Rekabet Kurumu - Karar Sayı 22-23/366-155

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI



Dosya Sayısı : 2021-1-011 (Önaraştırma)

Karar Sayısı : 22-23/366-155

Karar Tarihi : 18.05.2022

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Birol KÜLE

Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK,

Berat UZUN



B. RAPORTÖRLER : Necla SÜMER ÖZDEMİR, Betül AYHAN, Funda GÖKTEPE,

Nadire Büşra EKİNCİ, Habil Arda KEL

C. BAŞVURUDA

BULUNAN : - Getir Perakende Lojistik A.Ş.

Etiler Mah. Tanburi Ali Efendi Sokak Maya Residences Sitesi

T Blok Apt. No:13/334 Beşiktaş/İstanbul

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILAN : - Yemek Sepeti Elektronik İletişim Perakende Gıda Lojistik A.Ş.

Esentepe Mah. Dedekorkut Sokak No:28/1 Şişli/İstanbul

(1) E. DOSYA KONUSU: Yemek Sepeti Elektronik İletişim Perakende Gıda Lojistik

A.Ş.’nin çevrim içi yemek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarındaki

dışlayıcı uygulamalarıyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un

6. maddesini ihlal ettiği iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Getir Perakende Lojistik Anonim Şirketi (GETİR YEMEK)

tarafından yapılan, Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 12.03.2021 tarih ve 15906

sayı ile intikal eden şikâyet başvurusunda; Haziran 2019 itibarıyla “Getir Yemek1”

uygulaması ile çevrim içi yemek sipariş hizmetleri alanında da faaliyete başladıkları

belirtilmiş ve Yemek Sepeti Elektronik İletişim Perakende Gıda Lojistik AŞ (YEMEK

SEPETİ) tarafından restoranlara rakipler ile çalışmamaları yönünde uygulanan

münhasırlık iddialarına ilişkin olarak;

 YEMEK SEPETİ’nin öneminin giderek arttığı, restoranların arama sonuç

sayfalarında üst sıralarda görünmeleri, memnuniyet puanları, platformlara ait

reklam mecralarında görünürlükleri gibi unsurların restoranların ticari başarısı

için son derece önemli olduğu, pazarı domine eden platformlar bakımından

şeffaflığın bir rekabet sorunu olarak ortaya çıktığı, temel platform

fonksiyonlarında şeffaf bir politikası bulunmaması nedeniyle restoranlar

nezdinde YEMEK SEPETİ’nin bu fonksiyonunu restoranların aleyhinde

kullanabileceğine dair endişeler oluşabileceği,

 Restoranların rakiplerle çalışmaları durumunda, YEMEK SEPETİ’nin

restoranların ticari menfaatlerini son derece olumsuz etkileyebilecek ve



1 GETİR YEMEK isimli teşebbüsün çevrim içi yemek siparişi hizmetini sunduğu platformu devam eden

bölümlerde “Getir Yemek” olarak ifade edilmiştir.

22-23/366-155

2/43

dolayısıyla satış yapamamalarına sebebiyet verebilecek bazı potansiyel

uygulamaları hayata geçirebileceğine yönelik endişelerin mevcut olduğu,

 YEMEK SEPETİ’ndeki reklam alanlarının özellikle zincir restoranlar

bakımından kritik öneme sahip olduğu ve YEMEK SEPETİ’nin, bünyesinde yer

alan restoranların rakiplerle çalışması halinde bu alanlar için normal şartlarda

talep edebileceğinden daha fazla bedeller talep edebileceği ya da YEMEK

SEPETİ tarafından bu alanların çeşitli gerekçeler gösterilerek kendilerine

kullandırılmayacağı endişesinin söz konusu restoranlarca taşınabileceği,

 Restoranların YEMEK SEPETİ’ne olan bağımlılığı sebebiyle, zincir restoranlar

ile GETİR YEMEK arasındaki ticari müzakerelerin çok yavaş ilerlediği, kimi

durumlarda bu firmalardan yapılan tekliflere olumlu ya da olumsuz cevap

alınmasında dahi güçlük çekildiği, bazı restoran zincirleri ile gerçekleştirilen

ticari müzakerelerde son derece avantajlı teklifler verilse dahi başarıya

ulaşılamadığı, bunun sebebinin, YEMEK SEPETİ’nin uygulamaları sonucu

özellikle zincir restoranların birden fazla platformda yer almak yönündeki

isteksizlikleri olduğunun düşünüldüğü, yemek siparişi ekosistemi içerisinde yer

alan aktörlerde, YEMEK SEPETİ’nin her türlü tedbiri alabileceğine yönelik bir

algı bulunduğu,

 Her ne kadar sözleşmelerde yazmıyor olsa da zincir restoranlara verilen

indirimlerin rakiple çalışmama kaydı ile verildiği ya da zımnen böyle bir kabul

üzerinden hareket edildiği ve restoranların YEMEK SEPETİ'nin bu zımni

kabulüne aykırı hareket etmesi durumunda sözleşmesindeki komisyon

oranlarının takip eden dönemlerde yükselmesi tehdidi altında kalacağına

yönelik spekülatif görüşlerinin mevcut olduğu,

 Restoranların menülerinde yer alan ürünlerde belirli bir oranda indirim

yapmaları durumunda, yapılan indirim kadar katkının GETİR YEMEK

tarafından restorana sağlandığı, YEMEK SEPETİ'nin kurguladığı kampanyalar,

her ne kadar içerik olarak GETİR YEMEK’in sunduğu kampanya içeriklerine

(indirimi sağlayan firma ve indirim oranı) benzese de, YEMEK SEPETİ

tarafından finanse edilmediği ve sadece restoranların benzer nitelikte bir

kampanya yapması durumunda günlük açık tutma bedeli adı altında alınan

ücretlerin alınmaması şeklinde bir desteğin restoranlara sağlandığı, dolayısıyla

GETİR YEMEK tarafından restorana sipariş ile ilgili doğrudan bir bedel

ödenmekteyken YEMEK SEPETİ tarafından GETİR YEMEK’in zaten almadığı

bir bedeli (listeleme bedeli2) almamak suretiyle kampanya gerçekleştirildiği,

GETİR YEMEK’in kendi ticari becerisi ile gerçekleştirdiği girişimlerin haksız bir

şekilde kopyalanması ve bu şekilde GETİR YEMEK’in beklediği faydaların elde

edilmesinin önüne geçilmesine yönelik faaliyetlerin rakibin faaliyetlerinin

zorlaştırılması olarak değerlendirilmesi gerektiği,

 Her iki platformda da (GETİR YEMEK-YEMEK SEPETİ) kampanya yapan

restoranların sayısının (…..) adet olduğu, bu restoranların (…..) restoranlarca

verilen indirimin YEMEK SEPETİ'nde daha yüksek olduğunun tespit edildiği,

GETİR YEMEK verilen indirime katkı sağlarken YEMEK SEPETİ'nin herhangi

bir katkı sağlamadığı durumda dahi restoranların YEMEK SEPETİ’ne GETİR

YEMEK'ten daha iyi bir teklif sunduğu,



2 YEMEK SEPETİ platformunda yer alan restoranlardan ürünlerin yayınlanması karşılığı olarak günlük

tahsil edilen bedeli ifade etmektedir.

22-23/366-155

3/43

 Restoranların YEMEK SEPETİ’ne GETİR YEMEK’ten daha iyi ya da aynı

oranda teklif sunma sebebinin (i) ilk olarak spekülatif ve tespiti güç olsa da

YEMEK SEPETİ’nin teknik gerekçeler öne sürerek siparişlerin sistemden

akmaması, görünürlüklerinin azalması, arama sonuç sayfalarında alt sıralarda

konumlandırılması, restoran puanının düşürülmesi ve reklam alanlarının

kullandırılmaması ya da yüksek fiyatla kullandırılması gibi eylemlerden dolayı

restoranların kaygılanması, (ii) ikinci olarak ise YEMEK SEPETİ içerisinde

birbiri ile yakın ikame ilişkisinde bulunan ürünleri satan restoranların sayıca

fazla olmasının (platform içi rekabet) ve bu platformdaki talebin büyüklüğünün

çok sayıda restoranın rekabet etmesine yol açmasının restoranlar tarafından

GETİR YEMEK'in finanse ettiği indirim kampanyalarına benzer kampanyaların

YEMEK SEPETİ platformunda da gerçekleştirilmesi olduğu, her ne kadar

spekülatif olsa da söz konusu iddiaların mümkün olduğu ölçüde incelenerek

aydınlığa kavuşturulması gerektiği,

 YEMEK SEPETİ’nin fiyatlama uygulamaları hakkında;

 YEMEK SEPETİ’nin, birden fazla platformda yer almanın operasyonel külfeti

nedeniyle rakip platformlarda yer alması olası görülmeyen müşteriler için

yüksek komisyon uyguladığı ve buradan elde edilen gelirle kârlılık seviyesinde

herhangi bir düşüş yaşamadan zincir restoranlarda uygulanan düşük komisyon

oranlarını sübvanse ettiği; tekil restoranlar segmentinde komisyon oranlarının

(…..) civarında, zincir restoranlar tarafında ise bu komisyon geliri seviyesinin

sahadan elde edilen bilgilere göre çoğu durumda (…..) altında uygulanmakta

olduğu,

 YEMEK SEPETİ’nin mevcut fiyatlandırma politikasını değiştirmediği ya da

buna müdahale edilmediği müddetçe bu pazarın rekabete açılmasının olası

olmadığı, makul ölçekte bir platformun bu komisyon oranları ile sürdürülebilir

ve kârlı bir şekilde hizmetlerini sunmasının ve zincir restoranları sisteme dâhil

etmesinin mümkün olmadığı, örneğin, TAB Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (TAB

GIDA) bünyesinde bulunan markaların (Burger King) değer teklifi bakımından

kritik bir öneme sahip olduğu, YEMEK SEPETİ tarafından TAB GIDA'ya verilen

teklifin düşük olması sebebiyle bu firma ile çalışılması durumunda GETİR

YEMEK’in bu operasyonu kârsız bir şekilde yürütmesine, dolayısıyla

maliyetlerinin artmasına neden olabileceği, bu yönüyle YEMEK SEPETİ'nin bu

uygulamasının rakibin maliyetlerini arttırmaya ve faaliyetlerini zorlaştırmaya

yönelik bir eylem olarak değerlendirilmesi gerektiği,

 Mevcut durumda GETİR YEMEK’in TAB GIDA ile Burger King markası için

anlaşma sürecinde son aşamaya geldiği ve taslak halindeki sözleşmede

komisyon oranlarının (…..) seviyesinde belirlendiği,

 Bahse konu iddiaların kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesini teminen GETİR

YEMEK'in pazara girdiği tarihten itibaren özellikle stratejik önemi bulunan

zincir restoranlar ile yaptığı sözleşmelerin bu yönüyle gözden geçirilmesi

gerektiği, ek olarak, pazara giriş yapan bir rakibin sağlanacak faydalar

bakımından yerleşik işletmeci kadar yüksek ve sürdürülebilir bir değer teklifi

sunması olanaksız olduğundan YEMEK SEPETİ'nin düşük teklif verdiği

durumlarda esasen zincir restoranın pazara giriş yapmakta olan çevrim içi

yemek sipariş şirketi ile anlaşma yapma motivasyonunun tamamen ortadan

kalkabildiği,

22-23/366-155

4/43

 YEMEK SEPETİ'nin pazara ilk giren firma olarak şebeke dışsallıkları sonucu

elde ettiği tekel benzeri konumu ve platform ekonomileri sebebiyle “eşit

etkinlikteki firma testi” yönteminin geçerliliğini yitirdiği ve yapılacak incelemede

geleneksel metodolojiden farklılaşan bir yöntem izlenmesi gerektiği, mevcut

koşullar altında YEMEK SEPETİ ile eşit etkinlikte olduğu varsayılan bir rakip ile

maliyetler üzerinden inceleme yapılarak rekabetin korunmasının mümkün

olmayacağının düşünüldüğü, pazara giriş yapmak isteyen potansiyel rakipler

karşısında YEMEK SEPETİ uygulamalarının caydırıcı nitelikte olacağı ve uzun

vadede söz konusu uygulamaların bu pazarın rekabete açık olmayan tekelci

bir pazar konumuna dönüşmesine sebebiyet verebileceği

belirtilerek, bu eylemlere karşı YEMEK SEPETİ hakkında 4054 sayılı Rekabetin

Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) ilgili hükümleri kapsamında

gereğinin yapılması talep edilmiştir.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Başvuru konusu iddialar ile paralellik arz eden iddiaların

değerlendirildiği, Rekabet Kurulunun (Kurul) 28.01.2021 tarih ve 21-05/64-28 sayılı

YEMEK SEPETİ kararında, YEMEK SEPETİ’nin, çevrim içi yemek siparişi-servisi

platform hizmetleri pazarındaki dışlayıcı ve sömürücü uygulamalarıyla 4054 sayılı

Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal ettiği iddiası ile ilgili olarak soruşturma açılmış ve

soruşturma kapsamında YEMEK SEPETİ’nin restoranlara uyguladığı fiili münhasırlık

uygulamaları, en çok kayrılan müşteri (EKM) koşulları, zorunlu Joker ve zorunlu

minimum sepet tutarı uygulamaları, listeleme bedeli, Vale iş modeli kapsamında

sunduğu hizmetlerdeki maliyet altı fiyatlandırması ve yüksek komisyon oranlarına

yönelik aşırı fiyatlama iddiaları incelenmiştir. Dosya kapsamında, ilgili teşebbüsün söz

konusu uygulamalara son vermesine yönelik sunduğu taahhüdün rekabet sorunlarını

gidermesi nedeniyle Kurul tarafından kabulüne ve bağlayıcı hale getirilmesine, ayrıca

04.06.2020 tarih ve 20-27/336-M sayılı Kurul kararı ile başlatılan soruşturmanın

sonlandırılmasına karar verilmiştir.

(4) Mevcut önaraştırmaya temel teşkil eden 12.03.2021 tarih ve 15906 sayılı başvuruda

da yer alan TAB GIDA ile başvuru sahibinin çalışamaması iddiaları, söz konusu

soruşturma çerçevesinde TAB GIDA’da gerçekleştirilen iki yerinde inceleme ve iki

görüşme kapsamında da ele alınmış, adı geçen restorana yöneltilen sorular

karşısında restoran, YEMEK SEPETİ tarafından doğrudan rakiplerle çalışılmaması

yönünde bir baskı yapılmadığını, rakiplerle işbirliği yapılmamasına karşılık kampanya,

promosyon gibi teşvikler sunulmasının söz konusu olmadığını ifade etmiştir. İddiaların

aksine başvuru sahibinin, aynı restoran (…..) markalarıyla anlaşma sağladığı tespit

edilmiştir. Bahse konu soruşturma kapsamındaki iddialara yönelik olarak ayrıca, (…..)

gibi önde gelen zincir restoranlar ve ayrıca 44 adet birkaç şubeli veya tekil

restoranlarla görüşmeler yapılmış, bir kısmında yerinde incelemeler gerçekleştirilmiş,

kendilerine yöneltilen 48 soruluk anket ile Türkiye’nin çeşitli ilerinden 199 restoranın

görüşlerine başvurulmuştur. Ancak mevcut önaraştırmaya temel teşkil eden

başvurunun konusunu da oluşturan, YEMEK SEPETİ’nin restoranlara rakip platformla

çalışmaması yönünde bir baskı veya telkinde bulunduğu, bu amaçla restoranlara

indirim uyguladığı veya indirimlerin münhasırlık sonucu verildiği iddialarını doğrulayan

bilgi/bulguya rastlanılmamıştır.

(5) Ayrıca, mevcut önaraştırmaya konu başvurunun yapılmasından yaklaşık bir buçuk ay

önce sonuçlanan bahse konu soruşturma sürecinde; YEMEK SEPETİ’nin fiili

münhasırlık yaratan uygulamalarına ilişkin olarak rakiplere yöneltilen sorular

karşısında, GETİR YEMEK tarafından, YEMEK SEPETİ’nin doğrudan alternatif

22-23/366-155

5/43

platformlarla çalışılmaması yönünde restoranlara karşı bir münhasırlık uygulaması ile

karşılaşmadıkları, listeleme bedelinden muaf olunması adına getirilen hedef baremleri

ile zorunlu Joker ve zorunlu minimum sepet tutarı uygulamalarının dolaylı olarak

restoranların rakip platformlarla çalışmamasına neden olduğu ifade edilmiştir.

(6) Mevcut önaraştırma konusunu oluşturan 12.03.2021 tarih ve 15906 sayılı başvuruda

yer verilen iddiaların ve ifadelerin yalnızca sahadan alınan duyumlara dayandığı ve

sübjektif yorumlardan ibaret olduğu, başvuruda yer alan iddiaların ve ifadelerin genel

anlamda, soyut ve muğlak olduğu dikkat çekmiş, ayrıca başvurudaki iddiaların bahse

konu 28.01.2021 tarih ve 21-05/64-28 sayılı YEMEK SEPETİ kararında ele alınan

iddialardan zaman ve kapsam bakımından farkı, iddiaların belirsiz olmasından dolayı

ortaya konulamamıştır. İddiaların somutlaştırması ve söz konusu iddiaların

28.01.2021 tarihi itibarıyla sonlanan soruşturmadan ayrıştırılabilecek bir yönünün olup

olmadığının tespit edilebilmesi amacıyla, 05.04.2021 tarihinde başvuru sahibine

gönderilen e-posta ile ilave bilgi talep edilmiştir. Gelen 23.06.2021 tarihli ve 18884

sayılı cevabi yazıda özetle;

- Zincir restoranların YEMEK SEPETİ’ne karşı yüksek bir bağımlılık ilişkisinin

bulunduğu, hatta YEMEK SEPETİ’nin pandemi döneminde zincir restoranlar

karşısında darboğaz niteliği taşıdığı ve geçit bekçisi konumuna benzer bir

konumda bulunduğu,

- GETİR YEMEK’in söz konusu restoranlarla resmi olmayan ortamlarda yaptığı

görüşmelerden, söz konusu restoranların endişelerinin “YEMEK SEPETİ’nin

reklam alanlarının kullanımı karşılığında ödenecek bedeller” ile “restoran puan

ve yorumları” olmak üzere iki önemli hususta temellendiğinin anlaşıldığı,

- (…..) restoran zinciri temsilcilerinden biri ile yapılan görüşmede temsilcinin,

YEMEK SEPETİ’ne üyelikleri mevcutken GETİR YEMEK ile de anlaşma

yapmalarının akabinde YEMEK SEPETİ bünyesindeki reklam alanlarının

(banner) kullanımına yönelik kendilerine sunulan tarifenin değiştirildiğinden

bahsettiği, ancak YEMEK SEPETİ’nin banner alanlarının kullanımı için rakip

firmalara sunduğu imkânların neler olduğunun bilinmemesi, diğer bir ifade ile

reklam alanı kullanımı standardının şeffaf bir şekilde sunulmaması sebebiyle

söz konusu tarife değişikliğinin GETİR YEMEK ile anlaşma yapmalarının

sonucu olduğundan endişe ettiğini belirttiği,

- Şeffaflık eksikliğinin aynı zamanda puanlama sisteminde3 de endişelere yol

açtığı, özellikle zincir restoranlar bakımından, YEMEK SEPETİ’ne üyelikleri

devam ederken YEMEK SEPETİ’ne rakip platformlarla da çalışmaları

durumunda herhangi bir haklı gerekçe gösterilmeden YEMEK SEPETİ

platformundaki puanlarının düşürüldüğü ve aynı platformdaki rakiplerinin

puanlarının yükseltildiği yönünde endişelerin mevcut olduğu, söz konusu

endişenin YEMEK SEPETİ’ne üye zincir restoranlar için YEMEK SEPETİ’ne

rakip platformlarla çalışmamaları yönünde bir tehdit algısı olarak YEMEK

SEPETİ tarafından kullanıldığı,

- YEMEK SEPETİ platformunda zincir restoranlar hakkındaki olumsuz müşteri

yorumlarına yer verilmediği yönünde pek çok şikâyetin mevcut olduğu, YEMEK

SEPETİ tarafından, siparişin restoran tarafından taahhüt edilen sürede



3 Tüketiciler deneyimlerine dayalı olarak satıcılar, restoranlar, firmalar ve markalar hakkında yorum,

değerlendirme ve puanlamalarını diğer tüketicilerin görebileceği şekilde YEMEK SEPETİ platformunda

yapabilmektedir.

22-23/366-155

6/43

getirilmediği durumda müşteriler siparişi iptal ettiğinde ya da başka bir sebep

ile üye restoran tarafından sipariş iptal edildiğinde tüketicinin iptal edilen

siparişi ile ilgili yorum yapmasına izin verilmediği, böylece tüketicilerin zincir

restoranlarla hizmet kalitesine ilişkin olumsuz tecrübelerine dair yorum

yapmalarının engellendiği, zincir restoranlardan aldığı hizmete dair tüketicilerin

verdiği düşük puanların ilgili restoranın toplam restoran puanlarının

hesaplanmasına dâhil edilmediği yönünde şikâyetlerin olduğu,

- YEMEK SEPETİ’ne üye tekil restoranların, söz konusu platformdaki puanlama

sisteminin şeffaf olmayışı sebebiyle müşterilerinden tek bir olumsuz yorum dahi

almanın toplam restoran puanlarını nasıl etkileyeceğini belirleyememelerinden

dolayı, hizmet sundukları müşterilerin olumsuz yorum yapmalarının önüne

geçmek amacıyla bütün kaynaklarını YEMEK SEPETİ üzerinden gelen

siparişlere yönlendirdikleri, YEMEK SEPETİ’ne alternatif platformlarla

anlaşmadıkları ya da anlaşsalar dahi YEMEK SEPETİ’ndeki puanlarını daha

önemli görerek söz konusu alternatif platformlar üzerinden verilen siparişleri

önemsemedikleri,

- Şebeke etkileri sebebiyle tüketicilerin erişebilecekleri restoran sayısı ve

çeşitliliği bakımından oldukça yüksek olan tüketici faydasının, diğer bir ifade ile

YEMEK SEPETİ’nin değer teklifinin, YEMEK SEPETİ’nin sunmuş olduğu

zorunlu Joker uygulaması4 ile daha da arttığı, YEMEK SEPETİ’nin artan değer

teklifinin ise hem üye restoranların sömürülmesi bağlamında hem de alternatif

platformların değer tekliflerinin göreceli olarak düşük kalması sonucunu

doğurması nedeniyle rekabet açısından olumsuz sonuçlar doğurmakta olduğu,

- Zorunlu Joker uygulamasının özellikle tekil restoranların sınırlı olan pazarlama

bütçelerini, münhasıran YEMEK SEPETİ için kullanmaları sonucunu

doğurduğu ve bu sebeple GETİR YEMEK gibi alternatif platformların söz

konusu restoranlar ile yapacağı kampanyalara bütçe ayırmalarının

engellendiği,

- YEMEK SEPETİ’nin kişiselleştirilmiş hedefli sistemler ile restoranlar arasında

fiyat farklılaştırması uygulayarak daha fazla Joker indirimi sunulmasını teşvik

edecek şekilde yeni bir fiyatlama modeli oluşturduğu, sahadan edinilen bu

bilgilere göre YEMEK SEPETİ’nin restoranların ortalama satış hacimlerini

dikkate alarak farklılaşan komisyon oranları ile restoranlarla Joker

kampanyaları yaptığı, bu durumun bağımlılık ilişkisini daha da güçlendireceği

ve restoranların alternatif platformlarla çalışmasının önünde engel teşkil

edeceği,

- Öte yandan YEMEK SEPETİ tarafından yapılan “İndirim Yağmuru”5

kampanyasına katılan restoranlardan listeleme bedeli alınmadığı, birçok

restoranın hem bu nedenle hem de kendilerini YEMEK SEPETİ platformunda



4 Zorunlu Joker uygulaması YEMEK SEPETİ platformunda satış yapan restoranların zorunlu olarak

belirli bir dönemde ve sayıda sağlamak zorunda oldukları indirimleri ifade etmektedir.

5 GETİR YEMEK tarafından Ticaret Bakanlığına şikâyet başvurusundaki iddialara benzer konudaki

iddiaları içeren, YEMEK SEPETİ internet sitesi ve mobil uygulaması üzerinden 19.10.2020-31.03.2021

tarihleri arasında "İndirim Yağmuru" adı altında gerçekleştirilen indirimli satışlara ilişkin ayrıca bir

başvuru yapılarak Reklam Kurulunca inceleme yapılması talep edilmiş olup Reklam Kurulunun

08.06.2021 tarih ve 310 sayılı toplantısında yapılan değerlendirmeler neticesinde şikâyet konusu

reklamların 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 61. maddesine aykırı olmadığına ve

başvurunun değerlendirilmek üzere Kurumumuza iletilmesine karar verilmiştir.

22-23/366-155

7/43

görünür kılma motivasyonu ile ticari açıdan zorunlu bir şeklide söz konusu

YEMEK SEPETİ kampanyasına katıldıkları, ancak katılım sağlamadan önce

fiyatlarını yükseltmekte oldukları ve katılım sağladıktan sonra indirim

gerçekleştirerek aslında “indirim aldatmacası” yaptıkları, bu şekilde GETİR

YEMEK’in pazara giriş, tutunma ve rekabet güdüsü ile yüksek bir bütçe

ayırarak oluşturmaya çalıştığı etkiye benzer bir etkiyi anlamlı bir finansal

destek sağlamaksızın YEMEK SEPETİ’nin sözü edilen gerçek anlamda

tüketiciye fayda sağlamayan yol ile gerçekleştirebildiği, ayrıca kampanyaya

katılan restoranlara YEMEK SEPETİ tarafından (…..) TL değerinde dijital

pazarlama desteği (re-marketing) verilerek, hâlihazırda YEMEK SEPETİ’ne

bağımlı olan restoranların bu platforma bağımlılığının daha da arttırıldığı,

- Diğer yandan, (…..) ve (…..) sipariş gönderen restoranların günlük listeme

bedellerinin YEMEK SEPETİ tarafından tahsil edilemediği, ancak ortalama

büyüklükteki bir restoranın yaklaşık sipariş miktarının söz konusu sipariş

seviyelerinde olması sebebiyle, (…..) sipariş seviyesinde belirlenmiş olan

hedefin, restoranların yüksek seviyede bağımlı oldukları YEMEK SEPETİ

platformuna daha da bağımlı hale gelmelerine neden olduğu ve alternatif

platformlardan hizmet alınması yönündeki motivasyonlarını ortadan kaldırdığı,

- GETİR YEMEK platformunda (…..) restoranın listelendiği, bu restoranlardan

(…..) tanesinin YEMEK SEPETİ’nde listelenmediği ve diğer (…..) tanesinin

YEMEK SEPETİ’nde de listelendiği, GETİR YEMEK’te listelenen (…..)

restoranın (…..) tanesinin zincir restoran olduğu, diğer (…..) tanesinin

tekil/geleneksel restoran olduğu, diğer yandan GETİR YEMEK’in (…..) merkez

anlaşmalı restoranı bünyesinde bulundurduğu,

- Başvuruda, YEMEK SEPETİ uygulamaları sonucu pazardan çıkmak zorunda

kalan üçüncü taraf şirketlerin internet sitelerinin isimlerinin bildirildiği,

- Çevrim içi yemek siparişi hizmetleri pazarında faaliyet gösterme girişiminde

bulunan çok sayıda teşebbüsün bulunduğu, ancak zincir restoranlar ile yapılan

anlaşmalarda dışlayıcı fiyat uygulamalarında bulunan ve restoranlara YEMEK

SEPETİ’ne alternatif platformlarla çalışılmaması yönünde tehdit benzeri

uygulamalar gerçekleştiren YEMEK SEPETİ’nin rakiplerini dışlamaya yönelik

faaliyetlerinin, GETİR YEMEK’in 07.02.2019 tarihi itibarıyla çevrim içi yemek

siparişi hizmetlerini sunmaya başladığı tarihten önce başlamış olduğu ve

GETİR YEMEK’in faaliyetlerine başlamasının ertesinde de söz konusu

uygulamaların sürdüğü, bu uygulamaların bitip bitmediği hususunda GETİR

YEMEK’in bilgisinin bulunmadığı ancak hem başvuruda hem de cevabi yazıda

sözü geçen YEMEK SEPETİ uygulamasının ifade edildiği üzere 31.08.2021

tarihine uzatılmasının şikâyete konu uygulamaların halen devam etmekte

olduğuna işaret ettiği,

- Ülkemizde hazır yemek sektöründeki en büyük sorunlardan birinin restoranların

hayat döngülerine ilişkin olduğu, çevrim içi yemek sipariş platformları

bakımından sadık bir müşteri kitlesine sahip olunmasının, dolayısıyla sağlıklı

talep yapısına sahip restoranlarla çalışılmasının önem arz etmekte olduğu,

YEMEK SEPETİ’nin sahip olduğu restoran portföyünde çok sayıda, uzun

yıllardır hizmet veren, dolayısıyla sadık bir müşteri kitlesi bulunan restoran

bulunmakta olduğu ve potansiyel olarak daha fazla satış yapma imkânı

bulunan ve ayrıca bir uygulama üzerinden sipariş verme alışkanlığı bulunan

potansiyel müşterileri platformuna katma imkânı veren bu restoranları

22-23/366-155

8/43

hedeflemenin GETİR YEMEK’in ticari faaliyetlerinin başarısı bakımından kritik

öneme sahip olduğu,

- Başvuruda GETİR YEMEK ve YEMEK SEPETİ platformlarında kampanya

yapan restoranların kesişim kümesinin (…..) adet olduğu ve bu restoranların

(…..) restoranlarca verilen indirimin YEMEK SEPETİ’nde daha yüksek olduğu

sonuçlarına varıldığı belirtilirken başvurunun ertesinde kampanya yapılan

restoranların kesişim kümesinin (…..) tarihi itibarıyla (…..) restorana çıktığı, bu

sayıya belirli bir tarihte iki platformun karşılaştırılması sonucu ulaşıldığı, (…..)

restorandan (…..) adet restoranın oransal olarak verdiği indirimin YEMEK

SEPETİ’nde daha yüksek olduğu, (…..) adet restoranın aynı oranda indirim

verdiği, (…..) adedinin ise GETİR YEMEK’te daha yüksek oranda indirim

verdiği, GETİR YEMEK’te daha yüksek indirim verilmesinin arkasında yatan

sebebin YEMEK SEPETİ kampanyasında restoranlara verilen indirimde

YEMEK SEPETİ’nin maddi bir desteğinin bulunmaması nedeniyle bir üst sınır

tanımlanmamış olması olduğu,

ifade edilmiştir.

(7) Başvuru konusu iddialar üzerine hazırlanan 02.07.2021 tarih ve 2021-1-011/İİ sayılı

İlk İnceleme Raporu, Kurulun 08.07.2021 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 21-

34/467-M sayı ile 4054 sayılı Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca YEMEK SEPETİ

hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Önaraştırma süreci sonunda

düzenlenen 10.05.2022 tarih ve 2021-1-011/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun

18.05.2022 tarihli toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

(8) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili önaraştırma raporunda, dosya konusu iddialara

yönelik olarak, YEMEK SEPETİ hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca

soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Hakkında Önaraştırma Yapılan Teşebbüs: Yemek Sepeti

(9) 13.09.2000 tarihinde kurulan YEMEK SEPETİ, 2015 yılında Almanya merkezli

Delivery Hero Şirketler Grubu bünyesine dâhil olmuştur. YEMEK SEPETİ, Delivery

Hero’nun tam kontrolü altında bulunmaktadır.

(10) YEMEK SEPETİ, faaliyetlerini pazar yeri modeli, pazar yeri ve lojistik servisi modeli,

hızlı çevrim içi market modeli ve içerik üretimi/blog modeli olmak üzere dört ana

model altında yürütmektedir.

 YEMEK SEPETİ Pazar Yeri Modeli: YEMEK SEPETİ 2001 yılında aldığı ilk

siparişi ile birlikte tüketici konumundaki kullanıcılarla sağlayıcı üye iş yerlerini

kendi platformu üzerinden bir araya getirmektedir. Bu çerçevede kullanıcı

tarafından verilen sipariş, üye iş yerinin kendi kuryesi ile kullanıcıya

ulaştırılmaktadır.

 YEMEK SEPETİ Teslimat Seçeneği (Pazar yeri ve lojistik servis modeli): Kendi

kurye ağı olmayan restoranlara lojistik imkân sağlanması amacıyla Aralık

2015’te faaliyete geçirilmiştir. YEMEK SEPETİ hizmetlerinin işleyişiyle

benzerlik göstermekle birlikte, siparişler söz konusu üye iş yerinin kuryesi

yerine YEMEK SEPETİ tarafından sağlanan teslimat hizmeti ile iletilmektedir.

YEMEK SEPETİ, bu hizmeti sunmaya Vale markası altında başlamış ancak

22-23/366-155

9/43

yeni marka konumlandırma çalışmaları sonucunda kullanıcılara ve restoranlara

hitaben Vale markasının kullanımını mevcut durumda durdurmuştur.

 YEMEK SEPETİ Banabi: Nisan 2019’da hızlı çevrim içi market modeli olarak

faaliyete başlayan Banabi, tüketicilerin çevrim içi market/bakkal alışveriş

ihtiyaçlarını karşılamak için oluşturulmuştur. Kiralanan depolarda tüketicilere

sunulmak üzere tedarikçilerden alınan ürünler stok yapılmakta ve bu ürünler

üye olan kullanıcılara platform aracılığıyla iletilmektedir. Banabi, Türkiye

genelinde 59 ilde faaliyet göstermektedir.

 Yemek.com-İçerik Üretim/Blog Modeli: Eylül 2014’te yayına giren site içerisinde

yemek ile ilgili tarif, video gibi içerikler yer almaktadır.

I.2. Önaraştırma Çerçevesinde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler67

I.2.1. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler

(11) Önaraştırma sürecinde 30.03.2022 ile 31.03.2022 tarihlerinde YEMEK SEPETİ’nde

yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir.

(12) Yerinde incelemede elde edilen ve 05.05.2021 ile 06.05.2021 tarihlerinde “(…..)”

yetkilisi (…..) ile YEMEK SEPETİ (…..) ve YEMEK SEPETİ çalışanı (…..) arasında

gerçekleştiği anlaşılan “YEMEK SEPETİ YORUM HK” konu başlıklı e-posta

silsilesinde şu ifadeler yer almaktadır (Belge-18/7-10):

Kimden: (.....)

Tarih: 05.05.2021

Kime: (…..)

Bilgi: (…..)

Konu: YEMEK SEPETİ YORUM HK

(…..) Bey merhaba,

Ekteki yemek sepeti yorumu sildirebilir misiniz?

İyi çalışmalar

(…..)



6 Belgelerin numaralandırılmasında, Önaraştırma Raporu’ndaki belge numaraları korunmuştur.

7 Belgelerin orijinalinde yer alan yazım hataları düzeltilmemiş, aynen korunmuştur.

22-23/366-155

10/43



Kimden: (…..)

Tarih: 06.05.2021

Kime: (…..), yorum@yemeksepeti.com

Konu: YEMEK SEPETİ YORUM HK

Selam,

Bodrum gümbete ait aşağıdaki yorumu kaldırabilirmiyiz.

Kolay Gelsin

Kimden: (…..)

Tarih: 06.05.2021

Kime: (…..)

Konu: YEMEK SEPETİ YORUM HK

Merhaba (…..),

Kontrol edelim.

+(…..) ekmek yediğiniz yer ve dingonun ahırı kısmını editleyelim mi, “nasıl olsa sipariş verilecek diye

düşünüyorlar” olarak bırakıp yayını düzeltebiliriz.

İyi çalışmalar,

(…..)

Kimden: (…..)

Tarih: 06.05.2021

Kime: (…..)

Bilgi: (…..)yorum@yemeksepeti.com

Konu: YEMEK SEPETİ YORUM HK

Merhaba,

“Mesajları dikkate almıyorlar devamlı söylüyoruz sonuçta para veriyoruz yöneticileri biraz kontrol etse

insanlar mutlu olur nasılsa sipariş verilecek diye düşünüyorlar.”

22-23/366-155

11/43

Yorum içeriğinden “dingonun ahırı” ve “ekmek yediğiniz yer” kısımlarını çıkartarak yorumu yukardaki

şekilde güncelledim.

İyi çalışmalar,

(13) 15.04.2018 ve 16.04.2018 tarihlerinde YEMEK SEPETİ yorum ekibi ile e-posta

içeriğinden YEMEK SEPETİ’ne üye restoranlardan “(…..) yetkilisi olduğu anlaşılan

(…..) arasında gerçekleşen “yorumun kaldırılması” konu başlıklı e-posta silsilesinde

şu ifadeler yer almaktadır (Belge-18/11-12):

Kimden: (…..)

Tarih: 15.04.2018

Kime: yorum@yemeksepeti.com

Bilgi: (…..)

Konu: yorumun kaldırılması

merhaba

aşağıdaki kullanıcının yorumunun tekrar incelenmesi ve kaldırılmasını rica ederim

( çalmışlar hakareti gibi bir yorumu hangi inceleme standartına göre inceleyip yayınlama

tenezzülünde bulunuyorsunuz ?? )

geri dönüşünüzü rica ederim

(…..)

yorum tarihi: 15/4/18

yorum içeriği : orta boy menü söyledim ultra küçük boy geldi ayrıca malzemendende çalışmışlar

Kimden: (.....)

Tarih: 16.04.2018

Kime: (…..)

Bilgi: (…..)

Konu: yorumun kaldırılması

Merhaba,

İlgili yorumda yer alan “çalma” kelimesi ürün malzemesinin az olduğu yönünde bir eleştiridir. Bu

yorum içerisinde kullanıcı sizleri herhangi bir hırsızlık durumu ile suçlamamaktadır. Yorumu okuyan

herhangi bir kullanıcı da malzeme azlığına değindiğini görecektir. “Malzemeden çalmak” deyimini

uygun bularak yayına alıyoruz. Dilerseniz standartlarınız doğrultusunda yanıt vererek yorumun

olumsuz etkisini ortadan kaldırabilir, kullanıcıları bu noktada yönlendirebilirsiniz.

Saygılarımızla.

Yemeksepeti Kullanıcı İlişkileri

yorum@yemeksepeti.com

Kimden: (…..)

Tarih: 16.04.2018

Kime: yorum@yemeksepeti.com

Bilgi: (…..)

Konu: yorumun kaldırılması

Sizin çalmadaki genişliğiniz yüzünden herkesın anlayış acısı aynı olmak zorundamı. Malzemeden

hırsızlık yapıp caldıgını ıddaa edıyor. Bu calma kelimesini nasıl boyle çevirip boyle hos acıdan

gorebılıyorsunuz ? Calma eylemı bir kişi tarafından yapılan bir hakarettir. Size sözluk anlamını mı

22-23/366-155

12/43

ogretmemız gerekıyor. Yorumun bu departmandan başka bır kısı tarafından ıncelenmesını bu sekılde

donus yapılmasını rıca ederim ! Aksi takdirde sizi benim sayfamı kirtletmeye göz yummakdan sıkayet

edıcem.

Kimden: yorum@yemeksepeti.com

Tarih: 16.04.2018

Kime: (…..)

Bilgi: (…..)

Konu: yorumun kaldırılması

Merhaba (…..),

Yorumlar konusunda değerlendirmede bulunan ve karar alan departman Yorum departmanıdır. Farklı

bir karar alınması gerektiğinde de yine Yorum departmanı olarak sizlere destek oluyoruz.

“Malzemeden çalmak” kullanılan bir ifadedir; malzemenin az olduğunu, verilen ücret ile

kıyaslandığında alınan hizmete değmediğini ifade eder. Bu doğrultuda bu ifade bir eleştiridir.

“Hırsızlık” ithamında ve kastında bulunan bir yorum olmadığını bir kez daha ifade etmek isteriz. “Ürün

eksik geldi” şeklinde yapılan bir yorumda nasıl ki durum bildirimi var ise burada da buna benzer bir

bildirim bulunuyor. “Malzemeyi çok az koymuşlar” şeklinde yapılmış bir yorumu nasıl yayına alırdı isek

eşdeğer anlam içeren bu yorumu da yayına alıyoruz. Kullanıcı kendisine gelen paket servis hizmetini

nitelendirmekte ve yorum yapmaktadır. Biz normal şartlarda bu tarz durumlarda restoranları yoruma

yanıt yazmaya yönlendiriyoruz. Sizi de bu doğrultuda yönlendirmekteyiz.

Saygılarımızla.

Yemeksepeti Kullanıcı İlişkileri

yorum@yemeksepeti.com

(14) 25.11.2021 tarihinde “(…..)” isimli Slack grubunda, (…..) ile YEMEK SEPETİ (…..)

arasında gerçekleşen yazışmalarda şu ifadeler yer almaktadır (Belge-18/13):

(…)

25.11.2021

(…..)

(…..) bir ricam olacak: Beni (…..) aradı. Sanırım bazı FR şubelerine YS puanlarını yükseltme temalı

teklifler gelmiş. Bu nasıl oluyor dedi. Ben de bu işin sahtekarlık olduğunu ve eninde sonunda

yakaladığımızı söyledim. Ona da sanırım bu iş patrondan gelmiş.

Bizim yorum/puanlama ekibinden bu kontrolü nasıl yaptığımıza dair bir sunum/doküman/açıklama rica

edebilir misin?

(…..)

tamamdır (…..) ilgileneceğim bununla

teşekkürler

(…..)

Ben teşekkür ederim.

ha şöyle

(15) 20.04.2021 ve 25.04.2021 tarihlerinde yazışmalardan (…..) yetkilisi olduğu anlaşılan

(…..) ile YEMEKSEPETİ (…..) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında (Belge-

17/60-72) şu ifadeler yer almaktadır:

22-23/366-155

13/43

23.04.2021

(…..)

(…..) selam, yine restoranları kapatalım bilgisi gelmiş ama Diğer platformda açık olduğunuzu

görüyorum.

Sorunun sebebini biliyor musun?

(…..)

Heryerde kapalıyız

Biz kendimizi kapattik

Restoran Ekranlarinda donma var

(…..)

Anladım, ben az önce şu noktaya gelebildim



(…..TİCARİ SIR…..)



(…..)

Entegrasyonda sıkıntı olabilir

Bize sipariş düşmüyor çünkü

(…..)

Tamamdır, kolay gelsin

(…..)

Tüm kanallari eş zamanlı kapayıp açıyoruz

Sıkıntı çözülene kadar kapattık

(…..)

Kolay gelsin umarım hızlıca çözülür

(…..)

(…..) toplu kapama geliştirmemiz yokmuş henüz diğer kanallar için tektek açıp kapiyormuşuz,

(…..)

Şimdi kapanmış gördüm evet (…..)





(…..TİCARİ SIR…..)





Şimdi aldım ekran görüntüsünü

“silinmiş mesaj”



(…..TİCARİ SIR…..)

22-23/366-155

14/43



Bu arada 19.53’ te sipariş verebildim Getirden

Yolda diyor gerçi ama sipariş verilebiliyordu

(…..)

Restorana düştü mü acaba

[Belgenin devamında YEMEKSEPETİ çalışanı GETİRYEMEK’ten verdiği siparişin tarafına vardığını

gösteren bir paket fotoğrafı paylaşmaktadır.]

25.04.2021

(…..)

(…..) selam yine teknik bir sorun yaşıyoruz sanırım, ve rakibin hala açık olması ve bizim kapatmış

olmamız sıkıntı yaratıyor.

(…..)

(…..) biraz ayıp oluyor bu yaklaşım

Son 35 dakikadır

tüm türkiyede sadece sizi açık tutup

tüm kanalları kapattık

Sizi sade istanbulda kapattık

35 dakikadır da kapalıyız

(…..)

Maalesef Bursa Ankara İstanbul açık restoranlar (…..)



(…..TİCARİ SIR…..)



(…..)

Aksi bir durum olsa yazar mıyım

Ben de rakibin neden açık olup bizim kapalı olduğumuzu açıklayamıyorum

(…..)

İşin komiği tüm rakiplerinizden de niye yemek sepeti açık biz kapalıyız mesajı alıyoruz

Bunu soran kişiler keşke aynı hassasiyeti yalvarsakda sayfamızı kapatırken de gösterseydi

Niyetmizden ve yaklaşımımızdan şüphe etmediğinizi umuyorum, teknik aksaklıklar var evet

ama halledebilmek için var güçte çalışıyor ekipler8

(…..)

Yaklaşımından hiç tereddüt etmiyoruz (…..), hepimiz etkileniyoruz. Yarın müsait olduğunda ararım,

konuşuruz. Kolay gelsin herkese iyi pazarlar

(16) Yerinde incelemede elde edilen ve YEMEK SEPETİ yorum sisteminin ne şekilde

çalıştığını restoranlara açıklayan belgede (Belge-17/73-84) şu ifadeler yer almaktadır:

(…..)



8 Vurgu raportörlerce eklenmiştir.

22-23/366-155

15/43

(17) Ayrıca yerinde inceleme kapsamında, yorum filtreleme sürecinde dikkate alınan

kelimelerin yer aldığı bir excel tablosu ile “(…..)” kelimelerini içeren yorumların

değerlendirilmesine ilişkin iki excel tablosu alınmıştır.

I.2.2. Restoranlardan Elde Edilen Bilgiler

(18) Dosya kapsamında, YEMEK SEPETİ uygulamalarına ilişkin olarak şikâyet

başvurusunda adı geçen restoranlar ile telefon ve/veya bilgi ve belge talebi

aracılığıyla iletişim kurulmuştur.9 Restoranlarla gerçekleştirilen görüşmelerde, GETİR

YEMEK ile çalışıp çalışmadıkları, rakip platformlarla çalışmalarını engelleyecek

şekilde veya rakip platformlarda sundukları kampanyaların kendi platformunda da

aynen sunulması için YEMEK SEPETİ’nden bir baskı ya da yaptırım görüp

görmedikleri veya kampanya teklifi alıp almadıkları gibi konularda bilgi talep edilmiştir.

Bu çerçevede edinilen bilgiler aşağıdaki şekildedir:

Tablo-1: GETİR YEMEK’in Adını Verdiği Restoranların Yanıtları

Restoran GETİR YEMEK ile Çalışma Durumu

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

Kaynak: Restoranlardan Gelen Bilgiler

(19) Telefon görüşmeleri ve cevabi yazılar kapsamında bilgi ve belge talep edilen

restoranlar tarafından genel olarak YEMEK SEPETİ’nin; rakip platformlarla

çalışılmaması yönünde baskı uygulamadığı, rakip platformlarla çalışılmaması

karşılığında indirim sağlamadığı, rakip platformlarla çalışılmasını; reklam alanlarını

kullandırmama/yüksek fiyatla kullandırma, restoran puanını düşürme/yükseltmeme,

restoranların arama sonuç sayfasındaki sıralamalarını düşürme, restoranların

siparişlerini sistemsel/teknik gerekçelerle aksatma yöntemleriyle cezalandırmadığı,

rakip platformlarda daha avantajlı şartlar sunulmaması yönünde baskı uygulamadığı,

rakip platformlarda daha avantajlı şartlar sunulmaması karşılığında indirim

sağlamadığı, rakip platformlarda daha avantajlı şartlar sunulmasını, reklam alanlarını

kullandırmama/yüksek fiyatla kullandırma, restoran puanını düşürme/yükseltmeme,

restoranların arama sonuç sayfasındaki sıralamalarını düşürme, restoranların

siparişlerini sistemsel/teknik gerekçelerle aksatma yolları ile cezalandırmadığı ifade

edilmiştir.

(20) (…..) “YEMEK SEPETİ rakip platformlarla çalışmama yönünde baskı uygulamakta

mıdır?” ve “YEMEK SEPETİ rakip platformlarda daha avantajlı şartlar sunmamanız



9 Söz konusu restoranlardan “(…..)”ye gönderilen bilgi ve belge talebi tebliğ edilememiştir.

22-23/366-155

16/43

yönünde baskı uygulamakta mıdır?” sorularına vermiş olduğu “mevcut durumda hayır”

cevapları üzerine (…..) ile bir telefon görüşmesi yapılmıştır. Bu görüşme kapsamında;

“mevcut durumda hayır” şeklindeki cevaplarının bilinçli olarak tercih edildiği, daha

önceki soruşturmalar kapsamında yapılan görüşmelerde vermiş oldukları cevaplarla

çelişilmemesi için bu şekilde cevap verildiği, daha önce beyan edilenler haricinde bir

baskı unsurunun söz konusu olmadığı, daha önceki cevaplarında beyan ettikleri üzere

eski dönemde YEMEK SEPETİ tarafından kendilerine çeşitli baskıların uygulandığı

ancak bu baskı sonucunda herhangi bir cezalandırıcı uygulamanın söz konusu

olmadığı, Kurul tarafından alınan kararlar ve GETİR YEMEK ile TRENDYOL YEMEK

gibi rakiplerin pazara girmesi sonrasında YEMEK SEPETİ’nin daha dikkatli

davranmaya başladığı ve herhangi bir baskı oluşturmadığı ifade edilmiştir.

I.3. İlgili Pazar

I.3.1. İlgili Ürün Pazarı

(21) Dosya konusu şikâyetlerin temelinde YEMEK SEPETİ’nin çevrim içi yemek

sipariş/servis platform hizmetlerine ilişkin eylemleri yer almaktadır. YEMEK SEPETİ,

paket servis hizmeti bulunan restoranlar ile yemek siparişi vermek isteyen kullanıcıları

bir araya getiren, kullanıcıların internet üzerinden platformun portföyünde yer alan

restoranlardan yemek sipariş etmesini, restoranların ise internet üzerinden sipariş

almasını sağlayan bir çevrim içi yemek siparişi/servisi platformudur. İki farklı gruba

(sipariş verenler, restoranlar) hizmet veren ve bu yönüyle çift taraflı pazar niteliği

taşıyan bu platform üzerinden gerçekleşen işlemlerde; sipariş verenlerden genel

olarak ücret alınmazken, restoranlar sipariş tutarının belirli bir oranını hizmet

bedeli/komisyon olarak aracı platforma ödemektedir. Yemek siparişi veren

kullanıcılar, ödemelerini platform üzerinden çevrim içi olarak veya kapıda ödeme

seçenekleriyle (nakit/kredi kartı vb.) gerçekleştirmekte; platformlar, kullanıcılardan

elde edilen sipariş gelirlerinden sipariş başına belli miktarda komisyon mahsup ederek

kalan bedeli restorana iletmektedir.

(22) Yemek siparişi hizmetleri, tüketiciye evde yemek ile restoranda yemek alternatiflerini

bir arada sunmaktadır. Kendi adreslerine yemek siparişi vermek isteyen tüketiciler,

bunu restorana doğrudan ulaşılabilen telefonla, restoranın kendi internet sitesi/mobil

uygulaması aracılığıyla veya çevrim içi yemek servis/sipariş platformlarının

restoranlar ile tüketicileri bir araya getirdiği pazaryerleri üzerinden

gerçekleştirebilmektedir.

(23) Gerek dünyada gerekse Türkiye’de çevrim içi yemek servis/sipariş alanındaki

pazaryerleri, hizmetlerini temel olarak iki model üzerinden sağlamaktadır. Bunlardan

ilkinde, platform yalnızca siparişin kullanıcıdan restorana iletimi için aracılık hizmeti

sunmakta, ikincisinde ise ek olarak yemeğin kullanıcıya iletimi için lojistik desteği

sunmaktadır. Yalnız pazaryeri modeli Türkiye’ye YEMEK SEPETİ’nin öncülüğü ile

2000 yılında sunulmuştur. Pazaryeri ve lojistik modeli ise Türkiye’de YEMEK SEPETİ

tarafından 2015 sonunda kurulmuş; bu alandaki yatırımlar, hizmet ve dolayısıyla

talepler ancak rakiplerin de pazara girdiği son üç yılda yoğunluk kazanmıştır.

Teşebbüsler, gerek kendi bünyelerinde çalıştırdıkları kuryeler, gerekse kurye

şirketlerinden ve hatta kendi kuryesi olan restoranlardan (kuryelerinden

faydalanmadıkları belirli dönemlerde) lojistik hizmetini kiralamak suretiyle söz konusu

hizmeti sunmaktadırlar. Türkiye’de hâlihazırda pazardan çıkmış olan Glovo ve Scotty

Yemek, faaliyette oldukları dönemde yalnızca platform ve lojistik modeliyle

22-23/366-155

17/43

çalışmaktayken, YEMEK SEPETİ, GETİR YEMEK, TRENDYOL YEMEK ve FUUDY

hem yalnızca platform hizmeti hem de platform ve lojistik hizmeti sağlamaktadır.10

(24) 09.06.2016 tarih ve 16-20/347-156 sayılı YEMEK SEPETİ kararında, doğrudan sipariş

yöntemlerinin ve çevrim içi yemek servis/sipariş platformlarının birbirine alternatif

olabilme durumu incelenmiştir. Buna göre, kullanıcı alışkanlıkları, kullanım özellikleri

ve farklılıkları, ağ etkileri, restoran/menü seçenekleri, işlem maliyetleri vb. hususlar

dikkate alınarak pazar “çevrim içi yemek siparişi/servisi platform hizmetleri” olarak

tanımlanmıştır. Kullanıcı açısından çevrim içi yemek servis/sipariş platformları

aracılığıyla alınabilen hizmetler, telefonla sipariş üzerinden alınabilen hizmetlerden

pek çok açıdan farklılaşmaktadır. Şöyle ki, platformları kullanan müşteriler, çok sayıda

restorana ve menü seçeneğine kolayca ulaşabilmekte, görsel içeriğiyle birlikte güncel

menü fiyatlarına, promosyonlara, indirimlere, restoran hizmet saatlerine ve

bölgelerine, kullanıcı değerlendirmelerine ilişkin bilgi edinebilmektedir. Kullanıcılara

sunulan bölge/restoran/menü özelinde arama yapabilme, birden fazla farklı

restorandan aynı anda sipariş verebilme, siparişin ulaşacağı zaman aralığını

belirleyebilme, restoran puanlarını, menü içeriklerini, restoran ve menülere ilişkin

yorumları görüntüleyebilme, önceden verilen siparişi kolayca tekrarlayabilme vb.

seçenekler kullanıcıların araştırma, karar verme ve siparişi sonlandırma süreçlerini

etkinleştirerek işlem maliyetlerini azaltmaktadır. Telefonla sipariş sürecinde

kullanıcılar söz konusu avantajlardan faydalanamamakta, ayrıca restorana

ulaşamama durumuyla veya restoran görevlisiyle yapılan sözlü iletişimden

kaynaklanan olası aksaklıklarla (adres veya siparişin yanlış veya eksik alınması vb.)

karşılaşabilmektedir.

(25) Restoranlar bakımından ise çevrim içi yemek sipariş platformlarının yarattığı en

önemli değer, geniş bir müşteri kitlesinin bir arada olduğu bir pazaryerine erişimdir. Bu

pazaryerleri üzerinden restoranlar, işletmelerini telefonla arayarak veya kendine ait

internet sitesi/mobil uygulamasını kullanarak sipariş verecek potansiyel müşterilerden

çok daha fazla sayıda müşteriye ulaşabilmektedir. Büyük müşteri portföyü olan ve

marka bilinirliği yüksek restoran zincirleri bakımından da platformların son derece

önemli olduğu anlaşılmaktadır. Dahası, reklam, promosyon, indirimlerin müşteriye

iletim kolaylığı, siparişin daha sağlıklı alınabilmesi, restoran hakkında yapılan kullanıcı

değerlendirmeleri vb. hususlar, restoranlar bakımından çevrim içi yemek sipariş

platformlarını avantajlı kılmaktadır.

(26) Benzer şekilde, 2016 tarihli YEMEK SEPETİ kararında incelendiği üzere, tüm sürecin

(sipariş, yemek, teslimat) restoranlar tarafından yönetildiği iş modellerinde

restoranların kendi internet siteleri ve mobil uygulamaları, çevrim içi yemek sipariş

platformlarının kullanıcıya sunduğu restorana ait menü seçenekleri ve fiyatları

listeleme, sipariş verme, siparişi tekrarlama, puan kazanma vb. birtakım seçeneklere

sahip olsa da, ağ etkileri nedeniyle geniş kullanıcı ve restoran seçeneğine sahip olan

çevrim içi yemek sipariş platformlarına alternatif teşkil etmemektedir. Domino’s Pizza,

McDonald’s, Burger King, KFC gibi geniş bir müşteri kitlesine sahip zincir restoranlar

dahi, kendi internet siteleri ve mobil uygulamalarının yanında çevrim içi yemek sipariş



10 YEMEK SEPETİ, YEMEK SEPETİ ve YEMEK SEPETİ Vale üzerinden restoranlarla yaptığı

sözleşmelere göre söz konusu hizmeti sağlamaktadır. YEMEK SEPETİ Vale ile anlaşan bir restoran

YEMEK SEPETİ platformu üzerinden aldığı siparişi YEMEK SEPETİ’nin kuryesi aracılığıyla

iletmektedir. GETİR YEMEK ise, restoranlara söz konusu iki model seçeneğini sunduğu gibi, lojistik

desteğini GETİR YEMEK’ten almayı kabul eden restoranlarda da, restoranın kendi kuryesinin de

olması halinde kullanıcılara “Restoran getirsin” ya da “GETİR getirsin” şeklinde iki seçenek

sunmaktadır.

22-23/366-155

18/43

platformları aracılığıyla satış yapmayı tercih etmektedir. Hatta bu teşebbüslerin

YEMEK SEPETİ üzerinden gerçekleştirdikleri satışların, kendi internet sitelerinden

gerçekleştirdikleri satışların dikkat çekici miktarda üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu

veriler, YEMEK SEPETİ özelinde çevrim içi yemek sipariş platformlarının önemini ve

bu platformların diğer satış kanallarından farkını ortaya koymaktadır.

(27) Açıklanan gerekçelerle, telefon, restoranın kendi internet sitesi veya mobil uygulaması

kanallarıyla sağlanan hizmetlerin, restoran ve menü bilgilerinin yer aldığı üçüncü taraf

internet sitelerinin ve sosyal medya platformlarının çevrim içi yemek sipariş/servis

platformları ile aynı pazarda yer almadığı değerlendirilmiş, ancak ulaşılacak sonuca

etki etmeyecek olması nedeniyle kesin bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılmamıştır.

I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

(28) Her ne kadar çevrim içi olarak sunulan hizmetlerde coğrafi bölgeler açısından teorik

olarak kayda değer bir sınırlama olmasa da, dosya açısından pazarın çift yönlü

olması değerlendirmeyi değiştirecek nitelik taşımaktadır. Zira yemek

siparişine/servisine yönelik sağlanan platformun kullanıcılara sağladığı hizmetler

bakımından herhangi bir bölgeyi diğerinden ayıran önemli bir farklılık

bulunmamaktadır. Ancak, platformun kullanıcılara ulaşmak üzere bir aracılık hizmeti

verdiği restoranların sağladığı yemek hizmeti, coğrafi açıdan sınırlara tabidir. Genel

olarak, gerek arz gerek talep ikamesi bakımından, bir restoran başka bir ildeki

restorana alternatif olamamaktadır. Bunun yanında, il sınırları içerisinde de,

restoranlar kimi hallerde ancak bir ve/veya birkaç semt ya da ilçe gibi daha sınırlı

bölgelerde hizmet sağlayabilmektedir. Bu durum restoran ile kullanıcı arasındaki

mesafeye ve trafik durumuna göre değişkenlik arz etmekte, mesafeli veya ulaşması

vakit alan hallerde kullanıcının katlanacağı kargo ücreti de diğer bir ayırt edici unsur

olarak ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte, dosya açısından ulaşılacak sonucu

değiştirmeyecek olması sebebiyle kesin bir ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır.

I.4. Hâkim Durum Değerlendirmesi

(29) 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde hâkim durum, “belirli bir piyasadaki bir veya

birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat,

arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü” olarak

tanımlanmıştır. Tanımdan da anlaşılacağı üzere hâkim durum değerlendirmesi

yapılırken, esasen incelenen teşebbüsün rekabetçi baskılardan ne ölçüde bağımsız

davranabildiği araştırılmaktadır.

(30) Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanma Niteliğindeki

Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz’da (Kılavuz) incelenen teşebbüsün

rekabetçi baskılardan ne ölçüde bağımsız davranabildiğinin tespiti için her bir olayın

kendine özgü koşullarının göz önünde bulundurulması gerçeği de dikkate alınarak;

 İncelenen teşebbüsün ve rakiplerinin ilgili pazardaki konumu,

 Pazara giriş ve pazarda büyüme engelleri,

 Alıcıların pazarlık gücü

unsurlarının göz önünde bulundurulması gerektiği belirtilmiştir.

(31) Mevcut dosya bakımından, kesin bir hâkim durum analizi yapılmasına gerek

görülmemiş olmakla birlikte, son iki-üç yılda çevrim içi yemek servisi/siparişi

platformları pazarına giren GETİR YEMEK, TRENDYOL YEMEK ve FUUDY gibi yeni

oyuncuların durumunu ve pazarın incelendiği son dönemden bu yana ne şekilde

22-23/366-155

19/43

geliştiğini göstermek bakımından, bu bölümde rakiplerin pazardaki konumuna ilişkin

analizlere yer verilmiştir.

(32) YEMEK SEPETİ ve rakip platformlardan edinilen verilere göre, çevrim içi yemek

siparişi-servisi platform hizmetleri pazarında, Türkiye genelinde sipariş adetleri ve

tutarları kullanılarak hesaplanan pazar paylarına aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir.

22-23/366-155

20/43

Tablo-2: YEMEK SEPETİ ve Rakiplerinin 2021 Sipariş Adedi ve Tutarına Göre Pazar Payları (%)

Teşebbüs Sipariş Adedi Pazar Payı Sipariş Tutarı (TL) Pazar Payı

YEMEK SEPETİ (…..) (…..) (…..) (…..)

GETİR YEMEK (…..) (…..) (…..) (…..)

TRENDYOL YEMEK (…..) (…..) (…..) (…..)

FUUDY (…..) (…..) (…..) (…..)

Doyurunbeni.com (…..) (…..) (…..) (…..)

Acıkınca.com (…..) (…..) (…..) (…..)

Mekan.com11 (…..) (…..) (…..) (…..)

HEPSİBURADA12 (…..) (…..) (…..) (…..)

LEZZET ANKARA (…..) (…..) (…..) (…..)

Toplam (…..) 100,00 (…..) 100,00

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Bilgiler

(33) 2021 yılı itibarıyla pazarda öne çıkan teşebbüslerin, sipariş adedi bazında pazar

payları; pazar lideri YEMEK SEPETİ için (…..), GETİR YEMEK için (…..) ve

TRENDYOL YEMEK için (…..) olarak gerçekleşmiştir. Sipariş tutarı bakımından pazar

payları incelendiğinde ise durumun (…..) lehine değiştiği ve pazar paylarının, YEMEK

SEPETİ için (…..), GETİR YEMEK için (…..) ve TRENDYOL YEMEK için (…..) olduğu

görülmektedir.

Tablo-3: YEMEK SEPETİ ve Rakiplerinin 2022 (1/4) Sipariş Adedi ve Tutarına Göre Pazar Payları (%)

Teşebbüs Sipariş Adedi Pazar Payı Sipariş Tutarı (TL) Pazar Payı

YEMEK SEPETİ (…..) (…..) (…..) (…..)

GETİR YEMEK (…..) (…..) (…..) (…..)

TRENDYOL YEMEK (…..) (…..) (…..) (…..)

FUUDY (…..) (…..) (…..) (…..)

Doyurunbeni.com13 (…..) (…..) (…..) (…..)

Acıkınca.com (…..) (…..) (…..) (…..)

LEZZET ANKARA (…..) (…..) (…..) (…..)

Mekan.com (…..) (…..) (…..) (…..)

Toplam (…..) 100,00 (…..) 100,00

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Bilgiler

(34) 2022 yılının ilk çeyreği özelinde pazar payları incelendiğinde, pazarın ciddi şekilde

değiştiği görülmektedir. Sipariş adedi bakımından pazar lideri konumunda olan

YEMEK SEPETİ’nin pazar payı (…..) gerilemiş, GETİR YEMEK’in payı (…..) ve

TRENDYOL YEMEK’in payı da (…..) yükselmiştir. Sipariş tutarı bakımından

incelendiğinde, verilerin 2021 yılına benzer şekilde (…..) lehine değişmekte olduğu

görülse de, pazar paylarının ciddi değişim geçirdiği dikkat çekmektedir. Sipariş tutarı

bakımından pazar payları incelendiğinde ise, pazar lideri konumunda olan YEMEK

SEPETİ’nin pazar payının (…..) gerilediği, GETİR YEMEK’in payının (…..) ve

TRENDYOL YEMEK’in payının da (…..) yükseldiği görülmektedir.



11 Mekan.com, HEPSİBURADA ve LEZZET ANKARA’nın pazar payları sırasıyla sipariş adedinde (…..),

(…..) ve (…..), sipariş tutarında (…..), (…..) ve (…..) hesaplandığı için (…..) yuvarlanmıştır.

12 HEPSİBURADA verileri, teşebbüsün pazarda faal olduğu Ağustos 2020 ve Temmuz 2021 tarihlerini

kapsamaktadır.

13 Doyurunbeni.com, Acıkınca.com, LEZZET ANKARA ve Mekan.com’un pazar payları sırasıyla sipariş

adedinde (…..), (…..), (…..) ve (…..), sipariş tutarında (…..), (…..), (…..) ve (…..) hesaplandığı için

(…..) yuvarlanmıştır.

22-23/366-155

21/43





Tablo-4: YEMEK SEPETİ ve Rakiplerinin Son Sekiz Yıldaki Sipariş Adedi Bazlı Pazar Payları14 (%)

Teşebbüs 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 (1/4)

YEMEK SEPETİ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

GETİR YEMEK15 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

TRENDYOL

YEMEK16

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

FUUDY17 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

ZOMATO18 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

SODEXO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

FİYUU (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Doyurunbeni.com (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Mekan.com (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Yettim.net (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

HEPSİBURADA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

LEZZET

ANKARA19

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Acıkınca.com (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Toplam 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00

Kaynak: 2019-3-079 sayılı Soruşturma Dosyası ve Teşebbüslerden Gelen Bilgiler

(35) Sipariş adedi bakımından pazarın son sekiz yılı incelendiğinde, 2015’ten 2019’a kadar

olan dönemde YEMEK SEPETİ’nin pazar payının (…..) seviyelerinde durağan şekilde

seyrettiği, ilgili dönemde pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin YEMEK SEPETİ

üzerinde kayda değer bir rekabetçi baskı oluşturamadığı anlaşılmaktadır. Fakat

YEMEK SEPETİ’nin pazar payının 2020 yılından itibaren değişmeye başladığı, pazar

payının 2020 yılında (…..) seviyesine, 2021 yılında (…..) seviyesine ve nihai olarak

2022 yılının 1. çeyreğinde (…..) seviyesine indiği tespit edilmiştir.

(36) YEMEK SEPETİ’nin pazar payındaki (…..) düşüş ile birlikte sipariş adedi bakımından

pazar, 2019 yılında (…..) adet iken (…..) büyüyerek 2020 yılında (…..) adede, 2020

yılında (…..) adet iken (…..) büyüyerek 2021 yılında (…..) adede yükselmiştir.

Pazardaki bu değişim kapsamında öne çıkan diğer teşebbüslerden GETİR YEMEK’in

2020’de pazar payını (…..) yükselttiği, pazara 2020 yılında giriş yapan TRENDYOL

YEMEK ile FUUDY’nin ise sırasıyla (…..) ve (…..) oranında pazar payı elde ettiği

görülmektedir. Benzer şekilde YEMEK SEPETİ’nin rakiplerinin 2021 yılında da pazar

paylarını yükseltmeye devam ettiği, GETİR YEMEK’in payının (…..), TRENDYOL

YEMEK’in payının (…..) ve FUUDY’nin payının (…..) oranında yükseldiği

gözlemlenmektedir.20

(37) 2022 yılı ilk çeyrek sonu itibarıyla pazar incelendiğinde ise, 2019 ve 2020 yılında

pazara giriş yapan GETİR YEMEK, TRENDYOL YEMEK ve FUUDY gibi



14 Bu ve izleyen grafiklerde/tablolarda kullanılan 2022 yılı verileri, bu yılın ilk çeyreğine ait kümülatif

değerleri yansıtmaktadır.

15 GETİR YEMEK verileri, teşebbüsün faaliyete başladığı 07.02.2019 tarihinden sonrasını

kapsamaktadır.

16 TRENDYOL YEMEK verileri, teşebbüsün faaliyete başladığı 2020 yılı ve sonrasını kapsamaktadır.

17 FUUDY verileri, teşebbüsün faaliyete başladığı 2020 yılı ve sonrasını kapsamaktadır.

18 ZOMATO, SODEXO ve FİYUU’ya ilişkin veriler, 2020 yılının ilk üç çeyreğine kadar olan verilerdir.

FİYUU 2019, SODEXO 2020 ve ZOMATO ise 2021 yılında piyasadan çekilmiştir.

19 LEZZET ANKARA verileri, teşebbüsün faaliyete başladığı 2021 yılı ve sonrasını kapsamaktadır.

20 2022 yılının tamamına ilişkin veriler olmaması sebebiyle yapılabilecek hatalı değerlendirmelerden

kaçınmak amacıyla 2022 yılına ilişkin değerlendirme burada yapılmamıştır.

22-23/366-155

22/43

teşebbüslerin pazarda yer edindiği, bu teşebbüslerin sipariş adedi bakımından toplam

pazar paylarının (…..) seviyesine ulaştığı, fakat benzer dönemlerde pazara giren ya

da pazarda faaliyet yürüten çeşitli teşebbüslerin pazardan çıktığı ya da dikkate

alınmayacak kadar düşük pazar payını elinde tutabildiği görülmüştür:

Tablo-5: YEMEK SEPETİ ve Rakiplerinin Son Sekiz Yıldaki Sipariş Tutarı Bazlı Pazar Payları (%)

Teşebbüs 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 (1/4)

YEMEK SEPETİ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

GETİR YEMEK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

TRENDYOL

YEMEK

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

FUUDY (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

ZOMATO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

SODEXO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

FİYUU (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Doyurunbeni.com (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Mekan.com (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Yettim.net (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

HEPSİBURADA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

LEZZET

ANKARA

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Acıkınca.com (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Toplam 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00

Kaynak: 2019-3-079 sayılı Soruşturma Dosyası ve Teşebbüslerden Gelen Bilgiler

(38) Sipariş tutarı bakımından pazarın son sekiz yılı incelendiğinde, 2015’ten 2019’a kadar

olan dönemde YEMEK SEPETİ’nin pazar payının (…..) seviyelerinde durağan şekilde

seyrettiği, ilgili dönemde pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin YEMEK SEPETİ

üzerinde kayda değer bir rekabetçi baskı oluşturamadığı görülmektedir. Fakat

YEMEK SEPETİ’nin pazar payının 2020 yılından itibaren değişmeye başladığı, pazar

payının 2020 yılında (…..) seviyesine, 2021 yılında (…..) seviyesine ve nihai olarak

2022 yılının 1. çeyreğinde (…..) seviyesine indiği tespit edilmiştir.

(39) Pazar lideri konumundaki YEMEK SEPETİ’nin pazar payında düşüş yaşanmakla

birlikte, sipariş tutarı bakımından pazar, 2019 yılında (…..) TL iken, 2020 yılında (…..)

büyüyerek (…..) TL’ye; 2020 yılında (…..) TL iken, 2021 yılında (…..) büyüyerek (…..)

TL’ye yükselmiştir. Pazardaki bu değişim kapsamında öne çıkan diğer teşebbüslerden

GETİR YEMEK’in 2020’de pazar payını (…..) yükselttiği, pazara 2020 yılında giriş

yapan TRENDYOL YEMEK ile FUUDY’nin ise sırasıyla (…..) ve (…..) pazar payı elde

ettiği görülmektedir. Benzer şekilde YEMEK SEPETİ’nin rakiplerinin 2021 yılında da

pazar paylarını yükseltmeye devam ettiği, GETİR YEMEK’in payının (…..),

TRENDYOL YEMEK’in payının (…..) ve FUUDY’nin payının (…..) yükseldiği

gözlemlenmektedir.21

(40) 2022 yılı ilk çeyrek sonu itibarıyla pazar incelendiğinde ise 2019 ve 2020 yılında

pazara giriş yapan GETİR YEMEK, TRENDYOL YEMEK ve FUUDY gibi

teşebbüslerin pazarda yer edindiği, bu teşebbüslerin sipariş tutarı bakımından toplam

pazar paylarının (…..) seviyesine ulaştığı fakat benzer dönemlerde pazara giren ya da

pazarda faaliyet yürüten çeşitli teşebbüslerin pazardan çıktığı ya da dikkate

alınmayacak kadar düşük pazar payını elinde tutabildiği görülmüştür.



21 2022 yılının tamamına ilişkin veriler olmaması sebebiyle yapılabilecek hatalı değerlendirmelerden

kaçınmak amacıyla 2022 yılına ilişkin değerlendirme burada yapılmamıştır.

22-23/366-155

23/43

(41) YEMEK SEPETİ’nin ve rakiplerinin üç büyük il ve 2016 tarihli kararda alternatif

rakiplerin faaliyet göstermesi sebebiyle incelenmiş olan Balıkesir ili bazında pazar

paylarında yıllar içerisinde yaşanan değişim aşağıdaki tablolarda görülmektedir:

Tablo-6: YEMEK SEPETİ ve Rakiplerinin Sipariş Tutarına Göre 2015-2022 İstanbul Pazar Payları (%)

Teşebbüs 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 (1/4)

YEMEK

SEPETİ

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

GETİR

YEMEK

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

TRENDYOL

YEMEK

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

FUUDY (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

ZOMATO22 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

SODEXO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

FİYUU (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Mekan.com (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Yettim.net (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Toplam 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00

Kaynak: 2019-3-079 sayılı Soruşturma Dosyası ve Teşebbüslerden Gelen Bilgiler



Tablo-7: YEMEK SEPETİ ve Rakiplerinin Sipariş Tutarına Göre 2020-2022 Ankara Pazar Payları (%)

Teşebbüs 2020 2021 2022 (1/4)

YEMEK SEPETİ (…..) (…..) (…..)

GETİR YEMEK (…..) (…..) (…..)

TRENDYOL YEMEK (…..) (…..) (…..)

FUUDY23 (…..) (…..) (…..)

LEZZET ANKARA (…..) (…..) (…..)

Toplam 100,00 100,00 100,00

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Bilgiler



Tablo-8: YEMEK SEPETİ ve Rakiplerinin Sipariş Tutarına Göre 2020-2022 İzmir Pazar Payları (%)

Teşebbüs 2020 2021 2022 (1/4)

YEMEK SEPETİ (…..) (…..) (…..)

GETİR YEMEK (…..) (…..) (…..)

TRENDYOL YEMEK (…..) (…..) (…..)

FUUDY (…..) (…..) (…..)

Toplam 100,00 100,00 100,00

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Bilgiler



Tablo-9: YEMEK SEPETİ ve Rakiplerinin Sipariş Tutarına Göre 2015-2022 Balıkesir Pazar Payları (%)

Teşebbüs 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022(1/4)

YEMEK SEPETİ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

GETİR YEMEK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

TRENDYOL

YEMEK

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Doyurunbeni.com (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Acıkınca.com (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Toplam 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00

Kaynak: 2019-3-079 sayılı Soruşturma Dosyası ve Teşebbüslerden Gelen Bilgiler



22 ZOMATO, SODEXO ve FİYUU’ya ilişkin olarak 2020 yılından 2022 yılının ilk çeyreğinin sonuna

kadar olan dönem için iller bazında veri talep edilmemiştir.

23 FUUDY ve LEZZET ANKARA’nın pazar payları, sırasıyla, 2021 yılında (…..) ve (…..), 2022 yılının ilk

çeyreğinde (…..) ve (…..) olduğu için (…..) yuvarlanmıştır.

22-23/366-155

24/43

(42) İller bazında incelendiğinde de YEMEK SEPETİ’nin 2015-2020 yılları arasında

rekabetçi bir baskı ile karşılaşmadığı, yüksek pazar payını koruduğu ve/veya pazar

payını düzenli olarak yükselttiği ve neredeyse tekel olarak piyasada faaliyet gösterdiği

görülmektedir. Fakat 2019 ve 2020 yılında pazara yeni giriş yapan rakip teşebbüsler

ile pazarın bu yapısının değiştiği ve iller bazında YEMEK SEPETİ’nin pazar paylarının

2022 yılının ilk çeyreği itibarıyla (…..) ila (…..) aralığında seyrettiği tespit edilmiştir.

Ancak, söz konusu illerdeki tablo ile Türkiye geneli arasında kayda değer bir

farklılaşma tespit edilmemiştir. Üç büyük teşebbüsün pazar payları ufak oranlarda

farklılık arz etse de, pazardaki konumları aynıdır.

(43) Çevrim içi yemek siparişi/servisi platform hizmetleri pazarında faaliyet gösteren bir

firma için öncelikli hedef restoranları platforma üye yapmak ve geniş bir kullanıcı

portföyüne ulaşmaktır. Şüphesiz geniş bir restoran ağı, kullanıcının gözünde

platformu kullanılabilir ve çekici kılmaktadır. YEMEK SEPETİ ve rakiplerinin aktif

kullanıcı, anlaşmalı olduğu restoran sayıları ile zincir restoranların şube sayıları

aşağıdaki grafiklerde gösterilmiştir:

Grafik 1: Aktif Kullanıcı Sayıları24





(…..TİCARİ SIR…..)





Kaynak: 2019-3-079 sayılı Soruşturma Dosyası ve Teşebbüslerden elde edilen veriler.

(44) Grafik 1’de görüldüğü üzere, faaliyette bulundukları dönem boyunca hem YEMEK

SEPETİ’nin hem de pazarda öne çıkan rakipler olan GETİR YEMEK, TRENDYOL

YEMEK ve FUUDY’nin aktif kullanıcı sayısı sürekli bir artış göstermekte, fakat pazar

payları dikkate alınmayacak kadar küçük olan rakiplerin aktif kullanıcı sayıları 2019

yılı sonrasında sürekli olarak düşmektedir. Fakat oransal olarak bakıldığında rakip

platformların aktif kullanıcı sayılarındaki artış, YEMEK SEPETİ’nin yaşadığı artışa

nazaran daha yüksek gerçekleşmiştir:

- YEMEK SEPETİ’nin kullanıcı sayısı 2019 yılında (…..) iken (…..) artışla 2020

yılında (…..) yükselmiştir. Aynı dönemde pazardaki faal rakip olan GETİR

YEMEK’in ise 2019 yılındaki kullanıcı sayısı (…..) iken (…..) artışla 2020 yılında

(…..) yükselmiştir.

- YEMEK SEPETİ’nin kullanıcı sayısı 2020 yılında (…..) iken 2021 yılında (…..)

artışla (…..) yükselmiştir. Aynı dönemde pazardaki faal rakip olan GETİR

YEMEK’in 2020 yılındaki kullanıcı sayısı (…..) iken (…..) artışla 2021 yılında (…..),

TRENDYOL YEMEK’in ise 2020 yılındaki kullanıcı sayısı (…..) iken (…..) artışla

2021 yılında (…..) yükselmiştir.25



24 Aktif kullanıcı sayıları ilgili yıl/dönemde en az bir başarılı sipariş vermiş kullanıcıları içermektedir.

YEMEK SEPETİ, GETİR YEMEK, Doyurunbeni.com ve Acıkınca.com’un kullanıcı sayıları hem internet

hem de uygulama kullanıcı sayıları esas alınarak hesaplanmıştır.

25 2022 yılı verileri, yıl tamamlanmadığı ve yanlış değerlendirmeye yol açacağı için ayrıca

değerlendirilmemiştir.

22-23/366-155

25/43







Grafik 2: YEMEK SEPETİ ve Rakiplerinin Anlaşmalı Olduğu Restoran Sayıları26





(…..TİCARİ SIR…..)





Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler.

(45) Anlaşmalı restoran sayılarına bakıldığında, YEMEK SEPETİ’nin kapsadığı restoran

sayısının rakipleri tarafından yakalandığı, pazara 2019 ve 2020 yıllarında giriş yapan

teşebbüslerin hızla anlaşmalı oldukları restoran sayısını arttırdıkları fark edilmektedir.

Bu kapsamda, 2019 yılında pazara giriş yapan GETİR YEMEK’in iki yıllık süre

içerisinde 2021 yılı için (…..) restoran ile anlaşma sağladığı, böylelikle YEMEK

SEPETİ’nin anlaşmalı olduğu (…..) restoran sayısının (…..); 2022 yılının ilk çeyreği

için ise (…..) restoran ile anlaşma sağladığı ve YEMEK SEPETİ’nin anlaşmalı olduğu

(…..) restoran sayısının (…..) görülmektedir. 2020 yılında pazara giriş yapan

TRENDYOL YEMEK incelendiğinde ise bir yıllık süre içerisinde 2021 yılı için (…..)

restoran ile anlaşma sağladığı, böylelikle YEMEK SEPETİ’nin anlaşmalı olduğu (…..)

restoran sayısına kıyasla (…..) oranında bir ağa sahip olduğu; 2022 yılının ilk çeyreği

için ise (…..) restoran ile anlaşma sağladığı ve YEMEK SEPETİ’nin anlaşmalı olduğu

(…..) restoran sayısına kıyasla (…..) oranında bir ağa sahip olduğu görülmektedir.



Grafik 3: YEMEK SEPETİ ve Rakiplerinin Anlaşmalı Olduğu Zincir Restoran Şube Sayıları





(…..TİCARİ SIR…..)





Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler.

(46) Anlaşmalı olunan zincir restoran şube sayılarına bakıldığında ise, YEMEK SEPETİ’nin

2020 yılı için en yakın rakibinin yaklaşık (…..) katı olmasına rağmen devam eden

yıllarda bu üstünlüğünü kaybetmiş olduğu ve rakipleri tarafından (…..)

anlaşılmaktadır. Bu kapsamda;

- 2020 yılı için YEMEK SEPETİ (…..) zincir restoran şubesi ile, GETİR YEMEK

(…..) zincir restoran şubesi ile, TRENDYOL YEMEK (…..) zincir restoran şubesi ile

anlaşma sağlamıştır,

- 2021 yılında rakipler (…..), 2021 yılı için YEMEK SEPETİ (…..) zincir restoran

şubesi ile, GETİR YEMEK (…..) zincir restoran şubesi ile, TRENDYOL YEMEK

(…..) zincir restoran şubesi ile anlaşma sağlamıştır,

- 2022 yılının ilk çeyreği itibarıyla pazar lideri konumundaki YEMEK SEPETİ,

anlaşmalı olduğu zincir restoran şube sayısında (…..) düşmüştür. 2022 yılının ilk

çeyreği için YEMEK SEPETİ (…..) zincir restoran şubesi ile, GETİR YEMEK (…..)

zincir restoran şubesi ile, TRENDYOL YEMEK ise (…..) zincir restoran şubesi ile

anlaşma sağlamıştır.



26 Restoran sayılarına ilişkin veriler; zincir restoran, birkaç şubeli restoran ve tek şubeli restoran

markalarından her biri bir adet olacak şekilde hesaplanmıştır. Başka bir ifadeyle zincir restoranların ve

birkaç şubeli restoranların şube sayıları dâhil değildir.

22-23/366-155

26/43

(47) İlgili piyasada bir platformun ticari başarısını tek başına bu platformun ağına dâhil

ettiği restoranların sayısı ile ilişkilendirmek doğru değildir. Platformların, özellikle de

yerleşik teşebbüsün rakibi konumunda olanların, kullanıcı tabanını genişletebilmek

için tüketicilerin sıkça tercih ettiği ve bilinilirliği yüksek zincir restoranları ağlarına dâhil

etmesi büyük önem arz etmektedir. Aşağıdaki tabloda, kullanıcılar tarafından en fazla

talep gördüğü düşünülen ve marka bilinirliği yüksek bazı zincir restoranların, şube

sayısı bakımından kaçının hangi platformlarla anlaşmalı olduğu bilgisi sunulmaktadır.



Tablo-10: Platformlarla Anlaşmalı Olan Zincir Restoran Şubesi Sayısı (2022 Mart Ayı)

Restoranlar

YEMEK

SEPETİ

GETİR

YEMEK

TRENDYOL

YEMEK

Doyurun

beni.

com

Acıkınca.

com

Mekan.

com

LEZZET

ANKARA

FUUDY

Komagene (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Oses Çiğ Köfte (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Domino’s (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Burger King (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Popeyes (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Paşa Döner (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Pasaport Pizza (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

McDonald’s (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

KFC (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Ekrem Coşkun (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Usta Dönerci (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Levent Börek (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Öncü Döner (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Terra Pizza (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Little Caesars (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Tavuk Dünyası (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Mado (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Pizza Lazza (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Arby’s (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Usta Pideci (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Pizza Bulls (…..) (…..)27 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Sbarro (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Papa John’s (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Pizza Hut (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Subway (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Pidem (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Köfteci Yusuf (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler

(48) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, hem YEMEK SEPETİ’nin hem de rakiplerinin

Türkiye’de yaygın bir ağa ve bilinirliğe sahip olan söz konusu restoranlar ile işbirliğinin

olduğu ve (…..) bakımından dikkate değer farklar olmadığı anlaşılmaktadır.

(49) Yukarıda yapılan açıklamalar dikkate alındığında, pazara girişlerde özellikle son

yıllarda bir artışın olduğu, bu teşebbüslerin bazılarının faaliyetlerini devam ettirecek

şekilde başarılı olamadıkları ve pazardan çıktıkları görülmektedir. Fakat pazardaki

faaliyetlerini sürdürerek pazardan pay elde eden teşebbüslerin, pazar lideri

konumundaki YEMEK SEPETİ ile rekabet edebildiği değerlendirilmektedir.







27 (…..)

22-23/366-155

27/43

I.5. Hakim Durumun Kötüye Kullanmasına İlişkin Değerlendirme

(50) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ilk fıkrasında, “Bir veya birden fazla teşebbüsün

ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim

durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte

davranışlar ile kötüye kullanması” yasaklanmakta ve maddenin ikinci fıkrasında da

örnek niteliğinde kötüye kullanma halleri sayılmaktadır. Bu doğrultuda dosya

kapsamında incelenen iddialara konu eylemlerin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin

ihlaline yol açıp açmadığının değerlendirilmesi gerekmekte olup her bir iddiaya ilişkin

değerlendirmeye aşağıda sırasıyla yer verilmektedir.

I.5.1. YEMEK SEPETİ’nin Fiili Münhasırlık ve EKM Şartı Uyguladığı İddiasına

İlişkin Değerlendirme

(51) Dosya kapsamında incelenen hususların başında, YEMEK SEPETİ’nin, üye

restoranların rakip platformlar ile çalışması ya da rakip platformlara daha avantajlı

şartlar sunması halinde YEMEK SEPETİ’nin restoranların (i) arama sonuç

sayfalarında görünürlüklerini azaltma veya aşağı sıralara itme, (ii) puanlarını düşürme

veya yüksek puanlarını yansıtmama, (iii) reklam mecralarını kullandırmama veya

yüksek fiyatla kullandırma şeklindeki uygulamalar ile cezalandırabildiği iddiası yer

almaktadır. YEMEK SEPETİ’nin çeşitli uygulamalarla restoranların rakip platformlarla

çalışmasını engellediği iddiası fiili münhasırlık kapsamında incelenebilecekken;

restoranların rakip platformlarda daha avantajlı koşullar sunmasını söz konusu

uygulamalar aracılığıyla engellediği iddiası ise EKM şartı kapsamında ele

alınabilecektir.

I.5.1.1. Münhasırlık Uygulamalarına İlişkin Genel Çerçeve

(52) Münhasır anlaşmalar terimi genel olarak, üst pazardaki bir sağlayıcının ürünlerinin bir

dağıtıcı ya da perakendeciye, benzer rakip ürünleri satmaması koşuluna bağlanarak

satılmasını ifade eden düzenlemeler için kullanılmaktadır. Dijital pazarlar bakımından

ise münhasırlık uygulamaları, platformun bir satıcının münhasıran (veya büyük

ölçüde) kendi platformunda satış veya işlem yapmasını talep etmesi suretiyle ortaya

çıkmaktadır.

(53) Münhasırlık uygulamalarının dijital piyasalarda daha detaylı bir şekilde incelenmesi

önem arz etmektedir. Bu durumun nedenlerinden biri, çok taraflı pazarların, pazarda

bir veya birkaç teşebbüsün kalmasına yol açacak şekilde evrilme (tipping) eğiliminde

olmasıdır. Ağ etkileri yeterince güçlü olduğunda, kullanıcılar en fazla sayıda

kullanıcının bulunduğu ağa yönelmekte ve bu durum da platformu daha çekici hale

getirmektedir. Bir platform, pazar gücünü arttırmak için münhasırlık uygulamaları

yoluyla kullanıcıların başka bir platforma geçiş davranışlarını sınırlayarak ağ etkilerini

güçlendirmeye çalışabilecektir. Zira münhasırlık uygulamaları, platformların belirli

sayıda kullanıcıya ulaşmasını garanti etmeye hizmet etmekte ve bu durum ise

hizmetin platformun diğer tarafındaki kullanıcılara sağladığı değere katkıda

bulunmaktadır. Bu tür münhasırlık anlaşmaları, aynı zamanda bir kullanıcının birden

fazla platformda bulunma (multi-homing) veya platformlar arasında geçiş yapma

güdüsünü de sınırlamaktadır.28 Bu durum ise pazara giriş engellerinin

oluşturulmasına, pazarda var olan giriş engellerinin güçlendirilmesine ve rakip

teşebbüslerin yeterli satıcıya ve dolayısıyla tüketiciye ulaşamayarak pazardan

dışlanmasına neden olabilmektedir.



28 Competition and Consumer Commission of Singapore, E-commerce Platforms Market Study, 2020,

s. 70-71.

22-23/366-155

28/43

(54) Platformların, sözleşmesel olarak, ya da ödül/ceza uygulamaları ile fiili olarak

satıcıların farklı platformlarla çalışmalarını engellemesi mümkün olabilmektedir.

Örneğin, platformların, sadakat indirimleri, trafik kaynağı desteği, sübvansiyonlar gibi

teşviklerin kullanılması yoluyla çoklu erişimi kullanıcılar için daha az çekici hale

getirilebilmeleri mümkündür.29 Diğer taraftan platformların, trafik kısıtlamaları,

sıralamada geriye düşürme, platforma erişimin engellenmesi gibi cezai tedbirler

alması da fiili münhasırlığa yol açabilmektedir.30

(55) Bununla birlikte münhasırlık uygulamaları, her durumda ihlal olarak

değerlendirilmemekte, yaratabileceği etkinlik kazanımları ile bedavacılık ve vazgeçme

problemlerinin önlenmesinde önemli bir rol oynayabileceği kabul edilmektedir.

Geleneksel pazarlarda sağlayıcı, perakendeciye bir promosyon yatırımı yaptığında bu

promosyon aynı zamanda onun rakiplerini de perakendeciye çekeceğinden

sağlayıcılar arasında bedavacılık problemi oluşabilecektir. Vazgeçme problemi ise

sözleşmeye veya ticari ilişkiye özgü yatırımlar söz konusu olduğunda ortaya çıkacak;

anlaşma sonrasında sağlayıcı, bayiye yaptığı yatırımı amorti edemeyeceğinden

yatırım yapmaktan vazgeçecektir. Böyle durumlarda rekabet etmeme

yükümlülüğünün getirilmesi ilgili sorunları ortadan kaldırabilecektir.31 Ancak yukarıda

aktarıldığı üzere, bu münhasırlık uygulamalarının hâkim durumdaki bir platform

tarafından kullanılmasının, rakiplerin pazara girişini veya büyümesini etkilemesi de

mümkündür. Bu itibarla, münhasırlık uygulamalarının her olayın belirli gerçekleri ve

koşulları göz önünde bulundurularak rekabet üzerindeki olası etkilerinin analizi önem

arz etmektedir.

I.5.1.2. EKM Şartına İlişkin Genel Çerçeve

(56) EKM şartı, temel olarak bir sağlayıcının müşterisine bir başka müşteriye daha

avantajlı şartlar sunmayacağını temin etmesini ifade etmektedir. Geleneksel EKM

şartları ile çevrim içi EKM şartları arasındaki ayrıma dikkat etmek gereklidir.

Geleneksel EKM şartı, teşebbüsün kendi taraf olduğu alım/satım işleminin fiyatını

düzenlemeyi amaçlarken, çevrim içi EKM şartı32, teşebbüsün tarafı olmadığı bir başka

ticari işlemdeki fiyatları disipline etmeyi amaçlamaktadır. Diğer deyişle, çevrim içi

pazarlarda EKM şartları, teşebbüslerin kendi platformları üzerinde diğer platformlar

veya sağlayıcının kendi internet sitesi gibi diğer kanallarda fiyat ve/veya diğer unsurlar

bakımından en avantajlı tekliflerin sunulmasını sağlamak için kullanılmaktadır.

(57) Çevrim içi EKM şartları özellikle;

 Odak noktasının, aracının (genellikle platformun) sağlayıcıdan aldığı fiyattan

ziyade sağlayıcının ürünün sunulduğu diğer satış kanallarındaki (diğer

platformlar veya direkt satış kanalları gibi) fiyat üzerinde olması,

 Nihai müşterilere sunulan fiyata karar vericinin, sağlayıcının kendisi olması,

 Sağlayıcının nihai müşterilere doğrudan da satış yapabilmesi, dolayısıyla

sağlayıcı ile platform arasında bir rekabetin söz konusu olabilmesi,



29 Competition and Consumer Commission of Singapore, E-commerce Platforms Market Study, 2020,

s. 70.

30 https://www.lexology.com/library/detail.aspx?g=cd45a02f-c408-4715-bb6c-3c96f109f2f4, Erişim

Tarihi:15.09.2021.

31 Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz, para 121.

32 Retail (price) most favored nation/customer, platform most favored nation/customer, across platform

parity agreements (APPA) gibi şekillerde de anılmaktadır.

22-23/366-155

29/43

 Aracının (örneğin platformun) sağlayıcıdan daha fazla pazar gücüne sahip

olabilmesi

açılarından geleneksel EKM şartlarından farklılaşmaktadır.33

(58) Çevrim içi dünyadaki uygulamasında EKM şartları, kapsam ve etkisi bakımından yine

iki sınıfa ayrılmaktadır. Dar EKM, platform üzerinde yayımlanan fiyatların ve bazı

tanımlara göre fiyat dışı unsurların sağlayıcının kendi internet sitesinde

yayımlanandan daha dezavantajlı olmamasını sağlamaktayken; geniş EKM, benzer

korumayı rakip platformları ve/veya çevrim dışı kanalları da içermek üzere her türlü

kanalda sağlayarak daha geniş bir kapsama yaymaktadır. Ancak geniş ve dar

EKM’nin kapsamı kullanılan satış ve pazarlama kanallarındaki farklılıklar sebebiyle

incelenen pazara göre farklılık arz edebilmektedir.

(59) Mevcut dosya kapsamında dar EKM, sağlayıcının paket servis/evlere serviste kendi

işyerine ait tüm kanallarında uygulanan her türlü kampanya, promosyon, fiyat, ürün ve

diğer içerikli kampanya çalışmalarının YEMEK SEPETİ platformunda da

uygulanmasını sağlayan şartları; geniş EKM şartları ise, söz konusu kısıtlamaların

rakip platformları da içerek şekilde uygulanmasını ifade etmektedir. Dosya

kapsamında esas şikâyet konusunu YEMEK SEPETİ’nin çeşitli uygulamalar yoluyla

rakip platformlara daha avantajlı şartlar sunulmasını engellemesi hususu oluşturduğu

için temel olarak geniş EKM şartlarına odaklanılmıştır.

(60) Hem rekabetçi hem rekabete aykırı etkilerinin bulunması sebebiyle, EKM şartlarının,

şartın kapsamı, uygulanma şekli, tedarik zincirinin farklı seviyelerindeki rekabet

seviyesi, pazarın özellikleri, tarafların pazardaki konumlarına göre incelenmesi

gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Gerek öğreti gerekse içtihatla bu şart doğrudan ihlal

sayılmamış, şartın etkilerinin olay bazında değişkenlik arz ettiği kabul edilmiştir. Bu

sebeple, EKM içerikli davalar dikkatli bir inceleme ve denge analizi gerektirmektedir.

I.5.1.3. YEMEK SEPETİ’nin Restoran Yorum ve Puanlamalarına İlişkin

Uygulamaları

(61) Bu konudaki iddiaların temelini, YEMEK SEPETİ’nin platformunda yayınladığı

restoran yorum ve puanlarının, YEMEK SEPETİ tarafından zincir restoranlar

bakımından avantajlı hale getirilerek, tekil restoranlar bakımından ise tehdit/baskı

unsuru olarak kullanılarak restoranların diğer platformlarla çalışmalarının veya diğer

platformlara daha avantajlı şartlar sunmalarının engellendiği hususu oluşturmaktadır.

(62) Dosya kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemelerde zincir ya da tekil herhangi

bir restorana münhasırlık ya da alternatif kanallarda daha avantajlı şart sunmama

karşılığında puan ya da yorumlar üzerinden bir avantaj sunulduğuna ya da baskı

uygulandığına işaret eden herhangi bir belge elde edilmemiştir.

(63) Yerinde incelemede ayrıca söz konusu iddialar çerçevesinde YEMEK SEPETİ’nin

algoritma ve kod yapıları incelenmiş, Rekabet Kurumu Bilişim Teknolojileri Dairesi

Başkanlığının söz konusu yerinde inceleme sonucu elde edilen bilgi/bulgular

çerçevesinde hazırladığı görüş yazısında;

 Puan ve yorum yapma seçeneğinin ancak siparişin geçerli olduğu durumlarda

mümkün olduğu, sipariş iptali gerçekleşmiş ise kullanıcının ilgili siparişe yorum



33 European Commission-VBER studies, Support Studies for the Evaluation of the VBER: Support

Study and Study on Consumer Purchasing Behaviour in Europe : Final Report. (Publications Office

2020) 93 "https://data.europa.eu/doi/10.2763/771951" Erişim Tarihi: 09.05.2022.

22-23/366-155

30/43

yapamadığı ve sipariş verildikten (…..) puanlama ve yorum eklemenin mümkün

olduğu,

 Yorum bölümünde yalnızca (…..) yorumların yer aldığı, yorumların

yayınlanmadan önce kelime filtresinden geçirildiği, bu filtrenin küfür, anlamsız

kelime/yorum, siyasi ifade gibi ifadeleri filtrelediği,

 (…..) yorumun yayına alınabilmesine olanak sağlayan bir yapının kurulduğu,

ayrıca yorumlarda hız, servis veya lezzet kategorilerinden herhangi birinden

(…..),

 Yazılım ve veri tabanları üzerinde yapılan incelemede, (…..) tespit edildiği

belirtilmiştir.

(64) YEMEK SEPETİ’nden, restoranlara yönelik kullanıcı yorumlarının onay süreci, yorum

süzgecinin işleyişi ve bu süreçte dikkate alınan tüm politikalara ilişkin bilgi talep

edilmiştir. YEMEK SEPETİ tarafından, yorum yapma seçeneğinin YEMEK

SEPETİ'nden sipariş veren ve siparişini teslim alan her kullanıcıya deneyimini

değerlendirmesi için sunulduğu, kullanıcıya teslim edilen yemeği ve/veya sunulan

hizmeti niteleyen yorumların yayınlanmasında, yayına uygun olmayan bir ifade içerip

içermediğinin belirleyici olduğu, yayın kriterlerinin hiçbir kullanıcı ve restoran için

farklılık göstermediği belirtilmiştir. (…..).

(65)



(…..TİCARİ SIR…..)





(66)



(…..TİCARİ SIR…..):



Şekil 1: YEMEK SEPETİ Kullanıcı Yorumları Yayınlanma Süreci



(…..TİCARİ SIR…..)





(67) Yerinde incelemede elde edilen belgelerin de söz konusu açıklamaları doğrular yönde

olduğu tespit edilmiştir. Yerinde incelemede yorum sürecinde dikkate alınan filtreleme

kelimelerini içeren Excel belgesi incelenmiş, yorum sürecinde filtreye takılan

kelimelerin genel olarak (…..) veya (…..) içeren kelimelerden oluştuğu ve söz konusu

filtrelenen kelimelerin yukarıda sayılan yayına uygun olmayan içerik örneklerini ihtiva

ettiği görülmüştür.

(68) Ayrıca, yerinde incelemede (…..) gibi kullanıcılar tarafından sıkça kullanılabileceği

düşünülen kelimelerde filtreleme sisteminin nasıl çalıştığını gözlemlemek amacıyla bu

kelimeleri içeren yorumlara karşı alınan aksiyonları içeren iki Excel belgesi alınmıştır.

22-23/366-155

31/43

İlgili belgelerde, zincir restoranlara yönelik olumsuz yorumların da yukarıda sayılan

yayına uygun olmayan içerikleri ihtiva ettiğinin anlaşılması üzerine editörler tarafından

yorumdan kaldırıldığı örneklerin olduğu, bunun yanı sıra zincir restoranlara ilişkin

olumsuz yorumların da yayınlandığı görülmüştür.

(69) Ek olarak yerinde incelemelerde elde edilen Belge-18/7-10 ve Belge-18/11-12’de,

“(…..)” yetkilileri tarafından yorumların silinmesine ilişkin talepte bulunulduğu

görülmektedir. YEMEK SEPETİ’nin “(…..)”tan gelen talebe karşılık kullanıcı

yorumundan yalnızca argo kelimeleri çıkartarak yorumu güncellediği, “(…..)” gelen

talebe karşılık ise yorumun herhangi bir uygunsuz içerik içermediğini belirterek

yorumu yayınladığını belirttiği, restoranın isterse kullanıcı yorumuna yanıt

yazabileceği şeklinde yönlendirme yaptığı anlaşılmaktadır. Söz konusu belgeler,

YEMEK SEPETİ’nin kullanıcıların zincir restoranlara yapmış olduğu olumsuz

yorumları da yayınladığını örneklendirmek suretiyle ortaya koymaktadır.

(70) Başvuru sahibi tarafından, YEMEK SEPETİ tarafından siparişin restoran tarafından

taahhüt edilen sürede getirilmediği durumda, müşteriler siparişi iptal ettiğinde ya da

başka bir sebep ile üye restoran tarafından sipariş iptal edildiğinde, tüketicinin iptal

edilen siparişi ile ilgili yorum yapmasına izin verilmediği, böylece tüketicilerin zincir

restoranlarla ilgili olumsuz tecrübelerine dair yorum yapmalarının engellendiği ileri

sürülmüştür. Ancak gerek YEMEK SEPETİ tarafından dile getirilen hususlar gerekse

yerinde inceleme esnasında elde edilen bulgular göz önünde bulundurulduğunda,

yorum yapma ve puan verme seçeneğinin zaten YEMEK SEPETİ'nden sipariş veren

ve siparişini teslim alan kullanıcılar için mümkün olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla,

tekil veya zincir ayrımı gözetmeksizin tüm restoranların puanlamasında farklı kriterin

dikkate alındığına yönelik bir bulgu elde edilememiştir.

(71) Yerinde incelemede teşebbüs tarafından iptal edilen siparişlere ilişkin olarak

restoranların internet erişiminde bir problem olmaması ile birlikte restoran dikkatsizliği

sebebi ile gecikme yaşanmasının önüne geçmek amacıyla sipariş alımının ardından

(…..) belirtilmiştir. Ayrıca, yerinde incelemede elde edilen Belge-17/73-84’ten, bir

siparişin iletilmesinin üzerinden (…..) bir süre geçtiğinde siparişin ret veya iptal

edilmesi halinde YEMEK SEPETİ tarafından “Restoran, siparişi aldıktan XX dakika

sonra bu siparişi gönderemeyeceğini iletmiştir. (Bu yorum Yemek Sepeti tarafından

otomatik yapılmıştır)” şeklinde otomatik yorum oluşturulduğu anlaşılmıştır.

(72) Bu uygulamalardan, restoranın kullanıcı talebine yeterli sürede yanıt sağlamaması

halinde siparişin iptal edilmesinin kullanıcı mağduriyetini engellemeye (ve ayrıca

gerek platformun gerekse restoranın itibarını korumaya) yönelik makul bir adım

olduğu anlaşılmaktadır. Siparişin iptal edilmesi halinde otomatik yorum yayınlanması

ise hem restoranların siparişi geciktirmesi sebebiyle kullanıcının siparişi iptal ettiğini

objektif şekilde platforma yansıtmasını sağlamakta, hem de kullanıcının kullanmadığı

ürün, almadığı hizmet için hız, lezzet gibi konularda puanlama yapmasını

engellemektedir. Aksi bir senaryoda, iptal edilen siparişe ilişkin kullanıcı yorumunun

açık olmasının hem üyenin esasında ilgili ürün ya da hizmeti kullanmaması sebebiyle

kullanıcı yorumu uygulamasının doğası ile örtüşmeyebileceği, hem de yemek sipariş

vermeyen veya verdiği siparişi teslim almayan müşterilerin platform üzerinden yorum

yapmasına imkân tanınmasının, suiistimale açık bir uygulamaya dönüşebileceği

değerlendirilmektedir.

(73) Öte yandan, puanlamaya ilişkin iddialar bakımından yerinde incelemenin yazılım,

algoritma/teknik kısmının değerlendirmesini içeren Rekabet Kurumu Bilişim

Teknolojileri Dairesi Başkanlığı görüşünde;

22-23/366-155

32/43

(…..)

ifade edilmiştir.

(74) Konuya ilişkin olarak YEMEK SEPETİ’nden restoranlara yönelik olarak kullanıcıların

sağladıkları puanların, restoran puanın hesaplanmasında nasıl dikkate alındığına

ilişkin bilgi talep edilmiş, YEMEK SEPETİ tarafından;

(…..)

belirtilmiştir.

(75) Bu doğrultuda, yerinde incelemede elde edilen bulgular ile YEMEK SEPETİ’nin

restoran puanlamasının 150 tekil kullanıcının puanının aritmetik ortalamasının

alınarak hesaplandığı beyanı birbirini doğrular niteliktedir. Buna göre, başvuru

sahibinin, zincir restoranlardan aldığı hizmete dair tüketicilerin verdiği düşük puanların

ilgili restoranın toplam restoran puanlamasında hesaplanmaya dâhil edilmediği

yönündeki iddiasını destekler bir bulguya ulaşılmamıştır.

(76) Bununla birlikte yerinde incelemede elde edilen ve YEMEK SEPETİ çalışanları

arasında geçtiği anlaşılan bir görüşmede,

“(…..)” 34

şeklinde ifadeler geçmektedir. Söz konusu belgeden, bir restoranın bazı şubelerine

YEMEK SEPETİ’ndeki puanlarını yapay yollarla arttırmak için teklifler geldiği, ancak

YEMEK SEPETİ yetkililerinin bu duruma karşı çıktığı ve bu tür durumların YEMEK

SEPETİ tarafından tespit edileceğini dile getirerek konuya ilişkin olarak restoranın

bilgilendirilmesi için bir sunum hazırlanmasını istediği anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda

ilgili belgenin de, YEMEK SEPETİ’nin restoran yorum ve puanlarına yapay bir

müdahaleye izin verdiği iddiasını doğrulayacak nitelikte olmadığı değerlendirilmiştir.

(77) İlaveten YEMEK SEPETİ tarafından restoranların satıcı portalına girdiklerinde yorum

ve puanlarını inceleyebilmeleri için bir bilgilendirme alanı bulundurulduğu ve söz

konusu bilgilendirme alanında yorumlar ve puanlara ilişkin tüm aşamaların üye

işyerlerinin bilgisine sunulduğu, yorum ve puanlama süreçleri, değerlendirme kriterleri

ve teknik tüm ayrıntılar hakkında üye restoranların bilgilendirildiği ifade edilmiştir. Söz

konusu bilgilerin, üye restoranlarla satıcı portalı üzerinden erişebilecekleri “soru-

cevap” ekranında paylaşıldığı, bununla birlikte üye işyerlerine yorum ve puan

süreçlerine ilişkin olarak canlı destek sağlanabildiği dile getirilmiştir. Bu kapsamda

yerinde incelemede elde edilen Belge-17/73-84’te yorum ve puanlamaya ilişkin olarak

restoranları bilgilendirmek amacıyla kapsamlı bir “soru-cevap” metni hazırlandığı

görülmüştür. Bu noktada YEMEK SEPETİ tarafından restoranlara, kullanıcı yorum ve

puanlamasına, puanlamanın nasıl hesaplandığına, hangi puanlamaların bu

hesaplamaya dâhil edildiğine, hangi tür yorumların yayınlanamayacağına, yorumlara

karşılık restoranın atabileceği adımlara ilişkin detaylı bilgi sağlanmasının amaçlandığı

söylenebilecektir.

(78) Ayrıca dosya kapsamında, başvuru sahibine iddia konusu uygulamalarla karşılaşan

restoranlar sorulmuş, bu çerçevede başvuru sahibinin ismini verdiği, iddia konusu

uygulamalara maruz kaldığını iddia ettiği restoranlar ya da kendisi için kilit konumda

olduğunu belirttiği zincir restoranları ihtiva eden 18 restorana; “Yemek Sepeti rakip

platformlarla çalışmanızı, restoran puanını düşürme ya da yükseltmeme gibi yollarla

cezalandırmakta mıdır?” sorusu yöneltilmiş, YEMEK SEPETİ’ne ek olarak başvuru



34 Belgedeki vurgu raportörler tarafından eklenmiştir.

22-23/366-155

33/43

sahibi GETİR YEMEK platformu ile de çalışan söz konusu restoranların tamamı

YEMEK SEPETİ tarafından bu şekilde bir uygulamanın yapılmadığını dile getirmiştir.

(79) Sonuç olarak, yerinde incelemede elde edilen bulgular, YEMEK SEPETİ’nden gelen

yanıtlar ve restoran görüşleri bütüncül bir şekilde değerlendirildiğinde, YEMEK

SEPETİ’nin platformunda yer verdiği kullanıcı yorum ve puanları aracılığıyla

restoranların rakip platformlarla çalışmasına veya rakip platformlara daha avantajlı

koşullar sunmasına engel teşkil ede(bile)cek uygulamalarda bulunmadığı kanaatine

ulaşılmıştır.

I.5.1.4. YEMEK SEPETİ’nin Platformunda Yer Alan Reklam Alanlarına ilişkin

Uygulamaları

(80) Dosya konusu diğer bir iddia ise YEMEK SEPETİ'ndeki reklam alanlarının özellikle

zincir restoranlar bakımdan kritik öneme sahip olduğu ve YEMEK SEPETİ'nin,

bünyesinde yer alan restoranların rakip platformlarla çalışması veya rakip platformlara

daha avantajlı şartlar sunması halinde, YEMEK SEPETİ tarafından bu alanlar için

normal şartlarda talep edebileceğinden daha fazla bedel talep edilebileceği ya da bu

alanların çeşitli gerekçeler gösterilerek kendilerine kullandırılmayacağı endişesinin

söz konusu restoranlarca taşınabileceği yönündedir. Her ne kadar söz konusu

iddiaların açık birer şikâyetten ziyade somut bir uygulamaya dayanmayan genel bazı

ihtimallerden ibaret olduğu izlenimi edinilse de, başvuru sahibine yöneltilen sorularla

söz konusu iddialar daha somut hale getirilmeye çalışılmıştır.

(81) YEMEK SEPETİ tarafından; platform üzerinde görünürlüklerini ve siparişlerini

artırmak isteyen tüm restoranların ve zincir markaların reklam çalışmalarında

bulunabildiği, YEMEK SEPETİ’nin restoranların ve zincir markaların (…..) söz konusu

reklam alanlarından gelir elde ettiği belirtilmiştir. YEMEK SEPETİ platformunda

restoranların reklam verebileceği beş adet reklam alanı bulunmakta olup YEMEK

SEPETİ tarafından sunulan bilgilere göre söz konusu reklam türleri ve işleyişlerine

aşağıda yer verilmiştir:

(…..)35

(…..)36

(82) Dosya kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemelerde Bilişim Teknolojileri Dairesi

Başkanlığı tarafından YEMEK SEPETİ’nin reklam alanlarına ilişkin algoritma ve

yazılım kodları incelenmiş, bu kapsamda YEMEK SEPETİ’nin “TOP 5” adı verilen

reklam alanına ilişkin olarak;

(…..)

tespit edilmiştir. Benzer şekilde YEMEK SEPETİ uygulamasında ve internet sitesi

üzerinde ana sayfada bulunan “Carousel” adı verilen reklam alanlarına ilişkin yapılan

incelemede ise;

(…..)

tespit edilmiştir. Bu doğrultuda yukarıda yer verilen reklamların YEMEK SEPETİ

tarafından dile getirilen işleyiş şekli ile yerinde incelemeden elde edilen bulgular

birbiriyle örtüşmüştür.



35 YEMEK SEPETİ tarafından, 2022 yılında gerçekleştirilmesi planlanan altyapı güncellemesi

sonrasında bu reklam alanının durdurulacağı belirtilmiştir.

36 YEMEK SEPETİ tarafından, 2022 yılında gerçekleştirilmesi planlanan altyapı güncellemesi

sonrasında e-posta satışının ve faturalandırılmasının durdurulacağı belirtilmiştir.

22-23/366-155

34/43

(83) Keza, mevcut dosya kapsamında başvuru sahibi tarafından adı verilen tekil ve zincir

toplam 18 restorana “Yemek Sepeti rakip platformlarda daha avantajlı şartlar

sunmanızı reklam alanlarını kullandırmama ya da yüksek fiyatla kullandırma gibi

yollarla cezalandırmakta mıdır?” sorusu yöneltilmiş, GETİR YEMEK platformu ile de

çalışmakta olan söz konusu restoranların tümü YEMEK SEPETİ’nin bu şekilde bir

uygulamasının olmadığını ifade etmiştir. Bu doğrultuda, başvuru sahibinin iddiası,

adını verdiği restoranlar tarafından teyit edilmemiştir.

(84) Ayrıca başvuru sahibi GETİR YEMEK tarafından; (…..) restoran zinciri

temsilcilerinden biri ile resmi olmayan bir görüşme yaptıkları, bu görüşmede YEMEK

SEPETİ’ne üye söz konusu (…..) zincirinin GETİR YEMEK ile de anlaşma

yapmasının akabinde YEMEK SEPETİ bünyesindeki reklam alanlarının (banner)

kullanımına yönelik kendisine sunulan tarifenin değiştirildiği, ancak YEMEK SEPETİ

banner alanlarının kullanımı için rakip firmalara sunduğu imkanların neler olduğunun

bilinmemesi, diğer bir ifadeyle, reklam alanı kullanımı standartlarının şeffaf bir şekilde

sunulmaması sebebiyle söz konusu (…..) zinciri temsilcisinin bahse konu tarife

değişikliğinin GETİR YEMEK ile anlaşma yapması sebebiyle olduğundan endişe ettiği

dile getirilmiştir.

(85) Yukarıda belirtildiği üzere, dosya kapsamında görüşüne başvurulan ve hâlihazırda

GETİR YEMEK ile de çalışmakta olan restoranların tamamı YEMEK SEPETİ’nin bu

şekilde bir uygulama içerisinde bulunmadığını ifade etmiştir. GETİR YEMEK’in söz

konusu iddiasını bir zincir (…..) restoranından aldığı duyuma/intibaya dayandırması

üzerine ayrıca aşağıdaki tabloda YEMEK SEPETİ ve GETİR YEMEK’in 2022 yılının

Mart ayı itibarıyla anlaşmalı olduğu 50 adet ve üzeri şubeye sahip olan zincir (…..)

restoranlarının şube sayısı incelenmiştir:37



Tablo-11: Platformlarla Anlaşmalı Olan Zincir (…..) Restoranı Şubesi Sayıları (2022 Mart Ayı)

(…..) Restoranları GETİR YEMEK YEMEK SEPETİ

(…..) (…..) (…..)

(…..) (…..) (…..)

(…..) (…..) (…..)

(…..) (…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..) (…..)

(…..) (…..) (…..)

(…..) (…..) (…..)

(…..) (…..) (…..)

Toplam (…..) (…..)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler.

(86) İlgili tabloda, GETİR YEMEK’in, “(…..)” restoranı haricindeki bütün zincir (…..)

restoranları bakımından YEMEK SEPETİ’nden daha fazla şube ile işbirliği içinde

olduğu görülmektedir. “(…..)” ise 01.04.2022 tarihi itibarıyla GETİR YEMEK ile

çalışmaya başladığını dile getirmiştir. Bu kapsamda, fiiliyatta YEMEK SEPETİ’nin

reklam alanlarına ilişkin çeşitli uygulamaları yoluyla GETİR YEMEK’in, zincir (…..)

restoranları ile anlaşma yapmasını engelleyerek pazar kapamaya yol açtığını

destekleyecek herhangi bir emareden söz edilememektedir.



37 (…..)

22-23/366-155

35/43

(87) Sonuç olarak, dosya kapsamında yapılan tüm bu incelemeler sonucunda, YEMEK

SEPETİ’nin reklam alanlarının restoranlara tesisi konusunda EKM şartı ve/veya fiili

münhasırlığa yol açabilecek bir uygulama içerisinde olduğuna dair herhangi bir belge

veya bulguya rastlanmamış, bu yönde herhangi bir tespit yapılmamıştır.

I.5.1.5. YEMEK SEPETİ’nin Restoran Sıralamasına ve Siparişin Akmasına İlişkin

Uygulamaları

(88) Başvuru sahibi tarafından, YEMEK SEPETİ'nin, rakip platformlarda daha avantajlı

teklif sunması veya rakip platformlarda çalışması sonucu, restoranların arama sonuç

sayfasında alt sıralarda konumlandırılması/görünürlüklerinin azaltılması, teknik

gerekçeler öne sürülerek siparişlerinin sistemden akmamasına yol açılması gibi

yollarla restoranları cezalandırdığı ileri sürülmüştür.

(89) Bu kapsamda ilk olarak, YEMEK SEPETİ’nin restoranların listelendiği ekranda

restoranları sıralarken hangi parametreleri dikkate aldığı hususu önem

kazanmaktadır. Dosya kapsamında yapılan yerinde incelemede, YEMEK SEPETİ’nin

restoran sıralama algoritmaları incelenerek, YEMEK SEPETİ’nin sıralamaya

müdahale etmek, restoranları cezalandırmak ve/veya özellikle zincir restoranları

kayırmak suretiyle EKM şartı ve münhasırlığa yol açacak bir uygulama içerisinde olup

olmadığı hususunun incelenmesi amaçlanmıştır. Yapılan yerinde incelemenin bu

kısmına ilişkin olarak Bilişim Teknolojileri Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan

görüşte;

(…..)

ifade edilmiştir. Bu noktada YEMEK SEPETİ tarafından kullanıcılara “Restoran

Listele” butonunun tıklanması sonucunda indirime göre, restoran adına göre ve puana

göre şeklindeki üç ölçütten biri ile sıralama imkânının sağlandığı görülmektedir.

İlaveten yapılan yazılım incelemesinde, YEMEK SEPETİ uygulamasının yer aldığı

kod depolarında (code repository) arama yapıldığında bir restoran ismine, bir arama

terimine veya bir restorana özel olarak üst sıraya taşımaya (boosting) etki edecek

şekilde müdahale yapıldığına dair herhangi bir bulguya rastlanmamıştır.

(90) Şikâyet konusu iddialardan bir diğerini, YEMEK SEPETİ'nin teknik gerekçeler öne

sürerek siparişlerin sistemden akmasını engellediği ve bu yolla restoranların rakip

platformlara daha avantajlı koşullar sunmasını [veya rakip platformlarla çalışmasını]

cezalandırdığı hususu oluşturmaktadır. Bu çerçevede dosya kapsamında

gerçekleştirilen yerinde incelemede YEMEK SEPETİ yetkilileri tarafından, siparişlerin

restorana iletilme süreçlerine ilişkin olarak;

(…..)

ifade edilmiştir.

(91) Ek olarak, YEMEK SEPETİ’nden restoranların siparişlerinin sistemden akmaması gibi

bir durumun ya da sipariş sisteminde aksamaların yaşanması ihtimalinin mümkün

olup olmadığına ilişkin bilgi talep edilmiş, YEMEK SEPETİ tarafından cevaben;

(…..)

belirtilmiştir. Bu kapsamda özetle; YEMEK SEPETİ’nin restoranları sipariş alımına

kapatma durumunun; sipariş gönderiminde restoranlardan cevap alamadığı veya

restoranların sipariş iptalinin belirli bir oranın üzerine çıkması38 halinde gerçekleştiği



38 (…..)

22-23/366-155

36/43

ancak restoranların diledikleri zaman tekrar sipariş alımını başlatabildiği ifade

edilmiştir. Bu doğrultuda, yerinde incelemede YEMEK SEPETİ tarafından dile getirilen

hususların aksini gösterir bir bilgi/bulgu elde edilmemiştir. Kod deposunda yapılan

incelemede siparişlerin iletilmesinde teknik bir kesinti oluşturabilmek için kullanılan bir

yazılıma ve/veya sisteme rastlanmamıştır.

(92) Ayrıca, iddia konusu uygulamalara ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından adı verilen

tekil ve zincir toplam 18 restorana; “Yemek Sepeti rakip platformlarla çalışmanızı,

siparişlerinizi sistemsel/teknik gerekçelerle aksatmakla cezalandırmakta mıdır?” ve

“Yemek Sepeti rakip platformlarla çalışmanızı, arama sonuç sayfasındaki sıralamanızı

düşürerek cezalandırmakta mıdır?” soruları yöneltilmiş, GETİR YEMEK platformu ile

de çalışmakta olan söz konusu restoranların tamamı “hayır” yanıtını vermiştir. Söz

konusu iddianın esasında restoranların mağduriyetine yol açabilecek nitelikte olması,

ancak restoranlardan bu yönde bir şikâyet elde edilememesi, keza başvuru sahibinin

de bu yönde bir uygulamayla karşılaşan somut bir restoran adı ve/veya sipariş bilgisi

paylaşamaması, dolayısıyla iddianın soyut ve genel bir ihtimalden ibaret kalması

sebebiyle, bu iddiaya yönelik araştırma daha fazla genişletilmemiştir.

(93) Tüm bu değerlendirmeler doğrultusunda, YEMEK SEPETİ’nin restoranların

siparişlerini kapatmak ve/veya platform sıralamalarına müdahale etmek suretiyle rakip

platformlara daha avantajlı koşullar sunmalarını veya rakip platformlarla çalışmalarını

engellediğine ilişkin herhangi bir bulgu ve tespite ulaşılmamıştır.

I.5.2. YEMEK SEPETİ’nin Rakiplerin Faaliyetlerini Zorlaştırdığı İddiası

I.5.2.1. YEMEK SEPETİ’nin Komisyon Oranlarına İlişkin Uygulamaları ile

Rakiplerinin Faaliyetlerini Zorlaştırdığı İddiası

(94) Başvuruda, YEMEK SEPETİ'nin kişiselleştirilmiş hedefli sistemler ile restoranlar

arasında fiyat farklılaştırmasına giderek restoranların daha fazla Joker sunmasını

teşvik edecek şekilde yeni bir fiyatlama modeli oluşturduğu, restoranların ortalama

satış hacimleri dikkate alınarak farklılaşan komisyon oranları ile restoranlarla Joker

kampanyaları yapılabildiği, Joker uygulamasının bu şekilde kişiselleştirilmesi ve farklı

komisyon oranları ile ücretlendirilmesinin, hâlihazırda son derece yüksek olan

bağımlılık ilişkisini daha da güçlendirmekte olduğu ve restoranların alternatif

platformlar ile çalışmasının önünde engel teşkil ettiği ileri sürülmüştür.

(95) Kurulun 2021 tarihli YEMEK SEPETİ kararı çerçevesinde, YEMEK SEPETİ tarafından

çevrim içi yemek siparişi/servisi platform hizmetleri pazarında zorunlu Joker

uygulamasının kaldırılacağı ve gönüllü hâle getirileceği taahhüt edilmiş, söz konusu

taahhüt, Kurul tarafından kabul edilmiş, YEMEK SEPETİ tarafından zorunlu Joker

uygulamasının sonlandırıldığı teyit edilmiştir.

(96) Diğer taraftan şikâyet başvurusunda, YEMEK SEPETİ’nin restoranlara komisyon

indirimi uygulamak suretiyle bu uygulamayı teşvik ettiği dile getirilmiştir. Bu noktada,

komisyon oranlarının da söz konusu dosya kapsamında incelendiği, bu bakımdan

rekabetçi bir endişe tespit edilmediği belirtilmelidir. Bununla birlikte yine de YEMEK

SEPETİ’nden, anılan Kurul kararına konu soruşturma kapsamında incelenen dönemin

sonundan günümüze kadar olan dönem (2020-2022) için restoranlara uyguladığı

komisyon ile listeleme bedeli gibi platform hizmetleri kapsamında alınan diğer

ücretlerde bir değişiklik olup olmadığına ilişkin bilgi talep edilmiştir. YEMEK SEPETİ

tarafından ilgili dönemlerde platform hizmeti kapsamında alınan ücretlere ilişkin

aşağıdaki tablo sunulmuştur:

22-23/366-155

37/43

Tablo-12: 2020-2022 (İlk Çeyrek) Dönemi için YEMEK SEPETİ Platform Hizmet Bedelleri

Ücret Tipi Geçerli Olduğu Dönem Tutar/Oran

Listeleme Bedeli



2020/01 (…..)

2020/02 (…..)

2020/03 (…..)

2020/04 (…..)

2020/05 (…..)

2020/06 (…..)

2020/07 (…..)

2020/08 (…..)

2020/09 (…..)

2020/10 (…..)

2020/11 (…..)

2020/12 (…..)

2021 (…..)

2022 (ilk çeyrek) (…..)

Komisyon Bedeli



2020 (…..)

2021 (…..)

2022 (ilk çeyrek) (…..)

Kaynak: Teşebbüs tarafından sunulan bilgiler

(97) Yukarıda yer verilen tabloda da görülebileceği üzere, YEMEK SEPETİ tarafından

2020/4-2020/8 ve 2021-2022 (ilk çeyrek) dönemlerinde pandemi nedeniyle

restoranlara finansal destek amaçlı olarak restoranlardan listeleme bedeli alınmadığı

ifade edilmiştir. Bununla birlikte YEMEK SEPETİ’nin, 2020-2022 (ilk çeyrek)

döneminde, taahhüt kararına konu dönemden bu yana, komisyon oranlarında bir

değişiklik yapmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, YEMEK SEPETİ’nden restoranlara

yönelik komisyon oranlarında indirim uygulanıp uygulanmadığı, uygulanıyorsa şartları,

miktarı ve geçerli oldukları dönemler hakkında bilgi talep edilmiş, YEMEK SEPETİ

tarafından restoranlara yönelik komisyon oranlarında herhangi bir indirim yapılmadığı

belirtilmiştir.

(98) İlaveten, mevcut dosya kapsamında yapılan yerinde incelemede de YEMEK

SEPETİ’nin Joker uygulamasını teşvik edici herhangi bir uygulama içerisinde

olduğuna yönelik bir belge veya bulguya rastlanmamıştır. Bu değerlendirmeler

doğrultusunda şikâyetçinin konuya ilişkin iddiasını teyit eder nitelikte bir sonuca

ulaşılmamıştır.

(99) Başvuru sahibi tarafından komisyon oranlarına yönelik olarak dile getirilen başka bir

husus; sözleşmelerde yer verilmese de, zincir restoranlara verilen indirimlerin rakiple

çalışmama kaydı ile verildiği ya da zımnen böyle bir kabul üzerinden hareket edildiği

ve restoranların YEMEK SEPETİ'nin bu zımni kabulüne aykırı hareket etmesi

durumunda sözleşmedeki komisyon oranlarının takip eden dönemlerde yükselmesi

tehdidi altında kalacağına yönelik spekülatif hususların mevcut olduğuna ilişkindir.

(100) Yukarıdaki Tablo-12’den de görüldüğü üzere, 2020-2022 dönemleri arasında YEMEK

SEPETİ tarafından komisyon oranlarında herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. Bu

doğrultuda başvuruda yer alan iddianın gerçeği yansıtıp yansıtmadığını tespit etmek

amacıyla YEMEK SEPETİ ile rakiplerinin anlaşmalı olduğu restoran sayılarını ve

zincir restoranların şube sayılarını gösterir grafiklere bakıldığında, GETİR YEMEK’in

yıllar itibarıyla anlaşmalı olduğu restoran sayısını arttırdığı, (…..) görülmektedir.

Bunun yanı sıra, YEMEK SEPETİ ve rakip platformların, 2020 yılı Mart ayı itibarıyla

kullanıcılar tarafından en fazla talep gördüğü düşünülen ve marka bilinirliği yüksek

22-23/366-155

38/43

bazı zincir restoranlar nezdindeki anlaşmalı şube sayılarına bakıldığında, GETİR

YEMEK’in, kullanıcılar tarafından en fazla talep gördüğü düşünülen, marka bilinirliği

yüksek olan ve YEMEK SEPETİ’nin de anlaşmalı olduğu (…..) zincir restoranlarla

çalıştığı görülmektedir. İlaveten, GETİR YEMEK’in (…..) adet zincir restoran

bakımından (…..) anlaşmalı şube sayısına sahip olduğu görülürken, (…..) adet

restoranda ise (…..) sayıda anlaşmalı şubeye sahip olduğu anlaşılmaktadır.

(101) Tüm bu değerlendirmeler ışığında, YEMEK SEPETİ’nin şikâyete konu uygulamaları

ile zincir restoranların diğer rakip platformlarla çalışmasının engellendiği ve pazarın

rakip platformlara kapatıldığı iddiasına ilişkin herhangi bir tespite ulaşılamamıştır.

I.5.2.2. YEMEK SEPETİ’nin Çeşitli İndirim Kampanyaları Yoluyla Rakiplerinin

Faaliyetlerini Zorlaştırdığı İddiasına İlişkin Değerlendirme

(102) YEMEK SEPETİ'nin “İndirim Yağmuru” isimli kampanyasının YEMEK SEPETİ

tarafından finanse edilmediği, sadece restoranların benzer nitelikte bir kampanya

yapması durumunda günlük açık tutma bedeli adı altında alınan ücretlerin alınmaması

şeklinde restoranlara bir destek sağlandığı, restoranların YEMEK SEPETİ’nin sahip

olduğu müşteri kitlesi nedeniyle kampanya bütçelerini YEMEK SEPETİ’nde harcamak

zorunda hissettikleri, dolayısıyla YEMEK SEPETİ’nin rekabet etme amacından ziyade

rakibini hedefleyen ve rakibin faaliyetlerini zorlaştırma amacı taşıyan uygulamaları

olduğu iddia edilmiştir.

(103) Ayrıca YEMEK SEPETİ’nin “Yedikçe Yediren Kampanya” isimli kampanyasıyla

özellikle GETİR YEMEK’in güçlü olduğu bölgelerde, GETİR YEMEK’i dışlamaya

yönelik indirim kampanyaları düzenlediği, bu hususun pazardaki konumunu korumaya

yönelik son derece seçici bir dışlayıcı uygulama olduğu, örneğin GETİR YEMEK’in

pazar payı kazanmayı başarabildiği bazı mikro bölgelerdeki (örneğin, Edirne,

Tekirdağ, Kırklareli) restoranlarla görüşmeler yaptığı, YEMEK SEPETİ tarafından bu

restoranlar ve bölge için özel teklifler hazırlandığı ve bu tekliflerin restoranlara iletildiği

bilgisinin sahadan edinildiği ileri sürülmüştür.

(104) İlk olarak şikâyete konu “İndirim Yağmuru” kampanyasına ilişkin YEMEK

SEPETİ’nden bilgi talep edilmiş olup YEMEK SEPETİ tarafından, (…..) tarihleri

arasında geçerli olan “İndirim Yağmuru” kampanyasının şartlarına ilişkin olarak,

 Kampanyaya katılımın gönüllü olduğu, restoranın dilediği zaman kampanya

kapsamından çıkabildiği,

 Kampanyaya katılmak için (…..) indirim desteği verilmesi gerektiği ve seçilecek

(…..) olması gerektiği, kampanyaya katılımın (…..) ile sınırlı olduğu,

 Kampanyaya katılmak için tüm ürünlerde geçerli, en az (…..) indirim desteği

verilmesi gerektiği, bu oranın (…..) artış seçenekleri ile (…..) kadar çıkabildiği,

indirim desteğinin seçilecek (…..) olması gerektiği,

 Kampanya dönemine ait faturalarda (…..) üzerinden yapıldığı

hususları aktarılmıştır. YEMEK SEPETİ tarafından, “İndirim Yağmuru” kampanyasına

katılım sağlayan restoranlara sağlanan avantajlara yönelik olarak ise;

 İndirim Yağmuru kampanyasının (…..),

 Katılan restoranların gönderim yaptıkları bölgelere göre, (…..),

 Katılan her restorana özel (…..) verileceği,

 Kampanyaya katıldığı tarih aralığı süresince restoranların varsa (…..) ve (…..),

22-23/366-155

39/43

 (…..)39,

hususları dile getirilmiştir.

(105) Bu bilgiler ışığında, “İndirim Yağmuru” kampanyasının (…..) yollarıyla restoranların

kullanıcılara indirim sunmasını teşvik ettiği anlaşılmaktadır. Bu uygulama ile bir bölge

ya da zaman bakımından rakibin hedeflendiğini söylemek mümkün değildir.

(106) YEMEK SEPETİ tarafından, “Yedikçe Yediren Kampanya”sının hedef kitlesinin

restoranlardan ziyade kullanıcılar olduğu, bu sebeple ilgili kampanyanın kullanıcılar

dikkate alınarak hazırlandığı, dolayısıyla (…..) belirtilmiştir. Kampanyanın hangi

dönemlerde geçerli olduğuna ve geçerli olduğu dönemdeki içeriğine ilişkin bilgilere

aşağıdaki tabloda yer verilmiştir:

Tablo-13: “Yedikçe Yediren Kampanyası”na İlişkin Bilgiler

Kampanya Tarihi Kampanya İçeriği

(…..)

(…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

(…..) (…..)

Kaynak: Teşebbüsten elde edilen bilgiler.

(107) Yukarıdaki tablodan söz konusu kampanyanın genel olarak (…..) olmak üzere (…..)

defa uygulandığı, ayrıca bazı iller özelinde yaklaşık (…..), bir uygulamada ise (…..)

olacak şekilde uygulandığı anlaşılmaktadır. Kampanyanın uygulandığı (…..) dikkat

çekerken, bir yandan da GETİR YEMEK’in ismini verdiği illerin tabloda yer almadığı

görülmektedir. Ayrıca, GETİR YEMEK’in; pazar payı kazanmayı başarabildiği bazı

mikro bölgelerdeki (örneğin, (…..)) restoranlarla YEMEK SEPETİ’nin görüşmeler

yaptığı40, bu restoranlar ve/veya bölgeler için özel teklifler hazırlandığı ve YEMEK

SEPETİ tarafından gerçekleştirilen bu kampanyaların asıl amacının GETİR YEMEK’i

dışlamak olduğu iddiasına yönelik olarak başvuruda işaret edilen söz konusu

restoranların görüşüne başvurulmuştur. Konuya ilişkin olarak şikâyette adı geçen üç

restorana ulaşılmış41, ilgili restoranlar tarafından YEMEK SEPETİ’nin rakip

platformlardaki kampanyaların kendi platformunda da uygulanması ya da rakip

platformlarla çalışılmaması yönünde bir baskı uygulamadığı ya da bu amaçla indirim

teklif etmediği dile getirilmiştir.

(108) Diğer taraftan, adı verilen illerdeki pazarın durumuna aşağıdaki tablolarda yer

verilmiştir.











39 (…..)

40 Şikâyet başvurusunda ilgili restoranlara örnek olarak; (…..) sayılmıştır.

41 (…..) restoranları şikâyet başvurusunda adı geçen ve dosya kapsamında görüşüne başvurulan

restoranlardır.

22-23/366-155

40/43

Tablo-14: YEMEK SEPETİ ve Rakiplerinin Sipariş Tutarına Göre 2020-2022 (…..) Pazar Payı (%)

Teşebbüs 2020 2021 2022 (1/4)

YEMEK SEPETİ (…..) (…..) (…..)

GETİR YEMEK (…..) (…..) (…..)

TRENDYOL YEMEK (…..) (…..) (…..)

Toplam 100,00 100,00 100,00

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Bilgiler

Tablo-15: YEMEK SEPETİ ve Rakiplerinin Sipariş Tutarına Göre 2020-2022 (…..) Pazar Payı (%)

Teşebbüs 2020 2021 2022 (1/4)

YEMEK SEPETİ (…..) (…..) (…..)

GETİR YEMEK (…..) (…..) (…..)

TRENDYOL YEMEK (…..) (…..) (…..)

Mekan.com42 (…..) (…..) (…..)

Toplam 100,00 100,00 100,00

Kaynak: Teşebbüslerden gelen bilgiler

Tablo-16: YEMEK SEPETİ ve Rakiplerinin Sipariş Tutarına Göre 2020-2022 (…..) Pazar Payı (%)

Teşebbüs 2020 2021 2022 (1/4)

YEMEK SEPETİ (…..) (…..) (…..)

GETİR YEMEK (…..) (…..) (…..)

TRENDYOL YEMEK (…..) (…..) (…..)

Toplam 100,00 100,00 100,00

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Bilgiler

(109) Yukarıdaki tablolarda, GETİR YEMEK’in pazara girer girmez, %(…..) ila %(…..) arası

pay kazandığı, 2. yılda ise payını (…..) kattan fazla artırarak %(…..) ila %(…..)

arasında pay elde ettiği görülmektedir. Dahası, yalnız GETİR YEMEK değil

TRENDYOL YEMEK de faaliyete başladığı ilk birkaç ay içinde %(…..) ila (…..)

arasında pay elde etmiştir.

I.5.2.3. YEMEK SEPETİ’nin Rakiplerinin Faaliyetlerini Zorlaştırdığı İddiasına

İlişkin Genel Değerlendirme

(110) YEMEK SEPETİ tarafından gerçekleştirilen söz konusu kampanyaların YEMEK

SEPETİ’nin rekabet etme amacından ziyade rakibini hedefleyen ve rakibin

faaliyetlerini zorlaştırma amacı taşıyan uygulamalar olduğu iddiasına karşılık

fiiliyattaki olası etkiyi de değerlendirmek amacıyla “İndirim Yağmuru” ve “Yedikçe

Yediren Kampanya”larının gerçekleştiği dönemde GETİR YEMEK’in pazardaki

durumu analiz edilmiştir. “İndirim Yağmuru” kampanyası (…..) tarihleri arasında

gerçekleştirilirken; “Yedikçe Yediren Kampanya”sı (…..) döneminde farklı periyotlarda

daha kısa süreli olarak gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda GETİR YEMEK’in ilgili

kampanyaların gerçekleştiği dönem(ler) boyunca sipariş sayısının, sipariş tutarının

(KDV dahil), sahip olduğu restoran ve aktif kullanıcı sayısının değişimini gösterir

grafiklere aşağıda yer verilmiştir:















42 Mekan.com’un Tekirdağ’daki 2021 ve 2022 pazar payları sırasıyla (…..) ve (…..) olduğu için (…..)

yuvarlanmıştır.

22-23/366-155

41/43

Grafik 4: GETİR YEMEK’in Anlaşmalı Restoran Sayısı



(…..TİCARİ SIR…..)





Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler.

Grafik 5: GETİR YEMEK’in Sipariş Sayısı ve Sipariş Tutarı



(…..TİCARİ SIR…..)



Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler.

Grafik 6: GETİR YEMEK’in Aktif Kullanıcı Sayısı





(…..TİCARİ SIR…..)



Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler.

(111) Yukarıda yer verilen grafiklerden, GETİR YEMEK’in pazar seyrinde, ilgili kampanya

dönemleriyle açıklanamayan bazı hareketler ile karşılaşılsa da, kampanya süresince

anlaşmalı restoran sayısı bakımından büyüklüğünü (…..), sipariş sayısı bakımından

büyüklüğünü yaklaşık (…..), sipariş tutarı bakımından büyüklüğünü yaklaşık (…..),

aktif kullanıcı sayısı bakımından büyüklüğünü yaklaşık (…..) katladığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca “Hâkim Durum Değerlendirmesi” başlığı altında da vurgulandığı üzere GETİR

YEMEK’in yıllar itibarıyla kazandığı pazar payı dikkat çekmektedir.

(112) Son olarak, restoranların YEMEK SEPETİ platformuna olan bağımlılığının, sözleşme

şartlarının düzenlenmesi aşamasında yoksun oldukları pazarlık gücünün hususi

olarak konu edilip detaylı incelendiği, hatta bu yönde duyulan endişeler üzerine

sözleşmeler ile zorunlu kılınan dar EKM, Joker ve minimum sepet tutarı

uygulamalarının sonlandırıldığı, 2021 tarihli Yemek Sepeti kararının ardından, 2022

Nisan ayında gerçekleştirilen mevcut dosya kapsamındaki incelemede pazardaki

güncel durumun resmedilmesinde fayda görülmüştür. Yukarıda aktarılan ve yerinde

incelemede elde edilen belgelerden (…..) çalışanı (…..) ile YEMEK SEPETİ (…..)

arasındaki konuşmaları içeren belgedeki (Belge-17/60-72) görüşmeler her ne kadar

(…..) gibi (…..) barındıran bir firma ile gerçekleşmiş olsa da, güncel durumda 2021

kararına konu dönemdeki tablonun tersine döndüğü görülmektedir. Özetle belgede

YEMEK SEPETİ yetkilisi rutin olarak restoranın rakiplerde açık olma durumunu

kontrol etmekte, restoranın sistemsel güncellemeler sebebiyle saati bulmadığı

anlaşılan süreler için rakiplerde açıkken YEMEK SEPETİ’nde kapalı halde

olmasından dahi serzenişte bulunmakta, restoran yetkilisi rakip platformların da

benzer yönde serzenişte bulunduğunu ancak durumun teknik aksaklıklardan

kaynaklandığını belirtmekte, yine bu yönde bir serzenişte YEMEK SEPETİ yetkilisinin

“Ben de rakibin neden açık olup bizim kapalı olduğumuz açıklayamıyorum.” şeklindeki

yorumuna karşılık restoran yetkilisinin “Bunu soran kişiler keşke aynı hassasiyeti

yalvarsak da sayfamızı kapatırken de gösterseydi.” ifadeleriyle yanıt vermesi dikkat

çekmektedir. Yukarıdaki bölümlerde rakip platformların pazar paylarına yönelik

22-23/366-155

42/43

aktarılan gelişmelerin yanı sıra, söz konusu ifadeler pazarda rekabetin düzleminin

nasıl değiştiğinin somut bir örneğini yansıtmaktadır.

(113) Yürütülen inceleme sonucunda iddiaları destekler bir bilgi/belgeye erişilemediği gibi,

teşebbüse sayısal ya da somut olarak sorulan sorular karşısında sağladığı veriler de,

yine teşebbüsün kendi iddialarının aksini gösterir nitelikte olmuştur. Örneğin YEMEK

SEPETİ’nin restoranlara kendi platformunda daha yüksek indirim yaptırdığı iddiasına

karşılık sorulan sorulara istinaden ilgili dönemde (…..) adet ortak restoranlarının

olduğu, bu restoranların (…..) restoranlarca verilen indirimin YEMEK SEPETİ'nde

daha yüksek olduğunun tespit edildiği belirtilmektedir. Bu bilgi kendi içinde kalan (…..)

restoranın GETİR YEMEK’te daha fazla ya da aynı indirimleri sağladığı bilgisini

barındırmaktadır. Keza teşebbüs 2021 tarihli bir yazısında (…..) anlaşmalı

restoranının olduğunu, bunların (…..) tanesinin YEMEK SEPETİ platformunda da

listelendiğini belirtmiştir. Teşebbüsün başvuru aşamasındaki bu beyanının da

münhasırlık ya da pazar kapama iddialarını doğrular nitelikte olduğu

söylenemeyecektir. Keza teşebbüs zincir restoranlara ilettiği tekliflerin kabul

görmediğini beyan etmiş, bunun sebebini de yine YEMEK SEPETİ’nin rekabete aykırı

uygulamalarından kaynaklanmış olabileceğini iddia etmiştir. Ancak, inceleme

aşamasında teşebbüsün bahsettiği restoranların tümüyle anlaşmalı olduğu tespit

edilmiştir.

(114) Tüm bu değerlendirmeler doğrultusunda, YEMEK SEPETİ’nin yapmış olduğu

kampanyalarla rakip(ler)ini dışlamayı hedeflediğine ve bu yönde bir etkinin

gerçekleştiğine ve bu şekilde 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlâl ettiğine dair bir

sonuca ulaşılmamıştır.

(115) Diğer yandan, YEMEK SEPETİ’nin kampanyalarının GETİR YEMEK’in kendi ticari

becerisi ile gerçekleştirdiği girişimleri haksız bir şekilde kopyaladığı, GETİR YEMEK’in

restoranlara maddi katkı sağlayarak indirimi teşvik etmekteyken YEMEK SEPETİ’nin

listeleme bedellerini restoranlardan almayarak kampanya düzenlemesi iddialarının ise

haksız rekabete ilişkin olduğu ve 4054 sayılı Kanun’un kapsamı dışında kaldığı

sonucuna varılmıştır. Aynı/benzer iddialar daha önce 17.06.2021 tarih ve 21-31/411-

M sayılı Kurul kararı ile kapsam dışı olarak değerlendirilmiştir.



























22-23/366-155

43/43

J. SONUÇ

(116) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.

maddesi uyarınca şikâyetin reddi ile soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın

tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak

üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.









Full & Egal Universal Law Academy