Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2022-6-013
Karar Sayısı : 22-33/527-214
Karar Tarihi : 21.07.2022
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN
B. RAPORTÖRLER : Damla YAZ, Burcu OLGUN, Alican KORKMAZ,
Mehmet Fatih BAŞARICI
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. İNCELENEN
TARAF : - Martı İleri Teknoloji AŞ
Maslak Mah. Büyükdere Cad. Noramin İş Merkezi Sitesi
No:237 İç Kapı:5 Sarıyer/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Martı İleri Teknoloji AŞ ve Mobilite Teknoloji Çözümleri AŞ
tarafından izinsiz bir yoğunlaşma işlemine sebebiyet verilmek suretiyle 4054
sayılı Kanun kapsamında öngörülen bildirim yükümlülüğünün yerine
getirilmediği iddiası.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 11.09.2020 tarih ve
9653 sayı ile intikal eden başvuruda özetle Martı İleri Teknoloji AŞ’nin (MARTI) ilgili
ürün pazarında hakim durumda bulunduğu ve dışlayıcı eylemleri ile hakim durumunu
kötüye kullandığı iddia edilmiştir. Bu başvuru üzerine Rekabet Kurulu (Kurul) 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) hükümleri
çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına 22.10.2020 tarih ve
20-47/646-M sayı ile karar vermiştir.
(3) Bu Kurul kararının iptali istemiyle şikayetçinin açtığı davada Ankara 8. İdare
Mahkemesi, 28.02.2022 tarih ve 2020/2396 E., 2022/471 K. sayılı kararı ile, davacının
iddialarıyla ilgili olarak soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti
bakımından önaraştırma yapılmasına karar verilmesi gerekirken, belirtilen sürece
uyulmaksızın doğrudan herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına karar
verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığından bahisle Kurul kararını iptal etmiştir.
(4) İptal kararının gereğinin yerine getirilmesini teminen Kurul, 14.04.2022 tarih ve 22-
17/285-M sayı ile, MARTI’nın ilgili ürün pazarında hâkim durumda bulunduğu ve
hâkim durumunu kötüye kullanmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği iddiasına
yönelik olarak önaraştırma yapılmasına karar vermiştir.
(5) Bu süreçte Kurum kayıtlarına 01.04.2022 tarih ve 26808 sayı ile intikal eden ve gizlilik
talebi bulunan başka bir başvuruda özetle;
- MARTI ile Mobilite Teknoloji Çözümleri AŞ’nin (MOBİLİTE AŞ-ROKET) her ne
kadar farklı kontrol yapıları ile faaliyet gösteren ayrı teşebbüsler gibi görünseler
de tek bir teşebbüs gibi davrandıklarını gösteren çok sayıda emare olduğu,
- Başlangıçta Türkiye’de kurulan bu şirketlerin paylarının yurtdışında olan iki ayrı
şirkete devredildiği; bu şirketlerin temsilcilerinin ve yurtdışında ticaret siciline
22-33/527-214
2/3
kayıtlı adreslerinin aynı olmasından dolayı ortak kontrolde oldukları yönünde
kuvvetli şüphenin oluştuğu, bu nedenle Türkiye pazarında etki gösteren bir
yoğunlaşma işlemi gerçekleştiği,
- İşlem tarafı teşebbüslerin işlemi yurtdışında gizleyerek 4054 sayılı Kanun
kapsamında öngörülen bildirim yükümlülüğünü yerine getirmedikleri, dolayısıyla
izinsiz bir yoğunlaşma işlemine sebebiyet verildiği,
- Bu işlem sonucunda MARTI ve MOBİLİTE AŞ’nin elektrikli skuter (e-skuter)
pazarında ayrı ayrı kotalar almaya devam ettikleri, bunun sonucunda
düzenlemelerin etrafından dolanmak suretiyle e-skuter pazarındaki etkin
rekabetin bozulmasına yol açtıkları, bu durumun aynı zamanda rakiplerin
dışlanmasına da sebebiyet verdiği için hâkim durumun kötüye kullanılması
kabahatinin de işlendiği,
ifade edilmiş ve bildirim yükümlülüğüne uymayan teşebbüslere Kanun’da öngörülen
yaptırımların uygulanması ve pazarda hâkim durumun kötüye kullanılmasına yol açan
fiili durum ve uygulamalara son verilmesi yönünde karar alınması talep edilmektedir.
(6) 14.04.2022 tarih ve 22-17/285-M sayılı Kurul kararı ile yürütülen önaraştırma
kapsamında, 01.04.2022 tarih ve 26808 sayılı başvuruda yer alan izinsiz bir
yoğunlaşma işlemine sebebiyet verilmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’da öngörülen
bildirim yükümlülüğün yerine getirilmediği iddiası da incelenmiş ve önaraştırma
sonucunda hazırlanan 06.07.2022 tarih ve 22-33/527-213 sayılı Önaraştırma Raporu
görüşülerek bu iddia bakımından da karara bağlanmıştır.
(7) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, 01.04.2022 tarihli ve 26808 sayılı başvuruda
yer alan 4054 sayılı Kanun kapsamında öngörülen bildirim yükümlülüğün yerine
getirilmediği iddiasının gerçeği yansıtmadığı ifade edilmiştir.
H. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
(8) MARTI’nın hisselerinin (…..) Martı Technologies Inc.’e1 (MARTI ABD) aittir. MOBİLİTE
AŞ’nin hisselerinin (…..) ise MARTI ABD’nin iştiraki olan Mobilite İşletme LLC’ye2
aittir. Mobilite İşletme LLC’nin MARTI ABD tarafından kurulduğu, taraftan alınan
belgelerde de görülmektedir. Dolayısıyla başvuruya konu şirketlerin her ikisi de nihai
olarak MARTI ABD tarafından kontrol edilmektedir.
(9) MARTI tarafından; MARTI’nın yaptığı her türlü deneme basında fazlaca yer
bulduğundan, MOBİLİTE AŞ’nin 2021 yılında ROKET markası altında tüketicilerin
farklı marka skuterlara yaklaşımını veya tercihini görmek, test etmek amaçlı olarak
İstanbul’da faaliyet gösterdiği ve faaliyete geçtikten birkaç ay sonra Ocak 2022’de
tüketicilere yönelik faaliyetlerini sonlandırdığı belirtilmiştir.
(10) İlaveten MARTI’nın yaptığı açıklamada; ABD’de MARTI ABD ile Mobilite İşletme
LLC’nin birleşme sürecinin başladığı ve Temmuz ayı içerisinde sonuçlanmasının
beklenildiği; ABD’deki birleşme işleminin gerçekleşmesi akabinde, Türkiye’de de
MARTI ile MOBİLİTE AŞ’nin Türk Ticaret Kanunu anlamında kolaylaştırılmış şekilde
birleştirilmesinin planlandığı belirtilmiştir.
1 09.10.2018 tarihinde ABD’de kurulan teşebbüsün tek faaliyetinin başka şirketlerde hissedar olmak
olduğu belirtilmiştir.
2 09.02.2020 tarihinde kurulmuştur.
22-33/527-214
3/3
(11) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, MARTI ve MOBİLİTE AŞ’nin grup içi
şirketler olduğu ve henüz herhangi bir birleşme veya devralma işleminin
gerçekleşmediği dikkate alındığında, izinsiz bir yoğunlaşma işlemine sebebiyet
verilmek suretiyle 4054 sayılı Kanun kapsamında öngörülen bildirim yükümlülüğünün
yerine getirilmediği iddiasının gerçeği yansıtmadığı anlaşılmaktadır. Kaldı ki, 2010/4
sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesinde kontrol değişikliğine
yol açmayan grup içi işlemler kapsamda olmayıp, bu tür işlemler için izin alınması da
gerekmemektedir.
I. SONUÇ
(12) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 01.04.2022 tarihli ve 26808
sayılı başvuruda yer alan, izinsiz bir yoğunlaşma işlemine sebebiyet verilmek suretiyle
4054 sayılı Kanun kapsamında öngörülen bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmediği
yönündeki iddianın gerçeği yansıtmadığı anlaşıldığından, söz konusu iddia
bakımından herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına gerekçeli kararın
tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak
üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy