Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-6-028 (Ortak Girişim) Karar Sayısı : 22-32/502-201 Karar Tarihi : 07.07.2022 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Elif Sıdıka SARI YILDIZ, Enes YASAN, Fatih ARSLAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : -Honda Motor Co. Ltd. Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. O. Onur ÖZGÜMÜŞ, Av. S. Buğrahan KÖROĞLU, Av. Efe OKER, Av. O. Berke OKUR, Av. Su AKGÜL, Av. Ziba Ayşegül ABACI Yıldız Mahallesi Çitlenbik Sok. No:12 Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Sony Group Corporation ile Honda Motor Co. Ltd. arasında yüksek katma değerli bütünüyle elektrikli araçların tasarlanması, geliştirilmesi, üretilmesi, pazarlanması ve satılması için yeni bir ortak girişim kurulması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 27.06.2022 tarih ve 29268 sayı ile intikal eden bildirim üzerine düzenlenen 30.06.2022 tarihli ve 2022-6-028/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda; Honda Motor Co. Ltd. (HONDA) ve Sony Group Corporation (SONY) tarafından yüksek katma değerli bütünüyle elektrikli araçların tasarlanması, geliştirilmesi, üretilmesi, pazarlanması ve satılması için tam işlevsel bir ortak girişim (OG) kurulması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir. (5) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü çerçevesinde, bir ortak girişimin anılan Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için i) ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ii) ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması unsurlarının birlikte sağlanması gerekmektedir. (6) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 48. ve devamındaki paragraflarda, bir ortak girişimde ortak kontrolden söz edilebilmesi için tarafların eşit oy hakkına sahip olması, stratejik kararların alınmasında veto haklarının bulunması ya da oy haklarının ortaklaşa kullanılması gibi şartların sağlanması gerektiği açıklanmaktadır. (7) HONDA ve SONY arasında 04.03.2022 tarihinde bir mutabakat zaptı imzalanmış; ardından 16.06.2022 tarihinde “Ortak Girişim Sözleşmesi” (Sözleşme) akdedilmiştir. Buna göre Ortak Girişim şirketinin hisselerinin %(.....)’si HONDA’nın ve %(.....)’si
22-32/502-201 2/4 SONY’nin olacaktır. Sözleşme hükümlerinden; OG’nin (.....) yöneticisinden (.....) SONY tarafından aday gösterileceği, OG’nin (.....) Denetim ve Gözetim Kurulu üyesi bulunacağı ve bu üyeler arasından SONY'nin (.....) atama ve HONDA’nın (.....) aday gösterme hakkı olacağı, OG’nin, Temsilci Yönetici ve Temsilci Yönetici dışında (.....) tam zamanlı yöneticisi ve (.....) icracı olmayan yöneticisi olacağı; SONY ve HONDA’nın bunlardan (.....) aday gösterme hakkını elinde tutacağı anlaşılmaktadır. (8) Bununla birlikte bildirim formunda yer alan bilgilerde; OG’nin (.....) direktörü olacağı, SONY ve HONDA’nın (.....) direktörü aday gösterecekleri; tarafların OG’nin stratejik ticari davranışını belirleyen eylemlerini engelleme gücüne sahip olacakları belirtilmektedir. Ayrıca OG’nin Yönetim Kurulu kararının, (.....) belirtilmektedir. Dolayısıyla kurulacak ortak girişimin işlem taraflarının ortak kontrolünde olacağı değerlendirilmektedir. (9) Kılavuz’un 82. ve devamı paragraflarında, bir ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul edilebilmesi için ortak girişimin bağımsız olarak faaliyet göstermek bakımından yeterli kaynaklara sahip olması, doğrudan ana şirketlerle bağlantılı bir işlevin ötesinde bir faaliyet göstermesi, satış ve satın alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmaması, kalıcı olarak faaliyet göstermesi gibi nitelikleri taşıması gerektiği açıklanmaktadır. (10) Bildirim formunda OG’nin günlük faaliyetleriyle ilgilenecek kendi yönetimine sahip olacağı ve tek başına bir elektrikli araç tedarikçisi olarak bağımsız bir şekilde faaliyet göstermek için finansal, personel ve varlıklar (maddi ve maddi olmayan) dâhil olmak üzere gerekli kaynaklara sahip olacağı ifade edilmektedir. Ayrıca OG’nin kurulduğu tarihte (.....)çalışanı olmasının beklendiği belirtilmektedir. (11) Bununla birlikte bildirim formunda OG’nin üretim tesislerine sahip olmasının veya bunları işletmesinin beklenmediği; bunun yerine, OG tarafından geliştirilen ilk nesil elektrikli araçların üretimi için, HONDA veya HONDA’nın iştiraklerinden biri tarafından işletilen (.....) bir araç üretim tesisi aracılığıyla piyasa koşullarında dış kaynak sağlanacağı belirtilmektedir. Ancak OG’nin taraflara elektrikli araç satmasının beklenmediği ifade edilmektedir. Ayrıca OG tarafından üretilen elektrikli araçların tüketicilere çevrim içi olarak satılacağı ve araç tesliminde üçüncü tarafların (HONDA dışında) dağıtım ağlarının kullanmasının planlandığı belirtilmektedir. (12) OG’nin SONY tarafından geliştirilen bir mobilite hizmeti platformunu kullanacağı, bu bulut tabanlı platformun OG tarafından sağlanan mobilite hizmetlerini desteklemek için elektrikli araçları, müşterileri ve OG’yi birbirine bağlayacağı, SONY’nin bu platformu üçüncü taraf OEM’lerin (diğer elektrikli araç üreticileri dâhil) ve piyasa koşullarında OG’nin kullanımına sunacağı ifade edilmektedir. Bu kapsamda OG’nin SONY’nin güvenlik, uyarlanabilirlik ve eğlence alanındaki uzmanlığından faydalanmasının beklendiği, söz konusu özelliklerle ilgili herhangi bir satış ve satın alma ilişkisinin, piyasa koşullarında olacağı belirtilmektedir. (13) Bildirim formunda yer verilen bilgiler doğrultusunda; OG’nin piyasada bağımsız olarak faaliyet göstermek için gerekli günlük faaliyetleriyle ilgilenecek yönetime sahip olacağı ve ticari faaliyetlerini uzun vadeli olarak yürütmek için mali anlamda ve personel anlamında yeterli kaynaklara ve varlıklara erişim sağlayabileceği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, bildirime konu işlem ile oluşacak OG’nin tam işlevsel, bağımsız iktisadi varlık niteliğinde olacağı anlaşılmaktadır. (14) Bu kapsamda işlem neticesinde ilgili işlemin bahsi geçen hükümler kapsamında bir devralma niteliği taşıdığı değerlendirilmektedir. Bu sebeple, bildirime konu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir. İşlem taraflarının ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen
22-32/502-201 3/4 eşikleri aştığından, işlem izne tabidir. (15) OG taraflarından HONDA, Türkiye’de otomobil, motosiklet ve ilgili yedek parçaların satışı alanlarında; SONY ise elektronik ürünler, oyunlar, eğlence hizmetleri alanlarında faaliyet göstermektedir. Buna karşın bildirim formunda kurulacak olan OG’nin Türkiye’de herhangi bir faaliyette bulunmayacağı ve/veya herhangi bir varlık edinmeyeceği belirtilmektedir. Bu çerçevede OG taraflarının Türkiye’deki faaliyetleri ile kurulacak OG’nin faaliyetleri arasında yatay veya dikey herhangi fiili/potansiyel bir örtüşme bulunmadığı değerlendirilmektedir. (16) Ancak başvuruya konu işlem küresel açıdan incelendiğinde; OG’nin elektrikli araçların tasarlanması, geliştirilmesi, üretilmesi, pazarlanması ve satılması alanlarında faaliyet göstermesinin öngörüldüğü; bu çerçevede küresel ölçekte HONDA ve OG’nin faaliyetleri arasında potansiyel bir yatay örtüşme olabileceği değerlendirilmektedir. (17) Bu çerçevede, OG kurulması işlemi sonucunda küresel ölçekte ortaya çıkabilecek potansiyel yatay örtüşmeler dikkate alınsa dahi HONDA’nın elektrikli araçlar pazarındaki küresel pazar payının %(.....) olduğu ve kurulacak olan OG’nin yüksek katma değerli elektrikli araçlar üreteceği ve ilgili pazarda Tesla, Inc. (%(.....)), SAIC Motor Corporation Limited (%(.....)), Volkswagen AG (%(.....)) başta olmak üzere güçlü rakiplerin bulunduğu dikkate alındığında, bildirim konusu işlem neticesinde rekabetin önemli ölçüde azaltılması riskinin doğmayacağı sonucuna varılmaktadır. (18) Sonuç olarak, işlem taraflarının faaliyetleri açısından Türkiye’de yatay veya dikey herhangi fiili/potansiyel bir örtüşme bulunmadığı; küresel açıdan ise pazar paylarının düşük olması nedeniyle, bildirime konu işlem neticesinde tarafların faaliyetleri arasında meydana gelecek yatay örtüşmenin koordinasyon doğurmayacağı, pazarda rekabeti bozucu bir etkisinin olmayacağı; bildirim konusu işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
22-32/502-201 4/4 H. SONUÇ (19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy