Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2021-4-031 (Ortak Girişim) Karar Sayısı : 21-33/437-218 Karar Tarihi : 01.07.2021 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Aslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖRLER : Hakan SABUNCU, Ali GEZBELİ, Derya ERMİŞ C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- Toyota Financial Services Corporation Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Ceren ÖZKANLI SAMLI, Av. Sinem UĞUR, Av. Ece CEBECİOĞLU Yıldız Mah. Çitlenbik Sok. No:12 Beşiktaş İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Toyota Motor Corporation’ın tamamına sahip olduğu iştiraki Toyota Financial Services Corporation tarafından hisse alımı yoluyla MAF Colombia SAS’ın üzerinde Mitsui & Co., Ltd. ile birlikte ortak kontrol kurulması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 18.05.2021 tarih ve 17916 sayı ile giren ve eksiklikleri 11.06.2021 tarih ve 18533 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 24.06.2021 tarih ve 2021-4-031/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Yapılan bildirimde, MAF Colombia SAS’ın (MAF Colombia) üzerinde, Toyota Motor Corporation’ın (TMC) tamamına sahip olduğu iştiraki Toyota Financial Services Corporation (TFS) ve Mitsui & Co., Ltd.’nin (MİTSUİ) ile birlikte ortak kontrol kurması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Bildirim konusu işlemin temelini; MİTSUİ ve TFS arasında imzalanan Hisse Alım Sözleşmesi ve MİTSUİ ve TFS ile MAF Colombia arasında akdedilen Hissedarlar Sözleşmesi oluşturmaktadır. İşlem kapsamında, MİTSUİ ve TFS arasında imzalanan Hisse Alım Sözleşmesi’ne göre MAF Colombia’nın sermayesini oluşturan payların %(…..) MİTSUİ’ye, %(…..) TFS’ye ait olacak ve bu yolla MAF Colombia üzerinde ortak kontrol kurulacaktır. İşlem öncesinde, MAF Columbia’nın tüm hisseleri MİTSUİ’ye aittir. (6) 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirdiği takdirde “bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi
21-33/437-218 2/4 tarafından devralınması birleşme devralma sayılmaktadır.” hükmü yer almaktadır. Anılan Tebliğ’in 5. maddesinin 3. fıkrasında ise ortak girişim; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim oluşturulması” şeklinde tanımlanmakta ve ayrıca ortak girişim kurmaya yönelik işlemin aynı maddenin 1. fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olduğu düzenlenmektedir. Bu hükümler çerçevesinde bir ortak girişimin devralma sayılabilmesi için “ortak kontrol” ve “tam işlevsellik” unsurlarına haiz olması gerekmektedir. (7) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 48. ve devamı paragraflarında, bir ortak girişimde ortak kontrolden söz edilebilmesi için tarafların eşit oy hakkına sahip olması, stratejik kararların alınmasında veto haklarının bulunması ya da oy haklarının ortaklaşa kullanılması gibi şartların sağlanması gerektiği belirtilmiştir. Taraflar arasında imzalanan Hissedarlar Sözleşmesi’nde ortak kontrol ve yönetime ilişkin esaslar düzenlenmiştir. Bu esaslarda; (…..) düzenlenmiştir. Hissedarlar Sözleşmesi’ne göre, TFS veyahut MİTSUİ’den herhangi biri, yukarıda yer verilen hususlara ilişkin verilecek bir karar aleyhine oy kullandığı takdirde, ilgili karar uygulamaya konulamayacaktır. Başka bir deyişle MİTSUİ’nin, MAF Colombia nezdinde alınacak stratejik kararlara ilişkin veto hakkı bulunmaktadır. Hissedarlar Sözleşmesi’ndeki bu düzenlemeler dikkate alındığında, TFS ve MİTSUİ’nin MAF Colombia üzerinde ortak kontrol sahibi olacağı sonucuna ulaşılmıştır. (8) Ortak girişimler bakımından aranan bir diğer kriter ise söz konusu işletmenin bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşımasıdır. Bu kriter ile ifade edilen temel amaç, kurulacak olan ortak girişimin kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olarak tanımlanabilmesini sağlamaktır. Kılavuz’un 78. ve devamındaki paragraflarında bir ortak girişimin tam işlevsel olarak nitelendirilebilmesi için bağımsız olarak faaliyet gösterebilmesini sağlayacak yeterli kaynaklara sahip olması, ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet göstermesi, satma ve satın alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmaması; eğer ortak girişimin ana şirketlere yaptığı satışlar kalıcı bir nitelik sergileyecekse, ortak girişimin cirosunun %50’den fazlasını üçüncü kişilere yaptığı satışlardan elde etmesi ve kalıcı olarak faaliyet göstermesi gerektiği düzenlenmiştir. (9) Verilen bilgilerde, MAF Colombia’nın tam işlevsel bir ortak girişim niteliği arz etmesi hususuna ilişkin olarak; MAF Colombia’nın, operasyonları gözetecek bir yönetim kadrosuna ve kalıcı bir iş yürütmek için gerekli finansman, kadro ve malvarlığına erişim dâhil olmak üzere sektörde bağımsız olarak faaliyet gösterebilmesi için yeterli kaynağa sahip olduğu ve işlem kapanışı sonrasında da sahip olmaya devam edeceği, kalıcı olarak faaliyet göstereceği, kendi müşteri portföyüne sahip olacağı, hâlihazırda MAF Colombia’nın, (…..) belirtilmiştir. Yukarıda yer verilen tüm bilgiler doğrultusunda tam işlevsellik şartının da sağlandığı kanaatine ulaşılmıştır. (10) Tarafların ciro bilgilerinden, başvuru konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (b) bendi kapsamında izne tabi bir devralma işlemi niteliğinde olduğu anlaşılmıştır. (11) 2010/4 sayılı Tebliğ ekinde yer alan Bildirim Formu’nda etkilenen pazarlar, “bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve taraflardan en az ikisinin aynı ürün pazarında veya taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyette bulunduğu bir ürün pazarının alt veya üst pazarında faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları” olarak tanımlanmaktadır.
21-33/437-218 3/4 (12) MİTSUİ, Türkiye’de demir boru (demir ürünleri, inşaat malzemeleri), çelik levha (çelik ürünleri, otomotiv parçaları, havacılık işi), kimyasal emtia (yiyecek katkıları, endüstriyel kimyasallar, plastik malzemeler ve ürünler, tarım kimyasalları, kimyasal ürünler) ve mineral kaynaklara (gübreler, kömür) yönelik faaliyet yürütmektedir. TMC ise, TMC Grubu’nun ana şirketi olmakla birlikte Türkiye’de (…..), motorlu araçların üretimi, satışı ve ihracatı alanlarında iştigal etmekte olup her iki tarafın da Türkiye’de otomotiv finansmanı/kredisi hizmetleri alanında bir faaliyeti bulunmamaktadır. Gerek Kolombiya’da yerleşik MAF Colombia’nın, gerekse de TMC’nin Türkiye’de otomotiv finansmanı/otomobil kredisi hizmetleri sektöründe faaliyeti bulunmamaktadır. Bu çerçevede üzerinde ortak kontrol tesis edilecek olan MAF Colombia’nın Türkiye’deki faaliyetleri itibarıyla, ana teşebbüslerle aynı pazarda ve alt, üst veya yakından ilişkili pazarlarda faaliyetinin bulunmadığı, ayrıca ortak girişimin ana şirketleri olan TMC Grubu ve MİTSUİ’nin faaliyetleri arasında yatay ve/veya dikey bir örtüşmenin olmadığı anlaşılmıştır. (13) Öte yandan, ilgili işlem kapsamında tarafların ve ortak girişimin küresel seviyedeki faaliyetleri incelendiğinde, TMC Grubu’nun esas faaliyetinin otomotiv ve finans sektörüne ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. TMC Grubu’nun otomotiv faaliyetleri; binek otomobillerin, minivanların ve kamyon gibi ticari araçların ve yedek parçalar ile aksesuarların tasarımını, üretimini, montajını ve satışını kapsamakla birlikte, finansal hizmetlere ilişkin faaliyetleri, ağırlıklı olarak Toyota araçlarının satın alınması veya kiralanması için bayilere ve bayilerin müşterilerine finansman sağlamasından oluşmaktadır. Ortak girişimin diğer kanadını oluşturan MİTSUİ’nin küresel bazda faaliyetleri; çelik, kömür ve demir dışı metal, makine, elektronik, kimyasallar ve enerji gibi iş kollarına ilişkin emtiaların satışı, dağıtımı, alımı, pazarlaması ve tedarik edilmesi de dâhil olmak üzere çeşitli emtia ve diğer iş kollarından ibarettir. Diğer taraftan ortak girişim niteliğine haiz MAF Colombia’nın ise Kolombiya’da tüketicilere araç kredisi hizmetleri sağlamakla iştigal eden bir teşebbüs olduğu belirtilmektedir. Bu bakımdan ortak girişim ile ortak girişimin ana şirketlerinden biri olan TMC Grubu’nun faaliyetleri arasında “otomotiv finansmanı/otomobil kredisi hizmetleri” özelinde sadece küresel düzeyde yatay yoğunlaşma meydana gelecektir. Tablo 1: Tarafların İlgili Pazarlardaki Pazar Payları (%)(2020) Etkilenen Pazar Yatay/Dikey Pazar Payı TMC/TFS MAF Colombia TOPLAM Otomotiv Finansmanı/Kredisi Hizmetleri Yatay Küresel (…..) (…..) (…..) Türkiye (…..) (…..) (…..) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı (14) Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere, taraflar, otomotiv finansmanı/kredisi hizmetleri faaliyetlerine ilişkin, küresel seviyede %(…..) oranında bütünleşik bir pazar payına sahiptir. Bildirilen işlem kapsamında ayrıca, ortak girişim tarafları olan TMC ve MİTSUİ’nin faaliyetleri arasında küresel bazda i) araç kiralama/araç paylaşma ve ii) binek/ticari araç üretimi pazarlarında sınırlı düzeyde bir yatay örtüşme olduğu da ifade edilmiştir. Ana şirketlerin faaliyet gösterdiği pazarlarda koordinasyon doğurucu etkiler değerlendirildiğinde tarafların pazar paylarının görece düşük olması ve ilgili pazarlarda rekabetçi baskı yaratabilme gücüne haiz rakiplerin varlığı göz önünde bulundurulduğunda araç kiralama/araç paylaşımı ile binek/ticari araç üretim pazarlarında herhangi bir rekabetçi endişenin doğmayacağı değerlendirilmiştir. (15) Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde yapılan değerlendirmeler neticesinde, bildirim konusu işlemin başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun
21-33/437-218 4/4 güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine ulaşılmıştır. H. SONUÇ (16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy