Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-5-006 Karar Sayısı : 22-42/615-259 Karar Tarihi : 15.09.2022 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Osman AYAR, Ezgi EREN, Serkan GÜMÜŞ, Dilara TÜRK, Oğuzhan ÇUKUR C. TARAF : - Vitelco Bilişim Hizmetleri Danışmanlık Limited Şirketi Maslak Mah. Bilim Sk. Sun Plaza Blok No:5/A İç Kapı No:13 Sarıyer/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 21.04.2022 tarihli ve 22-18/301-M sayılı kararıyla yürütülen soruşturma kapsamında 02.08.2022 tarihinde Vitelco Bilişim Hizmetleri Danışmanlık Limited Şirketi’nde yapılan yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 21.04.2022 tarih ve 22-18/301-M sayılı kararıyla yürütülen soruşturma kapsamında 02.08.2022 tarihinde Vitelco Bilişim Hizmetleri Danışmanlık Limited Şirketi’nde (VİTELCO) yapılan yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması üzerine hazırlanan 24.08.2022 tarih ve 2022-5-006/BN-04 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle, 02.08.2022 tarihinde yerinde inceleme yapılmak istenen VİTELCO’nun yerinde incelemeyi zorlaştırdığı ve engellediği, bu nedenle anılan teşebbüse 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 16. maddesinin birinci fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. G. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK G.1. Yaşanan Gelişmelerin Özeti (4) Rekabet Kurulunun 21.04.2022 tarihli ve 22-18/301-M sayılı kararı uyarınca iş gücü piyasasında centilmenlik anlaşmaları yapılmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği iddiasına yönelik olarak Etiya Bilgi Teknolojileri Yazılım Sanayi ve Ticaret A.Ş., PIA Bilişim Hizmetleri A.Ş., İnnova Bilişim Çözümleri A.Ş., NETAŞ Telekomünikasyon A.Ş., MAGİS Teknoloji A.Ş., Kafein Yazılım Hizmetleri Ticaret A.Ş. ve RDC Partner Bilişim Danışmanlık ve Teknoloji Hizmetleri A.Ş. hakkında aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına, 39 teşebbüs hakkında ise daha detaylı inceleme yapılabilmesi için Kanun’un 14. ve 15. maddelerinde yer alan yetkilerin kullanılmasına karar verilmiştir. (5) Soruşturma kapsamında yerinde inceleme yapmak üzere görevlendirilen meslek personeli tarafından 02.08.2022 Salı günü saat 10.35’te VİTELCO’ya gidilmiş ve İnsan Kaynakları çalışanı (.....) tarafından uzaktan çalışıldığının ve ofiste sadece kendisinin bulunduğunun belirtilmesi üzerine yerinde inceleme yapılacağına dair bilgilendirme 10.45’te kendisine yapılmış; görevli meslek personelinin yetki belgeleri ve Rekabet
22-42/615-259 2/5 Kurumu (Kurum) kimlik kartları ibraz edilmiştir. Ayrıca kendisine bilgisayarlardan ve telefonlardan herhangi bir silme işlemi yapılmaması gerektiği, aksi halde engelleme tutanağı tutulacağı ve cezai işlem uygulanacağı hakkında bilgilendirmede bulunulmuştur. Ardından yetkilileri bilgilendirmesi istenmiş ve hem kendisi hem de görevli meslek personeli tarafından İnsan Kaynakları ve İdari İşler Yöneticisi (.....)’e bilgi verilmiştir. (6) Bu kapsamda 02.08.2022 tarihinde VİTELCO genel müdürlük binasında yapılan incelemede; ofiste hazır bulunan İnsan Kaynakları çalışanı (.....)’ın bilgisayarı inceleme yapılmak üzere talep edilmiş, (.....) bilgisayarını getireceğini belirtmiş, ancak defaatle ulaşılmaya çalışılmasına rağmen 12.30’a kadar kendisine ulaşılamamış ve bilgisayarını görevli meslek personeline teslim etmemiştir. Teşebbüste başka bir çalışan bulunmadığından (.....) saat 12.30’da bilgisayarını getirene kadar incelemeye başlanamamıştır. Bu sırada İnsan Kaynakları ve İdari İşler Yöneticisi (.....) ile telefonda tekrar görüşülmüş ve İzmir’de olduğunu belirtmesi üzerine İstanbul’da olup teşebbüse gelebilecek çalışanların teşebbüse yönlendirilmesi talep edilmiştir. Ayrıca kendisine yerinde inceleme yapılacağı, bu nedenle bilgisayarlardan hiçbir veri silinmemesi gerektiği, aksi halde cezai işlem uygulanacağı ve bu hususlarda teşebbüs geneline bir duyuru yapılarak teşebbüs çalışanlarının uyarılabileceği konularında bilgilendirme yapılmıştır. (7) Ardından Genel Müdür (.....) ile de telefonda görüşülmüş, o da şehir dışında olduğunu belirtmiştir. (8) Yetkililer tarafından teşebbüse yönlendirilen İşe Alım Uzman Yardımcısı (.....)’ın saat 15.10’da teşebbüs adresine gelmesi ile birlikte incelemeye tekrar başlanabilmiş ve ardından İşe Alım Uzman Yardımcısı (.....) ve İşe Alım Uzmanı (.....)’ın da gelmesiyle birlikte incelemeye devam edilmiştir. Ardından teşebbüs adresine gelen Genel Müdür (.....) ve İnsan Kaynakları ve İdari İşler Yöneticisi (…..)’e de yürütülmekte olan soruşturma hakkında bilgi verilmiş ve yerinde inceleme yapılacağı ifade edilerek 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinin raportörlere verdiği yetkiler, aynı Kanun’un 16. ve 17. maddesinde düzenlenen para cezaları ve yerinde inceleme usulü hakkında açıklama yapılmıştır. (9) Devam eden süreçte teşebbüs adresine gelen İnsan Kaynakları ve İdari İşler Yöneticisi (.....)’e ait bilgisayardaki Windows olay günlüklerinde bulunan “Microsoft Office 16 Alerts” logları incelenmiş, herhangi bir silme işlemi yapılmaması gerektiği belirtildikten sonraki süreçte, saat 14.35’ten sonra MS Outlook uygulamasından bazı e-postaların silindiği ve silinmiş öğeler klasöründe bulunan e-postalar için de toptan silme işlemi yapıldığı görülmüştür. Aynı şekilde Genel Müdür (.....)’a ait bilgisayardaki Windows olay günlüklerinde bulunan “Microsoft Office 16 Alerts” logları incelenmiş ve herhangi bir silme işlemi yapılmaması gerektiğinin belirtilmesinin ardından saat 15.16’dan sonra MS Outlook uygulamasından bazı e-postaların silindiği tespit edilmiştir. (10) Söz konusu inceleme sürecinde yaşanan gelişmelere ilişkin olarak teşebbüs tarafından yapılan açıklamalar ise Kurum kayıtlarına 17.08.2022 tarih ve 30387 sayı ile intikal etmiştir. Söz konusu açıklama yazısında özetle; “Şirket çalışanlarının ağırlıklı olarak uzaktan çalıştığı, İnsan Kaynakları çalışanı (.....)’ın rahatsızlığından dolayı raporlu olduğu, rastlantısal olarak teşebbüste kendisi ile karşılaşıldığı, bilgisayarının Kilyos adresindeki evinde olması sebebi ile gidip getirmesinin iki saate yakın sürdüğü ve bunun yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması olarak değerlendirilemeyeceği, incelemeyi gerçekleştiren Kurum personelinin şirket yetkililerini önemsiz e-postaların silinmesiyle ilgili olarak eksik, yetersiz ve yanlış
22-42/615-259 3/5 yönlendirdiği, yerinde incelemenin engellenmesinin söz konusu olmadığı” ifade edilmiş ve (.....)’ın inceleme gününde raporlu olduğu iddiasına ilişkin bir İstirahat Raporu ile bilgisayarını getirmek üzere evine gidip geldiği iddiasına ilişkin bir taksi fişi sunulmuştur. G.2. Değerlendirme (11) 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlıklı 15. maddesi; “Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu amaçla teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin: a) (Değişik bent: 16.06.2020-7246/4. Md.) Defterlerini, fiziki ve elektronik ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü verilerini ve belgelerini inceleyebilir, bunların kopyalarını ve fiziki örneklerini alabilir, b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir, c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir. İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar incelemeye giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi verilmesi halinde idarî para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi bulundururlar. (Ek fıkra: 01.08.2003-4971/ 25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların suretlerini vermekle yükümlüdür. Yerinde incelemenin engellenmesi veya engellenme olasılığının bulunması durumunda sulh ceza hakimi kararı ile yerinde inceleme yapılır.” şeklinde düzenlenmiştir. (12) 4054 sayılı Kanun’un “İdari Para Cezası” başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde “yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması”, teşebbüslere idari para cezası verilmesini gerektiren hallerden biri olarak sayılmıştır. (13) Yerinde inceleme yetkisi, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin ortaya çıkarılmasında kullanılan araçların başında gelmekte olup bu yetkinin etkin bir şekilde kullanılmasında inceleme yapılacak teşebbüslere habersiz bir şekilde gidilerek incelemeye hızlıca başlanılması büyük önem arz etmektedir. Yerinde inceleme yapılmak üzere 02.08.2022 tarihinde saat 10.35’te VİTELCO’ya gidilerek teşebbüste hazır bulunan İnsan Kaynakları çalışanı (.....)’a saat 10.45’te gerekli bilgilendirme yapılmıştır. Bilgisayarlardan ve hatta telefonlardan herhangi bir silme işlemi yapılmaması gerektiği, aksi halde engelleme tutanağı tutulacağı ve cezai işlem uygulanacağı hakkında ayrıca uyarılarda bulunulmuştur. Gerekli bilgilendirme akabinde (.....)’ın bilgisayarı inceleme yapılmak üzere talep edilmiş, bilgisayarını getireceğini belirtmiş, ancak defaatle ulaşılmaya çalışılmasına rağmen 12.30’a kadar kendisine ulaşılamamış ve bilgisayarını görevli meslek personeline teslim etmemiştir. İncelemeye başlanılmasında yaşanılan gecikmeye ilişkin VİTELCO tarafından yapılan açıklamada (.....)’ın, bilgisayarını almak üzere Kilyos/İstanbul’da bulunan evine gitmek durumunda kaldığı belirtilmiş olmakla birlikte, bu hususu inceleme yapmakla görevli heyete bildirdiğine yönelik teşebbüs yetkililerince de imzalanan Yerinde İncelemenin Engellenmesi/Zorlaştırılmasına İlişkin Tutanak’ta herhangi bir beyan bulunmamaktadır. Ayrıca teşebbüs tarafından gönderilen ve bu hususa kanıt olduğu
22-42/615-259 4/5 iddia edilen belgelerden böyle bir sonuca varılmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. Öyle ki İstanbul’da yaklaşık iki saat sürecek bir yolculuğu kanıtlamak için sunulan taksi fişinin toplam bedelinin 52 TL olması ticari hayatın olağan akışına aykırı bir durum olarak ortaya çıkmaktadır. (14) Kurulun yerleşik kararlarında, herhangi bir veri silme işlemi başlı başına yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması olarak yorumlanmakta, silinen verilerin geri getirilip getirilmemesi yahut içeriğinin bir rekabet ihlaline doğrudan işaret eder nitelikte olup olmaması dikkate alınmamaktadır. Dolayısıyla silinen e-postaların içeriği VİTELCO hakkında yapılacak değerlendirmeyi etkilememektedir. (15) Bu bağlamda, VİTELCO tarafından, gerçekleştirilen yerinde incelemede görevli Kurum personelinin bekletilmesi, incelemeye başlanmasının geciktirilmesi ve e-postaların silinmesi davranışlarının yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması niteliğinde olduğu ve bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi çerçevesinde VİTELCO‘ya gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idarî para cezası verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
22-42/615-259 5/5 H. SONUÇ (16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Rekabet Kurulunun 21.04.2022 tarihli ve 22-18/301-M sayılı kararıyla yürütülen soruşturma kapsamında; Vitelco Bilişim Hizmetleri Danışmanlık Limited Şirketi tarafından 02.08.2022 tarihinde yapılan yerinde incelemenin engellendiğine ve zorlaştırıldığına, bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 2021 yılı gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında olmak üzere adı geçen teşebbüse (…..) TL idari para cezası verilmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy