Rekabet Kurumu - Karar Sayı 21-22/266-116

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2019-2-003 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 21-22/266-116
Karar Tarihi : 15.04.2021
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN

B. RAPORTÖRLER: Murat AYBER, Kemal KÜÇÜKKAVRUK, Yunus Salih YİĞİT
Muhammet Murat KARAKAYA, Büşra ÖZCAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Monofe Teknoloji Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi
Temsilcileri: Av. Mehmet Okan ALP, Av. Ulaş HAVUTÇA,
Av. Mehmet KARTAL, Av. Fırat DOĞAN,
Av. Özgür Baran SATILMIŞ
Mecidiye Cad. No:3, Kat:7-8, Daire: 14, Mecidiyeköy
Şişli İstanbul

D. HAKKINDA SORUŞTURMA
YAPILANLAR :- D-Market Elektronik Hizmetleri ve Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Av. Haluk ARI
Atatürk Mah. Ataşehir Bulvarı 42 Ada Gardenya 7/1 Kat:11
D:68 34758 Ataşehir İstanbul
- Anka Mobil Tedarik A.Ş.
Temsilcileri: Prof.Dr. Aydın ÇELEN
Meksika Cad. No:19/11 Ümitköy Çankaya Ankara
Av.Esra BALOĞLU, Av. Sena TANSEL ASLAN,
Av. Gülşirin GÖK MÜLLER
Rumeli Cad. 17-19 Şeref Apt. K:4 D:7 Nişantaşı Şişli İstanbul

(1) E. DOSYA KONUSU: D-Market Elektronik Hizmetleri ve Ticaret AŞ ve Anka Mobil
Tedarik AŞ tarafından en çok kayrılan müşteri şartı uygulamaları, ayrımcılık,
marka içi rekabeti kısıtlama, mal vermeyi reddetme ve yeniden satış fiyatını
belirleme yolları ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6.
maddelerinin ihlal edildiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 10.01.2019 tarih ve 194
sayı ile intikal eden ve Monofe Teknoloji Hizmetleri ve Ticaret Ltd. Şti. (Monofe)
tarafından yapılan başvuruda, D-Market Elektronik Hizmetleri ve Ticaret AŞ (D-Market)
ve Anka Mobil Tedarik AŞ’nin (Anka Mobil) Monofe’ye karşı ayrımcılık uygulamak
suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4.
ve 6. maddelerini ihlal ettiği iddia edilmiştir.
21-22/266-116

2/22
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Başvuru üzerine Rekabet Kurulunun (Kurul) 13.02.2019 tarih
ve 19-07/88-M sayılı kararıyla 4054 sayılı Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Önaraştırma kapsamında 26.03.2019
tarihinde D-Market ve Anka Mobil’de yerinde inceleme yapılmıştır. Önaraştırma
sonucunda hazırlanan 24.04.2019 tarihli ve 2019-2-3/ÖA sayılı önaraştırma raporu
Kurulun 09.05.2019 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 19-18/251-Mİ sayılı karar ile ek
çalışma yapılmasına karar verilmiştir. Kurulun 20.06.2019 tarihli toplantısında alınan
19-22/326-M sayılı karar ile D-Market ve Anka Mobil hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4.
ve 6. maddelerinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak soruşturma
açılmasına karar verilmiştir. Soruşturma bildirimi, 4054 sayılı Kanun’un 43/2. maddesi
uyarınca D-Market ve Anka Mobil’e 01.07.2019 tarihli ve 7655 sayılı yazı ile yapılmıştır.
Soruşturma taraflarından D-Market’in ilk yazılı savunması 02.08.2019 tarih ve 5075
sayı, Anka Mobil’in ilk yazılı savunması ise 01.08.2019 tarih ve 5067 sayı ile Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir. Soruşturma sürecinde Anka Mobil’de yerinde inceleme
gerçekleştirilmiştir.
(4) Soruşturma süreci sonunda hazırlanan 20.02.2020 tarih ve 2019-2-3/SR sayılı
Soruşturma Raporu taraflara tebliğ edilmiş ve 30 gün içerisinde ikinci yazılı
savunmalarını sunmaları gerektiği bildirilmiştir. Soruşturma tarafları, 4054 sayılı
Kanun’un 42. maddesi çerçevesinde uzatımı talebinde bulunmuş ve talepleri Kurul
tarafından uygun görülmüştür. D-Market tarafından gönderilen ikinci yazılı savunma
27.04.2020 tarih ve 3955 sayı ile, Anka Mobil tarafından gönderilen ikinci yazılı
savunma ise 22.04.2020 tarih ve 3879 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Sözlü
savunma toplantısı, 4054 sayılı Kanun’un 46. maddesine göre 06.04.2021 tarihinde
yapılmıştır.
(5) Kurul, yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Soruşturma Raporu’na, Ek
Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara, sözlü savunma toplantısında yapılan
açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre 15.04.2021 tarih ve 21-22/266-116
sayı ile işbu nihai kararı tesis etmiştir.
(6) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Soruşturma Raporu ve Ek Görüş sonucunda, D-
Market ve Anka Mobil’in ilgili pazarlarda hâkim durumda bulunmadığı, D-Market’in
“Satıcı Üyelik Sözleşmesi”nde bulunan “en çok kayrılan müşteri” (EKM) koşulunun ve
Anka Mobil tarafından uygulanan ayrımcılık uygulamasının 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi kapsamında olduğu ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) kapsamında grup muafiyetinden yararlanabileceği,
yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasından dolayı Anka Mobil’e 4054 sayılı
Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği,
D-Market hakkında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığı sonuç ve
kanaatine ulaşıldığı belirtilmiştir.
(7) Raportörlerden Murat AYBER’in yazdığı farklı görüşte ise, D-Market’e 4054 sayılı
Kanun’un 16. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, buna karşılık
Anka Mobil’e idari para cezası uygulanmasına yer olmadığı kanaatine ulaşıldığı ifade
edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Taraflar
I.1.1. D-Market Elektronik Hizmetleri ve Ticaret AŞ
(8) D-Market, 1998 yılında İstanbul’da kurulmuş olup “” isimli
internet sitesi ile müşterilerine hizmet sunmaktadır. D-Market, sahibi olduğu internet
21-22/266-116

3/22
sitesi üzerinden gerçekleştirdiği e-ticaret faaliyetleri kapsamında tüketicilere satıcı
sıfatıyla doğrudan kendisi ürün ve hizmet satışı yaptığı gibi aynı zamanda aracı hizmet
sağlayıcı sıfatı ile diğer üçüncü kişi tacirlere de Mayıs 2015'ten itibaren “pazaryeri
platformu” adı altında ürünlerini tüketicilere satmaları için gerekli altyapıyı
sağlamaktadır. Teşebbüs, 26.08.2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Elektronik
Ticarette Hizmet Sağlayıcılar ve Aracı Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik” ile
tanımlandığı haliyle “Aracı Hizmet Sağlayıcı” sıfatını haizdir.
I.1.2. Anka Mobil Tedarik AŞ
(9) Anka Mobil, Spigen markalı mobil cihaz aksesuarlarının Türkiye’deki tek yetkili
distribütörü olarak faaliyet göstermektedir. Yukarıda bahsi geçen Yönetmelik hükmüne
göre, Anka Mobil, “” internet sitesi üzerinden ürünlerini
tüketiciye ulaştırdığından “Hizmet Sağlayıcı” konumundadır. Faaliyetlerine “Anka
Telekomünikasyon Emlak Turizm Reklam Dış Tic. Ltd. Şti.” unvanı ile başlayan
teşebbüs daha sonra tasfiye edilerek “Anka Mobil Tedarik AŞ” unvanı altında faaliyet
göstermeye devam etmiştir. “Anka Telekomünikasyon Emlak Turizm Reklam Ltd. Şti.”
unvanlı şirketin tasfiyesinin kısa bir süre önce tamamlanmış olduğu, somut olayda
unvan değişikliğinin söz konusu olmadığı, yeni bir şirketin kurulduğu beyan edilmiştir.
(10) Mevcut durumda Anka Mobil’in fiziki bayisi olarak adlandırabileceği bir bayisi
bulunmadığı, Spigen markalı ürünleri sınırlı da olsa Anka Mobil’den alarak fiziki
mağazalarında satan tek kanalın D&R mağazaları olduğu ifade edilmiştir.
I.2. İddiaların Özeti
(11) Monofe tarafından yapılan başvuruda özetle;
 Monofe’nin 2012 yılından beri kendi internet sitesi olan “”
adresi üzerinden teknoloji aksesuarları satışı yaptığı, ayrıca Mayıs 2015’te D-
Market ile bu teşebbüsün sahibi olduğu “” adresli e-
ticaret platformunda ürün satışı gerçekleştirmek amacıyla sözleşme akdettiği,
aynı zamanda Spigen marka mobil cihaz aksesuarlarının Türkiye’deki tek
ithalatçısı konumunda bulunan Anka Mobil ile Haziran 2015’te üç yıl süreyle
geçerli “Yetkili Bayilik ve Satıcılık Sözleşmesi” imzalayarak Spigen marka
ürünlerin satışını üstlendiği,
 Monofe ile D-Market arasında akdedilen sözleşme kapsamında Monofe’nin
Hepsiburada platformu üzerinden yaptığı telefon aksesuarı satışlarından %7 ile
%12 arasında komisyon alınırken, Hepsiburada tarafından tek taraflı olarak
komisyon oranlarının %30’lara varan oranlarda yükseltildiği, ardından iki gün
sonra bu artışın çok az bir miktarının geri alındığı, ayrıca bu komisyon
oranlarındaki artışın Hepsiburada üzerinden söz konusu kategoride satış yapan
tüm satıcılar için değil, sadece Monofe için uygulandığı, Hepsiburada tarafından
Monofe için geçerli olan komisyon artırımı uygulamasının aksine Anka Mobil’e
uygulanan komisyon oranlarında indirime gidildiği ve bu teşebbüsün diğer
satıcılara nazaran avantajlı duruma getirildiği, söz konusu uygulamaların
ayrımcılık niteliği taşıdığı,
 Spigen marka ürünlerin ithalatçısı olan Anka Mobil’in bayilerine doğrudan ürün
temin etmekten imtina ettiği ve bayileri ilgili ürünleri Hepsiburada üzerinden
satın almak zorunda bıraktığı, bu uygulama ile D-Market’in ilgili ürünlerin hem
sağlayıcısı hem de perakendecisi konumuna gelerek rekabette avantaj
sağladığı ve herhangi bir ürün almak isteyen bayilerin ilgili ürünleri Hepsiburada
üzerinden almasının gerekmesi ve söz konusu bayilere uygulanan komisyon
21-22/266-116

4/22
oranlarının artırılması nedeniyle D-Market ile rekabet edemez konuma
geldikleri,
 Büyük ölçekli alıcılara ilgili ürünlerin Anka Mobil’in kendisi tarafından sağlandığı
ancak başvuru sahibi gibi küçük ölçekli alıcılara ise ürünlerin D-Market
üzerinden alınması şartı getirildiği, bu uygulama ile marka içi rekabetin azaldığı
ve küçük ölçekli işletmelere pazarın kapandığı,
 Tüketiciler tarafından yoğun talep gören cihazlara ait aksesuarların, cihazlar
piyasaya çıktıktan hemen sonra öncelikle Hepsiburada platformu üzerinden
satılması ve Monofe’nin ilgili ürünlere ilişkin siparişlerinin kasıtlı olarak
geciktirilmesi suretiyle D-Market’in rekabette ön plana çıkarıldığı, örneğin Anka
Mobil’in stokunda bulunan Samsung Galaxy Note 7 ve Iphone 7 ile uyumlu
Spigen marka aksesuarları, ürün piyasaya ilk çıktığı ve talebin en yoğun olduğu
dönemde sadece Hepsiburada platformu üzerinden satılmasını sağlayarak
diğer perakendecilerin rekabet etmesinin engellendiği ve böylece D-Market’in
istediği fiyatlardan satış yapabilme imkânı bulduğu,
 Monofe tarafından sipariş edilen Spigen marka Iphone 7 grubu ürünlerin sipariş
onayının Anka Mobil tarafından, Hepsiburada üzerinden gerçekleştirilecek satış
fiyatından 5 TL fazla olması şartına bağlandığı, bu uygulama ile başvuru
sahibinin kendi internet sitesi olan “” üzerinden ürünün
satışının engellendiği, Hepsiburada’nın kayrıldığı, ilgili ürünlerin diğer
platformlarda daha ucuza satılması engellenerek diğer bayilerin ürünlerini
Hepsiburada üzerinden satmak ve D-Market’e komisyon ödemek zorunda
bırakıldığı,
 Anka Mobil’in, diğer bayilerine yönelik uygulamalarının ve taraflar arasındaki
sözleşmenin aksine Monofe ile olan ödeme yöntemini tek taraflı olarak
değiştirdiği, nakit/peşin ödeme yöntemine geçildiği, kar marjlarını tek taraflı
olarak düşürdüğü ve bu uygulamaları sonucu başvuru sahibini, ticari ilişkilerini
sonlandırmaya zorladığı,
 D-Market ile Monofe arasındaki sözleşmede tüm ürünlere fiyat verilebileceği ve
tüm ürünler için satış yapılabileceği belirtilirken, D-Market’in yüksek ıskontolarla
satın aldığı, kar marjının yüksek olduğu ve perakendeci olarak satış yaptığı
ürünler için zaman zaman satış yapılmasını engellediği, kaldı ki D-Market’in
Hepsiburada üzerinden yaptığı satışlar için diğer satıcılar gibi komisyon
ödemediği için avantajlı durumda olduğu, buna rağmen sözleşmeye aykırı
davranarak başvuru sahibinin Hepsiburada üzerinden belli ürünleri satmasının
engellendiği
iddialarına yer verilmiştir.
I.3. Üçüncü Taraflar ile Yapılan Görüşmeler
(12) Dosya kapsamında üçüncü taraf olarak Twentify Teknoloji ve Kitle Kaynak Hizmetleri
AŞ ile görüşme yapılmıştır. 13.09.2019 tarihli görüşmede özetle,
- Platformların neden vazgeçilmez olduğuna yönelik bir araştırma yapılmadığı,
- Birkaç yıl önce Hepsiburada’nın bir ağırlığı olduğu söylenebilecekken
günümüzde Trendyol ve Amazon gibi teşebbüslerin atılımlarıyla güç dengesi
oluştuğu,
- Hepsiburada’nın eski bir teşebbüs olması nedeniyle bilinirliğinin bulunduğu,
21-22/266-116

5/22
- E-ticaret denince akla ilk olarak Hepsiburada’nın geldiği,
- Google’a verilen reklamların önem arz ettiği, e-ticarette trafiğin büyük
bölümünün reklamlar yoluyla Google’dan geldiği,
- Bir ürüne yapılan yorumların önem arz ettiği, tüketicilerin bu yorumlara bakarak
daha güvenli alışveriş yapmaya yönelik olduğu, Hepsiburada’nın da insanları
yorum yapmaya yöneltiyor olabileceği, kötü yorumların da ürünün satılmasını
engelleme potansiyeli olduğu bu nedenle diğer platformların yorumlara sıcak
bakmıyor olabileceği,
- E-ticaret platformlarının aldığı trafiğin de pazar payı analizinde önem arz
edebileceği
ifade edilmiştir.
(13) Ayrıca dosya kapsamında Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile cep telefonu kılıfı ithalatının
kapsamı ve büyüklüğü hakkında görüşme yapılmış ve bilgi talebinde bulunulmuştur.
Gelen cevabi yazıda özetle,
- Cep telefonu kılıflarının Gümrük Tarife Cetvelinde ismen yer almadığı, yapıldığı
maddeye göre değişik tarife pozisyonlarında sınıflandırılabildiği, örneğin;
o 39.26 Plastikten diğer eşya ve 39.01 ila 39.14 pozisyonlarında belirtilen
diğer eşya kategorisinde,
o 3926.90.97.90.18 numara ile Diğerleri kısmında,
o 42.02 kategorisinde 4202.32.10.00.00 numara ile Plastik mamul madde
yapraklarından yapılmış olanlar, Dokumaya elverişli maddelerden
olanlar kısmında ve
o 4202.32.90.10.00 numara ile Elastiki veya kauçuklu olmayan örme
eşyadan olanlar
olmak üzere dört farklı sınıfta gümrük işlemlerine tabi tutulduğu ve bununla
birlikte her dört sınıfın, cep telefonu kılıfı haricindeki diğer ürünleri de ihtiva
ettiği,
- Dolayısıyla “cep telefonu kılıfı” ismiyle sağlıklı bir istatistiki veri elde edilemediği
ifade edilmiştir.
I.4. Yerinde İncelemede Elde Edilen Bilgi ve Belgeler
(14) Başvuru içeriğinde bulunan ve önaraştırma sürecinde yapılan yerinde incelemede elde
edilen dosya konusu ile ilgili olduğu tespit edilen bilgi ve belgelere aşağıda yer
verilmiştir.
(15) Spigen yetkilisi (…..) tarafından Monofe yetkilisi (…..)’e 31.08.2016 tarihinde
gönderilen “Re: monoFe Teknoloji Sipariş Talebi – 30.08.2016” konulu e-postada
(Belge-1/63)1





1 Belgelerin numaralandırılması, Soruşturma Raporu’ndaki numaralandırma esas alınarak yapılmıştır.
21-22/266-116

6/22
“Merhaba (…..) bey,
Spigen resmi distribütorü Anka Mobil tedarik ve telekomunikasyon AŞ olarak Note
7 ürün grubunu 15 eylüle kadar özel anlaşmalardan dolayı
kanalın satıcı:hepsiburada dışında kimse satmayacaktır bu sebeble ürünler bu
kanalda satılıcak yada bu risk varsa note 7 grubunun çıkışını yapmayız.
Anlayışınıza teşekkurler”
ifadeleri yer almaktadır.
(16) Spigen yetkilisi (…..) tarafından Monofe yetkilisi (…..)’e 07.11.2016 tarihinde
gönderilen “Monofe Teknoloji” konulu e-postada (Belge-1/64),

“Merhaba,
Monofe teknoloji siparişi sevk durumu ektedir.
Ödeme şekli ve satış kanallarından /pazaryeri fiyatlarında
+5 tl fiyat farkıyla satışı onaylıyorsanız çıkış gerçekleşecektir.
İlknur Monofenin takibi yaparsın ürünler hazırdı onaya bağlı çıkışı (…..) beyin
müsaitliğine göre gerçekleştirelim.”
ifadeleri yer almaktadır.
(17) E-posta adresi “kampanya@” olan Spigen Türkiye tarafından
“info@” e-posta adresine 21.10.2016 tarihinde gönderilen “[ÖNEMLİ-Bayi
Bilgilendirme] Bayilik Süreci Hakkında” konulu e-postada (Belge-1/51),

“Değerli bayilerimiz;
Eylül 2016’da Kore merkezimiz ve arasında imzalanan
anlaşmalar gereğince, bayi ürün tedariğini D-Market () yapacaktır.
Markamızın fiyat politikasını korumak, paralel ithalatın önüne geçmek ve sahte ürün
satışını önlemek amacıyla bu karar alınmıştır.
H da kurumsal üyelik açıp,
Spigen bayiliğini devam ettirmek isteyen bayilerimizin
bayi@ adresine e-posta göndermelerini takiben
süreç yetkili birimlere aktarılacaktır.”
21-22/266-116

7/22
ifadeleri yer almaktadır.
I.5. İlgili Pazar
I.5.1. İlgili Ürün Pazarı
(18) Başvuru konusu iddialar Spigen marka akıllı cihaz aksesuarlarına ve bu aksesuarların
çevrim içi kanallarda satışına yöneliktir. Akıllı cihaz aksesuarları, arz ve talep ikamesi
bakımından birbirinden çok farklı, geniş bir yelpazede yer alan ürünleri içermektedir.
Bluetooth gibi bazı ürünler görece yüksek teknoloji gerektirirken, selfie (öz çekim)
çubuğu ve kılıf gibi ürünler ise oldukça geleneksel üretim süreçleri ile imal
edilebilmektedir. Aksesuarların tamamına yakını birden fazla marka ve modele uyumlu
iken, kılıflar ancak hangi model için tasarlandılar ise o model ile kullanılabilmektedir.
Spigen markası dünya çapında bilinirliğe sahip bir marka olduğundan, mümessili olan
Anka Mobil özellikle kılıf ürünlerinde pazarda ön plana çıkmaktadır.
(19) Akıllı cihaz aksesuarları çok geniş bir yelpaze ve çok fazla alt kırılıma sahiptir. Bu
nedenle yapılan incelemelerin sağlam bir zemine oturtulabilmesi amacıyla bu alt
kırılımlardan en fazla çeşide ve en fazla satış kapasitesine sahip olan akıllı telefon
kılıfları özelinde inceleme yapılmıştır.
(20) D-Market, sahip olduğu “Hepsiburada” isimli çevrim içi satış platformu aracılığıyla hem
satıcılar ile alıcıları bir araya getirmektedir, hem de bu platformda kendisi de satış
yapabilmesi dolayısıyla satıcı konumundadır. Telefon aksesuarlarının satışı açısından
çevrim içi veya çevrim dışı satış kanallarının her ikisi de aynı ilgili pazarda yer
almaktadır.
(21) Bu çerçevede ilgili ürün pazarı geniş olarak “akıllı cihaz aksesuarları”, dar olarak “akıllı
telefon kılıfları” ve bunların “pazarlamacılık faaliyeti” olarak tanımlanmıştır.
I.5.2. İlgili Coğrafi Pazar
(22) Ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık
göstermemesi nedeniyle dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak
belirlenmiştir.
I.6. Değerlendirme
I.6.1. Hâkim Durum Değerlendirmesi
(23) 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde ise hâkim durum,
“Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve
müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı
gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü.”
olarak tanımlanmıştır.
(24) Hâkim durum değerlendirmesi yapılırken, incelenen teşebbüsün rekabetçi baskılardan
ne ölçüde bağımsız davranabildiği araştırılmaktadır. Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin
Dışlayıcı Kötüye Kullanma Niteliğindeki Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin
Kılavuz’da (Kılavuz) incelenen teşebbüsün rekabetçi baskılardan ne ölçüde bağımsız
davranabildiğinin tespiti için her bir olayın kendine özgü koşullarının dikkate alınması
gereği de dikkate alınarak, i) incelenen teşebbüsün ve rakiplerinin ilgili pazardaki
konumu, ii) pazara giriş ve pazarda büyüme engelleri, iii) alıcıların pazarlık gücü
unsurlarının göz önünde bulundurulması gerektiği belirtilmektedir.
(25) Rekabet hukuku analizlerinde belirli bir piyasada pazar gücünün tespitinde kullanılan
en önemli gösterge, incelenen teşebbüsün ve rakiplerinin pazar payıdır. Kılavuz’da,
21-22/266-116

8/22
aksini gösterecek bir durum söz konusu değilse %40’ın altında pazar payına sahip olan
teşebbüslerin hâkim durumda olması ihtimalinin düşük olduğunun kabul edildiği, bu
düzeyin üzerinde pazar payına sahip olan teşebbüsler bakımından ise daha detaylı bir
incelemeye gidildiği vurgulanmaktadır. Bununla birlikte, incelenen pazarın özellikleri de
dikkate alınarak %40’ın altında pazar payına sahip olan bir teşebbüsün de hâkim
durumda olması mümkündür.
I.6.1.1. D-Market’in Hâkim Durum Değerlendirmesi
(26) H, e-ticaret sektöründe hem pazar yeri hem doğrudan satış yöntemiyle
faaliyet göstermekte olup elektronik, moda, ev eşyaları gibi birçok kategoride satış
yaptığı görülmektedir. Pazaryeri konsepti alıcı ve satıcıyı buluşturan, satış ve ödeme
için altyapıyı sunan ve yapılan satış üzerinden komisyon geliri elde eden bir iş modeli
olup bu alanda faaliyet gösteren pazar payı yüksek teşebbüslerin Trendyol, N11 ve
Amazon olduğu görülmektedir. H Türkiye’nin en fazla ziyaret edilen
20., dünyanın ise 519. internet sitesi konumundadır. Ancak Trendyol ve N’un
gerisindedir.
(27) Pazaryeri konseptiyle çalışan e-ticaret sitelerinin pazar gücünü ölçmek için kullanılan
bir diğer kriter ise platform üzerinden yapılan satışlardan elde edilen gelirdir.
Önaraştırma sürecinde yapılan incelemede belirtildiği üzere teşebbüsün ilgili pazardaki
payı %40 seviyesinin altındadır. Rakip teşebbüsler incelendiğinde, e-bay iştiraki olan
Gittigidiyor ve Doğuş Holding’e ait N11’in yanı sıra global pazarda marka bilinirliği
yüksek olan Trendyol ve Amazon’un pazarda önemli oyuncular olduğu görülmektedir.
Tablo 1: Çevrim İçi Platformların Cep Telefonu Kılıfları Satışından Elde Ettiği Gelirler ve Pazar Payları
Satıcı Platform Satış Gelirleri (TL) Pazar Payı (%)
N11 (…..) (…..)
Gittigidiyor (…..) (…..)
Hepsiburada (…..) (…..)
Trendyol (…..) (…..)
Toplam 31.612.762 100
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler
(28) İlgili pazar tanımı çevrim içi ve çevrim dışı satış kanallarını birlikte ihtiva etmekte olup
çevrim dışı satış kanallarında merdiven altı olarak ifade edilen yasal izinlere tabi
olmaksızın yapılan satışlar tam olarak bilinemediğinden bu çerçevede bir hâkim durum
tespiti yapmak mümkün değildir.
(29) Yalnızca çevrim içi satış yapan platformlar arasından pazaryeri konseptini belirlemiş
platformların telefon aksesuarları ve telefon kılıfı satışları üzerinden pazar payları
hesaplandığında dahi ’un hâkim durumda kabul edilebilecek bir satış
kanalı konumunda olmadığı görülmektedir.
Tablo 2: Platformların Telefon Aksesuarları Satışlarına Göre Pazar Payları
Teşebbüs
2018 2019
Satış Geliri (TL) Pazar Payı (%) Satış Geliri (TL) Pazar Payı (%)
Hepsiburada (…..) (…..) (…..) (…..)
N11 (…..) (…..) (…..) (…..)
Gitti Gidiyor (…..) (…..) (…..) (…..)
Trendyol (…..) (…..) (…..) (…..)
Amazon (…..) (…..) (…..) (…..)
Morhipo (…..) (…..) (…..) (…..)
e-PTT AVM (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler
21-22/266-116

9/22
Tablo 3: Telefon Kılıfı Satışlarına Göre Pazar Payları
Teşebbüs
2018 2019
Satış Geliri (TL) Pazar Payı (%) Satış Geliri (TL) Pazar Payı (%)
Hepsiburada (…..) (…..) (…..) (…..)
N11 (…..) (…..) (…..) (…..)
Gitti Gidiyor (…..) (…..) (…..) (…..)
Trendyol (…..) (…..) (…..) (…..)
Amazon (…..) (…..) (…..) (…..)
Morhipo (…..) (…..) (…..) (…..)
e-PTT AVM (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler
(30) H’un çevrim içi pazaryeri platformları üzerinden gerçekleşen telefon
kılıfı satışları dikkate alındığında 2019 yılında 2018’e göre pazar payı kaybettiği ancak
birinciliğini koruduğu görülmektedir. Telefon kılıfı satışlarına göre yapılan pazar payı
hesabına göre ise 2019 yılı için güncel pazar payı %(…..) seviyesindedir.
(31) Yapılan pazar payı hesaplarına Vatan, Teknosa, MediaMarkt gibi teşebbüslerin çevrim
içi ve çevrim dışı satışları dâhil edilmemiş, pazarın çevrim içi pazar yerleri üzerinden
telefon kılıf satışı veya telefon aksesuar satışı olarak tanımlandığı en dar pazar
tanımında dahi D-Market’in hâkim durumda olduğuna yönelik bir tespit yapmak
mümkün değildir.
I.6.1.2. Anka Mobil’in Hâkim Durum Değerlendirmesi
(32) Spigen markalı telefon aksesuarlarının distribütörlüğünü yapan Anka Mobil ile aynı
pazarda faaliyet gösteren yüzlerce farklı teşebbüs mevcuttur. Yalnızca N11 ve
Trendyol üzerinden 550 binden fazla telefon kılıfı satılmakta olup Samsung, Ahha,
Melefoni, Nettech, PaleOn, DaFoni, Gpack, Case Street, Tekno Grup en fazla ürünü
olan satıcılardır.
(33) Pazarda faaliyet gösteren Spigen’e alternatif olacak büyüklükte markalar bulunduğu
gibi hukuki veya doğal pazara giriş engelleri de mevcut değildir.
Tablo 4: Çevrim İçi Cep Telefonu Aksesuarları Tahmini Pazar Payları
Marka Pazar Payı (%)
Xiaomi (…..)
Apple (…..)
Samsung (…..)
Case 4U (…..)
Buff (…..)
Deer Case (…..)
Markasız (…..)
Anker (…..)
Baseus (…..)
Microsonic (…..)
Spigen (…..)
Ttec (…..)
Cellular Line (…..)
QCY (…..)
Ringke (…..)
Diğer (…..)
Kaynak: Teşebbüsten elde edilen veriler




21-22/266-116

10/22
Tablo 5: Çevrim İçi Cep Telefonu Kılıfları Tahmini Pazar Payları
Marka Pazar Payı (%)
Samsung (…..)
Apple (…..)
Case 4U (…..)
Microsonic (…..)
Deer Case (…..)
Baseus (…..)
Dafoni (…..)
Spigen (…..)
Buff (…..)
Cayka (…..)
VRS Design (…..)
Urban Armor Gear (…..)
Blitz Power (…..)
Otterbox (…..)
ZORE (…..)
Diğer (…..)
Kaynak: Teşebbüsten elde edilen veriler
(34) Yukarıdaki tablolarda görüldüğü üzere ilgili pazarda çok sayıda rakip bulunmakta olup
Spigen markasıyla Anka Mobil’in tahmini pazar payı cep telefonu aksesuarı pazarında
%(…..), cep telefonu kılıfı pazarında ise %(…..) oranındadır. Bu bilgiler ve tespitler
ışığında Anka Mobil’in ilgili pazarda hâkim durumda olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
I.6.2. Başvuru Konusu İddiaların Değerlendirilmesi
I.6.2.1. Mal Vermenin Reddi İddiası
(35) Dosya konusu iddialardan ilkini, Anka Mobil’in Spigen markalı ürünleri başvuru
sahibine doğrudan sağlamaktan imtina ettiği ve ilgili ürünleri Hepsiburada üzerinden
satın almak zorunda bıraktığı, bu uygulama ile D-Market’in ilgili ürünlerin hem
sağlayıcısı hem de perakendecisi konumuna gelerek rekabette avantaj sağladığı ve
dolayısıyla başvuru sahibinin D-Market ile rekabet edemediği hususu oluşturmaktadır.
(36) Ayrıca Anka Mobil’de yapılan yerinde incelemede elde edilen belgeler incelendiğinde
farklı platformlarda ürün satışı yapan (…..) tarafından 20.12.2018 tarihinde Anka Mobil
Satış Müdürü (…..)’e gönderilen e-posta’da (…..)’un Spigen ürünlerini satmak istediği
ve bayilik ve diğer şartlar hakkında bilgi almak istediği iletildiği görülmüştür. (Belge-
6/56) İlgili e-postaya istinaden (…..) tarafından spigen uzantılı e-postaya sahip olması
dolayısıyla Anka Mobil çalışanı olduğu tahmin edilen (…..)’ya gönderilen 20.12.2018
e-postada (Belge-6/55) şu ifadeler yer almaktadır:
“Mali hb de satış yapıyorlar vermiyorum bu arkadaşlara ürün ? sorun olur ilerde diye
düşünüyorum..”
(37) Bir diğer belge ise Hepsiburada üzerinden Spigen ürünlerinin satışını yapan diğer
satıcılara ürün gönderilmemesine ilişkindir. Anka Mobil yetkilisi (…..) tarafından
gönderilen şirket içi yazışmada Hepsiburada’da Spigen ürünlerinin satışını yapan
satıcıların tespit edilmesi ve bu satıcılara ürün gönderilmemesi emri verildiği
görülmektedir.
(38) Sözleşme yapmanın/mal vermenin reddi eylemi 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi
çerçevesinde değerlendirilmektedir. Bir teşebbüsün söz konusu Kanun maddesini ihlal
ettiğinden bahsedebilmek için “teşebbüsün ilgili ürün pazarında hâkim durumda
bulunması” ve “eylemin rekabet hukuku anlamında kötüye kullanma teşkil etmesi”
şeklinde iki temel unsur birlikte aranmaktadır. Ancak önceki bölümde tespit edildiği
21-22/266-116

11/22
üzere Anka Mobil’in ilgili pazarda hâkim durumda olmaması nedeniyle bahse konu
davranış 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi bakımından bir ihlal niteliğinde değildir.
I.6.2.2. Ayrımcılık İddiası
I.6.2.2.1. D-Market’e İlişkin Ayrımcılık İddiası
(39) Başvuru konusu iddialardan bir diğeri D-Market tarafından Monofe’ye uygulanan
komisyon oranlarının tek taraflı olarak artırıldığıdır. Monofe ile D-Market arasında
akdedilen sözleşme kapsamında Monofe’ye cep telefonu aksesuarları kategorisinde
yaptığı satışlar üzerinden %7-%12 arasında komisyon uygulanırken, D-Market
tarafından gönderilen 03.09.2016 tarihli e-posta ile komisyon oranlarının tek taraflı
olarak %30’lara varan oranlara çıkarıldığı, ardından iki gün sonra bu oranlar üzerinden
küçük bir miktar indirime gidildiği (yaklaşık olarak %20) ancak yine de ilgili oranların
çok yüksek olduğu, bu artışın diğer satıcılara yapılmayıp sadece Monofe’ye
uygulandığı iddia edilmiştir.
(40) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde “münhasır bayilik
hariç olmak üzere, eşit hak, yükümlülük ve edimler için eşit durumdaki kişilere farklı
şartların uygulanması” ihlal olarak nitelendirilmektedir. Dosya kapsamında 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesi bakımından bir ayrımcılık ihlalinden bahsedilebilmesi için gerekli
olan D-Market’in başvuru sahibi aleyhine ayrımcılık yapmak konusunda başkaca
herhangi bir teşebbüs ile işbirliği içinde olduğuna dair herhangi bir bilgi, belge ya da
bulgu elde edilememiştir.
(41) Ayrıca 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin (b) bendinde “eşit durumdaki alıcılara aynı
ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı
olarak ayrımcılık yapılması” yasaklanmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi
kapsamında incelenen bir davranışın ihlal teşkil edebilmesi için davranışı
gerçekleştiren teşebbüsün ilgili pazarda hâkim durumda olması ve davranışın bir
kötüye kullanma niteliği taşıması gerekmektedir. Bu iki temel unsurdan birinin
bulunmadığı durumlarda, diğer unsura ilişkin analize yer verilmesine gerek
bulunmamaktadır. D-Market’in ilgili pazarda hâkim durumda olmadığı tespiti
yapılmıştır. Bununla birlikte, hâkim durumda olduğu varsayımı altında ilgili eylemin bir
kötüye kullanma niteliğinde olup olmadığı aşağıda değerlendirilmiştir.
(42) D-Market tarafından yapılan komisyon oranları değişikliği ve uygulanan komisyon
oranlarındaki değişiklik aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:
Tablo 6: 05.09.2016 Tarihli Komisyon Oranları
Kategori Komisyon Oranı (%) Vade (ay)
Araç Aksesuarları (…..) (…..)
Tasarım Kılıflar / Temizlik - Hijyen Ürünleri / Ahizeler /
Selfie Çubukları / Telefon Oyun Aksesuarları / Kılıflar
/ Şarj Cihazları
(…..) (…..)
Telefon Kabloları / Bataryalar (…..) (…..)
Giyilebilir Teknoloji Aksesuarları / Sanal Gerçeklik
Gözlüğü / Taşınabilir Şarj Cihazları
(…..) (…..)
Akıllı Bileklik / Akıllı Saatler (…..) (…..)
Kulaklık Setleri (…..) (…..)
Taşınabilir Hoparlörler / Bluetooth Kulaklıklar (…..) (…..)
Bluetooth Araç Kitleri (…..) (…..)
Kaynak: Hepsiburada
(43) İlgili iddiaya ilişkin olarak D-Market’ten komisyon oranlarının nasıl uygulandığı, hangi
kriterlere göre belirlendiğinin açıklanması istenmiş ve komisyon oranlarının
21-22/266-116

12/22
uygulandığı örnek faturalar talep edilmiştir. Gelen cevabi yazıda, Eylül 2016 öncesi cep
telefonu aksesuar ürünleri satıcılarına farklı komisyon oranları uygulanırken, Eylül
2016 sonrası tüm satıcılara eşit şekilde uygulanacak şeffaf ve standart bir sisteme
geçildiği belirtilmiştir. Komisyon oranları belirlenirken, markalaşmış/fason ürün ayrımı,
aksesuar kategorisi ve ciro kriterleri esas alınmıştır. İlgili kriterlerin uygulanması ise şu
şekildedir:

Tablo 7: Kategorilere göre komisyon oranları (%)

(44) Görüldüğü üzere Monofe’ye iletilen komisyon oranlarındaki değişiklik D-Market’in
komisyon oranlarını belirleme stratejisindeki değişiklikten kaynaklı bir uygulamadır ve
Hepsiburada’da satış yapan her satıcıya uygulanmıştır.
(45) Ayrıca D-Market’ten ihlal iddiasını oluşturan dönem olan Haziran-Aralık 2016
tarihlerinde satış yapan ilk 10 satıcıya uygulanan komisyon oranları ve elde edilen
komisyon gelirine de ilişkin bilgi talep edilmiştir:
Şekil 1: Satıcılara Uygulanan Komisyon Oranları ve Elde Edilen Gelir (%)


(…..TİCARİ SIR…..)


(46) Yukarıdaki Şekil-1’de görüldüğü üzere her satıcıya uygulanan komisyon oranları
farklılık göstermekte olup bu farklılığın nedeni Tablo 6 ve Tablo 7’de görüldüğü üzere
satıcıların sattıkları farklı ürün kategorilerine farklı komisyon oranları uygulanmasından
kaynaklanmaktadır. Ayrıca D-Market tarafından yapılan açıklamaya göre ilgili satıcılar
sadece cep telefonu aksesuarı satışı yapmamakta, örneğin televizyon, beyaz eşya gibi
farklı kategorilerde de satış yapmakta ve her kategoriye farklı komisyon oranı
uygulanması nedeniyle ortalama komisyon oranları değişiklik göstermektedir.
(47) Sonuç olarak her ne kadar D-Market ilgili pazarda hâkim durumda olmasa da hâkim
durumda olduğu varsayımı altında yapılan değerlendirmeler sonucunda, Monofe
özelinde ayrımcılık niteliğinde bir komisyon oranı artışından söz edilememekte ve
yapılan artışın Hepsiburada’da satış yapan tüm satıcılara uygulanmış olduğu
anlaşılmaktadır.
I.6.2.2.2. Anka Mobil’e İlişkin Ayrımcılık İddiası
Kategori
2016 2017 2018
Marka Fason Marka Fason Marka Fason
Araç Aksesuarları (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tasarım Kılıflar / Temizlik - Hijyen Ürünleri / Şarj
Cihazları / Telefon Oyun Aksesuarları / Kılıflar /
Selfie Çubukları / Ahizeler
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Telefon Kabloları / Bataryalar (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Taşınabilir Şarj Cihazları (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Sanal Gerçeklik Gözlüğü / Giyilebilir Teknoloji
Aksesuarları / Bluetooth Kulaklıklar
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Akıllı Bileklik / Akıllı Saatler (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kulaklık Setleri (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Taşınabilir Hoparlörler (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Bluetooth Araç Kitleri (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Hepsiburada
21-22/266-116

13/22
(48) Ayrımcılığa ilişkin bir diğer iddia, Anka Mobil tarafından Samsung Galaxy Note 7
uyumlu Spigen marka aksesuarların satışında D-Market’in kayrıldığına ilişkindir. İlgili
iddianın dayanağını Anka Mobil Genel Müdürü (…..) tarafından Monofe yetkilisi (…..)’e
gönderilen 31.08.2016 tarihli e-posta oluşturmaktadır. İlgili e-posta içeriği şu şekildedir:
“Merhaba (…..) Bey,
Spigen resmi distribütorü Anka Mobil tedarik ve telekomunikasyon AŞ olarak Note 7
ürün grubunu 15 eylüle kadar özel anlaşmalardan dolayı kanalın
satıcı:hepsiburada dışında kimse satmayacaktır bu sebeble ürünler bu kanalda
satılıcak yada bu risk varsa note 7 grubunun çıkışını yapmayız.”
(49) Teknolojik ürünlere talebin en yoğun olduğu zaman, ürünün piyasaya ilk çıktığı
zamandır. İlgili e-posta incelendiğinde Samsung Galaxy Note 7 ürünü piyasaya ilk
çıktığında bu ürüne yönelik Spigen marka aksesuarların satışında Hepsiburada’nın 15
günlük bir süre boyunca kayrıldığı anlaşılmaktadır.
(50) Ayrıca Anka Mobil’de yapılan yerinde incelemede alınan belgeler incelendiğinde Anka
Mobil’in kendi internet sitesi üzerinden bir ürün almak isteyen tüketicinin ilgili ürüne
tıkladığında ’a yönlendirildiği görülmektedir. Bu sayede tüketiciler,
Anka Mobil üzerinden ürün almak istediğinde dahi ilgili ürünü Hepsiburada’dan almak
zorunda bırakılmakta ve bu sayede D-Market, satışları artırılmak suretiyle
kayrılmaktadır.
(51) Ayrımcılık iddiasının yukarıda da belirtildiği üzere 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin
(b) bendi kapsamında değerlendirilebilmesi için Anka Mobil’in hâkim durumda olması
şartı aranmaktadır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda Anka Mobil’in ilgili pazarda
hâkim durumda olmadığı tespit edildiğinden, ilgili eylem 6. madde kapsamında bir ihlal
teşkil etmemektedir.
(52) İlgili iddianın ayrıca 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ayrımcılık niteliğinin
değerlendirilebilmesi için yukarıda belirtildiği üzere taraflar arasında bir işbirliği
gereklidir. E-posta içeriğine bakıldığında “özel anlaşmalardan dolayı” ifadesi öne
çıkmakta olup Spigen marka Note 7 grubu ürünlerin belirli bir süre için sadece
Hepsiburada üzerinden satılmasına yönelik Anka Mobil ile D-Market arasında bir
anlaşma olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla her ne kadar başvuru sahibine yönelik
dışlamaya ilişkin bir ifade net olarak ortaya konamamış olsa da Anka Mobil ile D-Market
arasında yapılan anlaşma vasıtasıyla D-Market’in belirli bir süre kayrıldığı ve rakiplerin
Spigen ürünlerini bu süre zarfında satamadığı ve ilgili eylemin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi uyarınca bir ihlal niteliği taşıdığı değerlendirilmiştir.
(53) Ayrıca ilgili iddiaya yönelik olarak Anka Mobil’den 31.08.2016-15.09.2016 tarihleri
arasında Spigen marka Note 7 grubu ürünlerin kimlere satıldığına ilişkin bilgi ve fatura
talep edilmiştir. Gelen cevabi yazıda, ilgili dönemde Anka Mobil’in kendi internet sitesi
üzerinden nihai tüketiciye yaptığı satışlar haricinde bayi sıfatıyla D-Market, Monofe ve
Natek Elektronik Ltd. Şti’ye (Natek) görece yüksek miktarlı ürün temin edildiği
anlaşılmıştır. Faturalar incelendiğinde Natek’e 25.08.2016 tarihinde ürün çıkışı
yapıldığı görülmüş ve ilgili iddianın piyasada uygulanıp uygulanmadığını görebilmek
adına 31.08-15.09.2016 tarihleri arasında Note 7 grubu ürünleri satıp satamadığına
ilişkin Natek’ten bilgi talebinde bulunulmuştur. Gönderilen cevabi yazıda, Anka Mobil’in
Note 7 grubu ürünleri 25.08.2016 tarihinde kargoya verdiği, 31.08.2016 tarihinde
ürünler ellerine ulaştıktan sonra mağazalarında tüketicilere sunulduğu ve aynı gün
satışlara başladığı ifade edilmiştir.
21-22/266-116

14/22
(54) Her ne kadar 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamındaki ihlaller bakımından etki
değerlendirmesi yapılmasına gerek olmasa da ilgili uygulamanın piyasada ne kadar
etki yarattığı incelenmiş ve Monofe haricindeki diğer alıcılara fiiliyatta uygulanmadığı
görülmüştür. Ancak bu durum, Anka Mobil tarafından uygulanan ayrımcılığın ihlal
niteliğini değiştirmemektedir. Ayrıca bu eyleme ilişkin muafiyet değerlendirmesi
aşağıda I.6.2.6. numaralı bölümde yapılmıştır.
I.6.2.3. En Çok Kayrılan Müşteri Şartı
(55) Hepsiburada Satıcı Üyelik Sözleşmesi’nin 4.18. maddesinde “SATICI”nın belli bir
ürünü “HEPSİBURADA”daki satış fiyatı “SATICI”nın internetteki başka platformlarda
da dâhil satış fiyatından daha yüksek olamaz. “SATICI”nın ürünü kendi e-ticaret
platformu da dâhil, çevrim içi diğer platformlarda “HEPSİBURADA”daki satış fiyatından
daha düşük fiyatla sattığı tespit edildiğinde “HEPSİBURADA”nın ürünün satışını
durdurma hakkı saklıdır.” ifadeleri yer almaktadır.
(56) EKM koşulu, sağlayıcı tarafından, diğer alıcılara önerilen daha uygun fiyat ve sözleşme
koşullarının, kayrılan alıcıya da önerilmesi yükümlülüğünü ifade etmektedir. Literatürde
bu koşul aynı zamanda, fiyat parite koşulu olarak da bilinmektedir. EKM koşulları,
ürünlerin alım-satımı ve yeniden satışına ilişkin klasik dikey sözleşmelerde
bulunabileceği gibi son dönemde platform niteliğine sahip çevrim içi perakendeciler ile
bu platformda satılan ürünlerin sağlayıcıları arasındaki anlaşmalarda da görülmektedir.
Bu anlaşmalarda, platform “sağlayıcıları” kayırılırken, ilgili ürünler platform “müşterileri”
tarafından satın alınmaktadır. Bu durumda, müşteriler EKM şartından dolaylı olarak
faydalanmaktadır. Platform sağlayıcısının söz konusu şarttan faydası ise, komisyon
ve/veya reklam ücreti aldığı platform üzerinden satış oluşturarak trafik yaratmak
şeklinde ortaya çıkmaktadır.
(57) EKM şartının etkileri tarafların pazardaki konumlarına, pazarın özelliklerine, şartın
uygulanış biçimine göre olay bazında farklılık arz etmektedir. Dolayısıyla rekabet
hukuku uygulamalarında bu şart, per se ihlal sayılmamaktadır. EKM şartı, kimi hallerde
girdi fiyatlarının veya işlem maliyetlerinin düşürülmesi, talepteki belirsizliklerin
giderilmesi gibi etkinlikler doğurmakta, kimi hallerde ise rekabet karşıtı etkiler meydana
getirmektedir. Bu şartın rekabet karşıtı etkileri noktasında mevcut dosya kapsamında
tek taraflı etkilere yoğunlaşılmaktadır. Şöyle ki satıcının/sağlayıcının özellikle
satışlarının önemli bir bölümünün EKM şartına tabi olduğu durumlarda, muhtemel
alıcılara karşı fiyat düşürme motivasyonu düşebilmektedir. Bu da muhtemel alıcılar için
fiyatların artmasına, yeni girişlerin, yenilikçi ürün veya iş modellerinin sunulmasının
engellenmesine yol açabilmektedir.
(58) İlgili hükmün uygulanıp uygulanmadığının tespiti açısından Hepsiburada üzerinden
satış yapan bazı teşebbüslere Hepsiburada platformu üzerinden satış yaptıkları
ürünleri diğer satış platformlarında daha düşük fiyatlarla satıp satamadıklarına,
satabildikleri durumda Hepsiburada tarafından yaptırım uygulanıp uygulanmadığı veya
uyarıda bulunulup bulunulmadığına yönelik bilgi talebinde bulunulmuştur.
(59) (…..) tarafından gönderilen cevabi yazıda, Hepsiburada üzerinden satılan ve fiyatı 40
TL olan bir ürünün Gittigidiyor, N11 gibi sitelerde 5-6 TL gibi daha düşük fiyatlarla
satılabildiği, bunun nedeninin Hepsiburada’nın aldığı yüksek komisyon oranı olduğu,
çevrim içi satış platformlarının ürünlerin fiyatları ile ilgili satıcılara herhangi bir telkinde
bulunmadığı, başka platformda daha ucuza satması durumunda yaptırım veya uyarı
gibi bir durumla karşılaşmadıkları ifade edilmiştir.
21-22/266-116

15/22
(60) (…..) tarafından gönderilen cevabi yazıda, Hepsiburada ve diğer platformlarda satışını
gerçekleştirdikleri ürünlere ilişkin ekran görüntüleri gönderilmiş olup, örnek ürünlerden
bazen Hepsiburada üzerinden satılan ürünlerin diğer platformlara göre ucuz fiyattan
satıldığı bazen de diğer platformlardaki satışın Hepsiburada üzerinden yapılan satıştan
ucuz olduğu görülmüştür. Diğer platformlarda daha düşük fiyatla ürün satışı
yapıldığında Hepsiburada tarafından herhangi bir yaptırımla karşılaşılmadığı ifade
edilmiştir.
(61) (…..) tarafından gönderilen cevabi yazıda, Hepsiburada ve diğer platformlarda satışı
gerçekleştirilen ürünlere ilişkin fatura örnekleri gönderilmiştir. İlgili faturalardan satış
fiyatlarının platformlarda farklılık arz ettiği ve başka bir platformda Hepsiburada satış
fiyatından daha düşük fiyatla satış yapabildiği görülmektedir.
(62) Yapılan değerlendirmeler sonucunda, ilgili madde hükmünün etki doğurmadığı, fakat
EKM koşulunun daha düşük komisyon oranı ile çalışan diğer çevrim içi platformlara
pazarı kapama etkisi doğurabileceği, pazara giriş engeli yaratabileceği, fiyat katılığına
yol açabileceği gibi rekabetçi endişeler göz önünde bulundurulduğunda
Hepsiburada’nın “satıcı”lar ile imzaladığı üyelik sözleşmesinin incelemeye konu 4.18.
maddesinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti sınırlayıcı nitelikte
olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Bu eyleme ilişkin muafiyet değerlendirmesi aşağıda
I.6.2.6. numaralı bölümde yapılmıştır.
I.6.2.4. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi
(63) Başvuru konusu iddialardan sonuncusunu Anka Mobil tarafından uygulanan yeniden
satış fiyatının tespiti iddiası oluşturmaktadır. Söz konusu iddianın temelini Anka Mobil
Genel Müdürü tarafından Monofe yetkilisine gönderilen 07.11.2016 tarihli e-posta
(Belge-1/64) oluşturmaktadır. İlgili e-postanın içeriği şu şekildedir:
“… Ödeme şekli ve satış kanallarından /pazaryeri fiyatlarından
+5 tl fiyat farkıyla satışı onaylıyorsanız çikiş gerçekleşecektir.”
(64) E-posta içeriğinden de görüldüğü üzere Anka Mobil, Spigen marka ürünü temin etmek
isteyen şikâyetçiye ilgili ürünü Hepsiburada fiyatının üzerine 5 TL eklemek suretiyle
satılması şartıyla sunmaktadır. Şartın kabul edilmemesi durumunda ise, ürünü
Monofe’ye sağlamaktan imtina edeceği anlaşılmaktadır.
(65) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrası; “Belirli bir mal veya hizmet
piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama
amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler
arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri
hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmünü amirdir. Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında
özellikle hangi hallerin bu kapsamda yer aldığı düzenlenmekte ve “Mal veya
hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her
türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” bu hallerden biri olarak sayılmaktadır.
(66) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında yer alan bazı anlaşmalar, belirli koşulları
taşımaları halinde söz konusu maddenin uygulamasından muaf tutulabilmektedir.
2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde “Üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde
faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin
alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar”ın belirli koşulları
taşıması halinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinden muaf tutulacağı hükme
bağlanmıştır.
21-22/266-116

16/22
(67) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde, anlaşmaları ilgili Tebliğ ile sağlanan muafiyet
kapsamı dışına çıkaran sınırlamalara yer verilmektedir. Bu sınırlamalar arasında
“Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi” hali sayılmakta ve
“Tarafların herhangi birisinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış
fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya
tavsiye etmesi mümkündür.” düzenlemesi yer almaktadır.
(68) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un (Kılavuz) 17. paragrafında da belirtildiği üzere,
alıcının sabit veya asgari satış fiyatının belirlenmesi yasak olmakla birlikte, sabit veya
asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla sağlayıcının, alıcının azami satış fiyatını
belirlemesi veya alıcıya satış fiyatını tavsiye etmesi mümkündür. Alıcıya bildirilen
azami veya tavsiye nitelikteki satış fiyatlarının asgari veya sabit fiyata dönüşmemesi
için, söz konusu fiyatların azami veya tavsiye niteliğinde olduğunun yayımlanan fiyat
listelerinde ya da ürünün üzerinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
(69) Kılavuz’un 18. paragrafında ise yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasının
doğrudan yapılabileceği gibi dolaylı olarak da gerçekleştirilebileceği ifade edilmektedir.
Sağlayıcı teşebbüsler akdetmiş oldukları dikey anlaşmalara açık hüküm koymak
suretiyle alıcının satış fiyatını doğrudan belirleyebileceği gibi, aynı ihlali değişik
uygulamalar vasıtasıyla dolaylı yollarla da gerçekleştirebilir. Kılavuz’un 18.
paragrafında ayrıca, alıcının kâr marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan
edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst
seviyesinin belirlenmesi, alıcıya tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda ilave indirimler
uygulanması ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi,
askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde tehdit edilmesi ya da fiilen
bu tür cezai yaptırımların uygulanması durumları yeniden satış fiyatının dolaylı olarak
belirlenmesine örnek olarak sayılmaktadır. Bu nedenle yeniden satış fiyatının dolaylı
yoldan belirlenmesi uygulamaları da Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
uyarınca anlaşmaları grup muafiyeti kapsamı dışına çıkarmaktadır.
(70) İlgili mevzuat hükümleri göz önüne alındığında Anka Mobil tarafından uygulanan
eylemin, yeniden satıcının fiyat belirleme özgürlüğünü kısıtladığı ve doğrudan yeniden
satış fiyatının tespitine yönelik olduğu açık olup, söz konusu eylem 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini amaç bakımından ihlal etmektedir. Amaç bakımından rekabet
ihlallerinde ihlalin varlığının kabulü için, ihlali oluşturan anlaşma, karar ya da
uygulamanın ne ölçüde uygulandığının veya ne ölçüde pazarda etki
doğurduğunun/doğurabileceğinin gösterilmesi şart olmadığından ayrıca bir etki
değerlendirmesi yapılmasına gerek görülmemiştir. Bu eyleme ilişkin muafiyet
değerlendirmesi aşağıda I.6.2.6. numaralı bölümde yapılmıştır



I.6.2.5. 2002/2 Sayılı Tebliğ ve 4054 Sayılı Kanun’un 5. Maddesi Kapsamında
Muafiyet Değerlendirmesi
(71) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesine göre, dikey bir anlaşma, sağlayıcının ilgili ürün
pazarındaki pazar payının %40’ı aşmadığı durumlarda grup muafiyetinden
yararlanabilmektedir. Buna ilaveten 2002/2 sayılı Tebliğ’de, rakipler arasındaki dikey
anlaşmaların muafiyetten yararlanamayacağı, ancak sağlayıcının anlaşma konusu
malların hem üreticisi hem de dağıtıcısı olduğu, alıcının ise bu mallarla rekabet eden
ürünlerin üreticisi değil de sadece dağıtıcısı olduğu dikey anlaşmaların, grup
21-22/266-116

17/22
muafiyetinden yararlanabileceği belirtilmiştir. Yine 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4.
maddesinde, dikey bir anlaşmanın grup muafiyetinden yararlanmasını engelleyen
yeniden satış fiyatının tespiti, pasif satışın engellenmesi gibi bazı dikey kısıtlamalara,
5. maddesinde ise rekabet etmeme yükümlülüğü altında muafiyetten yararlanmanın
şartlarına yer verilmektedir.
(72) Dosya konusu uygulamaların 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilebilmesi
için, öncelikle iki veya daha fazla teşebbüs arasında bir anlaşma olması ve anlaşmanın
üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler
arasında olması gerekmektedir. Hepsiburada, hem ilgili ürünlerin satışında aracılık
yapan platformun sahibi hem de ilgili ürünlerin satıcısı konumunda olduğundan,
Hepsiburada ile “satıcılar” arasında imzalanan sözleşme, üretim veya dağıtım zincirinin
farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arasında imzalanmış olma şartını
taşımaktadır. Anka Mobil ise Spigen marka cep telefonu aksesuarlarının Türkiye’deki
tek yetkili distribütörü konumundadır ve yeniden satıcılarına uyguladığı eylemler dikey
niteliktedir. Bu kapsamda Hepsiburada tarafından uygulanan EKM koşulu ve Anka
Mobil tarafından uygulanan yeniden satış fiyatının tespiti ve ayrımcılık uygulamaları
2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilmiştir.
(73) Yeniden satış fiyatının belirlenmesi, marka içi rekabeti kısıtlamaya yönelik bir
uygulamadır. Fiyat rekabetinin piyasalarda etkinliği ve dolayısıyla iktisadi refahın
artırılmasını sağlayan temel unsur olduğu dikkate alındığında, fiyat rekabetinin
kısıtlanmasının tüketici refahını önemli ölçüde olumsuz etkilediği kabul edilmektedir.
Keza yeniden satış fiyatının sağlayıcı tarafından doğrudan veya dolaylı olarak
belirlenmesi, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde sıralanan ve dikey anlaşmaları grup
muafiyeti kapsamı dışına çıkaran en temel sınırlama olarak sayılmıştır. Dolayısıyla
Anka Mobil tarafından uygulanan yeniden satış fiyatının tespiti uygulaması 2002/2
sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanamayacaktır. Bu sebeple, 4054
sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet değerlendirmesi yapılmıştır.
(74) Anka Mobil tarafından Spigen marka aksesuarların yeniden satış fiyatının belirlenmesi,
4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılan
“malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve
iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması” ve “tüketicilerin
bundan yarar sağlaması” koşullarını sağlamamaktadır. Zira bu uygulama Spigen
ürünlerinin dağıtım ağında ve bayilerin sunduğu ürün ve hizmetlerde gelişme ve
iyileşme oluşturabilecek nitelik taşımamaktadır. Yeniden satış fiyatının tespiti
neticesinde tüketiciler marka içi rekabetin sınırlanması nedeniyle daha yüksek fiyatlarla
karşılaşacaktır. Fiyat rekabetinin piyasalarda etkinliği ve dolayısıyla iktisadi refahın
artırılmasını sağlayan esaslı unsur olması dikkate alındığında, fiyat rekabetinin ortadan
kalkmasının tüketici refahını önemli ölçüde olumsuz etkileyeceği anlaşılmaktadır.
(75) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamındaki bir anlaşma ve/veya uyumlu eylemin
muafiyet alabilmesi için sayılan şartların tamamını bir arada karşılaması
gerekmektedir. Bu şartlardan herhangi birinin sağlanmadığının ortaya konması halinde
muafiyet analizi bakımından diğer şartların incelenmesi gereği ortadan kalkmaktadır.
Dolayısıyla Anka Mobil’in yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasının 4054 sayılı
Kanun’un 5. maddesinde sayılan şartları sağlamadığı ve bu nedenle muafiyet
alamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
(76) Ayrımcılık uygulamasına ilişkin olarak ise Anka Mobil, pazar payının %40’ın altında
kalması ve ilgili eylemin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamına çıkaracak hükümler
içermemesi sebebiyle grup muafiyetinden yararlanabilmektedir.
21-22/266-116

18/22
(77) Hepsiburada Satıcı Üyelik Sözleşmesi’nin 4.18. maddesindeki “SATICI”nın belli bir
ürünü “HEPSİBURADA”daki satış fiyatı “SATICI”nın internetteki başka platformlarda
da dâhil satış fiyatından daha yüksek olamaz. “SATICI”nın ürünü kendi e-ticaret
platformu da dâhil, çevrim içi diğer platformlarda “HEPSİBURADA”daki satış fiyatından
daha düşük fiyatla sattığı tespit edildiğinde “HEPSİBURADA”nın ürünün satışını
durdurma hakkı saklıdır.” şeklindeki düzenlemeden, “satıcı”nın kendi sitesi dâhil diğer
çevrim içi platformlarda Hepsiburada’dan daha düşük fiyatla ürün satamayacağı,
satması durumunda ilgili ürünün Hepsiburada üzerinden satışını durdurma hakkının
bulunduğu anlaşılmaktadır. İlgili sözleşme maddesinden, Hepsiburada’nın EKM şartı
uyguladığı görülmektedir.
(78) Dikey anlaşmalara ilişkin kılavuza göre EKM koşulu içeren bir sözleşme ilke olarak,
sözleşmede lehine bu koşul tesis edilen tarafın pazar payının %40’ı aşmadığı ve
Tebliğ’de belirtilen diğer şartların sağlandığı durumda grup muafiyetinden
yararlanabilmektedir. Hepsiburada tarafından uygulanan EKM şartının piyasada fiili
etkisinin olmadığı taraflarca da teyit edilmiştir. Hepsiburada’nın ilgili ürün pazarındaki
pazar payının da %40’ı aşmaması nedeniyle uygulamanın 2002/2 sayılı Tebliğ
kapsamında grup muafiyeti kapsamında olduğu tespit edilmiştir.
I.7. Savunmaların Değerlendirilmesi
I.7.1. D-Market’in Savunması ve Değerlendirme
(79) D-Market tarafından yapılan savunmalarda, hakim durumda olmadıkları tespitinin
isabetli olduğu, bununla birlikte hakim durum analizinin gelirler üzerinden tespit edilen
pazar payı hesaplamaları yoluyla yapıldığı, teşebbüsler için önem taşıyan unsurlardan
birinin de site ziyaret istatistikleri olduğu, ancak bu verileri kesin ve sağlıklı bir şekilde
ölçen bir mekanizmanın bulunmaması nedeniyle rekabet hukuku açısından pazar gücü
ölçümü için ciddi bir kriter teşkil etmediği, zira ziyaretçi sayıları veya görünürlüğü
etkileyen pek çok unsurun bulunduğu, D-Market’in ziyaretçi sayısı bakımından
rakiplerinden önde olsa dahi bu durumun D-Market’in pazar gücüne dair bir gösterge
teşkil etmeyeceği, en dar pazar tanımında dahi D-Market’in hâkim durumda olmadığı
tespitinin yapıldığı, çevrim içi ve geleneksel satışları kapsayacak şekilde pazarın
toplamı düşünüldüğünde D-Market’in pazar payının %10’u dahi bulmayacağı, hâkim
durum analizi için pazar payının tek başına bir gösterge teşkil etmediği, sadece bir eşik
olarak kabul edildiği, başka unsurlara da bakılması gerektiği ifade edilmiştir.
(80) Ziyaretçi sayısı ve oturum sayısı üzerinden yapılan analizlerde D-Market’in
(Hepsiburada) pazar payı en yüksek %(…..) ve en düşük %(…..) olarak tespit
edilmiştir. Yalnızca çevrim içi telefon aksesuarı satışı yapan teşebbüslerden en
bilinenlerin dahil edilerek pazarın en dar olarak çevrim içi satışları içerecek şekilde
tanımlandığı analizde dahi D-Market’in pazar payından anlaşıldığı üzere hâkim
durumda bulunmasının mümkün olmadığı görülmüştür. Diğer taraftan savunmada D-
Market’in satışlarının büyük çoğunluğunun perakende olarak gerçekleştiği dolayısıyla
ayrıştırarak ve yalnızca benzer platformlarla kıyaslanarak değerlendirilmesi gerektiği
belirtilmiştir. Ancak tüketici gözünden bakıldığında ürünün pazaryeri satışı ve D-
Market’in perakende satışı olması arasında bir fark olmadığı değerlendirilmektedir.
Dolayısıyla bu hususa ilişkin olarak dosya kapsamında yapılan değerlendirme
isabetlidir. Pazar payı üzerinden yapılan değerlendirmeler haricinde teşebbüsün
rakiplerinden ve müşterilerinden bağımsız olarak fiyat, arz, üretim miktarı gibi
parametreleri belirleyebilme gücü bulunduğuna ilişkin herhangi bir kanaat
oluşmamıştır. Zira pazarda D-Market haricinde çevrim içi satış yapılabilecek
pazaryerleri mevcut olup telefon aksesuarı satmak isteyen teşebbüslerin D-Market
21-22/266-116

19/22
üzerinden satış yapmaksızın faaliyetlerini sürdürmesinin mümkün olduğu
değerlendirilmektedir.
I.7.2. Anka Mobil’in Savunması ve Değerlendirme
En Çok Kayrılan Müşteri Koşuluna Yönelik Savunma
(81) Anka Mobil tarafından yapılan savunmada özetle; Anka Mobil tarafından şikâyetçi
Monofe’ye gönderilen ilgili e-postada geçen ifadenin Hepsiburada ile Anka Mobil
arasında akdedilen Üyelik Sözleşmesi’nin 4.18 maddesi ile birlikte değerlendirilmesi
gerektiği, ilgili madde ile Anka Mobil’e EKM şartı getirildiği, Anka Mobil’in Hepsiburada
üzerinden mal satabilmek için çevrim içi kanallarda en düşük fiyatın Hepsiburada
kanalında olmasını sağlama yükümlülüğü altına girdiği, Hepsiburada tarafından
uygulanan EKM şartının rekabet ihlali olarak görülmediği ve bu nedenle Hepsiburada
hakkında bir idari para cezası talebinde bulunulmadığı, ilgili e-posta yazışmasındaki
amacın, Hepsiburada’nın fiyatlarının, mal almak isteyen teşebbüsün fiyatlarından daha
aşağıda kalmasını sağlamak yani Anka Mobil’e yüklenen EKM şartının gereğini yerine
getirmeye çalışmak olduğu, dolayısıyla EKM şartını yerine getirmeye yönelik
uygulamaların da rekabet ihlali olarak görülmemesi gerektiği, e-postadaki amacın,
şayet Anka Mobil’in, ürünlerini en uygun fiyatlarla Hepsiburada kanalında satma
yükümlülüğü altına girmesinin bir neticesi olarak göndermiş olduğu e-postanın ihlal
olarak nitelendirilecekse, bahse konu üyelik sözleşmesini D-Market ile akdeden tüm
teşebbüslere soruşturma açılması gerektiği ifade edilmiştir.
(82) Anka Mobil, Spigen markalı ürünlerin Türkiye’deki tek yetkili distribütörü olup ilgili
ürünlerin sağlayıcısı konumundadır. Hepsiburada Üyelik Sözleşmesi ise
Hepsiburada’da satış yapmak isteyen satıcılar ile Hepsiburada arasında imzalanan bir
sözleşmedir. Bu kapsamda Spigen markalı ürünlerin hem sağlayıcısı hem de satıcısı
konumunda olan Anka Mobil’in, Hepsiburada ile imzalamış olduğu üyelik
sözleşmesinin 4.18 maddesinin lafzından Anka Mobil’in perakende olarak
üzerinden, rakip platformlardan ve kendi internet sitesi üzerinden
yaptığı satışların kastedildiği anlaşılmaktadır. Sözleşmede çevrim dışı ve toptan
biçimde yapılan ürün satışlarına ilişkin olarak herhangi bir koşula rastlanmamıştır.
Anka Mobil yetkilileri tarafından gönderilen e-postada ise ürün temin etmek isteyen
teşebbüsün nihai satış fiyatı tespit edilmiş ve bu koşula uyacağını beyan etmediği
takdirde kendisine ürün temin edilmeyeceği ifade edilmiştir. Hepsiburada’dan daha
düşük fiyatta ürün satılıp satılmadığının tespiti görevi D-Market’te olup Anka Mobil’in,
tek sağlayıcısı olduğu ürünleri talep eden yeniden satıcıların ilgili ürünü hangi fiyattan
satması gerektiğine yönelik müdahaleleri yeniden satış fiyatının tespiti kapsamında bir
ihlal niteliğindedir. Dolayısıyla bahse konu e-postanın EKM koşulunu yerine getirmeye
yönelik olduğu kapsamındaki savunmanın yerinde görülmemiştir.


İspat Standardı ve Cezanın Niteliğine Yönelik Savunma
(83) İlgili savunmada özetle; Anka Mobil hakkında rekabet ihlali iddiasının sadece yeniden
satış fiyatının tespitine yönelik getirildiği, bu iddiayı destekleyen sadece bir e-posta
yazışmasının bulunduğu, sadece bu e-posta yazışmasında geçen ifadeden yola
çıkılarak yeniden satış fiyatının tespiti girişiminde bulunulduğu iddiasında bulunmanın
eksik bir değerlendirme olacağı, dosya kapsamında yapılan değerlendirmede atıf
yapılan Kurul kararına konu olayda yeniden satış fiyatının tespitine dair ortada
yeterince açık tespit ve delil bulunduğu, oysa mevcut soruşturmada sadece tek bir
21-22/266-116

20/22
belge bulunduğu ve bu belgedeki amacın yeniden satış fiyatını tespit etmek değil
rekabet ihlali olarak görülmeyen EKM şartının gereğini yerine getirmek olduğu, Kurulun
bir başka kararında2 yeniden satış fiyatının tespiti ihlalinin gerçekleştiğine işaret eden
çok sayıda belge olmasına rağmen soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna
varıldığı ve 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca görüş
gönderilmesine karar verildiği, en rekabetçi piyasalardan biri olan telefon aksesuarları
pazarında çok düşük bir pazar payına sahip olan Anka Mobil’in yüklendiği ve rekabet
ihlali olarak görülmeyen EKM şartının gereği olarak iletilen tek bir e-posta yazışmasının
rekabet ihlali olarak değerlendirilmesinin hakkaniyete uygun olmayacağı ifade
edilmiştir.
(84) Rekabet hukuku kapsamında her bir dosya kendi özelinde değerlendirilmekte olup
pazar yapısı, teşebbüsün konumu, satılan ürünün niteliği benzer eylemlerde farklı
kararlar alınmasına neden olabilmektedir. Savunmada bahsi geçen kararda,
eylemlerin yeniden satış fiyatının tespiti niteliğinde olduğu tespitinde bulunulmuş
olmakla birlikte, alt pazarda rekabetin yoğun olması nedeniyle perakendecilerin tavsiye
edilen fiyatlara uymadığı, zincir marketlerin önemli alım gücünün bulunduğu,
perakendecilerin sağlayıcı teşebbüse karşı fiyat farkı faturası kesebildikleri, bir
yaptırım mekanizmasının uygulanmadığı gibi pazar yapısına özgü gerekçelerle
soruşturma açılmamasına, ancak 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca yeniden satış fiyatının tespit edilmesi olarak değerlendirilebilecek
uygulamalarına son verilmesine ilişkin görüş gönderilmesine karar verilmiştir. Görüş
gönderilmesi, teşebbüsün ilgili eylemlerinin devam etmesi halinde Kurul tarafından
inceleme başlatılmayacağı veya eylemlerin bir başka pazarda başka bir teşebbüs
tarafından gerçekleştirilmesi durumunda ihlal oluşturmayacağı anlamını
taşımamaktadır.
(85) Mevcut soruşturmada, ilgili e-posta yazışması incelendiğinde Anka Mobil’in belirlediği
fiyatlara uyulmaması halinde yeniden satıcı konumundaki şikâyetçiye ürün
gönderilmeyeceği, dolayısıyla bir yaptırım mekanizmasının bulunduğu
anlaşılmaktadır. Yeniden satış fiyatının tespiti ihlaline yönelik 4054 sayılı Kanun’un 9.
maddesinin üçüncü fıkrasının işletildiği karar karşısında, yeniden satış fiyatının per se
ihlal olarak görülüp idari para cezasının uygulandığı çok sayıda Kurul kararı mevcuttur.
(86) İlgili kararlar incelendiğinde amaç yönünden rekabeti kısıtlayıcı anlaşmalar rekabeti
kısıtlayıcı etki doğurmasa da 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak
nitelendirilmektedir. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi bakımından amaç ve etki ayrımı
anlaşmanın yatay ya da dikey olmasına bağlı olarak belirlenmemektedir. Örneğin dikey
anlaşma olan yeniden satış fiyatının tespiti amaç yönüyle rekabeti kısıtlayıcı
anlaşmalardan kabul edildiği ve ihlal tespiti için rekabeti kısıtlayıcı etkisinin ortaya
konmasının aranmadığı kararlar bulunmaktadır.
I.8. İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme
(87) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında “Bu Kanun’un 4, 6 ve 7 nci
maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile
teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali
yılsonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en
yakın mali yılsonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi
gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir” hükmüne yer verilmiştir.

2 08.03.2018 tarih ve 18-07/112-59 sayılı Kurul kararı. Anılan karar Ankara 13. İdare Mahkemesince
verilen 17.09.2020 tarih ve E:2020/315, K:2020/1569 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
21-22/266-116

21/22
15.02.2009 tarih ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı
Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde
Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in (Yönetmelik) 1. maddesinde ise
Yönetmeliğin amacı; “4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4 üncü ve
6 ncı maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri
veya bu birliklerin üyeleri ile bunların yönetici ve çalışanlarına, aynı Kanunun 16 ncı
maddesi gereğince verilecek para cezasının tespitine ilişkin usul ve esasları
düzenlemek” şeklinde belirlenmiştir.
(88) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde Anka Mobil’in yeniden satış fiyatının
tespiti eyleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal niteliğinde olduğu,
bu çerçevede 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve ilgili Yönetmelik hükümleri
uyarınca teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanması gerektiği sonucuna
ulaşılmıştır.
(89) Yönetmeliğin “Para cezasının belirlenmesine ilişkin ilkeler” başlıklı 4. maddesine göre;
teşebbüslere verilecek nihai para cezası miktarı belirlenirken öncelikle Yönetmeliğin 5.
maddesi çerçevesinde temel para cezası belirlenmelidir. Yönetmelik’in 5. maddesinin
birinci fıkrasında temel para cezasının hesaplanması bakımından “karteller” ve “diğer
ihlaller” şeklinde bir ayrım yapılmıştır. Bu düzenlemeye göre kartel, “Fiyat tespiti,
müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılması, arz
miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, ihalelerde danışıklı hareket konularında,
rakipler arasında gerçekleşen, rekabeti sınırlayıcı anlaşma ve/veya uyumlu eylemleri”
ifade etmektedir. Diğer ihlaller ise, “Kartel tanımı dışında kalan, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanunun 4 üncü ve 6 ıncı maddelerinde yasaklanmış
davranışlar” şeklinde tanımlanmıştır. Buna göre Anka Mobil’in 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal eden eylemlerinin “diğer ihlaller” kategorisinde olduğu tespit edilmiştir.
(90) Ceza Yönetmeliğinin 5. maddesiyle, “diğer ihlaller” kategorisinde düzenlenen ihlaller
için uygulanacak idari para cezası oranının binde beş ile yüzde üç aralığında
olabileceği düzenlenmiştir. İlgili teşebbüsün “piyasadaki gücü, ihlal neticesinde
gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı” gibi hususlar dikkate
alınarak temel para cezası oranı %(…..) olarak belirlenmiştir. Yönetmeliğin 6. ve 7.
maddesinde sayılan ağırlaştırıcı ve/veya hafifletici unsurlardan herhangi birisi
uygulanmamıştır.






J. SONUÇ
(91) 20.06.2019 tarih, 19-22/326-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma ile
ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara,
sözlü savunma toplantısında yapılan açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına
göre,
1) D-Market Elektronik Hizmetleri ve Ticaret AŞ ve Anka Mobil Tedarik AŞ’nin
ilgili pazarlarda hâkim durumda bulunmadığına,
21-22/266-116

22/22
2) D-Market Elektronik Hizmetleri ve Ticaret AŞ’nin 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal etmediğine,
3) Yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasından dolayı 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesinin ihlal edildiğine, bu itibarla yine aynı Kanun’un 16. maddesinin
üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar
İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına
İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi 2020 mali yılı
sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin
takdiren, %(…..) oranında olmak üzere,
- Anka Mobil Tedarik AŞ’ye ’ye 157.897,84 TL;
idari para cezası verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde
Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.





Full & Egal Universal Law Academy