Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2021-4-075 (Devralma) Karar Sayısı : 22-13/204-87 Karar Tarihi : 17.03.2022 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER: Sebahat Gözde BİRCAN, Esma AKSU, Muammer BOZKURT C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Votorantim Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. Temsilcileri: Av. Bulut GİRGİN, Av. Merve ÖNER KABADAYI, Av. Simru TAYFUN Levent Mah. Ebulula Mardin Cad. No:55 34330 Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: M. M. Tiftik Kardeşler Nakliye İnşaat Emlak Petrol ve Tarım Ürünleri Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin tek kontrolünde bulunan Ankara’daki Çayyolu hazır beton tesisinin tek kontrolünün, kiralama yoluyla Votorantim Cimentos S.A.’nın iştiraki Votorantim Çimento San. ve Tic. A.Ş. aracılığıyla nihai olarak Votorantim S.A. tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 28.12.2021 tarih ve 24106 sayı ile giren ve eksiklikleri 07.03.2022 tarih ve 25998 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 11.03.2022 tarih ve 2021-4-075/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda; TİFTİK GROUP1 çatısı altında bulunan M.M. Tiftik Kardeşler Nakliye İnşaat Emlak Petrol ve Tarım Ürünleri Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti.’nin (TİFTİK BETON) tek kontrolündeki Ankara Çayyolu’nda bulunan hazır beton tesisinin tek kontrolünün, kiralama yoluyla Votorantim Çimento San. ve Tic. A.Ş. (VOTORANTIM TÜRKİYE) aracılığıyla nihai olarak Votorantim S.A. (VOTORANTIM) tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmiştir. (5) İşlemin temelini, VOTORANTIM TÜRKİYE ve TİFTİK BETON arasında 26.12.2021 tarihinde yapılan Mutabakat Metni (SÖZLEŞME) oluşturmaktadır. Buna göre taraflar Ankara’da kurulu bulunan ve mülkiyeti TİFTİK BETON’a ait Çayyolu hazır beton 1 Nihai olarak Murat TİFTİK ve Mithat TİFTİK’in ortak kontrolünde bulunan TİFTİK GROUP; (i) TİFTİK BETON, (ii) Murat Tiftik İnşaat Emlak Gayrimenkul A.Ş., (iii) Tiftik Madencilik Nak. İnş. Mak. Pet. ve Kim. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti., (iv) Alçısan Madencilik Nak. İnş. Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ve (v) Altınova İnşaat Malz. Nak. Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. olmak üzere beş grup şirketinden oluşmaktadır.
22-13/204-87 2/8 tesisinin makine, teçhizat ve yardımcı ünitelerinin bir bütün olarak VOTORANTIM TÜRKİYE’ye kiralanması hususunda mutabık kalmışlardır.2 (6) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramına İlişkin Kılavuz’un (Kılavuz) 13. paragrafında; “Kontrol sözleşme aracılığıyla da devralınabilir. Sözleşme aracılığıyla kontrolün sağlanması için, hedef şirket üzerinde ilgili sözleşmenin hisseler veya varlıkların devralınması halindekine benzer bir kontrole yol açması gerekmektedir. Bu nitelikteki sözleşmelerin uzun süreli sözleşmeler olması ve sözleşmeden doğan hakları tanıyan tarafın sözleşmeyi erken sona erdirme imkânı bulunmaması beklenmektedir. Zira ancak uzun süreli sözleşmeler pazarda yapısal bir değişiklikle sonuçlanabilir. Bu nitelikteki sözleşmelere, devralana mülkiyet hakları ya da hisseler devredilmeksizin yönetim ve kaynaklar üzerinde kontrol hakkı veren, kiralama anlaşmaları şeklindeki sözleşme türleri örnek gösterilebilir. Nitekim Tebliğ’in 5. maddesinde, kontrolün bir teşebbüsün malvarlığı üzerinde işletilmeye müsait bir kullanma hakkıyla da sağlanabileceği açıkça belirtmektedir. Sözleşmeler, stratejik ticari kararlar üzerinde veto hakları sağlamak suretiyle de kontrole yol açabilir.” açıklamasına yer verilmiştir. Kılavuz’dan da anlaşıldığı üzere devralana mülkiyet hakları ya da hisseler devredilmeksizin yönetim ve kaynaklar üzerinde kontrol hakkı veren kiralama anlaşmaları şeklindeki sözleşmeler de devralma işlemi olarak kabul edilmektedir.3 (7) Taraflar SÖZLEŞME’nin “Süre” başlıklı 4. bölümünde belirtildiği üzere kira süresinin imza tarihinden itibaren (…..) yıl süreyle geçerli olması hususunda mutabık kalmışlardır. Aynı bölümün devamında SÖZLEŞME’de ilk (…..) yıldan sonra sözleşme süresinin (…..) hükme bağlanmıştır. Bu hükümden anlaşılacağı üzere her durumda en az (…..) yıl süreli bir kiralama anlaşmasının mevcut olduğu ve Çayyolu hazır beton tesisinin kiralamaya konu makine, teçhizat ve yardımcı ünitelerinin kontrolünün bir bütün olarak VOTORANTIM TÜRKİYE’ye geçeceği ve uzun süreli bir kiralama sözleşmesi ile elde edilen kontrol, yönetim ve malvarlıkları üzerinde elde edilen hakların hisse veya malvarlıklarının satın alınması yoluyla sağlanan kontrol ile benzer özellikler taşıması sebebiyle işlem ile kontrolde kalıcı değişikliğin meydana geleceği görülmektedir. Dolayısıyla bildirime konu kiralama işlemi 4054 sayılı Kanun 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi kapsamında bir devralma işlemi niteliği taşımaktadır. (8) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 8. maddesinin beşinci fıkrasında, “Üç yıllık dönem içinde, aynı kişiler ya da taraflar arasında veya aynı ilgili ürün pazarında aynı teşebbüs tarafından, bu maddenin ikinci fıkrası anlamında gerçekleştirilen iki ya da daha fazla işlem, bu Tebliğin 7’nci maddesinde yer alan ciroların hesaplanması bakımından tek bir işlem olarak değerlendirilir” ifadesi yer almaktadır. Bildirilen İşlem, VOTORANTIM TÜRKİYE tarafından Ankara hazır beton pazarında son üç yıl içinde gerçekleştirilen ikinci işlemdir. Rekabet Kurulu (Kurul) tarafından Polat Hazır Beton ve Prefabrik Yapı Elemanları Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin kontrolünde bulunan Ankara'daki Sincan, Kayaş ve Gölbaşı hazır beton tesislerinin tek kontrolünün, kiralama yoluyla VOTORANTIM TÜRKİYE aracılığıyla nihai olarak Votorantim S.A. tarafından devralınması işlemine (Votorantim/Polat İşlemi) 25.02.2021 tarihli ve 21-10/133-56 sayılı karar ile izin verilmiştir. Anılan Kurul kararına konu işlemin, bildirime konu işlem ile aynı ilgili ürün pazarında aynı teşebbüs tarafından gerçekleştirilmiş olması nedeniyle, 2010/4 sayılı 2 Kiralama işlemi ile birlikte devre konu tesis VOTORANTIM bünyesinde şube olarak çalışacak ve VOTORANTIM personeli tarafından faaliyetlerini yürütmeye devam edecektir. 3 Kurulun 14.08.2008 tarihli ve 08-50/721-281 sayılı kararında yedi yıl, 10.09.2012 tarihli ve 12-43/1323-436 sayılı ve 30.10.2008 tarihli ve 08-61/998-390 sayılı kararlarında ise beş yıl süreli kiralama sözleşmeleri devralma olarak değerlendirilmiştir.
22-13/204-87 3/8 Tebliğ’in 7. maddesi bakımından yapılacak olan ciro hesabına, ilk işlemdeki ciro bilgilerinin de eklenmesi gerekmektedir Bu nedenle 2010/4 Sayılı Tebliğ’in 8. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca bu iki işlem, ciroların hesaplanması bakımından tek bir işlem niteliği taşımaktadır. Bu çerçevede, ilk işlemde devre konu olan varlıkların cirosu ile mevcut dosyada devre konu varlığın cirosu birlikte ele alındığında, tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlemin izne tabi olduğu görülmektedir. (9) Dosya konusu işlem taraflarından VOTORANTIM, Türkiye’de iştirakleri aracılığıyla (VOTORANTIM TÜRKİYE ve YİBİTAŞ YOZGAT) çimento, hazır beton ve agrega ürünlerinin üretimi, dağıtımı, satışı ve pazarlaması faaliyetlerinde bulunmakta olup, TİFTİK BETON’un kontrolünde bulunan devre konu Çayyolu tesisi ise hazır beton üretimi ile iştigal etmektedir. (10) VOTORANTIM TÜRKİYE ve devre konu Çayyolu tesisinin faaliyetlerinin hazır beton pazarında yatay olarak örtüştüğü anlaşılmaktadır. Ayrıca VOTORANTIM TÜRKİYE’nin üst pazar olan çimento pazarındaki faaliyetleri ile devre konu tesisin alt pazar olan hazır beton alanındaki faaliyetleri dikey olarak örtüşmektedir. Bu bağlamda yatayda “hazır beton pazarı” dikeyde ise “çimento pazarı” olmak üzere iki ayrı pazar etkilenen pazar olarak ele alınmıştır. (11) İlgili coğrafi pazar; hazır beton pazarları4 açısından genellikle üretim tesisinin bulunduğu yerden 50 km yarıçapında bir daire çizilerek genel olarak il, merkez ilçeler ya da belirli ilçeler bazında; çimento pazarları5 açısından ise genellikle fabrikanın bulunduğu yerden 250 - 300 km yarıçapında bir daire çizilmek ve bu daire içerisinde kalan alan dikkate alınmak suretiyle belirlenmektedir. (12) Bu doğrultuda tarafların işlemden etkilenen hazır beton tesislerinin bulunduğu il olan Ankara hazır beton pazarı bakımından en geniş anlamda tanımlanabilecek coğrafi pazar olarak ele alınmıştır. Dolayısıyla tarafların faaliyetleri coğrafi bakımından “Ankara” olarak belirlenebilecek olan hazır beton pazarında yatay olarak örtüşmekte ve etkilenen pazardaki etkileri ortaya koyabilmek bakımından aşağıdaki tabloda tarafların ve rakip teşebbüslerin Ankara hazır beton pazarındaki tahmini pazar paylarına yer verilmektedir: Tablo-1: Ankara Hazır Beton Pazarında Tarafların ve Rakiplerinin Satış Miktarı Bazında Pazar Payları (%) Ankara İli Bazında Pazar Payları 2018 2019 2020 2021 VOTORANTIM TÜRKİYE (…..) (…..) (…..) (…..) Devre Konu Çayyolu Hazır Beton Tesisi (…..) (…..) (…..) (…..) Oyak Çimento Fabrikaları A.Ş. (…..) (…..) (…..) (…..) Baştaş Hazır Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş. (…..) (…..) (…..) (…..) Limçim Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. (…..) (…..) (…..) (…..) Ozan Hazır Beton İnşaat Madencilik Nakliye Petrol Otomotiv Kuyumculuk Ticaret A.Ş. (…..) (…..) (…..) (…..) Diğer 20 Hazır Beton Üreticisi Teşebbüs (…..) (…..) (…..) (…..) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı 4 Benzer kararlar için bkz: 31.10.2019 tarihli ve 19-37/556-228 sayılı, 02.05.2019 tarihli ve 19-17/243-110 sayılı, 05.07.2018 tarihli ve 18-22/383-188 sayılı, 21.12.2017 tarihli ve 17-42/667-295 sayılı Kurul kararları, 09.08.2017 tarihli ve 17-26/412-184 sayılı Kurul kararları. 5 Benzer kararlar için bkz: 06.11.2012 tarihli ve 12-54/1527-545 sayılı, 05.08.2010 tarihli ve 10-52/986-353 sayılı Kurul kararları.
22-13/204-87 4/8 (13) VOTORANTIM TÜRKİYE’ye ait Ankara’da bulunan her bir hazır beton tesisinin Ankara hazır beton pazarındaki satış miktarı bazında pazar payları ise ayrı ayrı olmak üzere aşağıda sunulan tabloda yer verilmektedir: Tablo-2: VOTORANTIM TÜRKİYE Tesislerinin Ankara Hazır Beton Pazarında Satış Miktarı Bazında Pazar Payları6 (%) Yıllar 2018 2019 2020 2021 Tesisler Satış Miktarı Satış Miktarı Satış Miktarı Satış Miktarı Güvercinlik (…..) (…..) (…..) (…..) Kayaş (…..) (…..) (…..) (…..) Hasanoğlan (…..) (…..) (…..) (…..) Gölbaşı (…..) (…..) (…..) (…..) Sincan (…..) (…..) (…..) (…..) Toplam (Ankara geneli) (…..) (…..) (…..) (…..) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı (14) Yukarıda yer verilen tablolarda görüldüğü üzere 2021 yılında VOTORANTIM TÜRKİYE ve devre konu hazır beton tesislerinin Ankara ili hazır beton pazarında pazar payları sırasıyla miktar bazında %(…..) ve %(…..) olup işlem sonrasında yatay anlamda tarafların pazar payları toplamı ise %(…..) olacaktır. Ankara ili bakımından hazır beton pazarının çok oyunculu bir yapıya sahip olduğu görülmektedir. Tarafların etkilenen pazardaki başlıca rakiplerinden olan ve Baştaş Hazır Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (BAŞTAŞ) %(…..) aralığındaki pazar payı ile pazar lideri konumunda olduğu; Oyak Çimento Fabrikaları A.Ş. (OYAK), Limçim Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. (LİMAK) ve Ozan Hazır Beton İnşaat Madencilik Nakliye Petrol Otomotiv Kuyumculuk Ticaret A.Ş.’nin (OZAN) sırasıyla %(…..) ve %(…..) pazar payları ile BAŞTAŞ’ın ardından geldiği görülmektedir. Bu çerçevede, birleşik teşebbüsün işlem neticesinde elde edeceği pazar payının oluşturacağı yoğunlaşma oranının düşüklüğü ve söz konusu pazarda güçlü rakiplerin varlığı birlikte değerlendirildiğinde Ankara ili bazında yatay anlamda hazır beton pazarında bildirim konusu işlemin herhangi bir rekabetçi endişeye yol açmayacağı değerlendirilmektedir. (15) Bununla birlikte bildirilen işlemin etkilerinin değerlendirilebileceği en dar bölge Gölbaşı7 ilçesidir. Bir diğer ifadeyle tarafların hazır betona ilişkin faaliyetleri en dar değerlendirme ile Gölbaşı’nda örtüşmektedir. Bu doğrultuda, her ne kadar bildirilen işlem kapsamında ilgili coğrafi pazar Ankara ili olarak değerlendirilebilecekse de tarafların faaliyetleri arasındaki yatay örtüşmenin tanımlanabilecek alternatif coğrafi pazar kapsamında da herhangi bir şekilde rekabetçi endişe doğurmadığını ortaya koyabilmek için tarafların ve rakiplerin Gölbaşı ilçesindeki pazar paylarına aşağıda yer verilmiştir: Tablo-3: Gölbaşı Hazır Beton Pazarında Tarafların 2018-2021 Yılları Arası Satış Miktarı Bazında Hesaplanan Pazar Payları (%) GÖLBAŞI Pazarı VOTORANTIM TÜRKİYE Gölbaşı Tesisi Devre Konu Çayyolu Tesisi 2018 (…..) (…..) 2019 (…..) (…..) 2020 (…..) (…..) 2021 (…..) (…..) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı 6 Sincan, Kayaş ve Gölbaşı tesisleri Votorantim/Polat devralması sonucu Şubat 2021 itibarıyla VOTORANTIM bünyesine dâhil olmuştur. Dolayısıyla söz konusu bu üç tesis, 2021 yılının Haziran ayı itibarıyla VOTORANTIM TÜRKİYE’nin kontrolü altında işletilmeye başlamıştır. Bu sebeple teşebbüsün 2021 yılı öncesi pazar payı verileri anılan üç tesisin sahip olduğu pazar payını içermemektedir. 7 Gölbaşı, VOTORANTIM TÜRKİYE’nin Gölbaşı’nda bulunan hazır beton tesisi merkez alınarak çizilen 50 km yarıçaplı bölgeyi ifade etmektedir. Söz konusu bölgede devre konu Çayyolu hazır beton tesisi de yer almaktadır.
22-13/204-87 5/8 Tablo-4: Gölbaşı Hazır Beton Pazarında Rakiplerin 2021 Yılı Tahmini Satış Miktarı Bazında Pazar Payları8 (%) GÖLBAŞI Pazarı 2021 Kandemir İnşaat Nakliyat San. ve Tic. A.Ş. – Gölbaşı Tesisi (…..) Kandemir İnşaat Nakliyat San. ve Tic. A.Ş. – Oğulbey Tesisi (…..) BAŞTAŞ –Beynam Tesisi (…..) OZAN– Gölbaşı Tesisi (…..) Uğural İnşaat Turizm Petrol San. ve Tic. A.Ş. – Gölbaşı Tesisi (…..) Kaynak: Cevabi Yazı Tablo-5: Gölbaşı’nda Faaliyet Gösteren Hazır Beton Tesislerinin Yıllık Kapasiteleri9 Hazır Beton Tesisi Kapasite (m3/yıl) VOTORANTIM TÜRKİYE – Gölbaşı Tesisi (…..) Devre Konu Çayyolu Tesisi (…..) Kandemir Beton – Gölbaşı (…..) Kandemir Beton – Oğulbey (…..) Baştaş Beton – Gölbaşı (Beynam) (…..) Ozan Beton – Gölbaşı (…..) Uğural Beton – Gölbaşı (…..) Kaynak: Bildirim Formu (16) Yukarıda yer verilen tablolarda görüldüğü üzere, Gölbaşı pazarında VOTORANTIM TÜRKİYE’nin pazar payı 2021 yılı itibarıyla %(…..) civarındadır. Teşebbüsün 2021 yılı başında gerçekleştirdiği Votorantim/Polat devralması neticesinde Gölbaşı pazarına giriş yaptığı görülmekte olup esasen pazarda yer alan diğer oyunculara kıyasla oldukça düşük bir pazar payına sahip olduğu görülmektedir. Devre konu Çayyolu hazır beton tesisinin ise pazar payı yıllar itibarıyla değişkenlik göstermekte olup 2021 yılında %(…..) olarak seyretmiş olup işlem sonrası birleşik teşebbüsün toplam pazar payı %(…..) olacaktır. Dolayısıyla işlemin Gölbaşı pazarı özelinde de yaratacağı yoğunlaşma seviyesinin oldukça düşük kalacağı anlaşılmaktadır. İlaveten, pazardaki rakip pazar payları incelendiğinde işlem taraflarına kıyasla oldukça yüksek pazar payına sahip rakiplerin varlığı göze çarpmaktadır. Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da birleşme veya devralma işlemlerinde tarafların pazardaki toplam paylarının %20’nin altında olması durumunda, birleşmenin ilgili piyasadaki rekabet bakımından olumsuz etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmayacağı varsayılmaktadır. Bu bağlamda devralma işleminin gerek Ankara gerekse Gölbaşı olarak ele alınacak coğrafi pazarlarda yatay anlamda rekabeti kısıtlayıcı etki doğurmayacağı değerlendirilmektedir. (17) Tarafların faaliyetleri arasındaki dikey örtüşmeye bakıldığında ise VOTORANTIM TÜRKİYE’nin, Ankara’da çimento pazarında, devre konu tesisin ise Ankara’da hazır beton pazarında faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda VOTORANTIM TÜRKİYE’nin üst pazar olan çimento pazarındaki faaliyetleri ile devre konu tesisin alt pazar olan hazır beton faaliyeti arasında bir dikey örtüşme söz konusudur. VOTORANTIM TÜRKİYE’nin ve devre konu tesise çimento sağlayabilecek rakip teşebbüslerin yıllık tahmini pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır: 8 Ankara’da yaklaşık olarak 40 hazır beton markasının olduğu ve bunların da çok sayıda tesisi bulunduğu tahmin edilmektedir. VOTORANTIM TÜRKİYE’nin bilgisi dâhilinde devre konu tesisin bulunduğu bölgede yer alıp da VOTORANTIM TÜRKİYE ve devre konu tesis ile rekabet etme ihtimali bulunan teşebbüsler tabloda sıralanmıştır. 9 VOTORANTIM TÜRKİYE, Votorantim/Polat işlemi kapsamında TİFTİK BETON’un yıllık kapasitesini (…..) m3/yıl olarak tahmin etmiştir. Bildirilen işlem kapsamında ise Çayyolu tesisinin yıllık kapasitesine ilişkin bilgiyi TİFTİK BETON tarafı sağlamıştır.
22-13/204-87 6/8 Tablo-6: Ankara İli Bazında VOTORANTIM TÜRKİYE ve Rakip Teşebbüslerin Satış Miktarı Bazında Çimento Pazarındaki Pazar Payları (%) Çimento Fabrikası 2018 2019 2020 2021 VOTORANTIM TÜRKİYE (…..) (…..) (…..) (…..) BAŞTAŞ ÇIMENTO (…..) (…..) (…..) (…..) LİMAK ÇIMENTO (…..) (…..) (…..) (…..) OYAK ÇIMENTO (…..) (…..) (…..) (…..) Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı (18) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da (Yatay Olmayan Kılavuz) belirtildiği üzere birleşik teşebbüsün her bir pazardaki pazar payının %25’in altında olması halinde, yatay olmayan birleşmelerin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin işlemin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığı varsayılabilmektedir. Yatay Olmayan Kılavuz’da, girdi kısıtlaması yoluyla pazar kapama etkisinin ortaya çıkabilmesi için devralma sonrası oluşacak dikey bütünleşik teşebbüsün üst pazarda belli bir pazar gücüne sahip olması gerektiği belirtilmektedir. Müşteri kısıtlaması yoluyla pazar kapama etkisinden bahsedilebilmesi için ise üst pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin önemli derecede müşteri kaynaklarından dışlanması gerekmektedir. Tablo-6’da VOTORANTIM TÜRKİYE’nin ve rakip teşebbüslerin pazar payları incelendiğinde Ankara ili bazında bakıldığında VOTORANTIM TÜRKİYE’nin çimento pazarında 2021 yılında %(…..), 2020 yılında %(…..), 2019 yılında %(…..) ve 2018 yılında ise %(…..) pazar payına sahip olduğu görülmektedir. Pazarda güçlü rakipler yer almakta olup bunlardan Baştaş Başkent Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. (BAŞTAŞ ÇİMENTO) yaklaşık %(…..) pazar payına; Oyak Çimento Fabrikaları A.Ş. (OYAK ÇİMENTO) yaklaşık %(…..) pazar payına; Limçim Çimento Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (LİMAK ÇİMENTO) ise yaklaşık %(…..) pazar payına sahiptir. Dikey örtüşmenin bulunduğu çimento pazarında VOTORANTIM TÜRKİYE’nin 2021 yılına ilişkin Ankara’daki pazar payı (%(…..)) ile hazır beton pazarında devre konu Çayyolu Tesisi’nin Ankara ili ve en dar pazar olarak nitelendirilebilecek olan Gölbaşı’ndaki pazar payının ayrı ayrı %25’in altında (%(…..) ve %(…..)) olması nedeniyle işlem sonucu ortaya çıkacak dikey örtüşme nedeniyle bu pazarlar bakımından müşteri ve/veya girdi kısıtlaması yapmak suretiyle pazar kapama endişesinin söz konusu olmayacağı değerlendirilmektedir. (19) Yukarıda yer alan değerlendirmelere ilave olarak VOTORANTIM TÜRKİYE’nin çimento satışlarının illere göre yüzdesel dağılımı ile 2018-2021 yılları arasında Ankara iline yaptığı çimento satışlarının Ankara ilinin toplam çimento tüketimi içindeki payına aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir: Tablo-7: VOTORANTIM TÜRKİYE’nin Çimento Satışlarının İllere Göre Yüzdesel Dağılımı (%) Şehir Satış Miktarı (ton) Yüzdesel Dağılım (%) Ankara (…..) (…..) Afyon (…..) (…..) Çankırı (…..) (…..) Eskişehir (…..) (…..) Kastamonu (…..) (…..) Kırıkkale (…..) (…..) Kırşehir (…..) (…..) Elazığ (…..) (…..) Erzincan (…..) (…..) Giresun (…..) (…..)
22-13/204-87 7/8 Kahramanmaraş (…..) (…..) Malatya (…..) (…..) Sivas (…..) (…..) Tokat (…..) (…..) Aksaray (…..) (…..) Kayseri (…..) (…..) Nevşehir (…..) (…..) Yozgat (…..) (…..) Amasya (…..) (…..) Çorum (…..) (…..) Samsun (…..) (…..) Sinop (…..) (…..) Toplam (…..) (…..) Kaynak: Cevabi Yazı Tablo-8: VOTORANTIM TÜRKİYE’nin 2018-2021 Yılları Arası Ankara İline Yaptığı Çimento Satışlarının Ankara İlinin Toplam Çimento Tüketimi İçindeki Payı (%) VOTORANTIM TÜRKİYE’nin Satışları (ton) TÇMB10 Verilerine Göre Ankara İli Çimento Tüketimi (ton) VOTORANTIM TÜRKİYE Satışlarının Ankara İli Çimento Tüketimi İçindeki Payı (%) 2018 (…..) (…..) (…..) 2019 (…..) (…..) (…..) 2020 (…..) (…..) (…..) 2021 (…..) (…..) (…..) Kaynak: Cevabi Yazı (20) Tablo-7’de yer alan bilgilerden; VOTORANTIM TÜRKİYE’nin çimento satışlarının %(…..)’ini Ankara iline, benzer oranlarda ise Sivas (%(…..)) ve Kayseri (%(…..)) illerine yaptığı, bununla birlikte Ankara ili dışında 21 ilde daha çimento satışı gerçekleştirdiği anlaşılmaktadır. Ayrıca Tablo-8’den görüleceği üzere VOTORANTIM TÜRKİYE’nin 2018-2021 yılları arasında Ankara iline yaptığı çimento satışlarının Ankara ilinin toplam çimento tüketimi içindeki payları sırasıyla %(…..); %(…..); %(…..) ve %(…..)’tür. Dolayısıyla çimento pazarında satışların Ankara’nın yanı sıra çok sayıda ile yapılması ve VOTORANTIM TÜRKİYE’nin Ankara iline yaptığı satışların Ankara ilinin toplam çimento tüketimi içindeki payının da sınırlı düzeyde olması nedenleriyle bildirime konu işlemin hazır beton pazarında herhangi bir girdi veya müşteri kısıtlaması endişesine neden olmayacağı değerlendirilmektedir. (21) Diğer taraftan agrega ürününün hazır beton üretiminde girdi olarak kullanılması sebebiyle taraflardan VOTORANTIM TÜRKİYE’nin agrega faaliyeti ile devre konu Çayyolu tesisinin hazır beton faaliyetleri arasında potansiyel bir dikey ilişki bulunabileceği ancak VOTORANTIM TÜRKİYE’nin hâlihazırda agrega üretimi pazarında 2019 yılından beri faal olmaması sebebiyle herhangi bir müşteri ya da girdi kısıtlaması riskinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. (22) Yukarıdaki bilgi ve değerlendirmeler doğrultusunda, bildirime konu işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı ve işleme izin verilebileceği kanaatine varılmıştır. H.SONUÇ (23) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet 10 Türk Çimento Müstahsilleri Birliği
22-13/204-87 8/8 Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy