Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2020-6-008 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 20-57/793-353
Karar Tarihi : 30.12.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER: Özgür BAL, Alican KORKMAZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Daimler AG
- Aktiebolaget Volvo
Temsilcileri: Av. M. Togan TURAN, Av. İlayda GÜNEŞ
Av. Nazlı UNGAN
Orjin Maslak, Eski Büyükdere Cad. No: 27 K: 11 Maslak,
İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Daimler AG ve Aktiebolaget Volvo tarafından (iştirakleri
aracılığıyla) ağır hizmet kamyonlarının yakıt hücrelerinin geliştirilmesi,
üretilmesi, satışı ve satış sonrası hizmetlerine yönelik faaliyet gösterecek ortak
girişim kurulması işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 27.11.2020 tarih ve 12853 sayı
ile giren, 23.11.2020 tarih ve 13881 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim
üzerine düzenlenen 23.12.2020 tarih ve 2020-6-008/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işlemlere izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda; Daimler AG (DAİMLER) ile Aktiebolaget Volvo (VOLVO) tarafından
(tamamına sahip oldukları iştirakleri aracılığıyla) ağır hizmet kamyonlarının yakıt
hücrelerinin geliştirilmesi, üretilmesi, satışı ve satış sonrası hizmetlerine yönelik
faaliyet gösterecek yeni bir ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesi talep
edilmiştir. Bildirilen işlem kapsamında VOLVO’nun, DAİMLER’in yeni kurulmuş
şirketleri olan, DTFC Verwaltungsgesellschaft mbH’ye (HEDEF 1) ait çıkarılan
hisselerin %(…..) ile Daimler Truck Fuel Cell GmBH & Co. KG’nin (HEDEF 2)
hisselerinin %(…..) devralacağı, dolayısıyla işlemin tamamlanmasının ardından
DAİMLER ile VOLVO’dan her birinin söz konusu şirketlerin1 hisselerinin %(…..) ve
dolayısıyla ortak kontrollerine sahip olacağı belirtilmiştir.
(5) 2010/4 sayılı Rekabet Kurumundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ortak
girişimin söz konusu Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olabilmesi için hedef
şirket üzerinde ortak kontrolün sağlanması ve ortak girişimin ekonomik açıdan
bağımsız olması (tam işlevsel) unsurlarının birlikte sağlanması gerekmektedir.
1 HEDEF 1 ve HEDEF 2 birlikte hedef şirketler olarak anılacaktır.
20-57/793-353
2/4
(6) i) Ortak kontrolün bulunması: Bildirimde, DAİMLER’in daha önceden var olan yakıt
hücresi faaliyetlerini hedef şirketler üzerinde topladığı ve planlanan işlem sonucunda
DAİMLER ile VOLVO’nun söz konusu şirketler üzerinde %(…..) oranında hisseye
sahip olacağı belirtilmiştir. Taraflar arasında imzalanan Hissedarlar Sözleşmesi’nde;
hedef şirketlerde kurumsal organların organizasyonu ile ilgili olarak VOLVO ve
DAİMLER’in danışma kurulu ve yönetim kuruluna eşit sayıda üye atama hakkına
sahip olacağı, HEDEF 2’nin, yönetim kurulu tarafından temsil edilen HEDEF 1
tarafından yönetileceği, HEDEF 1’in yönetim kurulunun dört yönetici müdürden
oluşacağı, yönetim kurulunun ilk ataması için yönetici müdürlerden ikisinin DAİMLER
tarafından diğer ikisinin ise VOLVO tarafından aday gösterileceği, yönetici müdürlerin
hedef şirketler tarafından istihdam edileceği ve eşzamanlı olarak VOLVO ve
DAİMLER için çalışmayacağı, alınacak herhangi bir kararın Hissedarlar Sözleşmesi
veya emredici kanunlar gereği daha büyük bir çoğunluk gerekmedikçe kullanılan
oyların salt çoğunluğu ile alınacağı ifadeleri yer almaktadır. Sonuç olarak, DAİMLER
ve VOLVO’nun her birinin hedef şirketler üzerinde belirleyici etkisi olacağı ve böylece
ortak kontrol sağlayacakları anlaşılmaktadır.
(7) ii) Bağımsız iktisadi varlık olarak kurulması: Bir ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ
kapsamında bir yoğunlaşma olarak kabul edilmesi için aranan kriterlerden bir diğeri
de, kurulacak işletmenin bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşımasıdır. Söz konusu
kriter ile, kurulacak olan ortak girişimin kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda
faaliyetlerini kalıcı olarak sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olarak tanımlanıp
tanımlanamayacağının tespit edilmesi gerekmektedir.
(8) Bildirimde, kurulacak olan ortak girişim şirketinin, Birleşme ve Devralma Sayılan
Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’da (KILAVUZ) öngörüldüğü üzere
bağımsız bir ekonomik birimin tüm fonksiyonlarını gerçekleştirecek tam işlevsel bir
ortak girişim olacağı ifade edilmiştir. Bu kapsamda tarafların planlanan işlemin
kapanmasını takip eden ilk 12 ay boyunca hedef şirketlerin gerekli başlangıç
finansmanını sağlamak konusunda anlaştıkları, söz konusu başlangıç finansmanının
yalnızca ortak mutabık kalınan amaçlarda kullanılacağı belirtilmiştir. İlaveten,
DAİMLER’in, yakıt hücresi faaliyetleriyle ilgili olarak hedef şirketlerin ihtiyaç duyduğu
ve Daimler Grubu’nun sahip olduğu veya kontrolü altında bulundurduğu tüm fikri
mülkiyet haklarını hedef şirketlere devredeceğinden, hedef şirketlerin faaliyetlerini
taraflardan bağımsız olarak yürütmek için gerekli tüm fikri mülkiyet haklarına sahip
olacağı ifade edilmiştir. Hedef şirketler üretim aşamasına geçtiklerinde yakıt hücresi
sistemlerinin piyasa şartları üzerinden satışından elde edilen gelirin hedef şirketlerin
pazarda bağımsız olarak faaliyet göstermeye devam etmesini sağlayacağı, bu şekilde
ortak girişimin piyasada bağımsız bir şekilde faaliyet gösterebilmek için kendi
kaynaklarına sahip olacağı ifade edilmiştir. Tarafların imzaladığı Hissedarlık
Sözleşmesi uyarınca her bir tarafın planlanan işlemden sonra en az beş yıl süreyle
hissedar olarak kalmayı taahhüt ettiği, hedef şirketlerin tedarik veya satış için ana
şirketlere bağımlı olmayacağı ve günlük işlemlerden sorumlu olan kendine ait
yönetimi olacağı bu nedenle hedef şirketlerin kalıcı ve tam işlevsel olarak faaliyet
göstereceği belirtilmiştir. Bu bilgiler ışığında, işlem sonrasında hedef şirketlerin
bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynağa sahip olduğu ve operasyonel
olarak bağımsız hareket edebilme kabiliyetinin bulunduğu, bu doğrultuda bağımsız bir
iktisadi varlık niteliği taşıyacağı anlaşılmaktadır.
(9) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, hedef şirketlerin işlem sonrasında tam
işlevsel bir ortak girişim niteliğini haiz olacağı ve bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı
Tebliğ’in 5. maddesi anlamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan
20-57/793-353
3/4
tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen
eşikleri aşması nedeniyle, işlem izne tabidir.
(10) Bildirimde, DAİMLER ve dâhil olduğu grup içerisindeki teşebbüslerin küresel düzeyde
çoğunlukla binek araç, kamyon ve otobüsleri ve bunlara yönelik otomotiv parçalarını
geliştirmekte, üretmekte ve dağıtmakta oldukları, VOLVO’nun ise karayolu ve arazi
kamyonları, otobüsler, inşaat ekipmanları ve denizcilik, karayolu ve endüstriyel
motorların üretimi ve satışında dünya çapında faaliyet göstermekte oldukları beyan
edilmiştir.
(11) Bildirilen işlem kapsamında üzerinde ortak kontrol sağlanacak hedef şirketler, esas
olarak ağır yük kamyonları için yakıt hücresi teknolojisinin geliştirilmesi, üretimi, satışı
ve satış sonrası hizmetlerine yönelik faaliyet gösterecektir. Bununla birlikte, tarafların
genel amacının hedef şirketlerin yalnızca ağır yük kamyonları için yakıt hücresi
sistemleri için değil aynı zamanda diğer kullanım alanları için de güvenilir bir yakıt
hücresi tedarikçisi haline gelmesi olduğu ifade edilmiştir. Bildirimde, hedef şirketlerin
Türkiye’de faaliyet göstermediği ve ilerleyen dönemlerde de Türkiye’de faaliyete
geçmesinin beklenmediği belirtilmiştir.
(12) Tarafların faaliyet alanları dikkate alındığında;
- DAİMLER ve VOLVO’nun dünya çapındaki faaliyetleri arasında kamyon ve
otobüs üretimi ve satışı ile çeşitli otomotiv ürünleri üretimi pazarlarında yatay
bir örtüşme olduğu,
- Hedef şirketlerin yakıt hücresi sistemleri geliştirme ve üretme faaliyetlerinin
öncelikle Almanya ve Kanada’da gerçekleştirilmesinin hedeflendiği,
- Ana şirketlerin kamyon ve otobüs üretimi alanlarındaki faaliyetleri ile hedef
şirketlerin ağır hizmet kamyonları için yakıt hücresi teknolojisi geliştirme,
üretme, satma ve satış sonrası hizmetlerine ilişkin faaliyetleri arasında küresel
ölçekte dikey bir örtüşme bulunduğu,
- Hedef şirketlerin Türkiye’de herhangi bir faaliyetinin bulunmaması ve yakın
gelecekte faaliyete geçmesinin beklenmediği,
- Hedef şirketlerin faaliyetleri ile işlem taraflarının Türkiye’deki faaliyetleri
açısından herhangi bir yatay veya dikey örtüşme bulunmadığı
anlaşılmıştır.
(13) Bu kapsamda ana teşebbüslerin Türkiye’deki faaliyetleri (ağır hizmet kamyonları
pazarı) arasında yatay bir örtüşme bulunmakla birlikte, hedef şirketler ile işlem
taraflarının faaliyetleri arasında Türkiye’de yatay veya dikey seviyede örtüşme
bulunmadığı anlaşılmıştır. Bildirilen işlemin, Türkiye’de herhangi bir pazarda etkin
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
20-57/793-353
4/4
H. SONUÇ
(14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli
kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu
açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy