Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2020-3-006 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 21-20/250-106
Karar Tarihi : 08.04.2021
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER : Tuğçe SAYER, Burcu ÇALIŞKAN OLGUN,
Muhammet Murat KARAKAYA, Büşra ÖZCAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Çiçeksepeti İnternet Hizmetleri AŞ
Temsilcileri: Dr. M. Fevzi TOKSOY, Bahadır BALKI,
Mustafa AYNA, Nabi Can ACAR, Özlem BAŞIBÖYÜK,
Burak Buğrahan SEZER
Tekkeci Sokak No: 3-5 Arnavutköy 34345 Beşiktaş İstanbul
D. ŞİKAYETÇİ : Osevio İnternet Hizmetleri AŞ
Temsilcileri: Fuat EKİN, Kadriye Aynur ŞAKA, Nihal EKİN
Merkez Mahallesi Akar Caddesi No:3 iTower Bomonti Plaza K:6
D:37 34384 Şişli İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 04.06.2020 tarih ve 20-27/335-M sayılı
kararı uyarınca hakkında soruşturma yürütülen Çiçeksepeti İnternet Hizmetleri
AŞ’nin dosya kapsamında sunduğu ikinci taahhüdün değerlendirilmesi.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 04.06.2020 tarih ve 20-27/335-M
sayılı kararı uyarınca Çiçeksepeti İnternet Hizmetleri AŞ (Çiçek Sepeti) hakkında fiili
münhasırlık yaratmaya yönelik uygulamalarla rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırdığı ve
hâkim durumunu kötüye kullandığı, dolayısıyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. ve 6. maddelerini ihlal ettiği iddiasına
yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar
verilmiştir. Hazırlanan 04.12.2020 tarihli ve 2020-3-006/SR-01 sayılı Soruşturma
Raporu Çiçek Sepeti tarafından 11.12.2020 tarihinde tebellüğ edilmiştir.
(3) Çiçek Sepeti’nin talebi üzerine, Kurulun 30.12.2020 tarihli ve 20-57/782-M sayılı kararı
ile 4054 sayılı Kanun'un 45. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ikinci yazılı savunma
süresi 30 gün uzatılmıştır. Çiçek Sepeti’nin ikinci yazılı savunması 09.02.2021 tarihli
ve 14994 sayılı yazı ile yasal süre içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
(4) Soruşturma süreci devam ederken 05.02.2021 tarih ve 14909 sayılı yazı ile Çiçek
Sepeti tarafından taahhüt başvurusunda bulunulmuş ve 4054 sayılı Kanun’un 43.
maddesi kapsamında çözüm önerilerini içeren taslak taahhüt paketi sunulmuştur.
Yapılan başvuru üzerine taahhüt görüşmelerine başlanmış ve Çiçek Sepeti yetkilileri
ile üç kez toplantı yapılmıştır. Nihai taahhüt metni Çiçek Sepeti tarafından 08.03.2021
tarih ve 15781 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal ettirilmiştir. Bunun üzerine hazırlanan
08.03.2021 tarih ve 2020-3-006/BN-04 sayılı Bilgi Notu 11.03.2021 tarihli Kurul
21-20/250-106
2/5
toplantısında görüşülmüş ve 21-13/163-M sayılı kararla, sunulan taahhüdün rekabet
sorunlarını gidermekte yetersiz olması nedeniyle reddine karar verilmiştir.
(5) 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesi gereğince, yazılı savunmalar üzerine hazırlanan
24.02.2021 tarih ve 2020-3-006/EG-01 sayılı Ek Görüş yazısı Çiçek Sepeti tarafından
02.03.2021 tarihinde tebellüğ edilmiştir. Çiçek Sepeti’nin süre uzatım talebi Kurulun
18.03.2021 tarih ve 21-15/191-M sayılı kararı ile kabul edilmiş ve üçüncü yazılı
savunma süresi bitiminden itibaren 30 gün uzatılmıştır.
(6) Üçüncü yazılı savunma süresinin bitiminden önce 29.03.2021 tarihli e-posta ile Çiçek
Sepeti ikinci kez taahhütte bulunma talebini iletmiş, bunun üzerine teşebbüs yetkilileri
ile bir toplantı yapılmıştır. Hazırlanan ikinci taahhüt metni, Kurum kayıtlarına
05.04.2021 tarih ve 16790 sayı ile intikal ettirilmiştir. Taahhüt metnine ilişkin olarak
hazırlanan 06.04.2021 tarih ve 2020-3-006/BN-06 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara
bağlanmıştır.
(3) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: 05.04.2021 tarih ve 16790 sayı ile Kurum kayıtlarına giren
taahhüt üzerine düzenlenen 06.04.2021 tarih ve 2020-3-006/BN-06 sayılı Bilgi
Notu’nda, Çiçek Sepeti tarafından sunulan taahhütlerin rekabet sorunlarıyla orantılı, bu
sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde
uygulanabilir olduğu sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Soruşturma Raporunda Yer Verilen Rekabet Sorunları
(7) Yürütülen soruşturmada, Çiçek Sepeti’nin çevrim içi çiçek satış pazarında hâkim
durumda olduğu, Çiçek Sepeti’nin bayilerinin, rakip çevrim içi çiçek satış siteleriyle
çalışmamaları yönünde sözlü uyarılar, özel günlerde yüksek satış hedefi getirme ve
fazla çiçek ve sarf malzemesi gönderimi uygulamaları ile fiili münhasırlık yaratarak
rakip çevrim içi çiçek satış sitelerinin faaliyetlerini zorlaştırdığı kanaatine ulaşılmıştır.
(4) Bu çerçevede temel rekabet sorunu, Çiçek Sepeti tarafından bayilere yönelik sözlü
uyarılar, özel günlerde yüksek satış hedefi getirme ve fazla çiçek ve sarf malzemesi
gönderimi gibi kısıtlama ve yöntemlerin ayrı ayrı ya da bir arada uygulanması suretiyle,
fiili münhasırlık yaratılarak bayilerin rakip platformların bayilik faaliyetini
gerçekleştirmelerinin zorlaştırılmasıdır.
H.2. Çiçek Sepeti Tarafından Sunulan Taahhütler
(1) Çiçek Sepeti tarafından sunulan 05.04.2021 tarih ve 16790 sayılı taahhüt metninde
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“1. Çiçeksepeti, bayilerine rakip çevrim içi çiçek satış siteleriyle çalışmak
hususunda serbest oldukları ve aksi yönde herhangi bir sözleşmesel ya da fiili
yükümlülük altında olmadıkları hakkında açıkça bilgilendirme yapmayı taahhüt
eder.
2. Çiçeksepeti, 1. maddede belirtilmiş bilgilendirmeyi bayiler ile akdettiği
sözleşmelere derhal eklemeyi taahhüt eder.
3. Çiçeksepeti, yeni bayilik ilişkisi kurma yönünde temaslarda bulunduğu
çiçekçilere, (bayilik sözleşmesi imzalamadan önce) rakip çevrim içi çiçek satış
siteleriyle çalışmak hususunda serbest oldukları ve aksi yönde herhangi bir
sözleşmesel ya da fiili yükümlülük altında olmadıkları hakkında bir aydınlatma
metnini sunmayı taahhüt eder.
21-20/250-106
3/5
4. Çiçeksepeti, özel günlerdeki tedarik hedeflerine ilişkin aşağıdaki adımı
atacağını taahhüt eder:
a. Özel günlerde uygulanacak tedarik miktarı, bayiler ile karşılıklı mutabakat
sonucunda belirlenecektir. İlgili özel günde bayinin sorumlu olduğu bölgeye
Çiçeksepeti’nin internet sitesi üzerinden müşteriler tarafından
oluşturulacağı öngörülen sipariş miktarları ilgili bayi ile özel günün (…..) ay
öncesinde paylaşılacak ve bu öngörüler üzerinden bayiler ile görüşmeler
yapılacaktır. Yapılan görüşmeler sonucunda karşılıklı mutabakat
sağlanarak her bir bayi özelinde ilgili özel günde karşılanabileceği öngörülen
tedarik miktarı belirlenecektir. Mutabakat sağlanan tedarik miktarı, bayinin
siparişlerini yönettiği arayüze (Titan sistemine) bağlanarak online olarak
onaylaması ile geçerli olacaktır.
b. Bu noktada yapılan müzakereler sonucunda Çiçeksepeti ve bayi
tarafından önerilen miktarın altında bir miktarda mutabakat sağlanması
halinde Çiçeksepeti bu hususu, özel gün – normal gün ayrımı yapmaksızın
ilgili bayiye yönelik performans değerlendirmesinde ya da sipariş
yönlendirmesinde bir kriter olarak ele almayacaktır. Çiçeksepeti, bayilerine
yönelik olarak her zamanki performans kriterlerini göz önünde
bulundurmaya devam edecek ve mutabakata ulaşılamadığı gerekçesiyle
bayi ile arasındaki sözleşmeyi feshetmeyecektir.”
H.3. Değerlendirme
(5) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin üçüncü fıkrasında,
“Yürütülmekte olan bir önaraştırma ya da soruşturma sürecinde 4 üncü veya 6
ncı madde kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik
olarak ilgili teşebbüs ya da teşebbüs birliklerince taahhüt sunulabilir. Kurul söz
konusu taahhütler yoluyla rekabet sorunlarının giderilebileceğine kanaat
getirirse bu taahhütleri ilgili teşebbüs ya da teşebbüs birlikleri açısından
bağlayıcı hale getirerek soruşturma açılmamasına veya açılmış bulunan
soruşturmaya son verilmesine karar verebilir. Rakipler arasında fiyat tespiti,
bölge veya müşteri paylaşımı ya da arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır
ihlallerle ilgili olarak taahhüt kabul edilemez…
…Kurul üçüncü fıkraya göre bir karar verdikten sonra aşağıdaki hallerde tekrar
soruşturma açabilir:
a) Kararın alınmasına temel teşkil eden herhangi bir unsurda esaslı değişiklik
olması
b) İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin verdikleri taahhütlere aykırı
davranmaları
c) Kararın taraflarca sunulan eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgiye dayanılarak
verilmiş olması”
hükmü yer almaktadır.
(6) 16.03.2021 tarih ve 31425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim
Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda
Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ’in “Devam eden incelemeler” başlıklı Geçici 1.
maddesinin ikinci fıkrasında yer alan,
21-20/250-106
4/5
“Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla soruşturma açılması kararının
alınmasından itibaren üç ay geçmiş soruşturmalarda, 5 inci maddenin birinci
fıkrasında düzenlenen taahhüt sunma talebinin soruşturma bildiriminin
tebliğinden itibaren üç ay içinde Kuruma iletilmesi koşulu aranmaz.”
düzenlemesi uyarınca, 05.04.2021 tarih ve 16790 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal
eden Çiçek Sepeti’nin taahhüt başvurusunun süresi içinde yapılmış olduğu
değerlendirilmiştir.
(7) Çiçek Sepeti, rekabet sorunu olarak tespit edilen üç unsura (rakip çevrim içi çiçek satış
siteleriyle çalışmamaları yönünde sözlü uyarılar, özel günlerde yüksek satış hedefi
getirme ve fazla çiçek ve sarf malzemesi gönderimi) yönelik olarak taahhüt sunmuştur.
(8) Çiçek Sepeti, bayilerine rakip çevrim içi çiçek satış siteleriyle çalışmak hususunda
serbest olduklarını bildirmeyi, söz konusu bilgilendirmeyi bayiler ile akdettiği
sözleşmelere eklemeyi ve yeni bayilik ilişkisi kurma yönünde temaslarda bulunduğu
çiçekçilere bu yönde aydınlatma metni sunmayı, bayilerin rakiplerle çalışmasını
engelleyecek sözlü uyarı uygulamalarına son vermeyi taahhüt etmiştir.
(9) Çiçek Sepeti tarafından özel günlerde bayilere verilecek tedarik hedeflerine ilişkin
olarak ise söz konusu miktarların bayiler ile karşılıklı mutabakat sonucunda
belirleneceği taahhüt edilmektedir. Taahhüde göre, ilgili özel günde bayinin sorumlu
olduğu bölgeye Çiçek Sepeti’nin internet sitesi üzerinden müşteriler tarafından
oluşturulacağı öngörülen sipariş miktarları ilgili bayi ile özel günün (…..) ay öncesinde
paylaşılacak ve bu öngörüler üzerinden bayiler ile görüşmeler yapılacaktır. Yapılan
görüşmeler sonucunda karşılıklı mutabakat sağlanarak her bir bayi özelinde ilgili özel
günde karşılanabileceği öngörülen tedarik miktarı belirlenecek, üzerinde mutabakat
sağlanan tedarik miktarı, bayinin siparişlerini yönettiği arayüz olan Titan sisteminden
onaylaması ile geçerli olacaktır.
(10) Çiçek Sepeti ayrıca, bayi ile mutabakat sağlanamaması veya Çiçek Sepeti’nin
öngörüsünden daha düşük bir miktar için mutabakat sağlanması durumlarında, ilgili
bayiye yönelik performans değerlendirmesinde ya da sipariş yönlendirmesinde bu
durumu bir kriter olarak ele almayacağını ve bu gerekçeyle bayi ile arasındaki
sözleşmeyi feshetmeyeceğini taahhüt etmektedir. Çiçek Sepeti, söz konusu taahhütleri
en geç 1 Haziran 2021 tarihi itibarıyla uygulamaya koyacağını ifade etmiştir.
(11) Yapılan değerlendirmede, Çiçek Sepeti tarafından sunulan taahhütlerin Soruşturma
Raporu’nda tespit edilen rekabet sorunlarını ortadan kaldırabilecek nitelikte olduğu,
taahhütlerin hayata geçirilmesi için öngörülen sürenin de makul olduğu kanaatine
ulaşılmıştır.
21-20/250-106
5/5
I.SONUÇ
(12) Rekabet Kurulunun 04.06.2020 tarih ve 20-27/335-M sayılı kararı uyarınca yürütülen
soruşturma kapsamında, Çiçeksepeti İnternet Hizmetleri AŞ’nin 05.04.2021 tarih ve
16790 sayılı yazıyla sunduğu taahhüdün, rekabet sorunlarını giderebilecek olması
nedeniyle kabulüne ve ilgili teşebbüs açısından bağlayıcı hale getirilmesine,
04.06.2020 tarih ve 20-27/335-M sayılı Kurul kararı uyarınca başlatılan soruşturmanın
sonlandırılmasına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
Rekabet Kurulu’nun 08.04. 2021 Tarih ve 21-20/250-106 Sayılı Kararına
KARŞI OY GEREKÇESİ
Kurul 08.04. 2021 Tarih ve 21-20/250-106 kararı ile Çiçeksepeti İnternet
Hizmetleri AŞ’nin 05.04.2021 tarih ve 16790 sayılı yazıyla sunduğu taahhüdün,
rekabet sorunlarını giderebilecek olması nedeniyle kabulüne ve ilgili teşebbüs
açısından bağlayıcı hale getirilmesine, 04.06.2020 tarih ve 20-27/335-M sayılı kurul
kararı uyarınca başlatılan soruşturmanın sonlandırılmasına, OYÇOKLUĞU ile karar
vermiştir.
İlgili teşebbüs tarafından Soruşturma Raporunun tebliğinden sonra, üçüncü
yazılı savunma aşamasında sunulan taahhüdün, zamanlama açısından taahhütten
beklenen faydayı sağlamayacak bir aşamada sunulmuş olması nedeniyle kabulü
uygun olmadığından aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmam mümkün olmamıştır.
Arslan NARİN
II. Başkan
Full & Egal Universal Law Academy