Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2020-2-036 (Devralma)
Karar Sayısı : 20-57/784-345
Karar Tarihi : 30.12.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER : Çağlar Deniz ATA, Ahmet SAĞDUYU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Palmet Enerji A.Ş.
Temsilcileri: Av. İsmail Ünal DOĞAN, Av. Seher Tuğçe
TATARİ, Av. Özlem Cansu TEKSEN
Kanyon Ofis Binası Büyükdere Cad. No:185 K:12 Şişli/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Baymina Enerji A.Ş., Engie Yönetim Enerji Hizmetleri ve
Ticaret A.Ş. ve Gazko Enerji Ticaret A.Ş.’nin tek kontrolünün doğrudan; İzgaz
İzmit Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin tek kontrolünün ise dolaylı olarak
Palmet Enerji A.Ş. tarafından devralınması işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 14.12.2020 tarih ve
13512 sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 25.12.2020 tarih ve 2020-2-036/Öİ
sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda, Baymina Enerji A.Ş. (BAYMİNA), Engie Yönetim Enerji Hizmetleri ve
Ticaret A.Ş. (EPG) ve Gazko Enerji Ticaret A.Ş.’nin (GAZKO) tek kontrolünün
doğrudan; İzgaz İzmit Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin (İZGAZ) tek kontrolünün
ise dolaylı olarak Palmet Enerji A.Ş. (PALMET) tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talep edilmektedir. İşleme izin verilmesi halinde, ENGIE Grubu1 tarafından
kontrol edilmekte olan BAYMİNA, EPG, GAZKO ve İZGAZ’ın kontrolleri PALMET’e
geçecektir.
(5) Dosyadaki bilgilere göre bildirim konusu işlemin;
- BAYMİNA açısından, ENGIE Grubu bünyesinde bulunan Primerofin B.V. (%(…..) hisse
oranı), Engie Energio de Mexico B.V. (%(…..) hisse oranı), SUEZ Energy International
Luxembourg SA (%(…..) hisse oranı ) ve ENGIE Global Developments B.V. (%(…..)
hisse oranı) şirketlerine ait %(…..) oranındaki hisselerin PALMET tarafından
devralınması yoluyla,
1 Fransa menşeli halka açık bir holding şirketi olan teşebbüs, gaz, elektrik ve enerji hizmetleri alanlarında
uluslararası seviyede faaliyet göstermektedir. Teşebbüs Türkiye özelinde elektrik üretimi, üretim ve
dağıtım alanlarında bakım ve onarım hizmetleri, doğal gaz dağıtımı, tedariki ve ticareti alanlarında
faaliyet göstermektedir.
20-57/784-345
2/5
- EPG açısından, ENGIE Grubu bünyesinde bulunan Turkey Investment B.V. şirketine
ait %(…..) oranındaki hisselerin PALMET tarafından devralınması yoluyla,
- GAZKO açısından, ENGIE Grubu bünyesinde bulunan ENGIE Global Developments
B.V. şirketine ait %(…..) oranındaki hisselerin PALMET tarafından devralınması
yoluyla,
- İZGAZ2 açısından ise, %(…..) oranındaki hisselerin sahibi konumunda bulunan
GAZKO’nun PALMET tarafından devralınması yoluyla
gerçekleşmesi planlanmaktadır.
(6) Bu kapsamda bildirim konusu işlem neticesinde BAYMİNA, EPG, GAZKO ve İZGAZ’ın
kontrolünde kalıcı bir değişiklik olacağı anlaşıldığından, işlem 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in
(2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi anlamında bir devralmadır. Öte yandan ilgili tarafların
cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri
aşması nedeniyle, işlemin izne tabi olduğu anlaşılmıştır.
(7) PALMET, Türkiye’de şehir içi doğal gaz dağıtımı, doğal gaz (LNG) ithalatı ve toptan
satışı, elektrik üretimi ve elektrik ticareti alanlarında faaliyet göstermektedir. Devre
konu şirketlerden BAYMİNA, elektrik enerjisi üretimi ve satışı alanlarında faaliyet
göstermekle birlikte, 2019 yılının sonundan itibaren elektrik üretim tesisini kapatmıştır.
EPG, enerji piyasalarında iş ve proje geliştirme, pazarlama ve bu kapsamda çeşitli
yatırımlar yapma alanlarında faaliyet göstermektedir. İZGAZ ise, İzmit Büyükşehir
Belediyesi sınırları içinde doğal gaz tesisleri kurulması, doğal gaz dağıtımı ve satışı
alanlarında faaliyet göstermektedir. GAZKO da başta doğal gaz ticareti olmak üzere,
İZGAZ tarafından dağıtım ve iletimi yapılan doğal gaz faaliyetlerinin yönetimi ile iştigal
etmektedir.
(8) İlgili teşebbüslerin faaliyet alanları incelendiğinde,
- PALMET ve BAYMİNA arasında elektrik üretimi pazarında,
- PALMET ve GAZKO (GAZKO tarafından kontrol edilen İZGAZ) arasında ise lisans
bölgesindeki serbest olmayan tüketicilere yönelik yapılan doğal gaz satışları ve lisans
bölgesindeki serbest tüketicilere yapılan doğal gaz satışları pazarlarında
yatay örtüşmenin söz konusu olduğu anlaşılmıştır.
(9) Bildirim Formunda elektrik üretimi pazarına ilişkin;
- Kurulu güç bakımından, PALMET bünyesinde faaliyet gösteren Ales Elektrik Üretim
ve Ticaret A.Ş. (ALES) ve Delta Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş.’nin (DELTA) kurulu
güçlerinin sırası ile (…..) MW ve (…..) MW, BAYMİNA’nın kurulu gücünün ise (…..)
MW olduğu, planlanan işlem sonrasında ortaya çıkacak yoğunlaşmanın yaklaşık
%(…..) oranında olacağı,
- Üretim bakımından 2019 yılı için, PALMET bünyesinde faaliyet gösteren ALES ve
DELTA’nın elektrik enerjisi üretimlerinin sırası ile (…..) Mwh ve (…..) Mwh,
BAYMİNA’nın ise (…..) Mwh olduğu, planlanan işlem sonrasında ortaya çıkacak
yoğunlaşmanın yaklaşık %(…..) oranında olacağı
2 Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin İZGAZ’da herhangi bir imtiyaz, veto veya başka bir şekilde kontrol
yetkisi bahşeden bir hakkı bulunmaması sebebiyle, İZGAZ planlanan işlem öncesinde GAZKO’nun tek
kontrolü altında olup, işlem sonrasında ise PALMET’in tek kontrolü altında olacaktır.
20-57/784-345
3/5
ifade edilmiştir.
(10) Lisans bölgesindeki serbest olmayan tüketicilere yönelik yapılan doğal gaz satışları ve
lisans bölgesindeki serbest tüketicilere yapılan doğal gaz satışları pazarları açısından;
İZGAZ’ın Gebze dağıtım bölgesi, Karamürsel ve Dereköy ilçeleri hariç Şekerpınar ve
Karamürsel deprem konutları dahil olmak üzere Kocaeli Büyükşehir Belediyesi sınırları
içinde doğal gaz dağıtım işini dağıtım şirketi olarak üstlendiği, PALMET’in doğal gaz
dağıtım işini Gebze ve Erzurum’da yaptığı, doğal gaz dağıtım şirketlerinin mevzuat
uyarınca lisans bölgeleri dışında doğal gaz faaliyeti gösteremedikleri, dolayısıyla
İZGAZ’ın sadece kendi bölgesinde bulunan tüketicilere (serbest ve serbest olmayan)
doğal gaz satışı gerçekleştirebildiği, bu kapsamda planlanan işlem sonrasında lisans
bölgesindeki serbest olmayan tüketicilere yönelik yapılan doğal gaz satışları ve lisans
bölgesindeki serbest tüketicilere yapılan doğal gaz satışları pazarları açısından
herhangi bir yoğunlaşma artışının meydana gelmeyeceği, sadece işletme sahipliğinin
el değiştirmesinin söz konusu olacağı belirtilmiştir.
(11) Ülkemizde doğal gaz piyasasında serbestleşme 2001 yılında 4646 sayılı Doğal Gaz
Piyasası Kanunu’nun (4646 sayılı Kanun) yürürlüğe girmesiyle fiilen başlamıştır. 4646
sayılı Kanun’un amacı, doğal gazın kaliteli, sürekli, ucuz, rekabete dayalı esaslar
çerçevesinde ve çevreye zarar vermeyecek şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması
için doğal gaz piyasasının serbestleştirilerek mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir
doğal gaz piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve
denetimin sağlanmasıdır. 4646 sayılı Kanun, düzenleme ve denetlemenin mali ve idari
yönden bağımsız bir otorite olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)
tarafından gerçekleştirilmesini öngörmüştür.
(12) 4646 sayılı Kanun ile, doğal gaz pazarının farklı seviyelerinde faaliyet göstermek için
EPDK lisansı zorunluluğu getirilmesinin yanında, mevcut dağıtım şirketlerinin
özelleştirilmesi ve dağıtım şirketi bulunmayan bölgelerde ihale ile lisans verilerek özel
dağıtım şirketlerinin kurulması düzenlenmiştir. Doğal gaz dağıtım lisanslama sürecine
ilişkin, 4646 sayılı Kanun’un 4. maddesinin doğal gazın şehir içi dağıtımını düzenleyen
(g) bendinde, şehir içi doğal gaz dağıtım hizmetinin verilmesine yönelik EPDK’nın belli
bir şehir ve/veya bölge için açacağı ihalenin Resmi Gazete’de ilan edileceği, şirketlerin
ihale kapsamında vereceği tekliflerin değerlendirilmesinden sonra ihaleyi kazanan
şirkete mahalli doğal gaz dağıtım şebekesinin mülkiyeti ile beraber, şehrin gelişmişlik
düzeyi, tüketim kapasitesi ve kullanıcı sayısı gibi hususlar da dikkate alınarak EPDK
tarafından belirlenecek lisans süresi (genellikle 30 yıl) için dağıtım lisansı verileceği,
anılan şirketin o şehirde dağıtım faaliyetini gerçekleştirmeye yetkili dağıtım şirketi
unvanını alacağı belirtilmektedir.
(13) Devre konu şirketlerden İZGAZ da 1992 yılında kurulmuş, 4646 sayılı Kanun’un
yürürlüğe girmesinin ardından EPDK’dan aldığı 28.08.2003 tarihli ve DAG/183-33/028
numaralı dağıtım lisansı kapsamında doğal gaz dağıtım faaliyetlerini sürdürmeye
devam etmiş, 2008 yılında ise özelleştirilmiştir.3 Teşebbüsün lisansı 2033 yılında sona
erecektir. 4646 sayılı Kanun’un 4. maddesinde “…Dağıtım lisansı alan tüzel kişi,
mülkiyetinde olacak dağıtım şebekesini lisans süresi sona ermeden başka bir tüzel
kişiye satabilir.” hükmüne yer verilerek lisans devir işlemlerine cevaz verilmiştir.
(14) Bu çerçevede İZGAZ gibi lisanslı doğal gaz dağıtım şirketleri, mülkiyetine sahip
oldukları dağıtım hatları vasıtasıyla yapacakları dağıtım faaliyetlerinin yanı sıra sahip
3 Söz konusu özelleştirme işlemine 16.10.2008 tarih ve 08-58/922-369 sayılı Kurul kararı ile izin
verilmiştir.
20-57/784-345
4/5
oldukları dağıtım lisansında belirtilen bölge içinde perakende satış da
gerçekleştirebilmektedirler. Doğal gaz dağıtım şirketleri kendi bölgelerindeki serbest
olmayan tüketicilere doğal gaz satış hizmeti vermekle yükümlüdürler. Kendi
bölgelerinde yer alan serbest tüketici olmaya hak kazanan tüketicilere ise talep etmeleri
durumunda doğal gaz tedarik etmektedirler. Bu kapsamda İZGAZ’ın lisans
bölgesindeki serbest olmayan tüketicilere yapılan doğal gaz satışı pazarındaki payının
-lisans bölgesinde kendisinden başka herhangi bir sağlayıcının serbest olmayan
tüketicilere satış yapamaması sebebiyle- %100 olduğu anlaşılmıştır.
(15) Diğer yandan, İZGAZ’ın lisans bölgesindeki serbest tüketicilere yapılan doğal gaz
satışı pazarındaki payının 2019 yılı için %(…..) olduğu ve PALMET’in (herhangi bir
grup şirketi dahil olmak üzere) İZGAZ lisans bölgesinde serbest tüketicilere satışının
bulunmadığı ifade edilmiştir.
(16) Yukarıda yer verilen bilgi ve veriler doğrultusunda planlanan devralma işlemleri
sonrasında;
- Elektrik üretimi pazarında meydana gelecek yoğunlaşmanın (kurulu güç
bakımından %(…..), üretim bakımından %(…..)) çok sınırlı olduğu,
- Lisans bölgesindeki serbest olmayan tüketicilere yönelik yapılan doğal gaz satışları
ve lisans bölgesindeki serbest tüketicilere yapılan doğal gaz satışları pazarları
açısından herhangi bir yoğunlaşmanın meydana gelmeyeceği, sadece bir bölgede
faaliyet gösteren lisanslı teşebbüsün el değiştireceği
anlaşılmıştır. Bu çerçevede, bildirime konu devralma işleminin etkilenen pazarlarda
önemli bir değişikliğe yol açmayacağı ve dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi
kapsamında pazardaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu
doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.
20-57/784-345
5/5
H. SONUÇ
(17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli
kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık
olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy