Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-6-035 (Ortak Girişim) Karar Sayısı : 22-50/736-306 Karar Tarihi : 03.11.2022 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Elif Nurdan ŞARBAK, Berat Hilal ÖZTEPE, Taner ÇAKIR C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Geely Automobile Holdings Ltd. - Renault SAS Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Öznur İNANILIR, Av. Berfu AKGÜN, Av. Fırat EĞRİLMEZ Yıldız Mah. Çitlenbik Sok. No:12 Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Renault Korea Motors Co., Ltd. hisselerinin bir kısmının Geely Automobile Holdings Ltd. tarafından iştiraki Centurion Industries, Ltd. aracılığıyla devralınması ile Renault Korea Motors Co., Ltd. üzerinde Geely Automobile Holdings Ltd. ve Renault SAS tarafından ortak kontrol kurulması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 15.09.2022 tarih ve 31221 sayı ile giren ve eksiklikleri 21.10.2022 tarih ve 32327 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 01.11.2022 tarih ve 2022-6-035/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda; Renault Korea Motors Co., Ltd.’nin (RKM) yeni ihraç edilen hisselerinin bir kısmının, Geely Automobile Holdings Ltd. (GEELY) tarafından iştiraki Centurion Industries, Ltd.1 (CIL) aracılığıyla devralınması ile RKM üzerinde GEELY ve Renault SAS2 (RENAULT) tarafından ortak kontrol kurulması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir. (5) Bildirim konusu işlemin gerçekleşmesi amacıyla GEELY, RENAULT ve RKM arasında 21.01.2022 tarihli Çerçeve Sözleşmesi ve bu sözleşme uyarınca CIL ve RKM 09.05.2022 tarihinde İştirak Sözleşmesi imzalamıştır. İştirak Sözleşmesi’ne göre RKM, CIL’e adi hisse senedi ihraç edecektir. İlaveten, İştirak Sözleşmesi’nde öngörüldüğü üzere CIL ve RENAULT GROUP, 09.05.2022 tarihi itibarıyla RKM’nin faaliyet ve 1 Taraflardan edinilen bilgilerden anlaşıldığı üzere; CIL, GEELY’nin tamamına sahip olduğu bir iştirakidir ve doğrudan kontrolü altındadır. Temel olarak bir yatırım holding şirketi olarak faaliyet gösteren CIL, sadece bir yönetim hizmetleri anlaşması kapsamında yalnızca GEELY’nin bir iştirakine salt idari ve finansal hizmetler sağlamaktadır. Öte yandan CIL’in Türkiye’de herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. 2 Bildirim Formunda belirtildiği üzere, ortak girişim tarafı olarak belirtilen Renault Group BV, Renault SAS’ın tamamına sahip olduğu bir iştirakidir ve hem Türkiye’de hem de dünyada operasyonel faaliyeti bulunmayan saf bir holding şirketidir.
22-50/736-306 2/5 yönetimi ile ilgili hak ve yükümlülüklerini düzenleyen Ortak Girişim Sözleşmesi’ni imzalamıştır.3 (6) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü çerçevesinde, bir ortak girişimin anılan Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için i) ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ii) ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması unsurlarının birlikte sağlanması gerekmektedir. (7) Bildirim Formunda belirtildiği üzere; bildirilen işlem öncesinde RENAULT, tamamına sahip olduğu iştiraki RENAULT GROUP aracılığıyla RKM’deki hisselerin %(.....) ve RKM üzerinde tek kontrole sahiptir. Bildirilen işlem sonrasında GEELY, tamamına sahip olduğu iştiraki CIL aracılığıyla RKM’deki %(.....) oranındaki hisseleri devralacak ve RENAULT SAS ile birlikte RKM üzerinde ortak kontrol sahibi olacaktır. (8) Bildirim Formunda ve Ortak Girişim Sözleşmesi’nde yer verilen bilgilere göre; hissedarlar toplantısı yeter sayısı, GEELY'nin şirkette en az %(.....) hissesine sahip olduğu sürece, RENAULT ve GEELY'nin her birinin mevcudiyetini gerektirecektir. (.....), hissedarlar toplantısında GEELY'nin olumlu oyları veya böyle bir gereklilik yoksa RENAULT'nun şirketin bu kararı takip etmesini ve uygulamasını sağlaması şartıyla GEELY'nin yazılı onayı gerekmektedir. (9) Yönetim kurulunun (.....), (.....) ve (.....) temsilcisi olmak üzere toplam (.....) üyeden oluşacağı ifade edilmektedir. Yönetim kurulu toplantı yeter sayısı, GEELY tarafından aday gösterilen en az bir yönetici de dâhil olmak üzere görevde olan toplam yönetici sayısının çoğunluğunun hazır bulunması ile sağlanacağı ve toplantıda alınan tüm kararların o esnada hazır bulunan tüm yöneticilerin olumlu oyları ile kabul edileceği ifade edilmektedir. (10) Bildirim Formunda ifade edildiği üzere, Ortak Girişim Sözleşmesi hükümleri uyarınca GEELY, RKM’nin CEO’sunun devam eden iki finansal yıl boyunca temel performans göstergelerine uyum sağlayamaması durumunda CEO’nun görevden alınmasına ve RKM’nin toplam çalışanlarının %(.....)’unun üzerinde işten çıkarılmasına yönelik yönetim kurulu kararları konusunda veto hakkına sahip olacağı, yönetim kurulunun ilgili hususları iki ardışık toplantıda karara bağlayamaması halinde ise GEELY’nin, sözleşme uyarınca mevcut durumun sürdürülmesini sağlayabileceği belirtilmektedir. (11) Bildirim Formunda, Çerçeve Sözleşmesi uyarınca Kore pazarı için çıkartılacak ilk ürün dizisi bakımından GEELY ve RENAULT’nun her birinin yazılı onayları ve oybirliğinin gerekeceği, RKM’nin (.....) ve Geely modellerine dayalı iki yeni SUV aracı olan (.....) üretmeye başlayacağı belirtilmiştir. İlaveten GEELY’nin bu araçlar ile (.....), ayrıca GEELY ve RENAULT’nun, RKM’nin ürün hattını değiştirmek istemesi halinde oybirliği ve yazılı onaylarının gerekeceği ifade edilmiştir. (.....). (12) Sunulan açıklamalar doğrultusunda, GEELY’e veto hakkı tanınması ve RENAULT ile GEELY’nin karşılıklı iş birliği içinde karar alması RKM’nin işlem taraflarının ortak kontrolüne geçeceğini gösterir niteliktedir. (13) Bildirim Formunda yer verilen bilgilere göre, RKM’nin günlük faaliyetleriyle ilgilenen bir yönetime sahip olacağı ve finans, personel ve varlık dâhil olmak üzere yeterli kaynaklara erişim sağladığı ifade edilmektedir. Ek olarak RKM’nin, ana şirketlerin faaliyetlerinin ötesine geçecek nitelikte kendine özel faaliyetlerinin bulunduğu, binek otomobil imalatı ve tedariki pazarına kendi erişimi olduğu ve bu pazarda da faaliyet gösterdiği belirtilmektedir. Diğer yandan binek otomobil üretimi ve tedariki alanında 3 Bildirim Formunda belirtildiği üzere işlem; Avrupa Birliği, Tayvan, Suudi Arabistan, Kore ve Çin’de birleşme ve devralma kontrolü izinlerinin alınması adına bildirilmiş ve Avrupa Birliği, Suudi Arabistan, Kore ve Çin’de izin alınmıştır.
22-50/736-306 3/5 piyasada tamamen bağımsız bir oyuncu olduğu, ana şirketlerin ihtiyaçlarını karşılamak için oluşturulmadığı ve ana şirketlerin girdilerine bağımlı olmadığı da ifade edilmektedir. Ayrıca RKM’nin hâlihazırda Renault modelleri üretmekte ve dosya konusu işlemin ardından GEELY ve RENAULT’nun, Geely modellerine dayanan iki yeni SUV aracı olan (.....)’i üretmeye ve pazarlamaya başlayacağı bildirilmektedir. Söz konusu iş için yapılacak anlaşmaların da tarafların bağımsız bir şekilde hareket edecekleri şekilde yapılacağı ifade edilmektedir. RKM, özellikle battery electric vehicles (BEV) araçları dâhil olmak üzere gelecekteki ürün hattına (.....) seçebileceği ve böyle bir durumda yönetim kurulunun (.....) yeterli olacağı belirtilmektedir. Bildirim Formunda, önceden bahsedilen yeni SUV araçlarının imal edilebilmesi için RKM’nin, belli parçaları GEELY’den tedarik edeceği ve bu durumun RKM’nin bağımsız karakterini etkilemeyeceği ifadelerine de yer verilmektedir. Diğer yandan, hâlihazırda RKM tarafından üretilen araçların belli bir kısmının RENAULT’ya tedarik edildiği ve (.....), RENAULT’ya yapılan satışların bu oranının 2023’den itibaren azalacağı ve bu satışların olağan ticari koşullar temelinde tarafların bağımsızlığı korunarak yapılacağı ifade edilmektedir. Bununla birlikte RKM’nin, gelecekte (.....). Son olarak RKM’nin pazarda uzun süredir kalıcı olarak faaliyet gösterdiği, gelecekte de piyasada kalıcı olarak faaliyet göstermeyi amaçladığı ifade edilmektedir. Bu çerçevede, bildirime konu işlem ile oluşacak ortak girişimin tam işlevsel, bağımsız iktisadi varlık niteliğinde olacağı anlaşılmaktadır. (14) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, bildirim konusu işlemin bir ortak girişim niteliğini haiz olduğu, bu kapsamda bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi anlamında bir devralma olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan ilgili tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlem izne tabidir. (15) Dosyadaki bilgilere göre tarafların faaliyet alanları incelendiğinde, GEELY temel olarak SUV’lar, yeni enerji ve elektrikli araçlar dâhil olmak üzere otomobiller alanında faaliyet göstermekle birlikte Türkiye’de herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. GEELY’nin nihai kontrolünü elinde bulunduran Li Shufu ise Geely Grubu aracılığıyla otomobillerin güç aktarım mekanizmalarının ve temel bileşenlerinin dizaynı, geliştirilmesi, üretimi, satışı ve servis verilmesi gibi alanlarda faaliyet göstermektedir. Türkiye’de ise VCT aracılığıyla Volvo arabaların, yedek parçaların, değişim ünitelerinin ve aksesuarların ihracatı ve ithalatı da dâhil olmak üzere perakende ve toptan ticaretini yapmakta ve araç kiralama hizmetleri sağlamaktadır. Bir diğer ortak girişim tarafı olan RENAULT, motorlu taşıtların tasarım, imalat, satış, onarım, bakım ve kiralanması ile taşıtların imalatında ve operasyonunda kullanılan parça ve ekipmanların tasarlanması ve üretilmesi faaliyetlerinde bulunmaktadır. Türkiye’deki faaliyetlerini ise OYAK Renault Otomobil Fabrikaları AŞ, MAIS Motorlu Araçlar İmal ve Satış AŞ, Renault Group Otomotiv A.Ş, ORFIN Finansman AŞ ve ORF Kiralama Pazarlama ve Pazarlama Danışmanlığı AŞ aracılığıyla gerçekleştirmektedir. RENAULT’nun %(.....) hisseli sermayesine sahip olan Renault SA ise otomobil üreticisi olan Renault Grubu’nun holding şirketi konumundadır ve Renault Grubu, Renault, Dacia, Alpine ve Mobilize markaları altında otomobil, parçalar ve mobilite hizmetleri üretmekte ve satmaktadır. Renault Grubu’nun Türkiye’ye ilişkin cirosu, araç motoru yedek parçalarının üretimi, araçların Türkiye pazarında satışı ve pazarlanması ve diğer ülkelere ihracatı ve bireysel veya ticari müşterilere otomotiv bankacılık/finansman hizmetleri sağlanması faaliyetleri ile sağlanmaktadır. İlaveten Renault SA, NISSAN TÜRKİYE ve MMC aracılığıyla yürütülen faaliyetlerden Türkiye’de ciro elde etmektedir. (16) Bu kapsamda RENAULT ile Li Shufu’nun (Volvo aracılığıyla) Türkiye’deki faaliyetlerinin yeni binek otomobillerin satışı, otomotiv parça ve bileşenlerinin satışı,
22-50/736-306 4/5 otomobil kiralama hizmeti, ikinci el otomobil satışı ve satış sonrası hizmetler pazarlarında yatay olarak örtüştüğü görülmektedir. Taraflardan edinilen bilgilere göre 2021 yılındaki pazar paylarına bakıldığında; yeni binek otomobillerin satışı pazarında, RENAULT’nun (Renault, Dacia, Nissan ve Mitsubishi markalı araç satışları dâhil olmak üzere) birim bazında satışlarda %(.....), Li Shufu’nun ise %(.....), otomobil kiralama hizmetleri pazarında RENAULT’nun4 %(.....), ikinci el otomobil satışı pazarında RENAULT’nun %(.....) Li Shufu’nun ise %(.....), satış sonrası hizmetler pazarında RENAULT’nun5 %(.....) ve otomotiv yedek parça ve bileşenlerin satışında RENAULT’nun %(.....) Li Shufu’nun ise %(.....)’dir. (17) Ortak girişim RKM ise ağırlıklı olarak Kore’de otomotiv ticareti yapmakta, (.....). Söz konusu işlemin bir sonucu olarak Kore’de ortak girişim markalı araçların ve bunlara ilişkin parçaların, bileşenlerin ve aksesuarların üretimi, geliştirilmesi, satışı ve pazarlaması alanında faaliyet gösterecektir. Öte yandan, VOLVO’nun, Geely Grubu markası olarak HEV alanında faaliyeti bulunmaktadır. Bu kapsamda küresel anlamda Geely Grubu ve RKM arasında binek HEV iş kolu bakımından potansiyel bir yatay örtüşmenin6 olacağı söylenebilecekse de RKM’nin Kore’de faaliyet gösterdiği, Türkiye'de herhangi bir faaliyeti veya varlığı bulunmadığı dikkate alındığında ortak girişim tarafları ile ortak girişimin faaliyetleri arasında Türkiye’de herhangi bir örtüşmeden bahsedilemeyecektir. (18) Yukarıdaki bilgi ve değerlendirmeler doğrultusunda, bildirime konu işlem sonucunda başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı ve işleme izin verilebileceği kanaatine varılmıştır. 4 Cevabi yazıda; VCT araç kiralama hizmetlerini kendisi sağlamadığı veya doğrudan yetkili bayileri aracılığıyla sunmadığından ve bunun yerine ilgili hizmetler ya ayrı tüzel kişilikler altında yürütülerek ya da bu amaçla harici kiralama şirketleri ile son kullanıcılara kiralama hizmetleri sunmak adına işbirliği yapılarak sağlandığından VCT tarafından, araç kiralama hizmetleri pazarına ilişkin değer veya hacim bazında herhangi bir veri sağlanamadığı belirtilmiştir. 5 Cevabi yazıda; satış sonrası hizmetler pazarı bakımından, Otomotiv Distribütörler Birliği tarafından toplam pazar büyüklüğü verileri gibi genel pazar büyüklüğüne ilişkin resmi ve güvenilir verilere erişilememesi sebebiyle VCT’nin satış sonrası hizmetler pazarı bakımından pazar payına ilişkin öngörülerde bulunamadığı, bununla birlikte söz konusu pazarda aktif olan çok sayıda rakibin bulunduğu oldukça rekabetçi pazar olduğu ve pazarın Alfa Romeo, Chrysler, Fiat, Jeep, Peugeot, Citroen, DS, Opel, Audi, Porsche, VW, Bentley, Lamborghini, BMW, Mini Cooper, Toyota, Hyundai, KIA, Ford ve Mercedes gibi markalara sahip ancak bunlarla sınırlı olmayan müşterilere hizmet veren rakip teşebbüsleri içerdiği dikkate alındığında VCT’nin Türkiye'deki pazar paylarının kayda değer seviyede yüksek olmadığı ifade edilmiştir. 6 Her halükarda 2021 Kore binek HEV pazarında GEELY ve rakiplerinin pazar payları şu şekildedir: Hyundai Group %(…..), GEELY %(…..), Toyota Group %(…..), Honda Group %(…..), Ford Group %(…..).
22-50/736-306 5/5 H. SONUÇ (19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy