Rekabet Kurumu Başkanlığından;
(Yargı Kararları Üzerine)
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2014-2-057
Karar Sayısı : 22-41/575-236
Karar Tarihi : 08.09.2022
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN,
Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN
B. RAPORTÖRLER : Gözde MAVİ, Esma AKSU, Merve KOÇ
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR : - Erdem AKTEKİN
Bilkent 3 Ufuk Sit. D-2 Blok No:20 Bilkent/Ankara
- Resen
- Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Kliksa İç ve Dış Ticaret A.Ş.
Av. Turgan GÜRMEN
Ertuğrul Gazi Sok. Metropol-İstanbul C1 Blok No:2B D.376
Ataşehir/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Danıştay 13. Dairesinin 14.04.2022 tarihli, E.2017/1409,
K.2022/1682 sayılı kararı ile Rekabet Kurulunun Kliksa İç ve Dış Ticaret A.Ş.
hakkında almış olduğu 07.11.2016 tarihli ve 16-37/628-279 sayılı kararın iptal
edilmesi üzerine yeniden karar alınması.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 19.02.2015 tarihli, 15-08/108-M
sayılı ve 07.07.2015 tarihli, 15-28/319-M sayılı kararları uyarınca
- Aral Oyun Konsol ve Aksesuar Ticaret A.Ş.'nin (ARAL) dağıtımını yaptığı bilgisayar
ve konsol oyunlarının perakende satışını yapan teşebbüsler ile anlaşma/uyumlu
eylem içinde olduğu ve oyun fiyatlarını yükseltmek amacıyla nihai satış
noktalarında yeniden satış fiyatını belirlediği,
- Tüketici elektroniği ürünleri piyasasında sağlayıcılar LG Electronics Tic. A.Ş., Türk
Philips Ticaret A.Ş. ve Vestel Tic. A.Ş. ürünlerinin yeniden satışını gerçekleştiren
perakendeciler ile anlaşma/uyumlu eylem içinde olduğu ve nihai satış noktalarında
yeniden satış fiyatının belirlendiği
iddiaları hakkında yürütülen soruşturma neticesinde, Kurulun 07.11.2016 tarihli ve 16-
37/628-279 sayılı kararı ile bilgisayar ve konsol oyunları pazarında; ARAL’ın, Doğan
Müzik Kitap Mağazacılık Pazarlama A.Ş., Vatan Bilgisayar San. ve Tic. A.Ş., Teknosa
İç ve Dış Tic. A.Ş. (TEKNOSA), Kliksa İç ve Dış Ticaret A.Ş. (KLİKSA) ve Gold
Teknoloji Marketleri San. ve Tic. A.Ş. ile perakende fiyatların tespiti konusunda
anlaşma içinde olduğu ve bu suretle adı geçen teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal ettikleri tespit edilerek söz konusu ihlal sebebiyle KLİKSA’ya 2015 yılı
yıllık gayri safi gelirlerinin %(…..)’i oranında olmak üzere 1.192.116 TL idari para
cezası verilmiştir.
22-41/575-236
2/5
(3) Anılan Kurul kararının iptali istemiyle TEKNOSA ve KLİKSA tarafından açılan davada,
kararın KLİKSA’ya ilişkin kısmı Danıştay 13. Dairesinin 14.04.2022 tarihli, 2017/1409
E. ve 2022/1682 K. sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
(4) Söz konusu Danıştay kararında özetle;
- KLİKSA’nın ARAL ile bilgisayar ve konsol oyunlarının fiyatının yükseltilmesine
yönelik bir anlaşma içinde olduğuna yönelik 17.10.2014 tarihli Belge-23 ile 12-
14.01.2015 tarihleri arasındaki yazışmalara ilişkin Belge-32 haricinde başka bir
belgenin bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının, ihlâle dâhil
olduğu sürenin bir yıldan uzun beş yıldan kısa olduğu sonucuna varılarak
KLİKSA'ya yarısı oranında arttırılarak idari para cezası uygulanmasına ilişkin
kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı
ifade edilerek 07.11.2016 tarihli ve 16-37/628-279 sayılı Kurul kararının KLİKSA'ya
idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının iptaline hükmedilmiştir.
Söz konusu mahkeme kararı Kurum tarafından 21.07.2022 tarihinde tebellüğ edilmiş
olup yargı kararı dikkate alınarak düzenlenen 05.08.2022 tarihli ve 2014-2-057/BN-16
sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda, kararının gereğinin yerine getirilmesini
teminen;
- KLİKSA’nın, bilgisayar ve konsol oyunları pazarında perakende fiyatların tespiti
konusunda, ARAL ile anlaşma yapmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettiği,
- İhlalin bir yıldan kısa sürdüğü,
- Bu doğrultuda KLİKSA’nın külli halefi TEKNOSA’ya 4054 sayılı Kanun’un 16.
maddesi ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim
Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin
Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi
çerçevesinde, KLİKSA’nın 2015 yılı yıllık gayri safi gelirinin binde beşi ile yüzde
üçü arasında idari para cezası uygulanması gerektiği,
- Ayrıca Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim
Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin
Yönetmelik’in 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca temel cezanın dörtte bir ile
beşte üç arasında bir oranda indirilebileceği
ifade edilmiştir.
H. DEĞERLENDİRME
(6) Dosya kapsamında Danıştay 13. Dairesi’nin anılan kararının incelenmesi sonucunda,
KLİKSA hakkında verilen Kurul kararının ihlale esas alınan süre yönünden hukuka
aykırı bulunduğu, bunun dışında ihlalin varlığı ve sair hususlar bakımından hukuka
aykırılık tespiti yapılmadığı anlaşılmıştır.
(7) İptal edilen Kurul kararında ise KLİKSA hakkında;
- 2014-2015 yıllarında elde edilen iki belgede, KLİKSA ve ARAL’ın, ARAL tarafından
ithal edilen bilgisayar ve konsol oyunlarının satış fiyatının kontrol altında tutulması
ve fiyat düşüşü olması halinde yükseltilmesi amacıyla anlaştıkları,
22-41/575-236
3/5
- 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yasaklanmış olan davranışları gerçekleştiren
KLİKSA’ya aynı Kanun’un 16. maddesi uyarınca para cezası uygulanması
gerektiği,
- Teşebbüse ilişkin belgelerin 2014-2015 yıllarına ait olduğu dolayısıyla KLİKSA’nın
ihlale dâhil olduğu sürenin bir yıldan uzun beş yıldan kısa olduğu, bu sebeple
%(…..) olarak belirlenen temel para cezasının yarısı oranında artırılarak %(…..)
oranına ulaşıldığı,
- Ancak KLİKSA’nın toplam satışları içinde bilgisayar ve konsol oyunlarından elde
ettiği gelirin %(…..) oranında olması, Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci
fıkrası uyarınca hafifletici neden olarak dikkate alındığından temel para cezasında
%(…..) oranında indirime gidildiği
(8) sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla mahkeme kararının yerine getirilmesini teminen idari
para cezasının hesaplanmasında esas alınan süre dışındaki hususların aynen dikkate
alınarak cezanın süre bakımından yeniden hesaplanması gerektiği
değerlendirilmektedir. Bu kapsamda bilgisayar ve konsol oyunları pazarında fiyatların
belirlenmesine yönelik olarak bilgisayar ve konsol oyunları sağlayıcısı ARAL ile
anlaşma yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği tespit edilen
KLİKSA hakkında 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve Ceza Yönetmeliği kapsamında
değerlendirme yapılmıştır.
(9) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında:
“Bu Kanun’un 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara,
ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai
karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün
olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından
saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası
verilir.”
hükmüne yer verilmiştir.
(10) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel
para cezasının hesaplanacağı; ardından anılan Yönetmelik’in 6. ve 7. maddeleri
uyarınca varsa ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel
para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu
olacağı düzenlenmektedir.
(11) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinde temel para cezasının hesaplanması bakımından
karteller ve diğer ihlaller şeklinde bir ayrım yapılmaktadır. Bu çerçevede dosya
kapsamında incelenen ve 4054 sayılı Kanun kapsamında 4. maddenin ihlali niteliği
taşıdığı kanaatine ulaşılan eylemlerin “diğer ihlaller” kategorisinde olduğu
değerlendirilmektedir. Bu bağlamda Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi çerçevesinde, söz konusu ihlale taraf teşebbüsün yıllık gayri safi
gelirinin %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınabilecek olup söz konusu oran
%(…..) olarak belirlenmiştir.
(12) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesine göre temel para cezasının belirlenmesinde ikinci
adım, ihlalin süresidir. Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a)
bendinde, bir yıldan uzun beş yıldan kısa süren ihlallerde temel para cezasının yarısı
oranında; beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında arttırılacağı hükme
bağlanmıştır. Danıştay’ın iptal kararında yer verilen tespitler ve soruşturma
kapsamında elde edilen belgeler dikkate alındığında; ihlal niteliğinde olduğu
22-41/575-236
4/5
değerlendirilen ilk belgenin tarihinin 17.10.2014, son belgenin tarihinin 14.01.2015
olduğu, bu kapsamda ihlalin süresinin bir yıldan kısa olduğu anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla temel para cezasında Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü
fıkrasının (a) bendi uyarınca bir artırım yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
(13) Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesinin birinci fıkrasında temel para cezasını ağırlaştırıcı
unsurlar; ihlalin tekerrürü, soruşturma kararının tebliğinden sonra kartele devam
edilmesi, verilen taahhütlere uyulmaması, incelemeye yardımcı olunmaması, diğer
teşebbüslerin ihlale zorlanması şeklinde sıralanmıştır. Dosya kapsamında Ceza
Yönetmeliği’nin 6. maddesi uyarınca temel para cezasının arttırılmasını gerektirecek
herhangi bir ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı değerlendirilmektedir.
(14) Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasında ise temel para cezasının
indirilmesini gerektirecek haller;
“Temel para cezası, yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde incelemeye
yardımcı olunması, ihlalde kamu otoritelerinin teşvikinin veya diğer teşebbüslerin
zorlamasının bulunması, zarar görenlere gönüllü olarak tazminat ödenmesi, diğer
ihlallere son verilmesi, ihlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki
payının çok düşük olması gibi haller ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliği tarafından
ispatlanırsa, dörtte bir ile beşte üç arasında indirilebilir.”
olarak örnekleyici şekilde sayılmıştır. 07.11.2016 tarihli ve 16-37/628-279 sayılı Kurul
kararında KLİKSA’nın toplam satışları içinde bilgisayar ve konsol oyunlarından elde
ettiği gelirin %(…..) oranında olması Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrası
uyarınca hafifletici neden olarak dikkate alınmış ve temel para cezasında %(…..)
oranında indirime gidilmiştir. Aynı husus Kurul tarafından hafifletici unsur olarak dikkate
alınarak, Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca KLİKSA’ya
uygulanacak idari para cezasının %(…..) oranında indirilmesi, teşebbüse nihai olarak
%(…..) oranında idari para cezası uygulanması uygun görülmüştür.
(15) Değerlendirilmesi gereken bir diğer husus ise, KLİKSA hakkında uygulanacak idari
para cezasının hesabında esas alınacak mali yıla ait gayri safi gelirlerin belirlenmesine
ilişkindir. Bu kapsamda iptal edilen Kurul kararında esas alınan gayri safi gelir ile
dosyanın yeniden değerlendirilmesi sonrasında 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin
üçüncü fıkrası uyarınca esas alınması gereken (karardan bir önceki yıl) gayri safi gelir
karşılaştırılarak lehe olan durum tespit edilmiştir.
(16) İptal edilen Kurul kararında teşebbüsün 2015 mali yılı sonunda oluşan gayrisafi gelirleri
esas alınmıştır. Diğer taraftan yukarıda belirtildiği üzere teşebbüs 2016 yılının ilk
yarısında tüm aktif ve pasifi ile birlikte TEKNOSA tarafından devralınmıştır. Dolayısıyla
külli halefiyet ilkesi uyarınca bu tarihten itibaren KLİKSA hakkında verilecek idari para
cezasına esas cironun tespitinde TEKNOSA’nın gayri safi gelirlerinin dikkate alınması
gerektiği değerlendirilmektedir. Bu hususa ilişkin olarak Kurulun çeşitli kararlarında da
“şirketin yeni sahipleri tarafından şirketin tüm hak ve borçlarıyla birlikte devralınmış
olması, şirketin 4054 sayılı Kanun’u ihlal etmesinden dolayı sorumluluğunun da mevcut
şirkette devam ettiği anlamına gelmektedir. Bu durum, Türk Ticaret Kanunu’nda
belirtilen “külli halefiyet” ilkesine de uygunluk arz etmektedir” değerlendirmesinde
bulunulmuştur1.
1 Kurulun 09.02.2006 tarihli ve 06-11/143-33 sayılı Kastamonu Şehirlerarası Yolcu Taşımacılığı,
04.03.2021 tarihli ve 21-11/155-64 sayılı İzmir Karayolu Konteyner Taşımacılığı, 06.01.2022 tarihli ve
22-01/6-3 sayılı Şişecam kararları.
22-41/575-236
5/5
(17) KLİKSA’nın 2015 yılı sonunda oluşan gayri safi geliri (…..) TL iken TEKNOSA’nın 2021
yılı sonunda oluşan gayri safi geliri (…..) TL’dir. Buna göre, 2015 yılı sonunda oluşan
gayri safi gelir 2021 yılı sonunda oluşan gayri safi gelirden daha düşük olduğundan
idari para cezasının teşebbüs lehine olan 2015 yılı sonunda oluşan gayri safi gelir
üzerinden hesaplanmasının uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
(18) Danıştay 13. Dairesinin 14.04.2022 tarihli, E.2017/1409, K.2022/1682 sayılı kararı
üzerine düzenlenen rapora, toplanan bilgi ve belgelere ve incelenen dosya kapsamına
göre;
a) Kliksa İç ve Dış Ticaret A.Ş.’nin bilgisayar ve konsol oyunları pazarında perakende
fiyatların tespiti konusunda Aral Oyun Konsol ve Aksesuar Tic. A.Ş. ile anlaşma
yapmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini
ihlal ettiğine,
b) Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Rekabet Kurulu
tarafından belirlenen temel para cezasının “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu
Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para
Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve 7.
maddesinin birinci fıkrası hükümleri uyarınca 2015 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul
tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin %(…..) oranında olmak üzere, Kliksa
İç ve Dış Ticaret A.Ş.’ye 794.744,40-TL idari para cezası verilmesine,
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy