Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-4-022 (Soruşturma/Uzlaşma) Karar Sayısı : 22-51/753-312 Karar Tarihi : 10.11.2022 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖRLER : Cüneyd DAL, Sebahat Gözde BİRCAN, Emine YAŞAR, Ayberk GÜLTEKİN, Melih Gökhan DURMUŞ C. İLGİLİ TARAF : - Miele Elektrikli Aletler Dış Ticaret ve Pazarlama Ltd. Şti. Temsilcileri: Av. Cihan KIRANER, Av. Volkan ÜNAL, Av. Mert AYDEMİR Kore Şehitleri Cad. No:1-A/10 Zincirlikuyu/İstanbul D. ŞİKÂYETÇİ : - Resen (1) E. DOSYA KONUSU: Miele Elektrikli Aletler Dış Ticaret ve Pazarlama Ltd. Şti’nin sağlayıcısı olduğu ürünlerin yeniden satıcılarının yeniden satış fiyatına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak Rekabet Kurulunun 30.06.2022 tarih ve 22-29/473-M(1) sayılı kararı ile açılan soruşturma kapsamında 20.10.2022 tarihli ve 22-48/708-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden Miele Elektrikli Aletler Dış Ticaret ve Pazarlama Ltd. Şti. tarafından gönderilen uzlaşma metni neticesinde, Miele Elektrikli Aletler Dış Ticaret ve Pazarlama Ltd. Şti. hakkında yürütülen soruşturmanın sonlandırılması. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Miele Elektrikli Aletler Dış Ticaret ve Pazarlama Ltd. Şti’nin (MIELE) de aralarında bulunduğu bazı teşebbüslerin distribütörlerinin yetkili satıcılara internet satış yasağı getirmek ve/veya yeniden satış fiyatı tespitinde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası. (3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 04.02.2021 tarih, 21-06/82-M sayılı, 25.03.2021 tarih, 21-17/204-M sayılı ve 29.07.2021 tarih, 21-36/489 sayılı kararları uyarınca başlatılan önaraştırma çerçevesinde 04.08.2021 tarihinde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen bilgi ve belgeler neticesinde hazırlanan 02.09.2021 tarih ve 2021-4-023/BN-01 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 09.09.2021 tarihli toplantısında ele alınmış ve 21-42/619-M sayılı karar ile 4054 sayılı sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak aralarında MIELE’nin de bulunduğu bazı teşebbüsler hakkında önaraştırma açılmasına karar verilmiştir. Kurul, açılan önaraştırma kapsamında, 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddesindeki yetkilerin, hakkında önaraştırma açılan söz konusu teşebbüslerin yeniden satıcılarını da içerecek şekilde kullanılmasına 12.05.2022 tarih ve 22-21/358-M sayı ile karar vermiştir. (4) Anılan Kurul kararları çerçevesinde 23.05.2022 tarihinde MIELE’de ve MIELE ürünlerinin yeniden satıcısı olan Enplus Mağaza İşletmeciliği AŞ’de (ENPLUS) yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Yerinde incelemeler sırasında MIELE’den çeşitli hususlar hakkında bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. MIELE’den talep edilen bilgi ve belgeler, 02.06.2022 tarih ve 28447 sayı ile Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına intikal
22-51/753-312 2/14 etmiştir. (5) Yürütülen önaraştırma sonucunda hazırlanan 24.06.2022 tarih ve 2022-4-022/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 30.06.2022 tarihli toplantısında görüşülerek 22-29/473-M(1) sayı ile sağlayıcısı olduğu ürünlerin yeniden satıcılarının satış fiyatına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak MIELE hakkında aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir. (6) MIELE’ye 18.07.2022 tarih ve 46696 sayılı soruşturma bildirimi gönderilerek, 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca soruşturma bildiriminde yer verilen bulgu, tespit, iddia ve değerlendirmeler hakkındaki yazılı savunmasının 30 gün içinde Kuruma gönderilmesi talep edilmiştir. (7) Hakkında soruşturma yürütülen MIELE’nin ilk yazılı savunması 18.08.2022 tarih ve 30414 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Buna ek olarak MIELE tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına giren 18.08.2022 tarih ve 30413 sayılı yazı ile uzlaşma başvurusunda bulunulmuştur. Söz konusu başvuruda özetle; 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi ile Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 5. maddesi doğrultusunda uzlaşma görüşmelerinin başlatılması talep edilmiştir. (8) Söz konusu başvuru üzerine hazırlanan 2022-4-022/BN-02 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 25.08.2022 tarihli toplantısında ele alınmış ve uzlaşma başvurusu kabul edilerek uzlaşma görüşmelerine başlanmasına 22-39/556-M sayı ile karar verilmiştir. Bu kapsamda, 13.09.2022 tarihinde MIELE temsilcileri ve vekilleriyle uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. (9) Uzlaşma görüşmeleri neticesinde elde edilen bilgiler çerçevesinde hazırlanan 18.10.2022 tarih ve 2022-4-022/BN-03 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 20.10.2022 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 22-48/708-MUA sayılı uzlaşma ara kararı alınmıştır. (10) İlgili uzlaşma ara kararı anılan teşebbüs tarafından 27.10.2022 tarihinde tebellüğ edilmiş olup, söz konusu karara istinaden MIELE tarafından hazırlanan uzlaşma metni 03.11.2022 tarih ve 32655 sayı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (11) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 07.11.2022 tarihli ve 2022-4-022/BN-04 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (12) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 20.10.2022 tarih ve 22-48/708-MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile MIELE tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, anılan teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Taraf Hakkında Bilgi: MIELE (13) MIELE; buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, fırın gibi beyaz eşya ürünleri ve kahve makinesi, elektrikli süpürge, ütü gibi küçük ev aletleri ile sanayi işletmelerinde ya da tıbbi kurumlarda kullanılacak cihazların satış faaliyetinde bulunmaktadır. MIELE, Türkiye’de 17 münhasır acente mağazası ve 132 diğer satış noktası ile bahsedilen ürünlerin satışını gerçekleştirmektedir. MIELE’nin sermayesinin %(.....) Imanto AG’ye geri kalan %(.....) ise Imanto Consulting AG’ye aittir. (14) MIELE, esas olarak beyaz eşya ve küçük ev aletlerinin satışını yapmakta olup, bunları
22-51/753-312 3/14 kendisine ait çevrim içi ve fiziksel perakende mağazaları, acenteleri ve yeniden satıcıları vasıtasıyla farklı kanallardan gerçekleştirmektedir. MIELE'nin beyaz eşya ve küçük ev aletlerinin dağıtım sistemi içerisinde üç ana satış modeli bulunmaktadır. Bunlar; direkt satış, MCA (Miele Yetkili Acenteleri) ve B2B olarak sınıflandırılmaktadır. Direkt satış modelinde MIELE, kendi perakende satış mağazalarında, kendi personeli ve kendi ekipmanları aracılığıyla satış yapmaktadır. MCA çalışma modelinde MIELE, acente ağı aracılığıyla beyaz eşya satışı (büyük ev aletleri) yapmaktadır. Bu satış modelinin uygulandığı firmalar yönünden bayilik ilişkisinden farklı olarak acentelik ilişkisi kurulmaktadır. B2B satış modelinde ise; bayiler, toptan satışlar ve elektronik zincir mağazalar bulunmaktadır. Bunlarda bayilik sistemi; süpürge, solo kahve makineleri, aksesuar ve temizlik ürünlerini içeren, yeniden satıcılara çalışma şartlarında belirtilen koşullar ile belirli ürün gruplarının bayilere yeniden satışı amacıyla faturalama yoluyla satışı kapsamaktadır. Toptan satış sisteminde; süpürge ve aksesuar satışı yapan Gürses Kurumsal Tedarik ve Elektronik Tic. Paz. AŞ (GÜRSES) unvanlı yetkili bir distribütöre ürün sağlanmaktadır. Elektronik zincir mağazalar ise elektronik ürünler alanında uzmanlaşmış ve farklı şehirlerde konumlanmış mağazalar grubu için belirlenmiş tanımlama olup bu kategoride MIELE, Media Markt Turkey Ticaret Ltd. Şti. (MEDIAMARKT) ile çalışmaktadır. (15) Bu çalışma alanlarına ek olarak MIELE’nin, proje bazlı takip edilen yeni yapılan inşaatların ankastre ve gerekirse diğer ürün ihtiyaçlarını doğrudan veya acenteleri aracılığıyla karşıladığı ve belirli bir sözleşme çerçevesinde direkt olarak inşaat firması ile ya da acenteleri aracılığıyla yürüttüğü ve ürünlerin kurulumlarından sorumlu olduğu bir çalışma modeli de mevcuttur. Bu kanallara ek olarak MIELE'nin, Horeca (Hotel& Restaurant&Cafe) ve hastane ihtiyaçlarına hitap eden ürünlerin satışını yaptığı profesyonel ürünler kanalı da mevcuttur. I.2. İlgili Pazar I.2.1. İlgili Ürün Pazarı (16) MIELE’nin faaliyetleri incelendiğinde teşebbüsün; bulaşık makinesi, buzdolabı, çamaşır makinesi, derin dondurucu, klima, ütü gibi dayanıklı tüketim mallarının satışı ve dağıtımı faaliyetlerini yürütmekte olduğu görülmektedir. Kurul içtihadında dayanıklı tüketim malları, genel olarak kullanım süresi bir yıldan uzun olan çeşitli ürünleri içermekte ve genelde beyaz eşya, küçük ev aletleri ve tüketici elektroniği şeklinde üçlü bir ayrıma tabi tutulmaktadır.1 Bu kapsamda beyaz eşyalar; buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, fırın, ocak, süpürge gibi temel ürünlerden; küçük ev aletleri; tost makinesi, robot, meyve presi, blender, mikser, derin dondurucu gibi ürünlerden ve tüketici elektroniği de genellikle eğlence için kullanılan televizyon, DVD oynatıcılar, telefon, bilgisayar gibi ürünlerden oluşmaktadır. (17) Yukarıda ismi geçen her bir ürün grubu, diğer ürün gruplarından ayrışmaktadır. Anılan ürünler ilgili ürün pazarı değerlendirmesinde dayanıklı tüketim malları ana başlığının altında beyaz eşya, küçük ev aletleri ve tüketici elektroniği gibi üç alt başlıkta incelenebileceği gibi her bir alt ürün segmenti özelinde pazar tanımına da gidilebilecektir. Bu kapsamda ilgili ürün pazarı değerlendirmesinde hangi ayrıma gidileceğinin tespiti için ürünlerin başta tüketici gözünde nitelikleri, kullanım amaçları ve fiyatları açısından benzer olmaları ve birbirleriyle ikame olup olmadığı belirlenmelidir. 1 Kurulun 23.06.2011 tarihli, 11-39/838-262 sayılı; 07.11.2016 tarihli, 16-37/628-279 sayılı; 28.11.2018 tarihli, 18-44/703-345 sayılı; 20.12.2018 tarihli, 18-48/746-360 sayılı; 13.02.2020 tarihli, 20-10/109-65 sayılı ve 04.03.2021 tarihli, 21-11/154-63 sayılı kararları.
22-51/753-312 4/14 (18) Öncelikle yukarıda anılan ürünlerin nitelik ve kullanım amaçları ile fiyat bakımından farklılaştığı açıktır. Başka bir deyişle her bir ev elektroniği ürünü, kullanım amacı açısından ikame edilemeyecek şekilde bir diğerinden ayrışmaktadır. Ürün grupları içerisinde yer alan ürünler ise tüketiciler için farklı özelliklere sahip olduğu gibi farklı amaçlar için de kullanılmaktadır. Örnek vermek gerekirse, çaycı talep eden bir tüketici fiyat düzeyine bakarak “blender” talep etmeyecek veya “çamaşır makinesi” satın almak isteyen tüketici “bulaşık makinesi” talep etmeyecektir. Buradan hareketle söz konusu ürün gruplarının hem kendi arasında hem de ürün grupları içindeki ürünler arasında ikame ilişkisi söz konusu olmamakta bu ürünler, ürünün niteliği, kullanım amacı ve fiyatları bakımından birbirinden ayrılmaktadır. (19) Yukarıda yer verilen bilgiler kapsamda ilgili ürün pazarının “çamaşır makinesi”, “buzdolabı”, “klima” vb. şeklinde her bir ürün bazında tanımlanması mümkündür. Kurulun geçmiş tarihli SONY2 ve Groupe SEB3 kararları incelendiğinde, teşebbüsün faaliyette bulunduğu ürün gruplarına ve ürünlere değinildiği ancak dosya kapsamında pazar tanımlamasının iddialar bakımından sonucu değiştirmeyeceğinden hareketle kesin bir pazar tanımının yapılmadığı görülmektedir. (20) Kılavuz’un 20. paragrafında "... inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyorsa ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir." ifadesine yer verilerek, alternatif pazar tanımlarının sonucu etkilemediği durumlarda ilgili pazarın tayin edilmeyebileceği belirtilmiştir. Bu çerçevede dosya konusu iddialara ilişkin yapılacak değerlendirmelere etki etmeyeceği değerlendirilmiş ve mevcut dosya bakımından ilgili ürün pazarı tanımı yapılmasına gerek görülmemiştir. I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar (21) İlgili coğrafi pazar belirlenirken, ilgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından giriş engellerinin, ilgili bölge ile komşu bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın olup olmadığı gibi unsurlar dikkate alınmaktadır. İnceleme konusu ilgili ürün pazarlarında yer alan ürünler bakımından pazara giriş, arz kaynaklarına ulaşım, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir. I.3. Değerlendirme I.3.1. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine İlişkin Rekabet Hukuku Uygulaması (22) 4054 sayılı Kanun’un “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar” başlıklı 4. maddesi uyarınca “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” Söz konusu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde dikey veya yatay anlaşmalar konusunda herhangi bir ayrıma gidilmeksizin “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” yasaklanan haller arasında sayılmıştır. İlgili madde, aynı seviyede faaliyet gösteren rakip teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları (yatay anlaşmalar) kapsadığı gibi rakip olmayan başka bir ifadeyle tedarik zincirinin 2 Kurulun 22.11.2018 tarihli ve 18-44/703-345 sayılı kararı. 3 Kurulun 04.03.2021 tarihli ve 21-11/154-63 sayılı kararı.
22-51/753-312 5/14 farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arasındaki anlaşmaları (dikey anlaşmalar) da kapsamaktadır. Bu yönüyle rekabeti kısıtlayıcı yeniden satış fiyatının tespiti uygulamaları, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir anlaşma olarak ele alınabilmektedir. (23) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde ise Kurula belirli koşulları taşıyan anlaşma türlerine grup olarak muafiyet tanınmasını sağlayan ve söz konusu koşulları belirleyen tebliğler çıkarma yetkisi verilmiş bulunmaktadır. Bu doğrultuda, teşebbüslerin üretim ve dağıtım sürecini en iyi şekilde kurmalarını ve bunun sonucu olarak genellikle pazarda markalar arası rekabetin artmasını sağlayan dikey anlaşmalar, belirli koşulları sağlamaları halinde Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamadan muaf tutulabilmektedir. (24) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında yer alan bazı anlaşmalar, belirli koşulları taşımaları halinde söz konusu maddenin uygulamasından grup olarak muaf tutulabilmektedir. 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ) 2. maddesinde “Üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar”ın yine bu Tebliğ’de sayılan koşulları taşıması koşuluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinden muaf tutulacağı düzenlenmiştir. (25) Tebliğ’in 4. maddesinde, anlaşmaları muafiyet kapsamı dışına çıkaran sınırlamalara yer verilmektedir. Bu sınırlamalar arasında “Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi” hali de sayılmakta olup sağlayıcının, alıcıların yeniden satış fiyatını belirlemesi, anlaşmaları grup muafiyeti kapsamı dışına çıkaran ağır sınırlamalardan biridir. Öte yandan anılan Tebliğ’de “Tarafların herhangi birisinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya tavsiye etmesi mümkündür.” düzenlemesi de yer almaktadır. Alıcıya bildirilen azami veya tavsiye nitelikteki satış fiyatlarının asgari veya sabit fiyata dönüşmemesi için, söz konusu fiyatların azami veya tavsiye niteliğinde olduğunun yayınlanan fiyat listelerinde ya da ürünün üzerinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir. (26) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un (Dikey Kılavuz) 18. paragrafında yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasının doğrudan yapılabileceği gibi dolaylı olarak da gerçekleştirilebileceği ifade edilmektedir. Sağlayıcı teşebbüsler, akdetmiş oldukları dikey anlaşmalara açık hüküm koymak suretiyle alıcının satış fiyatını doğrudan belirlemelerinin yanı sıra, aynı ihlali değişik uygulamalar vasıtasıyla dolaylı yollarla da gerçekleştirebilmektedirler. Alıcının kâr marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin belirlenmesi, alıcıya tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda ilave indirimler uygulanması ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi, askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya da fiilen bu tür cezai yaptırımların uygulanması yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan belirlenmesine örnek olarak verilebilecektir. Dikey Kılavuz’un 19. paragrafında ise, yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasına yönelik doğrudan veya dolaylı yöntemlerin, alıcıların uyguladığı fiyatların sağlayıcı tarafından izlenebildiği ve kontrol edilebildiği durumlarda daha etkili olabileceği belirtilmektedir. Örneğin, standart fiyat listelerinden farklı fiyatlardan satış yapan alıcıları rapor etme konusunda tüm alıcılara getirilecek bir yükümlülük sağlayıcının pazarda uygulanan fiyatları kontrol etmesini önemli ölçüde kolaylaştırmaktadır. (27) Bu doğrultuda, sağlayıcıların yeniden satıcılarının yaptıkları satışlara yönelik yalnızca
22-51/753-312 6/14 tavsiye fiyat verebildiği ve azami satış fiyatını belirleyebildiği, bunun haricinde yeniden satıcının asgari satış fiyatının belirlenmesi veya sabit fiyat oluşumuna sebebiyet verecek fiyat tespitinde bulunması eylemlerinin rekabet ihlali teşkil edeceği anlaşılmaktadır. (28) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ’in (2021/2 sayılı Tebliğ) 4. maddesinde üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arası ilişkide alıcının sabit veya asgari satış fiyatının belirlenmesi açık ve ağır ihlal olarak tanımlanmıştır. (29) Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin eylemlere yönelik geçmiş Kurul kararları incelendiğinde, yeniden satış fiyatının tespitinin amaç4 bakımından rekabeti kısıtlayıcı niteliğini haiz olduğu; rekabeti kısıtlayıcı etki5 doğurmasa dahi anılan uygulamanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak nitelendirilebileceği yönünde değerlendirme yapıldığı görülmektedir. (30) Avrupa Birliği (AB) uygulamasına bakıldığında, gerek Avrupa Komisyonunun (Komisyon) gerek mahkemelerin yeniden satış fiyatının belirlenmesine karşı katı bir tutum sergilediği görülmektedir. Komisyon geçmişte vermiş olduğu kararlarda6 yeniden satış fiyatını belirlediği tespit edilen teşebbüslere amaç bakımından ihlâl tespitinde bulunarak idari para cezası uygulamıştır. Keza örnek mahkeme kararları incelendiğinde de, yetkili satıcıların asgari ve/veya sabit satış fiyatlarına müdahalede bulunularak, anılan satıcıların yeniden satış fiyatlarını bağımsız bir şekilde belirlemeleri engellenerek rekabetin amaç bakımından kısıtlandığı ve AB’nin İşleyişine Dair Anlaşma’nın (ABİDA) 101. maddesinin ihlal edildiği değerlendirmesinde bulunulmaktadır.7 (31) Aşağıda öncelikle dosya kapsamında MIELE’de ve MIELE ürünlerinin yeniden satıcısı olan ENPLUS’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen ve yeniden satış fiyatının tespiti kapsamında değerlendirilen belgelere ilişkin tespitler 4054 sayılı Kanun ve ilgili ikincil mevzuat kapsamında değerlendirilmiştir. I.3.2. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgelere İlişkin Değerlendirmeler (32) MIELE’de yapılan yerinde incelemede alınan ve MIELE Satış Direktörü (.....) ile MEDIAMARKT Satın Alma Müdürü (.....) arasında geçen 06.11.2018 tarihli Whatsapp konuşmasında (.....) tarafından, bayilerden gelen şikâyetler öne sürülerek MEDIAMARKT’ın internet sitesinde satılan MIELE markalı süpürgelerin internet satış fiyatlarının yükseltilmesinin talep edildiği görülmektedir. İlgili talep (.....) tarafından rekabet hukukuna aykırılık gerekçesiyle reddedilmiştir. Devamında ise (.....) tarafından, internet satış fiyatının yükseltilmesi doğrultusunda ısrar edildiği anlaşılmaktadır. (33) Anılan yazışmanın içeriğinden de anlaşılacağı üzere MIELE yöneticileri tarafından yeniden satış fiyatları, internet kanalı üzerinden takip edilmekte ve istenilen fiyat seviyesinde olmayan ürünlerin yeniden satış fiyatının yükseltilmesi için eyleme geçilmektedir. İlgili belge; MIELE’nin yeniden satış fiyatını tespit etme iradesini ortaya koymakla birlikte yine söz konusu belge içeriğinden MIELE’nin satış fiyatına 4 Bkz. 05.10.2001 tarihli, 01-47/483-120 sayılı; 23.06.2011 tarihli, 11-39/838-262 sayılı; 07.11.2016 tarihli, 16-37/628-279 sayılı; 22.11.2018 tarihli, 18-44/703-345 sayılı; 04.03.2021 tarihli, 21-11/154-63 sayılı ve 05.08.2021 tarihli, 21-337/524-528 sayılı Kurul kararları. 5 Bkz. 19.01.2011 tarihli ve 11-04/64-26 sayılı Kurul kararı. 6 Case COMP.F.1/35.918 (2000); Case COMP.F.2/36.693 (2001). 7 Binon v AMP, C-243/83; VVR v Sociale Dienst van de Plaatselijke en Gewestelijke Overheidsdiensten, C-311/8; SPRL Louis Erauw-Jacquery v La Hesbignonne SC, C-27/87.
22-51/753-312 7/14 müdahalesinin MEDIAMARKT tarafından kabul edilmediği anlaşılmaktadır. (34) Bununla birlikte MIELE Satış Direktörü (.....) ile MEDIAMARKT Satın Alma Müdürü (.....) arasında geçen 09.07.2020 tarihli Whatsapp görüşmesi ile MIELE Satış Direktörü (.....) ile MEDIAMARKT Özdilek Takım Lideri8 (.....) arasında geçen 08.07.2020 tarihli Whatsapp görüşmesine konu olan yazışmalarda görüldüğü üzere, MEDIAMARKT çalışanları piyasada “bozuk” şeklinde tabir edilen düşük fiyatlardan dolayı şikâyet etmekte ve MIELE çalışanı ise bu şikâyete cevaben fiyatların düzelttirileceğini bildirmektedir. Dolayısıyla yukarıda yer verilen 06.11.2018 tarihli Whatsapp konuşmasına konu yazışmada her ne kadar MEDIAMARKT çalışanı tarafından fiyata müdahale eylemi kabul edilmemiş gibi görünse de taraflar arasında geçen diğer yazışmalarda sabit olduğu üzere MIELE tarafından yeniden satış fiyatına müdahale eylemi gerçekleşmiş ve hatta fiyatlara uyum göstermeyen satıcılara ilişkin ürün vermeme şeklinde yaptırımların uygulanabileceği MIELE çalışanı tarafından ifade edilmiştir. Sonuç olarak, MIELE hakkında elde edilen ve MEDIAMARKT çalışanları ile gerçekleştirilen yazışmalar bir bütün halinde değerlendirildiğinde, MIELE tarafından yeniden satıcıların satış fiyatına müdahale eylemi gerçekleştirildiği anlaşılmakta olup, 06.11.2018 tarihli Whatsapp konuşmasına konu yazışmanın da bu itibarla satış fiyatına müdahale politikası kapsamında olduğu değerlendirilmektedir. (35) 01.02.2019 tarihinde MIELE ile MIELE markalı süpürge ürünlerinin dağıtıcısı GÜRSES arasında akdedilen Distribütörlük Sözleşmesinin “SİPARİŞLER VE ÖDEME” başlıklı 5. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Kar marjı; Miele’nin Tavsiye Edilen Perakende Fiyat Listesi üzerinden (PSF) (.....) indirim şeklindedir. Fiyat ve ürün listesinde değişiklik yapma hakkını Miele saklı tutar.” hükmünün lafzından, MIELE tarafından GÜRSES’in kar marjının, tavsiye edilen perakende tavsiye satış fiyatı üzerinden %(.....) olacak şekilde belirlendiği anlaşılmaktadır. Bahse konu hüküm nedeniyle kar marjına bağlı olarak GÜRSES’in uygulayabileceği indirim oranının tavan seviyesinin %(.....) geçemeyeceğinin hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır.9 (36) Dikey ilişkilerde bir ihlal türü olarak yeniden satış fiyatının tespiti, sağlayıcı teşebbüsler tarafından dikey anlaşmalara açık hüküm koyulmak suretiyle icra edilebileceği gibi alıcının kâr marjının belirlenmesi ya da tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin belirlenmesi şeklinde dolaylı yollardan da icra edilebilmektedir. Yukarıda yer verilen Distribütörlük Sözleşmesi’nin ilgili hükmü bu açıklamalar doğrultusunda ele alındığında, kar marjının belirlenmesi suretiyle GÜRSES’in MIELE markalı ürünleri satabileceği asgari satış fiyatının MIELE tarafından belirlendiği görüldüğünden, MIELE’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal ettiği değerlendirilmektedir. (37) MIELE’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve MIELE Online Kanallar Satış Müdürü (.....) MIELE stajyeri tarafından hepsiburada isimli çevrim içi platformda başka bir satıcının satışa sunduğu MIELE markalı süpürgeye dair link gönderilmiştir. Devam eden e-posta silsilesinde (30-31.07.2019 tarihli) MIELE çalışanı tarafından ürün fiyatının düşük olduğu ifade edilmiş ve anılan ürünü, yeniden satıcının kimden tedarik ettiği tespit edilmiştir. Söz konusu yeniden satıcının distribütör aracılığıyla ürün temin ettiği anlaşıldığında konuyla ilgili olarak distribütör yetkilisiyle iletişime geçildiği ifade 8 Mediamarkt’ın Özdilek AVM’den sorumlu çalışanı olduğu değerlendirilmektedir. 9 Dosya sürecinde, MIELE ve GÜRSES arasındaki Distribütörlük Sözleşmesi tadil edilmiş olup, ihlal tespitine konu Sözleşme maddesinin yeni hali ise şu şekildedir: “İşbu sözleşme kapsamında Distribütör’ün Miele’den yapacağı alımlarda, Miele’nin (…..) üzerinden (…..) oranında iskonto uygulanacaktır. Miele, tavsiye edilen perakende (…..) ve (…..) oranlarında (…..) değişiklik yapma hakkını saklı tutar.”
22-51/753-312 8/14 edilmiştir. (38) Anılan e-posta silsilesinde MIELE’nin, yeniden satıcılarının fiyatlarını aktif şekilde takip ettiği ve satış fiyatını düşük bulduğu satıcılar konusunda bu satıcılardan sorumlu çalışanlara bilgi verildiği ve uyarıda bulunduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu eylem ile MIELE’nin, yeniden satıcıların bağımsız bir şekilde belirlemesi gereken perakende satış fiyatına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği sonucuna varılmaktadır. (39) GÜRSES’ten alınan ve MIELE Saha Satış Müdürü (…..) ile GÜRSES çalışanı (.....) arasında 02.05.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp yazışmasında, MIELE çalışanı tarafından Kraft, Birdane ve Ege İzo isimli bayilerin fiyatı bozan bayiler olduğu bildirilmiştir. Ayrıca MIELE çalışanı tarafından yazışmanın devamında, gönderilen MIELE markalı süpürgelerin fiyat listelerinde yer alan fiyatların asgari fiyat olduğu, bayilerin bu fiyatların altında satış yapmaları halinde GÜRSES’e mal verilmemesi şeklinde bir yaptırım uygulanabileceği ifade edilmiştir. (40) Anılan belgenin içeriğinden MIELE’nin, yeniden satıcılarının fiyatlarını aktif şekilde takip ettiği ve satış fiyatını düşük bulduğu satıcılar konusunda bu satıcılara ürün tedarik eden distribütörlere uyarıda bulunduğu anlaşılmaktadır. Tavsiye edilen ürün fiyat listesinin fiili durumda sabit fiyat listesi olarak yeniden satıcılara distribütör aracılığıyla dikte edildiği görülmekte, bunun yanı sıra anılan distribütörün de piyasadaki düşük olarak tabir edilen fiyatların düzeltilmemesi durumunda ürün vermeme şeklinde yaptırıma tabi tutulduğu anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda söz konusu eylem ile MIELE’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği değerlendirilmektedir. (41) MIELE’de yapılan yerinde incelemede alınan ve MIELE Satış Direktörü (.....) ile MIELE Saha Satış Müdürü (.....) arasında geçen 16.05.2020 tarihli Whatsapp konuşmasında, MIELE yeniden satıcısının, MIELE markalı süpürge fiyatlarını yüksek belirlediği belirtilmektedir. (.....), MIELE Ürün Müdürü (.....) ile yine bir MIELE Pazarlama Müdürü (.....)’e konuyu ilettiğini ifade etmiştir. Ardından (.....), MIELE markalı süpürgelerin piyasa fiyatlarının bozulmaması temennisini iletmiştir. (.....) ise buna cevaben süpürge kanalındaki distribütörü olan GÜRSES’in fiyatları bozmadığını hatta bu konuda dikkatli olduğunu belirtmiştir. (.....) piyasa fiyatının sabit olması ile daha çok satış yapabileceğini ifade etmiştir. (42) Anılan konuşmada MIELE’nin, yeniden satıcılarının fiyatlarını aktif şekilde takip ettiği ve MIELE’nin süpürge kanalındaki distribütörünün de fiyatları MIELE’nin isteği doğrultusunda sabit tuttuğu anlaşılmaktadır. Söz konusu eylem ile yeniden satıcıların bağımsız şekilde belirlemesi gereken satış fiyatlarının MIELE tarafından belirlenmesi suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği değerlendirilmektedir. (43) MIELE’de yapılan yerinde incelemede alınan ve MIELE Satış Direktörü (.....) ile MEDIAMARKT Satın Alma Müdürü (.....) arasında geçen 09.07.2020 tarihli Whatsapp görüşme silsilesinde, MEDIAMARKT çalışanı (.....) tarafından MIELE çalışanına piyasadaki MIELE markalı süpürge fiyatlarının düşüklüğünden şikâyet edilmektedir. (.....) tarafından ise düşük fiyatların düzeleceği hatta gerekirse kimsenin fiyat bozmaması hususunun genel müdüre iletileceği ifade edilmektedir. (.....) devam eden ifadelerinde, piyasadaki fiyatları düzeltmekle uğraştığını belirtmiştir. (44) Anılan konuşmada MIELE’nin, yeniden satıcılarının fiyatlarını aktif şekilde takip ettiği ve fiyatları istediği seviyelere çekmek adına eylemde bulunduğu görülmektedir. Zira yazışmada geçen “eğer düzeltmezse ürünleri aldıracağız” ifadesinden, bahsi geçen yeniden satıcının fiyatı istenen seviyeye çekmemesi durumunda ürün tedarik etmeme ve/veya ürün satışını durdurma şeklinde yaptırım ile karşılaşacağı anlaşılmaktadır.
22-51/753-312 9/14 Dolayısıyla, MIELE tarafından yeniden satıcıların bağımsız şekilde belirlemesi gereken satış fiyatlarının belirlenmesi suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaşılmaktadır. (45) MIELE’de yapılan yerinde incelemede alınan ve MIELE Satış Direktörü (.....) ile MEDIAMARKT Özdilek Takım Lideri (.....) arasında geçen 08.07.2020 tarihli Whatsapp konuşmasında, MEDIAMARKT Özdilek Takım Lideri (…..), çeşitli modellerdeki MIELE markalı süpürgelerin, çeşitli satış platformlarındaki fiyat bilgilerinin yer aldığı fotoğraflar paylaşarak MIELE Satış Direktörü (.....) bu düşük fiyat farklılıklarını önlemenin MIELE’nin elinde olduğunu, gerekirse mal vermeyerek bu sorunun halledilebileceğini ifade etmiştir. Bu mesajlara istinaden (.....) tarafından ilgili ürünlerin fiyatlarının düzeltileceği belirtilmiştir. Bu ifadelere ilaveten (.....) fiyatların önce MEDIAMARKT tarafından bozulduğunu ve bayilerin MEDIAMARKT’ın fiyatlarını takip ederek fiyatlarını değiştirdiğini ifade etmektedir. (46) Yazışmada geçen ifadelerde ayrıca, MIELE ürünlerinin yeniden satıcılarının, fiyatlarını düzelttiği/düzelteceği belirtilmektedir. Bu bakımdan MIELE tarafından yeniden satış fiyatlarına müdahale edilmesi sonucu fiyatların değiştirildiği anlaşılmaktadır. Bu sebeple MIELE’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği değerlendirilmektedir. (47) MIELE’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve MIELE Satış Direktörü (.....) tarafından MIELE Saha Satış Müdürü (.....) gönderilen 10.07.2020 tarihli ve “Fiyat Dalgalanmaları.xlsx” konulu e-posta içeriğindeki ifadelerden, MIELE markalı süpürge ürünlerinde bayi fiyatlarının takip edildiği ve fiyatları farklılaşan bayilerin listelendiği anlaşılmaktadır. MIELE Satış Direktörü (.....) tarafından bir bayinin fiyatlarının düzeldiği beliritlmekte, listelenen bayilerin fiyatlarının düzeltilmesi talimatı verilmekte ve bu esnada MEDIAMARKT’ın söz konusu ürünlerdeki fiyatlarının sabit tutulacağı belirtilmektedir. (48) Anılan yazışmada geçen ifadelerden, MIELE’nin, yeniden satıcılarının fiyatlarını takip ettiği ve fiyatları istediği seviyelere çekmek için ilgili satıcılara müdahale ettiği anlaşılmakta olup söz konusu eylem ile MIELE’nin, yeniden satıcıların bağımsız bir şekilde belirlemesi gereken perakende satış fiyatına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği değerlendirilmektedir. (49) MIELE’de yapılan yerinde incelemede alınan ve MIELE Satış Direktörü (.....) ile MIELE Saha Satış Müdürü (.....) arasında geçen 07.03.2022 tarihli Whatsapp görüşmesinde, MIELE çalışanları tarafından MIELE markalı süpürge ürününün bayi fiyatlarının takip edildiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda MIELE Satış Direktörü (.....) tarafından, (.....)’ın sorumlu olduğu yeniden satıcıların fiyatlarının düzelttirilmesi ya da ürünlerin satışa kapattırılmasının sağlanması talimatının verildiği görülmektedir. (50) Anılan yazışmada MIELE’nin, yeniden satıcılarının fiyatlarını sürekli takip ettiği ve fiyatları istediği seviyelere çekmek için çeşitli eylemlerde bulunduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu eylem ile MIELE’nin, yeniden satıcıların bağımsız bir şekilde belirlemesi gereken perakende satış fiyatına müdahale etmek suretiyle yeniden satış fiyatının tespitinde bulunarak 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği değerlendirilmektedir. (51) MIELE’de yapılan yerinde incelemede alınan ve MIELE Satış Direktörü (.....) de bulunduğu “MİELE TÜRKİYE SATIŞ” isimli Whatsapp grubunda MIELE Promotörleri10 (.....) ve (.....) arasında 15.04.2022 tarihli konuşmadan, MIELE’nin, yeniden satıcılarının 10 Bir ajans veya şirket tarafından görevlendirildiği markaya ait ürünlerin tanıtımından sorumlu kişilere promotör denmektedir.
22-51/753-312 10/14 fiyatlarını aktif şekilde takip ettiği anlaşılmaktadır. Özellikle yazışmada geçen “tek fiyat var dedikçe” ifadesinin, MIELE’nin, yeniden satıcıların satış fiyatlarını sabit fiyat olarak belirleme yönündeki müdahalesini ortaya koyduğu ve dolayısıyla MIELE’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği değerlendirilmektedir. I.3.3. Genel Değerlendirme (52) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgelere ilişkin tespit ve değerlendirmeler bir bütün halinde ele alındığında; - MIELE’den ürün temin eden ve bu ürünlerin fiziksel veya çevrim içi platformlarda yeniden satışını gerçekleştiren yetkili satıcıların perakende satış fiyatlarına müdahale edildiği, - MIELE çalışanları tarafından yeniden satış fiyatlarının, internet kanalı üzerinden takip edildiği ve istenilen fiyat seviyesinde olmayan ürünlerin yeniden satış fiyatının yükseltilmesi için eyleme geçildiği, - MIELE’nin sözleşme hükmü aracılığıyla kar marjını belirleyerek fiyatlara müdahale ettiği, - Bayilerin, MIELE’nin fiyat listelerinde yer alan fiyatların altında satış yapmaları halinde MIELE tarafından distribütöre mal verilmemesi şeklinde bir yaptırım uygulanacağı, - MIELE çalışanları arasında geçen ve yerinde incelemede elde edilen birçok belgede görüldüğü üzere belirlenen yeniden satış fiyatının altında satış gerçekleştirdiği tespit edilen bayilerin bizzat MIELE ya da distribütörleri vasıtasıyla ivedilikle uyarıldığı, - MIELE tarafından belirlenen satış fiyatına uygun fiyatta satış yapmayan yeniden satıcıya ilgili ürünün ya fiyatını yükseltmesi ya da ilgili ürünü satışa kapatması yönünde baskıda bulunulduğu, bu yöndeki talimatlara uymayan distribütörlere ürün verilmemesi gibi yaptırımların uygulanabildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla MIELE’nin, yeniden satıcılarının fiyatlarının belirlenmesini konu alan davranışlarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği değerlendirilmektedir. I.3.4. İdari Para Cezasına ve Uzlaşma Sürecine İlişkin Değerlendirme (53) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirierinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir. (54) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem Ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir. (55) Ceza Yönetmeliği’nin temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınmaktadır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında
22-51/753-312 11/14 ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir. (56) Ayrıca, Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesine göre, temel para cezasının hesaplanmasından sonra aynı Yönetmelik’in 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak artış ve/veya indirim uygulanabilmektedir. (57) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır. (58) Soruşturma süreci devam ederken MIELE tarafından, Kurum kayıtlarına 18.08.2022 tarih ve 30413 sayı ile giren yazıda, 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma sürecinin başlatılması talep edilmiştir. Söz konusu başvuru üzerine Kurul tarafından 25.08.2022 tarih ve 22-39/556-M sayı ile uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. (59) Uzlaşma görüşmelerine başlanmasına ilişkin Kurul kararını takiben 13.09.2022 tarihinde MIELE vekil ve temsilcileriyle Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede MIELE’e dosya konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüsler hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. (60) Uzlaşma görüşmesi neticesinde tarafın uzlaşma sürecinin devam etmesi yönündeki beyanı doğrultusunda hazırlanan 18.10.2022 tarih ve 2022-4-022/BN-03 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 20.10.2022 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 22-48/708-MUA sayılı uzlaşma ara kararında, soruşturma sürecinin uzlaşma ile neticelenmesi halinde; - MlELE’nin dikey anlaşmalar kapsamında yeniden satış fiyatının tespiti suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, - Bu doğrultuda, anılan teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2021 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere (.....) TL idari para cezası uygulanmasına, - 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve Uzlaşma Yönetmeliği’nin 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına,
22-51/753-312 12/14 - Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2021 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve (.....) TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, - Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için ara kararın tebliğinden itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine, - Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun ara kararıyla bağlı olmadığına karar verilmiştir. (61) Bahse konu ara kararda ceza oranı belirlenirken yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, MIELE tarafından gerçekleştirilen yeniden satış fiyatının tespiti eyleminin dikey ilişkiler kapsamında ortaya çıktığı dikkate alındığında anılan davranışların “diğer ihlaller” kategorisinde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmış ve temel para cezasına başlangıç oranı %(.....) olarak takdir edilmiştir. (62) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ise ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel para cezasının miktarı; bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında arttırılacaktır. Dosya mevcudu bilgilere göre, MIELE tarafından rekabetin ihlal edildiğini gösteren ilk ve son belgelerin tarihleri sırasıyla 06.11.2018 ve 15.04.2022 tarih aralığını kapsamaktadır. Bu çerçevede MIELE açısından ihlal bir yıldan uzun beş yıldan kısa sürdüğünden Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca temel para cezasının yarısı oranında artırılarak uygulanacak ceza oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (63) Dosya kapsamında Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi anlamında temel para cezasının artırılmasını gerektirecek herhangi bir ağırlaştırıcı unsur söz konusu değildir. Diğer yandan anılan Yönetmelik’in 7. maddesi kapsamında; ihlale konu elektrikli süpürge ürünün MIELE’nin gayri safi gelirleri içindeki payının düşük olması ve MIELE’nin yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde ilgili olabileceği düşünülen tüm bilgi ve belgeleri zamanında ve eksiksiz olarak sunması ile yerinde incelemeye yardımcı olması hususları göz önüne alınarak temel para cezasında %50 oranında indirim uygulanarak temel para cezasına esas oran %(.....) olarak belirlenmiştir. (64) MIELE tarafından anılan ara karara istinaden gönderilen ve süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal eden uzlaşma metninde, mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir. (65) Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında; “1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde, aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar: a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı, b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği, c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı, ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava konusu yapılamayacağı.”
22-51/753-312 13/14 hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda MIELE tarafından gönderilen uzlaşma metninin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür. (66) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliğinin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir. (67) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, MIELE tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde MIELE’nin yeniden satıcılarının satış fiyatının tespit edilmesine yönelik davranışlarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle Ceza Yönetmeliği kapsamında 2021 yılı gayri safi gelirinin %(.....) oranında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi, dolayısıyla 2021 yılı gayri safi geliri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve MIELE hakkındaki soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır. J. SONUÇ (68) Rekabet Kurulunun 30.06.2022 tarihli ve 22-29/473-M(1) sayılı kararı uyarınca yürütülmekte olan soruşturma kapsamında; Kurulun 20.10.2022 tarihli ve 22-48/708-MUA sayılı ara kararına istinaden Miele Elektrikli Aletler Dış Ticaret ve Pazarlama Ltd. Şti. tarafından gönderilen ve 03.11.2022 tarih ve 32655 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına giren uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup; a) Miele Elektrikli Aletler Dış Ticaret ve Pazarlama Ltd. Şti’nin dikey anlaşmalar kapsamında yeniden satış fiyatının tespiti suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, b) Bu doğrultuda, anılan teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2021 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 1.512.248,59-TL idari para cezası uygulanmasına, c) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, d) Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2021 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 1.134.186,44-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, e) Rekabet Kurulunun 30.06.2022 tarihli ve 22-29/473-M(1) sayılı kararı uyarınca 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılmasına
22-51/753-312 14/14 gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy