Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2021-1-002
Karar Sayısı : 21-02/25-10
Karar Tarihi : 11.01.2021
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER: Ebru İNCE, Tuğçe SAYER, Zeynep ŞENGÖREN ÖZCAN,
Can SARIÇİÇEK, Betül AYHAN, Burcu ÇALIŞKAN OLGUN,
Selçuk YILMAZ, Funda GÖKTEPE, Büşra ÖZCAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Resen
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR: - Facebook Inc.,
- Facebook Ireland Ltd.,
- WhatsApp Inc.,
- WhatsApp LLC
(hep birlikte Facebook)
Temsilcileri: Av. Bahadır BALKI, Av. Ertuğrul Can CANBOLAT,
Av. Caner Kadir ÇEŞİT, Av. Nabi Can ACAR, Av. Gözde Nur ÇEVİK
Çamlıca Köşkü, Tekkeci Sokak, 3-5 Arnavutköy, 34345
Beşiktaş/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Facebook’un Türkiye’de, WhatsApp kullanıcılarının
verilerinin 08.02.2021 tarihinden itibaren başka hizmetler için kullanılmasına
yönelik getirdiği koşullar ile ilgili olarak, 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi
çerçevesinde geçici tedbir kararı alınması gerektiği.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Son günlerde, WhatsApp kullanıcılarının WhatsApp kullanım
koşullarının ve gizlilik ilkesinin güncelleneceğine ilişkin bilgilendirme ile karşılaştığı
tespit edilmiştir. İlgili teşebbüs tarafından yayımlanan bilgilendirme metni çerçevesinde,
söz konusu uygulamanın rekabet hukuku bakımından sömürücü ve dışlayıcı birtakım
etkilere neden olabileceği görülmüş olup bu çerçevede düzenlenen 11.01.2021 tarih ve
2021-1-002/BN-01 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda,
- 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 9.
maddesi çerçevesinde geçici tedbir alınması ve bu kapsamda Facebook’un
Türkiye’de, WhatsApp uygulaması kullanıcılarının verilerinin 08.02.2021
tarihinden itibaren başka hizmetler için kullanılmasına yönelik getirdiği koşulları
durdurması ve bu koşulları kabul eden veya bilgilendirmeyi alarak kabul etmeyen
tüm kullanıcılara Facebook’un veri paylaşımını içeren yeni koşulları
durdurduğunu anılan tarihe kadar bildirmesi gerektiği,
ifade edilmiştir.
21-02/25-10
2/4
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) WhatsApp Inc., 2009 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) kurulmuştur. Anlık
yazılı ve/veya sesli mesajlaşma, görüntülü ve/veya sesli arama hizmetleri sunan, çoklu
platform özelliği taşıyan, çevrim içi tüketici iletişim aracı niteliğindeki WhatsApp
uygulaması 180’den fazla ülkede 2 milyardan fazla kişi tarafından kullanılmaktadır1.
(5) Hâlihazırda reklamsız ve ücretsiz bir şekilde kullanıcıların hizmetine sunulmakta olan
WhatsApp, 2014 yılında Facebook Inc. tarafından devralınmıştır2. 2004 yılında, ABD’de
kurulmuş olan Facebook Inc. dünyanın önde gelen teknoloji şirketlerinden biri olup,
bünyesinde WhatsApp’ın yanı sıra Instagram, Facebook Messenger gibi platformları
barındırmaktadır.
(6) Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, Facebook’un 08.02.2021 tarihinde uygulamaya
geçmek üzere WhatsApp kullanıcılarına getirdiği veri paylaşma zorunluluğunun 4054
sayılı Kanun kapsamında yol açtığı endişeler incelenmiştir. İlk olarak WhatsApp
verilerinin kapsam ve öneminin vurgulanmasında fayda görülmektedir. WhatsApp
uygulaması, kullanıcılarına ait mesaj içerikleri, konum, profil fotoğrafı, grup bilgilerinin
yanı sıra, kullanıcıların cihazlarında yüklü diğer bilgilere de erişim sağlayabilmektedir.
Bunların rehber, galeri gibi bilgiler ile sınırlı kalmadığı, cihazda yüklü diğer
uygulamalarda kullanılan verilerin de kısmen erişilebilir olduğu endişesi bulunmaktadır.
Ayrıca, kullanıcılara getirilen yükümlülüğün tam olarak açıklanmadığı da görülmektedir.
(7) Öte yandan, Facebook’ta kişiler, kapalı bir grubun tamamına açacakları bilgileri
paylaşmakta iken WhatsApp’ta daha küçük gruplarda daha özel veya ticari sır
içerebilecek veriler paylaşılabilmektedir. Dolayısıyla WhatsApp verileri herhangi bir
sosyal medya içeriğine göre genellikle daha gizli ve kişilerin daha geniş bir çevreyle
paylaşmak istemeyeceği nitelikte verilerdir. Söz konusu verilerin, Facebook’un faaliyet
gösterdiği diğer pazarlarda kullanılmasının ve bunun WhatsApp kullanımı için zorunlu
tutulmasının 4054 sayılı Kanun kapsamında yol açtığı endişeleri aşağıdaki gibi
sınıflandırmak mümkündür:
- WhatsApp verilerinin, diğer Facebook şirket ürün ve verilerine bağlanması,
- Facebook’un tüketici iletişim hizmetleri pazarındaki gücünü, internet reklamcılığı
alanındaki rakiplerinin faaliyetini zorlaştıracak şekilde kullanması,
- Aşırı veri toplanmasının ve verinin başka hizmetler için kullanılmasının tüketicinin
sömürülmesine yol açması.
(8) 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fırkası “nihai karara kadar ciddi ve telafi
olunamayacak zararların doğması ihtimalinin bulunduğu durumlarda, ihlalden önceki
durumu koruyucu nitelikte” geçici tedbir kararı alınabileceği düzenlemesini haizdir.
1 Erişim Tarihi: 11.01.2021.
2 Facebook tarafından 2014 yılında WhatsApp mesajlaşma uygulamasının devralınması amacıyla teklifte
bulunulduğu bilgisi kamuoyu ile paylaşılmış, söz konusu devralma işlemi ile ilgili olarak çeşitli rekabet otoritelerince
birleşme ve devralma rejimleri dâhilinde incelemeler başlatılmıştır. WhatsApp devralması, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) birleşme ve devralmalara ilişkin 7. maddesi ve 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ uyarınca ciro eşikleri altında
kalması gerekçesiyle bildirime tabi olmamıştır. Avrupa Birliği’nde Facebook/WhatsApp devralmasına izin verildiğine
ilişkin karar (COMP/M.7217, Facebook/WhatsApp (2014)) için bkz.
Erişim Tarihi: 10.01.2021.
Avrupa Birliği’nde devralma işlemi kapsamında Facebook tarafından yanlış ve yanıltıcı bilgi sunulması sonucu verilen
karar (COMP/M.8228) için bkz.
Erişim Tarihi: 10.01.2021.
21-02/25-10
3/4
Halihazırda Facebook’un; (i) tüketici iletişim hizmetleri, (ii) sosyal ağ hizmetleri ve (iii)
çevrim içi reklamcılık hizmetleri pazarlarındaki pazar gücü dikkate alındığında, söz
konusu uygulamaların soruşturma sonucunda alınacak nihai karara kadar ciddi ve telafi
olunamayacak zararlar doğurma ihtimalini haiz olduğu değerlendirilmektedir.
(9) Nitekim WhatsApp kullanıcılarının, Facebook tarafından sunulan koşulları kabul
etmeleri halinde diğer grup şirketleri de ilgili verilere sahip olacak ve bu verileri
kullanmaya başlayacaktır. Bu durumda, yürütülecek olan soruşturma sonucunda
Facebook’un söz konusu davranışına son verilmesine karar verilmesi halinde, bu
verilerin geri alınması ve kullanılmasından kaynaklanan avantajların ortadan
kaldırılması oldukça güçtür. İnceleme konusu uygulamanın, bu yönüyle telafisi mümkün
olmayan bir durum ortaya çıkaracağı aşikârdır. Bu bakımından Facebook’un inceleme
konusu uygulamasına yönelik geçici tedbir uygulanmasının uygun olacağı
değerlendirilmektedir.
(10) Hâlihazırda Facebook tarafından, WhatsApp kullanıcıların bir kısmına 08.02.2021
tarihinden itibaren verilerinin başka hizmetler için kullanılacağına dair bilgilendirmenin
yapıldığı bilinmektedir. Bu durumda, kullanıcıların bir kısmının bu koşullara onay vermiş
olması da oldukça muhtemeldir. Dolayısıyla ilgili geçici tedbir kararının Facebook
tarafından sunulan bu yeni kullanım koşullarını kabul eden kullanıcılar da dâhil olmak
üzere Türkiye’deki tüm kullanıcılar bakımından geçerli olması gerekmektedir. Bu
nedenle, Facebook’un, Türkiye’de bu koşulları kabul eden veya bilgilendirmeyi alarak
kabul etmeyen tüm kullanıcılara, veri paylaşımını içeren yeni kullanım koşullarını
durdurduğunu bildirmesinin uygun olacağı sonucuna varılmıştır.
21-02/25-10
4/4
H. SONUÇ
(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 9.
maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; Facebook’un Türkiye’de, WhatsApp
kullanıcılarının verilerinin 8 Şubat 2021 tarihinden itibaren başka hizmetler için
kullanılmasına yönelik getirdiği koşulları durdurması ve bu koşulları kabul eden veya
bilgilendirmeyi alarak kabul etmeyen tüm kullanıcılara Facebook’un veri paylaşımını
içeren yeni koşulları durdurduğunu anılan tarihe kadar bildirmesi şeklinde geçici tedbir
alınmasına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy