Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2021-2-048 (Menfi Tespit/Muafiyet)
Karar Sayısı : 22-41/567-229
Karar Tarihi : 08.09.2022
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK,
Berat UZUN
B. RAPORTÖR : Osman Can AYDOĞDU, Mehmet Mustafa ŞEREF
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Monsanto Gıda ve Tarım Ticaret Ltd. Şti.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Öznur İNANILIR,
Dilara YEŞİLYAPRAK, Av. Zeynep AYATA AYDOĞAN
Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Monsanto Gıda ve Tarım Tic. Ltd. Şti. ile 11 alıcı arasında
imzalanmış olan Satıcılık ve Cari Hesap Sözleşmesi’nin maddelerini tadil eden
Ek Protokol’e menfi tespit tanınması veya muafiyet verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 30.07.2021 tarih ve
19912 sayı ile intikal eden ve eksiklikleri en son 01.04.2022 tarihli ve 26785 sayılı
cevabi yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 29.08.2022 tarihli ve 2021-2-
048/MM sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Monsanto Gıda ve Tarım Tic. Ltd. Şti. ile Altuğ Zirai İlaç Tarım San. ve Tic. Ltd.
Şti. ve Asc İnş. Tarım Enerji Mad. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Bayagrotarım İlaçları
Ltd. Şti., Donatlar Tarım Taş. Hay. Gıda İnş. Yakıt San. ve Tic. Ltd. Şti., Ertar
Kimya Tar. Aletleri Paz. San. Tic. Ltd. Şti., Gökhan Tarım İlaçları Tic. ve San.
A.Ş., İlhan Tarımsal Toh. Güb. Tic. Ltd. Şti., Kut-san Tarımsal Paz. Tic. Ltd.
Şti., Model Gübre İlaç Tarım Ür. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Poler Tarım ve İnş.
A.Ş. ve Tan Tarım Zir. İlaç San. ve Tic. A.Ş. arasında imzalanmış olan Satıcılık
ve Cari Hesap Sözleşmesi’nin maddelerini tadil eden Ek Protokol’ün 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi kapsamında
olduğu, bu nedenle Ek Protokol’e aynı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi
tespit belgesi verilemeyeceği,
- Ek Protokol’ün 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği
ile sağlanan grup muafiyetinden faydalandığı
kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Yapılan başvuruda; Monsanto Gıda ve Tarım Tic. Ltd. Şti. (MONSANTO) ile 11 alıcı1
1 Altuğ Zirai İlaç Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti. (ALTUĞ), Asc İnş. Tarım Enerji Mad. Gıda San. Tic. Ltd.
Şti. (ASC), Bayagrotarım İlaçları Ltd. Şti. (BAYAGRO), Donatlar Tarım Taş. Hay. Gıda İnş. Yakıt San.
ve Tic. Ltd. Şti. (DONATLAR), Ertar Kimya Tar. Aletleri Paz. San. Tic. Ltd. Şti. (ERTAR), Gökhan Tarım
İlaçları Tic. ve San. A.Ş. (GÖKHAN TARIM), İlhan Tarımsal Toh. Güb. Tic. Ltd. Şti. (İLHAN TARIM),
22-41/567-229
2/13
arasında imzalanmış olan Satıcılık ve Cari Hesap Sözleşmesi’nin2 (Sözleşme)
maddelerini tadil eden Ek Protokol’e menfi tespit tanınması veya muafiyet verilmesi
talep edilmiştir.
(5) Dosya kapsamında hazırlanan 29.11.2021 tarihli ve 2021-2-48/MM sayılı
Muafiyet/Menfi Tespit Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 02.12.2021 tarihli toplantı
gündeminde görüşülmüş, 21-58/823-Mİ sayı ile dosya konusunun ek çalışma yapılmak
üzere Kurul gündeminde incelemeye alınmasına karar verilmiştir.
(6) Bildirim Formu ve Kurum kayıtlarına intikal eden cevabi yazılar çerçevesinde yapılan
tespit ve değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir.
G.1. Taraflar
G.1.1. MONSANTO
(7) MONSANTO tarım ve sebze tohumları, herbisitler3 ve dijital tarım4 ürünlerinin üretim
faaliyeti ile iştigal etmektedir. MONSANTO’nun Türkiye’deki faaliyetleri (i) tarla bitkileri:
mısır tohumları, sebze tohumları, kanola tohumları, (ii) sebze tohumları: brokoli,
lahana, karnabahar, kavun, kabak, karpuz, salatalık, fasulye, bezelye, tatlı mısır,
ıspanak, marul, soğan, domates, biber, patlıcan, havuç, (iii) bitki koruma: glifosat5
şeklinde üç kola ayrılmaktadır. Başvuruya konu mısır tohumu pazarında MONSANTO,
Dekalb markası ile faaliyette bulunmaktadır.
(8) MONSANTO’nun hisselerinin tamamı Bayer New TK M3970 Min I BV’ye aittir. Bu iki
teşebbüsün ana şirketi ise Bayer AG’dir (BAYER). Genel merkezi Almanya’nın
Leverkusen şehrinde olan BAYER, halka açık küresel bir şirket olarak6 ecza
ürünleri/ilaçlar,7 tüketici sağlığı ve zirai bilimler alanlarında faaliyet göstermektedir.
BAYER’in Türkiye’de, MONSANTO ve Bayer Türk Kimya San. Tic. Ltd. Şti.8 olmak
üzere iki iştiraki, bir genel merkezi, yedi bölge ofisi ve Gebze’de zirai ilaç üretim tesisi
bulunmaktadır.
G.1.2. Dekalb Marka Mısır Tohumu Distribütörleri
G.1.2.1. ALTUĞ
(9) Diyarbakır’da kurulu olup tarımın yanı sıra inşaat faaliyetiyle de iştigal etmektedir.
Teşebbüse ait veya teşebbüsün iştiraki konumunda bir grup şirketi bulunmamaktadır.
ALTUĞ 2016 yılında BAYER bayiliğini almıştır. ALTUĞ, 2021 Ocak ayından itibaren
Diyarbakır bölgesinde BAYER tohum distribütörlüğü ve ilaç toptancılığı
gerçekleştirmektedir.
Kut-san Tarımsal Paz. Tic. Ltd. Şti. (KUTSAN), Model Gübre İlaç Tarım Ür. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.
(MODEL), Poler Tarım ve İnş. A.Ş. (POLER) ve Tan Tarım Zir. İlaç San. ve Tic. A.Ş. (TAN).
2 Bahse konu Sözleşme, alıcıların MONSANTO’dan alacağı ürünleri ve bu ürünler bakımından
oluşturulacak satış sistemini (sipariş-teslim-ödeme süreçleri) belirleyen hüküm ve koşulları içermektedir.
Söz konusu Sözleşme bildirime konu Ek Protokol’de düzenlenen rekabet kısıtları haricinde bir kısıt
içermemektedir.
3 Yabancı otlarla mücadelede kullanılan zirai ilaçtır.
4 Tarımsal değer zinciri boyunca elektronik veri ve/veya bilgileri dijital olarak toplayan, depolayan, analiz
eden ve son kullanıcıya aktaran araçları ifade etmektedir. Veriler kimi zaman sensörlerle kimi zaman da
uydu ve drone gibi yeni nesil teknolojilerle toplanmaktadır.
5 Seçici olmayan herbisit anlamındadır.
6 Teşebbüsün hisse senetleri Almanya’da birçok borsada işlem görmekte olup teşebbüs üzerinde tek bir
kişinin veya kuruluşun kontrolünün bulunmadığı belirtilmektedir.
7 Canlılardaki rahatsızlıkların, bozuklukların ve çeşitli hastalıkların tanısı, önlenmesi veya tedavisi için
yararlanılan doğal veya sentez yoluyla hazırlanmış maddeler kastedilmektedir.
8 Türkiye’de ecza ürünleri, tüketici sağlığı ve zirai bilimler alanlarında faaliyet göstermektedir.
22-41/567-229
3/13
G.1.2.2. ASC
(10) ASC, Siirt’te zirai ilaç, tohum ve gübre toptan ticareti alanında faaliyet göstermektedir.
Teşebbüs (…..) dönüm alanlık sulu tarım arazisi ile %(…..) hisse ile ortağı olduğu (…..)
dönümlük soğuk hava deposuna sahiptir. Teşebbüse ait veya teşebbüsün iştiraki
konumunda bir grup şirketi bulunmamaktadır.
G.1.2.3. BAYAGRO
(11) 1998 yılında Bursa ilinde kurulan teşebbüs toptan zirai ilaç ticareti, tohumculuk, bitki
besleme alanlarında faaliyette bulunmaktadır. Teşebbüse ait veya teşebbüsün iştiraki
konumunda bir grup şirketi bulunmamaktadır.
G.1.2.4. DONATLAR
(12) 1956 yılında Kahramanmaraş’ta kurulan teşebbüs, küçük ölçekli buğday ve arpa alım
satımı yaparak ticaret hayatına başlamıştır. 2001 yılından itibaren başta tarım olmak
üzere ulaşım, hayvancılık, inşaat, gıda ve pazarlama alanlarında faaliyet
göstermektedir. Teşebbüse ait veya teşebbüsün iştiraki konumunda bir grup şirketi
bulunmamaktadır.
G.1.2.5. ERTAR
(13) Adana’da kurulan teşebbüs böcek ilacı, bitki besleme ürünleri ve bitki büyüme
düzenleyicilerinin formülasyonu ve pazarlaması alanlarında faaliyet göstermektedir.
Teşebbüse ait veya teşebbüsün iştiraki konumunda bir grup şirketi bulunmamaktadır.
G.1.2.6. GÖKHAN TARIM
(14) 1987 yılında ilk önce Güven Tarım adıyla kurulup 1990 yılından itibaren mevcut ismiyle
Konya ilinde ticaret hayatına devam eden teşebbüs bitki besleme ürünlerinin yanı sıra
hasat sonrası uygulamalı ürünlerin ticareti ile iştigal etmektedir. Teşebbüse ait veya
teşebbüsün iştiraki konumunda bir grup şirketi bulunmamaktadır.
G.1.2.7. İLHAN TARIM
(15) Teşebbüs Mardin ilinde gübre, hububat, zirai ilaç ticareti ve tohum alım satımı
gerçekleştirmektedir. Mardin Organize Sanayi Bölgesinde mısır kurutma tesisi ve (…..)
tonluk silosu bulunmaktadır. Teşebbüse ait veya teşebbüsün iştiraki konumunda bir
grup şirketi bulunmamaktadır.
G.1.2.8. KUTSAN
(16) 1987 yılında kurulan teşebbüs Samsun ilinde toptan zirai ilaç ticareti, tohumculuk ve
bitki besleme alanında faaliyet gösteren bayilere hizmet vermektedir. Teşebbüse ait
veya teşebbüsün iştiraki konumunda bir grup şirketi bulunmamaktadır.
G.1.2.9. MODEL
(17) Teşebbüs Sakarya ilinde toptan zirai ilaç ticareti, tohumculuk ve bitki besleme alanında
faaliyet gösteren bayilere hizmet vermektedir. Teşebbüse ait veya teşebbüsün iştiraki
konumunda bir grup şirketi bulunmamaktadır.
G.1.2.10. POLER
(18) Teşebbüs Şanlıurfa ilinde mısır tohumculuğu başta olmak üzere, zirai ilaç, bitki
besleme ve gübre, tarımsal ilaçlama hizmeti, hububat ve tahıl ticareti, mısır kurutma
tesisi işletmeciliği, lisanslı depoculuk, hayvancılık alanlarında faaliyet göstermektedir.
Teşebbüse ait veya teşebbüsün iştiraki konumunda bir grup şirketi bulunmamaktadır.
22-41/567-229
4/13
G.1.2.11. TAN
(19) 1986 yılında kurulan teşebbüs İzmir ilinde toptan zirai ilaç ticareti, tohumculuk, bitki
besleme alanlarında faaliyet göstermektedir. Ayrıca, bakır içerikli teknik maddeleri ve
ilaçları üreterek bunların ulusal ve uluslararası dağıtımını yapmaktadır. Teşebbüse ait
veya teşebbüsün iştiraki konumunda bir grup şirketi bulunmamaktadır.
G.2. İlgili Pazar
G.2.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler
(20) Bildirilen Ek Protokol’ün konusunu, tarımsal bir girdi olan mısır tohumunun yeniden
satışı için akdedilen dikey sözleşmeler oluşturmaktadır. Hızla artan dünya nüfusu,
tarımsal ürünlere olan talebin her geçen gün artışını tetiklemektedir. Bu nedenledir ki
teşebbüsler, tarımsal girdi piyasaları özelinde yüksek verimli üretim gerçekleştirme
amacıyla teknolojik nitelikte çeşitli araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde
bulunmaktadır.
(21) Mısır, dünya sıralamasında hububat ürünleri içerisinde ekim alanı bakımından
buğdayın ardından ikinci; üretim ve verimde ise birinci sırada yer almaktadır.9 Son beş
yıl içinde dünyadaki mısır üretim, ticaret, tüketim ve stok verilerine aşağıdaki tabloda
yer verilmektedir:
Tablo 1- 2017-2021 Dünya Mısır Üretim Değerleri (Milyon ton)
2017/18 2018/19 2019/20 2020/21
Üretim 1.091 1.130 1.125 1.166
Ticaret 153 165 174 177
Tüketim 1.116 1.148 1.154 1.178
Stok 344 326 297 288
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Mısır Bülteni, Eylül 2020
(22) Tablo 1 incelendiğinde, son dört yıl içinde 2019/2020 dönemi hariç olmak üzere, mısır
üretiminde ticaret ve tüketim değerlerinin istikrarlı biçimde arttığı; stok değerlerinin ise
azaldığı görülmektedir.
(23) Türkiye özelinde, ülke yüz ölçümünün %29,5’i (23,14 milyon hektar) tarım yapılabilir
özellikte olmasına karşın, nadas alanları hariç tutulduğunda yaklaşık 15,6 milyon
hektar alan tarla ziraatına ayrılmıştır.10 Bu alanın ise yaklaşık %71’inde hububat
ekilmekte olup ilgili alandaki tarla ürünlerinin dağılımına aşağıdaki grafikte yer
verilmektedir:
9 Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü, 2020 Yılı Hububat Sektör Raporu, s. 11.
10 Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü, 2020 Yılı Hububat Sektör Raporu, s. 19.
22-41/567-229
5/13
Grafik 1- Hububat Ekim Alanlarında Tarla Ürünlerinin Payı
Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2020.
(24) Grafikten görüleceği üzere ekim alanlarında buğday %62’lik pay ile ilk sıradayken;
%28’lik pay ile ikinci sırada arpa ve %6,2’lik pay ile üçüncü sırada mısır yer almaktadır.
Bu ürünleri ise sırasıyla çeltik, yulaf, çavdar ve tritikale11 takip etmektedir.
(25) Yem sektöründe, mısır önemli bir girdi niteliğinde olup küresel düzeyde mısır
kullanımının %63’ü bu sektöre özgülenmiştir. Çin ve Hindistan gibi nüfusu oldukça
yüksek olan ülkelerin yanı sıra gelişmekte olan birçok ülkede hayvansal ürün talebinin
giderek artmasına ek olarak, Brezilya gibi et ihracatını geliştiren ülkeler dikkate
alındığında, mısır talebini gelecekte de yönlendirecek faktörler arasında yem
sektörünün ağırlığını koruyacağı, hatta daha da yükseltebileceği söylenebilecektir.12
(26) Ülkemizde mısır; yem, nişasta, glikoz, yağ ve biyoetanol üretimi alanlarında
kullanılmaktadır. Mısır tüketiminin sektörel dağılımı incelendiğinde, yem maddesi
olarak kullanılan mısırın oranının yaklaşık olarak %80 olduğu; nişasta sanayiinde
kullanılan mısırın oranının ise yaklaşık %15 olduğu görülmektedir.13 Daha çok
Çukurova, Amik Ovası, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri’nde yetiştirilen
mısır; özellikle pamuk olmak üzere buğday ve yağlı tohumlara münavebeli ekilen14 bir
üründür. Bu nedenle, üreticiler alternatif ürün fiyatlarını ve bu ürünlere verilen
destekleri gözeterek ikame ürünler veya mısır arasında tercih yapabilmektedir. Bu da
zaman zaman mısır üretiminde dalgalanmalara yol açabilmektedir. Güneydoğu
Anadolu’da sulanabilir arazilerin artmasına bağlı olarak mısır üretimine yönelimin
yanında, mısır üretimini teşvik eden uygulamalar, yüksek verimli mısır çeşitlerinin
geliştirilmesi, su ve gübrenin etkin kullanımı, mekanizasyon ve pazarlamasının kolay
olması da ülkemizdeki mısır üretimini arttırmıştır.15 Bu bağlamda 2000’li yılların ilk
yarısındaki 400 kg/dekarlık verim, son yıllarda 900 kg/dekarı aşan miktarlara
ulaşmıştır.
11 Buğday ve çavdar melezi.
12 Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü (TEPGE), 2020 Yılı Mısır Durum Tahmin Raporu,
s. 10.
13 Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü, 2020 Yılı Hububat Sektör Raporu, s. 27.
14 Her ekim yılında üst üste aynı ürünün aynı toprağa ekilmemesi anlamına gelmektedir. Topraktaki
verimliliği artırmak için kullanılan en etkili yöntemlerden biri olup “ekim nöbeti” olarak da
adlandırılmaktadır, bkz. http://www.turktarim.gov.tr/Haber/396/destekleme-alabilmek-icin-ekim-nobeti-
sart.
15 Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü, 2020 Yılı Hububat Sektör Raporu, s. 25.
Buğday; 62%
Arpa; 28%
Mısır; 6%
Çeltik; 1%Yulaf; 1% Çavdar; 1% Tritikale; 1% Buğday
Arpa
Mısır
Çeltik
Yulaf
Çavdar
Tritikale
22-41/567-229
6/13
(27) Ülkemizde 1984 yılında tohumluk üretiminde özel sektör kuruluşlarının faaliyetine izin
verilmesi ve 1987 yılında tohumluk dağıtımında devlet tekelinin kaldırılması ile
tohumculuk teknolojisinde hızlı bir gelişme gözlenmiştir. Günümüzde yerli ve yabancı
yatırımcılar tarafından çok sayıda hibrit mısır tohumu çeşidi üretilerek piyasaya
sunulmaktadır. Çeşit sayısının çokluğu mısır üreticilerine seçim zorluğu yaratmakla
birlikte, farklı bölgelerdeki tüm üreticiler için en uygun olarak tanımlanabilecek tek bir
çeşit söz konusu olmadığından her üretici kendi koşullarına en uygun çeşidi seçmek
durumundadır.
(28) Türkiye’de mısır ürünleri; üretim miktarı ve verimlilik bakımından buğday ve arpadan
sonra üçüncü sırada yer almaktadır.16 2011-2021 yılları itibarıyla ülkemizdeki mısır
ekim alanlarına, üretimine ve verimliliğe ilişkin veriler aşağıdaki grafikte sunulmaktadır:
Grafik 2- 2011-2021 Döneminde Türkiye’de Mısır Ekim Alanı, Üretim Miktarı ve Verimlilik
Kaynak: TÜİK, 2022.
G.2.2. İlgili Ürün Pazarı
(29) İlgili ürün pazarı ürünlerin özellikleri, fiyatları ve kullanım amaçları bakımından tüketici
tarafından birbirleri ile ikame edilebilir olarak görülen malların ve/veya hizmetlerin
tamamından oluşmaktadır.
(30) Bildirim konusu Ek Protokol, MONSANTO’nun Dekalb markalı mısır tohumları
bakımından gerçekleştirilecek çeşitli düzenlemeleri içermektedir. Mısır tohumu
pazarında, “hibrit (melez)” ve “standart” tohumlar bulunmaktadır. Melez tohum ve
standart tohumlar için farklı üretim süreçleri mevcuttur. Talep yönünden, çiftçiler
açısından melez ve standart tohumlar farklı ürünler olarak görülmektedir. Zira standart
tohum daha çok hobi amacıyla ekilirken; melez tohumlar ticari amaçlı üretim yapan
16 Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü, 2020 Yılı Hububat Sektör Raporu.
2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Ekim Alanı (ha) 589.000 622.609 659.998 658.645 688.170 680.019 639.084 591.900 638.829 691.632 758.237
Üretim (Ton) 4.200.000 4.600.000 5.900.000 5.950.000 6.400.000 6.400.000 5.900.000 5.700.000 6.000.000 6.500.000 6.750.000
Verim (Ton/ha) 7,17 7,39 8,95 9,07 9,33 9,42 9,25 9,64 9,40 9,41 8,90
-
2,00
4,00
6,00
8,00
10,00
12,00
-
1.000.000
2.000.000
3.000.000
4.000.000
5.000.000
6.000.000
7.000.000
8.000.000
Ekim Alanı (ha) Üretim (Ton) Verim (Ton/ha)
22-41/567-229
7/13
firmalar tarafından tercih edilmektedir. Eş deyişle, mısır tohumunun ticari amaçlı
üretiminde arz, hibrit mısır tohumuna yönelmektedir.
(31) MONSANTO da yalnızca hibrit tohum alanında faaliyet göstermekle birlikte, Bildirim
Formunda mısır tohumu pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler tarafından ticari
olarak sadece hibrit mısır tohumu üretimi yapıldığı, standart mısır tohumu üretimi
yapan ve standart mısır tohumunun toptan satışında faaliyet gösteren herhangi bir
şirket bulunmadığı belirtilmektedir.
(32) Mısır tohumu pazarının ele alındığı Kurul kararlarında hibrit ve standart olarak herhangi
bir alt kırılıma gidilmediği anlaşılmaktadır. Kurulun Pioneer17 kararında ilgili pazar
“mısır tohumu pazarı” olarak belirlenmiş; KWS18 kararında ise, “silajlık” mısır ve
“danelik” mısır olarak mısır tohumunun farklı türleri olduğuna ilişkin bir ayrımdan
bahsedilse de nihayetinde ilgili ürün pazarı “hibrit mısır tohumu pazarı” olarak
tanımlanmıştır. Kurulun yakın tarihli Bayer&Monsanto19 kararında da “Öte yandan her
ne kadar yukarıda bahsi geçen tohum kategorileri için ilgili ürün pazarları melez ve
standart tohum olarak ayrı ayrı ele alınabilecek olsa da, tarafların faaliyetleri
bakımından alternatif pazar tanımları çerçevesinde ulaşılacak sonuç değişmeyeceği
için değerlendirilen sebze tohumları bakımından bu ayrıma gidilmesine gerek
bulunmamaktadır.” ifadelerine yer verilmiş olup ilgili ürün pazarı herhangi bir alt kırılıma
gidilmeden “mısır tohumu” olarak belirlenmiştir.
(33) Yukarıdaki açıklamalar dikkate alındığında ilgili ürün pazarı “hibrit mısır tohumu pazarı”
olarak belirlenmiştir.
G.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
(34) Bildirime konu dosyada bölgesel seviyede değerlendirme yapılmasını gerektiren
herhangi bir unsur söz konusu olmadığından, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak
belirlenmiştir.
G.3. Değerlendirme
G.3.1. Bildirim Konusu Ek Protokol
(35) Bildirim, MONSANTO’nun 11 farklı alıcı ile gerçekleştirdiği sözleşmelerin bazı
maddelerini tadil eden Ek Protokol’e menfi tespit tanınması veya muafiyet verilmesi
talebini içermektedir. Bu kapsamda imzalanan Ek Protokol ile MONSANTO, satışını
gerçekleştirdiği Dekalb marka mısır tohumları bakımından, alıcılara satış fiyatını
tavsiye etmeyi ve tavan fiyat uygulamayı hedeflemektedir.
(36) MONSANTO ile alıcılar arasındaki Sözleşme’nin 5.3.1. maddesini tadil eden Ek
Protokol’deki 2.1. maddeye aşağıda yer verilmektedir:
- “… Monsanto zaman zaman ürünler için önerilen yeniden satış fiyatını (“Tavsiye
Edilen Fiyat”) yayınlayabilir, ancak Alıcı ürünler için yeniden satış fiyatını
serbestçe ve tek başına belirleyecektir. Buna rağmen, Monsanto, aşağıdaki
koşulların eşzamanlı olarak oluşması durumunda, ürünler için tavan satış fiyatı
(“Tavan Fiyat”) hakkında Alıcıyı bilgilendirme hakkını saklı tutar:
(a) Alıcı, uygun pazar ve/veya yasal dayanak olmaksızın önerilen fiyatı
%(…..)’den daha fazla aşarsa;
17 15.02.2007 tarihli ve 07-14/126-43 sayılı Kurul kararı.
18 25.11.2009 tarihli ve 09-57/1365-357 sayılı Kurul kararı.
19 08.05.2018 tarihli ve 18-14/261-126 sayılı Kurul kararı.
22-41/567-229
8/13
(b) Alıcı, MONSANTO’nun ilgili yazılı bildirimini takip eden 3 (üç) iş günü
içinde hatayı gidermez ve ürünlerin yeniden satışı için makul
fiyatlandırma seviyesine geri dönmezse (tüm müşteriler / alıcılar için adil
ve eşit muamele ilkesini göz önünde bulundurarak, geçmişe dönük
olarak halihazırda kesilmiş faturaların makul fiyat ile yeniden
düzenlenmesi dahil olarak); ve
(c) MONSANTO, tohum ürünleri için Rekabet Kurumu’ndan tavan fiyat
belirlemek için ilgili rızayı almışsa
- Monsanto tarafından Tavan Fiyat bildirimi yapıldıktan sonra Alıcı
yükümlülüklerini yerine getirmez ve ürünleri Tavan Fiyattan (“Fiyat Yükümlülüğü
İhlali”) daha yüksek bir fiyattan satmaya devam ederse, Alıcı:
A. Monsanto’ya, Alıcının söz konusu ihlali nedeniyle MONSANTO’nun
uğradığı zararların tazmin edilmesine ek olarak, Fiyat Yükümlülüğü İhlali
ile satılan her bir torba ürün için, fiyat listesindeki (Ek: Fiyat Listesi) brüt
satış fiyatı üzerinden %(…..) ceza ödeyecektir; ve
B. Türkiye pazarındaki Dekalb markalarına bu aşırı fiyatlandırmanın yol
açtığı zararı en aza indirmek için, pazarı ve müşterileri, Monsanto
ürünlerinin tavan fiyatı aşan bir fiyattan yapılan bu satışın alıcı tarafından
bağımsız olarak yapıldığı konusunda proaktif bir şekilde bilgilendirecek,
ihtiyaç halinde MONSANTO ile işbirliği yapacaktır.”
(37) Ek Protokol’de yer alan düzenleme, MONSANTO’ya alıcıların satın aldığı Dekalb
markalı mısır tohumları için tavsiye fiyat önerebilme ve bu ürünlere yönelik tavan fiyatı
belirleyebilme hakkını tanıyacaktır.
G.3.2. Bildirime Konu Ek Protokole İlişkin Üçüncü Kişi Görüşleri
(38) Kızıltepe Mısır Üreticileri Birliği tarafından gönderilen yazıda; serbest piyasada fiyat
kontrolünü sağlamanın oldukça güç olduğu, mısır tohumu fiyatlarının yükselmesinin
önüne geçmek için piyasaya yeterli miktarda tohum girişi sağlanmasının gerektiği,
birçok bayinin veya firmanın tohumlarını piyasaya sürmediği, çiftçilerin alım fiyatları
açısından bayi satış fiyatları ile tedarikçi fiyatları arasında yüksek makas oluşmaması
adına tohum fiyatlarında standardın sağlanmasının piyasa için olumlu olacağı, ancak
sabit fiyat gibi uygulamaların araştırma ve geliştirme çalışması ile ürün çeşitliliği gibi
gelişmeleri engelleyeceği ifade edilmektedir.
(39) Türkiye Tohum Dağıtıcıları Alt Birliği tarafından gönderilen cevabi yazıda; tohum
sektöründe üretim açısından girdi maliyetleri bağlamında küresel ekonomiye bağlı
olunduğu, tohum fiyatlarının serbest piyasada ve rekabet koşulları çerçevesinde
oluştuğu, tavan fiyat sınırlamalarının getirilmesinin fahiş fiyat oluşumlarını önleme
adına olumlu sonuçlar doğurabileceği bununla birlikte fiyat hareketlerinin kısıtlanması
dolayısıyla olumsuz sonuçlarının olabileceği ifade edilmektedir.
(40) Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından gönderilen cevabi yazıda; birçok girdi kaleminin
(ilaç, enerji, akaryakıt, ambalaj ham maddesi, bazı bitki türlerinde tohumluklar vb.)
tedariki açısından dışa bağımlı olunduğu, tohum fiyatlarının serbest piyasada ve
rekabet koşulları çerçevesinde oluştuğu, bu çerçevede tavan fiyat sınırlamaları
getirilmesinin fahiş fiyat oluşumlarını önleme yönünden olumlu gibi görünmekle birlikte,
serbest piyasa koşullarına uygun olmadığı ifade edilmektedir.
(41) MONSANTO bayisi (…..) tarafından gönderilen cevabi yazıda; yıllardır MONSANTO
firmasının bayiliğinin yapıldığı, satışların genellikle firmadan alınan fiyatların üzerinde
22-41/567-229
9/13
makul bir kâr marjı eklenerek yapıldığı, bu bağlamda MONSANTO tarafından
uygulanacak tavsiye satış fiyatının piyasadaki MONSANTO ürünlerine yönelik haksız
rekabetin oluşmasını engelleyeceği, böylece piyasadaki arz ve talep koşulları
gözetilerek karaborsa fiyat oluşumunun önüne geçileceği ifade edilmektedir.
(42) MONSANTO bayisi (…..) tarafından gönderilen cevabi yazıda; satış fiyatlarının alım
maliyeti üzerinden kendileri tarafından belirlendiği, tavsiye satış fiyatı uygulamasının
alt bayilerin fahiş fiyat uygulamasını önleyeceğinin düşünüldüğü ifade edilmektedir.
(43) MONSANTO bayisi (…..) tarafından gönderilen cevabi yazıda; mısır tohumlarının satış
fiyatının tedarikçiden alınan fatura bedelinin üzerine maliyet ve kâr payı konularak
piyasa koşullarına göre rekabet kuralları çerçevesinde oluşturulduğu ifade
edilmektedir.
(44) MONSANTO bayisi (…..) tarafından gönderilen cevabi yazıda; mısır tohumlarının
fiyatları belirlenirken maliyet hesabı yapıldığı, tavan fiyat uygulamasının bulunmadığı,
tavan fiyat uygulaması getirilmesi durumunda ise herhangi bir olumsuz etkinin
oluşmayacağı ifade edilmektedir.
G.3.3. Menfi Tespit Değerlendirmesi
(45) 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesinde; “İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin
başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın,
eylemin veya birleşme ve devralmanın bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerine aykırı
olmadığını gösteren bir menfî tespit belgesi verebilir.” hükmü yer almaktadır. Aynı
Kanun’un 4. maddesi; “Belirli bir mal ve hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı
olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi
doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu
eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.”
hükmünü haizdir. Bununla birlikte, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ikinci
fıkrasında, tahdidi olmamak üzere hukuka aykırı ve yasak olan örnek hâllere yer
verilmekte, (a) bendinde yer alan “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı
oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit
edilmesi” bu hâllerden biri olarak sayılmaktadır.
(46) Ek Protokol ile getirilen düzenlemeler, Dekalb markalı mısır tohumlarının yeniden
satıcılarının satış fiyatına doğrudan bir müdahale niteliğini haiz olmasa da 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde örnek olarak sayılan bir eyleme
sebebiyet verme potansiyelini taşımaktadır. Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un
(Dikey Kılavuz) 220. paragrafında, azami ve tavsiye fiyatların yeniden satıcılar için
referans olarak çalışması, yeniden satıcıların çoğunluğunun veya tamamının bu
fiyatlara uyması ve sağlayıcılar arasında işbirliğini kolaylaştırması risklerini barındırdığı
belirtilerek rekabetçi riskler oluşturabileceği ifade edilmiştir. Bunun yanında, Dikey
Kılavuz’un 219. paragrafında da belirtildiği üzere, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara
İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde i (2002/2 sayılı Tebliğ) öngörülen %30 pazar payı
eşiğinin aşılmadığı durumlarda salt tavsiye ve/veya azami fiyat uygulamasının bir dikey
kısıtlama olarak kabul edilerek grup muafiyeti kapsamında değerlendirildiği
görülmektedir. Bu kapsamda, bildirim konusu Ek Protokol’e 4054 sayılı Kanun’un 8.
maddesi kapsamında menfi tespit belgesi verilemeyecektir.
(47) Bu bağlamda, bildirim konusu Ek Protokol’ün grup muafiyeti koşullarını sağlayıp
sağlamadığı değerlendirilecektir.
22-41/567-229
10/13
G.3.4. Grup Muafiyeti Değerlendirmesi
(48) 2002/2 sayılı Tebliğ’de, üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet
gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı,
satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar, dikey anlaşma olarak
tanımlanmaktadır. Bu bağlamda, MONSANTO ile alıcıları arasındaki mısır tohumunun
yeniden satışı konulu anlaşmalar, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi bakımından dikey
anlaşma niteliğine sahiptir.
(49) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2021/4 sayılı Tebliğ ile değişik 2. maddesi uyarınca, sağlayıcının
dikey anlaşma konusu mal veya hizmetleri sağladığı ilgili pazardaki pazar payının
%30’u aşması hâlinde, anlaşmanın grup muafiyetinden yararlanamayacağı
belirtilmektedir. Aşağıda sunulan tablolarda sırasıyla satış değeri ve satış miktarı
bakımından MONSANTO’nun ve rakiplerinin 2017-2021 yıllarındaki hibrit mısır tohumu
pazar paylarına yer verilmektedir:
Tablo 2- Hibrit Mısır Tohumu Pazarındaki Teşebbüslerin Satış Değeri Bakımından 2017-2021
Yıllarındaki Pazar Payları (%)
Teşebbüs 2017 2018 2019 2020 2021
PIONEER (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MONSANTO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MAY AGRO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KWS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
LIMAGRAIN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SYNGENTA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AGROMAR (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
POLEN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TAREKS20 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
G.L.S.21 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ALİ ATEŞ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MAS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
RAYAL TARIM22 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SEMILLAS23 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BETA ZİRAAT24 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
GOLDEN WEST25 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BC INSTITUT26 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
POLTAR TARIM27 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BIOTEK28 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AMAZON TOHUM29 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
CENGİZ CENGİL TARIM30 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
PLANTO TOHUM31 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
VILMORIN MIKADO32 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
20 Tareks Tarım Ürünleri Araç Gereç İth. İhr. ve Tic. A.Ş.
21 Ticaret unvanı, G.L.S. Tohumculuk San. ve Tic. Ltd. Şti. olan şirket POLEN’in yavru şirketidir.
Teşebbüs G.L.S. ile POLEN’in verilerinin ayrı tutulduğunu belirtmektedir.
22 Rayal Tarım Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
23 Semillas Fito Tarım Sanayi ve Ticaret A.Ş.
24 Beta Ziraat ve Ticaret A.Ş.
25 Golden West Tohumculuk ve Ticaret Ltd. Şti.
26 BC İnstitut Tarım Ürünleri Oto San. ve Tic. Ltd. Şti
27 Poltar Tarım Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.
28 Biotek Tohumculuk Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
29 Amazon Tohum Ticaret A.Ş.
30 Cengiz CENGİL Tarım Hay.Gıda Tur. İnş.San. ve Tic. A.Ş.
31 Planto Tohum Üretim San. ve Tic. Ltd. Şti.
32 Vilmorin Mikado Tohumculuk A.Ş.
22-41/567-229
11/13
HEKTAŞ33 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
HALİT DOĞAN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
NODE TOHUMCULUK34 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgilerden hesaplanmıştır.
Tablo 3- Hibrit Mısır Tohumu Pazarındaki Teşebbüslerin Satış Miktarı Bakımından 2017-2021
Yıllarındaki Pazar Payları (%)
Teşebbüs 2017 2018 2019 2020 2021
PIONEER (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MONSANTO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MAY AGRO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SYNGENTA (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KWS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
LIMAGRAIN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
POLEN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AGROMAR (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TAREKS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
G.L.S. (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
MAS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SEMILLAS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
RAYAL TARIM (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BETA ZİRAAT (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
GOLDEN WEST (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BC INSTITUT (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
POLTAR TARIM (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
BIOTEK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
AMAZON TOHUM (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ALİ ATEŞ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
CENGİZ CENGİL TARIM (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
PLANTO TOHUM (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
VILMORIN MIKADO (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
HALİT DOĞAN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
HEKTAŞ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
NODE TOHUMCULUK (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Toplam 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00
Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen bilgilerden hesaplanmıştır.
(50) Tablolardan, MONSANTO’nun hibrit mısır tohumu pazarında satış değeri ve satış
miktarı bakımından pazar payının 2002/2 sayılı Tebliğ’de öngörülen %30 eşiğinin
altında olduğu görülmektedir. Dolayısıyla işbu dosya konusu Ek Protokol 2002/2 sayılı
Tebliğ’in kapsamında olup Ek Protokol’ün grup muafiyeti koşullarını sağlayıp
sağlamadığı değerlendirilmelidir.
(51) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde anlaşmaları grup muafiyeti kapsamından çıkaran
sınırlamalara yer verilmektedir. Bu kapsamda, alıcının kendi satış fiyatını belirleme
serbestisinin engellenmesi, bir anlaşmayı grup muafiyeti kapsamının dışına
çıkarmaktadır. Ancak, Tebliğ’in aynı maddesinde, sağlayıcı tarafından uygulanan
baskı veya teşvikler sonucunda minimum ya da sabit fiyata dönüşmemesi koşuluyla
azami satış fiyatının belirlenmesinin veya yeniden satış fiyatının tavsiye edilmesinin
mümkün olduğu düzenlenmektedir.
(52) MONSANTO ile alıcılar arasındaki Sözleşme’nin 5.3.1. maddesini tadil eden Ek
Protokol’ün 2.1. maddesindeki düzenleme MONSANTO’ya alıcıların satın aldığı
Dekalb markalı mısır tohumları için tavsiye fiyat önerebilme ve bu ürünlere yönelik
33 Hektaş Ticaret T.A.Ş.
34 Node Tohumculuk ve Tarım Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.
22-41/567-229
12/13
tavan fiyatı belirleyebilme hakkını tanıyacaktır. Ek Protokol’den, belirtilen fiyatın tavsiye
fiyat ve azami fiyat niteliğinde olduğu ve alıcıların ürünlerin yeniden satış fiyatını
serbestçe ve tek başına belirleyeceği anlaşılmaktadır. Anılan düzenlemede, her
hâlükârda bahse konu ürünler için alıcıların müşterilerine uygulayacağı yeniden satış
fiyatını serbestçe ve tek başına belirlemekte özgür olduğu açıkça hükme
bağlanmaktadır. Bu bağlamda, MONSANTO, hiçbir suretle alıcıların yeniden satış
fiyatlarına müdahalede bulunmayacağını ve alıcılar ile fiyat bilgilerini paylaşırken ilgili
fiyatların yalnızca tavsiye niteliğinde olduğuna ilişkin bilgilendirme yapacağını
belirtmektedir.
(53) Ek Protokol’deki anılan düzenleme ile beraber, Sözleşme’de tavsiye edilen fiyatın en
çok %(…..)35 oranında aşılabilmesi şeklinde bir tavan fiyat da belirlenmektedir.
Yapılacak tavan fiyat düzenlemesi ile tavsiye edilen fiyatın, %(…..) çok aşılmaması
gerektiğinin alıcılara bildirileceği ve alıcıların söz konusu fiyata uymaması hâlinde ise
MONSANTO tarafından üç gün içerisinde fiyatların makul bir seviyeye indirilmesinin
bekleneceği anlaşılmaktadır.
(54) İlaveten tavan fiyat düzenlemesinde, alıcının tavan fiyata uyum göstermemesi
durumunda, alıcıya bildirim yapılmasına ve süre tanınmasına rağmen uyum
gösterilmemesine devam edilmesi hâlinde bir yaptırımın söz konusu olduğu
anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, yaptırımın, ancak tavan fiyata uyulmamasının belirli
ölçüde süreklilik göstermesi durumunda devreye girdiği anlaşılmaktadır. Bunun
yanında MONSANTO, EK Protokol uyarınca öngörülen yaptırım sisteminin yalnızca
tavan fiyat uygulaması için geçerli olduğunu, tavsiye fiyat uygulamasına ilişkin olarak
herhangi bir cezai yaptırımın söz konusu olmadığını ifade etmektedir.
(55) Diğer yandan, ilgili madde kapsamında MONSANTO’nun, sabit bir tavan fiyat
uygulamasına gitmeyerek alıcılara esneklik sağladığı ve böylece alıcıların fiyatını
serbestçe belirleme hakkına riayet ettiği değerlendirilmektedir. Ayrıca, gerekli yasal
dayanağın olması veya pazar şartlarındaki bazı ani durumlarda (örneğin beklenmedik
bir kur artışı) alıcıların tavan fiyatları aşabileceği belirtilmektedir. Dolayısıyla, alıcıların
fiyat artışını pazar koşullarıyla gerekçelendirmeleri hâlinde yaptırıma tabi
olmayacakları anlaşılmaktadır. Bu çerçevede tavsiye ve tavan fiyat uygulamasının
alıcıların alım veya satım fiyatlarını, kendi müşterilerine sunacakları indirimleri veya
diğer ticari kararlarını ve stratejilerini kendi özgür iradeleri ile belirlemelerini
kısıtlamadığı değerlendirilmektedir.
(56) Öte yandan, önceki kısımlarda da belirtildiği üzere, ilgili anlaşmanın fiyat tespitine yol
açabilecek bir anlaşma niteliğinde olduğunun altı çizilmelidir. Bu bakımdan önemle
belirtilmelidir ki, mevzubahis uygulamayı konu edinen Ek Protokol’e muafiyet
tanınabilmesi, ilgili teşebbüsün alıcılar nezdindeki baskı ve teşvik gibi uygulamaları ile
tavsiye ve tavan fiyat uygulamasının dolaylı olarak sabit fiyat uygulamasına
dönüşmemesi hususundaki yasal sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.
(57) Son olarak, bildirim kapsamında alıcılar ile yapılan anlaşmalarda herhangi bir
münhasırlık sisteminin yahut rekabet etmeme yükümlülüğünün bulunmadığı, buradan
hareketle, alıcıların söz konusu tavsiye ve tavan fiyatı uygulamalarını da dikkate
aldıktan sonra her zaman için kendi ticari pozisyonları ve kararları çerçevesinde
kârlılıklarını değerlendirebileceği, bununla beraber, alıcıların MONSANTO ile ticari
ilişkilerini sonlandırmakta ve MONSANTO’nun rakiplerinin tohum ürünlerini satmakta
serbest olduğu, alıcılar ile gerçekleştirilen Sözleşme’nin her halükârda bir yıl ile sınırlı
35 MONSANTO’nun açıklaması şu şekildedir: “(…..)”
22-41/567-229
13/13
tutulduğu ve hiçbir hâlde yürürlük tarihinden itibaren beş yıldan daha uzun bir süre
yürürlükte kalmayacağı belirtilmektedir.
(58) Sonuç olarak, MONSANTO’nun pazar payının 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde
öngörülen %30’luk eşiği aşmadığı ve bildirime konu Ek Protokol ile Sözleşme’de
yapılacak değişikliklerin, anlaşmayı grup muafiyeti kapsamı dışına çıkaracak herhangi
bir hüküm içermediği anlaşılmıştır. Bu bağlamda MONSANTO ve alıcıları arasında
imzalanan Sözleşme’nin bazı maddelerini tadil eden Ek Protokol’ün 2002/2 sayılı
Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı kanaatine ulaşılmıştır.
H. SONUÇ
(59) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
- Monsanto Gıda ve Tarım Tic. Ltd. Şti. ile Altuğ Zirai İlaç Tarım San. ve Tic. Ltd.
Şti. ve Asc İnş. Tarım Enerji Mad. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Bayagrotarım İlaçları
Ltd. Şti., Donatlar Tarım Taş. Hay. Gıda İnş. Yakıt San. ve Tic. Ltd. Şti., Ertar
Kimya Tar. Aletleri Paz. San. Tic. Ltd. Şti., Gökhan Tarım İlaçları Tic. ve San. A.Ş.,
İlhan Tarımsal Toh. Güb. Tic. Ltd. Şti., Kut-san Tarımsal Paz. Tic. Ltd. Şti., Model
Gübre İlaç Tarım Ür. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Poler Tarım ve İnş. A.Ş. ve Tan
Tarım Zir. İlaç San. ve Tic. A.Ş. arasında imzalanmış olan Satıcılık ve Cari Hesap
Sözleşmesi’nin maddelerini tadil eden Ek Protokol’ün 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğuna, bu nedenle Ek
Protokol’e aynı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi
verilemeyeceğine,
- Ek Protokol’ün 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ile
sağlanan grup muafiyetinden faydalandığına
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu
açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy