Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2021-5-032 (Devralma)
Karar Sayısı : 21-26/339-160
Karar Tarihi : 20.05.2021
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER: Eren YALDIZLI, Ezgi EREN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Carel Industries S.p.A.
Temsilcileri: Av. Arpat Burçak ŞENOCAK, Av. İklim Gülsün AYTEKİN,
Av. İlke ÖZENÇ
Levent Mah. Cömert Sok. No:1C Yapı Kredi Plaza C Blok K:3
Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: CFM Soğutma ve Otomasyon Sanayi Ticaret A.Ş.'nin bir kısım
hissesinin Murat Cem Özdemir ve Filiz Banu Özdemir tarafından Carel Industries
S.p.A.'ya devredilmesi yoluyla, ortak kontrolünün Murat Cem Özdemir ve Carel
Industries S.p.A tarafından devralınması işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 07.05.2021 tarih ve 17759
sayı ile giren ve 17.05.2021 tarih ve 17848 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine
düzenlenen 17.05.2021 tarih ve 2021-5-032/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca
bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda, CFM Soğutma ve Otomasyon Sanayi Ticaret A.Ş.'nin (CFM) sermayesinin
%(…..)'inin Carel Industries S.p.A (CAREL) tarafından Murat Cem ÖZDEMİR ve Filiz
Banu ÖZDEMİR’den devralınması yoluyla, Murat Cem ÖZDEMİR ve CAREL’in, CFM
üzerinde ortak kontrol tesis etmesi işlemine izin verilmesi talep edilmektedir.
(5) Bildirim konusu işlem kapsamında; CAREL ve Murat Cem ÖZDEMİR arasında
05.05.2021 tarihinde imzalanan Hisse Alım Sözleşmesi’ne göre CFM üzerinde ortak
kontrol kurulacak ve CFM’nin sermayesinin %(…..)'u Murat Cem ÖZDEMİR’e %(…..)'i
CAREL’e ait olacaktır.
(6) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü
çerçevesinde, bir ortak girişimin anılan Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi
sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin
bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması unsurlarının birlikte
sağlanması gerekmektedir.
(7) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz)
48. ve devamı paragraflarında ise bir ortak girişimde ortak kontrolden söz edilebilmesi
için tarafların eşit oy hakkına sahip olması, stratejik kararların alınmasında veto
21-26/339-160
2/5
haklarının bulunması ya da oy haklarının ortaklaşa kullanılması gibi şartların sağlanması
gerektiği düzenlenmiştir.
(8) Bildirime konu olan işleme ilişkin olarak taraflar arasında imzalanan Hisse Alım
Sözleşmesi’nin ekinde, ortak kontrol ve yönetime ilişkin esasları düzenleyen Hissedarlar
Sözleşmesi mevcuttur. Söz konusu sözleşmeye göre; (…..)
(9) Hissedarlar Sözleşmesi’nin yukarıdaki hükümleri dikkate alındığında; CAREL ve Murat
Cem ÖZDEMİR tarafından hedef teşebbüs üzerinde ortak kontrol sağlanacağı
değerlendirilmektedir.
(10) Ortak girişimler bakımından aranan kriterlerden bir diğeri de söz konusu işletmenin
bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşımasıdır. Bu kriter ile ifade edilen temel amaç,
kurulacak olan ortak girişimin kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini
sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olarak tanımlanabilmesini sağlamaktır.
(11) Kılavuz’un 78. ve devamı paragraflarında bir ortak girişimin tam işlevsel olarak
nitelendirilebilmesi için bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynaklara sahip
olması, ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet göstermesi, satma ve satın alma
ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmaması; eğer ortak girişimin ana şirketlere yaptığı
satışlar kalıcı bir nitelik sergileyecekse, ortak girişimin cirosunun %50’den fazlasını
üçüncü kişilere yaptığı satışlardan elde etmesi ve kalıcı olarak faaliyet göstermesi
gerektiği belirtilmiştir.
(12) Bildirimde bulunan CAREL tarafından; CFM’nin tam işlevsel bir ortak girişim niteliği arz
etmesi hususuna ilişkin olarak;
- CFM’nin; piyasada bağımsız olarak faaliyet gösterebilmek için yeterli kaynaklara
sahip olduğu, işlem sonrası kendine ait bu kaynaklar ve personeliyle işlerine
devam edeceği ve dolayısıyla mali ve operasyonel anlamda tam bağımsız olacağı,
- CFM’nin, müşterileri ve diğer paydaşlar bakımından işlem taraflarından bağımsız
olarak hareket edeceği, işlem taraflarına herhangi bir yardımcı hizmet
sunmayacağı,
- CFM’nin, işlem sonrası işlem taraflarına hiç satış yapmayacağı ve nihai
müşterilerinin bağımsız üçüncü şahıslar olacağı,
- CFM’nin işlem sonrasında da CAREL’den sınırlı oranda da olsa alım yapmaya
devam edebileceği, ancak, Hisse Alım Sözleşmesi Madde 2.6.4’e göre CFM’nin
belli şartlar dâhilinde (örneğin; CAREL tarafından sağlanan ürün fiyatlarının piyasa
koşullarının üstünde olması) herhangi üçüncü bir şirketten de alım yapma
serbestisine sahip olacağı,
- CFM’nin; kendi satış/dağıtım kapasitesine sahip olacağı ve işlem taraflarının
müdahalesi olmaksızın üçüncü şahıslardan faaliyetleri için gerekli ekipman,
hammadde ve ürünleri temin etmekte özgür olacağı,
- CFM’nin proje bazlı veya kısa süreli bir amaç için kurulmuş bir şirket olmadığı ve
işlem sonrasında da kalıcı olarak faaliyetlerine devam edeceği
belirtilmiştir. Yukarıda yer verilen tüm bilgiler doğrultusunda CFM’nin tam işlevsellik
şartını sağlayacağı değerlendirilmektedir.
(13) Bu bilgiler doğrultusunda bildirim konusu işlemin, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm
işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim niteliğini taşıdığı ve 2010/4 sayılı
Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna
ulaşılmıştır. Öte yandan ilgili tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin
21-26/339-160
3/5
birinci fıkrasının (b) bendinde öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlemin izne tabi
olduğu anlaşılmıştır.
(14) Hedef şirketin hisselerini devralan CAREL; İtalya kanunlarına göre kurulmuş, halka açık
ve borsaya kote bir şirkettir. Genel olarak nemlendirme, hava arıtma, ısıtma,
iklimlendirme, soğutmaya özel kontrol çözüm ürünleriyle (HVAC-R sektörü) tüm
segmentlerde (ev tipi, endüstriyel ve ticari segmentlerin tamamında) faaliyet
göstermektedir. HVAC-R sektöründe kontrol ve düzen amaçlı, enerji verimliliği sağlama
hedefli küresel düzeyde yüksek teknoloji parçaları ve çözümleri tasarlamakta, üretmekte
ve satmaktadır.
(15) CAREL; Türkiye'de de mezkur sektörde faaliyet göstermektedir. Genel olarak,
nemlendirme sistemleri, kontrolörler, kompresörler, akış kontrol ekipmanları gibi ürün,
program ve çözümleri müşterilerine sağlamaktadır. Bildirim Formunda CAREL’in
faaliyetlerini Türkiye'de gerek doğrudan satışları gerekse yurtdışında kurulu diğer iştirak
ve bağlı ortaklıkları vasıtasıyla sürdürmekte olduğu belirtilmektedir. Bu doğrultuda
CAREL, Türkiye'de doğrudan satış yaptığı müşteriler dışında, HVAC-R sektöründe
nemlendirici üretimi, hava ile çalışan ısı değiştiricilerin üretimi gibi faaliyetler yürütmekte
olan iştirakleri Hygromatik GmbH (HYGROMATIK) ve Recuperator S.p.A
(RECUPERATOR) vasıtasıyla da ciro elde etmektedir.
(16) Bildirim Formunda, CAREL’in sermayesinde %(…..) pay sahipliği olan Luigi Rossi Luciani
S.A.p.A. (LRL S.A.p.A) ile %(…..) pay sahipliği bulunan Luigi Nalini S.A.p.A. (LN
S.A.p.A.) tarafından ortak kontrol edildiği belirtilmektedir. LRL S.A.p.A. ve LN S.A.p.A.
finansal holding şirketleridir. (…..) CAREL’i kontrol eden diğer şirket LRL S.A.p.A'nın
(…..) iştirakleri Nastrificio Victor S.p.A (NASTRIFICIO) ve Panther S.r.l. (PANTHER)
vasıtasıyla Türkiye'den elde ettiği bir ciro bulunmaktadır. NASTRIFICIO tekstil;
PANTHER ise güvenlik ayakkabıları üretim ve satışı alanında faaliyet gösteren İtalyan
şirketleridir. Dolayısıyla, LRL S.A.p.A. tarafından kontrol eden şirketlerden de hiçbiri
Türkiye'de CFM ile aynı veya ilişkili bir sektörde faaliyet göstermemektedir.
(17) Bildirime konu işlem sonrasında üzerinde ortak kontrol tesis edilecek CFM, HVAC-R
sektöründe faaliyet göstermekte olup bu kapsamda kompresör, kontrol cihazları,
nemlendirici sistemler, akış yazılımlı ve yazılımsız kontrol ekipmanları ve fan, perde vb.
gibi ürünlerin satışını yapmaktadır. Teşebbüs, HVAC-R sektöründe ürünlerini Türkiye'de
üretim, taahhüt, bakım ve onarım yapan şirketlere ve ilgili tedarikçi firmalara satmaktadır.
Belli firmalardan belirli marka ve özellikte ürünleri alarak bunları geliştirmekte, talep
edilirse müşteri isteklerine uygun olarak geliştirip özelleştirerek satışını yapmaktadır.
(18) Bildirim Formuna göre; CAREL ile CFM arasında halihazırda bir distribütörlük ilişkisi
vardır. Bu kapsamda 2007 yılından itibaren CAREL, CFM’e birçok HVAC-R
sistemlerini/ürünlerini satmaktadır. CAREL’in 2020 yılı itibarıyla Türkiye satışlarının (…..)
CFM’e yaptığı satışlar oluşturmaktadır. CFM, CAREL’den temin ettiği HVAC-R
sistemlerini olduğu şekliyle müşterilerine satabildiği gibi müşteri talebi olması halinde
özelleştirerek (örneğin; yazılım ekleyerek) ve/veya katma değer katarak da
sunabilmektedir.1
(19) CAREL’in HVAC-R sistemlerine ilişkin Türkiye'ye yaptığı doğrudan satışların (…..) ise
diğer şirketler oluşturmaktadır. Bildirim Formunda işlem sonrası, CAREL’in CFM
dışındaki diğer müşterilerine olan doğrudan satışların da büyük oranda aynı şekilde
devam etmesinin hedeflendiği bildirilmektedir.
1 Bildirim Formunda CAREL ile CFM (doğrudan ya da CAREL’in iştirakleri aracılığıyla) arasında benzer bir
ticari ilişkinin sürdürülmesinin hedeflendiği bildirilmektedir.
21-26/339-160
4/5
(20) Bu bilgiler çerçevesinde, bildirime konu işlem sonrasında yatay etkilenen pazarın HVAC-
R uygulamaları/sistemleri pazarı olduğu anlaşılmaktadır. Halihazırda CAREL ile CFM
arasında HVAC-R sistemlerine ilişkin bir distribütörlük ilişkisi bulunması ve CAREL’in
CFM dışında da bu ürünlerin Türkiye'de HVAC-R sektöründe faaliyet gösteren başka
müşterilere satışını gerçekleştiriyor olması sebepleriyle tarafların faaliyetleri arasında
yatay bir örtüşme bulunmaktadır.
(21) Tarafların ve rakiplerinin bahsi geçen pazardaki paylarına ilişkin bilgilere aşağıdaki
tabloda yer verilmektedir:
Tablo 1: Türkiye’de HVAC-R Uygulamaları/Sistemleri Sektöründe Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Satış
Değeri Bazında Pazar Payları(2019)2 (%)
Teşebbüs Tahmini Pazar Payı
Daikin Isıtma Ve Soğutma Sistemleri San. Tic. A.Ş. (…..)
Danfoss Otomasyon ve Kontrol Ürünleri Tic. Ltd. Şti. (…..)
Cantaş İç ve Dış Ticaret Soğutma Sistemleri Sanayi A.Ş. (…..)
CFM (…..)
CAREL (…..)
Kaynak: Bildirim Formu ve Ekleri, Cevabi e-posta
(22) Tabloda yer alan verilerden, Türkiye’de HVAC-R uygulamaları/sistemleri sektörünün çok
oyunculu bir yapıda olduğu, pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerden %5 üzerinde
pazar payı bulunan (…..) oyuncu olduğu dolayısıyla pazarda yoğunlaşmanın düşük
olduğu anlaşılmaktadır. Bunun yanında, tarafların söz konusu pazardaki toplam pazar
paylarının %(…..)’den düşük olduğu görülmektedir. Belirtilen pazar payının ihmal
edilebilir düzeyde olması nedeniyle, işleme izin verilmesi HVAC-R
uygulamaları/sistemleri sektöründe kayda değer bir rekabetçi endişeye yol açmayacaktır.
(23) Öte yandan Bildirim Formunda yer alan bilgilere göre CFM, HVAC-R sektöründeki
ürünleri CAREL’den satın alarak doğrudan veya talep edilmesi hâlinde müşteri isteklerine
uygun olarak geliştirip özelleştirerek (örneğin; yazılım ekleyerek) satmaktadır. Bu
kapsamda CAREL ile CFM arasında sağlayıcı-alıcı ilişkisinin bulunduğu, dolayısıyla
tarafların faaliyetleri arasında dikey ilişkinin olduğu anlaşılmakta ve bu doğrultuda dikey
olarak işlemden etkilenen pazarın HVAC-R sistemlerinin ithalat yoluyla tedariki pazarı
olduğu değerlendirilmektedir. Bununla birlikte Bildirim Formunda ve cevabi e-postada
CAREL'in hâlihazırdaki Türkiye satışlarının (…..) CFM'ye (…..) ise diğer Türk müşterilere
gerçekleştirildiği, işlem sonrası CAREL'in CFM dışındaki diğer müşterilere olan doğrudan
satışlarının da büyük oranda aynı şekilde devam etmesinin hedeflendiği belirtilmektedir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, Hisse Alım Sözleşmesi Madde 2.6.4’e göre
CFM’nin belli şartlar dâhilinde (örneğin, CAREL tarafından sağlanan ürün fiyatlarının
piyasa koşullarının üstünde olması) herhangi üçüncü bir şirketten de alım yapma
serbestisine sahip bulunduğu, HVAC-R sistemlerinin ithalat yoluyla tedariği pazarında
CAREL’in %(…..) gibi düşük bir pazar payına sahip olduğu ve söz konusu pazarda
%(…..)’i aşan pazar payına sahip bir oyuncunun bulunmadığı anlaşılmıştır. Tüm bu
hususlar göz önünde bulundurulduğunda; CAREL ile CFM’nin faaliyetleri arasındaki
dikey ilişkinin rekabet endişesi yaratmayacağı ve işbu dosya bağlamında göz ardı
edilebilir nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
(24) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, bildirime konu işlemin 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi kapsamında pazardaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.
2 Bildirim Formunda tarafların rakiplere ilişkin tahmini ciro ve pazar payı bilgilerine yalnızca 2019 yılı için
erişebildikleri bildirilmektedir.
21-26/339-160
5/5
H. SONUÇ
(25) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın
tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak
üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy