gerektiği; eldeki veriler ile bu sonuca varmanın
mümkün olmadığı,
- LARA SOLAR’ın üretime ara verdiği Mart-Mayıs 2020 tarihleri arasında ASLANLAR
METAL’in hâkim durumda olduğu sonucuna varılsa dahi, bu dönem içerisinde
teşebbüsün birim kâr marjının ortalama %(…..) olduğu, en yüksek ayda ancak
%(…..)’a çıktığı ve Mayıs ayında %(…..)’a düştüğü,
- Aşırı fiyatlama yoluyla hâkim durumun kötüye kullanıldığı sonucuna varabilmek için
teşebbüsün fiyatlarının sürekli bir biçimde ve rekabetçi fiyatın önemli ölçüde üzerinde
olması gerektiği ancak ASLANLAR METAL’in kısıtlı bir dönem boyunca ortaya çıkmış
olan fiyat artışının bu kapsamda değerlendirilemeyeceği,
- ASLANLAR METAL’in 2019 yılı ortasından sonuna kadar vakumlu cam tüp ürünü
satışından birim başına (…..) olduğu,
- ASLANLAR METAL’in 2017, 2018 ve 2019 yıllarında vakumlu cam tüp üretiminden
elde ettiği aylık ve yıllık birim başına kâr, 2020 yılı oranları ile karşılaştırıldığında
teşebbüsün LARA SOLAR’ın faaliyetine ara verdiği dönemde kârlılığında belirgin bir
artış ortaya çıkmadığı,
- 2017-2019 birim maliyet, birim fiyat ve birim kâr marjı verileri incelendiğinde,
teşebbüs tarafından daha önce ifade edildiği üzere söz konusu sayılarda aylık ve
dönemlik iniş ve çıkışların yaşanabildiği,
- Bu durumun stoklardaki ürünlerin satışı, talepteki değişimler, piyasadaki rekabet ve
maliyet kalemlerindeki değişim ile açıklanabildiği,
- 2017 yılından itibaren genel eğilimin birim maliyetlerin artması ve kâr marjının
düşmesi şeklinde gerçekleştiği,
- Fiyatların artış gösterdiği dönemde teşebbüsün maliyetlerinde de belirgin bir artış
yaşandığı,
- Fiyatların düşük olduğu dönemde ASLANLAR METAL’in cam üretim fırınının
durmaksızın çalışmak zorunda olmasından dolayı elinde bulunan fazla stoklarını
erittiği ancak sonrasında maliyet artışlarını fiyatına yansıtmaya başladığı ve
- ASLANLAR METAL’in tek rakibi konumundaki LARA SOLAR’ın maliyetlerinde de
benzer artışlar olduğu ve bu artışı fiyatlarına yansıttıkları, Haziran ayı ortalama birim
fiyatlarının (…..) TL’ye kadar yükseldiği
anlaşılmıştır.
(46) Fiyat ve maliyet kalemlerine ilişkin yukarıda yer verilen değerlendirmelere ek olarak
vakumlu cam tüp pazarında ürünün homojen bir ürün olmasından kaynaklı olarak
rekabetin fiyat unsuru etrafında şekillendiği, cam üretim fırınının durmaksızın çalışmak
zorunda olmasının zaman zaman teşebbüslerin elinde stok birikimine neden olması ve
depo maliyetlerini düşürmek amacıyla stokları eritmek için fiyatlarda dönemsel düşüşler
yapabildikleri, piyasaya girişin önünde herhangi bir hukuki veya yapısal engel
bulunmadığı, her iki teşebbüs tarafından sahip olunan iki cam üretim fırınının pazardaki
vakumlu cam tüp talebini karşılamak için yeterli olduğu tespit edilmiştir.
(47) Yukarıda yer verilen tüm hususlar birlikte ele alındığında ASLANLAR METAL’in aşırı
fiyatlama yoluyla hâkim durumunu kötüye kullandığı ve 4054 sayılı Kanun’un 6.
maddesini ihlal ettiği sonucuna varılamayacağı kanaatine varılmıştır.


20-37/506-224
13/13

J. SONUÇ
(48) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın
tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak
üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.



Full & Egal Universal Law Academy