Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2021-2-041 (Soruşturma/Uzlaşma)
Karar Sayısı : 22-23/379-158
Karar Tarihi : 18.05.2022
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN,
Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN
B. RAPORTÖRLER : Çağlar Deniz ATA, Ahmet YALÇIN, Nur KÖKSAL
C. İLGİLİ TARAF : - Beypazarı İçecek Pazarlama Dağıtım Ambalaj Turizm Petrol
İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ
Temsilcileri: Metin PEKTAŞ, Av. Derviş Boran BEYSÜLEN,
Av. Beyza SARIPINAR, Av. Ahmet ÖNDER
Kızılırmak Mah. 1450. Sok. Ankara Ticaret Merkezi (ATM)
B Blok Kat:5 No:1/29 Çukurambar Çankaya/Ankara
D. ŞİKÂYETÇİ : - Re’sen
(1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 24.02.2021 tarihli ve 22-10/140-M sayılı
kararı ile Beypazarı İçecek Pazarlama Dağıtım Ambalaj Turizm Petrol İnşaat
Sanayi ve Ticaret AŞ ve Kınık Maden Suları AŞ’nin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik yürütülen soruşturma
kapsamında, 28.04.2022 tarihli ve 22-20/336-MUA sayılı uzlaşma ara kararına
istinaden Beypazarı İçecek Pazarlama Dağıtım Ambalaj Turizm Petrol İnşaat
Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından gönderilen uzlaşma metni neticesinde
soruşturmanın Beypazarı İçecek Pazarlama Dağıtım Ambalaj Turizm Petrol İnşaat
Sanayi ve Ticaret AŞ bakımından sonlandırılması.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Beypazarı İçecek Pazarlama Dağıtım Ambalaj Turizm Petrol
İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ (BEYPAZARI) ve Kınık Maden Suları AŞ’nin (KINIK) 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal
ettikleri iddiası.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 08.07.2021 tarih ve 21-34/468-M
sayılı kararıyla dosya konusu teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun’un 40.
maddesinin birinci fıkrası uyarınca re’sen önaraştırma açılmıştır.
(4) Önaraştırma kapsamında doğal mineralli suyun üretimi ve satışı piyasasında faaliyet
gösteren BEYPAZARI1 ile KINIK2’ta ve Türkiye Maden Suyu Üreticileri Derneğinde
yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir.
(5) Önaraştırma süreci sonunda hazırlanan 17.02.2022 tarih ve 2021-2-041/ÖA sayılı
Önaraştırma Raporu, 24.02.2022 tarihli Kurul toplantısında ele alınarak 22-10/140-M
1 Beypazarı ve Beypazarı Karakoca Doğal Maden Suyu AŞ (Beypazarı Karakoca) aynı ekonomik
bütünlük içerisinde yer almaktadır. Beypazarı Karakoca tarafından üretilen ürünlerin nihai tüketiciye
doğrudan satışının Beypazarı tarafından gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Önaraştırma Beypazarı
Karakoca’ya yönelik yapılmış olup ilgili soruşturma Beypazarı hakkında yürütülmüştür.
2 15.01.2013 tarih ve 8236 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlandığı üzere Masit Maden
Suları İşletme ve Ticaret AŞ’nin (Masit) unvanı KINIK olarak değiştirilmiştir. Önaraştırma Masit’e yönelik
açılmış olup ilgili soruşturma KINIK hakkında yürütülmüştür.
22-23/379-158
2/15
sayılı kararla, BEYPAZARI ve KINIK’ın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip
etmediğinin tespiti amacıyla aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca söz konusu
teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
(6) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hakkında soruşturma
açıldığına ve ilk yazılı savunmasının 30 gün içinde gönderilmesi gerektiğine ilişkin
soruşturma bildirimi BEYPAZARI tarafından 08.03.2022 tarihinde tebellüğ edilmiştir.
Teşebbüsün birinci yazılı savunması ise 07.04.2022 tarih ve 26957 sayı ile Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir.
(7) KINIK tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 16.03.2022 tarih ve 26302 sayı ile
giren başvuruda 4054 sayılı Kanun'un 16. ve 43. maddesi ile Kartellerin Ortaya
Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik (Aktif İşbirliği
Yönetmeliği) ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim
Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma
Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) ilgili maddeleri uyarınca aktif
işbirliği başvurusunda ve uzlaşma usulünün başlatılması talebinde bulunulmuştur.
Teşebbüsün talepleri 24.03.2022 tarih ve 22-14/217-M sayılı Kurul kararıyla uygun
bulunarak KINIK hakkında yürütülen soruşturma uzlaşma ile sonuçlandırılmıştır.
(8) Bunun akabinde Kurum kayıtlarına 11.04.2022 tarih ve 27057 sayı ile giren yazıda,
BEYPAZARI tarafından 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca
uzlaşma usulünün başlatılması talep edilmiştir. Bununla birlikte 11.04.2022 tarih ve
27059 sayı ile Kurum kayıtlarına giren yazı ile BEYPAZARI’nın aktif işbirliği başvurusu
da Kuruma iletilmiştir.
(9) BEYPAZARI tarafından Kuruma iletilen uzlaşma başvurusuna ilişkin olarak hazırlanan
2022-2-041/BN-05 sayılı Bilgi Notu, 21.04.2022 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş
ve 22-18/295-M sayı ile uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir.
(10) Diğer taraftan ilgili aktif işbirliği başvurusunun akabinde BEYPAZARI yetkilileri ve
temsilcileri ile görüşme gerçekleştirilmiş olup, yapılan görüşmede Aktif İşbirliği
Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri hakkında bilgi verilmiş ve anılan Yönetmelik’in 6.
maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, yapılan görüşmede BEYPAZARI’na, BEYPAZARI
hakkında ileri sürülen iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği ve kapsamı,
BEYPAZARI hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca deliller, sürecin
uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına
verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. Bunun üzerine,
BEYPAZARI tarafından 22.04.2022 tarih ve 27494 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal
ettirilen yazıyla da, rakip teşebbüsle gerçekleştirilen Whatsapp yazışmasını da içeren
ilave bilgi ve belgeler Kuruma iletilmiş olup aktif işbirliği talebi yinelenmiştir.
(11) Uzlaşma görüşmelerine başlanmasına ilişkin Kurul kararını takiben 22.04.2022
tarihinde, teşebbüs yetkilileri ve temsilcileri ile Kurum merkezinde uzlaşma görüşmesi
gerçekleştirilmiştir. Dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde
hazırlanan 25.04.2022 tarih ve 2021-2-041/BN-06 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 28.04.2022
tarihli toplantısında görüşülmüş ve 22-20/336-MUA sayılı uzlaşma ara kararı verilmiştir.
(12) Uzlaşma ara kararı, 29.04.2022 tarih ve 43100 sayılı yazı ile BEYPAZARI’na bildirilmiş
ve BEYPAZARI tarafından hazırlanan uzlaşma metni ise 13.05.2022 tarih ve 27971 sayı
ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu uzlaşma metninde BEYPAZARI ara
kararda belirtilen hususları kabul ederek soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılmasını
talep etmiştir.
22-23/379-158
3/15
(13) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 13.05.2022 tarih ve 2021-2-041/BN-
07 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(14) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 28.04.2022 tarih ve 22-
20/336-MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile BEYPAZARI tarafından sunulan uzlaşma
metni çerçevesinde, anılan teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma usulü ile
sonlandırılabileceği ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Taraf Hakkında Bilgi (BEYPAZARI)
(15) Genel merkezi Ankara’nın Beypazarı ilçesinde olan Beypazarı Karakoca Doğal Maden
Suyu AŞ (BEYPAZARI KARAKOCA), yer altı kaynağı işletme ruhsatına sahip olup 1994
yılında faaliyete başlamıştır. Doğal ve suni maden sularının üretimi (tatlandırılmış ve
aromalandırılmış olanlar dâhil) alanında faaliyet gösteren BEYPAZARI KARAKOCA 13
farklı ürünün üretimini yapmaktadır. BEYPAZARI KARAKOCA ile aynı ekonomik
bütünlük içerisinde olan BEYPAZARI unvanlı şirket, BEYPAZARI KARAKOCA
tarafından üretilen ürünlerin nihai tüketiciye doğrudan satışını gerçekleştirmektedir.
BEYPAZARI KARAKOCA tarafından üretimi gerçekleştirilen ürünlerin nihai tüketicilere
pazarlanması aşamasında organize ve geleneksel olarak bir satış kanalı ayrımı
bulunmayan BEYPAZARI’nın 2020 yılı cirosu (…..) TL 2021 yılı cirosu ise (…..) TL
olarak gerçekleşmiştir.
I.2. İlgili Pazar
(16) Doğal mineralli suların üretimi, teknik ve hijyen koşulları, ekonomik şekilde
değerlendirilmesi ve ürünlerin piyasaya arzı yasal düzenlemeler uyarınca
belirlenmektedir.
(17) Tüketici tarafından “maden suyu” veya “soda” olarak adlandırılan doğal mineralli su
sade, aromalı, meyveli, vitaminli şeklinde piyasada satışa sunulmaktadır. “paketlenmiş
su” üst pazarının altında yer alan bu içecek türleri, tüketici gözünde doğal, katkısız ve
sağlıklı ürünler olarak kabul edilmektedir.3
(18) Kurulun 07.02.2008 tarih ve 08-12/130-46 sayılı kararında ilgili ürün pazarı “aromalı
maden suyu” pazarı olarak, 29.05.2013 tarih ve 13-32/426-188 sayılı kararında ise
işlemden etkilenen pazarlar “aromalı maden suyu” pazarı ve “sade maden suyu” pazarı
olarak belirlenmiştir. Yukarıda yer verilen pazar tanımları çerçevesinde ilgili ürün
pazarları, alt kırılımlar dikkate alınarak “doğal mineralli su (sade maden suyu)” ve
“aromalı mineralli su (aromalı maden suyu)” olarak belirlenebilecektir.
(19) Öte yandan her ne kadar yukarıda ifade edilen pazarlar ilgili ürün pazarı olarak
belirlenebilecek olsa da “İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”un 20.
paragrafında yer alan; “…İnceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan
olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya
da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar
tanımı yapılmayabilir” açıklaması çerçevesinde pazar tanımı yapılmasının dosyanın
sonucuna herhangi bir etkisi olmayacağından ilgili ürün pazarı tanımlanmamıştır.
(20) Coğrafi pazar bakımından ise, doğal mineralli su ve aromalı mineral su üreticilerinin
ürünlerinin tüm Türkiye’de satıldığı, dağıtım ve satış kanallarının tüm ülkeyi kapsadığı
ve bu çerçevede bölgeler arasında farklılık olmadığı hususları dikkate alınarak; ilgili
coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenebilecektir. Bununla birlikte, İlgili Pazarın
3 08.07.2010 tarih ve 10-49/899-313 sayılı Kurul kararı.
22-23/379-158
4/15
Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un yukarıda yer verilen açıklaması doğrultusunda pazar
tanımı yapılmasının dosyanın sonucuna herhangi bir etkisi olmayacağından, ilgili
coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır.
I.3. Değerlendirme
I.3.1. Dosya Kapsamında Elde Edilen Bulguların Değerlendirmesi
(21) BEYPAZARI ve KINIK’ın geleceğe dönük bilgi değişiminde bulundukları iddiası üzerine
yürütülen soruşturma kapsamında elde edilen belgelerin4 değerlendirmesine aşağıda
yer verilmektedir.
(22) KINIK Yönetim Kurulu Üyesi tarafından BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanına
gönderilen 05.01.2018 tarihli mesajda;
“(…..) Bey merhaba Biz salı ve çarşamba günü tüm bayilerimize 2018 yeni Fiat
zamını yazılı olarak geçtik. 20 Ocak son gün . 100 de 14 zam yaptık bilginiz olsun…”
ifadeleri yer almaktadır. İlgili yazışmada KINIK’ın geleceğe yönelik fiyat güncelleme
bilgisini ve yapılacak zam oranını BEYPAZARI ile paylaştığı görülmektedir. Söz konusu
bilgi paylaşımının, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin amaçladığı, her bir teşebbüsün
kendi ticari politikalarını ve faaliyetlerini tek başına, bağımsız olarak belirlemesi
durumuna aykırılık teşkil ettiği değerlendirilmektedir. Rakibinin fiyat artışı yapıp
yapmayacağı ve yapılacak fiyat artış oranı bilgisine sahip olan bir teşebbüsün
davranışları rakibi ile koordineli hale gelebilecektir.
(23) KINIK Yönetim Kurulu Üyesi tarafından BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanına
gönderilen 19.10.2018 tarihli mesajda;
“(…..) bey merhaba A101 lere yazıyı hazırladım ve satış müdürümüzde ilave
eklemeler yaptı yazıyı gönderdik. Size mail attım okumanızı rica ediyorum...”
ifadesi, 31.10.2018 tarihli yazışmada ise;
“(…..) bey merhaba size A101 lere atılan maili gönderdim.”
ifadesi yer almaktadır. Söz konusu yazışmada belirtilen ve KINIK ile Yeni Mağazacılık
AŞ (A101) arasında gerçekleşen e-posta yazışmalarına yerinde incelemelerde
ulaşılmamıştır. Söz konusu yazışmada geçen “satış müdürümüzde ilave eklemeler
yaptı” ibaresinden de anlaşılacağı üzere bahse konu e-posta içeriğinin, KINIK ile A101
arasındaki satış ilişkisi ile alakalı olduğu, KINIK’ın müşterisi ile gerçekleştirdiği iletişimin
içeriğinden BEYPAZARI’nı da haberdar etmeye çalıştığı görülmektedir. Aktif işbirliği
başvurusu kapsamında sunulan bilgi ve belgeler doğrultusunda, söz konusu yazışmaya
konu e-postanın A101 marketlerde fiyat geçişine ilişkin olduğu KINIK tarafından da ifade
edilmiştir. Dolayısıyla ilgili yazışma, rakip teşebbüslerin birbirleri ile fiyat geçişi
konusunda bilgi paylaşımında bulunduğunu göstermektedir.
(24) KINIK Satış Müdürü tarafından BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanına 09.02.2019
tarihinde gönderilen mesajda,
“Bim fiyat 3.25 değişmedi A 101 fiyatı tekrar 0.70 e indi Bilginiz varmı?”;
20.03.2019 tarihli mesajda ise,
“A 101 raf fiyatı Şu anda 3.75 Yeni fiyat 4.40 tavsiye edelim Rafta %17,33 artış
önermiş oluruz”
4 Kurulun 17.03.2021 tarih ve 21-14/177-M sayılı kararı uyarınca yapılan önaraştırma kapsamında
18.03.2021 tarihinde BEYPAZARI’nda yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Dosya kapsamındaki
belgeler anılan bu incelemede elde edilmiştir.
22-23/379-158
5/15
ifadeleri yer almaktadır. İlgili yazışmaların KINIK ile BEYPAZARI’nın ürünlerin fiyatlarını
birlikte belirlemeye yönelik bir anlaşmanın içerisinde olduğunu ve bu anlaşmanın
piyasadaki sonuçlarını takip ederek birbirlerine haber verdiklerini gösterir niteliktedir.
KINIK ve BEYPAZARI arasında 2018 yılından itibaren devam eden ve süreklilik arz
eden bir iletişimin bulunduğu göz önüne alındığında tarafların ürünlerinin fiyatlarını
birlikte belirledikleri görülmektedir.
(25) 13.02.2019 tarihinde KINIK Yönetim Kurulu Üyesi tarafından BEYPAZARI Yönetim
Kurulu Başkanına gönderilen bir başka mesajda ise;
“Temmuz ayına kadar geçmez A101 zama . Nisa'n ayı falan laf. İyi çalışmalar
diliyorum”
ifadeleri yer almaktadır. İlgili yazışmadan tarafların piyasadaki davranışlarını koordine
edebilecek bir bilgi paylaşımı içinde bulundukları bir kere daha görülmektedir.
(26) 18.03.2020 tarihinde KINIK Yönetim Kurulu Üyesinin Kızılay maden sularının zamlı yeni
fiyat listesini Beypazarı Yönetim Kurulu Başkanı ile paylaştığı yazışmadan
anlaşılmaktadır. Yazışmanın devamında KINIK Yönetim Kurulu Üyesinin “Bizim tarafta
A101 lerle ilgili hiç bir gelişme yok” ifadesi ile satış bilgilerini BEYPAZARI Yönetim
Kurulu Başkanı ile paylaştığı görülmektedir. BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı ise
söz konusu mesaja “…24 Martta altılı paketi 4.75 yapıyor. A 101 de aynısı olacak”
şeklinde karşılık vermiştir. Bu kapsamda BEYPAZARI’nın geleceğe yönelik fiyat
bilgilerinin KINIK ile paylaşıldığı değerlendirilmektedir.
(27) 01.04.2020-07.04.2020 tarihlerinde KINIK Yönetim Kurulu Üyesinin kendisine
gönderilen mesajları BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanına iletmiş olup söz konusu
mesajlarda;
“(…..) Hanım merhaba ŞOK, Kızılay Madensuyu fiyatını 4.75 tl yapmış. A101 ve BİM
henüz zam geçmemiş, takip ediyoruz” ve “(…..) Hanım sabahta kontrol etmiştik, yine
kontrol ettik henüz zam geçmemişler. Yarın itibariyle geçeceklerini düşünüyorum”
ifadeleri yer almaktadır. Yukarıda yer verilen yazışmalara cevap olarak BEYPAZARI
Yönetim Kurulu Başkanının “Bim ayın 7’sinde A101 ayın 8’inde geçeceğini söylemişti
üzülmeyin” ifadesini içeren mesajı KINIK’a gönderdiği görülmektedir. 08.04.2020
tarihinde KINIK Yönetim Kurulu Üyesi tarafından BEYPAZARI Yönetim Kurulu
Başkanına gönderilen mesajda ise; “Günaydın (…..) Bey A 101 zam geçmiş bilginiz
olsun” ifadeleri yer almaktadır. Söz konusu ifadelerden görüleceği üzere KINIK’ın
pazardan elde ettiği verileri rakibi ile anlık olarak paylaştığı, BEYPAZARI ve KINIK’ın
fiyat geçişlerinin ne zaman gerçekleşeceğini birbirine ilettiği görülmektedir. Geleceğe
dönük bilgilerin rakipler arasında paylaşılması pazardaki stratejik belirsizliği ortadan
kaldırabilecek niteliktedir.
(28) Dosya kapsamında tespit edilen ve yukarıda yer verilen bulgulara dayanılarak,
BEYPAZARI ve KINIK’ın geleceğe ilişkin fiyatları, fiyat geçiş tarihlerine ilişkin bilgileri
birbirleri ile paylaşarak fiyatları birlikte belirlemeye yönelik bir uzlaşmanın içerisinde
oldukları değerlendirilmektedir. Özellikle 01.04.2020 – 07.04.2020 tarihlerinde KINIK
Yönetim Kurulu Üyesinin kendisine gönderilen mesajları BEYPAZARI Yönetim Kurulu
Başkanına ilettiği iletiler ve 09.02.2019 ile 20.03.2019 tarihlerinde KINIK Satış Müdürü
tarafından BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanına gönderilen mesajlar taraflar
arasında fiyatları belirlemeye yönelik bir anlaşmanın var olduğunu göstermektedir.
Taraflar faaliyet gösterdikleri doğal mineralli su pazarında fiyat tespitinde bulunmak
suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmişlerdir.
(29) Tüm bu bilgiler çerçevesinde, yukarıda yer verilen belgelerin değerlendirilmesi
22-23/379-158
6/15
neticesinde KINIK’ın rakibi konumunda bulunan BEYPAZARI ile geleceğe dönük fiyat
bilgisi ve fiyat geçiş tarihlerine ilişkin bilgileri paylaştığı, KINIK’ın rakibi ile amacı itibarıyla
rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma, diğer bir deyişle kartel, içerisinde olduğu dolayısıyla
hakkında idari para cezası uygulanması gerektiği kanaatine varılmıştır.
I.3.2. Başvurunun Aktif İşbirliği Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirilmesi
(30) Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 6. ve 9. maddelerinin beşinci fıkraları uyarınca, bir aktif
işbirliği başvurusunun ardından Kurulun başvuru yapan teşebbüsün ve bu teşebbüs
yöneticilerinin cezadan bağışık tutulup tutulmayacağı hususunda karar alması ve bu
kararı başvuru sahiplerine tebliğ etmesi; bu itibarla öncesinde başvurunun Aktif İşbirliği
Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Aktif
İşbirliği Yönetmeliği’nde “para cezası verilmemesi5” ve “para cezalarında indirim6” olmak
üzere ikili bir ayrım benimsemiştir.
(31) Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin, Teşebbüslere Para Cezası Verilmemesi veya Verilecek
Cezalarda İndirim Yapılması başlığını taşıyan ikinci bölümünün “Para cezası
verilmemesi” başlıklı 4. maddesi;
“(1) Kurulun önaraştırma yapmaya karar vermesinden önce, rakiplerinden bağımsız
bir şekilde bu Yönetmeliğin 6. maddesinde belirlenen bilgi ve belgeleri sunan ve
koşulları yerine getiren ilk teşebbüse para cezası verilmez. Bu fıkranın
uygulanabilmesi, bu Yönetmeliğin 7. maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde bir
başvurunun bulunmamasına bağlıdır.
(2) Kanunun 4. maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaştıracak deliller bulunmazken,
Kurulun önaraştırma yapmaya karar vermesinden soruşturma raporunun tebliğine
kadar, rakiplerinden bağımsız bir şekilde bu Yönetmeliğin 6. maddesinde belirlenen
bilgi ve belgeleri sunan ve koşulları yerine getiren ilk teşebbüse para cezası verilmez.
Bu fıkranın uygulanabilmesi, bu Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrası ile 7.
maddesi çerçevesinde bir başvurunun bulunmamasına bağlıdır.
(3) Bu madde kapsamındaki teşebbüsün yöneticileri ve çalışanlarına da para cezası
verilmez.”
şeklindedir.
(32) Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin, Yöneticilere ve Çalışanlara Para Cezası Verilmemesi veya
Verilecek Cezalarda İndirim Yapılması başlığını taşıyan üçüncü bölümünün “Para
cezası verilmemesi” başlıklı 7. maddesi ise;
“(1) Kurulun önaraştırma yapmaya karar vermesinden önce, kartele taraf olan
teşebbüsler ile bu teşebbüslerin yöneticileri ve çalışanlarından bağımsız bir şekilde,
bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirlenen bilgi ve belgeleri sunan ve koşulları
yerine getiren ilk yönetici veya çalışana para cezası verilmez. Bu fıkranın
uygulanabilmesi, bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde bir
başvurunun bulunmamasına bağlıdır.
(2) Kanunun 4 üncü maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaştıracak deliller
bulunmazken, Kurulun önaraştırma yapmaya karar vermesinden soruşturma
raporunun tebliğine kadar, kartele taraf olan teşebbüsler ile bu teşebbüslerin
yöneticileri ve çalışanlarından bağımsız bir şekilde, bu Yönetmeliğin 9 uncu
maddesinde belirlenen bilgi ve belgeleri sunan ve koşulları yerine getiren ilk yönetici
veya çalışana para cezası verilmez. Bu fıkranın uygulanabilmesi, bu Yönetmeliğin 4
5 Metin içerisinde söz konusu ifade yerine tam bağışıklık ifadesi de kullanılmıştır.
6 Metin içerisinde söz konusu ifade yerine kısmi bağışıklık ifadesi de kullanılmıştır.
22-23/379-158
7/15
üncü maddesi ile 7 nci maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde bir başvurunun
bulunmamasına bağlıdır.
hükümlerini taşımaktadır.
(33) Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nde para cezası verilmemesine/tam bağışıklığa ilişkin
düzenlemeler, yukarıda yer verilen 4. ve 7. maddelerde yer almaktadır. 4. madde,
teşebbüslere ve bu teşebbüslerin yönetici ve çalışanlarına para cezası verilmemesine;
7. madde ise, yönetici ve çalışanların, yöneticisi veya çalışanı olduğu teşebbüsten
bağımsız olarak başvuruda bulunmasına ilişkindir. İlgili düzenlemeler incelendiğinde,
teşebbüslerin tam bağışıklıktan faydalanabilmesi için bazı alternatif senaryoların ortaya
çıktığı görülmektedir.
(34) Senaryolardan ilkine göre, teşebbüs tarafından yapılan başvurunun Aktif İşbirliği
Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrası uyarınca tam bağışıklık kapsamında
değerlendirilebilmesi için, başvuran teşebbüs hakkında önaraştırma yapılmasına karar
verilmemiş olması ve teşebbüsün başvurusundan önce Aktif İşbirliği Yönetmeliği
kapsamında Kuruma intikal etmiş başkaca bir başvurunun bulunmaması şartlarının
sağlanması gerekmektedir. Somut olay incelendiğinde, dosya kapsamında başkaca bir
başvurunun bulunuyor olması ve BEYPAZARI’nın başvurusunun açılan önaraştırmanın
tamamlanmasından sonra, soruşturma safhasında yapılmış olması sebepleriyle tam
bağışıklık söz konusu olmayacaktır.
(35) İkinci alternatif senaryoya göre, teşebbüs tarafından yapılan başvurunun Aktif İşbirliği
Yönetmeliği’nin 4. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tam bağışıklık kapsamında
değerlendirilebilmesi için bazı koşullar aranmaktadır. Bunlardan ilki, Kurulun
önaraştırma kararından önce yapılmış Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 4. veya 7.
maddesinin birinci fıkrası kapsamında bir başvurunun bulunmamasıdır. İkinci koşul ise,
teşebbüsün “önaraştırma kararından soruşturma raporunun tebliğine kadar” şeklinde
belirlenen zaman diliminde Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 6. ve 9. maddesinde belirlenen
bilgi ve belgeleri sunması ve koşulları yerine getirmesidir. Son olarak böyle bir
başvurunun kabulü için, Kurumun elinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal
edildiği sonucuna ulaşılabilecek delillerin bulunmaması gerekmektedir.
(36) Yukarıda sayılan şartların mevcut başvuru bakımından karşılanıp karşılanmadığı
incelendiğinde; BEYPAZARI hakkında bir soruşturmanın açıldığı, soruşturma
raporunun henüz teşebbüse tebliğ edilmediği ve BEYPAZARI’nın başvurusundan önce
Kuruma intikal ettirilmiş bir aktif işbirliği başvurusunun bulunduğu görülmektedir.
Yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgeler ve KINIK tarafından aktif işbirliği
başvurusu kapsamında sunulan bilgiler ve belgeler değerlendirildiğinde, BEYPAZARI
ve KINIK tarafından 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği sonucuna
ulaşılabilecek delillerin dosya kapsamında bulunduğu görülmektedir. Sonuç olarak, hem
BEYPAZARI’nın başvurusundan önce KINIK’ın aktif işbirliği başvurusunun bulunması
hem de dosyada yer alan mevcut deliller ile ihlal tespitinde bulunabileceğinden
hareketle Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nde yer alan tam bağışıklık şartlarının sağlanmadığı
dolayısıyla BEYPAZARI’nın tam bağışıklıktan faydalanamayacağı
değerlendirilmektedir.
(37) Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmeliğin
Açıklanmasına İlişkin Kılavuz’un (Aktif İşbirliği Kılavuzu, Kılavuz) 23. paragrafında,
teşebbüs tarafından açıkça belirtilmediği hallerde aktif işbirliği başvurusunun, Aktif
İşbirliği Yönetmeliği’nin hem 4. veya 7. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen “para
cezası verilmemesi” hem de 5. veya 8. maddesinde düzenlenen “para cezalarında
indirim” hükümleri uyarınca geğerlendirilmesi gerektiği açıklamasına yer verilmiştir.
22-23/379-158
8/15
Anılan paragrafta, Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 4. veya 7. maddesinin ikinci fıkrasından
yararlanmak üzere yapılan başvurunun Kurul tarafından reddedilmesi halinde,
başvurunun Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 5. veya 8. maddesi kapsamında
değerlendirilmesi istenmiyorsa bu durumun teşebbüs tarafından açıkça belirtilmesi
gerektiği hususu açıklanmıştır.
(38) BEYPAZARI tarafından yapılan başvuruya bakıldığında, teşebbüsün başvuru
dilekçesinde yer alan talepleri arasında “para cezası verilmemesi” ve “para cezasında
indirim uygulanması” gibi bir ayrımın gözetilmediği görülmektedir. Yukarıda detaylı
şekilde yer verildiği üzere BEYPAZARI’nın Aktif İşbirliği Yönetmeliği uyarınca tam
bağışıklıktan faydalanamayacağı ortaya konulmuştur. Bu kapsamda başvuru Aktif
İşbirliği Yönetmeliği’nin 5. veya 8. maddeleri (kısmi bağışıklık) uyarınca da
değerlendirilmiştir.
(39) Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin “Para cezalarında indirim” başlıklı 5. maddesi;
“(1) Kurulun önaraştırma yapmaya karar vermesinden soruşturma raporunun
tebliğine kadar, rakiplerinden bağımsız bir şekilde bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde
belirlenen bilgi ve belgeleri sunan ve koşulları yerine getiren, ancak 4 üncü
maddedeki ceza verilmemesine ilişkin düzenlemeden yararlanamayan teşebbüslere
verilecek para cezaları indirilir. Bu durumda teşebbüslerin ihlali kabul eden ve aktif
işbirliğinde bulunan yöneticileri ve çalışanlarına verilecek para cezaları da indirilir. Bu
çerçevede;
a) İlk teşebbüse verilecek ceza üçte bir ile yarısı arasında indirilir. Bu durumda
teşebbüsün ihlali kabul eden ve aktif işbirliğinde bulunan yöneticileri ve çalışanlarına
verilecek cezalar da üçte birden az olmamak kaydıyla indirilir veya ceza
verilmeyebilir.
b) İkinci teşebbüse verilecek ceza dörtte bir ile üçte bir arasında indirilir. Bu durumda
teşebbüsün ihlali kabul eden ve aktif işbirliğinde bulunan yöneticileri ve çalışanlarına
verilecek cezalar da dörtte birden az olmamak kaydıyla indirilir veya ceza
verilmeyebilir.
c) Diğer teşebbüslere verilecek cezalar altıda bir ile dörtte bir arasında indirilir. Bu
durumda teşebbüsün ihlali kabul eden ve aktif işbirliğinde bulunan yöneticileri ve
çalışanlarına verilecek cezalar da altıda birden az olmamak kaydıyla indirilir veya
ceza verilmeyebilir.
(2) Sunulan deliller neticesinde, ihlalin süresinin uzaması ve benzeri nedenlerle para
cezasının arttırılması gerekirse, bu artıştan, ilgili delilleri ilk olarak sunan teşebbüs ve
bu teşebbüsün ihlali kabul eden ve aktif işbirliğinde bulunan yöneticileri ve çalışanları
etkilenmez.”
şeklindedir.
(40) Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin “Para cezalarında indirim” başlıklı 8. maddesi;
“(1) Kurulun önaraştırma yapmaya karar vermesinden soruşturma raporunun
tebliğine kadar, kartele taraf olan teşebbüsler ile bu teşebbüslerin yöneticileri ve
çalışanlarından bağımsız bir şekilde, bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirlenen
bilgi ve belgeleri sunan ve koşulları yerine getiren, ancak 7 nci maddedeki ceza
verilmemesine ilişkin düzenlemeden yararlanamayan yöneticilere ve çalışanlara
verilecek para cezaları indirilir. Bu çerçevede;
a) İlk yönetici veya çalışana verilecek ceza üçte birden az olmamak kaydıyla indirilir
veya ceza verilmeyebilir.
22-23/379-158
9/15
b) İkinci yönetici veya çalışana verilecek ceza dörtte birden az olmamak kaydıyla
indirilir veya ceza verilmeyebilir.
c) Diğer yöneticilere veya çalışanlara verilecek cezalar altıda birden az olmamak
kaydıyla indirilir veya ceza verilmeyebilir.
(2) Sunulan deliller neticesinde, ihlalin süresinin uzaması ve benzeri nedenlerle para
cezasının arttırılması gerekirse, bu artıştan, ilgili delilleri ilk olarak sunan yönetici
veya çalışan etkilenmez.”
hükmünü haizdir.
(41) Anılan maddelerde, Kurulun önaraştırma yapmaya karar vermesinden soruşturma
raporunun tebliğine kadar, kartele taraf olan diğer teşebbüs, yönetici ve çalışanlardan
bağımsız bir şekilde Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 6. veya 9. maddesinde belirlenen bilgi
ve belgeleri sunan ve koşulları yerine getiren, ancak 4. veya 7. maddedeki ceza
verilmemesine ilişkin düzenlemeden yararlanamayanlara verilecek para cezalarının
indirileceği hükme bağlanmıştır.
(42) Buna ek olarak, yukarıda da izah edildiği üzere, dosya kapsamında Yönetmeliğin 5.
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Kurul tarafından kabul edilmiş ve birinci
sırada yer alan bir başvuru (KINIK’ın başvurusu) bulunmaktadır. Kısmi bağışıklık
bakımından Yönetmeliğin 5. maddesinde öngörülen sıra sistemi uyarınca,
BEYPAZARI’nın kendisinden önce başvuran bir teşebbüsün varlığı sebebiyle
Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan indirimden
faydalanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. Öte yandan aynı
Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca ikinci sırada gelen
teşebbüsler bakımından farklılaşan indirim oranlarının BEYPAZARI’nın başvurusu için
uygulanabilir olup olmadığının tespiti gerekmektedir.
(43) Söz konusu maddelerin uygulanabilir olup olmadığının tespiti için somut olaya
bakıldığında, BEYPAZARI hakkında hâlihazırda bir soruşturmanın açıldığı, soruşturma
raporunun henüz teşebbüse tebliğ edilmediği görülmektedir. Ayrıca taraf yukarıda izah
edildiği üzere Yönetmeliğin 4. veya 7. maddeleri kapsamında tam bağışıklıktan
yararlanmamaktadır. Sonuç olarak bu iki şartın sağlandığı görülmekle birlikte somut
olayda BEYPAZARI tarafından Kuruma sunulan bilgi ve belgelerin, Yönetmeliğin 6.
veya 9. maddesinde yer alan koşulları sağlayıp sağlamadığı önem arz etmektedir.
(44) Anılan Yönetmeliğin “Koşullar ve usul” başlıklı 6. maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 4 üncü ve 5 inci maddelerinden yararlanılabilmesi için;
a) Başvuru konusu kartelin etkilediği ürünler, kartelin süresi, kartele taraf olan
teşebbüslerin isimleri, kartelle ilişkili görüşmelerin tarihleri, yerleri, katılımcıları ve
kartelle ilgili sahip olunan bilgi ve belgeler sunulur,
b) Başvuru konusu kartelle ilgili bilgi ve belgeler gizlenmez veya ortadan kaldırılmaz,
c) Görevli birim tarafından kartelin ortaya çıkarılmasını zorlaştıracağı gerekçesiyle
aksi belirtilmedikçe, başvuru konusu kartele taraf olunmaya son verilir,
ç) Görevli birim tarafından aksi belirtilmedikçe, başvuru soruşturma raporunun
tebliğine kadar gizli tutulur,
d) Kurulun soruşturmanın tamamlanmasından sonra vereceği nihai karara kadar aktif
işbirliği sürdürülür.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
22-23/379-158
10/15
(45) Bunun yanı sıra, ilgili konu bağlamında Kılavuz’un 26. paragrafında;
“Pişmanlık Yönetmeliğinin 5. veya 8. maddesinden yararlanabilmek için, 6. veya 9.
madde çerçevesinde “kartelin etkilediği ürünler, kartelin süresi, kartele taraf olan
teşebbüslerin isimleri, kartelle ilişkili görüşmelerin tarihleri, yerleri, katılımcıları ve
kartelle ilgili sahip olunan diğer bilgi ve belgeler” sunulmalıdır. Buna karşılık Kurumun
elindeki mevcut delillere önemli ölçüde katma değer katacak delil sunmak şeklinde
bir yükümlülük getirilmemiştir. Dolayısıyla Yönetmeliğin 6. veya 9. maddesindeki
koşulların sağlandığı her durumda para cezalarında indirim yapılacaktır.”
açıklamasına yer verilmektedir. Söz konusu açıklamadan teşebbüsün mevcut delillere
önemli ölçüde katma değer katacak delil sunmak şeklinde bir yükümlülüğünün
bulunmadığı görülmektedir.
(46) Bu çerçevede, teşebbüs tarafından sunulan bilgi ve belgelerin, teşebbüsün başvuru
anındaki en güncel bilgisi olmasının yanı sıra tam, doğru ve soruşturma konusuyla ilgili
olması gerektiği kuşkusuzdur. İlave olarak, Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 6. maddesi
çerçevesinde teşebbüsün sunduğu bilgi ve belgelerin hangi bağlamda sunulduğunun,
delillerin soruşturma konusuyla ilgisinin nasıl kurulduğunun mümkün olduğu kadarıyla
açıklanmasının gerektiği değerlendirilmektedir.
(47) BEYPAZARI tarafından yapılan başvuruda, kendisi hakkında isnat edilen eylemlere
dayanak teşkil eden belgeler ile ilgili olarak bazı açıklamalarda bulunulmuştur. Söz
konusu açıklamalar temel olarak, BEYPAZARI ile KINIK arasında gerçekleşen
yazışmalara ilişkindir. Ayrıca teşebbüs tarafından BEYPAZARI ile KINIK yetkilileri
arasında gerçekleşen bir yazışma da dosyaya sunulmuştur. BEYPAZARI’nın
açıklamalarında teşebbüsün KINIK ile doğal mineralli su pazarındaki satışlar ile ilgili
olarak bilgi paylaşımlarında bulunduğu ifade edilmiştir.
(48) Teşebbüs tarafından 22.04.2022 tarihinde aktif işbirliği başvurusu kapsamında sunulan
ek belge şu şekildedir.
30.01.2019,
10:52
(…..) (…..) bey merhaba 23 Ocak ve 29 Ocak’ta (…..) beye
atmış olduğum mail size gönderdim. 23 Ocak’ta bana
yazdığı yazı var raf Fiatı geçişi yapılmadan fiatı
yükseltmiyoruz diye. Bunu üzerine dün tekrar attım.
Cevap bekliyorum. İyi çalışmalar dilerim.
(49) Yukarıdaki belge incelendiğinde, BEYPAZARI ve KINIK’ın raf fiyat geçişine ilişkin bilgi
paylaşımında bulunduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu belgede yer alan iletişime
bakıldığında, iletişimin konusunu “(…..) beye” gönderilen e-postaların oluşturduğu
görülmektedir. Yerinde incelemede elde edilen belgelerden hareketle söz konusu
şahsın (…..) çalışanı olduğu bilinmektedir. Bu doğrultuda yukarıda yer verilen yazışma,
BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı ve KINIK Yönetim Kurulu Üyesi arasında
gerçekleştirilen ve teşebbüsler arasındaki iletişimi ortaya koyan bir belgedir. İlgili
yazışmanın BEYPAZARI ve KINIK’ın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde bir
anlaşmanın tarafı olduğunu gösterir delil niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
(50) Teşebbüs tarafından dosyaya sunulan ihlali aydınlatıcı bilgi ve belgelerin varlığı
sebebiyle, Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer
alan şartların sağlandığı değerlendirilmektedir.
(51) Buna ek olarak, Kılavuz’un 7 vd. paragraflarında ise şu ifadelere yer verilmektedir:
“(7) Kartellerin ortaya çıkarılması ve soruşturulmasını kolaylaştırmak üzere kabul
edilen Pişmanlık Yönetmeliğinin bu amaca ulaşabilmesi için “şeffaflık” ve
22-23/379-158
11/15
“başvuranlar/aktif işbirliği yapanlar lehine yorum” ilkeleri çerçevesinde uygulanması
esastır.
(8) “Başvuranlar/aktif işbirliği yapanlar lehine yorum” ilkesi uyarınca, kartellerin ortaya
çıkarılması ve soruşturulması amacıyla Kurum ile aktif işbirliği yapanlar, bu işbirliğini
yapmayanlara göre dezavantajlı konuma düşmemelidir. Dolayısıyla, Pişmanlık
Yönetmeliğinde açık bir düzenleme bulunmayan, tereddütlerin oluştuğu, yorum
gerektiren durumlarda, başvuranlar/aktif işbirliği yapanlar lehine sonuca ulaşılması
esastır.”
(52) Kılavuz’da yer alan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nde
açıkça düzenleme bulunmayan ya da tereddütlerin oluştuğu hallerde aktif işbirliği
yapanlar lehine sonuca ulaşılmasının esas olduğu ifade edilmiştir. Kılavuz’un 26.
paragrafı ile 7 vd. paragrafları birlikte ele alındığında, başvurunun Aktif İşbirliği
Yönetmeliği’nin 6. maddesinde yer alan şartları taşıyıp taşımadığına ilişkin tereddüdün
oluşması durumunda, lehe yorum ilkesi uyarınca aktif işbirliği yapan lehine hareket
edilmesi gerekmektedir.
(53) BEYPAZARI’nın sunduğu bilgi ve belgelerin Kılavuz’un 26. paragrafı kapsamında
katma değer sağlaması şartı bulunmamaktadır. Bu yönüyle başvurunun mevzuatta
belirtilen kabul edilebilirlik şartlarını, diğer bir deyişle Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 6.
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki koşulları taşıdığı düşünülmekle birlikte bir
an için herhangi bir tereddüdün oluşması halinde dahi lehe yorum ilkesi işletilerek
BEYPAZARI’nın kısmi bağışıklıktan yararlandırılması gerekmektedir. Geçmiş tarihli
Kurul kararlarında da, Kılavuz’un 26. paragrafı dikkate alınarak, Kurulun elindeki
delillere katma değer katacak delil sunulmamasına rağmen, aktif işbirliğine başvuran
tarafın ihlali açıklayıcı nitelikteki sunduğu bilgi ve belgelerin Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin
6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan şartları sağladığına ilişkin
değerlendirmelerde bulunulmuştur.
(54) Bu çerçevede aktif işbirliği başvurusunda bulunan BEYPAZARI tarafından ihlalin süresi,
etkilediği ürünler, taraf olanların isimleri, tarafların arasındaki görüşmeler gibi ihlalle ilgili
bilgi ve belgelerin Kuruma iletildiği görülmektedir. Dolayısıyla başvuru sahibi tarafından
Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 6. maddesinde sayılan bilgi ve belgelerin sunulduğu, bu
itibarla, taraf hakkında uygulanacak idari para cezasında Aktif İşbirliği Yönetmeliği
uyarınca indirim uygulanabileceği değerlendirilmektedir.
I.3.3. İdari Para Cezası ve Uzlaşma Sürecine İlişkin Değerlendirme
(55) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci
maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile
teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda
oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali
yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde
onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir.
(56) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği)
4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının
hesaplanacağı; ardından anılan Yönetmelik’in 6. ve 7. maddeleri uyarınca varsa
ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının
arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı
düzenlenmektedir.
(57) Söz konusu Yönetmelik’in temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına
22-23/379-158
12/15
göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin karardan bir
önceki mali yılda gerçekleşen ve Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin,
karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas
alınacaktır.Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların
belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal
neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların
dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir. Bu hususlar dikkate alınarak,
BEYPAZARI’nın rakibi ile fiyat tespiti yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesinin ihlal edilmesi “kartel” kategorisinde değerlendirilmiş ve temel para cezasına
esas oran %(…..) olarak belirlenmiştir.
(58) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ihlalin süresinin temel para
cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel
para cezasının miktarı; bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş
yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında arttırılacaktır. Dosya mevcudu bilgilere
göre, BEYPAZARI tarafından rekabetin ihlal edildiğini gösteren belgelerin tarihleri
05.01.2018 ve 27.04.2020 arasını kapsamaktadır. Bu çerçevede, ihlalin bir yıldan uzun
beş yıldan kısa olması sebebiyle, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının
(a) bendi uyarınca temel para cezasının yarısı oranında artırılması gerektiği
anlaşılmıştır. Buna göre, uygulanacak temel para ceza oranı %(…..) olarak
belirlenmiştir.
(59) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesine göre, temel para cezasının hesaplanmasından
sonra aynı Yönetmelik’in 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici
unsurlar göz önünde bulundurularak artırma ve/veya indirme yapılmaktadır. Dosya
kapsamında anılan Yönetmelik’in 6. maddesi kapsamında ağırlaştırıcı unsurun
bulunmadığı değerlendirilmekle birlikte ilgili Yönetmelik’in 7. maddesi çerçevesinde
BEYPAZARI’nın ihlal konusu faaliyetlerinin yıllık gayri safi gelirleri içerisindeki payının
çok küçük bir orana (yaklaşık %(…..)) tekabül etmesi dikkate alınarak, temel para
cezasından dörtte bir oranında indirim yapılmış ve teşebbüs hakkında uygulanacak idari
para cezası yıllık gayri safi gelirinin %(…..)’i olarak belirlenmiştir.
(60) Diğer taraftan, 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi ve anılan hükme istinaden kabul
edilen Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun
Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne
İlişkin Yönetmelik (Uzlaşma Yönetmeliği) kapsamında soruşturma taraflarından
BEYPAZARI uzlaşma talebinde bulunmuştur. Söz konusu başvuru üzerine Kurul
tarafından uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir.
(61) Söz konusu Kurul kararı ve Uzlaşma Yönetmeliği hükümleri uyarınca BEYPAZARI
yetkilisi ve temsilcileri ile raportörler arasında yapılan uzlaşma görüşmelerinde
teşebbüse dosya konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi,
ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması
halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası
aralığı hakkında bilgi verilmiştir.
(62) Uzlaşma görüşmesi kapsamında BEYPAZARI'nın uzlaşma sürecinin devam etmesi
yönündeki beyanı doğrultusunda hazırlanan Bilg Notu, Kurulun 28.04.2022 tarihli
toplantısında görüşülmüş ve 22-20/336-MUA sayılı uzlaşma ara kararında;
- BEYPAZARI tarafından Aktif İşbirliği Yönetmeliği çerçevesinde 11.04.2022
tarihinde yapılan ve 22.04.2022 tarihinde tamamlanan başvurunun Aktif İşbirliği
Yönetmeliği’nin 6. maddesinde belirlenen koşulları yerine getirmesi ve başvuru
konusu kartele taraf olan teşebbüsü ihlale zorlamamış olması kaydıyla
22-23/379-158
13/15
Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında kabul
edilmesine,
- BEYPAZARI’nın doğal mineralli su pazarında rakip teşebbüsle güncel ve
geleceğe dönük fiyat bilgilerine, fiyat değişim tarihlerine, zamlı fiyatlara ilişkin bilgi
değişiminde bulunularak kartel kurmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettiğine,
- Bu doğrultuda anılan teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim
Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin
Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü
fıkrasının (a) bendi ile 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2021 yılı gayrisafi
geliri üzerinden %(…..) oranında olmak üzere 21.885.323,28-TL idari para cezası
uygulanmasına,
- BEYPAZARI’nın gerekli şartları sağlaması sebebiyle, teşebbüse verilecek
cezada, Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi
uyarınca %30 indirim uygulanmasına,
- 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı
Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına
Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin
Yönetmelik”in (Uzlaşma Yönetmeliği) 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca
uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25
oranında indirim uygulanmasına,
- Bu kapsamda aktif işbirliği ve uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2021 yılı
gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(…..) oranında olmak üzere
9.848.395,48-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına,
- Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca,
uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden
itibaren BEYPAZARI’na 15 gün süre verilmesine,
- Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara
kararıyla bağlı olmadığına
karar verilmiştir.
(63) BEYPAZARI bu karara istinaden hazırlayıp gönderdiği 13.05.2022 tarihli uzlaşma
metninde, mezkur kararda belirtilen hususları kabul ederek, hakkında yürütülen
soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılmasını talep etmiştir.
(64) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında;
“1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde,
aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar:
a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı,
b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası
oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını
kabul ettiği,
c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği
ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı,
ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca
22-23/379-158
14/15
dava konusu yapılamayacağı.”
hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda BEYPAZARI tarafından gönderilen uzlaşma
metininin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları
içerdiği görülmüştür.
(65) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda
idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer
almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma
metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından
ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından
soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir.
(66) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, BEYPAZARI’na Aktif İşbirliği
Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca %30 oranında indirim
uygulanmasına; Kurulun yukarıda belirtilen 28.04.2022 tarihli uzlaşma ara kararı ile
anılan teşebbüs tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde Ceza Yönetmeliği
kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesine;
BEYPAZARI’nın rakip teşebbüsle güncel ve geleceğe dönük fiyat bilgilerine, fiyat
değişim tarihlerine, zamlı fiyatlara ilişkin bilgi değişiminde bulunularak fiyat tespit etmek
ve dolayısıyla kartel kurmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği
gerekçesiyle 2021 yılı gayri safi gelirleri üzerinden %(…..) oranında idari para cezası
uygulanmasına ve BEYPAZARI hakkındaki soruşturmanın uzlaşma ile
sonlandırılmasına karar verilmiştir.
J. SONUÇ
(67) Rekabet Kurulunun 24.02.2021 tarihli ve 22-10/140-M sayılı kararı ile açılan soruşturma
kapsamında; Kurulun 28.04.2022 tarihli ve 22-20/336-MUA ara kararı çerçevesinde
Beypazarı İçecek Pazarlama Dağıtım Ambalaj Turizm Petrol İnşaat Sanayi ve Ticaret
AŞ tarafından gönderilen ve 13.05.2022 tarih ve 27971 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal
eden uzlaşma metninde uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranı
ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup
1. Beypazarı İçecek Pazarlama Dağıtım Ambalaj Turizm Petrol İnşaat Sanayi ve
Ticaret AŞ’nin rakip teşebbüsle güncel ve geleceğe dönük fiyat bilgilerine, fiyat
değişim tarihlerine, zamlı fiyatlara ilişkin bilgi değişiminde bulunarak fiyat tespit
etmek ve dolayısıyla kartel kurmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
ettiğine,
2. Bu doğrultuda anılan teşebbüse aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ile
Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (a) bendi ile 7.
maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2021 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden %(…..)’i
oranında olmak üzere 21.885.323,28 -TL idari para cezası uygulanmasına,
3. Beypazarı İçecek Pazarlama Dağıtım Ambalaj Turizm Petrol İnşaat Sanayi ve
Ticaret AŞ’nin gerekli şartları sağlaması sebebiyle, teşebbüse verilecek cezada,
“Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair
Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca %30 indirim
uygulanmasına,
4. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve Uzlaşma Yönetmeliği’nin 4.
maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse
verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına,
22-23/379-158
15/15
5. Bu kapsamda aktif işbirliği ve uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2021 yılı
gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(…..) oranında ve 9.848.395,48-TL
tutarında idari para cezası verilmesine,
6. Böylece Rekabet Kurulunun 24.02.2021 tarihli ve 22-10/140-M sayılı kararı uyarınca
yürütülen soruşturmanın Beypazarı İçecek Pazarlama Dağıtım Ambalaj Turizm
Petrol İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy