Rekabet Kurumu - Karar Sayı 22-53/806-332

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-4-029 (Menfi Tespit/Muafiyet) Karar Sayısı : 22-53/806-332 Karar Tarihi : 01.12.2022 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖRLER: Cüneyd DAL, Alican ŞENTÜRK, Rabia BALTACI, Mehmet Emin GÜNER C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Birliği Temsilcileri: Av. Cihan DOĞAN, Av. Ferhat DOĞAN, Av. Deniz TANLI Gürsel Mah. İmrahor Cad. No: 29/A Premier Kampüs Ofis A 127, 34400 Kağıthane/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Birliğine (TÖDEB) üye teşebbüslere ait veri setlerinin, üyelerden bağımsız bir teşebbüs tarafından üretilen bir yazılımla TÖDEB nezdinde toplanıp söz konusu veri setlerinin toplulaştırılması suretiyle kamuoyu ve üyelerle paylaşılması amacıyla geliştirilen TÖDEB Veri Transfer Sistemi’ne menfi tespit belgesi verilmesi ya da süresiz olarak bireysel muafiyet tanınması talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 23.06.2022 tarih, 29143 sayı ile intikal eden ve eksiklikleri en son 16.09.2022 tarih, 31246 sayılı cevabi yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 25.11.2022 tarihli, 2022-4-029/MM sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Birliği (TÖDEB) üyesi teşebbüslere ait işbu dosya konusunu oluşturan veri setlerinin, üyelerden bağımsız bir teşebbüs tarafından üretilen bir yazılımla TÖDEB nezdinde toplanıp söz konusu veri setlerinin toplulaştırılması suretiyle kamuoyu ve üyelerle paylaşılması amacıyla geliştirilen TÖDEB Veri Transfer Sistemi kapsamında icra edilecek bilgi paylaşımı faaliyetlerine 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilebileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Birliği (TÖDEB) (4) Başvuru sahibi TÖDEB, 22.11.2019 tarihli ve 30956 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7192 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 15. maddesi uyarınca 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’a (6493 sayılı Kanun) eklenen maddeyle Türkiye’de faaliyet gösteren ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşlarının üye olacağı, tüzel kişiliği haiz ve kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşudur. Bu bakımdan, TÖDEB bir teşebbüs
22-53/806-332 2/19 birliği niteliği arz etmektedir. (5) TÖDEB nezdinde, 6493 sayılı Kanun uyarınca ödeme kuruluşu ve/veya elektronik para kuruluşu olarak faaliyet izni bulunan 74 farklı teşebbüs üye sıfatıyla yer almaktadır. TÖDEB, Birlik Statüsünün 31. maddesi gereğince TCMB düzenlemelerine uymak ve ilgili konularda TCMB’nin uygun görüşünü almakla yükümlü olup hem TCMB denetimine hem de bağımsız denetime tabidir. G.2. Bildirime Konu Veri Paylaşımı Faaliyeti ve TVTS1 (6) Bildirim konusu işlem, TÖDEB’e üye teşebbüslerin veri setlerinin belirlenen format ve sürelerde bağımsız bir uygulama geliştiricisi tarafından üretilen bir yazılımla TÖDEB nezdinde toplanıp söz konusu veri setlerinin toplulaştırılması suretiyle kamuoyu ve üyelerle TVTS aracılığıyla paylaşılmasına yöneliktir. Bildirim Formunda, söz konusu veri paylaşım faaliyetinin TÖDEB tarafından, 2678 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla2 yürürlüğe konulan Birlik Statüsü’nün 6. maddesinin birinci fıkrasının (I) bendindeki “üyelere ilişkin genel ve istatistiki bilgileri tutmak ve düzenli olarak kamuya açıklamak” görevini yerine getirmek amacıyla gerçekleştirildiği bildirilmektedir. TVTS’nin ayrıca, büyüklük, kârlılık, işlem hacmi, yatırım kapasitesi, verimlilik ve benzeri parametreler çerçevesinde sektörün gelişiminin takibine yönelik olarak sektör hakkında genel bilgi verilmesi ve bu kapsamda yapılacak yeni yatırımları teşvik etme amaçlarına hizmet edeceği ifade edilmektedir. (7) Bildirime konu veri paylaşımı faaliyeti ve TVTS’nin işleyişi hakkında bilgilere yer vermeden önceden TVTS’ye ilişkin yazılımın geliştirilmesi konusunda görevli teşebbüs ve söz konusu yazılım hakkında bilgilere yer verilmesinde fayda bulunmaktadır. TVTS’ye ilişkin yazılımın geliştirilmesi konusunda üçüncü taraf konumunda bulunan XPODA3 ile Lisans Sözleşmesi imzalanmış olup TVTS’ye ilişkin tüm yazılım XPODA tarafından hazırlanmıştır. Yazılım üzerinde saklanacak veriler, yalnızca yazılımın kurulu olduğu uygulama sunucusu üzerinden erişilebilecek şekilde ayrı bir sunucu üzerinde ve şifrelenmiş şekilde veri tabanı içerisinde saklanacaktır. Yazılım firmasının sisteme erişim yetkisi, TVTS devreye alındığı andan itibaren kaldırılacak olup olağan kullanımda XPODA’nın verilere erişimi mümkün olmayacaktır. (8) TVTS kapsamında TÖDEB üyesi ödeme ve/veya elektronik para kuruluşları tarafından paylaşılacak veri setlerinin; bilanço, faaliyetler ve işlem hacmi, genel bilgiler formu, detay bilgiler formu, kâr-zarar tablosu, koruma hesapları, ödeme hizmetleri, şubeler formu, temsilciler formu, temsilciler işlem bilgileri ve üye aktif faaliyetleri formuna ilişkin bilgileri içerdiği belirtilmektedir. (9) Bildirime konu veri paylaşım faaliyetinin detaylarına ilişkin hususlar, TÖDEB tarafından çıkarılan Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Birliği Veri Transfer Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar’da (TVTS’ye İlişkin Usul ve Esaslar) düzenlenmiştir. (10) TVTS’ye İlişkin Usul ve Esaslar’ın 6. maddesinin birinci fıkrası uyarınca; raporlama seti; bilanço, faaliyetler ve işlem hacmi, genel bilgiler, detay bilgiler, kâr-zarar tablosu, koruma hesapları, ödeme hizmetleri, şubeler, temsilciler, temsilciler işlem bilgileri, üye aktif faaliyetleri formlarından oluşmakta olup TÖDEB Yönetim Kurulu, 4054 sayılı 1 TVTS, TÖDEB üyelerince birtakım verilerin belirlenen format ve sürelerde gönderilebilmesi amacıyla TÖDEB nezdinde tesis edilmiş elektronik raporlama altyapısıdır. 2 Bkz. 28.06.2020 tarih ve 31169 sayılı Resmî Gazete. 3 XPODA’nın ortakları ve yönetim kurulu üyeleri (.....) ve (.....). Xpoda’nın yönetim kurulunda (.....) adına (.....) hareket etmektedir. Söz konusu kişilerin TÖDEB üyesi herhangi bir teşebbüs ile bağlantısı bulunmamaktadır.
22-53/806-332 3/19 Kanun’a aykırı olmamak kaydıyla ilave form oluşturma ve formların içeriğinde değişiklik yapma yetkilerini haizdir. (11) TÖDEB üyesi teşebbüslerin her yıl Haziran ayı sonuna kadarki döneme ilişkin raporlama setini Eylül ayı sonuna kadar, Haziran ayı sonundan yılsonuna kadarki döneme ilişkin raporlama setini ise Mart ayı sonuna kadar TVTS'ye elektronik ortamda yüklemesi gerekmektedir.4 Aynı hükmün devamında, TÖDEB’in yükümlülüklerini gösteren mevzuat uyarınca TÖDEB tarafından yayımlanması gereken bilgilerin ise üyelerce mevzuatta öngörülen yasal süreler içerisinde TVTS’ye yükleneceği düzenlenmiştir. Ayrıca, raporlama setinde yer alan ve TÖDEB’in faaliyetlerinde kullanılacak üyelerin üst yönetim, iletişim, faaliyet türleri ve benzeri bilgilerine ilişkin verilerde değişiklik olduğu takdirde, TÖDEB üyelerince bu veriler güncellenecektir. Bu kapsamda raporlama setinde yer alan “Genel Bilgiler Formu” ve “Temsilciler Formu” özelinde ilgili formlarda yer alan teşebbüsün iletişim, üst yönetim ve temsilcilerine ilişkin bilgilerin, kayıtların güncel olabilmesini teminen her zaman veri girişi yapılabilecek şekilde kurgulanacağı belirtilmektedir. (12) Diğer taraftan, veri yükleme amacı dışında TÖDEB üyeleri tarafından TVTS’ye giriş yapılamayacak olup üyelerce TVTS’ye giriş yalnızca TVTS’ye İlişkin Usul ve Esaslar’ın 7. maddesinde belirtilen gönderim sürelerinde mümkündür.5 Bu süreler dışında TVTS’ye giriş yapacak üyenin gerekçeleri ile birlikte TÖDEB’e başvurması zorunlu olup sisteme yapılacak istisnai girişlerin suistimale açık bir şekilde kullanılmasının önlenmesinde TÖDEB tarafından gerekli önlemlerin alınması öngörülmektedir. (13) TVTS üzerinden elde edilen veriler, Yönetim Kurulu kararı ile gönderim süresinin sonundan itibaren iki ay içerisinde konsolide ve dönemsel olarak kamuoyu ve üyeler ile paylaşılacaktır.6 Konuya dair TVTS’ye İlişkin Usul ve Esaslar’ın ilgili maddesi uyarınca, kamuoyu ile veri paylaşımının; büyüklük, karlılık, işlem hacmi, yatırım kapasitesi, verimlilik ve benzeri parametreler çerçevesinde sektörün gelişiminin takibine yönelik olarak sektör hakkında genel bilgi verilmesi amacı gözetilerek yapılacağı, TVTS kapsamında alınan formlardaki konsolide verilerin ise sektörün genel durumunu göstermek amacına matuf olarak TÖDEB üyeleri ile paylaşılacağı ve kamuoyu ve üyeler ile paylaşılacak olan verilerin genel fiyat seviyesi, maliyet bilgileri gibi teşebbüslerin rekabetçi davranışlarını koordine etmesini sağlayacak herhangi bir veriyi içeremeyeceği hüküm altına alınmıştır. (14) Sonuç olarak verilerin eskitilmesi hususuna ilişkin olarak yılbaşından Haziran ayı sonuna kadarki döneme ilişkin veri seti, Ekim ayının ilk gününden Kasım ayının son gününe kadarki dönemde; Temmuz başından yılsonuna kadarki döneme ilişkin veri seti ise Nisan ayının ilk gününden Mayıs ayının son gününe kadarki zaman aralığında paylaşılacaktır. Dolayısıyla hâlihazırda toplulaştırılmış veri setlerinin en az üç ila beş ay arasında eskitilmesi söz konusudur. (15) Bildirim Formunda veri setlerinin üyelerce TVTS’ye girişinin, sisteme özel olarak hazırlanmış olan raporlama setlerinin doldurulması suretiyle yapılacağı, herhangi bir üyenin veya TÖDEB’in raporlama setlerinde yer alan rekabete duyarlı bilgileri üye bazında görmesinin mümkün olmadığı belirtilmiştir. Nitekim TVTS’ye İlişkin Usul ve Esaslar’ın 9. maddesinin altıncı fıkrasında TÖDEB üyelerinin TVTS üzerinden başka bir üyenin verilerine erişiminin mümkün olmadığı, TVTS kapsamında paylaşılacak olan verilerin üyelerin piyasadaki rekabetçi davranışlarını koordine etmesine imkân verecek 4 TVTS’ye İlişkin Usul ve Esaslar’ın 7(1). maddesi 5 TVTS’ye İlişkin Usul ve Esaslar’ın 5(3). maddesi 6 TVTS’ye İlişkin Usul ve Esaslar’ın 10(1). maddesi
22-53/806-332 4/19 nitelikte olmadığı, bu hususların sağlanmasının TÖDEB’in sorumluluğunda olduğu hüküm altına alınmıştır. (16) Ayrıca, sistemsel arıza, güncelleme ve benzeri istisnai hallerde, TÖDEB genel sekreterinin sistemsel onayı ile herhangi bir üye ile bağlantısı olmayan sistem yöneticisi yetkilerini haiz TÖDEB personelinin kontrolü altında, TVTS'yi hazırlayan yazılım firması olan XPODA personelinin arızi durumun gerektirdiği amaç ile sınırlı olmak üzere, üye bazında bilgilere erişebilmesi mümkün olabilecektir.7 Olağan durumlarda ise XPODA’nın verilere erişimi mümkün olmayacaktır. Arızi duruma neden olan teknik sorunun giderilmesine yönelik olarak XPODA tarafından yapılacak müdahalenin tamamlanmasının akabinde XPODA’nın sistem erişim yetkisi tekrar kaldırılacaktır. TVTS’yi hazırlayan yazılım firmasının personelinin söz konusu erişimi, sistem yöneticisi yetkilerini haiz TÖDEB personelinin kontrolü altında yapılacaktır. Bu çerçevede, TVTS bünyesinde paylaşılması planlanan verilerin güvenliğini sağlamak adına 31.08.2022 tarihinde XPODA ve XPODA tarafından görevlendirilen personellerden imzalı Gizlilik Taahhütnamesi alınmıştır. Ayrıca, TVTS’ye ilişkin asgari güvenlik standartlarının sağlanmasına yönelik olarak TÖDEB Veri Transfer Sistemine İlişkin Bilgi Güvenliği Standartları hazırlanmıştır.8 (17) Özetle, TVTS’ye yönelik olarak, Bildirim Formu ile TVTS’ye İlişkin Usul ve Esaslar’da yer alan hükümler uyarınca;  TÖDEB üyesi ödeme ve/veya elektronik para kuruluşları tarafından paylaşılacak veri setlerinin; bilanço, faaliyet alanı, işlem hacmi, kâr-zarar tablosu, koruma hesapları, ödeme hizmetleri, şubeler, temsilciler ve üye aktif faaliyetlerine yönelik bilgileri içerdiği,  TÖDEB üyesi ödeme ve/veya elektronik para kuruluşlarının uyguladığı fiyat, komisyon ya da ücretlere ilişkin ise herhangi bir verinin paylaşılmayacağı,  TÖDEB üyelerinin diğer üyelerin verilerine üye bazında erişmesinin mümkün olmadığı,  TÖDEB’in faaliyetlerinde kullanılacak üyelerin üst yönetim, iletişim, faaliyet türleri ve benzeri bilgilerine ilişkin verileri içeren “Genel Bilgiler Formu”, “Temsilciler Formu” ve “Üye Aktif Faaliyetleri Formu” haricindeki üye bazlı verilere TÖDEB’in de erişemeyeceği, TÖDEB personelinin raporlama setinde yer alan formların yalnızca konsolide haline erişebileceği,  Sistemsel arıza, güncelleme ve benzeri arızi hallerde TÖDEB genel sekreterinin sistemsel onayı ile sistem yöneticisi yetkilerini haiz TÖDEB personeli ve/veya TÖDEB tarafından verilen yetkiye istinaden TVTS'yi hazırlayan yazılım firmasının personelinin arızi durumun gerektirdiği amaç ile sınırlı olmak üzere üye bazında bilgilere erişebileceği, TVTS'yi hazırlayan yazılım firması personelinin söz konusu erişiminin, sistem yöneticisi yetkilerine haiz TÖDEB personelinin kontrolü altında yapılacağı,  Sistem yöneticisi yetkilerini haiz TÖDEB personelinin herhangi bir TÖDEB üyesi teşebbüs ile bağlantısının bulunmadığı, 7 TVTS’ye İlişkin Usul ve Esaslar’ın 6(3). maddesi 8 Söz konusu Bilgi Güvenliği Standartlarına TVTS’ye İlişkin Usul ve Esaslar’ın ekinde yer verilmiştir.
22-53/806-332 5/19  TÖDEB üyesi teşebbüslerin her yıl Haziran ayı sonuna ilişkin raporlama setini Eylül ayı sonuna kadar, yılın ikinci yarısına ilişkin raporlama setini ise Mart ayı sonuna kadar TVTS'ye elektronik ortamda yüklemesi gerektiği,  TVTS üzerinden alınan verilerin, gönderim süresinin sonundan itibaren iki ay içerisinde konsolide ve dönemsel olarak kamuoyu ve üyeler ile paylaşılacağı,  Verilerin eskitilmesi hususuna ilişkin olarak yılbaşından Haziran ayı sonuna kadarki döneme ilişkin veri setinin Ekim ayının ilk gününden Kasım ayının son gününe kadarki dönemde; Temmuz başından yılsonuna kadarki döneme ilişkin verilerin ise Nisan ayının ilk gününden Mayıs ayının son gününe kadarki zaman aralığında paylaşılacağı, dolayısıyla hâlihazırda toplulaştırılmış olan veri setlerinin en az üç ile beş ay aralığında eskitileceği ifade edilebilecektir. (18) TVTS kapsamında raporlama seti içeriğinde yer alan her bir formun içeriklerine ve kimlerle paylaşılacağına aşağıda yer alan tabloda yer verilmektedir: Tablo 1: Raporlama Setinin İçeriği ve Söz Konusu Verilerin Kimlerle Paylaşılacağı Raporlama Seti İçeriği Paylaşılacak Taraflar 1. Bilanço Formu  Dönen Varlıklar  Duran Varlıklar  Toplam Varlıklar  Kısa Vadeli Yükümlülükler  Uzun Vadeli Yükümlülükler  Toplam Yükümlülükler  Toplam Özkaynaklar  Toplam Yükümlülük ve Özkaynaklar  Dönem Net Kârı/Zararı  Ödenmiş Sermaye  Geçmiş Yıllar Karları/Zararları Kamuoyu ve Üyeler - Nakit ve Nakit Benzerleri - Finansal Yatırımlar - Türev Araçlar - Ticari Alacaklar - İmtiyaz Sözleşmelerine İlişkin Finansal Varlıklar - Diğer Alacaklar - Sözleşme Varlıkları - Stoklar - Canlı Varlıklar - Peşin Ödenmiş Giderler - Cari Dönem Vergisiyle İlgili Varlıklar - Diğer Dönen Varlıklar - Satış Amaçlı Sınıflandırılan Duran Varlıklar - Ticari Alacaklar - İmtiyaz Sözleşmelerine İlişkin Finansal Varlıklar - Diğer Alacaklar Üyeler
22-53/806-332 6/19 - Sözleşme Varlıkları - Finansal Yatırımlar - Türev Araçlar - Öz kaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımlar - Canlı Varlıklar - Yatırım Amaçlı Gayrimenkuller - Maddi Duran Varlıklar - Şerefiye - Şerefiye Dışındaki Maddi Olmayan Duran Varlıklar - Peşin Ödenmiş Giderler - Ertelenmiş Vergi Varlığı - Cari Dönem Vergisiyle İlgili Duran Varlıklar - Diğer Duran Varlıklar - Kısa Vadeli Borçlanmalar - Uzun Vadeli Borçlanmaların Kısa Vadeli Kısımları - Kiralama İşlemlerinden Kaynaklanan Yükümlülükler - Türev Araçlardan Borçlar - Diğer Finansal Yükümlülükler - Ticari Borçlar - Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlar - Diğer Borçlar - Sözleşme Yükümlülükleri - Devlet Teşvik ve Yardımları - Ertelenmiş Gelirler (Sözleşme Yükümlülükleri Dışında Kalanlar) - Dönem Kârı Vergi Yükümlülüğü - Kısa Vadeli Karşılıklar - Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler - Satış Amaçlı Sınıflandırılan Varlık Gruplarına İlişkin Yükümlülükler - Uzun Vadeli Borçlanmalar - Kiralama İşlemlerinden Kaynaklanan Yükümlülükler - Türev Araçlardan Borçlar - Diğer Finansal Yükümlülükler - Ticari Borçlar - Diğer Borçlar - Sözleşme Yükümlülükleri - Devlet Teşvik ve Yardımları - Ertelenmiş Gelirler (Sözleşme Yükümlülükleri Dışında Kalanlar) - Uzun Vadeli Karşılıklar - Cari Dönem Vergisiyle İlgili Borçlar - Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü
22-53/806-332 7/19 - Diğer Uzun Vadeli Yükümlülükler - Sermaye Düzeltme Farkları - Geri Alınmış Paylar (-) - Karşılıklı İştirak Sermaye Düzeltmesi (-) - Paylara İlişkin Primler/İskontolar - Ortak Kontrole Tabi İşletme Birleşmelerinin Etkisi - Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelir - Kârdan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler 2. Faaliyetler ve İşlem Hacmi Formu - Ödeme Yöntemi - Hizmet Alanı - Kanal - İşlem Sayısı - Ciro - Şikâyet Sayısı - Çözülen Şikâyet Sayısı - Ortalama Çözüm Süresi Kamuoyu ve Üyeler - Faaliyet İzni - Faaliyetler TÖDEB (Kamuoyu ve üyeler ile paylaşılmayacak) 3. Genel Bilgiler Formu TÖDEB (Kamuoyu ve üyeler ile paylaşılmayacak) 4. Detay Bilgiler Formu - Toplam Personel Sayısı - Kadın Personel Sayısı - Eğitim Durumu İlköğretim - Eğitim Durumu Lise - Eğitim Durumu Ön Lisans - Eğitim Durumu Lisans - Eğitim Durumu Yüksek Lisans - Eğitim Durumu Doktora - Şube Sayısı - Temsilci Sayısı - ATM Sayısı - Kiosk Sayısı - Terminal Sayısı - Diğer Hizmet Noktaları - Elektronik Parayı Kabul Eden Üye İşyeri Sayısı - Dış Hizmet Alınan Kuruluş Sayısı - Toplam Ödenmiş Sermaye Kırılımını Oluşturan Veriler: o Kamu o Banka o Banka Dışı Mali Kuruluş (Sigorta Dahil) o Diğer Tüzel Kişi Kamuoyu ve Üyeler
22-53/806-332 8/19 o Gerçek Kişi 5. Kâr ve Zarar Formu - Brüt Kâr (Zarar) - Esas Faaliyet Kârı (Zararı) - Finansman Gideri (Geliri) Öncesi Faaliyet Kârı (Zararı) - Vergi Öncesi Dönem Kârı (Zararı) - Dönem Net Kârı (Zararı) - Kâr veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacaklar, Vergi Öncesi - Kâr veya Zarar Olarak Yeniden Sınıflandırılacaklar, Vergi Öncesi - Toplam Diğer Kapsamlı Gelir, Vergi Öncesi - Diğer Kapsamlı Gelir Unsurlarına İlişkin Toplam Vergiler - Kâr veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Diğer Kapsamlı Gelire İlişkin Toplam Vergiler - Kâr veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Diğer Kapsamlı Gelire İlişkin Toplam Vergiler - Toplam Diğer Kapsamlı Gelir/(Gider) Kamuoyu ve Üyeler - Hasılat - Satışların Maliyeti (-) - Tarımsal Faaliyetlerde Gerçeğe Uygun Değer Farkları - Genel Yönetim Giderleri (-) - Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri (-) - Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) - Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler - Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-) - Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler - Yatırım Faaliyetlerinden Giderler (-) - Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımların Kârlarından (Zararlarından) Paylar - Finansman Gelirleri - Finansman Giderleri (-) - Sürdürülen Faaliyetler Vergi Geliri - Sürdürülen Faaliyetler Vergi Gideri (-) - Özkaynak Araçlarına Yapılan Yatırımlardan Kaynaklanan Kazançlar (Kayıplar) - Maddi Duran Varlıklar Yeniden Değerleme Artışları (Azalışları) - Maddi Olmayan Duran Varlıklar Yeniden Değerleme Artışları (Azalışları) - Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kazançları (Kayıpları) Üyeler
22-53/806-332 9/19 - Kredi Riskindeki Değişikliğe Bağlı Olarak Finansal Yükümlülüğün Gerçeğe Uygun Değerindeki Değişiklikler - Özkaynak Araçlarına Yapılan Yatırımlara İlişkin Finansal Riskten Korunma Kazançları (Kayıpları) - Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımların Diğer Kapsamlı Gelirinden Kâr veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Paylar - Kâr veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Diğer Kazançlar (Kayıplar) - Yabancı Para Çevrim Farkları - Gerçeğe Uygun Değer Farkı Diğer Kapsamlı Gelire Yansıtılan Finansal Varlıklardan Kazançlar (Kayıplar) - Nakit Akış Riskinden Korunma Kazançları (Kayıpları) - Yurtdışındaki İşletmeye İlişkin Yatırım Riskinden Korunma Kazançları (Kayıpları) - Opsiyonların Zaman Değerinde Meydana Gelen Değişiklikler - Forward Sözleşmesinin Forward Bileşeninin Değerinde Meydana Gelen Değişiklikler - Döviz Bazlı Farkların Değerindeki Değişikliklerden Ortaya Çıkan Kazançlar (Kayıplar) - Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımların Diğer Kapsamlı Gelirinden Kâr veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Paylar - Kâr veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Diğer Kazançlar (Kayıplar) - Dönem Vergi Gideri/Geliri - Ertelenmiş Vergi Gideri/Geliri - Dönem Vergi Gideri/Geliri - Ertelenmiş Vergi Gideri/Geliri 6. Koruma Hesapları Formu - Ödeme Fonları - Ödeme Fonları Koruma Hesabı - Tedavüldeki Elektronik Para Tutarı - Elektronik Para Koruma Hesabı - Kullanılan Elektronik Para Tutarı - Yukarıdaki Verilere İlişkin Müşteri Sayısı Kamuoyu ve Üyeler 7. Ödeme Hizmetleri Formu - Ödeme Hesabı Nakit İşlemleri - Ödeme Hesabından Para Transferi (Yurt İçi) - Ödeme Hesabından Para Transferi (Yurt Dışı) - Para Havalesi - Fatura Ödemelerine Aracılık Kamuoyu ve Üyeler
22-53/806-332 10/19 - Elektronik Para Hesabından (Kişiden Kişiye) Para Transferi (Yurt İçi) - Elektronik Para Hesabından (Kişiden Kişiye) Para Transferi (Yurt Dışı) - Elektronik Para ile Yapılan Mal ve Hizmet Alımı (Yurt İçi) - Elektronik Para ile Yapılan Mal ve Hizmet Alımı (Yurt Dışı) - İhraç Edilen Toplam Elektronik Para Tutarı - Aktif Elektronik Para Özelliği Taşıyan Kart Sayısı - Aktif Elektronik Para Hesabı Sayısı - Aktif Ödeme Hesabı Sayısı - Yukarıdaki Verilerde Mümkün Olanlar İçin İşlem ve Toplam Sayısı - Ödeme Hesabına Para Yatırılması - Ödeme Hesabından Para Çekilmesi - Ödeme Hesabından Para Transferi (Yurt İçi) İçin o Kişiden Kişiye Para Transferi o Mal veya Hizmet Alımı Karşılığı Para Transferi o POS Hizmetleri o Mobil Ödeme o Mobil Ödemeye Aracılık o Diğer Para Transferleri - Ödeme Hesabından Para Transferi (Yurt Dışı) İçin o Kişiden Kişiye Para Transferi o Mal veya Hizmet Alımı Karşılığı Para Transferi o POS Hizmetleri o Mobil Ödeme o Mobil Ödemeye Aracılık o Diğer Para Transferleri - Yurt İçi Para Havalesi - Yurt Dışı Para Havalesi - Yurt Dışından Fon Alımı - Yurt Dışına Fon Gönderimi - Ödeme Hesabından Doğrudan Borçlandırma Yoluyla Fatura Ödemeleri - Ödeme Hesabından Fatura Ödemeleri - Ödeme Hesabından Yapılmayan Fatura Ödemelerine Aracılık İşlemleri - Elektronik Para Özelliği Olan Kartlar ile Yapılan Mal ve Hizmet Alımı - Elektronik Para Niteliği Taşıyan Diğer Ödeme Araçları ile Yapılan Mal ve Hizmet Alımı - Elektronik Para Özelliği Olan Kartlar ile Yapılan Mal ve Hizmet Alımı
22-53/806-332 11/19 - Elektronik Para Niteliği Taşıyan Diğer Ödeme Araçları ile Yapılan Mal ve Hizmet Alımı 8. Şubeler Formu - Şube iletişim bilgileri (ülke kodu, il kodu, şube adresi, telefon numarası, faks numarası) Kamuoyu ve Üyeler 9. Temsilciler Formu - TÖDEB üyelerinin temsilcilerine ilişkin bilgiler (ülke kodu, il kodu, temsilci kodu, temsilci vergi numarası/TC kimlik numarası, temsilci mersis numarası, temsilcinin faaliyet alanı, temsilci adresi, temsilci web sitesi, sunulan ödeme hizmeti, çalışma modeli, temsilci faaliyet durumu) Kamuoyu ve Üyeler 10. Temsilciler İşlem Bilgileri - Temsilci Faaliyet Alanı - Sunulan Ödeme Hizmeti - Temsilci Sayısı - İşlem Adedi - İşlem Tutarı - Temsilci Faaliyet Alanı Açıklaması - Sunulan Ödeme Hizmeti Açıklaması Kamuoyu ve Üyeler 11. Üye Aktif Faaliyetleri Formu - Yurt İçi Para Havalesi - Yurt Dışı Para Havalesi - Sanal POS - Fiziki POS - Temsilci Vasıtasıyla Fatura Ödeme - Web Sitesi Üzerinde Fatura Ödeme - Kiosk Üzerinden Fatura Ödeme - Mobil Ödeme - Mobil Ödemeye Aracılık - Cüzdan (e-para) - Ön Ödemeli Sanal Kart (e-para) - Ön Ödemeli Fiziki Kart (e-para) - Belirtilen Ödeme Yöntemleri Altında Sınıflandırılamayan Kişiden Kişiye Para Transferleri, Banka veya Diğer Ödeme/e-Para Hesaplarına Transfer - Diğer TÖDEB (Kamuoyu ve üyeler ile paylaşılmayacak) G.3. TVTS’ye Yönelik TCMB Tarafından Yapılan Değerlendirmeler (19) Birlik Statüsü’nün 31. maddesi gereğince TÖDEB’in, TCMB düzenlemelerine uymak ve ilgili konularda TCMB’nin uygun görüşünü almakla yükümlü olması nedeniyle, TÖDEB tarafından 13.12.2021 tarihinde TCMB’ye başvurularak TVTS’ye ilişkin TCMB’nin görüş ve değerlendirmeleri talep edilmiştir. TCMB’nin 08.02.2022 tarihli cevabi yazısında özetle;
22-53/806-332 12/19 - TVTS’nin TÖDEB’in görev ve yetkileriyle bağdaşır nitelikte olduğu ve TÖDEB’in üyelerinden TVTS kapsamında söz konusu verileri toplayabileceği, - TÖDEB tarafından TVTS kapsamında üyeler ve kamuoyu ile paylaşılacak veriler bakımından;  Hâlihazırda aleni olması, alenileştirilmesinde hukuki bir engel bulunmaması ya da TÖDEB üyelerine ve TÖDEB’e mevzuatla verilen görevlerin yerine getirilmesi için TÖDEB tarafından toplanması zorunlu olan veriler olması nedeniyle TÖDEB personeli tarafından üye bazında görüntülenmesinde hukuka aykırı herhangi bir husus bulunmayan veriler ve  TÖDEB personeli tarafından dahi üye bazında görüntülenememesi, paylaşımın da istatistiki ve toplulaştırılmış halde yapılacak olması sebebiyle konsolide halinin kamuoyu ve üyelerle paylaşılmasının 6493 sayılı Kanun ve Birlik Statüsü kapsamında TÖDEB’e verilen görev, yetki ve amaçlara uygun veriler şeklinde ikili bir ayrım yapılabileceği, - TVTS’ye İlişkin Usul ve Esaslar’ın 9. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "...sadece Birlik nezdinde kullanılabilir ve üçüncü kişiler ile paylaşılamaz" ifadesinin, "sadece Birlik nezdinde kullanılabilir ve kanunla yetkili kılınanlar dışındakilerle herhangi bir surette paylaşılamaz." olarak kaleme alınabileceği,9 - TVTS’ye İlişkin Usul ve Esaslar’ın 5. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Veri yükleme dışında Üyelerce TVTS'ye giriş yapılamaz. Veri girişlerine yönelik olarak Üyeler tarafından TVTS'ye giriş sadece 7. maddede belirtilen gönderim sürelerinde mümkündür. Bu süreler dışında TVTS'ye giriş yapacak Üyenin gerekçeleri ile birlikte Birliğe başvurması gerekir.” hükmündeki istisnai girişin suistimale açık şekilde kullanılmasının önlenmesi amacıyla gerekli önlemlerin alınmasında azami özenin gösterilmesinin beklendiği, konuyla ilgili olarak TVTS’ye genel bir yetki hükmünün yazılmasının faydalı olacağı10 ifade edilmektedir. (20) TÖDEB’in 25.02.2022 tarihli yazısında TCMB’nin görüşü çerçevesinde TVTS’ye İlişkin Usul ve Esaslar’ın taslak metni üzerinde gereken değişikliklerin yapıldığı ve söz konusu değişikliklere yönelik bildirimin TCMB’ye iletildiği, bu kapsamda TCMB’nin 28.07.2022 tarihli yazısında TVTS’ye İlişkin Usul ve Esaslar’a ilişkin belgenin Birlik Statüsü’nün 6. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca TCMB tarafından uygun bulunduğu ifade edilmiştir. G.4. İlgili Pazar (21) 6493 sayılı Kanun uyarınca ödeme kuruluşu ve/veya elektronik para kuruluşu olarak 9 TÖDEB’in 25.02.2022 tarihli yazısında ilgili maddenin “Birlik tarafından Üye bazında görüntülenebilen söz konusu veriler, mevzuat uyarınca yayımlanması zorunlu olanlar hariç, sadece Birlik nezdinde kullanılabilir ve kanunla yetkili kılınanlar dışındakilerle herhangi bir surette paylaşılamaz." şeklinde değiştirildiği ifade edilmiştir. 10 TÖDEB’in 25.02.2022 tarihli yazısında TCMB görüşü çerçevesinde TVTS’ye İlişkin Usul ve Esaslar’a ilişkin taslağın 9. maddesinin üçüncü fıkrasına son cümle olarak "Bu fıkra uyarınca sisteme yapılacak istisnai girişlerin suiistimale açık şekilde kullanılmasının önlenmesine yönelik Birlik tarafından gerekli önlemler alınır." hükmünün eklendiği ifade edilmiştir.
22-53/806-332 13/19 faaliyet izni bulunan 74 teşebbüs, TÖDEB nezdinde üye sıfatıyla yer almaktadır.11 TÖDEB üyesi teşebbüslerin faaliyet gösterdiği alanlar i) ödeme kabul hizmetleri ve ii) elektronik para ihraç faaliyetleri olmak üzere temelde iki başlık altında tasnif edilebileceği gibi söz konusu faaliyet alanları bir bütün olarak “ödeme hizmetleri” olarak da ele alınabilecektir. (22) 27.06.2013 tarihli ve 28690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6493 sayılı Kanun’un 12. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ödeme hizmetleri;  Ödeme hesabına para yatırılması ve ödeme hesabından para çekilmesine imkân veren hizmetler de dâhil olmak üzere ödeme hesabının işletilmesi için gerekli tüm işlemleri,  Ödeme hizmeti kullanıcısının ödeme hizmeti sağlayıcısı nezdinde bulunan ödeme hesabındaki fonun aktarımını içeren, bir defaya mahsus olanlar da dâhil doğrudan borçlandırma işlemi, ödeme kartı ya da benzer bir araçla yapılan ödeme işlemi ile düzenli ödeme emri dâhil para transferini,  Ödeme aracının ihraç veya kabulünü,  Para havalesini,  Gönderen tarafından ödeme işleminin yapılmasına ilişkin onayın bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazı aracılığıyla verildiği ve ödemenin ödeme hizmeti kullanıcısı ile mal veya hizmet sağlayan arasında sadece aracı olarak faaliyet gösteren bir bilişim veya elektronik haberleşme işletmecisine yapıldığı ödeme işlemini,  Fatura ödemelerine aracılık edilmesine yönelik hizmetleri,  Ödeme hizmeti kullanıcısının isteği üzerine başka bir ödeme hizmeti sağlayıcısında bulunan ödeme hesabıyla ilgili sunulan ödeme emri başlatma hizmetini,  Ödeme hizmeti kullanıcısının onayının alınması koşuluyla, ödeme hizmeti kullanıcısının ödeme hizmeti sağlayıcıları nezdinde bulunan bir veya daha fazla ödeme hesabına ilişkin konsolide edilmiş bilgilerin çevrim içi platformlarda sunulması hizmetini,  Ödemeler alanında toplam büyüklük veya etki alanı açısından TCMB tarafından belirlenecek seviyeye ulaşan diğer işlem ve hizmetleri ifade etmektedir. (23) Ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşları, TCMB tarafından verilen faaliyet izni kapsamında ödeme hizmetleri sunabilmektedir. Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, ilgili ürün pazarı bir bütün olarak “ödeme hizmetleri” veya “ödeme işlemlerine aracılık hizmetleri pazarı” olarak tanımlanabileceği gibi alt faaliyet başlıkları özelinde de pazarın tanımlanması mümkündür. İlgili coğrafi pazarın ise TÖDEB üyesi teşebbüslerin TCMB’nin izin ve denetimiyle Türkiye’de faaliyet yürüttüğü ve yürütülen faaliyetin tüm ülke sınırları içerisinde benzerlik gösterdiği dikkate alındığında, “Türkiye” olarak tanımlanabileceği değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında belirtilen inceleme konusu işlemin olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor olması halinde pazar tanımı yapılmayabileceği hususu dikkate alınarak, yapılacak 11 Bkz. https://todeb.org.tr/sayfa/birlik-uyeleri/39/ E.T: 04.11.2022.
22-53/806-332 14/19 değerlendirmenin etkilenmeyecek olması nedeniyle ilgili ürün pazarı ve ilgili coğrafi pazarın tanımlanmasına gerek olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. G.5. Değerlendirme (24) Başvuru konusu işlem, ödeme hizmetleri alanında rakip konumundaki TÖDEB üyesi teşebbüslere ait bazı veri setlerinin, üyelerden bağımsız bir teşebbüs tarafından üretilen bir yazılımla TÖDEB nezdinde toplanıp söz konusu veri setlerinin toplulaştırılması suretiyle kamuoyu ve üyelerle paylaşılması amacıyla geliştirilen TVTS’ye menfi tespit veya muafiyet tanınması talebine ilişkindir. (25) 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesinin birinci fıkrası “İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfî tespit belgesi verebilir.” hükmünü haiz olup öncelikle mezkûr başvuruya menfi tespit belgesi verilip verilemeyeceğinin değerlendirilebilmesi için başvuruya konu TVTS uygulamasının, amacı veya etkisi itibarıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamına girip girmediğinin değerlendirilmesi gerekmektedir. (26) Bilindiği üzere 4054 sayılı Kanun’un kapsamını, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye kullanmaları ve rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki her türlü hukukî işlem ve davranışlar, rekabetin korunmasına yönelik tedbir, tespit, düzenleme ve denetlemeye ilişkin işlemler oluşturmaktadır. (27) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde ise “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmü yer almaktadır. (28) Yukarıda açıklandığı üzere TÖDEB, yatay seviyede birbirine rakip konumda bulunan ödeme ve/veya elektronik para kuruluşlarının 6493 sayılı Kanun’un 1. ek maddesi uyarınca üye oldukları ve ortak karar aldıkları bir teşebbüs birliği niteliğindedir. Bu bakımdan, TÖDEB’in ödeme ve/veya elektronik para kuruluşlarından oluşan kontrol yapısı ile karar alma mekanizması dikkate alındığında, TÖDEB üzerinden rakip teşebbüsler tarafından hayata geçirilen faaliyetlerin, ilgili teşebbüsler arasındaki rekabeti etkileyebilme ihtimali mevcuttur. (29) Bildirime konu uygulama ise, TÖDEB üyesi teşebbüslerin, bilançoları, faaliyet sahaları, işlem hacimleri, kâr-zarar tabloları, şubeleri, temsilcileri gibi bilgileri içeren raporlama setlerini TVTS’ye İlişkin Usul ve Esaslar’da belirtilen süre zarfında TVTS’ye yüklemeleri ve anılan verilerin toplulaştırılarak TÖDEB tarafından analiz edilmesi ve üye teşebbüsler ve/veya kamuoyu ile paylaşılmasını kapsamaktadır. Bu yönüyle bilgi değişimi olarak nitelendirilebilecek bildirime konu veri paylaşımı faaliyeti neticesinde pazardaki rekabetin ne yönde etkilenebileceğinin analizine geçmeden önce rekabet hukukunda bilgi değişiminin nasıl ele alındığına değinmek gerekmektedir. (30) Ticari hayat içerisinde, rakip olsun veya olmasın birçok teşebbüs doğrudan veya teşebbüs birlikleri, pazar araştırma şirketleri, piyasadaki müşteriler ve dağıtıcılar vs. yoluyla aralarında bilgi değişiminde bulunmakta ve bir anlamda pazarı belirli ölçüde şeffaflaştırmaktadır. Genel olarak bilgi asimetrisinin yoğun olduğu bu tür pazarlardaki
22-53/806-332 15/19 tüm öznelere yansıyan benzer nitelikteki bir şeffaflaşmanın etkinlik artırıcı olduğu kabul edilmektedir. Bununla birlikte, bilgi değişimleri özellikle rakipler arasında gizli olarak gerçekleştirilmesi ve rekabet ortamını bozabilecek hassas bilgiler içermeleri halinde rekabet hukuku kapsamında yasaklanabilmektedir12. (31) Başta fiyat ve üretim miktarları olmak üzere, incelenen pazarın niteliklerine göre paylaşılmaları halinde pazarın temel rekabet parametrelerini şeffaflaştıran, teşebbüslerin birbirlerinin hamlelerine ilişkin sahip oldukları belirsizlikleri ortadan kaldıran, maliyet, satış verileri, kapasite kullanım oranları, teklif şartnameleri içerikleri, sözleşme maddeleri, stok durumları olmak üzere bunlara benzer niteliklere sahip tüm bilgiler rekabet ortamı açısından üst düzeyde hassas bilgiler olarak kabul edilmektedir. (32) Rekabet üzerinde etki doğurabilecek hassas bilgiler içeren bilgi paylaşımları, teşebbüslerin bireysel olarak belirlemeleri gereken rekabetçi davranışları bakımından pazarı şeffaflaştırmakta ve teşebbüslerin rekabet etmek yerine kendileri için daha avantajlı olan rekabeti kısıtlayıcı koordinasyonu kurmalarını sağlayabilmektedir. Diğer taraftan, bilgi değişimi, pazardaki belirsizliklere ilişkin olarak teşebbüslerin ortak ve uyumlu beklentilere sahip olmasına yol açabilmekte ve pazarda işbirlikçi sonuca neden olabilmektedir. (33) Bununla birlikte bilgi değişimi, çeşitli etkinlik kazanımları ortaya çıkarabilmektedir. Örneğin bilgi değişimi, taraflar arasında bilgi asimetrisi sorununu ortadan kaldırabilmekte ve teşebbüslerin, kendilerini rakipleriyle kıyaslamalarına imkân sağlayarak etkinliklerini arttırabilmektedir. Ayrıca pazar paylarına ilişkin geçmiş ve güncel verilerin değişimi, teşebbüslerin bu verileri ürün kalitelerine ilişkin bir gösterge olarak sunmalarına imkân vermesi halinde, hem teşebbüsler hem de tüketiciler açısından yararlı olabilmektedir. (34) Özetle, teşebbüsler arası bilgi değişimi, rekabet hukuku açısından her durumda tek başına bir ihlal olarak nitelendirilmemekle birlikte, bazı durumlarda pazardaki belirsizliği azaltmak ve rekabeti kısıtlayıcı iş birliklerini kolaylaştırmak suretiyle teşebbüslerin rekabete aykırı bir anlaşma veya uyumlu eyleme varmasına veya bu durumu sürdürmesine sebep olabilmektedir. Bu sebeple bilgi paylaşımının rekabet hukuku kapsamında sakınca oluşturup oluşturmadığının belirlenebilmesi için pazarın yapısının, paylaşılan bilginin niteliğinin, paylaşımın taraflarının, paylaşım sıklığının, paylaşılan bilginin pazarın ne kadarını kapsadığının ve paylaşıma katılımın bilinmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, TVTS üzerinden paylaşılacak veri setlerinin yukarıda yer verilen kıstaslar altında incelenmesi gerekmektedir. (35) TVTS kapsamında TÖDEB üyesi teşebbüslerce gerçekleştirilecek bilgi paylaşımına yönelik değinilmesi gereken ilk husus, söz konusu veri paylaşımı faaliyetinin, 2678 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla13 yürürlüğe konulan Birlik Statüsü’nün 6(1). maddesinin (I) bendindeki “üyelere ilişkin genel ve istatistiki bilgileri tutmak ve düzenli olarak kamuya açıklamak” hükmü uyarınca TÖDEB’e yüklenen görevin yerine getirilmesi amacıyla hayata geçirilecek olmasıdır. Bu bakımdan, bahse konu veri paylaşımı faaliyetinin dayanağını Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan Birlik Statüsü oluşturmaktadır. Diğer bir deyişle, bildirime konu bilgi paylaşımı faaliyetinin öncelikli amacının, mevzuata uyum sağlanması olduğu söylenebilecektir. (36) TVTS’nin işleyişi ve paylaşılacak her bir raporlama setine ilişkin detaylı bilgiye “Bildirime Konu Veri Paylaşımı Faaliyeti ve TVTS” başlığı altında yer verilmiştir. Bu 12 Kurulun 28.11.2017 tarihli ve 17-39/636-276 sayılı kararından faydalanılmıştır. 13 Bkz. 28.06.2020 tarih ve 31169 sayılı Resmî Gazete.
22-53/806-332 16/19 kapsamda TVTS’nin işleyişi ve paylaşılması planlanan veri setlerine ilişkin olarak, özetle;  TÖDEB üyesi ödeme ve/veya elektronik para kuruluşları tarafından paylaşılacak veri setlerinin; bilanço, faaliyet alanı, işlem hacmi, kâr-zarar tablosu, koruma hesapları, ödeme hizmetleri, şubeler, temsilciler ve üye aktif faaliyetlerine yönelik bilgileri içerdiği,  TÖDEB üyesi ödeme ve/veya elektronik para kuruluşlarının uyguladığı fiyat, komisyon ya da ücretlere ilişkin ise herhangi bir verinin paylaşılmayacağı,  TÖDEB üyelerinin diğer üyelerin verilerine üye bazında erişmesinin mümkün olmadığı,  TÖDEB’in faaliyetlerinde kullanılacak üyelerin üst yönetim, iletişim, faaliyet türleri ve benzeri bilgilerine ilişkin verileri içeren “Genel Bilgiler Formu”, “Temsilciler Formu” ve “Üye Aktif Faaliyetleri Formu” haricindeki üye bazlı verilere TÖDEB’in de erişemeyeceği, TÖDEB personelinin raporlama setinde yer alan formların yalnızca konsolide haline erişebileceği,  Uygulamanın yazılımını geliştiren XPODA’nın kural olarak TVTS kapsamında verilere erişiminin mümkün olmadığı; bununla birlikte sistemsel arıza, güncelleme ve benzeri arızi hallerde TÖDEB genel sekreterinin sistemsel onayı ile sistem yöneticisi yetkilerini haiz TÖDEB personeli ve/veya TÖDEB tarafından verilen yetkiye istinaden XPODA personelinin arızi durumun gerektirdiği amaç ile sınırlı olmak üzere üye bazında bilgilere erişebileceği, TVTS'yi hazırlayan yazılım firması personelinin söz konusu erişiminin, sistem yöneticisi yetkilerini haiz TÖDEB personelinin kontrolü altında yapılacağı,  Sistem yöneticisi yetkilerini haiz TÖDEB personelinin herhangi bir TÖDEB üyesi teşebbüs ile bağlantısının bulunmadığı,  TÖDEB üyesi teşebbüslerin her yıl Haziran ayı sonuna ilişkin raporlama setini Eylül ayı sonuna kadar, yılın ikinci yarısına ilişkin raporlama setini ise Mart ayı sonuna kadar TVTS'ye elektronik ortamda yüklemesi gerektiği,  TVTS üzerinden alınan verilerin, gönderim süresinin sonundan itibaren iki ay içerisinde konsolide ve dönemsel olarak kamuoyu ve üyeler ile paylaşılacağı,  Verilerin eskitilmesi hususuna ilişkin olarak yılbaşından Haziran ayı sonuna kadarki döneme ilişkin veri setinin Ekim ayının ilk gününden Kasım ayının son gününe kadarki dönemde; Temmuz başından yılsonuna kadarki döneme ilişkin verilerin ise Nisan ayının ilk gününden Mayıs ayının son gününe kadarki zaman aralığında paylaşılacağı, dolayısıyla hâlihazırda toplulaştırılmış olan veri setlerinin en az üç ila beş ay arasında eskitileceği ifade edilebilecektir. (37) Bu kapsamda bağımsız bir üçüncü tarafça14 üretilen yazılım üzerinden TVTS aracılığıyla toplanan veri setlerinin toplulaştırılmış ve en az 3 ila 5 ay arasında eskitilmiş bir şekilde kamuoyu ve üyeler ile paylaşılacağı anlaşılmaktadır. Bildirime konu uygulama, bilgi paylaşım sıklığı açısından ele alınacak olursa, TVTS üzerinden TÖDEB üyesi teşebbüslerce veri paylaşımı altı aylık dönemler itibarıyla icra edilecek 14 XPODA hissedarlarının ve yönetim kurulu üyelerinin, TÖDEB üyesi herhangi bir teşebbüs ile bir bağlantısı bulunmamaktadır.
22-53/806-332 17/19 olup bu yönüyle TVTS kapsamında rakipler arasında ilgili veri setlerinin, düşük sıklıkla paylaşılacağı değerlendirilmektedir. Bu hususların yanı sıra, TÖDEB üyesi teşebbüslerin rekabetçi davranışlarını koordine etmesine sebebiyet verebilecek nitelikte başta fiyat ve miktar verileri olmak üzere rekabete hassas herhangi bir veri setinin ise TÖDEB ya da TÖDEB üyesi teşebbüslerle paylaşılmayacağı öngörülmüştür. (38) Veri paylaşımına konu pazarın özelliklerine bakıldığında ise, TÖDEB bünyesinde toplam 74 üye teşebbüsün bulunduğu görülmektedir. Ayrıca, ödeme hizmetleri alanında düzenleyici kuralların tesis edilmesine paralel olarak TCMB tarafından verilen faaliyet izinleri çerçevesinde ödeme ve/veya elektronik para kuruluşlarının sayısı hızla artış eğilimindedir. İlaveten, birçok ödeme hizmeti özelinde bankaların da aktif olduğu göz önünde bulundurulduğunda, ödeme hizmetleri pazarının oldukça parçalı ve çok oyunculu bir yapıya sahip olduğu söylenebilecektir. Bu nedenle veri paylaşımına konu pazarın yoğunlaşmamış bir yapı sergilediği değerlendirilmektedir. (39) Buna ilaveten, TÖDEB üyesi teşebbüslerin faaliyet alanlarına bakıldığında, ilgili teşebbüslerce sunulan hizmetlerin birebir örtüşmediği görülmektedir. TÖDEB üyesi bazı teşebbüsler fatura ödeme, POS, mobil ödeme ve para havalesi gibi ödeme hizmetlerinden birini veya daha fazlasını sunmaktayken TÖDEB üyesi teşebbüslerin bazıları ise elektronik para hizmetleri gibi daha farklı nitelikteki ödeme hizmetlerini sunmaktadır. Bu bakımdan, TÖDEB üyesi teşebbüslerce ödeme hizmetleri alanında sunulan hizmetlerin farklılaşan bir nitelik taşıdığı değerlendirilmektedir. (40) TVTS kapsamında TÖDEB üyesi teşebbüslerin bilgi paylaşmasının ödeme hizmetleri alanında ne tür sonuçlar doğurabileceği ele alındığında ise TVTS üzerinden toplanacak veri setleri ile büyüklük, kârlılık, işlem hacmi, yatırım kapasitesi, verimlilik ve benzeri parametreler çerçevesinde sektörün gelişiminin takibine yönelik olarak sektör hakkında genel bir bilgi havuzunun oluşturulacağı, bu sayede ödeme hizmetleri alanında yeni yatırımları teşvik edici bir etkinin doğabileceği mütalaa edilmektedir. Nitekim Rekabet Kurumunun Ödeme Hizmetlerindeki Finansal Teknolojilere Yönelik İnceleme Raporu’nda,15 ülkemizde finansal teknolojiler (fintek) alanındaki ilerlemenin asıl olarak fintek şirketlerinin alacağı doğrudan yatırımlarla sağlanacağı, bu konuda yatırımcıların karar alma süreçlerine yardımcı olması bakımından veri havuzlarının oluşturulması hususunun gündeme gelebileceği, ayrıca fintek alanında piyasa eğilimlerinin güncel şekilde takip edilerek tüketici tercihlerine en uygun hizmetlerin geliştirilmesi adına toplu pazar verisinin oluşturulmasının fayda sağlayacağı belirtilmektedir. (41) Diğer taraftan, TCMB’nin “Elektronik Veri Dağıtım Sistemi” üzerinden kamuoyuyla birçok finansal veriyi paylaştığı; Bankalararası Kart Merkezi AŞ’nin genel raporlar, kredi kartı işlemleri, banka kartı işlemleri gibi farklı kategoriler altında çeşitli veri havuzlarını erişime açtığı; Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezinin riskin yönetilebilmesi adına bankacılık sektörüne ilişkin çeşitli bilgileri üyeleri ile paylaştığı dikkate alındığında, ödeme hizmetleri sektöründe de tüm paydaşların ihtiyaçları doğrultusunda oluşturulacak bir veri havuzunun sektörün sağlıklı gelişimi adına önem arz ettiği değerlendirilmektedir. (42) Yukarıda yer verilen hususlar bütüncül bir şekilde değerlendirildiğinde, - TVTS kapsamında kamuoyu ve üyelerle paylaşılması planlanan veri setlerinin toplulaştırılmış veriler olduğu, 15 Bkz. https://www.rekabet.gov.tr/Dosya/sektor-raporlari/odeme-hizmetlerindeki-finansal-teknolojilere-yonelik-inceleme-raporu-20211209145616284-pdf, s. 85, Erişim Tarihi: 02.11.2022.
22-53/806-332 18/19 - Paylaşılacak verilerin en az üç ila beş ay arasında eskitilmiş olacağı, - Veri paylaşımların altı aylık dönemler itibarıyla düşük sıklıkla icra edileceği, - Veri paylaşımına konu olan pazarların yoğunlaşmamış bir yapıya sahip olduğu, - Bahse konu veri paylaşımı faaliyetinin dayanağını, Cumhurbaşkanı Kararıyla ihdas edilen Birlik Statüsü’nün oluşturduğu ve bu nedenle veri paylaşımı faaliyetinin mevzuat hükmü gereğince icra edileceği, - Söz konusu bilgi paylaşımı faaliyeti neticesinde oluşturulacak veri havuzunun, fintek sektörüne yatırım yapmak isteyen yatırımcıların karar alma süreçlerinde yardımcı olacağı ve sektörün ilerlemesine fayda sağlayacağı hususları tespit edilmiştir. Tüm bu hususlar birlikte ele alındığında, bildirime konu uygulamanın rekabete aykırı amaç taşımadığı, paylaşılan bilgilerin piyasada rakip teşebbüsler arasında rekabeti sınırlayıcı koordinasyona neden olabilecek türde stratejik nitelik taşımadığı ve bu nedenle salt bildirime konu bilgi paylaşımı faaliyeti nedeniyle ödeme hizmetleri alanında rekabetin sınırlanması riskinin bulunmadığı değerlendirilmektedir. (43) Sonuç olarak, TÖDEB üyesi teşebbüslere ait işbu dosya konusunu oluşturan veri setlerinin, üyelerden bağımsız bir teşebbüs tarafından üretilen bir yazılımla TÖDEB nezdinde toplanıp söz konusu veri setlerinin toplulaştırılması suretiyle kamuoyu ve üyelerle paylaşılması amacıyla geliştirilen TVTS’nin amacı ve etkisi itibarıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olmadığı ve bu nedenle TVTS kapsamında icra edilecek faaliyetlere 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilebileceği kanaatine ulaşılmıştır.
22-53/806-332 19/19 H. SONUÇ (44) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Birliği (TÖDEB) üyesi teşebbüslere ait işbu dosya konusunu oluşturan veri setlerinin, üyelerden bağımsız bir teşebbüs tarafından üretilen bir yazılımla TÖDEB nezdinde toplanıp söz konusu veri setlerinin toplulaştırılması suretiyle kamuoyu ve üyelerle paylaşılması amacıyla geliştirilen TÖDEB Veri Transfer Sistemi kapsamında icra edilecek bilgi paylaşımı faaliyetlerine 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy