Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2020-5-046 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 21-01/10-7
Karar Tarihi : 07.01.2021
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER : Aytül KÜÇÜK, Osman AYAR
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Canada Pension Plan Investment Board
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Eda DURU,
Av. Betül BAŞ ÇÖMLEKÇİ, Av. Esma AKTAŞ
Çitlenbik Sokak No.12 Yıldız Mahallesi, Beşiktaş, İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Viking Holdings Ltd.'nin ortak kontrolünün, Canada
Pension Plan Investment Board ve TPG Capital ile birlikte Viking Holdings
Ltd.'nin mevcut çoğunluk hissedarı olan Viking Capital Limited tarafından
devralınması işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 08.12.2020 tarih ve 13360 sayı ile
giren ve eksiklikleri 22.12.2020 tarih ve 13844 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim
üzerine düzenlenen 29.12.2020 tarih ve 2020-5-046/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda, Viking Holdings Ltd.’nin (VIKING) ortak kontrolünün, Canada Pension Plan
Investment Board (CPPIB) ve TPG Capital (TPG) ile birlikte VIKING'in mevcut
çoğunluk hissedarı olan Viking Capital Limited (VIKING CAPITAL) tarafından
devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.
(5) İşlem, taraflar arasında 05.11.2020 tarihinde imzalanan Seri C Tercihli Hisseleri
Taahhüt Sözleşmesi (Sözleşme) uyarınca gerçekleşecektir. VIKING, hâlihazırda tek
başına VIKING CAPITAL tarafından kontrol edilmektedir. İşlemin tamamlanmasının
ardından VIKING’in ortak kontrolü, VIKING CAPITAL ile birlikte VIKING’in hâlihazırda
hissedarları olan CPPIB ve TPG’ye geçecektir. VIKING’in işlem öncesi ve sonrası
hissedarlık yapısına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.
21-01/10-7
2/6
Tablo 1: VIKING’in Devralma İşlemi Öncesindeki ve Sonrasındaki Hissedarlık Yapısı
İşlem Öncesi İşlem Sonrası
Hissedar
Pay Oranı
(%)
Hissedar
Pay Oranı
(%)
Viking Capital Limited (…..) Viking Capital Limited (…..)
Canada Pension Plan Investment
Board
(…..)
Canada Pension Plan
Investment Board
(…..)
TPG VII Valhalla Holdings, L.P.1 (…..) TPG VII Valhalla Holdings, L.P. (…..)
Karine Hagen2 (…..) Karine Hagen (…..)
TOPLAM 100 TOPLAM 100
Kaynak: Bildirim Formu
(6) Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bağımsız bir
iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin
oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma
işlemidir. Anılan hüküm çerçevesinde, ortak girişimler bakımından aranan koşullar,
kurulan ortak girişim şirketinin, kurucu teşebbüsler tarafından “ortak kontrol” altında
tutulması ve kurulan şirketin, “bağımsız bir iktisadi varlık” niteliği taşımasıdır.
(7) Ortak kontrolün varlığının gerçekleşip gerçekleşmediğini tespit ederken ana
teşebbüslerin eşit oy hakkına sahip olması veya karar organlarında eşit üyeyle temsil
edilmesi, ana teşebbüslerden bazılarının azınlık paylarına sahip olmasına rağmen veto
haklarını elinde bulundurması, oylamalarda ortak hareket edilmesi gibi hususlar
belirleyici olmaktadır. Ortak kontrol sadece hissedarlık yapısıyla değil, karar alma
süreci, yönetim mekanizması, şirketin önemli kararlarında veto hakkının varlığı,
hukuki/fiili olarak oy haklarının birlikte kullanılması ihtimalleri ve belirleyici oyun
(casting vote - kesin neticeyi belirleyen oy) yokluğu gibi faktörlerin değerlendirilmesiyle,
niceliksel olmaktan çok niteliksel olarak test edilen bir kavramdır.
(8) VIKING CAPITAL hâlihazırda VIKING’in tek kontrolüne sahipken başvuru konusu
işlem sonucunda hisselerin bir bölümünün CPPIB ve TPG tarafından devralınması
sonucunda VIKING’in ortak kontrolü VIKING CAPITAL, CPPIB ve TPG’ye geçecektir.
Üçüncü Defa Tadil Edilmiş ve Yeniden Düzenlenmiş İşletme Tüzüğü (İşletme Tüzüğü)
ve İkinci Defa Tadil Edilmiş Yatırımcı Hakları Sözleşmesi (Yatırımcı Hakları
Sözleşmesi) uyarınca, CPPIB, TPG ve VIKING CAPITAL'in her biri, hisse senetlerinin
en az %(…..)’sine sahip oldukları sürece VIKING'in iş planı, yıllık bütçesi ve üst düzey
yönetimin atanması ve görevden alınmasıyla ilgili belirli veto hakları da dâhil olmak
üzere birçok konuda veto hakkına sahip olacaklar ve bu veto hakları CPPIB, TPG ve
VIKING CAPITAL’in, VIKING üzerinde ortak kontrol tesis etmesine imkân
sağlayacaktır.
(9) VIKING’in Yönetim Kurulu, VIKING CAPITAL tarafından aday gösterilecek (…..)
yönetim kurulu temsilcisi ile ihraç edilecek Seri C Tercihli Hisseleri’nin veya Seri C
Tercihli Hisseleri’nin dönüştürülmesinden sonra ihraç edilecek olan Adi Hisseleri’nin en
az %(…..)’sine sahip olunması (TPG ve CPPIB birlikte) durumunda TPG ve CPPIB
tarafından aday gösterilecek (…..) yönetim kurulu temsilcisini içerecek toplam (…..)
yönetim kurulu üyesinden oluşacaktır. Seri C Tercihli Hisseleri’nin veya Seri C Tercihli
1 TPG, VIKING üzerindeki yatırımlarını TPG VII Valhalla Holdings, L.P. aracılığı ile yapmaktadır.
2 Karine Hagen’in sahip olduğu hisse oranları gerek işlem öncesi gerek işlem sonrası VIKING üzerinde
herhangi bir yönetim hakkı bahşetmemektedir.
21-01/10-7
3/6
Hisseleri’nin dönüştürülmesinden sonra ihraç edilecek olan Adi Hisseleri’nin en az
%(…..)’sine sahip olunması (TPG ve CPPIB birlikte) durumunda ise TPG ve CPPIB
tarafından seçilecek yönetim kurulu üyesi (…..) kişiyle sınırlı kalacaktır.3 Yönetim
kurulu toplantı nisabı, atanan toplam üye sayısının (…..) olup (herhangi (…..) üye)
yönetim kurulunun herhangi bir toplantısında oylamaya sunulan bir karar, VIKING
CAPITAL, TPG ve CPPIB tarafından seçilen en az (…..) üyeyi içerecek şekilde
kullanılan oyların çoğunluğu ile alınacaktır. Oy çoğunluğu ile alınan kararlar VIKING
şirket sekreteri tarafından CPPIB ve TPG’ye yazılı olarak bildirecek ve CPPIB ve TPG
kararı onaylayıp onaylamadığını teyit edecektir.
(10) Dolayısıyla, yönetim kurulunun karar alma sürecinde stratejik kararlar üzerinde
herhangi bir hissedarın mutlak kontrolünün bulunmaması ve VIKING CAPITAL, TPG
ve CPPIB tarafından seçilen en az birer üyenin olumlu oyunun gerekliliği göz önünde
bulundurulduğunda VIKING’in VIKING CAPITAL, CPPIB ve TPG tarafından ortak
kontrol edileceği kanaatine varılmıştır.
(11) Ortak girişimlerde aranan ikinci koşul “bağımsız iktisadi varlık”tır. İktisadi bağımsızlık,
ortak girişimin, stratejik kararların alınması bakımından taraflarından tamamen ayrı
hareket etmesini değil, operasyonel anlamda bağımsız faaliyette bulunabilmesini ifade
etmektedir. Zira ortak kontrol altındaki bir varlığın stratejik olarak ana teşebbüslerden
tamamen bağımsız olması gerçekçi olmayacaktır. Bu sebeple ortak girişimin bağımsız
iktisadi varlık olup olmadığı, pazarda aktif bir rol üstlenmeye hazır bir durumda olup
olmadığıyla ve devamlılık (en azından pazarda kalıcı bir değişiklik meydana
getirebilecek kadar devamlı) saikiyle kurulup kurulmadığı ile ilgilidir.
(12) VIKING’in tam işlevsel bir ortak girişim olacağı, aşağıda belirtilen hususlardan
anlaşılmaktadır:
- VIKING’in, pazarda faaliyet göstermek için yeterli kaynaklara sahip olduğu ve
sahip olmaya devam edeceği: VIKING’in, kendi yönetim kadrosu, çalışanları,
mali kaynakları, personeli ve varlıkları dâhil olmak üzere kendi kaynakları ile
okyanus gemi gezileri ve nehir/sefer gezileri sağlayan mevcut bağımsız bir iş
kolu olduğu ve bu durumun başvuru konusu işlemin tamamlanmasından sonra
da aynı şekilde devam edeceği belirtilmiştir.
- VIKING’in, ana şirketlerinin belirli bir işlevinin ötesinde faaliyet göstereceği:
VIKING’in hâlihazırda bağımsız olarak faaliyet gösterdiği ve ana şirketlerinin
belirli bir işlevinin ötesinde faaliyetleri bulunduğu, başvuru konusu işlemin
tamamlanmasından sonra da aynı şekilde operasyonlarına devam edeceği teyit
edilmiştir.
- VIKING’in ana şirketleri ile alım/satım ilişkisi: VIKING’in hâlihazırda pazarda
yerleşik ve aktif bir oyuncu olması ve pazarda kendi
başına var olması göz önünde bulundurulduğunda, başvuru konusu işlemin
tamamlanmasından sonra da iktisadi açıdan bağımsız bir işletme olmaya
devam edeceği belirtilmiştir.
- VIKING’in kalıcı olarak faaliyet göstereceği: VIKING’in, pazarda yıllardır faaliyet
gösteren hâlihazırda yerleşik ve bağımsız bir işletme olduğu ve VIKING
CAPITAL, CPPIB ve TPG’nin, VIKING’in süresiz olarak faaliyet göstermesini
amaçladığı teyit edilmiştir.
3 Başvuru konusu işlem neticesinde çıkarılacak olan Seri C Tercihli Hisseleri’nin %(…..)’sinin CPPIB ve
TPG tarafından alınacağı anlaşılmıştır.
21-01/10-7
4/6
(13) Yukarıdaki bilgiler ışığında, kurulacak olan ortak girişimin bağımsız olarak faaliyet
gösterme yetisine sahip olacak düzeyde kaynağa sahip olması, işlem taraflarından
bağımsız faaliyet gösterecek olması ve kalıcı olarak faaliyet göstermeyi planlaması
hususları göz önünde bulundurulduğunda ortak girişimin tam işlevsellik için gerekli olan
unsurları taşıdığı kanaatine varılmıştır.
(14) Bu itibarla VIKING’in tam işlevsel bir ortak girişim olduğu ve söz konusu işlemin 2010/4
sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma niteliği taşıdığı anlaşılmıştır.
İşlem taraflarının ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesi birinci fıkrasında öngörülen
ciro eşiklerini aştığından, bildirime konu işlemin izne tabi olduğu tespit edilmiştir.
(15) Ortak girişim taraflarından CPPIB, 1997 yılında Kanada Emeklilik Planı Yatırım Kurulu
Yasası uyarınca Kanada Emeklilik Planı kapsamında katılımcı ve hak sahiplerine karşı
yükümlülüklerini yerine getirmesine yardımcı olmak, devraldığı meblağları katılımcı ve
hak sahiplerinin çıkarlarına uygun olarak en iyi şekilde yarar sağlamak amacıyla
yönetmek ve maksimum getiri oranına ulaşmak için varlıkları aracılığıyla yatırım
yapmak amacıyla kurulan bir Kanada federal devlet kuruluşudur. CPPIB dünya
çapında kamu hisse senetleri, özel hisse senetleri, gayrimenkul, kredi yatırımları,
altyapı ve sabit gelir enstrümanlarına yatırım yapmaktadır. CPPIB’in Türkiye’deki
faaliyetlerini portföy şirketleri tarafından yürütülen; gayrimenkul, enerji, denizcilik,
kargo, terörizm ve politik risk, zayiat ve aşkın hasar gibi alanlarda reasürans,
uluslararası spor yönetimi, medya ve pazarlama, tarımsal emtia, “B2B” iş modeline
göre otel aracılık hizmetleri faaliyetleri oluşturmaktadır.
(16) Diğer bir ortak girişim tarafı olan TPG ise esas olarak dünya çapında devralmalar ve
kurumsal yeniden yapılandırılmalar yoluyla çeşitli şirketlere yatırımlar yapan Amerika
Birleşik Devletleri merkezli özel bir yatırım firmasıdır. TPG’nin Türkiye’deki faaliyetlerini
portföy şirketleri tarafından yürütülen; göz ameliyatları ile özel mikro cerrahiler için tek
kullanımlık markalı aletler üretimi, dünya çapındaki yüksek öğrenim kurumları için
yazılım, hizmet, analitik ve içerik sağlanması, kan nakli öncesinde insan kanındaki
hücre ve serum bileşenlerini tespit etmek ve tanımlamak için kullanılan reaktiflerin ve
sistemlerin geliştirilmesi, üretilmesi ve satılması faaliyetleri ile etkinlik ve verimliliği
artırmak için kullanılan geleneksel imünohematoloji reaktifleri, otomatik aletler ve veri
yönetim yazılımı pazarlaması, internete bağlı cihazların kötü amaçlı yazılımlardan
korunmasını sağlamaya yönelik güvenlik çözümleri tasarlanması ve geliştirilmesi,
sunucular, bilgisayarlar, elde taşınır ses ve veri telefonları ve diğer cihazlar için
güvenlik ürünleri temin edilmesi, mal ve kaza sigortacılığı, yapışkan olmayan çevre
dostu yer karolarının sağlanması faaliyetleri oluşturmaktadır.
(17) Ortak girişim taraflarından VIKING CAPITAL’in tek faaliyeti ise VIKING’i yönetmektir.
VIKING, nehir ve okyanus yolcu taşımacılığı ile ilgili faaliyetlerine ilişkin bir tur
operatörü olarak faaliyet göstermektedir. VIKING tarafından sağlanan her bir seyahat
temel olarak her varış limanında bir kıyı gezintisi, müzik ve sanat performansları,
yemek pişirme gösterileri, bilgilendirici liman sohbetleri ve konuk konuşmacılar
aracılığıyla varış yerine ulaşımı sağlayan bir kültürel program içermektedir. Hâlihazırda
toplam 82 gemiden oluşan bir filo yöneten (bunlardan 76 tanesi nehir gemisi ve altı
tanesi okyanus gemisidir) VIKING, toplamda 106 ülkede 455 noktaya yolculuk
sağlamaktadır.
(18) Türkiye, VIKING gemi gezilerinin belirli seyahat planları süresince ziyaret ettiği
ülkelerden birisi olup VIKING'in Türkiye'de yerleşik herhangi bir iştiraki veya bağlı
şirketi bulunmamaktadır. VIKING, 2015 yılından bugüne kadar Türkiye'deki üç limana
(İstanbul, Kuşadası ve Çanakkale) 30 sefer uğrarken 2019 yılında (…..) yolcu sayısı
21-01/10-7
5/6
ile Türkiye'de yaklaşık iki gün süre ile kalmıştır. Bu bağlamda, VIKING’in Türkiye'deki
okyanus gemi gezileri alanındaki pazar payının 2019 yılında %(…..)'in altında olduğu
belirtilmektedir. VIKING ayrıca Ukrayna nehir gezisi çerçevesinde Kiev-Bükreş seyahat
programının sonunda yolculara İstanbul'da üç gece konaklama imkânı sunmaktadır.
VIKING, transferler de dâhil olmak üzere, rehberli turlarla tam eşlikli bir program
sunmaktadır.
(19) Yukarıda yer verilen faaliyet alanları incelendiğinde gerek tarafların kendi arasında
gerek taraflarla ortak girişim arasında Türkiye’deki faaliyetleri bakımından herhangi bir
yatay ilişkinin ortaya çıkmadığı görülmekle birlikte CPPIB tarafından kontrol edilen
Travel Partner Türkiye ile VIKING tarafından yürütülen konaklama faaliyetlerinin
herhangi bir dikey ve/veya yatay ilişkiye yol açıp açmadığı ayrıca araştırılmıştır. Travel
Partner Türkiye’nin kontrolünü elinde bulunduran Hotelbeds Group’un varış yerindeki
seyahat acenteleri ve tur operatörleri gibi aracılar için bir aktivite portföyü dağıtıcısı
olarak hareket ettiği, geçmişte söz konusu faaliyetlerin VIKING tarafından düzenlenen
nehir gezilerine (okyanus gezileri hariç) ilişkin küresel çapta bilet dağıtımını da içerdiği,
bununla birlikte, Hotelbeds Group’un artık VIKING’in nehir gezileri için bilet dağıtımı
faaliyetinde bulunmadığı ve Türkiye’de son üç yıl içerisinde söz konusu faaliyetten
herhangi bir ciro da elde etmediği, dolayısıyla Hotelbeds Group veya Travel Partner
Türkiye’nin faaliyetleri ile VIKING’in faaliyetleri arasında Türkiye’de yatay örtüşme veya
dikey ilişki bulunmadığı anlaşılmıştır.
(20) Yukarıda yer verilen değerlendirmeler neticesinde, bildirime konu işlem ile herhangi bir
pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı kanaatine
varılmıştır.
(21) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ortak girişimin 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi açısından rekabetçi davranışların koordinasyonu riski
taşıyıp taşımadığı da değerlendirilmiştir. Ortak girişimin, ana teşebbüsler arasında
koordinasyon riskini barındırmasının en muhtemel olduğu durum ana teşebbüslerden
en az ikisinin ortak girişimle aynı pazarda ya da ortak girişimin alt, üst veya komşu
pazarlarda yer alması halidir.
(22) VIKING CAPITAL, CPPIB ve TPG’nin VIKING ile aynı pazarda veya alt/üst/komşu
pazarlarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Ana teşebbüslerden sadece
CPPIG ve TPG’nin Türkiye’de ortak girişimin faaliyet gösterdiği pazar ile hiçbir
bağlantısı olmayan eğitici yayınların tedariki ve sigorta sektöründe sınırlı düzeyde
faaliyetleri bulunmaktadır. Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, bildirime
konu işlemin rekabetin kısıtlanması sonucunu doğurabilecek herhangi bir
koordinasyon riski taşımadığı sonucuna ulaşılmıştır.
21-01/10-7
6/6
H. SONUÇ
(23) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli
kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık
olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy