Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-1-027 Karar Sayısı : 22-44/652-281 Karar Tarihi : 29.9.2022 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Muhammet Murat KARAKAYA, Büşra ÖZCAN, Bilge EMİNOĞLU, Murat KARA, Senanur ALTINTAŞ C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunan 5 başvuru. D: İNCELENEN TARAF : Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon AŞ Temsilcileri: Av. Şahin ARDIYOK, Av. Bora İKİLER, Av. Ramiz ARSLAN, Büyükdere Cad. Bahar Sok. No:13 River Plaza K:11-12 34394 Levent/İstanbul (1) E. DOSYA KONUSU: Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon AŞ’nin münhasıran sahip olduğu Türkiye Süper Lig ve 1. Lig futbol müsabakaları yayın hakları kapsamında “haber amaçlı görüntüler” ve “geniş özet görüntüleri” başta olmak üzere alt yayın haklarını diğer yayın kuruluşlarına ayrımcı bir şekilde sunduğu iddiasına yönelik olarak geçici tedbir kararı verilmesi. (2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 18.08.2022 tarihinde 30405, 30406, 30407, 30408 ve 30409 sayılı ile giren başvurular üzerine düzenlenen 28.09.2022 tarihli ve 2022-1-027/Öİ sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 9. maddesi çerçevesinde geçici tedbir alınabileceği ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Dosya kapsamındaki başvurularda temel olarak Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon AŞ (KREA) tarafından Türkiye Süper Ligi ve 1. Ligi futbol müsabakalarının özet görüntülerinin yayıncı kuruluşlara ayrımcı bir şekilde sunulduğu iddia edilmiş ve 4054 sayılı Kanun kapsamında gereğinin yapılması talep edilmiştir. (5) Bu iddia kapsamında Rekabet Kurulu (Kurul) tarafından re’sen geçici tedbir kararı alınmasının gerekip gerekmediği incelenmiştir. 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fırkası “nihai karara kadar ciddi ve telafi olunamayacak zararların ortaya çıkma ihtimalinin bulunduğu durumlarda, ihlalden önceki durumu koruyucu nitelikte ve nihai kararın kapsamını aşmayacak şekilde” geçici tedbir kararı alınabileceği düzenlemesini haizdir.
22-44/652-281 2/4 (6) Benzer ayrımcılık iddialarının incelendiği 28.08.2002 tarihli ve 02-50/636-258 sayılı Kurul kararına1 ilişkin süreçte de Star Digital ve Star Televizyon’un geçici tedbir talebi üzerine “Türkiye 1. Futbol Ligi maçlarından görüntü yayınlama pazarında meydana gelebilecek rekabet ihlallerini ve bunların yol açabileceği telafi edilemeyecek nitelikte zararları önlemek amacıyla, haber amaçlı görüntüleri satmakla yükümlü olan Digitürk/Atlas ortaklığının, herhangi bir yayın kuruluşunun, oynanan herhangi bir maçla ilgili talebi üzerine, anılan sözleşmede belirlenen sınır içinde peşin olarak ödenecek bir ücret karşılığında ve görüntülerin teminine ilişkin başkaca bir şart ileri sürmeksizin, ait olduğu maçın, varsa, golleri ve diğer önemli pozisyonlarını içerir biçimde hazırlanacak yayına uygun kalitede 1 veya 3 dakika arası, (uygun süre yayıncı tarafından yapılacak pazar araştırması sonucunda belirlenebilir) standart uzunluklarda görüntüleri, aynı içerikte olmak kaydıyla, maç bitiminden sonra en geç 45 dakika içinde, talep sahibi bütün yayın kuruluşlarının temsilcilerine aynı zamanda teslim edilmek koşuluyla vermesine,” yönelik 08.10.2001 tarih ve 01-48/485-M sayı ile tedbir kararı alındığı görülmektedir. (7) Kurulun bir diğer kararı olan Teleon kararında2, Aks Televizyon Reklamcılık ve Filmcilik San. ve Tic. AŞ’nin Teleon tarafından haber amaçlı görüntülerin teminat mektubu şartı öne sürülmeden verilmesi konusundaki tedbir talebi değerlendirilmiş ve “Türkiye 1’inci Futbol Ligi maçlarından görüntü yayınlama pazarında meydana gelebilecek rekabet ihlallerini ve bunların yol açabileceği telafi edilemeyecek nitelikte zararları önlemek amacıyla, Teleon’un TFF Yayın Talimatı’nın “HABER VERME GÖREVİ VE YAYIN” başlıklı 13’üncü maddesinin 4’üncü fıkrası ile “Yayın Hakları Devir Sözleşmesi'’nin 7.ç. maddesinin ikinci paragrafında sözkonusu edilen haber amaçlı görüntüleri herhangi bir yayın kuruluşunun, oynanan herhangi bir maçla ilgili talebi üzerine, anılan sözleşmede belirlenen sınır içinde peşin olarak ödenecek bir ücret karşılığında ve herhangi bir teminat isteminde bulunmaksızın, ait olduğu maçın, varsa, golleri ve diğer önemli pozisyonlarını içerir biçimde hazırlanacak yayına uygun kalitede 1-3 dakikalık, aynı içerikte görüntüler halinde, maç bitiminden sonra en geç 45 dakika içinde, talep sahibi bütün yayın kuruluşlarının temsilcilerine aynı zamanda teslim edilmek koşuluyla vermesi ve görüntülerin alıcı yayın kuruluşunca hiçbir değişiklik yapılmadan yayınlanması şeklinde uygulama yapılmasını teminen” tedbir kararı alınmıştır. (8) 4054 sayılı Kanun’un tanımlar başlıklı 3. maddesinde hâkim durum, “belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü” olarak tanımlanmıştır. Teşebbüsün hâkim durumda olup olmadığının anlaşılması için birçok faktörün değerlendirilmesi, pazarın ve teşebbüsün yapısının ele alınması gerekmektedir. Bu kapsamda hâkim durumda olduğu iddia edilen teşebbüsün pazardaki gücü, rakip teşebbüslerin pazara giriş veya genişlemeleri önündeki engellerin varlığı, alıcıların pazar gücü ve pazardaki rekabetin durumu gibi kriterler değerlendirilmelidir. (9) Ülkemizde Türkiye Süper Ligi ve 1. Ligi yayın hakları, TFF tarafından düzenlenen ihale ile pazarlanmakta ve ihaleyi kazanan teşebbüs söz konusu liglerin yayın haklarını ihale süresi boyunca münhasıran elde etmektedir. Mevcut durumda ilgili liglerin yayın haklarına KREA sahiptir. 1 İlgili Kurul kararı Danıştay 13. Dairesinin 29.6.2005 tarihli, 2005/5534 E. 2005/3339 K. ve 29.6.2005 tarih, 2005/5535 E. 2005/3340 K. sayılı kararları üzerine iptal edilmiş, bu sebeple aynı konuya ilişkin olarak 07.09.2006 tarihli ve 06-61/822-237 sayılı Kurul kararı alınmıştır. 2 21.09.1999 tarihli ve 99/43/450-283(a) sayılı Kurul kararı.
22-44/652-281 3/4 (10) TFF ile KREA arasında imzalanan sözleşme, belirtilen içeriklerin KREA tarafından yayınlanmasını teminen KREA’nın tabi olacağı hüküm ve şartları belirlemektedir. İlgili sözleşme ile yayın hakları KREA’ya devredilecek olan içerikler TFF Süper Lig ve TFF 1. Lig müsabakalarıdır. Söz konusu sözleşmenin süresi beş yıl olarak tayin edilmiş, akabinde iki yıl uzatılmıştır. Bu bağlamda, TFF Süper Lig ve TFF 1. Lig müsabakalarını münhasıran yayınlama hakkının 2017-2018 sezonundan başlamak üzere 2023-2024 sezonunun sonuna kadar KREA’ya ait olması öngörülmüştür. İlgili yayın hakları TFF tarafından gerçekleştirilen ihale ile, ihaleyi kazanan teşebbüse ihale süresi boyunca münhasıran devredilmektedir. Böylelikle ihaleyi kazanan teşebbüs, ihale konusu yayın haklarının sözleşme süresi boyunca tek sağlayıcısı konumuna gelecektir. Mevcut durumda, 2016 yılında gerçekleştirilen ihaleyi KREA kazanmış olup, TFF ile KREA arasında 2022 yılında gerçekleştirilen uzatma sözleşmesi ile söz konusu yayın hakları 2022-2023 ve 2023-2024 sezonlarını kapsayacak şekilde iki yıl daha uzatılmıştır. Dolayısıyla, TFF Süper Lig ve TFF 1. Lig müsabakaları yayın haklarının TFF tarafından münhasıran tek bir yayıncıya, KREA’ya, devredilmesinin bu pazarda sözleşme süresini kapsayacak bir tekel gücü yaratması sebebiyle KREA’nın ilgili pazarda hâkim durumda olduğu değerlendirilmektedir. (11) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin (b) bendinde, “Eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayırımcılık yapılması” kötüye kullanma olarak nitelendirilmekte ve hâkim durumdaki teşebbüslerin özel sorumluluğu gündeme gelmektedir. (12) Dosyada yer aldığı üzere, açık televizyon yayıncılığı bakımından yayın kuruluşlarının temel gelirleri reklam gelirlerinden oluşmaktadır. Reklam verenlerin, reklamlarını yayınlanacağı televizyon kanallarının seçiminde esas aldığı temel kriter ilgili yayın kuruluşunun izlenme oranıdır. KREA’nın önaraştırma konusu ayrımcılık eylemi sonucunda geniş özet görüntü paketine sahip yayıncı(lar), ilgili futbol müsabakalarının özet görüntülerini, bu pakete sahip olmayan ve hatta bu paket hakkında bilgisi dahi olmayan yayın kuruluşlarından daha önce yayınlayıp, izleyicileri kendisine çekerek izlenme oranlarını artırmakta ve dolayısıyla rakipleri karşısında rekabetçi avantaj elde etmektedirler. Böylelikle geniş özet görüntü paketine sahip olmayan yayın kuruluşlarının izlenme oranlarında azalma ve dolayısıyla elde edeceği reklam gelirlerinde bir düşüş ihtimali ortaya çıkmaktadır. Yürütülen önaraştırma sürecinde elde edilen bilgiler ve yapılan değerlendirmeler neticesinde, KREA’nın ihlal iddiasına konu eyleminin hâlihazırda devam eden 2022-2023 futbol sezonu bakımından yayın haklarını satın alan yayıncı kuruluşlar nezdinde her hafta ve özet görüntülerin izleyiciye ulaştırıldığı her maç bakımından rekabete aykırı şekilde etki doğurması muhtemel görülmekte ve önaraştırma sürecinde elde edilen bilgi ve belgeler rekabetin ihlal edildiğini gösteren ciddi bulgular olarak değerlendirilmektedir. Nitekim Kurulun 07.09.2006 tarihli ve 06-61/822-237 sayılı kararında da “haber amaçlı görüntülerin veya özet görüntülerin, Show TV’ye veya herhangi bir yayın kuruluşuna, diğerlerinden daha erken ulaştırılmasının, 4054 Sayılı Kanun açısından ayrımcılık olarak değerlendirilmesi gerekecektir” ifadesine yer verilmiştir. (13) Bu kapsamda, “TFF Süper Lig ve TFF 1. Ligi müsabakalarının yayın hakları” olarak tanımlanan pazardaki rekabetin olumsuz yönde etkilenebileceği; KREA tarafından alt yayıncılara sunulan “geniş özetli” ve “haber amaçlı” Türkiye Süper Lig ve 1. Lig futbol müsabakaları görüntülerinin ilk olarak yayınlandığı Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) dışında kalan diğer yayıncı kuruluşların ticari olarak faaliyetlerinin zorlaşabileceği; yayıncı kuruluşların izlenme oranlarının ve reyting sonuçlarının rekabetçi parametrelerden bağımsız şekilde olumsuz etkilenebileceği
22-44/652-281 4/4 öngörülmektedir. Dolayısıyla nihai karara kadar “ciddi ve telafi olunamayacak bir zararın” ortaya çıkma ihtimalinin bulunduğu değerlendirilmektedir. Bu yönüyle incelemeye konu ayrımcılık iddiasına yönelik olarak re’sen geçici tedbir uygulanmasının gerekli olduğu kanaatine varılmıştır. I. SONUÇ (14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; “Türkiye Süper Ligi ve 1.Ligi Müsabakalarının Yayın Hakları pazarında meydana gelebilecek rekabet ihlallerini ve bunların yol açabileceği telafi edilemeyecek nitelikte zararları önlemek amacıyla, Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon AŞ’nin; hâlihazırda devam eden 2022-2023 futbol sezonu bakımından yayın haklarını satın alan veya almak isteyen yayıncı kuruluşlar nezdinde her hafta ve görüntülerin izleyiciye ulaştırıldığı her maç bakımından geniş özet görüntülerin ve haber amaçlı görüntülerin, herhangi bir yayıncı kuruluş tarafından, haber amaçlı görüntüler için şartnamede belirlenen süreden önce yayımlanmasına izin verilmemesi” yönünde geçici tedbir kararı alınmasına, söz konusu tedbirin gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yerine getirilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy