Rekabet Kurumu - Karar Sayı 20-39/541-242

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2020-3-022 (Devralma)
Karar Sayısı : 20-39/541-242
Karar Tarihi : 27.08.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan) Şükran KODALAK, Ahmet
ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER: İbrahim Hilmi KOÇAK, Pelin TEBER, Nur ÖZKAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Nestle Türkiye Gıda Sanayi A.Ş.
Temsilcileri: Av. M. Togan TURAN, Av. İlayda GÜNEŞ
Av. Nazlı UNGAN
Orjin Maslak, Eski Büyükdere Cad. No:27 K:11 Maslak/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Türkiye'deki ev dışı kahve kanalına yönelik olan ve dolaylı
olarak M.H. Alshaya Co., nihai olarak Alshaya Ailesi tarafından işletilip kontrol
edilen belirli varlıkların tek kontrolünün Nestle S.A. tarafından devralınması
işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 22.04.2020 tarih ve 3900 sayı ile
giren ve 12.08.2020 tarih ve 8440 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine
düzenlenen 19.08.2020 tarih ve 2020-3-022/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda; Shaya Kahve Sanayi ve Ticaret A.Ş. (SHAYA) aracılığıyla dolaylı olarak
M.H. Alshaya Co.(ALSHAYA) ve nihai olarak Alshaya ailesi tarafından işletilmekte ve
kontrol edilmekte olan Türkiye’de ev dışı kahve kanalına yönelik belirli varlıkların tek
kontrolünün Nestle Türkiye Gıda Sanayi A.Ş. (NESTLE TÜRKİYE) vasıtasıyla Nestle
S.A. (NESTLE) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.
(5) Bildirime konu işlem, NESTLE TÜRKİYE ve SHAYA arasında bir Varlık Alım
Sözleşmesi ile gerçekleştirilecektir. İşlem; pay, hisse senedi, menkul kıymet veya
diğer özsermaye paylarının alımını veya lisans veya herhangi bir fikri mülkiyet
hakkının devrini içermemekte olup devre konu varlıklar SHAYA’ya ait (…..) adet
makine, yedek parça ile stant, buzdolabı, POS makineleri gibi diğer ilgili ekipmandan
ibarettir. Bu makineler, SHAYA’nın Branded Solutions bölümüne aittir ve bu bölüm de
On the Go (OTG) ve We Proudly Serve (WPS) olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bu
varlıklar, Starbucks lisansı kapsamında olup hâlihazırda Türkiye’de ALSHAYA
tarafından işletilmektedir. (…..).
(6) 2020/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi
uyarınca “[kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde] bir veya daha fazla
teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse
ya da malvarlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha
20-39/541-242
2/8
fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla
kişi tarafından devralınması” işlemi devralma sayılmaktadır. Öte yandan, rekabet
hukukunda malvarlıklarına ilişkin her tür devir işlemi, yoğunlaşma olarak kabul
edilmemektedir. Bu tür bir işlemin yoğunlaşma olarak değerlendirilebilmesi için ilgili
teşebbüsün cirosunun tamamının ya da bir kısmımın devre konu mal varlığına
yüklenebilmesi, atfedilmesi ya da ilişkilendirilmesi gerekmektedir. Mevcut dosyada,
devre konu birim olan varlıklara, gelir getiren birimler olması sebebiyle ciro atfedilmesi
mümkündür. Bu çerçevede başvuru konusu işlemin, 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında
bir devralma işlemi olduğu değerlendirilmektedir. Öte yandan tarafların cirolarının söz
konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aşması nedeniyle,
işlemin izne tabi olduğu görülmektedir.
(7) Tarafların faaliyetleri arasında Türkiye’de yatay veya dikey bir örtüşmenin olup
olmadığı değerlendirildiğinde, devre konu varlıkların Türkiye’de WPS ve OTG
platformlarında yapılan kahve satışına odaklandığı anlaşılmaktadır. OTG platformu;
benzin istasyonları, üniversiteler, havaalanları, ofisler gibi kapalı veya kamuya açık
alanlarda kurulan, esasen kahve ve ilaveten ilgili kahve harici içecekler sunan self-
servis bir içecek hizmetidir. WPS platformu ise; oteller, spor kulüpleri, üniversiteler,
hastaneler, ofisler gibi mekânlardaki küçük Starbucks mağazaları olarak
tanımlanabilecektir. WPS platformunda esasen kahve ve ilaveten ilgili kahve harici
içecek hizmetleri sunulmakta olup mağazada standart bir Starbucks mağazası ile aynı
ekipmanlar bulunmaktadır. Baristalar müşteri (satış noktası) tarafından istihdam
edilmekle birlikte ALSHAYA tarafından eğitilmektedir. Devre konu varlıklar
kapsamındaki makinelerin kullanıldığı satış alanlarında başta kahve olmak üzere,
müşterinin tercihine göre çay, sıcak çikolata, meyve suyu gibi diğer bazı içecekler de
sunulabilmektedir. Kahve dışındaki diğer içecekler devre konu varlıkların
faaliyetlerinin yaklaşık %(…..) teşkil etmektedir.
(8) NESTLE; Nescafe Alegria, Nescafe Milano ve Nescafe Milano Corner1 aracılığıyla
üniversiteler, işletme ve endüstri, kafeler, hızlı servis restoranları ve oteller gibi çeşitli
ev dışı kanallarda sıcak ve soğuk içecek çözümleri sunmaktadır.
(9) Kahve hem evde hem de başta kafe ve restoranlar olmak üzere ev dışında
tüketilebilmektedir. Kahve tüketimine ilişkin olarak kahvenin başlı başına bir ilgili ürün
pazarı oluşturup oluşturmadığı ve alternatif ilgili ürün pazarı tanımlamaları
kapsamında AB Komisyonu Mondelez2 kararında kahve ürünleri satışının “ev içi” (in-
home) ve “ev dışı” (out-of home) kanallarına ayrılması gerektiğini belirtmiştir. Kararda
ev içi kanalın perakendeciler aracılığıyla veya doğrudan tüketiciye kahve satışını
içerdiği, ev dışı kanalın ise otellere, restoranlara, kafelere (Ho-re-ca), ofislere,
hastanelere, eğitim yerlerine ve diğer işyerlerine yapılan satışları kapsadığı ifade
edilmiştir3. Öte yandan Rekabet Kurulunun (Kurul) ev dışı kahve pazarına ilişkin
kararlarında “sıcak içecek makinelerinden satılan ürünler”4, “hazır kahve”5 ve “zincir
kahve dükkân işletmeciliği”6 pazarı gibi pazar tanımları yapıldığı görülmektedir.

1 Suda eriyen kahve sunan makinelerdir. Bu makineler, personel tarafından işletilen veya kendi kendine
hizmet verebilen ticari kahve makineleridir.
2 Case M.7292, DEMB / Mondelez / Charger OPCO, 5 Mayıs 2015.
3 agk, para.27. Ev dışı kanalının alt kırılımlara ayrılıp ayrılmaması noktasında ise Komisyon, arz ve
talep bakımından benzerlikleri göz önüne alarak ev dışı kanalındaki kahve satışının bütün olarak ayrı
bir ürün pazarı teşkil ettiğine, dolayısıyla bu pazarı alt kırılımlara ayırmamaya karar vermiştir.
4 18.02.2010 tarih, 10-18/198-74 sayılı Kurul kararı.
5 16.02.2010 tarih, 10-18/198-74 sayılı Kurul kararı.
6 16.12.2009 tarih, 09-59/1445-378 sayılı; 10.01.2013 tarih, 13-03/26-17 sayılı Kurul kararları.
20-39/541-242
3/8
(10) Mevcut dosya bakımından ise, Starbucks’ın perakende dükkânları ile WPS ve OTG
noktaları arasında bir alt kırılıma gidilip gidilemeyeceğini değerlendirmek üzere, bu
noktalarda satışa sunulan kahve ürünleri arasındaki fiyat farklılıkları incelenmiştir.
Yapılan incelemede örnek olarak Caffe Latte ürünü baz alındığında, perakende
mağazada ve OTG dükkanında satılan küçük boy Caffe Latte’nin fiyatının aynı
olduğu, diğer ürünlerde de fiyat açısından bir fark olmadığı görülmüştür. Verilen
bilgilerde, SHAYA’nın, WPS noktalarına yönelik olarak müşterilerine yalnızca yeniden
satış fiyatlarını tavsiye ettiği, müşterilerin nihai satış fiyatını kendi takdirlerine göre
belirlediği, tarafların WPS noktalarındaki nihai tüketici fiyatlarına ilişkin kesin bilgiye
sahip olmadıkları, bununla birlikte, her ne kadar bazı durumlarda daha yüksek fiyatlar7
söz konusu olabilse de, WPS satış fiyatlarının ağırlıklı olarak Starbucks kahve
dükkânlarının satış fiyatları ile uyumlu olduğu ifade edilmiştir.
(11) Dolayısıyla, perakende dükkânlarda satışa sunulan kahvelerle WPS ve OTG
noktalarında satışa sunulan kahvelerin fiyat ve içerikleri arasında ciddi bir fark
olmadığından WPS ve OTG iş modelleri için ayrı bir pazar tanımı yapılmasına gerek
bulunmamaktadır. Öte yandan, ilgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20.
paragrafında inceleme konusu işlemin olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde
rekabet açısından endişeler yaratmıyor olması halinde pazar tanımı
yapılmayabileceği ifade edilmiştir. Bu kapsamda, yapılacak olan değerlendirmeyi
değiştirmeyeceğinden ilgili ürün pazarı ve ilgili coğrafi pazar tanımlamasına gerek
görülmemiştir.
(12) Yukarıda bahsedildiği üzere, devre konu varlıkların faaliyetleri, OTG ve WPS
çözümleri aracılığıyla, ev dışı müşterilere kahve ve ilaveten sınırlı sayıda kahve harici
içeceklerin satışına odaklanmaktadır. NESTLE de Türkiye’de üniversiteler, işletme ve
endüstri noktaları, kafeler, hızlı servis restoranları ve oteller gibi ev dışı kanallarda
Nescafe Alegria, Nescafe Milano ve Nescafe Milano Corner gibi kahve ve kahve
harici içecek çözümleri sunmaktadır. Dolayısıyla, tarafların Türkiye’deki ev dışı kahve
ve ilgili kahve harici içecekler pazarındaki faaliyetleri yatay olarak örtüşmektedir.
Aşağıda yer alan tabloda tarafların ve rakiplerin ev dışı kanalda bardak sayısı
bakımından hesaplanan pazar paylarına yer verilmektedir.

Tablo 1- Tarafların ve Rakiplerin8 Ev Dışı Kanalda Bardak Sayısı Bazında Pazar Payları9

Teşebbüsler
2017 2018 2019
Bardak Sayısı Pazar
Payı (%)
Bardak Sayısı Pazar
Payı (%)
Bardak Sayısı Pazar
Payı (%)
NESTLE TÜRKİYE (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Hedef
Varlıklar
WPS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
OTG (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

7 Verilen bilgilerde, özellikle üniversite ve hastane kantinlerinde ve bazı lüks otellerde satış fiyatlarının
Starbucks kahve dükkânlarının satış fiyatlarından %(…..) daha yüksek olabildiği, öte yandan, özellikle
Akdeniz-Ege Bölgesi'nde her şey dâhil konseptinde hizmet veren bazı otellerde kahvenin (…..) olarak
sunulduğu belirtilmiştir.
8 JACOBS bardak sayısına ilişkin veri sunamamıştır.
9 Cevabi yazıya göre, devre konu varlıkların bardak sayısı bazında mevcut pazar payı verisi
bulunmadığından, tabloda yer alan veriler devre konu varlıklar kapsamındaki her bir makinede i) 2019
yılı için günde yaklaşık olarak (…..) bardak, ii) 2018 yılı için günde yaklaşık olarak (…..) bardak ve iii)
2017 yılı için günde yaklaşık olarak (…..) bardak satıldığı yönündeki varsayıma dayanılarak
hesaplanmıştır.
20-39/541-242
4/8
SHAYA (Starbucks) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MİKO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KAHVE DÜNYASI (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
CAFFE NERO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
CARIBOU (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TCHİBO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MEPOL (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
GLORIA JEANS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SCHILLER (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ev Dışı Toplam 6.600.000.000 100,00 6.706.479.850 100,00 6.498.724.460 100,00
Kaynak: Cevabi Yazı
(13) Tablo 1’de görüldüğü üzere işlem sonrasında NESTLE’nin 2019 yılı miktar bazlı pazar
payı %(…..)’ten %(…..)’ya yükselecek olup teşebbüsün pazar payı düşük seviyede bir
artış gösterecektir. Aşağıda yer alan Tablo 2’de ise tarafların ciro bazında son üç yıla
ilişkin pazar paylarına yer verilmiştir.
Tablo 2- Tarafların ve Rakiplerin Ev Dışı Kanalda 2017, 2018 ve 2019 Yıllarına İlişkin Ciro Bazında
Pazar Payları10
Teşebbüsler
2017 2018 2019

Ciro (TL)
Pazar
Payı (%)
Ciro (TL)
Pazar
Payı (%)
Ciro (TL)
Pazar
Payı (%)
NESTLE TÜRKİYE (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Hedef
Varlıklar
WPS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 0,09

OTG (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 0,11

Toplam (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) 0,2

Toplam (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

SHAYA (Starbucks) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

KAHVE DÜNYASI
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)

CAFFE NERO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

CARIBOU (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

TCHIBO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

JACOBS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

GLORIA JEANS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

MEPOL (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

SCHILLER (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Ev Dışı Toplam 12.029.400.000 100,00 16.284.071.640 100,00 18.173.154.440 100,00

Kaynak: Cevabi Yazı

(14) Tablo 2 incelendiğinde, tarafların ciro bazında toplam pazar paylarının %(…..) az
olduğu görülmektedir. Aşağıda yer alan Tablo 3’de ise köşeler, büfeler ve otomat
noktalarından oluşan pazarda tarafların ve rakiplerin makine sayısı bakımından pazar
paylarına yer verilmiştir.

10 MİKO tarafından sağlıklı bir veri sunulamadığından bu teşebbüsün ciro verisi değerlendirmeye
alınamamıştır.
20-39/541-242
5/8
Tablo 3- Tarafların ve Rakiplerin Kahve Köşeleri, Büfeleri ve Otomat Noktalarından Oluşan Pazarda11
Makine Sayısı Bazında Pazar Payları
Teşebbüsler 2017 2018 2019
Makine
Sayısı
Pazar
Payı (%)
Makine
Sayısı
Pazar Payı
(%)
Makine
Sayısı
Pazar Payı
(%)
NESTLE TÜRKİYE (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Hedef
Varlıklar
WPS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
OTG (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
JACOBS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MİKO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MEPOL (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Ev Dışı Toplam 72.000 100 79.000 100 85.000 100
Kaynak: Cevabi Yazı
(15) Tablo 3’teki verilerden, kahve dükkanlarının hesaba katılmadığı daha dar bir pazarda
NESTLE’nin pazar payının %(…..) aralığında seyrettiği, JACOBS’un %(…..) arasında
pay aldığı, MİKO’nun ise 2019 yılında %(…..)’lük pay elde ettiği, devre konu
varlıkların ise ihmal edilebilecek düzeyde, yaklaşık %(…..) paya sahip olduğu
anlaşılmaktadır.
(16) Dosya kapsamında rakiplere işlem hakkındaki görüşleri sorulmuştur. Gelen cevabi
yazılarda, (…..), NESTLE’nin ALSHAYA ile olan iş birliğinin global bir iş birliği
olduğunu, bunun markaların geleneksel kanaldan çıkma ve birebir müşteriyle irtibatta
olabilme isteğinin açık bir göstergesi ve ticari açıdan mantıklı bir adımı olarak
görüldüğünü, NESTLE’nin gıda tedariki tarafındaki süregelen bilgilerinin sektöre
aktarılmasının işleme olumlu bir katkı sunabileceği ve sektörün bu yönü ile
gelişmesine de katkıda bulunabileceğini belirtmiştir. (…..), Türkiye’de kahve pazarının
büyümekte olan bir pazar olduğunu, NESTLE gibi bir hâkim oyuncu tarafından
sektörün kontrol edilmeye başlanmasının zaman içinde rekabeti engelleyici bir ortam
yaratabileceği gibi sektörün sağlıklı bir şekilde gelişip hak ettiği miktarda katma değer
ve istihdam üretmesinin önüne geçebileceğini ifade etmiştir. (…..), NESTLE’nin kahve
pazarında, özellikle çözünebilir kahve ile karışım kahve ürünleri bakımından hâkim
durumdaki teşebbüs olduğunu, ayrıca üçüncü taraf teşebbüslerin Starbucks markalı
ürünleri sunmasını sağlayan WPS iş modelinin, NESTLE’nin pazar gücü ve geniş
dağıtım ağı ile birlikte değerlendirildiğinde ve franchise yoluyla işletilen çoğu fast food
restoranının düşük maliyetlerle Starbucks ürünü sunmayı tercih edecek olması
sebebiyle, söz konusu iş modelinin alternatif tedarikçiler için pazar kapatıcı bir etkiye
yol açabileceğini belirtmiştir. (…..), WPS gibi girişimlerin sektör içerisindeki rekabet
seçeneklerini ortadan kaldıracağını ve pazarın belli birkaç firmanın elinde olacağını;
(…..), devralma işlemiyle tekel yaratılacağını ve bunun sektör için yanlış olacağını;
(…..), NESTLE’nin özellikle hazır kahve pazarındaki liderliği ile bilindiğini, ev dışı
tüketim kanalında da yaygın olarak kahve makinesi ve otomatları olduğunu, tüm
bunlara ek olarak ulusal ve bölgesel zincir mağazalardaki oldukça güçlü dağıtım
kanallarının varlığının bildirime konu devralmanın gerçekleşmesi halinde daha da
pekişeceğini, yüksek pazar hâkimiyetinin rekabetin korunmasındaki etkisinin göz
önünde tutulması gerektiğini; (…..) ise bu tür bir devralma operasyonunun kahve
pazarında bir tekel yaratma ihtimali olduğunu belirtmiştir. Görüldüğü üzere, (…..)

11 Bildirim Formunda, otomat makinelerine özel olarak herhangi bir veriye sahip olunmadığı ve bu
konuda herhangi bir pazar araştırmasından haberdar olunmadığı, bu sebeple StudyLogic verilerinden
otomat sayısının ayrıştırılmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir.
20-39/541-242
6/8
dışında bütün rakipler işlem sonucunda rekabet karşıtı sonuçlar olabileceğini ifade
etmiştir. Bu noktada, pazara ilişkin daha detaylı değerlendirme yapılmıştır.
(17) Ev dışı kahve pazarı, zincir kahve restoranları, üçüncü taraf kafe/restoran, kahve
köşeleri, otomatlar ve diğer ev dışı noktalar/modellerden oluşmaktadır. NESTLE
tarafından verilen bilgilerde, ev dışı kahve pazarı altındaki kanallarda aynı ürünlerin
(kahve, süt, şuruplar vb.) sunulduğu ve genel olarak hizmet, fiyat ve kalite açısından
önemli ölçüde farklılık bulunmadığı, ürünlerde kullanılan malzemelerin çok benzer
olması sebebiyle genellikle nihai tüketicilerin sunulan ürünün (örneğin servis edilen
kahvenin bir çekirdek kahve makinesinden mi yoksa bir kavrulmuş ve öğütülmüş
R&G12 kahve makinesinden mi sunulduğunun) farkında olmadığı ve bunlar arasında
ayrım gözetmediği, genel olarak, nihai tüketicilerin kahve ve türevi içecekleri kendileri
tarafından bilinen en yakın satış kanalından satın alma eğiliminde olduğu, tüm ev dışı
kahve makineleri ve platformlarının, benzer ürün ve hizmetler sağlayarak doğrudan
aynı tüketicileri hedeflediği ve dolayısıyla bu noktaların birbirleriyle doğrudan rekabet
halinde olduğu, ayrıca, ev dışı satış platformlarında girdi (üst pazar) bakımından aynı
ürün ve hizmetler kullanıldığından ve bu noktalar genellikle müşterinin tercihine göre
birden çok ürün içerdiğinden söz konusu platformların arz bakımından ikame
ilişkisinin de bulunduğu ifade edilmiştir.
(18) Rakiplerden gelen cevabi yazılarda, (…..), ev dışı kahve kanalının alt ayrımlarının
birbirine ikame olduğunu ve bu kanallar arasında geçiş bulunduğunu; (…..) ve (…..),
otomatlar aracılığıyla satılan kahvenin, zincir kahve restoranlarında, köşe kahve
noktalarında veya restoranlarda satılan kahve ile ikame olmadığını; (…..), otomatların
ev dışı kahve kanalının bir parçası olmadığını; (…..), otomatlardaki fiyatların zincir
kahve dükkânlarından daha düşük olduğunu; (…..), ev dışı kanalın alt kırılımlarının
tam ikame olmadığını; (…..) ise ev dışı kanalın alt ayrımlara ayrılmasına gerek
olmadığını, kahve köşeleri, zincir kahve restoranları, üçüncü taraf kahvecilerin
birbirine ikame olduğunu ifade etmiştir. Bu doğrultuda, rakiplerin ağırlıklı olarak,
otomatlar haricinde ev dışı kahve pazarının bir bütün olarak ele alınabileceğini
düşündükleri anlaşılmaktadır.
(19) Türkiye'de kahve tüketimi; cinsiyet, yaş, meslek, gelir düzeyi ve alışkanlıklara göre
değişiklik gösterse de Uluslararası Kahve Örgütü (International Coffee Organization)
verilerine13 göre 2016 ile 2020 yılları arasında Türkiye'de kahve tüketimi yıllık bileşik
büyüme oranı %2,8 olup artış eğilimindedir. Bunun yanında, Türkiye'de kahve ithalatı
rakamları, artan kahve tüketimine paralel olarak yıllar içinde artmıştır. Trade Map
verilerine göre, kahve ithalatı 2001 ile 2017 yılları arasında neredeyse %1300 artarak
yaklaşık olarak 191 milyon ABD Doları’na ulaşmış olup bunun önemli nedenlerinden
birinin, üçüncü nesil kahve14 ürünleri gibi belirli kahve türlerine olan talebin artması

12 Kavrulmuş ve öğütülmüş kahve anlamına gelmektedir.
13 (Erişim tarihi: 17.08.2020).
14 Bildirim Formuna göre; üçüncü nesil kahve kaliteli kahveye odaklanmaktadır. Özetle, üçüncü nesil
kahvede markadan çok kahvenin kalitesi öne çıkmaktadır. Bu, kahve çekirdeklerinin yetiştirildiği
ülkeden işlenme şekillerine kadar tüm süreci içermektedir. Bu doğrultuda, üçüncü nesilde odak noktası
tüketicidir, üretim kişiselleştirilmiştir ve artık kitlelere dayanmamaktadır. Buna paralel olarak üçüncü
nesil kahve pazarı, tüketicilere teknik olarak sofistike makineler ve/veya çeşitli manuel demleme
ekipmanı yoluyla nitelikli kahve sunumuna ilişkindir. Ekipmanın maliyetinin fazla olması, barista
gerektirmesi ve ürünlerin hazırlanmasının daha fazla vakit alması sebebiyle, satış fiyatları birinci veya
ikinci nesil yöntemleri ile üretilen muadil ürünlerden daha yüksek olabilmektedir. Bununla birlikte
tüketici açısından bakıldığında, bu ayrımlar neredeyse fark edilmemektedir ve farklı yöntemler
kullanılarak hazırlanan kahve ürünleri arasındaki ikame edilebilirliği ortadan kaldırmamaktadır.
20-39/541-242
7/8
olduğu öngörülmektedir15. Trade Map verilerine göre, Türkiye’nin 2019 yılı için ithalat
rakamları yaklaşık olarak 195 milyon ABD Doları’dır16. Bunun yanında; çeşitli yerlerde
açılan zincir veya butik kahve dükkânları da artan talebi destekler niteliktedir. Keza
Allegra tarafından yayımlanan 2018 tarihli raporda da Türkiye’nin dükkân sayısı
bakımından Birleşik Krallık’tan sonra Avrupa’da en hızlı büyüyen pazar olduğu
belirtilmiş, 2022 yılında zincir kahve perakendecilerinin sayısının 4.300 olacağının
tahmin edildiği ve pazarın büyümesinde Starbucks gibi uluslararası oyuncuların
katalizör olacağı ifade edilmiştir.17 Pazar bir bütün olarak ele alındığında, oyuncu
sayısının artacağı ve NESTLE’nin Starbucks, Simit Sarayı, Mado Cafe gibi
oyuncuların da rekabetçi baskısı ile karşılaşacağı öngörülmektedir18.
(20) Dolayısıyla büyüme eğiliminde bir pazar olan ev dışı kahve pazarında, üçüncü nesil
kahveciler de dahil çok sayıda yerli ve yabancı kahve sağlayıcısının olması, kahve
dükkânlarının sayısının giderek artması ve özellikle ciro bazında birleşik teşebbüsten
yaklaşık (…..) büyüklüğe sahip Starbucks’ın mevcudiyeti nedeniyle anılan işlemle
birlikte etkin rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmayacağı
kanaatine ulaşılmıştır.
(21) Öte yandan (…..) tarafından gönderilen cevabi yazıda, NESTLE’nin hazır kahvede
hâkim durumda olduğu ve bu durumun rekabeti kısıtlayıcı etkilerinin olabileceği
belirtilmiştir. NESTLE kahve, sıcak çikolata, süt, su gibi ürünleri kendi markası altında
sunmaktadır. Bildirim Formunda da bu ürünlerin teorik olarak devre konu varlıklar
kapsamındaki makinelerde kullanılabileceği belirtilmiştir. Ancak taraflar, NESTLE ve
Starbucks'ın her birinin kendine ait iş modellerinin olduğu gibi kalacağını ifade
etmektedir. Dolayısıyla Starbucks kahvesi devre konu varlıklarda kullanılacak,
NESTLE kahvesi ise Alegrio, Milano ve Milano Corner gibi NESTLE makinelerinde
kullanılacaktır19. Yine, (…..) tarafından dile getirilen bir başka endişe üçüncü taraf
teşebbüslerin Starbucks markalı ürünleri sunmasını sağlayan WPS iş modelinin,
NESTLE’nin pazar gücü ve geniş dağıtım ağı ile birlikte değerlendirildiğinde ve
franchise yoluyla işletilen çoğu fast food restoranın düşük maliyetlerle Starbucks
ürünü sunmayı tercih edecek olması sebebiyle, söz konusu iş modelinin alternatif
tedarikçiler için pazar kapatıcı bir etkiye yol açabileceği ihtimalidir. Ancak devre konu
varlık sayısı (…..) olup bu varlıkların pazar payı %(…..) altında kaldığından, önemli bir
etkinin söz konusu olmayacağı değerlendirilmiştir.
(22) Ayrıca ev dışı kahve pazarına giriş engellerinin düşük olduğu da anlaşılmaktadır.
NESTLE tarafından verilen bilgilerde, OTG ve WPS iş kollarında kullanılan
makinelerin münhasıran Starbucks için üretilmediği ve/veya münhasıran Starbucks
tarafından kullanılmadığı, üçüncü kişilerin de makineleri tercih ettikleri şekilde ev dışı
kahve noktalarında kullanmak üzere tedarik edebilecekleri belirtilmiştir. Ayrıca, OTG
ve WPS noktalarında kullanılacak makinelere, kahveyi istenen standartlarda sunmaya
yönelik bir yazılım kurulduğu, böylece operatörün demleme süresini, kahve çekirdeği

15 (Erişim tarihi : 18.08.2020).
16
901%7c%7c%7c4%7c1%7c1%7c1%7c2%7c1%7c2%7c1%7c1%7c1 (Erişim tarihi: 17.08.2020).
17 Allegra World Coffee Portal, Project Cafe 2018 Europe, Kasım 2017, s.8 (Belge-27/16).
18 Allegra tarafından yayımlanan 2017 tarihli raporda Starbucks’ın Türkiye pazarında lider konumda
olduğu, pazarda Mado Cafe, Simit Sarayı, Yemen Kahvesi gibi güçlü oyuncuların bulunduğu, bunun
yanında sektörde GLORIA JEANS, LAVAZZA, CAFFE NERO gibi uluslararası oyuncuların yer aldığı
belirtilmiştir.
19 Bildirim Formunda bildirilen işlemin yalnızca makine ve ilgili teçhizat bakımından varlık devrini
içerdiği, herhangi bir lisans veya fikri mülkiyet hakkının devrini içermediği bildirilmektedir. (…..).
20-39/541-242
8/8
oranını vb. ayarlayabildiği, kahvenin kalitesini muhafaza edebildiği, bununla birlikte,
aynı makineleri kullanarak kendi ev dışı kahve noktalarını işletmek isteyen üçüncü
kişilerin de kendi yazılımlarını kurabilecekleri ve kendi standartlarına göre kahve
sunabilecekleri ifade edilmiştir.
(23) Dosya kapsamındaki bilgiler ışığında, ev dışı kahve pazarının büyüyen bir pazar
olması, pazarda çok sayıda alternatif kahve satış noktasının bulunması, üçüncü nesil
kahvecilerin sayısının artması ve pazara giriş engellerinin bulunmaması hususları
birlikte değerlendirildiğinde, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi
kapsamında başta hâkim durum yaratan veya mevcut bir hâkim durumu güçlendiren
ve böylece ilgili pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran
bir nitelik taşımadığı ve işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı kanaatine
varılmıştır.
H. SONUÇ
(24) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
yasaklanan etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması
nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde
Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.



Full & Egal Universal Law Academy