Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2020-3-058 (Devralma)
Karar Sayısı : 20-57/790-350
Karar Tarihi : 30.12.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER : Ali Fuat KOÇ, Arın Özge HİMMETOĞLU, Dilara Nur CANSU ISLAM
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Phillips 66 Company
Temsilcisi: Av. İlayda GÜNEŞ
Orjin Maslak, Eski Büyükdere Cad. No:27 K:11
Maslak 34485 İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Pester Marketing Company ve iştiraklerinin belirli
varlıklarının Phillips 66 Company ve SoftBank Group Corporation’ın dolaylı
olarak çoğunluğuna sahip olduğu Fortress Investment Group LLC tarafından
dolaylı olarak devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 25.11.2020 tarih ve 12745 sayı ile
giren ve eksiklikleri 22.12.2020 tarih ve 13859 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim
üzerine düzenlenen 28.12.2020 tarih ve 2020-3-58/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Bildirimin konusu; Pester Marketing Company ve iştiraklerinin (PESTER) belirli
varlıklarının Phillips 66 Company (P66) ve SOFTBANK Group Corporation’ın
(SOFTBANK Grubu) dolaylı olarak çoğunluğuna sahip olduğu bir iştirak olan Fortress
Investment Group LLC (FORTRESS) tarafından yönetilen fonlar CF H33 LLC1 (CF
H33) aracılığıyla devralınmasına ilişkindir.
(5) Planlanan işlem ile PESTER’in belirli varlıklarının kontrol yapısında kalıcı değişiklik
meydana geleceğinden bildirim konusu işlem, 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan izin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2020/4 sayılı Tebliğ)
5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir. Ayrıca, tarafların cirolarının 2010/4
sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen eşikleri aştığı ve dolayısıyla
anılan işlemin izne tabi olduğu tespit edilmiştir.
1 CF H33, ABD’deki benzin istasyonları ve marketlerin işletilmesinde aktif olan şirketlerin hisse senetleri
veya varlıklarını devralmaya yönelik yatırım fırsatlarını kollamak ve değerlendirmek amacıyla P66 ve
FORTRESS arasında kurulmuş bir ortak girişimdir ve ortak girişim üzerinde P66 %(…..), FORTRESS
%(…..) oranında hisse sahibidir. Bildirime konu işlem CF H33’ün ilk devralma işlemi olacaktır. CF H33’ün
bildirilen işlemden önce herhangi bir faaliyeti olmamış, 2019 yılında da herhangi bir faaliyet göstermemiş
ve gelir elde etmemiştir.
20-57/790-350
2/5
(6) PESTER’in kontrolünde olan devre konu varlıklar Alta Convenience markasıyla
yalnızca ABD’de faaliyet gösteren toplam 106 adet benzin istasyonu ve istasyon
marketinden ibaret olup, sahip olunan, kiralanan ve yönetilen gayrimenkuller, kiracılara
kiraya verilen kişisel mülkler, akaryakıt donanımları ve ekipman, devredilen
mevduatlar, defterler ve kayıtlar, üstlenilen sözleşmeler, devredilen fikri mülkiyet
hakları, tüm satıcı sistemleri ve yardım planlarından oluşmaktadır. Devre konu benzin
istasyonu ve marketin işletilmesi ile kontrolü için gereken “İşletme Varlıkları”, diğer bir
deyişle sahip olunan gayrimenkuller dışındaki hedef varlıklar, CF H33’ün bir iştiraki2
tarafından devralınacak ve nihai olarak SOFTBANK Grubu/FORTRESS ve P66
tarafından ortak olarak kontrol edilecektir. “Gayrimenkul Varlıkları" ise tek başına
FORTRESS tarafından kontrol edilen bir şirket3 tarafından devralınacak, işlemin
kapanışında, FORTRESS’a ait şirket, anılan “Gayrimenkul Varlıkları”na ilişkin olarak
CF H33'ün iştiraki olan CF Altitude LLC ile uzun vadeli bir kira sözleşmesi akdedecektir
ve böylece CF H33, devre konu varlıklar üzerinde kontrol sahibi olacaktır.
(7) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un 13.
paragrafında da açıklandığı üzere, bir teşebbüs üzerindeki kontrol, sözleşme
aracılığıyla da devralınabilmekte, ancak bunun için ilgili sözleşmenin hedef şirket
üzerinde hisseler veya varlıkların devralınması durumuna benzer bir kontrole yol
açması gerekmektedir. Bu nitelikteki sözleşmelerin uzun süreli sözleşmeler olması ve
sözleşmeden doğan hakları tanıyan tarafın sözleşmeyi erken sona erdirme imkânının
bulunmaması beklenmektedir. Ancak uzun süreli sözleşmeler pazarda yapısal bir
değişiklikle sonuçlanabilmektedir. Bu nitelikteki sözleşmelere, devralana mülkiyet
hakları ya da hisseler devredilmeksizin yönetim ve kaynaklar üzerinde kontrol hakkı
veren, kiralama anlaşmaları şeklindeki sözleşme türleri örnek gösterilebilir.4 Bu
bağlamda, nihai olarak CF H33’ün iştirakinin “Gayrimenkul Varlıkları”na ilişkin uzun
süreli kira sözleşmesi akdedecek olması ve “İşletme Varlıkları”nı devralacak olması
dikkate alındığında CF H33’ün, devre konu varlıklar üzerinde kontrol sahibi olacağı
değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda başvuru konusu işlem ile devre konu varlıkların
kontrolünde kalıcı bir değişiklik meydana geleceği için işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi anlamında bir devralma işlemi olduğu
kanaatine varılmıştır.
(8) Devralan konumunda olan P66, çoğunlukla ABD’de olmak üzere, ham ve rafine petrol
ürünlerinin taşınması, terminal işlemleri ve işlenmesinin yanı sıra gaz ve sıvı halde
doğal gaz taşımacılığı, depolanması, işlenmesi ve pazarlanması hizmetleri; ABD ve
Avrupa’da 13 rafineride ham petrol ve diğer ham maddelerin petrol ürünlerine (benzin,
damıtma ürünleri ve uçak yakıtı gibi) dönüştürülmelerine ilişkin rafineri hizmetleri;
özellikle ABD ve Avrupa’da, ham petrol ve rafine petrol ürünlerinin yeniden satışı için
satın alımı ve pazarlanması ve özellikli ürünlerin (temel yağ ve
kayganlaştırıcılar/yağlayıcılar gibi) üretim ve pazarlanması ile enerji üretimi alanlarında
faaliyet gösteren uluslararası enerji şirketidir. Bunlara ilave olarak, söz konusu
2 Anılan varlıklar CF Altitude LLC tarafından devralınacak olup CF Altitude LLC, CF Altitude Holdings
LLC’nin kontrolündedir. CF Altitude Holdings LLC ise CF H33’ün kontrolündedir.
3 “Gayrimenkul Varlıkları” CF Altitude Propco LLC tarafından devralınacak olup CF Altitude Propco LLC,
CF H33 PropCo Holdings LLC’nin kontrolündedir. CF H33 PropCo Holdings LLC ise FORTRESS’ın
kontrolünde olan CF H33 Holdco LLC’nin kontrolündedir. “Gayrimenkul Varlıkları”nın CF Altitude Propco
LLC tarafından devralınmasının, taraflarca gönderilen ek bilgi yazısının ekinde yer alan “Hakların
Devrine İlişkin Anlaşma Mektubu” taslağı kapsamında düzenlendiği belirtilmektedir.
4 14.08.2008 tarih ve 08-50/721-281 sayılı Rekabet Kurulu (Kurul) kararında yedi yıl, 10.09.2012 tarih
ve 12-43/1323-436 sayılı ve 30.10.2008 tarih ve 08-61/998-390 sayılı kararlarda ise beş yıl süreli
kiralama sözleşmeleri devralma olarak değerlendirilmiştir.
20-57/790-350
3/5
teşebbüsün %50 oranında hissesine sahip olduğu bir ortak girişim olan Chevron
Phillips Chemical Company LLC (CPChem) küresel çapta petrokimya ürünleri üretimi
ve bunların pazarlanması alanlarında faaliyet göstermektedir. P66, Türkiye’de ham
petrol, petrokok, kullanıma hazır madeni yağlar, petrokimyasallar, polimerler ve özel
kimyasallar dâhil olmak üzere çeşitli petrol ürünlerinin satışı yoluyla ciro elde
etmektedir. Ayrıca, CPChem’in üretimini gerçekleştirdiği polietilen, polialfa olefinler,
stiren ve özellikli kimyasallar gibi çeşitli petrokimya ürünlerinin Türkiye’ye pazarlanması
ve dağıtımı yapılmaktadır. P66’nın Türkiye’de, CPChem aracılığıyla, Chevron Phillips
Chemicals Kimya Ürünleri Ticaret Ltd. Şti. (CPChem Türkiye) adında, yalnızca bir
dolaylı iştiraki bulunmaktadır ve anılan şirket Türkiye’de çeşitli petrokimya ürünlerinin
pazarlanması ve dağıtımı alanında faaliyet göstermektedir.
(9) Devralan konumunda olan FORTRESS, kurumsal müşteriler ve özel yatırımcılar adına
kredi, gayrimenkul, özel sermaye ve daimi sermaye yatırım stratejileri alanlarında
küresel çapta varlık yönetimi faaliyeti göstermektedir. Teşebbüsün, genel anlamda
farmakoloji, bilgi teknolojileri, telekomünikasyon, gayrimenkul, medya ve eğlence,
eğlence/otelcilik, taşımacılık, enerji, sağlık, perakende ve fikri mülkiyet alanlarında
faaliyet gösteren çok sayıda portföy şirketi bulunmaktadır. FORTRESS, Türkiye’de
kargo işletmecisi olarak faaliyet gösteren bir kiracı kuruluşa uçak kiralanması alanında
faaliyeti bulunan WWTAI AirOpCo II DAC adlı bir iştiraki aracılığıyla gelir elde
etmektedir.
(10) Dosya kapsamında ele alınan bir diğer husus, CF H33 ortak girişimine ilişkindir. 2010/4
sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasına göre; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm
işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim oluşturulması” birleşme veya
devralma sayılan hallerden kabul edilmektedir. Bu tanım çerçevesinde bir ortak
girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında birleşme ve devralma sayılabilmesi için ortak
kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık
olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.
İncelenen kuruluş sözleşmelerdeki karar alma mekanizmaları doğrultusunda CF H33
üzerinde, SOFTBANK Grubu’nun dolaylı olarak çoğunluğuna sahip olduğu iştiraki
FORTRESS’ın ve P66’ın ortak kontrole sahip olacakları anlaşılmaktadır.
(11) Devre konu varlıklar aracılığıyla CF H33 piyasada bağımsız olarak faaliyet göstermek
için yeterli kaynağa sahip olacak, PESTER'den edinilmiş yeterli personel ve işletme
varlıklarının yanı sıra günlük operasyonlarından sorumlu olan kendi yönetim ekibi ile
finansman erişimine sahip olacaktır. Bunlara ilave olarak toptan akaryakıt
tedarikçilerinden doğrudan akaryakıt satın almaya devam edecek olup P66 veya
FORTRESS'tan akaryakıt satın alma işlemlerini ayrı bir teşebbüs olarak mesafeli
şekilde gerçekleştirecektir. Bildirim kapsamında devre konu varlıkların hâlihazırda
ExxonMobil, Conoco, Shell ve P66 markalı ürünlerin yanı sıra markasız ürünlerin
yeniden satıcısı olarak hareket ettiği, CF H33’ün perakende akaryakıt satışları ve
market işletmeciliği alanına yönelik hizmet vermeye devam edeceği, P66 veya
FORTRESS’a tedarik yapmayacağı, bildirilen işlemin tamamlanmasını takiben CF
H33’ün pazarda kalıcı şekilde, tam işlevsel ve bağımsız bir ortak girişim olarak faaliyet
göstermeye devam edeceği, CF H33'ün devre konu varlıkları aktif olarak yöneteceği
ve ABD'deki ilgili pazarlarda kendi adına hareket edeceği belirtilmiştir. Söz konusu
açıklamalar doğrultusunda CF H33’ün tam işlevsellik niteliğini haiz olduğu
anlaşılmıştır.
(12) Başvuru kapsamında belirtildiği üzere devre konu varlıklar yalnızca ABD’de faaliyet
gösteren toplam 106 adet benzin istasyonu ve istasyon marketinden oluşmakta,
Türkiye’de herhangi bir faaliyetleri bulunmamakta ve Türkiye’de ciro elde
20-57/790-350
4/5
etmemektedir. Dolayısıyla P66 ve SOFTBANK Grubu/FORTRESS ile devre konu
varlıkların faaliyetleri arasında Türkiye’de herhangi bir yatay ve/veya dikey örtüşme
bulunmamaktadır.
(13) Bildirim formunda, P66’nın ve SOFTBANK Grubu/FORTRESS’ın toptan ve perakende
akaryakıt satışı ve benzin istasyonları marketlerinin işletilmesi pazarlarında faaliyet
gösteren United Pacific ortak girişiminin tarafları olduğu belirtilmiştir. Başvuru
kapsamında edinilen bilgilere göre küresel ölçekte P66’nın ve SOFTBANK
Grubu/FORTRESS’ın faaliyetleri ile hedef varlıkların faaliyetleri yalnızca ABD’de
“perakende akaryakıt satışı” ve “benzin istasyonu marketlerinin işletilmesi”
pazarlarında yatay olarak örtüşmektedir. Bildirim formunda, söz konusu yatay
örtüşmenin United Pacific ortak girişimi dolayısıyla ve P66 için buna ilaveten yatırım
ve konsinye satış anlaşmaları dolayısıyla meydana geldiği ifade edilmiştir. ABD
perakende benzin satışı pazarında 2019 yılı için P66’nın pazar payı %(…..), United
Pacific’in %(…..), devre konu varlıkların %(…..) oranındadır. Aynı yıl için ABD
perakende dizel satışı pazarında P66’nın pazar payı %(…..), United Pacific’in %(…..),
devre konu varlıkların %(…..) düzeyindedir.
(14) Dikey olarak ise yalnızca ABD’de olmak üzere P66’nın üst pazardaki “ham petrolün
rafinasyon ile akaryakıta dönüştürülmesi” pazarındaki faaliyetleri ile devre konu
varlıkların alt pazardaki “perakende akaryakıt satışı” faaliyetlerinde örtüşme yaşandığı
belirtilmiştir. Dosya kapsamında yer alan bilgilerden P66’nın 2019 yılı için benzin
üretimi pazarındaki küresel pazar payının %(…..), aynı yıl için distilat üretimi
pazarındaki küresel pazar payının %(…..) olduğu görülmektedir. Ayrıca P66’nın toptan
akaryakıt satışı faaliyetleri ile devre konu varlıkların perakende satışı arasında da dikey
bir örtüşmenin mevcut olduğu, ancak bunun yalnızca P66’nın yetkili distribütörü olduğu
(…..) eyaletlerindeki perakende akaryakıt istasyonları ile sınırlı olduğu ifade edilmiştir.
SOFTBANK Grubu/FORTRESS’ın (UNITED PACIFIC aracılığıyla) toptan akaryakıt
satışı faaliyetleri ile devre konu varlıkların perakende satışı arasında da dikey ilişki
olduğu belirtilmiştir. ABD toptan benzin satışı pazarında 2019 yılı için P66’nın pazar
payı %(…..), United Pacific’in Pazar payı ise %(…..) oranındadır. Aynı yıl için ABD
toptan distilat satışı pazarında P66’nın pazar payının %(…..) olduğu, United Pacific’in
ise pazarda payının olmadığı belirtilmiştir.
(15) Yukarıdaki bilgiler ışığında, devre konu varlığın ve devralan konumundaki ortak
girişimin Türkiye’de herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı ve ayrıca P66 ile SOFTBANK
Grubu’nun Türkiye’deki faaliyetleri arasında herhangi bir yatay ve/veya dikey örtüşme
bulunmadığı dikkate alındığında bildirime konu işlemin herhangi bir pazarda etkin
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak bir etki yaratmayacağı
sonucuna ulaşılmıştır.
20-57/790-350
5/5
H. SONUÇ
(16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli
kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık
olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir
Full & Egal Universal Law Academy