Rekabet Kurumu - Karar Sayı 22-55/863-357

Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2021-2-012 (Soruşturma) Karar Sayısı : 22-55/863-357 Karar Tarihi : 15.12.2022 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan) Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Didem ULUÇ SÜDEMEN, Ebrar KOCAMAN, Ahmet SAĞDUYU, İbrahim ŞAHİN, Muhammed Ali BEKTEMUR, Hasan Yıldıray KARAYEL, Harun ÇALI, Muhammet Cuma KÜRKÇÜ C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Re’sen D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR : 1. Beypazarı İçecek Pazarlama Dağ. Amb. Tur. Pet. İnş. San. ve Tic. AŞ Temsilcisi: Av. Deniz BEKTAŞ Söğütözü Cad. Koç Kuleleri A Blok No:44 Çankaya/Ankara 2. BİM Birleşik Mağazalar AŞ Temsilcisi: Metin PEKTAŞ, Av. Derviş Boran BEYSÜLEN, Av. Ahmet ÖNDER, Av. Beyza SARIPINAR 19 Mayıs Cad. Dr. Hüsnü İsmet Öztürk Sok. No:5 Şişli/İstanbul 3. CarrefourSA Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi AŞ Temsilcileri: Av. Şahin ARDIYOK, Av. Bora İKİLER, Av. Armanç CANBEYLİ Av. Aysu TANOĞLU, Av. Gökçe ÇETINKAYA Büyükdere Cad. Bahar Sok. No:13 River Plaza K:11-12 34394 Levent/İstanbul 4. Coca Cola Satış Dağıtım AŞ Temsilcileri: Dr. M. Fevzi TOKSOY, Bahadır BALKI, Av. Umay RONA Çamlıca Köşkü Tekkeci Sok. No:3-5 Arnavutköy-Beşiktaş/İstanbul 5. Doğanay Gıda Tarım ve Hayvancılık San. Tic. AŞ Temsilcileri: Av. Efser Zeynep ERGÜN, Av. Sibel YILMAZ ATİK Av. Vefa Reşat MORAL, Av. Nur Duygu BOZKURT KADİRHAN Levent Mah. Mektep Sok. No: 14 Beşiktaş/İstanbul 6. Düzey Tüketim Malları Sanayi Pazarlama ve Ticaret AŞ Temsilcileri: Av. M. Haluk ARI, Av. Benan ARI, Av. Gözde SÜNGÜ, Av. Yıldız AKINSAL, Av. Miray ÇEVİKPEHLİVAN Atatürk Mah. Ataşehir Blv. 42 Ada Gardenya 7/1 Blok K:11 D:68 34758 Ataşehir/İstanbul 7. Eti Gıda San. ve Tic. AŞ Temsilcisi: Av. M. Haluk ARI Atatürk Mah. Ataşehir Blv. 42 Ada Gardenya 7/1 Blok K:11 Daire:68 34758 Ataşehir/İstanbul
22-55/863-357 2/377 8. Frito Lay Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ Temsilcileri: Av. Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Sinan DİNİZ, Av. Cem UÇAN, Av. Esen ERGÜL Akatlar Mah. Ebulula Mardin Cad. Gül Sok. No:2 Maya Park Tower 2 Beşiktaş/İstanbul 9. Glaxosmithkline Tüketici Sağlığı AŞ Temsilcisi: Av. Turgan GÜRMEN Meydan Cad. No:6/9 Beşiktaş/İstanbul 10. Haribo Şekerleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Temsilcileri: Metin PEKTAŞ, Av. Beyza SARIPINAR, Av. Ahmet ÖNDER 19 Mayıs Cad. Dr. Hüsnü İsmet Öztürk Sok. No:5 Şişli/İstanbul 11. Horizon Hızlı Tüketim AŞ Temsilcileri: Av. Meryem Kübra ŞIVGIN, Av. Ahmet Z. ÖZTÜRK Kısıklı Mah. Çeşmeçıkmazı Sok. No:6/1 Çamlıca-Üsküdar/İstanbul 12. Kent Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret AŞ Temsilcileri: Av. Dr. M. Fevzi TOKSOY, Av. Bahadır BALKI, Av. Umay RONA Çamlıca Köşkü Tekkeci Sok. No:3-5 Arnavutköy-Beşiktaş/İstanbul 13. Migros Ticaret AŞ Atatürk Mah. Turgut Özal Blv. No:7 Ataşehir/İstanbul 14. Pasifik Tüketim Ürünleri Satış ve Ticaret AŞ Temsilcileri: Av. Meryem Kübra ŞIVGIN, Av. Ahmet Z. ÖZTÜRK Kısıklı Mah. Çeşmeçıkmazı Sok. No:6/1 Çamlıca-Üsküdar/İstanbul 15. Pepsi Cola Servis ve Dağıtım Ltd. Şti. Temsilcileri: Av. Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Sinan DİNİZ, Av. Cem UÇAN, Av. Esen ERGÜL Akatlar Mah. Ebulula Mardin Cad. Gül Sok. No. 2 Maya Park Tower 2 Beşiktaş/İstanbul 16. Red Bull Gıda Dağıtım ve Pazarlama Tic. Ltd. Şti. Temsilcileri: Av. Dr. H. Ercüment ERDEM, Av. Piraye ERDEM, Av. Mert KARAMUSTAFAOĞLU Ferko Signature Büyükdere Cad. No:175 K:3 34394 Esentepe-Şişli/İstanbul 17. Şok Marketler Ticaret AŞ Temsilcileri: Av. Meryem Kübra ŞIVGIN, Av. Ahmet Z. ÖZTÜRK Büyükdere Cad. Kaynak Apt. No:157/11 Zincirlikuyu-Şişli/İstanbul 18. Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ Temsilcileri: Av. Tuncay SONGÖR, Av. Ayla SONGÖR, Av. Ahmet Buğra AYDIN Güzeltepe Mah. Hoşdere Cad. No:202/7 Çankaya/Ankara 19. Unmaş Unlu Mamuller Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. İsmail Baran Can YILDIRIM, Av. Zeynep Gizem YEŞİLBUDAK Yıldız Mah. Çitlenbik Sok. No:12 Beşiktaş/İstanbul 20. Yeni Mağazacılık AŞ Temsilcileri: - Av. Murat BALCI, Av. Sinem TURAN Koşuyolu Mah. Cenap Şahabettin Sok. No: 124 Kadıköy/İstanbul
22-55/863-357 3/377 - Av. Emre ÖNAL, Av. Zeynep ÖZGÜLTEKİN, Av. Ahmet Bahadır BEKTAŞ Windowist Tower Eski Büyükdere Cad. No:26/84 K:12 Maslak Sarıyer/İstanbul (1) E. DOSYA KONUSU: Hızlı tüketim malları sektöründe üretici/tedarikçi olarak faaliyet gösteren 15 teşebbüsün ve perakendeci olarak faaliyet gösteren beş teşebbüsün 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Hızlı tüketim malları sektöründe üretici/tedarikçi ve perakendeci olarak faaliyet gösteren soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin incelenmesi. (3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 07.05.2020 tarihli, 20-23/298-M sayılı; 21.05.2020 tarihli, 20-25/325-M sayılı ve 28.05.2020 tarihli, 20-26/328-M sayılı kararları ile, aralarında ulusal ölçekte faaliyet gösteren zincir marketlerin de bulunduğu 11 perakendeci teşebbüs ve bu teşebbüslerin tedarikçisi konumunda bulunan gıda veya temizlik-hijyen ürünleri tedarikçisi 18 üretici-dağıtıcı teşebbüs ile bir teşebbüs birliği hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla soruşturma açılmıştır. Açılan soruşturma 2020-3-019 dosya numarası altında yürütülmüştür. (4) Söz konusu soruşturma neticesinde, Kurulun 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı kararı ile (Perakende Kararı) Yeni Mağazacılık AŞ (A101), BİM Birleşik Mağazalar AŞ (BİM), CarrefourSA Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi AŞ (CARREFOURSA), Migros Ticaret AŞ (MİGROS) ve Şok Marketler Ticaret AŞ (ŞOK) unvanlı beş ulusal zincir market ile Savola Gıda ve San. Tic. AŞ (SAVOLA) unvanlı bir tedarikçinin satışa sundukları ürünlerin perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip, topla-dağıt (hub and spoke) özelliği de sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine, SAVOLA’nın ayrıca perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine dolayısıyla söz konusu teşebbüsler hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. (5) 2020-3-019 numaralı dosya kapsamında elde edilen delillerin bazılarında yazışmaların tarafı olan ya da yazışmalara konu olan tedarikçi teşebbüslerin dosya konusu soruşturmanın tarafı olmamakla birlikte topla-dağıt tipi kartel veya yeniden satış fiyatının tespiti gibi ihlale neden olacak eylemler içerisinde bulunmuş olabileceklerine yönelik makul şüphe oluşması sebebiyle Kurulun 17.03.2021 tarih ve 21-14/177-M sayılı kararıyla 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca hızlı tüketim malları (HTM) sektöründe üretici/tedarikçi olarak faaliyet gösteren; Beypazarı Karakoca Doğal Maden Suyu AŞ (BEYPAZARI KARAKOCA), Doğanay Gıda Tarım ve Hayvancılık San. Tic. AŞ (DOĞANAY), Düzey Tüketim Malları Sanayi Pazarlama ve Ticaret AŞ (DÜZEY), Eti Gıda San. ve Tic. AŞ (ETİ), Frito Lay Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (FRİTOLAY), Glaxosmithkline Tüketici Sağlığı AŞ (GSK), Haribo Şekerleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (HARİBO), Kent Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret AŞ (KENT), Pasifik Tüketim Ürünleri Satış ve Ticaret AŞ (PASİFİK), Pepsi Cola Servis ve Dağıtım Ltd. Şti. (PEPSİ), Pladis TR Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (PLADİS), Red Bull Gıda Dağıtım ve Pazarlama Ticaret Limited Şirketi (REDBULL) ve Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (ŞÖLEN) tarafından 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi amacıyla, anılan teşebbüsler hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
22-55/863-357 4/377 (6) Yapılan önaraştırma kapsamında HTM sektöründe üretici/tedarikçi olarak faaliyet gösteren BEYPAZARI KARAKOCA, DOĞANAY, DÜZEY, ETİ, FRİTOLAY, GSK, HARİBO, KENT, PASİFİK, PEPSİ, PLADİS, REDBULL ve ŞÖLEN’de yerinde incelemeler yapılmıştır. (7) DOĞANAY’da gerçekleştirilen yerinde inceleme sırasında elde edilen belgelerin incelenmesi sürecinde görülen lüzum üzerine, 05.04.2021 tarihli ve 23813 sayılı yazı ile Taxim Capital Partners I Limited Partnership’ten (Taxim Capital), Taxim Capital ve bağlı ortaklıkları hakkında faaliyet ve ciro bilgileri ile 2020 yılının Ağustos ayında DOĞANAY’ın tek kontrolünün Taxim Capital’de olup olmadığı konusunda bilgi talep edilmiş, Taxim Capital’den gelen cevabi yazı 09.04.2021 tarih ve 16918 sayı ile Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına girmiştir. (8) Ayrıca 01.04.2021 tarihli ve 23567 sayılı yazı ile BİM’den Doğanay markalı şalgam suyu ürününün etiket fiyatı bilgisi talep edilmiş, BİM’den gelen cevabi yazı 09.04.2021 tarih ve 16903 sayı ve 14.04.2021 tarih ve 17040 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. (9) 06.04.2021 tarihli ve 23864 sayılı yazı ile BEYPAZARI KARAKOCA, DÜZEY, ETİ, FRİTOLAY, GSK, HARİBO, PEPSİ, PLADİS ve REDBULL’dan teşebbüsü tanıtıcı bilgilerle ciro bilgileri talep edilmiş, BEYPAZARI KARAKOCA’dan gelen cevabi yazı 09.04.2021 tarih ve 16912 sayı, DÜZEY’den gelen cevabi yazı 14.04.2021 tarih ve 17033 sayı, ETİ’den gelen cevabi yazı 13.04.2021 tarih ve 17007 sayı, FRİTOLAY’den gelen cevabi yazı 09.04.2021 tarih ve 16917 sayı, GSK’dan gelen cevabi yazı 09.04.2021 tarih ve 16913 sayı, HARİBO’dan gelen cevabi yazı 12.04.2021 tarih ve 16945 sayı, PEPSİ’den gelen cevabi yazı 09.04.2021 tarih ve 16916 sayı, PLADİS’ten gelen cevabi yazı 14.04.2021 tarih ve 17045 sayı, REDBULL’dan gelen cevabi yazı 09.04.2021 tarih ve 16911 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. (10) KENT’ten, 06.04.2021 tarihli ve 23863 sayılı yazı ile teşebbüs hakkında bilgi, ciro bilgileri ve bir çalışanının pozisyonu hakkında bilgi talep edilmiş olup, KENT’ten gelen cevabi yazı 12.04.2021 tarih ve 16962 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. (11) PASİFİK’ten, 06.04.2021 tarihli ve 23862 sayılı yazı ile teşebbüs hakkında bilgi, HTM perakendeciliği alanında tedarikçi konumunda bulunan grup şirketleri hakkında bilgi ve ciro bilgileri talep edilmiş, PASİFİK’ten gelen cevabi yazı 14.04.2021 tarih ve 17042 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. (12) ŞÖLEN’den, 06.04.2021 tarihli ve 23685 sayılı yazı ile teşebbüs hakkında bilgi, ciro bilgileri ve tarafı olduğu bir birleşme ya da devralma işleminin olup olmadığı hakkında bilgi talep edilmiş, ŞÖLEN’den gelen cevabi yazı 15.04.2021 tarih ve 17062 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. (13) A101’den, 06.04.2021 tarihli ve 23890 sayılı yazı ile bazı ürünlerin etiket fiyatına ilişkin bilgi talep edilmiş, A101’den gelen cevabi yazı 15.04.2021 tarih ve 17076 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. (14) CARREFOURSA’dan 06.04.2021 tarihli ve 23889 sayılı, MİGROS, ŞOK ve BİM’den, 06.04.2021 tarihli ve 23904 sayılı yazı ile bazı ürünlerin etiket fiyatına ilişkin bilgi talep edilmiş CARREFOURSA’dan gelen cevabi yazı 12.04.2021 tarih ve 16946 sayı, MİGROS’tan gelen cevabi yazı 14.04.2021 tarih ve 17046 sayı, ŞOK’tan gelen cevabi yazı 14.04.2021 tarih ve 17025 sayı, BİM’den gelen cevabi yazı 09.04.2021 tarih ve 16904 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. (15) Yürütülen önaraştırma kapsamında 18.03.2021 tarihinde ETİ’de gerçekleştirilen yerinde inceleme esnasında, incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması sonucunu doğuran
22-55/863-357 5/377 eylemler ile karşı karşıya kalınmıştır. Bu kapsamda hazırlanan 15.04.2021 tarihli ve 2021-2-012/BN-01 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 29.04.2021 tarihli toplantısında ele alınmış ve Kurulun 20-24/278-123 sayılı kararıyla ETİ’ye, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca idari para cezası verilmesine karar verilmiştir. (16) Ayrıca 18.03.2021 tarihinde PASİFİK’te gerçekleştirilen yerinde inceleme esnasında, incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması sonucunu doğuran eylemler ile karşı karşıya kalınmıştır. Bu kapsamda hazırlanan 15.04.2021 tarihli ve 2021-2-012/BN-02 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 29.04.2021 tarihli toplantısında ele alınmış ve Kurulun 20-24/279-124 sayılı kararıyla PASİFİK'e, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca idari para cezası verilmesine karar verilmiştir. (17) Önaraştırma kapsamında yapılan incelemeler sonucunda elde edilen delil ve bulguların ciddi ve yeterli bulunması sebebiyle, Kurulun 26.04.2021 tarihli ve 21-23/271-M sayılı kararı ile BEYPAZARI KARAKOCA, DOĞANAY, DÜZEY, ETİ, FRİTOLAY, GSK, HARİBO, Horizon Hızlı Tüketim AŞ (HORİZON), KENT, PASİFİK, PEPSİ, REDBULL ve ŞÖLEN hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Ayrıca Kurulun 20.05.2021 tarihli ve 21-26/325-M sayılı kararıyla, Unmaş Unlu Mamuller Sanayi ve Ticaret AŞ’nin (UNMAŞ) de söz konusu soruşturma kapsamına dahil edilmesine karar verilmesiyle birlikte soruşturmanın taraf sayısı 14’e yükselmiştir. (18) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası gereğince soruşturma tarafı teşebbüslerden 13’üne 03.05.2021 tarihinde ve UNMAŞ’a 28.05.2021 tarihinde gönderilen soruşturma bildirimleri; 03.05.2021 tarihinde BEYPAZARI KARAKOCA, DOĞANAY, ETİ; 04.05.2021 tarihinde GSK, HARİBO, FRİTOLAY, ŞÖLEN, PEPSİ; 05.05.2021 tarihinde KENT; 06.05.2021 tarihinde DÜZEY; 07.05.2021 tarihinde HORİZON, PASİFİK ve REDBULL; 01.06.2021 tarihinde UNMAŞ’a tebliğ edilmiş ve soruşturma tarafı teşebbüslerden 30 gün içerisinde birinci yazılı savunmalarını göndermeleri talep edilmiştir. (19) Takiben 02.06.2021 tarihinde HARİBO’nun, ETİ’nin, DOĞANAY’ın ve ŞÖLEN’in; 03.06.2021 tarihinde FRİTOLAY’in, PEPSİ’nin ve GSK’nın; 04.06.2021 tarihinde KENT’in; 07.06.2021 tarihinde REDBULL’un, BEYPAZARI KARAKOCA’nın ve DÜZEY’in; 08.06.2021 tarihinde HORİZON’un ve PASİFİK’in, son olarak 01.07.2021 tarihinde UNMAŞ’ın birinci yazılı savunması, süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (20) Kurum kayıtlarına 24.05.2021 tarih ve 18026 sayı ile giren yazıda DOĞANAY tarafından, 4054 sayılı Kanun’un 44. maddesinin ikinci fıkrası ve 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ (2010/3 sayılı Tebliğ) uyarınca dosyaya giriş talebinde bulunulmuştur. Söz konusu başvuru, Kurulun 17.06.2021 tarihli ve 21-31/397-200 sayılı kararıyla reddedilmiş olup, karar DOĞANAY’a 18.06.2021 tarihli ve 27260 sayılı yazı ile tebliğ edilmiştir. (21) Kurum kayıtlarına 10.06.2021 tarih, 18490 sayı ile giren yazıda, BEYPAZARI KARAKOCA tarafından 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca taahhüt sunma talebinde bulunulmuş ve bu talebin reddedilmesi halinde 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma sürecinin başlatılması talep edilmiştir. (22) 01.07.2021 tarihli ve 21-33/435-M sayılı Kurul kararı ile ilgili rekabet sorunlarının açık ve ağır ihlal olarak değerlendirilebilecek eylemlere ilişkin olması nedeniyle taahhüt sunma talebi reddedilen BEYPAZARI KARAKOCA ile Kurulun aynı kararı uyarınca uzlaşma
22-55/863-357 6/377 görüşmeleri başlatılmış ve 07.07.2021 tarihinde teşebbüs yetkilisi ve vekiliyle Kurum merkez binasında uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Uzlaşma süreci BEYPAZARI KARAKOCA tarafından Kurum kayıtlarına 05.08.2021 tarih ve 20056 sayı ile intikal ettirilen ve teşebbüsün uzlaşma sürecinden çekildiğine yönelik beyanını içeren yazı ile sonlandırılmıştır. (23) Soruşturma süreci devam ederken BEYPAZARI KARAKOCA’dan bilgi ve belge talebinde bulunulmuş ve bu talebe istinaden teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazılar incelendiğinde, BEYPAZARI KARAKOCA’nın ticari faaliyetlerinin çok sınırlı olduğu, soruşturmanın konusu olan Beypazarı markalı maden suyu ürünlerine ilişkin satış, dağıtım ve pazarlama gibi ticari faaliyetlerin, Beypazarı İçecek Pazarlama Dağ. Amb. Tur. Pet. İnş. San. ve Tic. AŞ (BEYPAZARI) bünyesinde yürütüldüğü anlaşılmıştır. Bu kapsamda 19.08.2021 tarihli ve 21-39/557-270 sayılı Kurul kararıyla BEYPAZARI KARAKOCA soruşturma kapsamından çıkarılmış, 19.08.2021 tarihli ve 21-39/557-M sayılı Kurul kararı ile BEYPAZARI hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla soruşturma açılmasına ve bu soruşturmanın Kurulun 26.04.2021 tarihli ve 21-23/271-M sayılı kararı uyarınca başlatılan soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine karar verilmiştir. İlgili Kurul kararı BEYPAZARI’na 20.08.2021 tarihli ve 30520 sayılı yazı ile tebliğ edilmiş ve BEYPAZARI tarafından hazırlanan birinci yazılı savunma 20.09.2021 tarihinde, süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (24) BEYPAZARI tarafından 19.08.2021 tarihli ve 21-39/557-M sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada Ankara 5. İdare Mahkemesinin 26.11.2021 tarih ve 2021/1805 E. sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmiştir. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. Dava Dairesinin 23.12.2021 tarihli ve 2021/665 E. sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin karara yapılan itirazın reddine karar verilmiştir. İlgili karar Hukuk Müşavirliğinin 04.01.2022 tarih ve 37087 sayılı yazısı ile II. Denetim ve Uygulama Dairesine iletilmiştir. (25) Kurum kayıtlarına 27.08.2021 tarih ve 20647 sayı ile giren yazıda, REDBULL tarafından 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma usulünün başlatılması talep edilmiştir. (26) REDBULL tarafından yapılan uzlaşma talebi Kurulun 02.09.2021 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 21-41/998-M sayı ile Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik (Uzlaşma Yönetmeliği)’in 5. maddesi uyarınca uzlaşma talebinin kabulüne ve Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesi uyarınca uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. 22.09.2021 tarihinde Kurum merkez binasında teşebbüs temsilcileri ve vekiliyle uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Uzlaşma görüşmesinin akabinde REDBULL tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 25.10.2021 tarih ve 22355 sayı ile giren yazıyla REDBULL, yurt dışında bulunan merkezinin değerlendirmesi ve kararı neticesinde Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde uzlaşma sürecinden çekildiğini bildirmiştir. (27) Soruşturmanın çok taraflı olması ve detaylı inceleme gerektirmesi sebebiyle, Kurulun 30.09.2021 tarih ve 21-46/657-M sayılı kararı ile 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca söz konusu soruşturmanın süresinin bitiminden itibaren altı ay uzatılmasına karar verilmiştir. (28) Kurulun 25.11.2021 tarihli ve 21-57/796-M sayılı kararıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla HTM perakendeciliği sektöründe
22-55/863-357 7/377 faaliyet gösteren A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK hakkında 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına ve açılan bu soruşturmanın Kurulun 26.04.2021 tarihli ve 21-23/271-M sayılı kararı uyarınca başlatılan soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine karar verilmiştir. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası gereğince gönderilen soruşturma bildirimleri anılan taraflarca 08.12.2021 tarihinde tebellüğ edilmiştir. İlgili tarafların birinci yazılı savunmaları 04.01.2022 tarihinde A101’in; 06.01.2022 tarihinde MİGROS’un; 07.01.2022 tarihinde BİM’in, ŞOK’un ve CARREFOUR’un savunması olmak üzere, süresi içerisinde Kurum kayıtlarına girmiştir. (29) Soruşturma döneminde BEYPAZARI, DOĞANAY, DÜZEY, ETİ, FRİTOLAY, GSK, HARİBO, KENT, PASİFİK ve HORIZON, PEPSİ, REDBULL, ŞÖLEN, UNMAŞ, Nestle Türkiye Gıda Sanayi AŞ (NESTLE), A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’ta yerinde inceleme yapılmıştır. (30) Ayrıca Kurulun 25.11.2021 tarihli ve 21-57/807-M saylı kararı ile Yeni Çağdaş İhtiyaç ve Gıda Mad. İnş. Tic. Ltd. Şti. (ÇAĞDAŞ), Gimsa Perakende Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ, Çağrı Gıda Tem. Mad. San. ve Tic. AŞ (ÇAĞRI), MOPAŞ Marketçilik Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ, Hakmar Gıda Turizm Hayvancılık ve İnşaat Sanayi Ltd. Şti. (HAKMAR), Gülmar Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Bizim Toptan Satış Mağazaları AŞ’de (BTT) yerinde inceleme yapılmıştır. (31) CARREFOURSA’da gerçekleştirilen yerinde incelemede Coca-Cola Satış ve Dağıtım AŞ’nin (CCSD) ve Dimes Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ’nin (DİMES) alt pazarda faaliyet gösteren perakendecilerin fiyat değişikliklerini koordine ettiği şüphesi oluşturan birtakım belgeler elde edilmesi neticesinde Kurulun 06.01.2022 tarihli ve 22-01/3-M sayılı kararı ile soruşturma kapsamında 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinde yer alan yetkilerin CCSD ve DİMES bakımından kullanılmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar kapsamında CCSD’de ve DİMES’te yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir. (32) Yerinde incelemelerde elde edilen belgelere yönelik olarak yapılan incelemeler, tespitler ve değerlendirmeler neticesinde, Kurulun 27.01.2022 tarihli ve 22-06/84-M sayılı kararıyla CCSD hakkında soruşturma açılmasına ve açılan bu soruşturmanın Kurulun 26.04.2021 tarihli ve 21-23/271-M sayılı kararı uyarınca başlatılan soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine karar verilmiştir. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca gönderilen soruşturma bildirimi CCSD tarafından 02.02.2022 tarihinde tebellüğ edilmiş olup, CCSD’nin birinci yazılı savunması 04.03.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. CCSD’nin de soruşturmaya dahil edilmesiyle, dosya kapsamında hakkında soruşturma yürütülen taraf sayısı 15 tedarikçi, beş perakendeci olmak üzere 20’ye çıkmıştır. (33) Kurum kayıtlarına 22.02.2022 tarih, 25596 sayı ile giren yazıda, FRİTOLAY tarafından 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma usulünün başlatılması talep edilmiştir. FRİTOLAY tarafından yapılan uzlaşma talebi Kurulun 03.03.2022 tarihli toplantısında değerlendirilmiş ve uzlaşma başvurusunun kabul edilerek uzlaşma görüşmelerine başlanmasına 22-11/158-M sayı ile karar verilmiştir. 09.03.2022 tarihinde Kurum merkez binasında FRİTOLAY temsilcisi ve vekilleri ile uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Uzlaşma görüşmesinin akabinde FRİTOLAY tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 21.03.2022 tarih, 24619 sayı ile giren yazı değerlendirildiğinde, FRİTOLAY ile ihlalin varlığına ve kapsamına ilişkin ortak bir kanaate ulaşılamadığı, bunun uzlaşma sürecinden beklenen usuli faydaları sağlayamayacağı sonucuna ulaşılmış ve Kurulun 24.03.2022 tarihli ve 22-14/242-M sayılı kararı ile uzlaşma süreci sonlandırılmıştır.
22-55/863-357 8/377 (34) Kurum kayıtlarına 22.02.2022 tarih, 25597 sayı ile giren yazıda, PEPSİ tarafından 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma usulünün başlatılması talep edilmiştir. Söz konusu uzlaşma talebi Kurulun 03.03.2022 tarihli toplantısında değerlendirilmiş ve uzlaşma başvurusunun kabul edilerek uzlaşma görüşmelerine başlanmasına 22-11/159-M sayı ile karar verilmiştir. 09.03.2022 tarihinde Kurum merkez binasında PEPSİ temsilcisi ve vekilleri ile uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Uzlaşma görüşmesinin akabinde PEPSİ tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 21.03.2022 tarih, 24619 sayı ile giren yazı değerlendirildiğinde PEPSİ ile ihlalin varlığına ve kapsamına ilişkin ortak bir kanaate ulaşılamadığı, bunun uzlaşma sürecinden beklenen usuli faydaları sağlayamayacağı sonucuna ulaşılmış ve Kurulun 24.03.2022 tarihli ve 22-14/243-M sayılı kararı ile uzlaşma süreci sonlandırılmıştır. (35) Kurum kayıtlarına 23.02.2022 tarih, 25650 sayı ile giren yazıda, PASİFİK tarafından 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma usulünün başlatılması talep edilmiştir. Anılan uzlaşma talebi Kurulun 03.03.2022 tarihli toplantısında değerlendirilmiş ve uzlaşma başvurusunun kabul edilerek uzlaşma görüşmelerine başlanmasına 22-11/160-M sayı ile karar verilmiştir. 11.03.2022 ve 16.03.2022 tarihlerinde uzaktan bağlantı yöntemiyle PASİFİK temsilcisi ve vekilleri ile uzlaşma görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Uzlaşma görüşmelerinin akabinde PASİFİK tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 21.03.2021 tarih, 26454 sayı ile giren yazı değerlendirildiğinde PASİFİK ile ihlalin varlığına ve kapsamına ilişkin ortak bir kanaate ulaşılamadığı, bunun uzlaşma sürecinden beklenen usuli faydaları sağlayamayacağı sonucuna ulaşılmış ve Kurulun 24.03.2022 tarihli ve 22-14/244-M sayılı kararı ile uzlaşma süreci sonlandırılmıştır. (36) 10.03.2022 tarihli ve muhtelif sayılı yazılarla A101, BİM, ŞOK, CARREFOURSA, MİGROS’tan, 11.03.2022 tarihli ve muhtelif sayılı yazılarla Yunus Market İşletmeleri Ticaret AŞ (YUNUS), BTT, ÇAĞDAŞ, ÇAĞRI, GİMSA, Altun Gıda İhtiyaç Tüketim Maddeleri İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ (HAPPY CENTER) ve Anpa Petrol Gıda San. Tic. Ltd. Şti.den (ANPA) bazı ürünlerin etiket fiyatına ilişkin bilgi talebinde bulunulmuştur. A101’den gelen cevabi yazı 17.03.2022 tarih ve 26307 sayı, BİM’den gelen cevabi yazı 17.03.2022 tarih ve 26336 sayı, ŞOK’tan gelen cevabi yazı 24.03.2022 tarih ve 26586 sayı, CARREFOURSA’dan gelen cevabi yazı 24.03.2022 tarih ve 26576 sayı, MİGROS’tan gelen cevabi yazı 28.03.2022 tarih ve 26657 sayı, ÇAĞDAŞ’tan gelen cevabi yazı 17.03.2022 tarih ve 26342 sayı, ÇAĞRI’dan gelen cevabi yazı 17.03.2022 tarih ve 26347 sayı, HAPPY CENTER’dan gelen cevabi yazı 18.03.2022 tarih ve 26385 sayı, ANPA’dan gelen cevabi yazı 18.03.2022 tarih ve 26382 sayı, GİMSA’dan gelen cevabi yazı 13.04.2022 tarih ve27175 sayı, YUNUS’tan gelen cevabi yazı 13.04.2022 tarih ve 27172 sayı ve BTT’den gelen cevabi yazı 13.04.2022 tarih ve 27171 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. (37) Ayrıca soruşturma tarafı 20 teşebbüsten, kendi teşebbüsleri hakkında tanıtıcı bilgiler ve ciro bilgileri talep edilmiş taraflardan gelen cevabi yazılar muhtelif tarihlerde Kurum kayıtlarına girmiştir. (38) Hazırlanan 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-1 sayılı Soruşturma Raporu BEYPAZARI tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-2 sayılı Soruşturma Raporu BİM tarafından 11.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-3 sayılı Soruşturma Raporu CARREFOURSA tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-4 sayılı Soruşturma Raporu CCSD tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-5 sayılı Soruşturma Raporu DOĞANAY tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-6 sayılı Soruşturma Raporu DÜZEY tarafından 05.05.2022 tarihinde,
22-55/863-357 9/377 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-7 sayılı Soruşturma Raporu ETİ tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-8 sayılı Soruşturma Raporu FRİTOLAY tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-9 sayılı Soruşturma Raporu GSK tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-10 sayılı Soruşturma Raporu HARİBO tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-11 sayılı Soruşturma Raporu HORİZON tarafından 09.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-12 sayılı Soruşturma Raporu KENT tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-13 sayılı Soruşturma Raporu MİGROS tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-14 sayılı Soruşturma Raporu PASİFİK tarafından 09.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-15 sayılı Soruşturma Raporu PEPSİ tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-16 sayılı Soruşturma Raporu REDBULL tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-17 sayılı Soruşturma Raporu ŞOK tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-18 sayılı Soruşturma Raporu ŞÖLEN tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-19 sayılı Soruşturma Raporu UNMAŞ tarafından 05.05.2022 tarihinde, 26.04.2022 tarihli ve 2021-2-012/SR-20 sayılı Soruşturma Raporu A101 tarafından 06.05.2022 tarihinde tebellüğ edilmiştir. (39) İkinci Yazılı Savunma süreci içerisinde soruşturmaya taraf teşebbüslerce 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilave süre tanınması talebinde bulunulmuş; bu doğrultuda 18.05.2022 tarihli ve 22-23/367-M sayılı Kurul kararı ile soruşturma tarafı teşebbüslerin ikinci yazılı savunmaları için ek süre talebini içeren usulüne uygun başvuruların kabulüne karar verilmiştir. Böylelikle Kanun’un 45. maddesi ile taraflara tanınan toplam 60 günlük yasal süre BEYPAZARI, DOĞANAY, DÜZEY, ETİ, FRİTOLAY, GSK, HARİBO, KENT, PEPSİ, REDBULL, ŞÖLEN, UNMAŞ, CARREFOURSA, MİGROS, ŞOK ve CCSD için 05.07.2022 tarihinde, A101 için 06.05.2021 tarihinde sona ermiştir. PASİFİK, HORİZON ve BİM bakımından ikinci yazılı savunmalarını sunmaları için tanınan sürenin son günü resmi tatile denk geldiği için söz konusu teşebbüslerin ikinci yazılı savunma süreleri 18.07.2022 tarihinde son bulmuştur. (40) Bu kapsamda, söz konusu teşebbüslerin ikinci yazılı savunmaları farklı tarihlerde, süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (41) Soruşturma taraflarınca gönderilen ikinci yazılı savunmaların kapsamının geniş olması ve savunmalarda öne sürülen iddialara karşı kapsamlı cevap verilmesi ihtiyacının hasıl olması nedenleriyle 28.07.2022 tarihinde dolacak olan ek yazılı görüş süresinin, 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 15 gün uzatılması talebiyle hazırlanan 18.07.2022 tarihli ve 2021-2-012/BN-28 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 21.07.2022 tarihli toplantısında görüşülerek 22-33/521-M sayıyla ek görüş süresinin, bitiminden itibaren 15 uzatılmasına karar verilmiştir. (42) Takiben hazırlanan 12.08.2022 tarihli ve 2021-2-012/EG sayılı Ek Yazılı Görüş’ün, hakkında soruşturma yürütülen şirketlere tebliğini takiben üçüncü yazılı savunmalar süresi içinde Kurum kayıtlarına girmiştir. (43) 4054 sayılı Kanun’un 46. maddesi uyarınca sözlü savunma toplantısı yapılması hususu 20.10.2022 tarihli Kurul toplantısında ele alınmış ve 22-48/707-M sayı ile sözlü savunma toplantısının 6-7.12.2022 tarihlerinde yapılmasına karar verilmiştir. Sözlü savunma toplantısı anılan tarihlerde gerçekleştirilmiştir. (44) Yürütülen soruşturmaya ilişkin Rapor, Ek Görüş, toplanan deliller, yazılı, sözlü savunmalar ve incelenen dosya muhteviyatına göre nihai karar tesis edilmiştir.
22-55/863-357 10/377 (45) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; I. a) Soruşturma tarafı tedarikçilerden; 1. Beypazarı İçecek Pazarlama Dağ. Amb. Tur. Pet. İnş. San. ve Tic. AŞ 2. Coca Cola Satış Dağıtım AŞ 3. Doğanay Gıda Tarım ve Hayvancılık San. Tic. AŞ 4. Düzey Tüketim Malları Sanayi Pazarlama ve Ticaret AŞ 5. Eti Gıda San. ve Tic. AŞ 6. Frito Lay Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ 7. Glaxosmithkline Tüketici Sağlığı AŞ 8. Haribo Şekerleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. 9. Kent Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret AŞ 10. Pasifik Tüketim Ürünleri Satış ve Ticaret AŞ 11. Pepsi Cola Servis ve Dağıtım Ltd. Şti. 12. Red Bull Gıda Dağıtım ve Pazarlama Ticaret Limited Şirketi 13. Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ 14. Unmaş Unlu Mamuller Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ unvanlı teşebbüslerin kendi ürünlerinde soruşturma tarafı perakendeciler arasında satış fiyatları ve fiyat artışları konusunda koordinasyonun sağlanması ve bu koordinasyonun sürdürülmesi, yine bu çerçevede perakendecilerin geleceğe yönelik fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşımına aracılık edilmesi suretiyle perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemlerle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ve bu ihlalden perakendeciler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu oldukları, b) Yukarıda adı geçen soruşturma tarafı teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, c) Horizon Hızlı Tüketim AŞ tarafından 4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiğine yönelik bulguya ulaşılamadığından, ilgili teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına yer olmadığı, d) BİM Birleşik Mağazalar AŞ, CarrefourSA Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi AŞ, Migros Ticaret AŞ, Şok Marketler Ticaret AŞ ve Yeni Mağazacılık AŞ arasında ortak tedarikçiler aracılığıyla dolaylı temaslar yoluyla fiyatların ve/veya fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlandığı; yine ortak tedarikçiler aracılığıyla geleceğe yönelik fiyatlar, fiyat artış tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı; fiyat indirimine giden veya pazar genelinde fiyatların arttığı dönemde henüz fiyat artışı yapmayan perakendecilerin fiyatlarına tedarikçiler aracılığıyla müdahale edilmek suretiyle söz konusu fiyatların tüketiciler aleyhine yükseltilmesinin sağlandığı; rakip fiyatlarının yükselmemesi halinde ürün özelinde fiyat düşürme (bozma) gibi çeşitli stratejiler yoluyla teşebbüsler arasındaki danışıklılığa uyumun sürekli olarak gözetildiği; böylelikle adı geçen perakendecilerin satışa sundukları pek çok ürünün perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip, topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemlerle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri, e) Bu çerçevede BİM Birleşik Mağazalar AŞ, CarrefourSA Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi AŞ, Migros Ticaret AŞ, Şok Marketler Ticaret AŞ ve Yeni Mağazacılık AŞ hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, bununla birlikte Ceza
22-55/863-357 11/377 Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca, “ne bis in idem” ilkesi çerçevesinde söz konusu teşebbüsler bakımından işbu soruşturma kapsamında herhangi bir cezaya hükmedilmesine yer olmadığı, II. a) Soruşturma tarafı tedarikçilerden; 1. Coca Cola Satış Dağıtım AŞ 2. Doğanay Gıda Tarım ve Hayvancılık San. Tic. AŞ 3. Düzey Tüketim Malları Sanayi Pazarlama ve Ticaret AŞ 4. Eti Gıda San. ve Tic. AŞ 5. Frito Lay Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ 6. Haribo Şekerleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. 7. Kent Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret AŞ 8. Pasifik Tüketim Ürünleri Satış ve Ticaret AŞ 9. Pepsi Cola Servis ve Dağıtım Ltd. Şti. 10. Red Bull Gıda Dağıtım ve Pazarlama Ticaret Limited Şirketi 11. Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ 12. Unmaş Unlu Mamuller Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ unvanlı tedarikçilerin, perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, b) Bu nedenle adı geçen teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ayrıca idari para cezası uygulanması gerektiği ifade edilmiştir. I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Taraflar I.1.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Üretici/Tedarikçi Teşebbüsler1 I.1.1.1. BEYPAZARI (46) BEYPAZARI, 2011 yılında Türkiye’de kurulmuştur. BEYPAZARI, Beypazarı markalı doğal ve suni maden sularının dağıtımı, satışı ve pazarlanması alanında faaliyet göstermektedir. Teşebbüsün hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir. Tablo 1- BEYPAZARI’nın Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) Ali Niyazi ERCAN (.....) Filiz ERCAN (.....) Hatice Bilge ERCAN PEKER (.....) Cemil ERCAN (.....) Beypazarı Doğal Kaynak Suyu AŞ (.....) Toplam 100 Kaynak: BEYPAZARI Cevabi Yazısı Tablo 2- BEYPAZARI’nın Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: BEYPAZARI’nın Cevabi Yazısı 1 Teşebbüsler alfabetik olarak sıralanmıştır.
22-55/863-357 12/377 I.1.1.2. CCSD (47) CCSD, 1991 yılında Türkiye’de kurulmuştur. CCSD, gazlı ve gazsız içecekler, meyve ve sebze suları, maden ve içme suları, doğal mineralli sular, doğal kaynak suları, meyveli doğal mineralli içecekler, aromalı doğal mineralli gazlı içecekler, işlenmiş sular, her türlü çaylar, her türlü kahve, kakao ve çikolata bazlı içecekler ile süt ve süt bazlı içecekler dâhil olmak üzere her türlü alkolsüz içeceğin depolanması, dağıtımı, pazarlanması ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Teşebbüsün hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir. Tablo 3- CCSD’nin Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) Coca-Cola İçecek AŞ (CCİ) (.....) Pe Re Ja İleri Kimya Sanayi AŞ (.....) Anadolu Efes Grubu (.....)2 The Coca-Cola Export Corporation (.....)3 Özgörkey Grubu (.....)4 Asma Ambalaj Sanayi AŞ (.....)5 Toplam 100,00 Kaynak: CCSD’nin Cevabi Yazısı Tablo 4- CCSD’nin Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: CCSD’nin Cevabi Yazısı I.1.1.3. DOĞANAY (48) DOĞANAY, 1976 yılında Türkiye’de kurulmuştur. Teşebbüsün ürün portföyünde şalgam suyu, limonata (sade/naneli/şekersiz), çilek suyu, elma sirkesi, üzüm sirkesi, balsamik sirke, nar ekşisi, limon suyu ve sarımsaklı acı sos gibi ürünler bulunmaktadır. Teşebbüsün hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir. Tablo 5- DOĞANAY’ın Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) Purple Beverages SARL 100 Toplam 100 Kaynak: DOĞANAY’ın Cevabi Yazısı Tablo 6- DOĞANAY’ın Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: DOĞANAY’ın Cevabi Yazısı I.1.1.4. DÜZEY (49) DÜZEY, 1975 yılında Türkiye’de faaliyetlerine başlamıştır. Teşebbüs hâlihazırda Tat, Sek, Pastavilla, Ferrero, Pringles, Dardanel, Maret, Mixmey, Züber, Deepfresh, Cire Aseptine ve Upfield ürünlerinin belirli kanallarda bölgesel ve ulusal şekilde dağıtımını 2 Oran sıfıra yakın bir değerdir. 3 Oran sıfıra yakın bir değerdir. 4 Oran sıfıra yakın bir değerdir. 5 Oran sıfıra yakın bir değerdir.
22-55/863-357 13/377 gerçekleştirmektedir. Teşebbüsün hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir. Tablo 7- DÜZEY’in Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) Koç Holding AŞ (.....) Temel Ticaret ve Yatırım AŞ (.....) Koç Ailesi (.....) Diğer (.....) Toplam 100,00 Kaynak: DÜZEY’in Cevabi Yazısı Tablo 8- DÜZEY’in Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: DÜZEY’in Cevabi Yazısı I.1.1.5. ETİ (50) 1961 yılında "ETİ Bisküvi Fabrikası - Firuz Kanatlı" adı altında bir şahıs işletmesi olarak Türkiye’de kurulan ETİ, 1972 yılında “ETİ Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ” ticari unvanıyla bir aile şirketi haline gelmiştir. ETİ, bisküvi ve gofret, kraker, kek ve turta, lifli ürünler, kahvaltılık ürünler, çikolata ve çikolatalı ürünler, dondurulmuş ürünler, soğuk atıştırmalıklar ve bebeklere özel ürünler üretmektedir. Teşebbüsün hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir. Tablo 9- ETİ’nin Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) Ahmet Firuzhan KANATLI (.....) Gülden KANATLI DERBİL (.....) Aydan KANATLI (.....) Ahmet Emir TURAN (.....) Orkun Doruk DOĞRAMACI (.....) Murat Kanat DOĞRAMACI (.....) Ardan Bulut DOĞRAMACI (.....) Hüseyin TÜRKOĞLU (.....) Eti Makine Sanayi ve Ticaret AŞ (.....) Nilgün BUZCUOĞLU (.....) Alpay VARDAR (.....) Zeynep Ferhan VARDAR (.....) Toplam 100,0000 Kaynak: ETİ’nin Cevabi Yazısı Tablo 10- ETİ’nin Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: ETİ’nin Cevabi Yazısı I.1.1.6. FRİTOLAY (51) FRİTOLAY, 1986 yılında Uzay Gıda unvanıyla Türkiye’de kurulmuş olup 1999 yılında Frito Lay Gıda San. Tic. AŞ ticari unvanını almıştır. FRİTOLAY Lays, Ruffles, Doritos, Cheetos, Çerezza ve Rocco markaları ile tüm Türkiye’de satış, dağıtım ve pazarlama
22-55/863-357 14/377 faaliyetleri sürdürmektedir. Teşebbüsün hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir. Tablo 11- FRİTOLAY’ın Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) Seven-Up Nederland B.V. (.....) Pepsico Investments Europe 1 B.V. (.....) Toplam 100,000 Kaynak: FRİTOLAY’ın Cevabi Yazısı Tablo 12- FRİTOLAY’ın Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: FRİTOLAY’ın Cevabi Yazısı I.1.1.7. GSK (52) GSK, merkezi İngiltere’de bulunan, çeşitli alanlarda faaliyet gösteren bir ilaç ve sağlık ürünleri şirketi olan GSK Plc’nin tüketici sağlığı ürünleri işi ile iştigal eden bağlı şirketi olarak 2014 yılında Türkiye’de kurulmuştur. İlaç, tüketici sağlığı ürünleri ve aşılar olmak üzere üç ana alanda faaliyet göstermektedir. Tüketici sağlığı ürünleri kapsamında şirket bilimsel araştırmaya dayanan bir dizi tüketici sağlığı ürünü geliştirmekte ve pazarlamaktadır. Toplam sağlık (wellness), ağız bakımı, beslenme ve deri sağlığı olmak üzere dört ana kategoride markaları vardır. Teşebbüsün hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir. Tablo 13- GSK’nin Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) Glaxosmithkline Consumer Healthcare (Overseas) Limited 100 Toplam 100 Kaynak: GSK’nin Cevabi Yazısı Tablo 14- GSK’nin Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: GSK’nin Cevabi Yazısı I.1.1.8. HARİBO (53) HARİBO, 2002 yılında Türkiye’deki faaliyetlerine başlamıştır. Haribo markası altında üretilen meyveli jelly ve marshmallow ürünlerinin; distribütörlere, ulusal zincir mağazalara, indirim marketlerine satışını ve pazarlanmasını yapmaktadır. Teşebbüsün hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir. Tablo 15- HARİBO’nun Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) Haribo International GmbH 100 Toplam 100 Kaynak: HARİBO’nun Cevabi Yazısı Tablo 16- HARİBO’nun Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: HARİBO’nun Cevabi Yazısı
22-55/863-357 15/377 I.1.1.9. HORİZON (54) Yıldız Holding AŞ (Yıldız Holding) bünyesinde geleneksel kanal satış şirketi olarak 2012 yılında faaliyete geçen HORİZON, Yıldız Holding’in ağırlıklı olarak Ülker, Godiva ve McVities markalı atıştırmalık ürünlerinin toplandığı Pladis iş biriminin ve diğer hızlı tüketim grubundaki ürünlerin geleneksel kanala dağıtımını gerçekleştirmektedir. Teşebbüsün hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir. Tablo 17- HORİZON’un Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) Yıldız Holding AŞ (.....) Mehmet SAYGAN (.....) Toplam 100,00 Kaynak: HORİZON’un Cevabi Yazısı Tablo 18- HORİZON’un Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: HORİZON’un Cevabi Yazısı I.1.1.10. KENT (55) KENT, 1956 yılında Türkiye’de kurulmuştur. Şekerleme, sakız, çikolata ve kakaolu ürünlerin imalatı ve satışı ile çikolata ve bisküvi ticareti alanlarında faaliyet göstermektedir. Teşebbüsün hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir. Tablo 19- KENT’in Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) Cadbury Schweppes Overseas Limited (.....) Diğer (Fiili dolaşımdaki pay oranı) (.....) Toplam 100,00 Kaynak: KENT’in Cevabi Yazısı Tablo 20- KENT’in Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: KENT’in Cevabi Yazısı I.1.1.11. PASİFİK (56) PASİFİK, 2005 yılında Türkiye’de kurulmuştur. PASİFİK, Yıldız Holding’in ağırlıklı olarak Ülker, Godiva ve McVities markalı atıştırmalık ürünlerinin toplandığı iş biriminin ve diğer hızlı tüketim grubundaki (ağırlıklı gıda) ürünlerin Türkiye’de organize perakende kanala dağıtımından ve satışından sorumlu olan şirkettir. Teşebbüsün hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir. Tablo 21- PASİFİK’in Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) Yıldız Holding 100 Toplam 100 Kaynak: PASİFİK’in Cevabi Yazısı
22-55/863-357 16/377 Tablo 22- PASİFİK’in Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: PASİFİK’in Cevabi Yazısı I.1.1.12. PEPSİ (57) PEPSİ, Türkiye’de 1962 yılından beri faaliyet göstermektedir. PEPSİ; Pepsi, Lipton Ice Tea, Yedigün, Fruko, 7UP ve Tropicana markaları ile tüm Türkiye’de satış, dağıtım ve pazarlama faaliyetlerini sürdürmektedir. Teşebbüsün hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir. Tablo 23- PEPSİ’nin Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) FRİTOLAY (.....) Fruko Gazoz Meşrubat Sanayi Ltd. Şti. (.....) Toplam 100 Kaynak: PEPSİ’nin Cevabi Yazısı Tablo 24- PEPSİ’nin Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: PEPSİ’nin Cevabi Yazısı I.1.1.13. REDBULL (58) REDBULL, 2004 yılında Türkiye’de kurulmuştur. Teşebbüs başta enerji içecekleri olmak üzere her çeşit içeceklerin imalatı, ambalajlanması, ithalatı, dağıtımı ve alım satımı alanlarında faaliyet göstermektedir. Ayrıca Red Bull markası ile üretilen enerji içeceği ve organik gazlı içeceklerinin ithalatı, dağıtımı ve satımı işlerini de sürdürmektedir. Teşebbüsün hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir. Tablo 25- REDBULL’un Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) Red Bull GmbH (.....) Red Bull Hangar 7 GmbH (.....) Red Bull Österreich Vertriebs GmbH (.....) Bullit GmbH (.....) Toplam 100,00 Kaynak: REDBULL’un Cevabi Yazısı Tablo 26- REDBULL’un Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: REDBULL’un Cevabi Yazısı I.1.1.14. ŞÖLEN (59) ŞÖLEN, 1992 yılında Türkiye’de kurulmuştur. ŞÖLEN; çikolata, lokum, şekerleme ve unlu mamuller gibi gıda ürünlerinin üretimi, satışı ve ithalat ile ihracatı alanlarında faaliyet göstermektedir. Biscolata, Ozmo, Milango, Boombastic, Luppo, Lokkum, Nutymax gibi markaların sahibidir. Teşebbüsün hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir.
22-55/863-357 17/377 Tablo 27- ŞÖLEN’in Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) İsmail ÇOBAN (.....) Ali ÇOBAN (.....) Hasan ÇOBAN (.....) Mehmet ÇOBAN (.....) Elif ÇOBAN (.....) Zibu ÇOBAN (.....) Erdoğan ÇOBAN (.....) İmam Cihan ÇOBAN (.....) Erhan ÇOBAN (.....) Hüsne ÇOBAN (.....) Döndü ŞAHİN (.....) Toplam 100,00 Kaynak: ŞÖLEN’in Cevabi Yazısı Tablo 28- ŞÖLEN’in Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: ŞÖLEN’in Cevabi Yazısı I.1.1.15. UNMAŞ (60) UNMAŞ 1990 yılında Türkiye’de kurulmuştur. Teşebbüsün üretimini gerçekleştirdiği başlıca ürün grupları endüstriyel ekmek, lavaş, sandviç ve hamburger ekmeği, galeta ve grissini gibi tuzlu atıştırmalıklar ve kek ile kruvasan gibi tatlı atıştırmalıklardır. Teşebbüs Uno markalı endüstriyel ekmek, tatlı ve tuzlu atıştırmalık ürünlerinin Türkiye çapında geleneksel ve organize kanalda bulunan perakende satış noktalarına dağıtımını gerçekleştirmektedir. Teşebbüsün hâlihazırdaki hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıda yer verilmiştir. Tablo 29- UNMAŞ’ın Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) Federico Caruncho Diaz Grande (.....) Dralion Holding B.V (.....) Hasip Gençer (.....) Toplam 100,0000 Kaynak: UNMAŞ’ın Cevabi Yazısı Tablo 30- UNMAŞ’ın Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: UNMAŞ’ın Cevabi Yazısı I.1.2. Hakkında Soruşturma Yürütülen Perakendeci Teşebbüsler6 I.1.2.1. A101 (61) A101, 2008 yılında Türkiye’de kurulmuştur. A101, perakende mağazacılık alanında faaliyet göstermektedir. Teşebbüsün Türkiye genelinde 11.000’in üzerinde mağazası 6 Teşebbüsler alfabetik olarak sıralanmıştır.
22-55/863-357 18/377 bulunmaktadır7. A101’in hissedarlık yapısına ve ciro bilgilerine aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir. Tablo 31- A101’in Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) Aydın Perakendecilik Yatırımları AŞ (.....) Ahmet Yaşar AYDIN (.....) Ayhan AYDIN (.....) Aydan AYDIN SAĞLIK (.....) İrfan HACIOSMANOĞLU (.....) Hasan SAYIN (.....) Murat SUNGURLU (.....) Zehra AYDIN (.....) Atiker Dış Ticaret AŞ (.....) Turgut AYDIN (.....) Asım SAYIN (.....) İDB Bilgisayar Yazılım ve Ticaret Ltd. Şti. (.....) Toplam 100,00 Kaynak: A101’in Cevabi Yazısı Tablo 32- A101’in Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: A101’in Cevabi Yazısı I.1.2.2. BİM (62) BİM, 1995 yılında temel gıda ve tüketim malzemeleri alanında perakendecilik faaliyeti göstermeye başlamıştır. Hâlihazırda BİM’in, Türkiye çapında yaklaşık olarak 8.500 mağazası (File8 ile birlikte) bulunmaktadır.9 BİM’in ortaklık yapısı ve ciro bilgileri aşağıdaki tablolarda gösterilmiştir. Tablo 33- BİM’in Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) Merkez Bereket Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (.....) Naspak Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (.....) Diğer (Halka Kapalı) (.....) Diğer (Halka Açık) (.....) Toplam 100,00 Kaynak: BİM’in Cevabi Yazısı Tablo 34- BİM’in Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: BİM’in Cevabi Yazısı I.1.2.3. CARREFOURSA (63) CARREFOURSA, 1991 yılında kurulmuş olup 1993 yılından itibaren organize perakende sektöründe faaliyet göstermektedir. 2005 yılında Gima Gıda ve İhtiyaç Maddeleri T.AŞ ve Endi Tüketim Malları Tic. ve San. AŞ unvanlı marketleri devralan10, 7 2022 yılı itibarıyla. 8 BİM’e ait olup 2015 yılında faaliyete geçen, BİM markalı mağazalara kıyasla daha büyük alanlı ve daha fazla ürünün satışa sunulduğu “File” markalı mağaza zinciridir. 9 2022 yılı itibarıyla. 10 Kurulun 17.06.2005 tarihli ve 05-40/557-136 sayılı kararı.
22-55/863-357 19/377 2015 yılında İsmar ve 1e1 isimli marketlerden toplamda 55 mağaza satın alan11 CARREFOURSA, ayrıca aynı yıl Kiler Alışveriş Hizmetleri Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ’nin mağazalarının tamamını satın almıştır12. Hâlihazırda 643 mağazası13 bulunan teşebbüsün hissedarlık yapısı ve ciro bilgileri aşağıda yer almaktadır. Tablo 35- CARREFOURSA’nın Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) Hacı Ömer Sabancı Holding AŞ (.....) Carrefour Nederland BV (.....) Halka Açık (.....) Diğer (.....) Toplam 100,00 Kaynak: CARREFOURSA’nın Cevabi Yazısı Tablo 36- CARREFOURSA’nın Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: CARREFOURSA’nın Cevabi Yazısı I.1.2.4. MİGROS (64) MİGROS, 1954 yılında İsviçre Migros Kooperatifler Birliği ve İstanbul Belediyesi iş birliği ile kurulmuş olup 1975 yılında çoğunluk hisselerinin devri ile Koç Holding AŞ’nin kontrolüne geçmiştir. 2005 yılında MİGROS, Tansaş Perakende Mağazacılık Tic. AŞ’nin %70,77’sine tekabül eden hisselerini devralmıştır14. Ardından, 2008 yılında MİGROS’un %50,83 oranındaki hissesi Moonlight Capital S.A.nın (MOONLIGHT) Türkiye’deki iştiraki olan Moonlight Perakendecilik ve Tic. AŞ (MOONLIGHT PERAKENDECİLİK) tarafından devralınmış15; 2009 yılında ise MOONLIGHT’ın ek hisseler kazanması yoluyla MOONLIGHT PERAKENDECİLİK ve MİGROS birleşmiştir. (65) 2011 yılına kadar MİGROS bünyesinde faaliyet göstermekte olan Şok mağazaları 2011 yılında MİGROS ve diğer hissedarlar tarafından, Yıldız Holding’in iştirakleri olan Gözde Finansal Hizmetler AŞ ve BTT’ye devredilmiştir16. 2015 yılında, o zamanki unvanıyla Anadolu Endüstri Holding AŞ, MH Perakendecilik ve T.AŞ’nin (MH PERAKENDECİLİK) sermayesinin %80,5’ini satın almak suretiyle MİGROS hisselerinin %40,25’ine17; ardından 2017 yılında, MH PERAKENDECİLİK’in sermayesinin %19,5’ini satın almak suretiyle MİGROS paylarının %50’sine dolaylı olarak sahip olmuştur. 2017 yılında Tesco Overseas Investments Limited kontrolündeki Tesco Kipa Kitle Pazarlama Ticaret Lojistik ve Gıda San. AŞ hisselerinin %95,49’unun MİGROS tarafından devralınması ile birlikte Kipa marketler de MİGROS’a dâhil olmuştur18. 2017 yılında CARREFOURSA’nın Kayseri’de işlettiği 11 adet mağazanın sabit değerleri ve mağazalara ilişkin kira sözleşmeleri MİGROS tarafından devralınmış olup, böylece CARREFOURSA’nın Kayseri ilindeki faaliyetleri sona ermiştir19. (66) 2018 yılında Makro Market AŞ tarafından İstanbul, Antalya ve Tekirdağ illerinde Makromarket ve Uyum market unvanı ile işletilen toplam 73 mağazanın 71’i kira 11 Kurulun 19.02.2015 tarihli ve 15-08/101-39 sayılı kararı. 12 Kurulun 30.06.2015 tarihli ve 15-27/297-82 sayılı kararı. 13 2022 yılı itibarıyla. 14 Kurulun 31.10.2015 tarihli ve 05-76/1030-287 sayılı kararı. 15 Kurulun 13.03.2008 tarihli ve 08-24/240-76 sayılı kararı. 16 Kurulun 17.08.2011 tarihli ve 11-45/1044-357 sayılı kararı 17 Kurulun 09.07.2015 tarihli ve 15-29/420-117 sayılı kararı. 18 Kurulun 09.02.2017 tarihli ve 17-06/56-22 sayılı kararı. 19 Kurulun 28.12.2017 tarihli ve 17-44/689-303 sayılı kararı.
22-55/863-357 20/377 sözleşmesinin devri, ikisi ise mülk olan mağazanın doğrudan kiralanması yoluyla MİGROS tarafından devralınmıştır20. 2021 yılında MİGROS, CARREFOURSA’nın Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Hatay, Malatya, Mardin, Şanlıurfa ve Van illerinde bulunan 34 mağazasını kiracılık hakkının devri yoluyla devralmıştır21. Son olarak, Adese Gayrimenkul Yatırım AŞ’nin Konya Ereğli ve Konya Selçuklu’da bulunan iki mağazasının kiracılık haklarının ve demirbaşlarının MİGROS tarafından devralınması işlemine izin verilmiştir22. (67) MİGROS perakende mağazacılık sektöründe faaliyet göstermektedir. Mevcut durumda 2.487 adet Migros ve yaklaşık 117 adet Macrocenter olmak üzere Türkiye çapında 2.604 mağazası bulunan23 teşebbüsün hissedarlık yapısı ve ciro bilgileri aşağıda yer almaktadır. Tablo 37- MİGROS’un Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) MH Perakendecilik ve Ticaret AŞ (.....) Migros Ticaret AŞ (.....) Diğer (.....) Toplam 100,00 Kaynak: MİGROS’un Cevabi Yazısı Tablo 38- MİGROS’un Ciro Bilgileri Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: MİGROS’un Cevabi Yazısı I.1.2.5. ŞOK (68) ŞOK, 1995 yılında Türkiye’de kurulmuştur. Ağırlıklı olarak gıda perakendeciliği alanında faaliyet göstermektedir. ŞOK’un Türkiye genelinde yaklaşık 8.000 adet mağazası bulunmaktadır.24 Teşebbüsün hissedarlık yapısı ve ciro bilgileri aşağıda yer almaktadır. Tablo 39- ŞOK’un Hissedarlık Yapısı Adı-Soyadı/Ticaret Unvanı Hisse Oranı (%) Turkish RetailInvestments B.V. (.....) Gözde Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı AŞ (.....) European Bank For Reconstruction And Development (.....) Diğer (.....) Toplam 100,00 Kaynak: ŞOK’un Cevabi Yazısı Tablo 40- ŞOK’un Ciro Bilgileri 20 Kurulun 18.04.2018 tarihli ve 18-11/204-95 sayılı kararı. 21 Kurulun 04.05.2021 tarihli ve 21-25/307-140 sayılı kararı. 22 Kurulun 01.07.2021 tarih ve 21-33/430-215 sayılı kararı. 23 2022 yılı itibarıyla. 24 2022 yılı itibarıyla.
22-55/863-357 21/377 Yıl Ciro (TL) 2020 (.....) 2021 (.....) Kaynak: ŞOK’un Cevabi Yazısı I.2. İlgili Pazar25 I.2.1. Sektör Hakkında Bilgi I.2.1.1. Perakende Pazarı Hakkında Bilgi (69) Hızlı tüketim malları (HTM) perakendeciliği, raf devir hızları yüksek, stok süresi kısa olan ve sürekli tüketilen gıda, içecek, kişisel bakım ürünleri, kozmetik ve temizlik ürünleri gibi ürünlerin son kullanıcılara satışı hizmetidir. Büyük ölçekli HTM perakende mağazalarının bir kısmında aynı zamanda mobilya, elektronik gibi dayanıklı tüketim malları ve tekstil, cam gibi çeşitli ürünlerin satışı da yapılıyor olmakla birlikte, bu sektörün cirosunun çok büyük bir bölümü HTM satışından elde edilmektedir. Dolayısıyla tüketici gözünde bu mağazaların asıl işlevi HTM satışıdır. HTM perakendeciliğinin temel aktörlerini hipermarketler, süpermarketler, orta ölçekli marketler, marketler, bakkallar, büfeler, ihtisas mağazaları (kasap, manav, kuruyemişçi gibi) olarak sıralamak mümkündür. (70) HTM perakendeciliği pazarının gelişimine ilişkin veriler aşağıdaki tablolarda gösterilmektedir. Tablo 41’de ciro ve mağaza sayısı bazında geleneksel26 ve organize27 perakende kanalın büyüklüğü ile toplam HTM perakendeciliği pazarının büyüklüğüne yer verilmiştir. Tablodan görüleceği üzere, ilgili dönemde hem geleneksel hem de organize perakende kanalı ciro bazında büyüyerek toplam HTM perakendeciliği pazarının gelişimine katkı sağlamaktadır. Öte yandan, mağaza sayısı bazında ise geleneksel kanal küçülürken organize kanalda yer alan mağaza sayısında yaşanan artışın bu düşüşü de kapatarak HTM perakendeciliği pazarının mağaza sayısı bazında da büyümesini sağladığı görülmektedir. Tablo 41- 2018 - 2020 Dönemine Ait Yıllık Bazda HTM Perakendeciliği Pazarının Büyüklüğü (Ciro ve Mağaza Sayısı Bazında) Ciro (TL) 2018 2019 2020 Toplam HTM Perakendeciliği 166.269.666.795 194.945.570.771 246.078.938.000 Geleneksel Perakende Kanalı 91.273.012.599 103.417.692.151 114.305.528.000 Organize Perakende Kanalı 74.996.654.195 91.527.878.620 131.773.410.000 Mağaza Sayısı 2018 2019 2020 Toplam HTM Perakendeciliği 223.173 225.358 227.207 Geleneksel Perakende Kanalı 192.533 192.452 191.454 Organize Perakende Kanalı 30.640 32.906 35.753 Kaynak: Nielsen Aşağıdaki tabloda ise 2018 – 2020 dönemine ait yıllık bazda geleneksel ve organize perakende kanalının toplam HTM perakendeciliği pazarındaki payları gösterilmektedir. 25 Bu bölümün hazırlanmasında Rekabet Kurumu tarafından 05.02.2021 tarihinde yayımlanan Türkiye HTM Perakendeciliği Sektör İncelemesi Ön Raporu’ndan faydalanılmıştır. 26 Geleneksel kanal; bakkalları, benzin istasyonlarını, kuruyemişçileri, büfeleri, eczaneleri ve parfümerileri kapsamaktadır. 27 Organize kanal; süpermarketleri, hipermarketleri ve indirim marketleri kapsamaktadır.
22-55/863-357 22/377 Son üç yılda organize kanalın payının gerek ciro, gerekse mağaza sayısı bazında arttığı dikkat çekmektedir. Tablo 42- 2018 - 2020 Dönemine Ait Yıllık Bazda HTM Perakendeciliği Pazarında Organize ve Geleneksel Perakende Kanalının Payları (Ciro ve Mağaza Sayısı Bazında-%) Ciro (TL) 2018 2019 2020 Geleneksel Perakende Kanalı 54,9 53,0 46,5 Organize Perakende Kanalı 45,1 47,0 53,5 Toplam 100,0 100,0 100,0 Mağaza Sayısı 2018 2019 2020 Geleneksel Perakende Kanalı 86,3 85,4 84,3 Organize Perakende Kanalı 13,7 14,6 15,7 Toplam 100,0 100,0 100,0 Kaynak: Nielsen Tablo 43- 2018 - 2020 Dönemine Ait Yıllık Bazda HTM Perakendeciliği Pazarının Mağaza Satış Alanı Büyüklüğüne Göre Toplam Mağaza Sayısı Mağaza Sayısı 2018 2019 2020 Organize Kanal Hipermarket (m2≥2500) 234 224 224 Süpermarket (100022-55/863-357 23/377 üstünlüğünü korumakta ancak organize kanalın sahip olduğu toplam mağaza sayısının oranı istikrarlı biçimde artmaktadır. (72) Aşağıda yer alan tablolarda toplam perakende pazarı ile organize perakende pazarında yer alan soruşturma tarafı perakendecilerin büyüklüğü ayrı ayrı gösterilmiştir. Genelden özele gidilerek önce geleneksel ve organize dâhil toplam pazarın büyüklüğü ve yoğunlaşma oranları verilecektir. Tablo 45– 2020 Yılları Arasında Soruşturma Tarafı Perakendecilerin Türkiye HTM Perakende Pazar Payları Gelişimi ve Pazarın Yoğunlaşma Oranları (%) Toplam Perakende Pazarı Teşebbüs 2018 2019 2020 BİM (.....) (.....) (.....) A101 (.....) (.....) (.....) MİGROS (.....) (.....) (.....) ŞOK (.....) (.....) (.....) CARREFOURSA (.....) (.....) (.....) Diğer 63,7 62,5 58,7 CR3 29,6 30,8 34,3 CR4 34,8 36,0 40,0 Kaynak: Ipsos (73) Pazarın son üç yıllık seyrine bakıldığında BİM’in açık ara pazar lideri olduğu görülmektedir. A101 ise MİGROS ile arasındaki yaklaşık (.....) puanlık fark ile ikinci teşebbüs konumundadır. Pazarın yoğunlaşma seviyesine bakıldığında ise 2020 yılı itibarıyla soruşturma tarafı beş teşebbüsün yoğunlaşma oranları pazarın %40’ını geçmiştir. Teşebbüslerin sadece HTM organize perakende kanalındaki paylarına ise aşağıdaki tabloda yer verilmiştir. Tablo 46- 2018 – 2020 Yılları Arasında Soruşturma Tarafı Perakendecilerin Türkiye HTM Organize Perakende Pazar Payları Gelişimi ve Pazarın Yoğunlaşma Oranları (%) Organize Perakende Pazarı Teşebbüs 2018 2019 2020 BİM (.....) (.....) (.....) A101 (.....) (.....) (.....) MİGROS (.....) (.....) (.....) ŞOK (.....) (.....) (.....) CARREFOURSA (.....) (.....) (.....) Diğer 24,6 22,9 19,7 CR3 61,6 63,3 66,7 CR4 72,3 74,0 77,7 Kaynak: Ipsos (74) Teşebbüslerin pazar paylarına ve pazardaki yoğunlaşma oranlarına HTM organize perakende pazarı özelinde bakıldığında BİM’in pazar liderliği daha belirgin bir şekilde ortaya çıkmaktadır. BİM, en yakın rakibinin yaklaşık (.....) puan üzerinde paya sahiptir. A101 ve ŞOK’un pazar paylarını yıllar itibarıyla artırdıkları görülürken ilgili tabloda MİGROS’un ve daha belirgin bir şekilde CARREFOURSA’nın pazar payı kaybı yaşadığı görülmektedir. Öte yandan, soruşturma tarafı perakendeci teşebbüslerin toplam pazar payında 2018-2020 yılları arasında istikrarlı bir artış yaşanmış ve beş teşebbüsün
22-55/863-357 24/377 organize perakende pazarındaki toplam pazar payı 2020 yılında %80 seviyesine ulaşmıştır. (75) Pazarda, son yıllarda önemli derecede büyüme performansı gösteren soruşturma tarafı perakendecilerin yakalamış oldukları bu performansın detaylarına bakılmasının pazarın mevcut durumu açısından önemli olduğu değerlendirilmektedir. Tablo 47- Teşebbüslerin Yıllar İtibarıyla Mağaza Sayıları 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 A101 (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) BİM (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) CARREFOURSA (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) MİGROS (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) ŞOK (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Bilgiler (76) Tabloya bakıldığında, özellikle indirim marketlerinin mağaza sayılarındaki artışlar dikkat çekerken MİGROS ve CARREFOURSA gibi ulusal zincir marketlerin de mağaza sayılarını artırmaya devam ettiği görülmektedir. Bununla birlikte indirim marketlerinin mağaza sayılarındaki artış pazarın geri kalanından önemli derecede ayrışmaktadır. Mağaza sayıları artan MİGROS ve CARREFOURSA gibi marketler yapmış oldukları yeni mağaza yatırımlarının yanında gerçekleştirmiş oldukları birleşme/devralma işlemleri ile pazarda bir büyüme göstermişlerdir. Buna karşılık pazarın büyümesinde öncü role sahip olan indirim marketleri ise önemli bir birleşme/devralma işlemine girmeden çok büyük oranda yeni mağaza yatırımları ile söz konusu büyüme rakamlarını elde etmiştir. Bu durumun ise indirim marketlerinin pazardaki konumunu ve gücünü göstermesi açısından son derece önemli olduğu değerlendirilmektedir. I.2.1.2. HTM Tedarik Pazarları Hakkında Bilgi (77) Yukarıda açıklandığı üzere organize HTM perakendeciliği, üretici/tedarikçiler tarafından sağlanan, ağırlıklı olarak gıda ve temizlik/hijyen ana kategorilerinde yer alan ürünlerin nihai tüketicilere çeşitli yollarla ulaştırılmasını sağlayan bir sektördür. Organize HTM perakendeciliğinin ana unsuru perakende hizmetleri ve bu hizmetleri sağlayan perakende zincirleridir. (78) Bununla birlikte, perakendeciler ile satışa sundukları ürünleri tedarik ettikleri üreticiler/tedarikçiler arasında ortaya çıkan dikey ilişki pazarın tedarik ayağını oluşturmaktadır. Ülkemizde HTM tedarik pazarında, geniş ürün yelpazesine sahip uluslararası teşebbüslerin yanı sıra yerel, nispeten daha sınırlı üretim yelpazesine sahip olan teşebbüsler de bulunmaktadır. (79) Uluslararası üretici/tedarikçi teşebbüsler üretimlerini genellikle Türkiye sınırları içerisinde yapmakla beraber nihai ürünlerini bağlı bulundukları ana teşebbüslerden doğrudan ithal ederek de tedarik edebilmektedirler. Diğer yandan yerel üretici/tedarikçiler ise hem üretici markalı ürünlerin hem de özel markalı ürünlerin (private label) perakendecilere sağlanması alanında faaliyet göstermektedirler. (80) Üretici/tedarikçilerin alternatif ürünlerin üretimine geçişinin sınırlı olması ve perakende noktalarında satılan ürünlerin tamamını üretememelerinin doğal bir sonucu olarak sektörde tek bir tedarik pazarından bahsedilememektedir. Bu kapsamda tedarik pazarları, tedarik edilen ürün grupları açısından gıda ve temizlik/hijyen olarak iki ana grup altında kategorize edilmektedir. (81) Gıda ana kategorisi altında içecek (gazlı içecek, gazsız içecek, çay, kahve, su, maden suyu vb.), süt ürünleri ve kahvaltılıklar (süt, peynir, yoğurt, tereyağ, margarin, yumurta,
22-55/863-357 25/377 zeytin vb.), atıştırmalık ve şekerlemeler (bisküvi, kek, çikolata kaplama, çikolata, krem çikolata, sakız, çerez, kuru meyve ve kuruyemiş), yağ (ayçiçek yağı, zeytinyağ vb.), unlu mamuller (makarna, un, paketli ekmek çeşitleri) et ve et ürünleri gibi alt kategoriler bulunmaktadır. (82) Diğer yandan temizlik/hijyen ana kategorisi temelde kişisel bakım ve temizlik kategorileri olarak ikiye ayrılmaktadır. Kişisel bakım kategorisi de kendi içerisinde saç bakım (şampuan, saç kremi, saç köpüğü, saç spreyi, saç jölesi, saç boyası vb.), ağız bakım (diş fırçası, diş macunu, ağız bakım suyu vb.), vücut bakım (banyo köpüğü, sabun, duş jeli, kolonya, deodorant, parfüm vb.), tıraş bakım (tıraş köpüğü, tıraş kremi, tıraş bıçağı, tıraş makineleri vb.) ve kağıt ürünleri (bebek bezi, bebek mendilleri, temizlik kağıtları, hijyenik ped vb.) olarak; temizlik kategorisi ise kendi içerisinde bulaşık deterjanı, çamaşır deterjanı, ev temizleyici, çamaşır suyu ve diğer temizlik (yağ çözücü, streç film, alüminyum folyo, çöp poşeti, pişirme kağıdı, oda kokusu, çamaşır yumuşatıcısı, halı şampuanı vb.) olarak ayrışmaktadır. (83) Soruşturma tarafı üretici/tedarikçi teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri alt kategorilerin gösterildiği tabloya aşağıda yer verilmiştir. Tablo 48- Soruşturma Tarafı Üretici/Tedarikçilerin Faaliyet Gösterdikleri Alt Kategoriler KATEGORİ TEŞEBBÜS İçecek BEYPAZARI, CCSD, DOĞANAY, PEPSİ, REDBULL Süt Ürünleri ve Kahvaltılıklar DÜZEY, HORİZON, PASİFİK Atıştırmalık ve Şekerlemeler DÜZEY, ETİ, FRİTOLAY, HARİBO, HORİZON, KENT, PASİFİK, ŞÖLEN Unlu Mamuller DÜZEY, UNMAŞ Et ve Et Ürünleri DÜZEY Ağız Bakım GSK Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Cevabi Yazılar I.2.2. İlgili Ürün Pazarı (84) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da (İlgili Pazar Kılavuzu) ilgili ürün pazarı, tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal ve hizmetlerden oluşan pazar olarak tanımlanmaktadır. Dosya kapsamında gıda ürünleri ve ağız bakım ürünlerinin perakende satışı ile üretimini/tedarikini gerçekleştiren teşebbüsler hakkında inceleme yapılmıştır. Alternatif ilgili ürün pazarları, “gıda ürünlerinin perakende satışı”, “gıda ürünlerinin üretimi/tedariki”, “temizlik/hijyen ürünlerinin perakende satışı” ve “temizlik/hijyen bakım ürünlerinin üretimi/tedariki” olarak belirlenebileceği gibi yukarıda sayılan her bir alt kategori bakımından perakende ve üretim/tedarik seviyelerinde de belirlenebilecektir (85) Bununla birlikte, İlgili Pazar Kılavuzu’nun 20. paragrafında yer alan “İnceleme konusu işlem gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir” ifadesinden yola çıkılarak, ulaşılan sonucu değiştirmeyeceği için herhangi bir ilgili ürün pazarı tanımlaması yapılmamıştır. I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar (86) Coğrafi pazar, teşebbüslerin mal ve hizmetlerinin arz ve talebi konusunda faaliyet gösterdikleri, rekabet koşullarının yeterli derecede homojen ve özellikle rekabet koşulları komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olduğu için bu bölgelerden kolayca ayrılabilen bölgelerdir. Soruşturma taraflarından perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin tamamı ulusal çapta faaliyeti bulunan zincir perakende satış noktalarıdır.
22-55/863-357 26/377 (87) Soruşturma taraflarından üretim/tedarik seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüsler ise Türkiye’nin hemen her bölgesindeki perakendecilere ürün tedariki gerçekleştirmektedir. (88) Bununla birlikte, İlgili Pazar Kılavuzu’nun 20. paragrafında yer alan açıklama kapsamında ilgili coğrafi pazar yukarıda dile getirilen alternatif tanımlar çerçevesinde değerlendirilmiş olup ulaşılan sonucu değiştirmeyeceğinden ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır. I.3. Soruşturma Kapsamında Yapılan İnceleme, Tespit ve Değerlendirmeler I.3.1. Soruşturma Tarafı Teşebbüsler Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirmeleri30 (89) Dosya kapsamında elde edilen, üretici/tedarikçi konumundaki teşebbüslerin ve perakendecilerin topla dağıt tipi kartele taraf olduklarına ve üretici/tedarikçi konumundaki teşebbüsler tarafından yeniden satıcıların satış fiyatlarına müdahale edildiğine işaret eden belgelere ve bu belgelere yönelik değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir. Bu değerlendirmeler üretici/tedarikçi teşebbüslerin her biri bakımından ayrı ayrı sunulmuştur. Belgeler aynı zamanda soruşturma tarafı perakendeciler bakımından yapılacak değerlendirmelere de esas teşkil etmektedir. Tekrardan kaçınmak amacıyla perakendeciler için bu bölümde ayrı başlıklara gerek görülmemiştir. I.3.1.1. BEYPAZARI’nda Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirme I.3.1.1.1. Elde Edilen Belgeler (90) BEYPAZARI’nda yapılan yerinde incelemelerde elde edilen, 28.11.2017 tarihinde BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (.....) (N.E.) ile A101 Satın Alma Müdürü (.....) (E.A.) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/BP/1) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: N.E. 28.11.2017 (10:37): (.....) bey günaydın telefonla ulaşamıyorum daha öncede bildirdiğimiz gibi 1/1/2018 den itibaren yeni fiatlarımızla hizmet veriyor olacağız bilgilerinize. E.A. 28.11.2017 (10:44): öyle olmaz piyasaya bakıcaz N.E. 28.11.2017 (12:15): Rakip firma31 şimdilik 2.75 yaptı.Yılbaşında 3 civarı olacakmış. Selamlar E.A. 28.11.2017 (12:21): raf değişti mi N.E. 28.11.2017 (12:32): Evet değişti baktırabilirsiniz (91) BEYPAZARI’nda yapılan yerinde incelemede elde edilen, 27.08.2018-25.09.2018 tarihleri arasında BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (.....) (N.E.) ile A101 Satın Alma Müdürü (.....) (E.A.) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/BP/2) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: E.A. 27.08.2018 (10:34): (.....) bey sistemimiz belli piyasa fiyatı değişince destek vereceğiz merak etmeyin N.E. 19.09.2018 (10:34): (.....) bey merhaba ,yeni fiatlarımızın onaylanmasını ivedilikle rica ediyorum.İnanın dayanacak gücümüz kalmadı.Zaten bugün Bim le nihayi noktayı koyacağız.Bilginize!!! 30 E-posta ve Whatsapp yazışmalarındaki ifadeler, belgelerin aslına sadık kalmak amacıyla herhangi bir düzeltme yapılmaksızın aynı şekliyle alınmıştır. 31 BEYPAZARI belgelerinde geçen “Rakip firma” ifadesi ile kastedilenin BİM olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 27/377 N.E. 20.09.2018 (10:27): Günaydın (.....) bey Bim fiatlarını bugün itibari ile yeni liste fiatlarımızdan sevk etmeye başladık.Bu nedenle sizdende olur onayınızı alarak yeni fiatlarımızla sevkiyatlara devam edelim isterseniz. E.A. 20.09.2018 (11:38): Raf geçişi olmadığı için size yüzde on geçiş yapalım olur mu N.E. 20.09.2018 (11:50): Mümkün değil bugün yarin raf fiati değişecektir. Sizlerden de anlayış rica ediyorum.Selamlar E.A. 20.09.2018 (12:05): Yarın konuşalım o zaman N.E. 20.09.2018 (13:39): Ok N.E. 21.09.2018 (14:40): Zaten 3 kuruşa çalışıyoruz (.....) bey lütfen bizi üzmeyiniz E.A. 21.09.2018 (15:01): Bak zaten zarar edeceğiz bu önemli N.E. 21.09.2018 (15:02): Raf fiatı yükselecek bugün yarin E.A. 21.09.2018 (15:27): Yüzde onu geçmiycekler E.A. 21.09.2018 (15:28): Ekşi yazıcak N.E. 21.09.2018 (15:29): Kabul edemeyiz bekliyelim. N.E. 24.09.2018 (11:21): (.....) bey günaydın hayırlı haftalar diliyorum.Rakip firmaya 20/09/18 tarihi itibari ile yeni fiatlarımızdan sevkiyat yapıyoruz.Sizede bugün itibari ile yeni fiattan gönderebileceğiz.Lütfen kararınızı acilen bildirmenizi önemle rica ediyorum.Çünki dayanacak gücümüz kalmadı.Hep zarar hep zarar ediyoruz.Yeni fiatları zaten size bildirmiştik.Selamlar N.E. 25.09.2018 (10:17): Günaydın (.....) bey lütfen kararınızı bildirirmisiniz.Çok sıkışık durumdayız.Sabah telefon ile aradım ancak ulaşamadım. Cevabınızı bekliyorum. Selamlar N.E. 25.09.2018 (13:10): (.....) bey ne yapacağız? Üretime devam ettireyim mi bekleteyim mi? N.E. 25.09.2018 (13:32): Çünkü bu 20 li ürünü Türkiyede sadece size üretiyoruz.Bilginize E.A. 25.09.2018 (15:13): Üretimi kesmeyin Koltuğu kaptırırsınız N.E. 25.09.2018 (15:20): Canın sağolsun N.E. 25.09.2018 (18:02): (.....) bey iyi akşamlar sizden herhangi bir cevap alamıyoruz sessiz kalmayı tercih ediyorsunuz. Tarafınıza istemiş olduğunuz rakibin teyit yazısını bile gönderdim. Üretici olarak bizler çok kar marjı ile çalışmadığımızı biliyorsunuz.Lütfen bize tamam veya hayır diye bir şey söyleyiniz.Selamlar E.A. 25.09.2018 (18:53): Yarın öğlene kadar geri bildirinde bulunurum (92) BEYPAZARI’nda yapılan yerinde incelemede elde edilen, 08.11.2018-12.11.2018 tarihleri arasında BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (.....) (N.E.) ile A101 Satın Alma Müdürü (.....) (E.A.) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/BP/3) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
22-55/863-357 28/377 N.E. 08.11.2018 (18:16): (.....) bey iyi akşamlar raf fiyatları konusunda aramıştım dönüş yaparsanız sevinirim teşekkür ederim N.E. 08.11.2018 (19:35): (.....) bey altılı pakette 25 kuruşluk fiyat artırarak lütfen hem bizleri hem bayilerimizi hem rakip firmaları kurtarın çok rica ediyorum .Sizden bir gün sonra rakip firmada fiyatını arttıracak söz veriyorum.Bu şekilde çok kan kaybediyoruz.Türkiyedeki tüm bayilerimiz bu fiattan rahatsızlar.Desteğinize ihtiyacımız var.Lütfen yardımcı olun. E.A. 12.11.2018 (13:53): Birşey yapamam önce onlar geçmeli Aynı konu ile ilgili farklı bir firmada gündem oldu bir aydır uğraşıyor fakat geçiş yapılmadı (93) BEYPAZARI’nda yapılan yerinde incelemede elde edilen, 08.11.2018-12.11.2018 tarihleri arasında BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (.....) (N.E.) ile BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....) (M.G.) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/BP/4) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: N.E. 08.11.2018 (16:04): (.....) bey merhaba kolay gelsin raf fiyatlarında değişikliğe gidildi mi acaba N.E. 12.11.2018 (10:32): (İletildi)(.....) bey altılı pakette 25 kuruşluk fiyat artırarak lütfen hem bizleri hem bayilerimizi hem rakip firmaları kurtarın çok rica ediyorum .Sizden bir gün sonra rakip firmada fiyatını arttıracak söz veriyorum.Bu şekilde çok kan kaybediyoruz.Türkiyedeki tüm bayilerimiz bu fiattan rahatsızlar.Desteğinize ihtiyacımız var.Lütfen yardımcı olun.32 N.E. 12.11.2018 (10:33): A 101 e yazdığım yazı N.E. 12.11.2018 (14:02): (İletildi) Birşey yapamam önce onlar geçmeli (İletildi) Aynı konu ile ilgili farklı bir firmada gündem oldu bir aydır uğraşıyor fakat geçiş yapılmadı33 (94) BEYPAZARI’nda yapılan yerinde incelemede elde edilen, 03.01.2019-17.01.2019 tarihleri arasında BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (.....) (N.E.) ile A101 Satın Alma Müdürü (.....) (E.A.) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/BP/5) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: N.E. 03.01.2019 (16:04): (.....) bey merhaba yeni yılınız kutlu olsun telefonla ulaşamadım sizden ricamız şişe fabrikaları % 15 ile 18 aradında fiyatlarını artırmışlar bu sebeple sizde hiç olmazsa raf fiatlarınızı lütfen 3.95 yapabilirseniz çok rahatlayacağız teşekkürler. N.E. 07.01.2019 (18:45): (.....) bey iyi akşamlar raf fiyatları ile ilgili desteğinizi bir an önce bize bildirmenizi önemle rica ediyorum. N.E. 17.01.2019 (14:49): Yeni liste fiatımızı incelemenize sunar hayırlı işler dilerim. [01.02.2019 tarihi itibarıyla uygulanacak liste fiyatları paylaşılmıştır] E.A. 17.01.2019 (15:04): (.....) Bey kolay gelsin 32 08.11.2018 tarihinde BEYPAZARI tarafından A101’e gönderilen mesajdır. 33 12.11.2018 tarihinde A101 tarafından BEYPAZARI’na gönderilen mesajdır.
22-55/863-357 29/377 Biz raf fiyatını önden geçeriz 4.25 yaparız fakat alış fiyatını mevcut koşullarda devam ederiz. 4.25 raf fiyatında artış olduğunda (bu geçişte öncelik bim de olmak kaydı ile) raf fiyatı 4.25 'ten yukarı çıktığında istemiş olduğunuz alış fiyatını değerlendiririm N.E. 17.01.2019 (15:26): (.....) bey merhaba yeni fiatımız Şubatla birlikte devreye girecek olup ona göre 4.25 olmasını rica ettik.Kaldıki 4.25 üstü bir rakam şuan için makul değil.Ama siz şubata kadar şimdiki fiat ve şartlarla ürün alacaksınız zaten.Raf geçiş gününüzü bildirseniz bir gün sonra tüm rakiplerde yeni fiata geçecekler.Bilgilerinize.Ayrıca tarafınızdan bize kestirmiş olduğunuz fiat farkı faturalarında 110.000 tl gibi fazla kestirmişsiniz.Az sonra tarafınıza bununla ilgili detay maili göndereceğim.Selamlar E.A. 17.01.2019 (15:32): Ok ozaman rakip geçsin fiyatını Bizde bakalım N.E. 17.01.2019 (16:14): (.....) bey mailinize iskonto farkıyla ilgili tarafınızdan fazladan kesilen fatura detaylarını gönderdim.Nasıl ilerleyeceğimiz hakkında bilgi lütfen.Onaylamanız halinde tarafınıza iade fatura kesilecektir.Selamlar N.E. 17.01.2019 (17:05): Ben konuştuğumuz gibi iskonto uygulattım ancak siz fazla kestirmişsiniz.Bunu yüklenemeyiz.Selamlar N.E. 17.01.2019 (17:08): Zararına satış yapıyorsanız lütfen raf fiatınızı yükseltinizki hepimiz rahatlıyalım.Selamlar E.A. 17.01.2019 (20:45): Rafı önden geçersek aradaki farkı biz alırız 30 kuruş bize kalsın marj yapalım sizin talep ettiğiniz geçişi tekrar raf geçtiğinde geçelim 4.25 'ten 4.50 geçtiğimizde bu 4.25 e ben geçiym 4.50 ye bim önce geçsin (95) BEYPAZARI’nda yapılan yerinde incelemede elde edilen, 07.02.2019-11.02.2019 tarihleri arasında BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (.....) (N.E.) ile BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....) (M.G.) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/BP/6) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: N.E. 07.02.2019 (09:30): (.....) bey günaydın rakip firma bugün itibariyle 4:25 yaptı fiyatına bilginiz olsun N.E. 07.02.2019 (15:16): (.....) bey merhaba sizin sözünüze istinaden rakip firmada bu sabah itibariyle 4:25 yaptırdım sizden de ricam yarın sabah itibariyle 4:25 yapmanız dır aksi taktirde bu fiyatları bir daha bu mertebeye çekemiyceğiz bilgilerinize önemle rica ediyorum teşekkür ediyorum.Sizlerede 18/2/19 a kadar şimdiki fiyatlardan sevkiyat yapmaya devam edeceğiz. M.G. 07.02.2019 (17:10): (.....) bey merhaba, telefondaki görüşmemiz üzerine tekrar etmek isterim 4,25 şeklinde bir fiyat sözümüz olmamıştır konuyu yarın kendi içimizde değerlendireceğiz
22-55/863-357 30/377 size bilgiyi vereceğim Selamlar N.E. 07.02.2019 (17:13): [18.02.2019 tarihi itibarıyla uygulanacak liste fiyatları paylaşılmıştır] N.E. 08.02.2019 (10:31): (.....) bey günaydın hayırlı cumalar sizden çok ivedi cevabınızı bekliyorum rakip firma zorluyor çünkü fiyatları aşağı çekeceğim diye N.E. 11.02.2019 (17:31): (.....) bey sizden ricam size özel geçiş günümüzü 1 Mart olarak güncelleyiniz çok teşekkürler (96) BEYPAZARI’nda yapılan yerinde incelemede elde edilen, 11.02.2019-30.04.2019 tarihleri arasında BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (.....) (N.E.) ile A101 Satın Alma Müdürü (.....) (E.A.) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/BP/7) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: N.E. 11.02.2019 (16:33): (.....) bey merhaba telefonla ulaşamadım mailinize seçim sonrasına kadar geçerli olan yeni bir fiyat teklifi gönderdim geçiş tarihini 12/02/19 olarak bildirirseniz aynı gün rakip firmada geçiş yapacak inceleyip dönmeniz dileğiyle teşekkürler. N.E. 12.02.2019 (11:00): [BİM’de Beypazarı 6*200 ml maden suyu ürününün 3,75 TL’ye satıldığını gösteren görsel paylaşılmıştır] (.....) bey günaydın rakip bugün yeni fiyata geçti Ayrıca dün size göndermiş olduğum yeni fiyat listemizi onaylayıp bize gönderir misiniz lütfen E.A. 12.02.2019 (11:51): 4.25 olmadan alış geçemem N.E. 11.03.2019 (09:24): (.....) bey günaydın 11 Şubat’ta tarafınıza atmış olduğumuz maildeki yeni fiyat listemizi bir ay sonra yani bugün izniniz olursa geçmek istiyoruz bu liste fiyatından da size özel %1 iskontonuz olacaktır. onay vermenizi önemle rica ediyorum çünki seçim sonrasında daha farklı fiyatlarla karşınızda olabileceğimizi düşünüyoruz sevgiler saygılar E.A. 11.03.2019 (09:41): RAKİP RAF FİYATINI GEÇMEDEN BİR ŞEY YAPAMAM N.E. 11.03.2019 (09:45): Biz rakipin alış fiatını zaten yükseltmiştik.Sizden de aynı desteği bekliyoruz, kıymayın bizlere ayakta kalmamıza izin verin lütfen.İnsafınıza sığınıyorum. E.A. 11.03.2019 (09:50): (.....) Bey bu mümkün değil maalesef. Kendi marjımızdan çok fazla yedik son dönemde. Rakip geçer GEÇTİĞİ ORANDA geçeriz. N.E. 26.04.2019 (09:11): (.....) bey günaydın hayırlı cumalar rakip Salı sabahı 4:25’ten raf fiyatını düzenliyor sizden de ricam aynı gün Salı günü raf fiyatınızı 4:25 yapmanızdır kesin söz aldım endişe edecek bir durum yok.Onaylıyorsanız rakibe tamam diyeceğim. N.E. 26.04.2019 (12:18): Birlikte geçmenizi hem rakip hem de bizler çok istiyoruz.Çünki sizin adınıza söz verdim.Lütfen sözümüz yere düşmesin.30/4/2019 salı sabahı lütfen 4.25 den uygulamaya geçelim.Aksilik olursa her türlü cezaya razıyım.Şimdiden teşekkürler.
22-55/863-357 31/377 E.A. 30.04.2019 (10:51): [BİM’de Beypazarı 6*200 ml maden suyu ürününün 3,75 TL’ye satıldığını gösteren görsel paylaşılmıştır] N.E. 30.04.2019 (10:59): (.....) bey biliyorum aradım rakibi çok özür diledi şokların da geçmesini beklediği için yarın birlikte geçeceklerini teyid etti bilginiz olsun (97) BEYPAZARI’nda yapılan yerinde incelemede elde edilen, 27.04.2019-01.05.2019 tarihleri arasında BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (.....) (N.E.) ile BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....) (M.G.) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/ BP/8) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: N.E. 27.04.2019 (16:16): (.....) bey merhaba konuştuğumuz gibi rakip de salı günü raf fiyatını yükseltiyor sizin ile birlikte lütfen bir aksilik olmasın söz verdim sözümüz yere düşmesin.Selamlar.Cevap lütfen N.E. 29.04.2019 (09:20): (.....) bey günaydın iyi haftalar yarın sabah itibari ile raf fiyatlarımız değişiyor değil mi rakip dahil N.E. 30.04.2019 (18:07): (.....) bey raf fiyatı geçişi ile ilgili bilgi var mı M.G. 01.05.2019 (13:23): Merhaba (.....) bey fiyat geçişini yaptık cuma gününe yansıyacak N.E. 01.05.2019 (14:26): Yaktınız beni I.3.1.1.2. BEYPAZARI Hakkında Topla Dağıt Karteline Yönelik Değerlendirme (98) Belge-723/BP/1’den BEYPAZARI tarafından A101’e rakip perakendecinin (BİM) ileriye dönük fiyatının iletildiği anlaşılmaktadır. A101 ve BİM tarafından gönderilen verilere göre, ilgili tarihlerde BEYPAZARI ürünlerine ilişkin olarak söz konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir: Tablo 49- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dâhil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat BEYPAZARI Maden Suyu 6x200 ml A101 29.11.2017 2,60 2,75 BEYPAZARI Maden Suyu 6x200 ml BİM 28.11.2017 2,60 2,75 Kaynak: Cevabi Yazılar (99) Yukarıdaki tabloda yer alan fiyat hareketlerinin incelenmesinden; BİM’in 28.11.2017 tarihinde, A101’in ise 29.11.2017 tarihinde fiyatlarını 2,60 TL’den 2,75 TL’ye yükselttikleri tespit edilmiştir. (100) 27.08.2018-25.09.2018 tarihleri arasında BEYPAZARI ile A101 arasında yapılan yazışmalar (Belge-723/BP/2) incelendiğinde, belgede yer alan “Rakip firmaya 20/09/18 tarihi itibari ile yeni fiatlarımızdan sevkiyat yapıyoruz.” ifadesinden BEYPAZARI tarafından A101’e BİM’in mevcut maliyeti hakkında bilgi verildiği, “Tarafınıza istemiş olduğunuz rakibin teyit yazısını bile gönderdim” ifadesinden ise BEYPAZARI tarafından A101’e BİM’in ileriye dönük rekabete hassas bilgilerinin yer aldığı düşünülen teyit yazısının iletildiği anlaşılmaktadır. (101) 08.11.2018-12.11.2018 tarihleri arasında BEYPAZARI ile A101 ve aynı tarihler arasında BEYPAZARI ile arasında yapılan yazışmalar (Belge-723/BP/3 ve Belge-723/BP/4) bir arada değerlendirildiğinde, BEYPAZARI tarafından A101’in ve BİM’in fiyat artışlarının organize edildiği ve bu durumdan söz konusu perakendecilerin haberdar olduğu anlaşılmaktadır. BEYPAZARI’nın A101 ile arasındaki yazışmayı BİM’e iletmesi ve aynı yazışmada geçen “Sizden bir gün sonra rakip firmada fiyatını arttıracak söz veriyorum.”
22-55/863-357 32/377 ifadesi, BEYPAZARI aracılığıyla söz konusu perakendeciler arasında rekabete hassas bilgilerin dolaylı değişimini açıkça ortaya koymaktadır. (102) 03.01.2019-17.01.2019 tarihleri arasında BEYPAZARI ile A101 ve 07.02.2019-11.02.2019 tarihleri arasında BEYPAZARI ile BİM arasında yapılan yazışmalar (Belge-723/BP/5-Belge-723/BP/6) birlikte değerlendirildiğinde, BEYPAZARI’nın A101 ve BİM ile ürünlerin raf ve alış fiyatları hakkında ayrı ayrı görüşmeler yaptığı anlaşılmaktadır. BEYPAZARI’nın bu görüşmeler sırasında, söz konusu perakendecilere birbirlerinin ileriye dönük fiyatları gibi rekabete hassas bilgilerini aktardığı, perakendecilerin ise bu bilgi aktarımından haberdar olduğu görülmektedir. 03.01.2019-17.01.2019 tarihleri arasındaki yazışmalarda (Belge-723/BP/5) geçen ”Raf geçiş gününüzü bildirseniz bir gün sonra tüm rakiplerde yeni fiata geçecekler.”, “4.25 'ten 4.50 geçtiğimizde bu 4.25 e ben geçiym 4.50 ye bim önce geçsin” ve 07.02.2019-11.02.2019 tarihleri arasındaki yazışmalarda (Belge-723/BP/6) geçen “sizin sözünüze istinaden rakip firmada bu sabah itibariyle 4:25 yaptırdım sizden de ricam yarın sabah itibariyle 4:25 yapmanız dır aksi taktirde bu fiyatları bir daha bu mertebeye çekemiyceğiz” ifadeleri BEYPAZARI’nın fiyat artışlarını koordine ettiğini açıkça ortaya koymaktadır. (103) 11.02.2019-30.04.2019 tarihleri arasında BEYPAZARI ile A101 (Belge-723/BP/7) ve 07.02.2019-11.02.2019 tarihleri arasında BEYPAZARI ile BİM arasında yapılan yazışmalar (Belge-723/BP/6) birlikte değerlendirildiğinde, sözü edilen birinci belgede geçen “aynı gün rakip firmada geçiş yapacak”, “rakip Salı sabahı 4:25’ten raf fiyatını düzenliyor sizden de ricam aynı gün Salı günü raf fiyatınızı 4:25 yapmanızdır kesin söz aldım endişe edecek bir durum yok. Onaylıyorsanız rakibe tamam diyeceğim”, “Birlikte geçmenizi hem rakip hem de bizler çok istiyoruz” ve ikinci belgedeki “sizin sözünüze istinaden rakip firmada bu sabah itibariyle 4:25 yaptırdım sizden de ricam yarın sabah itibariyle 4:25 yapmanız dır aksi taktirde bu fiyatları bir daha bu mertebeye çekemiyceğiz” ifadelerinden, BEYPAZARI’nın A101 ve BİM arasında söz konusu perakendecilerin ileriye dönük fiyat artış tarihleri ve fiyatları gibi rekabete hassas bilgilerini dolaylı yoldan birbirleri ile paylaştığı, böylelikle anılan teşebbüslerin eş zamanlı olarak fiyat artışlarını organize ettiği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, A101’in ve BİM’in BEYPAZARI aracılığıyla kendilerine iletilen birbirlerine ilişkin rekabete hassas bilgileri kendi fiyatlama stratejilerinde kullandığı ve bu bilgilerin BEYPAZARI aracılığıyla birbirleriyle paylaşıldığından haberdar oldukları açıktır. Rakip perakendecideki fiyat artışlarının birkaç gün gecikmesi (bahse konu yazışma için üç gün) dahi rakibin tepkisine yol açmakta, bu husus perakendeci tarafından tedarikçiye iletilmektedir. Tedarikçi ise rakip perakendeciyi bu konuyla ilgili olarak uyarmaktadır. (104) A101 ve BİM tarafından gönderilen verilere göre, yukarıda yer alan konuşmalara ait dönemde BEYPAZARI ürünlerine ilişkin olarak söz konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat değişiklikleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir: Tablo 50- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dâhil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat BEYPAZARI Maden Suyu 6x200 ml A101 07.02.2019 3,25 4,25 A101 09.02.2019 4,25 3,25 BİM 12.02.2019 3,25 3,75 A101 13.02.2019 3,25 3,75 A101 30.04.2019 3,75 4,25 BİM 03.05.2019 3,75 4,25
22-55/863-357 33/377 (105) Yukarıdaki tabloda yer alan fiyatların incelenmesinden; öncelikle A101’in 07.02.2019 tarihinde ilgili ürünün fiyatını 3,25 TL’den 4,25 TL’ye yükselttiği, ancak BİM’in fiyatını yükseltmemesinden dolayı 09.02.2019 tarihinde ürünün fiyatını yeniden 3,25 TL’ye düşürdüğü görülmektedir. Bu durum, BEYPAZARI ile BİM arasında geçen 08.02.2019 tarihli konuşmaya “cevabınızı bekliyorum rakip firma zorluyor çünkü fiyatları aşağı çekeceğim diye” şeklinde yansımıştır. Akabinde BEYPAZARI ile A101 arasındaki 11.02.2019 tarihli konuşmadan A101’in fiyat artışını onaylaması halinde rakip firmanın da fiyat artışı yapacağı bilgisinin A101’e verildiği görülmektedir. Söz konusu tarihlerdeki fiyat hareketleri incelendiğinde yazışmada yer aldığı şekilde, BİM’in ilgili ürünün fiyatını 12.02.2019 tarihinde 3,25 TL’den 3,75 TL’ye yükselttiği tespit edilmiştir. A101’in ise fiyat artışını bir gün sonra gerçekleştirdiği görülmektedir. (106) Tabloya bakıldığında bir sonraki fiyat artışının 27.04.2019-01.05.2019 tarihleri arasındaki yazışmalarda (Belge-723/BP/8) yer aldığı şekilde; A101 tarafından 30.04.2019 (Salı), BİM tarafından ise 03.05.2019 (Cuma) tarihinde gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır34. (107) Belgeler bütüncül olarak ele alındığında BEYPAZARI tarafından A101 ve BİM arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat geçişlerinde koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve BEYPAZARI tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama stratejilerinde kullandıkları değerlendirilmektedir. I.3.1.2. CCSD Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerledirme I.3.1.2.1. CCSD Hakkındaki Topla Dağıt Karteline İlişkin Belgeler (108) CARREFOURSA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 23.09.2020 tarihinde “R100” isimli Whatsapp grubunda CARREFOURSA Satın Alma Uzmanı (.....) (S.Ç.) ile CARREFOURSA Satın Alma Kıdemli Uzmanı (.....) (N.B.) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde aşağıdaki yazışmalar (Belge-723/CC/1) yer almaktadır: N.B. 23.09.2020 (14:12): [Bulanıklıktan dolayı içeriği anlaşılamayan bir görsel paylaşılmıştır] (.....) bulari (.....)35 hanima iletir misin? Neden geçmemiş fiyatlar? Zaten kac kalem urun geçiyoruz onuda rakipte geçiremiyor. Bir daha bana es zamanli fiyat geçişi demesinler! S.Ç. 23.09.2020 (15:00)36: (İletildi) (.....) hanım farketmiştir bu ürünlerde de geçiş yaptıkar bu fiyatta değillerdi. Kendileri daha önce match ettikleri ürünleri tekrar düşürmüşler. (İletildi) Üç tane üründe sıkıntı var. Fantayı geçip sprite geçmemek yok zaten a101’i baz almıkar (İletildi) (.....) hanım marj kaybı yaşadığı ürünleri yazacaktı oraya eklesin (İletildi) Konuşalım. 34 ŞOK tarafından gönderilen cevabi yazıda ilgili tarihlerde BEYPAZARI markalı maden suyu satışının gerçekleştirilmediği ifade edilmiştir. 35 CCSD Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 36 Söz konusu yazışmada CARREFOURSA Satın Alma Uzmanı (.....) tarafından iletilen mesajların CCSD Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) tarafından CARREFOURSA Satın Alma Kıdemli Uzmanı (.....)’un mesajına verilen yanıtlar olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 34/377 (109) CCSD’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 26.01.2021 ile 30.01.2021 tarihleri arasında CCSD’nin A101’den sorumlu Özel Müşteriler Yöneticisi (.....) (A.B.) ile CCSD’nin MİGROS’tan sorumlu Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) (N.K.Y.) arasında geçen Whatsapp yazışmalarında (Belge-723/CC/2) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: N.K.Y. 26.01.2021 (10:19): Ya (.....)37 tamam da kardeşim öyle olmuyor işte Ben sana dedim aylarca geçelim diye Durumları da biliyorsun Ama durumu anlattım Ikalardaki38 Halletmeye çalışıyorum şimdi ben sana bugün öğlene kadar ne diyim ki A.B. 26.01.2021 (10:30): (.....)’yle39 konuştum simdi Cuma Migros C.tesi a101 A.B. 26.01.2021 (10:31): Bu sekilde yapalim N.K.Y. 26.01.2021 (10:37): (.....)40 biz (.....)’yle41 konuştuk diyor Biz farklı gün yapamayız Kabul etmezler A.B. 26.01.2021 (10:39): Abi son durumda cuma migros cumartesi 101 icin bastiralim artik kapatalim bu isi Adamlar ikidir okledigimiz seyden cevirdi Son dkfa A.B. 26.01.2021 (10:40): Plan bu bizim tarafta buna gore konusalim lokallerin hangisinde destek lazimsa arayayim Ama bi lokal diyor bi a101’le geçerim diyor baya problem artik N.K.Y. 26.01.2021 (10:41): Abi tamam da farklı günü adamlar kabul etmez Ben de sana bunu diyorum Ben zaten lokallerle konuşuyorum Şimdi (.....)42 ile de konstum N.K.Y. 26.01.2021 (10:42): Ben dün (.....)’ye43 farklı gün geçemeyeceğimizi ilettim diyor Farklı günü kabul ettiremeyiz bunu da söylüyorum A.B. 26.01.2021 (11:31): Ok bi cumartesiyi konuşmak için ok duruma gelelim de N.K.Y. 26.01.2021 (14:25): Sen ctesi iki taraf aynı gün gibi planla abi şimdiden Makul gibi duruyor A.B. 26.01.2021 (14:26): Tamam Kesin bilgi mi N.K.Y. 26.01.2021 (14:26): Kesin yok bu işlerin ama lokalleri halledebilirsek konuşup aynı gün yaparız dicez Buna diyecek biseyleri yok N.K.Y. 26.01.2021 (16:10): Henüz konuşamadım kardeş, biz size en geç yarın sabah söyleriz durumu N.K.Y. 26.01.2021 (16:11): (.....)ye de böyle iletirsij A.B. 27.01.2021 (10:14): Gunaydin 37 CCSD İndirim Marketleri Satış Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 38 Local key account (yerel zincir market) yerine kullanıldığı değerlendirilmektedir. 39 CCSD İndirim Marketleri Satış Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 40 CCSD Ulusal Zincir Satış Yöneticisi (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 41 CCSD İndirim Marketleri Satış Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 42 CCSD Ulusal Zincir Satış Yöneticisi (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 43 CCSD İndirim Marketleri Satış Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 35/377 Napiyoruz N.K.Y. 27.01.2021 (10:14): Kardeşim çocuk gibi yazma bana ya Bı konuşsak zaten sana haber edeceğim Etmem diye mi düşünüyorsun A.B. 27.01.2021 (10:14): Brocum A.B. 27.01.2021 (10:15): Biz de samimi yazışamayacaksak nasil olacak bosver takılma ya N.K.Y. 27.01.2021 (10:15): Yok be kankam Dalga geçiyorum Ama dur daha konuşamadık ki A.B. 27.01.2021 (10:15): Ben oyle yokluyorum arada takılma sen sure cok kisitli ve a101 tarafini don dkya bırakmak istemediğim için A.B. 27.01.2021 (13:20): Yok mu gelişme N.K.Y. 27.01.2021 (13:20): Yok henüz Bir de C444 ctesi gecemiyrmus galiba Ayrıca (.....)den45 de haber bekliyorum A.B. 29.01.2021 (15:27): Yaptirdin mi tanimi N.K.Y. 29.01.2021 (15:37): Evet A.B. 29.01.2021 (15:38): Baskasin Eline saglik N.K.Y. 29.01.2021 (15:40): Senin de karsim N.K.Y. 30.01.2021 (00:07): [MİGROS’un çevrim içi marketinde satışa sunulan Burn markalı ürünlerin fiyatını gösteren bir görsel paylaşılmıştır] Hadi geçmiş oldun Burn gold 500 nasıl becerdiyse eksik kalmış bir tek A.B. 30.01.2021 (00:39): Super N.K.Y. 30.01.2021 (09:08): A101 onlineda hala hareket yok Korkmuyor değilim N.K.Y. 30.01.2021 (10:23): [A101’de satışa sunulan Burn markalı ürünlerin fiyatını gösteren bir fiş görseli paylaşılmıştır] A.B. 30.01.2021 (12:55): Bizim online tirt Yaptik sonunda N.K.Y. 30.01.2021 (13:01): Geçmiş olsun (110) CCSD’de yapılan yerinde incelemede elde edilen 09.04.2021 tarihinde CCSD’nin A101’den sorumlu Özel Müşteriler Yöneticisi (.....) (A.B.) ile CCSD’nin MİGROS’tan sorumlu Eski Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) (N.K.Y.) arasında geçen Whatsapp yazışmalarında (Belge-723/CC/3) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: A.B. 09.04.2021 (08:59): Günaydin bro N.K.Y. 09.04.2021 (08:59): Günaydın A.B. 09.04.2021 (08:59): Pulpy46 için konuşur musun bugün (…..)’yla47. N.K.Y. 09.04.2021 (08:59): Dün konuştun M (.....)’ü48 veya seni arayacağını söyledi 44 CARREFOURSA. 45 CCSD’nin CARREFOURSA’dan sorumlu eski Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 46 CCSD’ye ait meyve suyu çeşididir. 47 CCSD çalışanı olduğu değerlendirilmektedir. 48 CCSD İndirim Marketleri Satış Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 36/377 A.B. 09.04.2021 (08:59): Okdir N.K.Y. 09.04.2021 (09:00): Sabah hangilerine gideceksin Bana fiş lazım Senin gitmediğine ben gideyim A.B. 09.04.2021 (09:00): Fislik bisey yok ya a101 de geçti bim de Sok ve Migros var ikisi de tanimlansin yarina N.K.Y. 09.04.2021 (09:00): Sok geçmemiş mi hala A.B. 09.04.2021 (09:00): Senin alis degisikligi yârin efektif mi? N.K.Y. 09.04.2021 (09:01): Hani geçecekti A.B. 09.04.2021 (09:01): Bilmiyorum tam neden kaldigini. Migros ona tatava yapmasin ama N.K.Y. 09.04.2021 (09:01): Kesin kalmış mı peki Online yüzünden mi böyle diyorsun A.B. 09.04.2021 (09:16): Kalacak bugun sanirim A.B. 09.04.2021 (09:17): Nolacak ki yârin tanımlar o da Onemli olan diğer ikisi N.K.Y. 09.04.2021 (09:17): Ok (111) CARREFOURSA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 30.10.2021 tarihinde CCSD Saha Satış Müdürü (.....) (E.Ç.A.) ile CARREFOURSA İçecek Kategori Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/CC/4) aşağıdaki ifade yer almaktadır: E.Ç.A. 30.10.2021 (10:11): (.....) Bey günaydın [Bulanıklıktan dolayı içeriği anlaşılamayan bir görsel paylaşılmıştır] İlki siz ikinci Migros Pricing49 hiç biz geçtik onlar geçmedi falan demesin Cuma geçmemişler haberiniz olsun I.3.1.2.2. CCSD Hakkında Topla Dağıt Karteline Yönelik Değerlendirme (112) 23.09.2020 tarihli CARREFOURSA iç yazışmasından (Belge-723/CC/1), CCSD tarafından CARREFOURSA ile piyasada eş zamanlı fiyat artışı olacağı bilgisinin ilgili yazışma tarihinden önce paylaşıldığı, akabinde rakip bir perakendecide raf fiyatlarının ya hiç yükseltilmediğinin ya da istenilen seviyeye yükseltilmemiş olduğunun fark edildiği, bunun üzerine durumun CCSD yetkilisine iletildiği, cevaben CCSD’den gelen mesajda ise fiyat görseli paylaşılan perakendecinin50 aslında diğer perakendecilerle eş zamanlı olarak fiyatını yükselttiği, ancak A101’in baz alınması sebebiyle bu perakendeci tarafından fiyatın istenilen seviyede yükseltilmediği anlaşılmaktadır. Söz konusu belgede geçen “Bir daha bana es zamanli fiyat geçişi demesinler!” ifadesi ile CCSD’nin alt pazarda faaliyet gösteren perakendecilerin fiyat geçişlerini CARREFOURSA’nın bilgisi dahilinde eş zamanlı olarak organize etmeye çalıştığı görülmektedir. Söz konusu perakendecilerin ilgili tarihteki fiyat hareketlerine ilişkin aşağıda yer alan tablo incelendiğinde, fiyat hareketlerinin belgede geçen ifadeleri doğruladığı, Sprite Gazoz 1 Lt ürünün de 23.09.2020 tarihinde MİGROS ve A101’in raf fiyatlarını eş zamanlı olarak 4,45 TL’ye, CARREFOURSA’nın ise fiyatını 4,75 TL’ye yükselttiği tespit edilmiştir. 49 CARREFOURSA fiyatlama birimi. 50 Konuşma içeriğinden ve fiyat hareketlerinden bu teşebbüsün MİGROS olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 37/377 Tablo 51- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dâhil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Fanta 1 Lt CARREFOURSA 23.09.2020 4,25 4,75 MİGROS 23.09.2020 4,25 4,75 ŞOK 23.09.2020 4,25 4,75 Fanta Portakal 2,5 Lt BİM 22.09.2020 6,50 7,25 A101 23.09.2020 6,50 7,25 CARREFOURSA 23.09.2020 6,50 7,25 MİGROS 23.09.2020 6,50 7,25 ŞOK 23.09.2020 6,50 7,25 Sprite Gazoz 1 Lt A101 23.09.2020 4,00 4,45 CARREFOURSA 23.09.2020 4,00 4,75 MİGROS 23.09.2020 4,00 4,45 Sprite Gazoz 2,5 Lt CARREFOURSA 23.09.2020 5,95 6,95 MİGROS 23.09.2020 5,95 6,75 ŞOK 23.09.2020 5,95 6,75 Kaynak: Cevabi Yazılar (113) 26.01.2021 ile 30.01.2021 tarihleri arasındaki iç yazışmalar (Belge-723/CC/2) incelendiğinde, CCSD’nin A101’den sorumlu bir çalışanı ile MİGROS’tan sorumlu bir diğer çalışanının BİM, A101, ŞOK ve MİGROS’taki fiyat geçişleri üzerinde görüşmeler gerçekleştirdikleri görülmektedir. Yazışmalarda geçen “Cuma Migros C.tesi a101”, “Ama bi lokal diyor bi a101’le geçerim diyor baya problem artik”, “Abi tamam da farklı günü adamlar kabul etmez” ve “Sen ctesi iki taraf aynı gün gibi planla abi şimdiden” gibi ifadeler CCSD’nin alt pazarda faaliyet gösteren söz konusu perakendecilerin eş zamanlı fiyat artışlarını organize ettiğini göstermektedir. (114) Belge-723/CC/3’ten benzer şekilde, CCSD tarafından A101, BİM, MİGROS ve ŞOK’un ileriye dönük fiyat artış tarihlerinin söz konusu perakendeciler arasında belge tarihinden önce paylaşıldığı, dolayısıyla CCSD tarafından perakendecilerin fiyat artışlarının organize edildiği ve bu durumdan ilgili perakendecilerin haberdar olduğu anlaşılmaktadır. “Bana fiş lazım” ve “Bilmiyorum tam neden kaldigini. Migros ona tatava yapmasin ama” gibi ifadeler de söz konusu koordinasyonun perakendeci teşebbüslerin bilgisi dâhilinde gerçekleştiğini ve bu koordinasyonun kasa fişleri aracılığıyla CCSD tarafından kontrol edildiğini göstermektedir. (115) Belge-723/CC/4’ten CCSD tarafından CARREFOURSA ile MİGROS’un ileriye dönük fiyatı ve fiyat artış tarihi paylaşılarak MİGROS ve CARREFOURSA arasında koordinasyonun sağlandığı ancak CARREFOURSA’nın söz konusu fiyat artışının koordine edildiği gibi cuma günü gerçekleştirmediği ve CCSD’nin bu durumdan CARREFOURSA’ya yakındığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla CCSD’nin MİGROS ve CARREFOURSA arasında ileriye dönük fiyatları ve fiyat artış tarihlerini paylaşma yoluyla söz konusu perakendeciler arasında koordinasyonu sağladığı ve bu koordinasyondan perakendecilerin de haberdar olduğu değerlendirilmektedir. (116) Belgeler bütüncül olarak ele alındığında CCSD tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarında koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve CCSD tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama stratejilerinde kullandıkları değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 38/377 I.3.1.2.3. CCSD Hakkındaki Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Belgeler (117) CCSD’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 28.04.2020-29.04.2020 tarihleri arasında CCSD Yerinde Tüketim Satış Direktörü (…..) (Ş.G.Ü.) ile CCSD Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) (O.E.) arasında geçen Whatsapp yazışmalarında (Belge-723/CC/5) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Ş.G.Ü. 28.04.2020 (17:05): (iletildi) [ÇAĞRI’nın internet sitesinde satışa sunulan Coca-Cola şekersiz 4*1 litre ürününün görseli paylaşılmıştır] O.E. 28.04.2020 (17:07): Bilgim var, düzeltmeye calisiyorum Ş.G.Ü. 28.04.2020 (17:08): Neden? O.E. 28.04.2020 (17:12): Fanta tekli migrosta 3,50 O sebeple Ş.G.Ü. 28.04.2020 (17:27): (iletildi) (.....) ile konuştum, burger king kampanyası nedeniyle şekersiz ve light yüklemesi yapılmış ama kampanya iptal olunca stok elinde kalmış müşterinin. Kampanya nedeniyle ucuza verdiğimiz ürünü de müşteri kendi bütçesini de yaparak bu fiyata indirmiş. Şu anda benim gk51’larda baya bir duyuldu 50 şer koli alanlar var. (.....) da müşteriyle görüşüyor fiyatla ilgili (.....)52 atmış O.E. 28.04.2020 (17:32): Evet, bana (.....)den53 de geldi Yarin düzeliyor Ş.G.Ü. 28.04.2020 (17:32): Evet o atmış (.....) ye Kesin mi? O.E. 28.04.2020 (17:50): Yarin sabahtan kontrol edip oyle haber verelim, (…..) Ş.G.Ü. 28.04.2020 (17:50): Ok ben (.....) ye ok döndüm kontrol ederiz O.E. 29.04.2020 (08:48): [ÇAĞRI’nın internet sitesinde Coca-Cola şekersiz 4*1 litre ürününün 15,95 TL fiyatının üstü çizilerek 9,45 TL’ye satıldığına ilişkin görsel paylaşılmıştır] (.....) hanim gunaydin, an itibariyle ayni, (.....)birazdan yazıyorum Ş.G.Ü. 29.04.2020 (09:02): Günaydın Yaz lütfen görüş (.....) O.E. 29.04.2020 (09:03): Asistani dun degistirmis Guncelleme ile alakali olabilir dedi Ş.G.Ü. 29.04.2020 (09:04): Atıyorlar sen bastır lütfen O.E. 29.04.2020 (09:04): Cagri e-ticarete yeni basladi O.E. 29.04.2020 (09:05): Bizimkilerin asistanlari da bu konularda cok yetkin değiller Bastirma konusunda merak etmeyin O.E. 29.04.2020 (09:19): [ 51 Geleneksel kanal. 52 CCSD Saha Satış Müdürü (.....) değerlendirilmektedir. 53 CCSD Satış Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 39/377 54] Ş.G.Ü. 29.04.2020 (09:04): [Onay işareti paylaşılmıştır] O.E. 29.04.2020 (10:51): [ÇAĞRI’nın internet sitesinde Coca-Cola şekersiz 4*1 litre ürününün 15,95 TL’ye satıldığına ilişkin görsel paylaşılmıştır] (118) CCSD’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 10.11.2020 tarihinde CCSD Özel Müşteriler Yöneticisi (.....) (A.B.) ile CCSD Saha Satış Müdürü (.....) (A.E.D.) arasında geçen Whatsapp yazışmalarında (Belge-723/CC/6) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: A.B. 10.11.2020 (18:32): Baba File55 portakal exotic fiyatini sen mi gectin A.E.D. 10.11.2020 (18:51): 11.50 mi 11.40 mi Aynen migrosta geçmiş Exoticiler rica ettiler A.B. 10.11.2020 (19:41): Duzelecek bskalim 11.50 olarak A.E.D. 10.11.2020 (19:42): Moneymaker king A.B. 10.11.2020 (19:42): Ahaha eyv (119) CCSD’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 06.02.2021 tarihinde CCSD İndirim Marketleri Satış Müdürü (.....) (A.Ö.) ile CCSD Saha Satış Müdürü (.....) (A.E.D.) arasında geçen Whatsapp yazışmalarında (Belge-723/CC/7) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: A.Ö. 06.02.2021 (14:16): Başkanım geldi mi anpa56 A.E.D. 06.02.2021 (14:17): Abi selem Satinalma anca gitmiş oraya Max 1 saate gelmiş olur (.....)57 az once fiyatlari söyledim dedi A.E.D. 06.02.2021 (14:18): Iletecegim gelir gelmez A.Ö. 06.02.2021 (14:18): [Onay işareti paylaşılmıştır] 54 (.....) ’ın ÇAĞRI çalışanı (.....) ile arasında geçen konuşmanın ekran görüntüsünün (.....) ile paylaşıldığı görülmektedir. 29.04.2020 tarihinde (.....) ile ÇAĞRI çalışanı (.....) arasında geçtiği anlaşılan yazışmada, (.....) tarafından Coca-Cola şekersiz 4*1 litre ürününün fiyatının değişmeme nedeninin sorgulandığı, ÇAĞRI çalışanı (.....) ’nin ise fiyatta değişiklik yapıldığını ve fiyatın bugün değişeceğini ve ilgili kişiye durumu ileteceğini söylediği görülmektedir. 55 FİLE market. 56 Anpa Petrol Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Anpa Gross). 57 CCSD çalışanı olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 40/377 A.E.D. 06.02.2021 (16:15): [Anpa Gross isimli marketin raf fiyatlarını gösteren bir fatura görseli paylaşılmıştır] A.Ö. 06.02.2021 (16:16): Şeftaliyle idare etcez bakalım A.E.D. 06.02.2021 (16:18): Abi sordum bakayım ne diyecek Stok olmayabilir Onu düzeltebilirsek düzelttireceğim A.E.D. 06.02.2021 (16:47): Abi şimdilik bunu at istersen Portalal derlerse ona sonra bakalim Portakal yokmuş suan ama hepsi 5.75 olarak düzelmiş orada sorun yok A.Ö. 06.02.2021 (17:02): Attım abi 2.5’u düzeltenin de pulpysini sorgulamazlar (…)58 A.E.D. 06.02.2021 (17:09): Abi bu (…)59 bu faturanın üzerine mandalinayi bilr sorar da Hayirlisi bakalim (.....)60 bey i gorturecekmis haftaya A.Ö. 06.02.2021 (17:09): Doğru (120) CCSD’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 01.07.2021 tarihinde CCSD İndirim Marketleri Satış Müdürü (.....) (A.Ö.) ile CCSD Saha Satış Müdürü (.....) (E.Ç.A.) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/CC/8) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: E.Ç.A. 01.07.2021 (10:18): (.....) Bim 2.5 kaç para A.Ö. 01.07.2021 (10:18): (.....) 6.90 E.Ç.A. 01.07.2021 (10:18): Teşekkürler A.Ö. 01.07.2021 (10:18): Yarın düzeltmek için çalışıyoruz bakalım Bi bim kaldı E.Ç.A. 01.07.2021 (10:18): Tamamdır A.Ö. 01.07.2021 (10:18): [Onay işareti paylaşılmıştır] I.3.1.2.4. CCSD Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Değerlendirme (121) Dosya kapsamında, CCSD tarafından alt pazardaki perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlenmesine yönelik olarak elde edilen belgelere ilişkin tespit ve değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir. (122) Yukarıda yer verilen belgelerden, CCSD tarafından CCSD ürünlerinin perakende raf fiyatlarının yakından takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatlarının müdahale edilerek yükseltildiği, dolayısıyla CCSD tarafından yeniden satıcıların satış fiyatlarının belirlendiği görülmektedir. (123) Örneğin, 28.04.2020-29.04.2020 tarihleri arasındaki iç yazışmadan (Belge-723/CC/5), Coca-Cola markalı ürünün ÇAĞRI’nın internet sitesindeki fiyatının görece düşük olmasından rahatsız olunduğu, söz konusu düşük fiyatın nedeninin bizzat ÇAĞRI’ya sorulduğu, akabinde söz konusu fiyatın CCSD tarafından müdahale edilerek yükseltildiği ve bu süreç hakkında CCSD çalışanlarının birbirlerini bilgilendirdiği 58 Argo ifade kullanılmıştır. 59 Argo ifade kullanılmıştır. 60 CCSD Özel Müşteriler Grup Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 41/377 anlaşılmaktadır. Bu süreci anlatan yazışmalarda geçen “sen bastır lütfen”, “bastırma konusunda merak etmeyin” gibi ifadeler CCSD tarafından ürünlerin satış fiyatları konusunda yeniden satıcılara uygulanan baskıya işaret etmektedir. 06.02.2021 tarihli iç yazışmadaki (Belge-723/CC/7) “2.5’u düzeltenin de pulpysini sorgulamazlar” ifadesinden de CCSD’nin bahse konu ürünün yeniden satış fiyatına müdahale ettiği görülmektedir. (124) Ayrıca, 01.07.2021 tarihli CCSD çalışanları arasında geçen yazışmadan (Belge-723/CC/8), CCSD’nin BİM’in 2,5 litrelik Coca-Cola ürününe yönelik satış fiyatından rahatsız olduğu, söz konusu fiyatın istenilen seviyeye getirilmesi için CCSD tarafından çaba gösterildiği anlaşılmaktadır. (125) Yukarıda yer verilen belgeler bir arada ele alındığında, CCSD tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatların nedeninin sorgulandığı, söz konusu fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği değerlendirilmektedir. I.3.1.3. DOĞANAY Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirme I.3.1.3.1. DOĞANAY Hakkındaki Topla Dağıt Karteline İlişkin Belgeler (126) DOĞANAY’da yapılan yerinde incelemelerde elde edilen, 01.09.2020-12.09.2020 tarihleri arasında DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) (B.G.) ile DOĞANAY Genel Müdürü (.....) (C.K.) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/DO/1) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: C.K. 01.09.2020 (19:15): [CARREFOURSA’ya ait bir mağazadan çekilmiş fotoğraf paylaşılmıştır] Şu an carefour mashattan dayım Face61 gayet iyi B.G. 01.09.2020 (19:16): Süper Ama carrefour da İyi değilim C.K. 01.09.2020 (19:16): Fiyat 4.50 hala B.G. 01.09.2020 (19:16): Çok kötü Yönetiliyor C.K. 01.09.2020 (19:16): Konuşuruz … … B.G. 12.09.2020 (22:57): [CARREFOURSA’nın internet mağazasında Doğanay Şalgam Suyu Acılı 1 litre ürününün 4,95 TL’ye satıldığını gösteren görsel paylaşılmıştır] [MİGROS’un internet mağazasında Doğanay Şalgam Suyu Acılı 1 litre ürününün 4,95 TL’ye satıldığını gösteren görsel paylaşılmıştır] B.G. 12.09.2020 (22:58): Migros ve c462 da tamamlandı. Eksiksiz bir şekilde geçişi bitirdik (127) 2020-3-19 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 08.09.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) tarafından ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen ve ŞOK çalışanı (.....)’ın bilgide olduğu “Doğanay Şalgam 1 Lt - Satış Fiyat DeğişikliğiHk.” konulu e-postada (Belge-723/DO/2); 61 Ürünlerin yerleştirilmesi ve görünümününün kastedildiği değerlendirilmektedir. 62 Söz konusu e-postada CARREFOURSA C4 olarak adlandırılmaktadır.
22-55/863-357 42/377 “Merhaba (.....) Bey, Doğanay şalgam 1 Lt ürünlerinde bugün Rakip B63 raf fiyatını arttırdı. Yarın tüm piyasa uygulayacak. Yarından itibaren şalgamların fiyatını 4,95 tl’ye çıkıyoruz. Alış fiyat pazarlığımız devam etmektedir. Satış fiyat tanımı için teyidinizi rica ederiz” denilmektedir. (128) Söz konusu e-postaya cevaben ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’ten ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’e gönderilen, 08.09.2020 tarihli e-postada (Belge-723/DO/2) yer alan “ok” ifadesi ile fiyat geçişinin onaylandığı görülmektedir. Yine aynı e-posta silsilesi içinde, bahsi geçen ürünler için fiyat geçişlerine dair şirket içi fiyat yönetimi programının ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Paylaşılan ekran görüntüsüne göre ilgili ürünlerin cari satış fiyatları ile 09.09.2020 tarihinden itibaren geçilecek yeni satış fiyatı bilgilerine aşağıdaki tabloda yer verilmiştir: Ürün Adı Güncel Satış Fiyatı (TL) Satış Başlama Tarihi Satış Fiyatı (TL) Doğanay Şalgam Suyu Sade 1 LT 4,50 09.09.2020 4,95 Doğanay Şalgam Suyu Acılı 1 LT 4,50 09.09.2020 4,95 I.3.1.3.2. DOĞANAY Hakkında Topla Dağıt Karteline Yönelik Değerlendirme (129) Yukarıda yer verilen iki belge birlikte değerlendirildiğinde, DOĞANAY’ın 01.09.2020 tarihinden itibaren piyasadaki fiyatların artırılması için girişimde bulunduğu, söz konusu fiyat artışını tüm perakendeciler bünyesinde tamamlayabilmek için rakip perakendeciler arasında dolaylı bilgi aktarımı sağladığı anlaşılmaktadır. 08.09.2020 tarihli ŞOK iç yazışmasındaki (Belge-723/DO/2) “Yarın tüm piyasa uygulayacak.” ifadesi bu durumu ortaya koymakta olup 01.09.2020-12.09.2020 tarihleri arasında yapılan DOĞANAY iç yazışmalarında (Belge-723/DO/1) yer alan 12.09.2020 tarihli “Migros ve c464 da tamamlandı. Eksiksiz bir şekilde geçişi bitirdik” ifadesinden de fiyat artışı organizasyonunun planlandığı şekilde tamamlandığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla DOĞANAY’ın BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında fiyat koordinasyonunu sağladığı tespit edilmiştir. Söz konusu fiyat hareketlerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir. Tablo 52- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Doğanay Şalgam Suyu 1 LT BİM 08.09.2020 4,50 4,95 ŞOK 09.09.2020 4,50 4,95 CARREFOURSA 09.09.2020 4,50 4,95 MİGROS 11.09.2020 4,50 4,95 Kaynak: 28.10.2021 tarih ve 21-53/747-360 sayılı Kurul Kararı (130) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, CARREFOURSA ve ŞOK’un 09.09.2020 tarihinde eş zamanlı olarak fiyatlarını 4,50 TL’den 4,95 TL’ye yükselttikleri, MİGROS’un ise fiyatını 11.09.2020 tarihinde yükselttiği ve böylelikle tüm piyasada 4,95 TL fiyata geçildiği görülmektedir. 63 Söz konusu e-postada BİM Rakip B olarak adlandırılmaktadır. 64 Söz konusu e-postada CARREFOURSA C4 olarak adlandırılmaktadır.
22-55/863-357 43/377 (131) Sonuç olarak DOĞANAY tarafından BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarında koordinasyonun sağlandığı değerlendirilmektedir. I.3.1.3.3. DOĞANAY Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Belgeler (132) DOĞANAY’da yapılan yerinde incelemeden elde edilen, 10.08.2020 tarihinde “Doganay CEO+Taxim” isimli Whatsapp grubunda Taxim Kapital65 Yatırım Müdürü (.....) (Ö.B.), Taxim Kapital Yönetim Kurulu Başkanı (.....) (S.K.) ve DOĞANAY Genel Müdürü (.....) (C.K.) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/DO/3) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: S.K.10.08.2020 (18:14): Mantıklı geliyor bana (.....). Bunu hemen konuşalım biz Doğanaylar ile C.K. 10.08.2020 (18:14): Teşekkürler (.....) 👍 Ö.B. 10.08.2020 (18:14): Bu konuyu bugun (.....)66 ile konustum. Yarin 4.95tl raf fiyatina geciyorlar BIMde. S.K. 10.08.2020 (18:15): Gerek kalmadı yani 😊 C.K. 10.08.2020 (18:15): Tamam süper aksiyona geçmişler 👍 … … C.K. 10.08.2020 (18:16): Tamam konu aslında 1 haftadır gündemimizde C.K. 10.08.2020 (18:17): Sadece yapamazlar ise bastıralım diyecektim yapmışlar 👍 Ö.B. 10.08.2020 (18:17): Rafta gormeden inanmam 😀 ama 2 haftadir (.....) cok ugrastigini soyluyordu. Biz devreye girmeden zammi halletmeleri cok iyi olur. (.....)67 da ayni fikirdeymis ((.....)68 bugun telefondaykem soyledi) C.K. 10.08.2020 (18:17): Evet biz çalıştık konuya. Esas bayiiler de geçmeleri de lazım arkadan , Bim de geçerlerse bayii kolay olur (133) DOĞANAY’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 29.12.2020 tarihinde Yıldız Holding E-Star69 İş Birimi Kategori Yönetimi Müdürü (.....) tarafından DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....)’e gönderilen, “estar hk” konulu e-postada (Belge-723/DO/4) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) merhaba, Senden dönüş alamadık. Nasıl ilerleyeceğiz? Konuyu netleştirebilir miyiz?” (134) Yukarıda yer alan e-postaya DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) tarafından aynı tarihte gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Abi selam Ne gerekiyorsa benim orda hazırım Fabrika emrinde” (135) Söz konusu e-postaya Yıldız Holding E-Star İş Birimi Kategori Yönetimi Müdürü (.....) tarafından aynı tarihte gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “O zaman aşağıdaki şekilde hayırlı olsun diyelim mi? 65 DOĞANAY, Taxim Kapital tarafından kontrol edilmektedir. 66 DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 67 DOĞANAY Satıştan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 68 DOĞANAY Mali İşler Direktörü (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 69 Yıldız Holding bünyesinde e-ticaret platformlarında yeniden satış faaliyetinde bulunmaktadır.
22-55/863-357 44/377 …” (136) Yukarıda yer alan e-postaya DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) tarafından 31.12.2020 tarihinde gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) selam Yeni şartlar aşağıdaki gibidir. Saygılarımla. shortProductName Liste Fiyatı Kdv Fatura Altı 1 Raf Fiyatı Marj Vade İade Doğanay Şalgam 300 ml 1,20 8% 1,75 90 evet Doğanay Şalgam 300 ml Acılı 1,20 8% 1,75 90 evet Doğanay Şalgam 1 L 3,00 8% 4,95 90 evet Doğanay Şalgam 1 L Acılı 3,00 8% 4,95 90 evet Doğanay Nare Üzüm Sirkesi Pet 1 L 3,60 8% 6,95 90 evet Doğanay Nare Limon Sosu 500 ml Pet 2,30 8% 4,95 90 evet (137) Yukarıda yer alan e-postaya Yıldız Holding E-Star İş Birimi Kategori Yönetimi Müdürü (.....) tarafından aynı tarihte gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Ancak %20 fatura altı olursa ilerleyebiliriz gibi görünüyor. Nasıl ilerleyelim? …” (138) Söz konusu e-postaya DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) tarafından 31.12.2020 tarihinde gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Olmaz abi. En son sana özel fiyatları verdim. Hayırlısı olsun” (139) Yıldız Holding E-Star iş birimi Kategori Yönetimi Müdürü (.....) tarafından aynı tarihte gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Önceki şirketimde 46 olan marja şuan 34 marj teklif ediyorsun bunu biliyorsun değil mi? Yani sana özel dediğin konu bu. shortProductName Liste Fiyatı Raf Fiyatı Marj marj Doğanay Şalgam 1 L 3 4,95 34,5% 46% -11,4% Doğanay Şalgam 1 L Acılı 3 4,95 34,5% 46% -11,4% Doğanay Nare Üzüm Sirkesi Pet 1 L 3,6 6,95 44,1% 52% -8,1% Doğanay Nare Limon Sosu 500 ml Pet 2,3 4,95 49,8% 53% -3,3%
22-55/863-357 45/377 (140) Söz konusu e-postaya DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) tarafından gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Öncekinde fiyat geçişini erteledim herkese geçip oraya geçmedim 1 ocakta orayıda geçiyorum Mutabık kaldık diğer tarafla.“ (141) Yıldız Holding E-Star İş Birimi Kategori Yönetimi Müdürü (.....) tarafından gönderilen yanıtta ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “%11 marj kaybı olacak şekilde kimse fiyat geçmez. Ayrıca fiyat geçişini erteledim dediğin başladık ve öyle devam ettik anlaşılan marjlarda bunlardı. Hayırlısı olsun. 35 marj ile zaten dışarıdan da bulup satabiliyorum. Kolay gelsin.” (142) Söz konusu e-postaya DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) tarafından gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Kim geçmez abi? Alakası yok. 4.5 fiyat vardı anlaşıldıgında sonrasında e ticareti desteklemek için maliyet geçmedik. ...” (143) Yıldız Holding E-Star İş Birimi Kategori Yönetimi Müdürü (.....) tarafından gönderilen yanıtta ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “… Senle anlaştığımız ve ekim ayına kadar devam eden fiyat aşağıdaki gibiydi. 4,5 fiyattan %46 olan marjı fiyatı 4,95’e çekip %34 marja düşen satın almacı ya senin öz kardeşindir ya da işi bilmiyordur. Satın almacı olmaya da gerek yok bu matematik için. Olmuyorsa olmuyordur. Doğanay olmaz olur biter. Hayırlısı olsun. ...” (144) Söz konusu e-postaya DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) tarafından gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Emin ben anlatamıyorum abi sana. Anlaştığımzı dönemde hedef raf fiyatı 4.50 tlydi. Temmuz ayında 4.95 e geçtik. Sonra istegelsinde70 maliyet geçmedik. (.....)la71 ve (.....)72 galiba konuştuk yılbaşında maliyeti geçiyorum 6 ay destekledim dedim. Herhangi bir marj kaybı yok yani. …” (145) Yıldız Holding E-Star İş Birimi Kategori Yönetimi Müdürü (.....) tarafından gönderilen yanıtta ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Ok senin dediğin gibi olsun. Yarış yapmayacağım ama bana anlatamadığın bir konu var o doğru. 4,5 fiyat ile istegelsinde kaç marj yapıyordun? 4,95 ile dediğin gibi marj kaybı olmadan ne yapıyorsun? Bana verdiğin adet liste fiyatı olan 3 tl üzerinden başka koşul var mı yok mu?” 70 Future Teknoloji Ticaret AŞ (İSTEGELSİN). 71 İSTEGELSİN Kategori Satınalma Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 72 İSTEGELSİN Kalite Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 46/377 (146) Söz konusu e-postaya DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) tarafından gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Abi 3 tl olunca raf fiyatları 5.75 olacak. Sen orayı kaçırıyorsun” (147) DOĞANAY’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 12.02.2021 tarihinde DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) tarafından CARREFOURSA Satın Alma Kıdemli Uzmanı (.....) ve CARREFOURSA Satın Alma Uzmanı (.....)’e gönderilen, “CARREFOUR 1LT PET ŞALGAM FİYAT GEÇİŞİ” konulu e-postada (Belge-723/DO/5) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) hanım merhaba Yeni fiyat geçişimiz ekteki gibidir. Tavsiye satış fiyatımız 5.50 TL dir. Değerli onayınıza sunarım.” (148) Yukarıda yer alan e-postaya CARREFOURSA Satın Alma Kıdemli Uzmanı (.....) tarafından aynı tarihte gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba, 27 Şubat tarihi itibari ile uygulanacaktır. İyi çalışmalar.” (149) Söz konusu e-postaya aynı tarihte DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) tarafından gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhab Rafı geçtinizmi? Maliyet 27 şubat uygundur” (150) Yukarıda yer alan e-postaya CARREFOURSA Satın Alma Kıdemli Uzmanı (.....) tarafından aynı tarihte gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Hepsi 27’sinde geçecek. İyi çalışmalar.” (151) Söz konusu e-postaya aynı tarihte DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) tarafından gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) hanım Tüm raflarda regular olan bir ürün. Sadece sizde olsa tabiki hepsi 27si olsun. Bu sebeple en azından tavsiye ettiğimiz satış fiyatını pazartesiye yansıtabilirmisiniz. Teşekkür ederiz” (152) DOĞANAY’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 21.04.2021 tarihinde DOĞANAY Ankara Bölge Müdürü (.....) tarafından DOĞANAY Distribütör Kanalı Satış Müdürü (.....)’a gönderilen, “bölge sorunları hk.” konulu e-postada (Belge-723/DO/6) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Sn. (.....) bey; Sizinle daha önce telefonda konuştuğumuz gibi, bölgemde 300ml ve 1lt şalgamda şubat ayında başlayan, bir iki hafta sonra durulan ancak mart sonunda tekrar ve çok agresif fiyatlarla başlayıp ve hala hız kesmeden devam eden bir ürün girişi ve fiyat bozukluğu bulunmaktadır. İlk etapta sizin de belirtmiş olduğunuz gibi daha önce var olan fiyat bozukluklarından kaynaklı düzeltebilmek adına geçici bir süre sıkıntı yaşanabileceğini, ancak bu fiyatların sürekliliğinin olmadığını maalesef bu konuyla ilgili 1 hafta 10 gün kadar
22-55/863-357 47/377 dişimizi sıkmamız gerektiğini izah ederek sahayı ve ekip arkadaşlarımızı bilgilendirmiştik. Ancak mart ayının sonunda başlayan 2. Süreç Doğanay olarak bizi, bizi temsil eden bayiyi ve güvenilirliğimizi tamamen alt üst etmiş durumdadır. İşin garip olan tarafı da bitecek diye bilgi verdiğimiz ürünlerin ve fiyatların ısrarla bitmeyişidir. 1 lt şalgamdaki 36-37t, 300ml şalgam 28tl bandındaki maliyet fiyatı bizim çalıştırmış olduğumuz bütün noktalara okunmuş ve alan noktalarda, aylardır büyük bir hassasiyetle dengede tutmaya çalıştığımız tavsiye raf fiyatlarımızı alt üst etmiş durumdadır. Bu fiyattan ürünü alan noktalara bizler müdahale edemediğimiz gibi(3,90tl fiyatları var) çalıştığımız noktalarda da bu durumu açıklayamadığımız için(5,25-5,50tl) inanılmaz hızlı şekilde ya aradaki fiyat farklarını almamızı ya da ürünleri toplamamızı istiyorlar ve bölgemin quarter hedefi 4.000.000tl ve bu hedef sadece benim değil, bizim hedefimiz. Sizde taktir edersiniz ki, bölgemde sadece limonata satarak bu hedefi gerçekleştiremem. Kaldı ki limonatayla ilgili sıkıntıyı da sizinle birebir paylaşmıştım. Siz mümkün olduğu kadar yardımcı olmaya çalışıyorsunuz ancak sahadaki durumlar maalesef bizi de aşar hale geldiği için kitlenmiş durumdayız. Bayimin elinde şuan yaklaşık 700.000tl lik 300ml- 1lt pet şalgam stoğumuz bulunmaktadır. Bölgemdeki güveni sağlayabilmek, sahadaki ve depodaki dengeyi kurabilmek ve ürün sirkülasyonunu sağlayabilmek adına 40.000tl+kdv ek desteğe ve sizin desteğinize ihtiyacım bulunmaktadır. Yaşıyor olduğumuz sıkıntıları anlayacağınızı biliyor ve desteğinizi esirgememenizi arz ediyorum. Saygılarımla…” (153) DOĞANAY’da yapılan yerinde incelemeden elde edilen, 03.05.2021 tarihinde “DOĞANAY GIDA SATIŞ” isimli Whatsapp grubunda DOĞANAY Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....) (G.V.), DOĞANAY Satış Müdürü (.....) (U.A.) ve DOĞANAY Satış Müdürü (.....) (M.S.) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/ DO/7) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: G.V. 03.05.2021 (12:28): Migros sirkeyi düzelt müdürüm G.V. 03.05.2021 (12:35): 3,95 toptan koli satışı yorar ama bitirmez bizi G.V. 03.05.2021 (13:30): Anpa adet satış 3,95 diyorlar Görmedim birazdan gidip bakacağım G.V. 03.05.2021 (13:31): Satın alma aradı Biz 4,30 fiyat veriyoruz U.A. 03.05.2021 (13:32): Aşı yan etki yaptı galiba (.....) abi fiyatlara sardın G.V. 03.05.2021 (13:37): Yok aşı değil şu anpa düzeltmesiniz gitti U.A. 03.05.2021 (13:38): Sen çağrıyı düzelte bildinmi abi 1 lt cam şalgamı 4.95 satıyor bu arada ANPA bizden almadı dışarıdan alıyor M.S. 03.05.2021 (13:39): (.....) rica ediyorum bu Anpa grosa kim şalgam veriyor ve neye göre veriyorsa fiyatları benim bölgedeki tüm yerellerde karşıma çıkıyor Raf fiyatlarına dikkat edelim lütfen (154) DOĞANAY’da yapılan yerinde incelemeden elde edilen, 23.11.2021 tarihinde DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) (B.G.) ile MİGROS Satın Alma Yöneticisi (.....) (D.Ç.) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/DO/8) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
22-55/863-357 48/377 “D.Ç. 23.11.2021 (08:44): Aralık’ta 1 litre Şalgam kataloğa koyacağız B.G. 23.11.2021 (08:44): 4,45 basabilirsin D.Ç. 23.11.2021 (08:44): Bir fiyat versen B.G. 23.11.2021 (08:44): Bu arada rafı yükseltmen lazımm D.Ç. 23.11.2021 (08:44): İyi fiyat mı bak mahçup olmayayım B.G. 23.11.2021 (08:44): Yüzde 30 Zam yaptık Abi Süper İnan bana Ben seni B.G. 23.11.2021 (08:45): Mahcup etmem D.Ç. 23.11.2021 (08:45): 5.20 B.G. 23.11.2021 (08:45): Ama 2 üründe acil raf yükseltmen lazım D.Ç. 23.11.2021 (08:45): Raf fiyatım B.G. 23.11.2021 (08:45): Birde 2lt D.Ç. 23.11.2021 (08:45): Şu anda B.G. 23.11.2021 (08:45): 5,90 kalmış Rafı 5 yapmalısın 7,50 oluyoruz D.Ç. 23.11.2021 (08:46): Raf 5.20 abi Abi B.G. 23.11.2021 (08:46): Çok al az öde ? Kolili 300ml Birde … D.Ç. 23.11.2021 (08:47): Abi sen tavsiye fiyatların nedir B.G. 23.11.2021 (08:47): 1,75 yap D.Ç. 23.11.2021 (08:47): 300 ml pet B.G. 23.11.2021 (08:47): 1.75 rahatsız etmez 7,90 2lt 4,95 1lt Bunlar rahatsız etmez İş yapar D.Ç. 23.11.2021 (08:47): Metro rafı nedir Şu anda B.G. 23.11.2021 (08:47): Bjnlardan yüksek D.Ç. 23.11.2021 (08:47): Bim Vs B.G. 23.11.2021 (08:47): 25 er kuruş B.G. 23.11.2021 (08:48): Bim 5,90 Ağa ben kolluyom seni Rahat ol Yanlış olmaz dana Sana D.Ç. 23.11.2021 (08:48): Ok
22-55/863-357 49/377 I.3.1.3.4. DOĞANAY Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Değerlendirme (155) Dosya kapsamında, DOĞANAY tarafından alt pazardaki perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlenmesine yönelik olarak elde edilen belgelere ilişkin değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir: - 10.08.2020 tarihli Whatsapp yazışmasında (Belge-723/DO/3) yer alan ifadelerden DOĞANAY’ın ürünün kendisi tarafından öngörülen raf fiyatına yükseltilmediği durumlarda perakendecilere baskı yapabildiği anlaşılmakta ve bu durum “Sadece yapamazlar ise bastıralım diyecektim” ifadesinden de açıkça görülmektedir. - Holding E-Star73 İş Birimi Kategori Yönetimi Müdürü (.....) tarafından DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....)’e 29.12.2020 tarihinde gönderilen e-posta mesajından (Belge-723/DO/4), DOĞANAY’ın alt-pazarda faaliyet gösteren yeniden satıcıların kar marjını belirlemek suretiyle yeniden satış fiyatlarını tespit ettiği anlaşılmaktadır. - 12.02.2021 tarihinde DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) tarafından CARREFOURSA Satın Alma Kıdemli Uzmanı (.....) ve CARREFOURSA Satın Alma Uzmanı (.....)’e gönderilen e-postada (Belge-723/DO/5) geçen “Rafı geçtinizmi?” ifadesinden DOĞANAY tarafından raf fiyatlarının sorgulandığı ve “Bu sebeple en azından tavsiye ettiğimiz satış fiyatını pazartesiye yansıtabilirmisiniz.” ifadesinden de anlaşılacağı üzere CARREFOURSA’dan tavsiye fiyata geçilmesinin talep edildiği görülmektedir. - Benzer şekilde 21.04.2021 ve 03.05.2021 tarihli Doğanay iç yazışmalarından (Belge-723/DO/6 ve Belge-723/DO/7) DOĞANAY tarafından, yeniden satıcıların Doğanay markalı ürünlere ilişkin raf fiyatlarının yakından takip edildiği ve raf fiyatlarını kendisi tarafından öngörülen düzeye getirilmesi için çaba gösterildiği anlaşılmaktadır. - 23.11.2021 tarihinde DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü ile MİGROS Satın Alma Yöneticisi arasında geçen Whatsapp yazışmasından (Belge-723/DO/8), DOĞANAY tarafından perakendecilerin aktivite dönemindeki raf fiyatlarını belirlediği, bunun yanı sıra aktivite yapılabilmesi için mevcut raf fiyatlarının yükseltilmesi şartı getirdiği anlaşılmaktadır. Söz konusu durum “4,45 basabilirsin” ve “Bu arada rafı yükseltmen lazımm” ifadelerinden de açıkça görülmektedir. (156) Yukarıda yer verilen belgeler bir arada ele alındığında, DOĞANAY tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatların nedeninin sorgulandığı, perakendecilere fiyatların yükseltilmesi konusunda baskı yapıldığı ve söz konusu fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, perakendecilerin kar marjlarının belirlendiği, perakendecilere aktivite yapılabilmesi için raf fiyatlarının yükseltilmesi şartı getirildiği değerlendirilmektedir. I.3.1.4. DÜZEY Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirme I.3.1.4.1. DÜZEY Hakkında Topla Dağıt Karteline İlişkin Belgeler (157) DÜZEY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) (D.E.) ile MİGROS Ticari Grup Yöneticisi (.....) (P.E.) arasında 06.05.2019 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/DZ/1) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: 73 Yıldız Holding bünyesinde e-ticaret platformlarında yeniden satış faaliyetinde bulunmaktadır.
22-55/863-357 50/377 D.E. 06.05.2019 (16:01): (.....) hanım merhaba, (.....) beyde size ulaşmaya çalışıyor. Yarın alış ve satış fiyatlarını geçilmesi konusunda yardımınızı rica ediyoruz. Carrefour fiyat geçti ve sizden gelecek bilgiyi bekliyor P.E. 06.05.2019 (17:41): C474 1 lt uht yi de geçmemiş Diyor arkadaşlar Ben şu an toplantıdayım D.E. 06.05.2019 (17:42): (.....) hn enflasyon ile mücadele kapsamında 4,95 fiyatı P.E. 06.05.2019 (17:43): Onu geçemiyoruz D.E. 06.05.2019 (17:43): Size de tpr75 vericez 4,95 için Yarından itibaren tpr’da gönderelim size P.E. 06.05.2019 (17:43): Tpr gelsin diğerlerinde sıkıntı yok yalnız yerellerden bozuk fiyat gelirse düşmek durumunda kalırız D.E. 06.05.2019 (17:43): Hedef fiyatımız bu zaten sıkıntı yok Ok teşekkürler (158) DÜZEY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) (D.E.) ile bu kişnin mobil cihazında (.....) BİM (H. BİM) olarak kayıtlı BİM çalışanı arasında 25.03.2020-03.04.2020 tarihlerinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/DZ/2) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: D.E. 25.03.2020 (09:05): (.....) Merhaba Pazartesi konuşmuştuk Pringles ile ilgili Fiyat geçişi ayın ikisinde olacak Sizden de teyit rica edebilirmiyim? H. BİM 25.03.2020 (16:40-41): Selam Mail paylaşabilir msnz D.E. 25.03.2020 (16:41-42): (.....) rekabet gereği yazamıyorum mailde O yüzden aradım Siz perşembe fiyat geçişi yapabiliyormusınuz Bana 1-2-3 bir gün verirsen ona göre yönlendiriyim diğee müşterileri Senden haber bekliyorum D.E. 30.03.2020 (16:43): (.....) selam sana ulaşamadım fiyat geçişi konuştuğumuz gibi ok D.E. 02.04.2020 (12:31-32): (.....) selam Migros ve Carrefour fiyat geçti Bakabilirsin sanaldan Sizi de 7 si olarak bildirdim bir sorum yok dimi H. BİM 02.04.2020 (12:35): Tamam canım bakıp İletiyorm hemen (.....)76 beye Dün yeniden konuştuk çünkü geçiş için (.....)77 beye D.E. 02.04.2020 (12:48): Tamamdır D.E. 03.04.2020 (10:38): (.....) günaydın 7 si ok olarak bilgi verdim içeri bir sorun yok değil mi? 74 Söz konusu e-postada CARREFOURSA, C4 olarak adlandırılmaktadır. 75 Temporary Price Reduction (Geçici Fiyat İndirimi) yerine kullanılmaktadır. 76 BİM Satın Alma Direktörü (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 77 BİM Satın Alma Direktörü (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 51/377 H. BİM 03.04.2020 (10:39): (.....)78 beye dün rakiplerin geçtiğinife ilettm Bugün yeniden soracağom D.E. 03.04.2020 (10:39): Okdir H. BİM 03.04.2020 (10:39): Bnden fiyat geçiş mailini bekle (159) DÜZEY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 01.04.2020 tarihinde DÜZEY Zincir Mağazalar Satış Yöneticisi (.....) (M.K.) ile Carrefoursa Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi AŞ (CARREFOURSA) Kategori Yöneticisi (.....) (M.O.K.) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/DZ/3) aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır: M.K. 01.04.2020 (13:04): (.....) selam. Pringles fiyat değişimi yarın. Hatırlatmak istedim. Yardımını rica edeceğim. (.....) dönüşünü rica ediyorum. M.O.K. 01.04.2020 (15:47): Evet satışı geçtik. Yarın olaki geçmeyen olsun şenlik. M.K. 01.04.2020 (15:48): Hem alım hem satış. M.O.K. 01.04.2020 (15:49): Önce satış. Alış piyasa fiyatı geçtikten sonra. (160) DÜZEY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) (D.E.) ile FİLE Satın Alma Uzmanı (.....) (G.M.) arasında 20.07.2020-23.07.2020 tarihlerinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/DZ/4) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: D.E. 20.07.2020 (12:07): Biz her fiyat geçişinde çok büyük zorluk yaşıyoruz Bütün piyasada fiyatlar geçildi Tat ürünleri fiyatları ne zaman düzeleceği ile ilgili bilgi rica edebilirmiyim? G.M. 20.07.2020 (16:49-50): (.....) hanım kusura bakmayın İZindeyim yeni farkettim (.....)79 hanıma ilettim Ürünlerin hepsi aksiyonda olduğu için geçiş yapamıyormuş Kendisine mail atabilirsiniz … … G.M. 23.07.2020 (16:01-02): (.....) hanım Fiyat değişikliği için yetkili arkadaşkar Bugün ve yarın açılışta D.E. 23.07.2020 (16:02): (.....) bey biz aylardır bekliyoruz G.M. 23.07.2020 (16:02): Bize p.tesiye kadar müsade edebilirmisiniz D.E. 23.07.2020 (16:04-05): Yarın Migros fiyatını indirecek ve aradı faturayı bize kesecek (.....) bey Çok zor durumda kalıyorum şirkete karşı Yarın fiyat geçişi için yardımınızı rica ediyorum G.M. 23.07.2020 (16:06-07): Kendilerine konuyu ilettik En azından yarın biri şirkete gelerek imza atması için Yarın imza aldığımızda c.tesi yansımış olur rafa D.E. 23.07.2020 (16:08): Tamam (.....) bey D.E. 23.07.2020 (16:35): (.....) bey Dardanel fiyatları nı da hala geçmediniz ctesi onlarında değişmesi lazım 78 BİM Satın Alma Direktörü (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 79 FİLE çalışanı olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 52/377 G.M. 23.07.2020 (16:35): Tamam dır (161) DÜZEY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) (D.E.) ile DÜZEY Zincir Mağazalar Satış Yöneticisi (.....) (M.K.) arasında 21.07.2020-23.07.2020 tarihlerinde gerçekleşen Microsoft Teams görüşmesinde aşağıdaki yazışmalar (Belge-723/DZ/5) yer almaktadır: M.K.21.07.2020 (15:24): (.....) selam File den haber var mı?  Tat acılı ketçap 650 gr File 8.45TL Migros 9,25 TL  Menemen harcı Tat 340 gr File 6.50 TL Migros 6.75 TL  Garnitür Tat 550 gr File 8.95 TL Migros 9,25 0  3 al 2 Öde mısır TAT 3x220 File 13.50 TL Migros 14,45 TL  Fasulye pilaki Tat 400 gr File 7.35 TL Migros 7,75 TL D.E. 21.07.2020 (15:25): (.....) selam File'de kategoriden biri tatilde diğerine ulaşamıyorum raf fiyatı olduğu için mailde atamıyorum Ben, tehdit etmişlerdi daha önce bunu telefonda görüşmemiz lazım Dönüş yapmasını bekliyorum … … D.E. 23.07.2020 (15:33): (.....) selam File fiyatı ctesi günü geçiyor İmza almaları gereken biri varmış galiba izinde yarın bugün kargo ile evrakları gönderecekler cuma gelir ctesi geçeriz bizde dedi M.K. 23.07.2020 (15:52): ok Bizde bildiriyoruz Migrosa yarın Pringles fiyat değişikliği günü File rafı tanımlıyor değil mi? D.E. 23.07.2020 (16:02): Yarın Migrosda fiyatı görmeden tanımlamaz Ben şimdi tekrar hatırlatayım (162) DÜZEY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) (D.E.) ile FİLE Çalışanı (.....) (S.P.) arasında 23.07.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/DZ/6) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: D.E. 23.07.2020 (14:05-06): (.....) hanım Merhaba Bugün raf fiyatlarını düzelmesi için çok acil yardımınızı rica ediyorum S.P. 23.07.2020 (14:06): Merhaba, kontrol edip dönücem size D.E. 23.07.2020 (14:06): Tamamdır D.E. 23.07.2020 (15:01-02): (.....) hanım bir gelişme var mı? Bugünde fiyat değişmezse Mİgros rafı çekicek sonra daha büyük problemler ile uğraşıcaz Yarından itibaren artık geçiceğinizle ilgili bilgi veriyorum Migrosa (163) DÜZEY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) (D.E.) ile FİLE Çalışanı (.....) (S.P.)
22-55/863-357 53/377 arasında 27.07.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/DZ/7) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: D.E. 27.07.2020 (14:30): (.....) Hanım Merhaba S.P. 27.07.2020 (14:30-31): Merhaba, Mısır konservesi , pilaki fiyatı Düzelmemiş Bende yarına indirimli fiyat tanımlıyorum S.P. 27.07.2020 (14:34-35): Mısır konservesi 9,95, pilaki 5,75 Tanımlıyorum Mısır konservesinden ürün başına 4,5 tl,pilaki 1,95 tl fatura kesilecektir D.E. 27.07.2020 (14:36-38): (.....) Hanım Migros sizin fiyatları tanımladı Biz uzun zamandır size fiyat geçişi için nerdeyse yalvardık Migros'da file'de fiyatgeçmiyorsunuz diye tanımlamayı yapmış sanırım Ben bir kontrol ettiriyorum şimdi arkdadaşlara Aktivite tanımlamayalım siz fiyatı geçerseniz Migros rafıda düzelecek Ben netleştirip size bilgi vereceğim S.P. 27.07.2020 (14:38): İçeriye veriyorum, 1 saat kadar bekletiyorum D.E. 27.07.2020 (14:38): Tamam S.P. 27.07.2020 (14:38): Biz cmt fiyatları geçtik D.E. 27.07.2020 (15:23-24): (.....) Hanım bu iki ürün aktivitede Yanlız Migros'da gördüğünüz çizili fiyatlar yeni raf fiyatları Siz eğer aktivite yapmak istiyorsanız bu yeni fiyatlardan çizip yapabilirsiniz ayın 6 sına kadar 6 sında aktivite bitiyor normal raf fiyatlarına dönecek S.P. 27.07.2020 (15:25): Bizde aktivite uzun sürebilir Ay sonuna kadar Zeytinyağlı ton balıkları da D.E. 27.07.2020 (15:26): Tüm Ağustos ayı mı sürecek S.P. 27.07.2020 (15:26): Evet D.E. 27.07.2020 (15:26-27): O kadar uzun süreli iskonto alamayabiliriz özellikle fiyatı geçmediğiniz için şuan hiç destek vermezler Siz önce bir fiyatı geçin ben size 1 Ağustos ayı itibari ile çizili olacak şekilde iskonto teklifi göndereyim isterseniz S.P. 27.07.2020 (15:27): Fiyatı geçtik cmt günü D.E. 27.07.2020 (15:28): Mısır ve plakiyi de geçtiniz mi şuan S.P. 27.07.2020 (15:33): Evet Cmt geçtik (164) DÜZEY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) (D.E.) ile A101 Kıdemli Kategori Uzmanı (.....) (Ş.Ç.) arasında 13.11.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/DZ/8) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır:
22-55/863-357 54/377 D.E. 13.11.2020 (14:44): (.....)selam Dardanel fiyat geçişini (.....)le80 konuşabildiniz mi? Ş.Ç. 13.11.2020 (14:46): Attım (.....)81 beye de Bakamadım sanırım henüz D.E. 13.11.2020 (14:46): Benim öbürlerine de haber vermem lazım migros ve carrefoura Ş.Ç. 13.11.2020 (14:46): Ama 3x75de ve sardalyada sorun var marj Geri geliyor D.E. 13.11.2020(14:47): Öyle mi Ona bakalım o zaman Olmaması lazım (165) DÜZEY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) (D.E.) ile DÜZEY Zincir Mağazalar Satış Yöneticisi (.....) (M.K.) arasında 18.11.2020 tarihlerinde gerçekleşen Microsoft Teams görüşmesinde (Belge-723/DZ/9) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: M.K.18.11.2020 (13:10): (.....) selam Dradanel fiyat geçişi için seninle konuşmak istedim Migros liste fiyatını Cuma geçip raf fiyatını c.tesi geçmiş oluyor aynı doğrultuda Carrefourda aynı günler yapıyor (.....) Disc. tarafı82 için senin de aynı günleri koordine etmeni istedi bir sorun var mı? D.E. 18.11.2020 (14:22): (.....) Merhaba Migros Carrefour Dardanel fiyat geçişi cuma günü mü? M.K.18.11.2020 (14:22): Liste fiyatı değişimi cuma Raf fiyatı değişimi ctesi D.E. 18.11.2020 (14:25): Tamamdır bende A101 i ayarlamaya çalışıyorum (166) 2020-3-19 numaralı dosya kapsamında A101’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, A101 İcra Kurulu Üyesi (.....) (AŞ) ile A101 Kategori Müdürü (.....) (C.K.) arasında 20.11.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/DZ/10) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: C.K. 20.11.2020 (14:45): (.....) bey dardanelde pazar gününden geçerli geçiş var migros yarın geçecek marj geri gitmiyor AŞ 20.11.2020 (14:47): Yarın tanımlayın sisteme. Migrosu görün önce C.K. 20.11.2020 (14:47): Evet evet Bugün bişey yapmadık (167) DÜZEY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; DÜZEY Zincir Mağazalar Satış Yöneticisi (.....) tarafından 23.11.2020 tarihinde DÜZEY Satış ve Ticari Pazarlama Yöneticisi (.....)’e gönderilen, bilgi kısmında DÜZEY çalışanlarının bulunduğu, “Dardanel Liste fiyatı değişimi ve Kotalı ürün sevkiyatı hk.” konulu e-postada (Belge-723/DZ/11) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) hanım merhaba, 80 A101 Kategori Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 81 A101 Kategori Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 82 İndirim marketlerini ifade etmektedir.
22-55/863-357 55/377 İyi haftalar. Dardanel liste fiyatı ve tavsiye raf fiyatı değişimleri tüm Zincir mağazalar müşterilerinde tamamladı (Migros & Carrefour & A101) Kasım ayı booyunca kotalı olarak ürünleri müşterilerimize sevk ettik. Siparişi olmasına rağmen malesef iptal ettiğimiz ürünler oldu. İstenilen tanımlamalar eksiksiz yapılmasına istinaden, bugünden itibaren kota olmadan gelen siparişlerin karşılanmasını önemle rica ediyorum. Teşekkürler, iyi çalışmalar. I.3.1.4.2. DÜZEY Hakkında Topla Dağıt Karteline Yönelik Değerlendirme (168) DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi ile MİGROS Ticari Grup Yöneticisi arasında 06.05.2019 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinden (Belge-723/DZ/1), DÜZEY aracılığıyla CARREFOURSA ve MİGROS arasında ileriye dönük fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı, bu sayede söz konusu perakendeciler arasında dolaylı olarak koordinasyonun sağlandığı, belgede geçen “Carrefour fiyat geçti ve sizden gelecek bilgiyi bekliyor” ifadesinden de söz konusu perakendecilerin de bu durumdan haberdar olduğu anlaşılmaktadır. (169) DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi ile BİM çalışanı arasında 25.03.2020-03.04.2020 tarihlerinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesi (Belge-723/DZ/2) ve 01.04.2020 tarihinde DÜZEY Zincir Mağazalar Satış Yöneticisi ile CARREFOURSA Kategori Yöneticisi arasında geçen Whatsapp görüşmesinden (Belge-723/DZ/3), DÜZEY aracılığıyla BİM, CARREFOURSA ve MİGROS arasında ileriye dönük fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı, bu sayede söz konusu perakendeciler arasında dolaylı olarak koordinasyonun sağlandığı, bu çerçevede DÜZEY tarafından perakendecilerden fiyat artışlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin teyidinin alındığı ve diğer perakendecilerin fiyat artışlarının bu teyit üzerine organize edildiği anlaşılmaktadır. Sözü edilen ilk yazışmada geçen “Siz perşembe fiyat geçişi yapabiliyormusınuz Bana 1-2-3 bir gün verirsen ona göre yönlendiriyim diğee müşterileri”, “Migros ve Carrefour fiyat geçti Bakabilirsin sanaldan Sizi de 7 si olarak bildirdim bir sorum yok dimi” ve diğer yazışmada geçen “Evet satışı geçtik. Yarın olaki geçmeyen olsun şenlik.” ifadeleri, söz konusu perakendecilerin bu fiyat artışı organizasyonundan haberdar olduğuna ve DÜZEY tarafından paylaşılan rekabete hassas bilgilerin perakendeciler tarafından fiyatlama stratejilerinde kullanıldığına işaret etmektedir. Aşağıda yer alan tablodan da görüleceği üzere BİM tarafından söz verildiği şekilde 07.04.2020 tarihinde raf fiyatlarının yükseltildiği anlaşılmaktadır.
22-55/863-357 56/377 Tablo 53- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Pringles 160 Gr ve 165 Gr çeşitleri MİGROS 02.04.2020 12,00 13,00 CARREFOURSA 02.04.2020 12,00 13,00 Pringles 130 Gr çeşitleri BİM 07.04.2020 8,95 9,95 Kaynak: Cevabi Yazılar (170) DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi ile FİLE Satın Alma Uzmanı arasında 20.07.2020-23.07.2020 tarihlerinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesi (Belge-723/DZ/4), 21.07.2020-23.07.2020 tarihleri arasında yapılan DÜZEY iç yazışması (Belge-723/DZ/5), DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi ile FİLE Çalışanı arasında 23.07.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp yazışması (Belge-723/DZ/6) ve aynı kişiler araında 27.07.2020 tarihinde yapılan yazışma (Belge-723/DZ/7) birlikte değerlendirildiğinde, DÜZEY’in Tat markalı ürünlerin FİLE’deki satış fiyatlarının ne zaman değişeceğini sorguladığı, FİLE’nin söz konusu ürünlerinin satış fiyatlarının yükseltilmediği durumda MİGROS’un da fiyat indireceği hususunda FİLE’ye bilgi verdiği, FİLE’nin cevaben fiyatları Cumartesi günü yükselteceğini DÜZEY’e ilettiği, bu bilginin DÜZEY tarafından MİGROS’a aktarıldığı, akabinde önce FİLE’nin, daha sonra MİGROS’un fiyatlarını yükselttiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla DÜZEY tarafından FİLE ve MİGROS arasında ileriye dönük fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı, bu sayede söz konusu perakendeciler arasında dolaylı olarak koordinasyonun sağlandığı değerlendirilmektedir. (171) DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi ile A101 Kıdemli Kategori Uzmanı arasında 13.11.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinden (Belge-723/DZ/8), DÜZEY’in A101’e Dardanel ürünlerine ilişkin fiyat artışını sorduğu, gelecek yanıta göre CARREFOURSA ve MİGROS’a haber vermesi gerektiğini ilettiği anlaşılmaktadır. 18.11.2020 tarihli DÜZEY iç yazışmasından (Belge-723/DZ/9) ise mezkur soruya cevaben A101’den alındığı değerlendirilen bilginin CARREFOURSA ve MİGROS ile paylaşıldığı, CARREFOURSA ve MİGROS’un raf fiyatını Cumartesi günü değiştireceği, bu doğrultuda indirim marketler kanalı için de aynı günde fiyat artışının koordine edilmesinin istendiği, bunun üzerine DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi tarafından A101’in fiyat artışını ayarlamak üzere çalışıldığı anlaşılmaktadır. (172) 20.11.2020 tarihli A101 iç yazışması (Belge-723/DZ/10) ve 23.11.2020 tarihli Düzey iç yazışması (Belge-723/DZ/11) yukarıdaki paragrafta yer verilen belgelerle birlikte ele alınmaktadır. Bu kapsamda, A101 bünyesinde 20.11.2020 tarihinde gerçekleşen yazışmada A101 Kategori Müdürü Dardanel ürünlerinde izleyen pazar günü (22.11.2020 tarihinde) fiyat artışı olacağı, MİGROS’un ise yazışmanın ertesi günü (21.11.2020) tarihinde bu artışı yapacağı bilgisini A101 İcra Kurulu Üyesi ile paylaşmıştır. Bunun üzerine A101 İcra Kurulu Üyesi tarafından fiyat artışına ilişkin tanımlamanın yazışmanın ertesi günü yapılması, ancak öncesinde de MİGROS’un fiyatlarının kontrol edilmesi yönünde talimat verildiği görülmektedir. Yazışmada bahsi geçen Dardanel markalı ton balığı çeşitlerine ilişkin verilerin incelenmesinden, söz konusu ürünlerde CARREFOURSA ve MİGROS tarafından 21.11.2020 (Cumartesi), A101 tarafından ise 22.11.2020 (Pazar) tarihinde fiyatların yükseltildiği görülmüş83; aşağıdaki tabloda detaylı olarak yer verildiği üzere rakip perakendeciler bakımından 83 Teşebbüsler tarafından sunulan bilgilere göre ilgili tarihlerde yazışmaya konu ürünlerin BİM ve ŞOK’ta satışı bulunmamaktadır.
22-55/863-357 57/377 kesişen ürünlerin neredeyse tamamında eski ve yeni fiyatların ve böylelikle fiyat artışlarının birebir aynı olduğu tespit edilmiştir. Tablo 54- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat (TL) Yeni Fiyat (TL) Çeşitler DARDANEL Ton Balığı Çeşitleri CARREFOURSA84 21.11.2020 25,90 29,90 *75 Gr 3'lü Ton Light 75 Gr 3'lü 27,90 31,90 *Zeytinyağlı 75 Gr 3'lü 13,90 17,90 Poşet Ton 120 Gr 28,90 34,90 *Light 150 Gr 29,90 34,90 *150 Gr 2'li 34,90 36,90 *Zeytinyağlı 150 Gr 2’Li 17,50 18,90 Zeytinyağlı 150 Gr 13,90 17,90 Ayçiçekyağlı 150 Gr MİGROS85 21.11.2020 25,90 29,90 Ayçiçekyağlı-Light 75 Gr 3'lü 27,90 31,90 Zeytinyağlı 75 Gr 3'lü 13,90 16,90 Poşet Ton 120 Gr 29,90 34,90 Ayçiçekyağlı, Light 150 Gr 2'li 34,90 36,90 Zeytinyağlı 150 Gr 2'li 17,50 18,90 Zeytinyağlı 150 Gr 14,90 17,90 Ayçiçekyağlı 150 Gr A10186 22.11.2020 25,90 29,90 75 Gr 3'lü 27,90 31,90 Zeytinyağlı 75 Gr 3'lü 13,90 16,90 Poşet Ton 120 Gr Kaynak: 28.10.2021 tarih ve 21-53/747-360 sayılı Kurul kararı (173) Sonuç olarak, DÜZEY tarafından A101, BİM, CARREFOURSA ve MİGROS’un ileriye dönük fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerinin anılan perakendeciler arasında paylaşıldığı, bu sayede söz konusu perakendeciler arasında dolaylı olarak koordinasyonun sağlandığı değerlendirilmektedir. I.3.1.4.3. DÜZEY Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Belgeler (174) DÜZEY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) (D.E.) ile (.....) Btt (D. Btt) olarak kayıtlı BTT çalışanı arasında 10.03.2020-11.03.2020 tarihlerinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/DZ/12) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: 84 Çeşitler bölümünde “ * ” ile başlayan ürünlere ilişkin sunulan Ankara fiyatları yalnızca eski fiyat için geçerli olmak üzere tabloda yer alan fiyatlardan 0,05 TL daha düşüktür. Ayrıca CARREFOURSA için sunulan DARDANEL çeşitlerinde tabloda yer alan ürünlerin dışında bonfile 185 gr, fileto 125 gr, tahıllı-kuskuslu 185 gr ve 75 gr 2’li ürünlerinde de 21.11.2020 tarihinde fiyat artışı gerçekleşerek, ürün fiyatlarının sırasıyla; 31,90 TL’den 34,90 TL’ye, 21,90 TL’den 24,90 TL’ye, 11,90 TL’den 14,90 TL’ye, 17,90 TL’den 19,90 TL’ye çıktığı görülmüştür. 85 MİGROS tarafından sunulan DARDANEL çeşitleri incelendiğinde tabloda yer alan ürünlerin dışında acılı 80 gr 3’lü ürününde de 21.11.2020 tarihinde fiyat artışı gerçekleşerek ürün fiyatının 24,90 TL’den 29,90 TL’ye çıktığı görülmüştür. 86 A101 tarafından sunulan DARDANEL çeşitleri incelendiğinde tabloda yer alan ürünlerin dışında 125 gr ve Sardalya 125 gr ürünlerinde de 22.11.2020 tarihinde fiyat artışı yaşandığı, ürün fiyatlarının sırasıyla; 13,90 TL’den 14,90 TL’ye ve 8,90 TL’den 9,90 TL’ye çıktığı görülmüştür.
22-55/863-357 58/377 D. Btt 10.03.2020 (15:24): 22 Mart a kadar Sizin distribütörünüz Direk almış basmış Nasıl yapayım ben 8,95 D.E. 11.03.2020 (11:26-27): (.....) merhaba Soruşturdum, happy de falan düşük fiyatlar var Yönetim kararı ile mal göndermeyi durdurduk Aynı şekilde migros ve carrefourda şikayetçi D.Btt 11.03.2020 (11:28): Çok fena oldu D.E. 11.03.2020 (11:28): Zırhlıoğluna malı kestiklerini söylediler fiyat düzelene kadar (175) DÜZEY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; DÜZEY Satış Destek Sorumlusu (.....) tarafından 21.10.2021 tarihinde DÜZEY Zincir Mağazalar Satış Yöneticisi (.....)’a gönderilen, bilgi kısmında DÜZEY çalışanlarının bulunduğu, “FW: Migros ulusal tat ketçap fiyat hk.” konulu e-postada (Belge-723/DZ/13) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey merhaba, Ankara saha ekipleri tarafından paylaşılan bilgilendirme ile; aşağıda isimleri belirtilen Migros mağazalarında Tat 390 gr ketçap ile 650 gr ketçap fiyatları ektedir. Tat 650 gr ketçap fiyatımız tat 390 gr ketçap dan düşüktür. 5M ERYAMAN ANKARA METROMALL MİGROS ANKARA BEYSUPARK MMM MİGROS ANKARA PANORA AVM MMM MİGROS ANKARA G.O.PAŞA MM MİGROS ANKARA ve diğer noktalarımızda fiyatlar aynı şekildedir. Bilgi olarak paylaşıyorum.” (176) Söz konusu e-postaya cevaben DÜZEY Zincir Mağazalar Satış Yöneticisi (.....) tarafından 21.10.2021 tarihinde DÜZEY Satış Destek Sorumlusu (.....)’a gönderilen e-postada (Belge-723/DZ/13) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba (.....), Migros ile görüşerek hızlıca müdahale ediyorum. Teşekkür ederim.” I.3.1.4.4. DÜZEY Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Değerlendirme (177) Yukarıda yer verilen belgeler bir arada ele alındığında, yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik bir ihlali gösterdikleri sonucuna ulaşmak mümkün görülmemiştir.
22-55/863-357 59/377 Bu çerçevede, dosyada DÜZEY’in perakendecilerin yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine ilişkin yeterli bulgu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. I.3.1.5. ETİ Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirme I.3.1.5.1. ETİ Hakkında Topla Dağıt Karteline İlişkin Belgeler (178) ETİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, ETİ Modern Kanal Satış Grup Müdürü (.....) (C.S.S.) ile ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....) (H.K.Ü.) arasında 03.05.2018 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/ETİ/1) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: H.K.Ü. 03.05.2018 (12:34): (.....) Bey, migros’ta kurabi duzeldi, c4’da aksiyon oldugu icin cars duzelecek. H.K.Ü. 03.05.2018 (12:35): Intense mini’yi de cars gunu tum account’larda gecirecegiz C.S.S. 03.05.2018 (12:35): Tmm H.K.Ü. 03.05.2018 (12:35): Kisacasi her iki urunde de fiyatlar haftaya cars gunu duzelmis olacak. Cars gunu (.....) fis alip bim ile paylasacak, bilginize. (179) 2020-3-19 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 12.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen, “Fiyat Geçişleri “ konulu e-postada (Belge-723/ETİ/2) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey merhaba, (…) ve Popkek ürünlerinin fiyat geçiş formları ektedir, onayınıza sunarız.  (…)  Popkek’ler Rakip A ve Rakip M ile birlikte Pazartesi rafa yansıtılacak olup Salı günü de Rakip B87 geçecektir.” (180) Söz konusu e-postaya istinaden yazılan, ŞOK Satın Alma Yöneticisi(.....)’ten ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’ya gönderilen ve ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....)’ın bilgide olduğu 12.06.2020 tarihli “FW: Fiyat Geçişleri” konulu e-postada “(.....) merhaba, Ekte yer alan fiyatlatı girmeni rica ediyorum. (…), Eti kek alış ve satış fiyatı pazartesi gününden geçerli, Teşekkürler.” denilmektedir. (181) Aynı e-posta silsilesinin devamında 12.06.2020 tarihinde ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’dan ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’e gönderilen, Şok Ticaret Direktörü (.....)’in ve ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....)’ın bilgide olduğu “RE: Fiyat Geçişleri” konulu e-postada, bahsi geçen ürünler için fiyat geçişlerine dair şirket içi fiyat yönetimi programı ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Paylaşılan ekran görüntüsüne göre ilgili ürünlerin 15.06.2020 tarihinden itibaren geçilecek yeni satış fiyatı bilgilerine aşağıdaki tabloda yer verilmiştir. Ürün Adı Güncel Satış Fiyatı (TL) Satış Başlama Tarihi Satış Fiyatı (TL) Eti Popkek Çikolatalı 60 gr 1,00 15.06.2020 1,15 Eti Popkek Muzlu 60 gr 1,00 15.06.2020 1,15 87 Söz konusu e-postada A101 Rakip A olarak, BİM Rakip B olarak, MİGROS Rakip M olarak adlandırılmaktadır.
22-55/863-357 60/377 (182) Yine 2020-3-19 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 11.08.2020 tarihinde (saat 13:30) ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen, ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’in ve ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’in bilgide olduğu “Fiyat Geçişi” konulu e-postada (Belge-723/ETİ/3) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “SINIRLI DAGITIM / CLASSIFIED (.....) Bey merhaba, Ekteki fiyat geçişi formlarını değerlendirmenize sunarız. (…) Bu arada, Eti’nin satış fiyatları için piyasayı organize edebilmesi halinde onun da fiyat geçişi formunu gün içinde paylaşacağım” (183) 2020-3-19 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 11.08.2020 tarihinde (saat 14:46) ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen, ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’in ve ŞOK Satın Alma Yöneticisi(.....)’in bilgide olduğu “Eti Fiyat Geçişi” konulu e-postada (Belge-723/ETİ/4) ise aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır: “SINIRLI DAGITIM / CLASSIFIED (.....) Bey merhaba, Eti markalı ve Rakip B’de listeli olmayan 4 ürün için fiyat geçiş formunu ekte bilgilerinize sunarız. Yarın Rakip A ve Rakip M88 ile birlikte satış fiyatı ve alış fiyatını geçmek için onayınızı rica ederiz…” (184) Aynı e-posta silsilesinin devamında ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’dan, ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’e gönderilen e-postada, bahsi geçen ürünler için fiyat artışlarına dair şirket içi fiyat yönetimi programı ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Paylaşılan ekran görüntüsüne göre ilgili ürünlerin cari satış fiyatları ile 12.08.2020 tarihinden itibaren geçilecek yeni satış fiyatı bilgilerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir. Ürün İsmi Güncel Fiyat (TL) Satış Başlama Tarihi Satış Fiyatı (TL) Etimek Klasik 143 gr 3,50 12.08.2020 4,00 Eti Petito Ayıcık Mini 72 gr 5,50 12.08.2020 6,00 Eti Tutku Mozaik 100 gr 2,00 12.08.2020 2,25 Eti Cin Lokmalık 114 gr 2,00 12.08.2020 2,25 I.3.1.5.2. ETİ Hakkında Topla Dağıt Karteline Yönelik Değerlendirme (185) 03.05.2018 tarihli ETİ iç yazışmasında (Belge-723/ETİ/1) geçen “fiyatlar haftaya cars gunu duzelmis olacak. Cars gunu (.....) fis alip bim ile paylaşacak” ifadesinden ETİ tarafından MİGROS ve CARREFOURSA’ya ait fiyat artışlarına ilişkin bilgilerin kasa fişlerinin gönderimi yoluyla BİM’e iletileceği anlaşılmaktadır. (186) 12.06.2020 tarihli ŞOK iç yazışmasında (Belge-723/ETİ/2) yer alan “Popkek’ler Rakip A ve Rakip M ile birlikte Pazartesi rafa yansıtılacak olup Salı günü de Rakip B89 geçecektir.” ifadesinden ŞOK’un A101, BİM ve MİGROS’a ilişkin ileriye dönük fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilere sahip olduğu, belgeler bütüncül olarak değerlendirildiğinde ise bu bilgilerin ETİ tarafından ŞOK ile piyasanın organize edilmesi 88 Söz konusu e-postada A101 Rakip A olarak, BİM Rakip B olarak, MİGROS Rakip M olarak adlandırılmaktadır. 89 Söz konusu e-postada A101 Rakip A olarak, BİM Rakip B olarak, MİGROS Rakip M olarak adlandırılmaktadır.
22-55/863-357 61/377 amacıyla paylaşıldığı anlaşılmaktadır. Aşağıda yer alan tablodan teşebbüslerin fiyat hareketleri incelendiğinde, Eti Popkek çeşitlerine ilişkin olarak A101 ve ŞOK’un 15.06.2020 tarihinde, BİM’in ise 16.06.2020 tarihinde yine tam olarak belgede yer aldığı şekilde 1 TL’den 1,15 TL’ye fiyat geçişi yaptıkları görülmektedir. MİGROS ve CARREFOURSA’nın bahsi geçen Eti Popkek fiyatlarının anılan tarih itibarıyla 1,15 TL düzeyinde olduğu, belirtilen tarihte fiyat artışının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Tablo 55- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Çeşitler Eti Pop Kek Çeşitleri 60 Gr ŞOK 15.06.2020 1,00 1,15 Kakaolu, Muzlu A101 15.06.2020 1,00 1,15 Kakaolu90 BİM 16.06.2020 1,00 1,15 Kakaolu, Muzlu CARREFOURSA91 - 1,15 1,15 Kakaolu MİGROS92 - 1,15 1,15 Kakaolu, Muzlu Kaynak: 28.10.2021 tarih ve 21-53/747-360 sayılı Kurul kararı (187) Belge-723/ETİ/3 ve (Belge-723/ETİ/4) birlikte değerlendirildiğinde, ilk belgede geçen “Eti’nin satış fiyatları için piyasayı organize edebilmesi halinde” ve Belge-723/ETİ/4’teki “Yarın Rakip A ve Rakip M93 ile birlikte satış fiyatı ve alış fiyatını geçmek için onayınızı rica ederiz” ifadesinden, ETİ tarafından ikinci belgeye konu olduğu üzere “piyasanın organize edilebildiği”, piyasada faaliyet gösteren perakendeciler arasında ileriye dönük fiyat artış tarihleri ve tutarları gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı anlaşılmaktadır. (188) İlgili tarihteki fiyat hareketlerinin incelenmesinden, Belge-723/ETİ/4’te yer alan ŞOK’a ait ekran görüntüsünde bahsi geçen “Etimek 143 gr” ürününde A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından 12.08.2020 tarihinde belgede yer aldığı şekilde 3,50 TL’den 4,00 TL’ye fiyat artışı yapıldığı; “Eti Petito” çeşitlerinde CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından bazıları birebir aynı olmak üzere 12.08.2020 tarihinde fiyat artışı bulunduğu; belgede adı geçen Eti markalı diğer iki üründen “Eti Tutku Mozaik 100 gr” ve “Eti Cin Lokmalık 114 gr” çeşitleri için A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından fiyatların 12-13.08.2020 tarihlerinde yine belgede yer aldığı şekliyle 2,00 TL’den 2,25 TL’ye yükseltildiği, “Eti Cin”de MİGROS ve CARREFOUR için kesişen diğer gramajda da söz konusu tarihlerde birebir aynı fiyat artışı yapıldığı tespit edilmiştir. Bu noktada MİGROS’un 12.08.2020 tarihinde bahsi geçen ürünler dâhil toplam 49 üründe; CARREFOURSA’nın ise 13.08.2020 tarihinde yine bahsi geçen ürünler dâhil 26 farklı ETİ ürününde fiyat artışı yaptıkları belirtilmelidir. 90 A101 tarafından sunulan belgeler incelendiğinde “Eti Pop Kek Muzlu 60 gr” ürününün 03.06.2020-23.06.2020 tarihleri arasında indirimde olduğu ve 0,75 TL’den satışa sunulduğu, kampanya bitiminde ise ürünün 1,15 TL’den satılmaya başlandığı anlaşılmaktadır. 91 CARREFOURSA’nın sunmuş olduğu bilgilerden “Eti Pop Kek 80 gr” ve “Eti Pop Kek 160 gr” çeşitlerine ilişkin fiyat artışının 04.06.2020 tarihinde gerçekleştiği görülmektedir. 92 MİGROS tarafından sunulan bilgilere göre Eti Pop Kek’in tüm çeşitlerine yönelik fiyat artışının 04.06.2020 tarihinde gerçekleştiği görülmektedir. 93 Söz konusu e-postada A101 Rakip A olarak, BİM Rakip B olarak, MİGROS Rakip M olarak adlandırılmaktadır.
22-55/863-357 62/377 Tablo 56- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL)94 Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Çeşitler ETİMEK Çeşitleri ŞOK 12.08.2020 3,50 4,00 Klasik 143 Gr, Tuzsuz 148 Gr CARREFOURSA 12.08.2020 3,50 4,00 Klasik 143 Gr, Tuzsuz 148 Gr 4,25 4,95 Ekşi Mayalı 115 Gr (Fiyat iki gün sonra eski seviyesine çekilmiştir. MİGROS 12.08.2020 3,50 4,00 Klasik 143 Gr, Tuzsuz 148 Gr 7,95 11,50 Klasik 429 Gr A101 12.08.2020 3,50 4,00 Klasik 143 Gr, Tuzsuz 148 Gr ETİ Petito Çeşitleri ŞOK 12.08.2020 5,50 6,00 Mini 72 Gr CARREFOURSA 12.08.2020 4,95 6,00 Mini 72 Gr 2,50 2,75 Mini 32 Gr 1,00 1,25 Sütlü Çubuk 15 Gr MİGROS 12.08.2020 4,95 5,00 Mini 72 Gr 2,50 2,75 Mini 32 Gr 1,00 1,25 Sütlü Çubuk 15 Gr 0,75 1,00 Sütlü Çubuk 13 Gr A101 - 0,50 0,50 8 Gr - 1,00 1,00 18 Gr ETİ Tutku Çeşitleri ŞOK 12.08.2020 2,00 2,25 100 Gr MİGROS 12.08.2020 2,00 2,25 100 Gr 3,00 3,40 160 Gr A101 12.08.2020 2,00 2,25 100 Gr CARREFOURSA 13.08.2020 2,00 2,25 100 Gr 4,15 4,70 210 Gr ETİ Cin Çeşitleri ŞOK 12.08.2020 2,00 2,25 114 Gr MİGROS 12.08.2020 2,00 2,25 114 Gr 12.08.2020 6,00 6,75 342 Gr A101 12.08.2020 2,00 2,25 114 Gr CARREFOURSA 13.08.2020 2,00 2,25 114 Gr 6,00 6,75 342 Gr Kaynak: 28.10.2021 tarih ve 21-53/747-360 sayılı Kurul kararı (189) Belgeler bütüncül olarak ele alındığında ETİ tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat geçişlerinde koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve ETİ tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama stratejilerinde kullandıkları değerlendirilmektedir. I.3.1.5.3. ETİ Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Belgeler (190) ETİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 21.07.2017 tarihinde ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....) tarafından ETİ çalışanlarına gönderilen “Popkek Mini Aktivite Fiyatları Hakkında” konulu e-postada (Belge-723/ETİ/5) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 94 MİGROS’un tabloda yer alan ürünleri de dahil olmak üzere 49 farklı ETİ ürününe ilişkin 12.08.2020’de fiyat artışı tespit edilmiştir. CARREFOURSA’nın ise tabloda yer alan ürünleri dahil olmak üzere 26 farklı ETİ ürününe ilişkin 13.08.2020’de fiyat artışı tespit edilmiştir.
22-55/863-357 63/377 “Merhaba, Bildiğiniz gibi her ay paylaştığımız Modern Kanal öneri aktivite fiyatlarında 2,95 olmasını öngördüğümüz Popkek Mini ile ilgili field pie95’dan almış olduğumuz fiyatlar aşağıdaki gibidir. Özellikle UZ96 müşterilerinde(BİM-A101-ŞOK-Migros- Carrefour) fiyatı düzeltmek için ciddi çabaladığımız Popkek Mini poşette; öneri raf fiyatının altında kalan fiyatlar problem oluşturmaktadır. Aktivite Fiyatı olarak 1,39/2,00/ 2,50 TL gibi fiyatlar gözükmekte. Konu ile ilgili gerekli aksiyonların alınması; sarı ile boyalı noktalardaki durum ile ilgili bilgi verilmesi ve fiyatların MK97 öneri aktivite fiyatlarına göre düzenlenmesi konusunda desteğinizi ve düzenlemenizi bekliyoruz. Ektre filedpie’dan alınan görseller mevcuttur. (191) Yukarıdaki e-postaya yanıt olarak, 24.07.2017 tarihinde ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....) tarafından ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....)’e gönderilen e-postada ÇAĞRI’nın raf fiyatına ilişkin bir görsel paylaşılmış ve aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir: “(.....)’cim günaydın. 95 Satış ekibi otomasyonu olarak da adlandırılan program satış ekiplerinin ziyaret hazırlıkları, satış sırasında alınan notlar, raporlama gibi tekrarlanan işlerini otomatikleştirmektedir. 96 Ulusal zincir. 97 Modern kanalın kısaltması olarak kullanıldığı değerlendirilmektedir. Bölge M.grubu Mağaza Adı Field Pie Fiyat İç Anadolu AKYURT AKDERE 2,75 DEMETEVLER 2,75 HARMAN 2,75 ÇAKIRLAR 2,75 MUTLU 2,75 ALNIAÇIK PLEVNE 2,75 SİNCAN 2,75 TURKA KAMAN 2,00 CUMHURİYET 2,00 MELİKGAZİ 2,00 ERENLER ARDALA 2,75 TOKAT KARŞIYAKA 2,75 TOKAT MERKEZ 2,75 HALCİLER Y.MAH. 2,50 Doğu Marmara PASMAR ÇAVUŞBAŞI 2,50 Batı - Doğu Marmara ÇAĞRI HEPSİ 2,75 Batı Marmara KİM FLORYA 2,75 CEM HEPSİ 2,59 IRMAKLAR TALATPAŞA 2,49 Güney Marmara DOSTLAR DOSTLAR GIDA 2,75 İSRA SÜLEYMANİYE 2,75 Ege SARILAR GIDA SARILAR GIDA 1,39
22-55/863-357 64/377 Çağrı’da 2,95 olması gerekiyor fiyat. Aşağıda Batı-Doğu Marmara Çağrı yazıyor, Çağdaş olmasın ? Ben bugünde fiyatları kontrol ettirip döneceğim sana” (192) 21.07.2017 tarihli e-postaya yanıt olarak 24.07.2017 tarihinde ETİ Modern Kanal Satış Yöneticisi (…..) tarafından ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....)’e gönderilen diğer bir e-postada ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) merhaba ; Popkek fiyatları ile ilgili benim baktığım müşteri grubuna ait Irmaklar Talatpaşa şubesindeki fiyat sadece etiketten ibaret. Müşteriden teyit ettim ürünün fiyatı 3 tl. etiketi de düzelttiler bilgin olsun.” (193) ETİ’de yapılan yerinde incelemede edilen, 17.10.2018 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü (.....) (M.Ö.) ile Turgut Seyhan ve Kardeşleri Gıda San. Tic. Ltd. Şti. (SEYHANLAR) Satın Alma Sorumlusu (.....) (M.Ç.) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/ETİ/6) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: M.Ç. 17.10.2018 (14:38): abi şu karam gurmeye en azından yüzde 10 destek çıkaydın da M.Ç. 17.10.2018 (14:39): fiyatını yüzde 10 aşşağı çekeydim bu mantıklı indirimsiz basıyor oluyorum insert 1,35 falan girsem iyiydi M.Ö. 17.10.2018 (14:39): Karamda bozma adamım fiyatı ona yapacağım birşey yok. Karışır ortalık. M.Ç. 17.10.2018 (14:40): 1.50 mi basayım indirimsiz direk M.Ö. 17.10.2018 (14:40): Ben o ürüne senin karlılığın için iskonto verdim. Onu basma bence M.Ç. 17.10.2018 (14:40): Tamamdır inserte girmiyorum Aynen (194) ETİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 15.12.2018 ve 17.12.2018 tarihlerinde ETİ Ulusal Zincirler ve E-Ticaret Kanal Müdürü (.....) (V.E.) ile ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....) (A.K.) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/ETİ/7) aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır: V.E. 15.12.2018 (15:09): [ÇAĞRI’nın ETİ ürünlerine yönelik raf fiyatlarına ilişkin görseller paylaşılmıştır.] V.E. 15.12.2018 (15:10): (.....) merhaba, Fiyatlar neden psf98’den farklı? A.K. 15.12.2018 (15:21): Merhaba aktivite de olduğu için psf den farklı fiyat ile teşhire çıkıldı. Bildiğim kadarı ile ticari pazarlama aktivite fiyat öneriside bu şekilde. Bir sorun var ise pazartesi müdahale ederiz V.E. 15.12.2018 (16:31): Aktivite olunca etiket fiyatı çarpılı olmuyor mu? A.K. 15.12.2018 (16:43): Normalde oluyordu. Ama bu yeni etikette yok. Nedeni sorup öğreneyim A.K. 17.12.2018 (09:46): [ÇAĞRI’nın ETİ ürünlerine yönelik raf fiyatlarına ilişkin olarak çizikli fiyat99 etiketi paylaşılmıştır.] 98 Piyasa satış fiyatının kısaltması olarak kullanıldığı değerlendirilmektedir. 99 Çizikli fiyat çeşitli aktivite/aksiyon/indirimler sırasında üzerinden indirim uygulanan ve üstü çizilmiş olarak gösterilen fiyatı ifade etmektedir.
22-55/863-357 65/377 V.E. 17.12.2018 (09:47): Eyvallah Süper Kurabiden de görsel atabilirler mi? A.K. 17.12.2018 (09:56): [ÇAĞRI’nın ETİ ürünlerine yönelik raf fiyatlarına ilişkin görsel paylaşılmıştır.] V.E. 17.12.2018 (09:56): Tamamdır Süper İyi çalışmalar A.K. 17.12.2018 (09:57): Teşekkür ederim. Sizede iyi çalışmalar A.K. 17.12.2018 (10:04): [ÇAĞRI’nın ETİ ürünlerine yönelik raf fiyatlarına ilişkin görsel paylaşılmıştır.] V.E. 17.12.2018 (14:18): Beni arayabilir misin? (195) ETİ’de yapılan yerinde incelemede edilen, 28.02.2019 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü (.....) (M.Ö.) ile Mopaş Marketçilik Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (MOPAŞ) Satın Alma Sorumlusu (.....) (S.A.) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/ETİ/8) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: M.Ö. 28.02.2019 (15:04): [MOPAŞ’ın insert fiyatına ilişkin görsel paylaşılmıştır] Fiyatı bozmasaydın keşke M.Ö. 28.02.2019 (15:07): Haber verin lütfen bundan sonra fiyatta mütabık kalalım. Çok büyük sıkıntıya giriyorum yeni ürün diye. S.A. 28.02.2019 (15:08): Tamam (.....) Tipografik hata (196) ETİ’de yapılan yerinde incelemede edilen, 26.03.2019 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü (.....) (M.Ö.) ile HAKMAR Satın Alma Sorumlusu (.....) (Ü.M.) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/ETİ/9) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Ü.K. 26.03.2019 (23:24): [Ticaret unvanı belli olmayan bir marketteki ETİ ürünlerinin raf fiyatlarına ilişkin görsel paylaşılmıştır.] M.Ö. 26.03.2019 (23:26): Üstadım (.....) bey paylaştı bunu, ankara da bir nokta burası, müdahale ettik fiyata. Sonuçta ne karlılık ne bütçe açısından mantıklı değil maliyeti düşündüğümüzde (197) ETİ’de yapılan yerinde incelemede edilen, 21.01.2020 tarihinde ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....) (A.K.) ile ETİ Ulusal Zincirler ve E-Ticaret Kanal Müdürü (.....) (V.E.) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/ETİ/10) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: A.K. 21.01.2020 (12.25): [CARREFOURSA’ya ait fiş görseli paylaşılmıştır] Asm100 ler yazışıyor V.E. 21.01.2020 (12:50): Fiyatı geçmemiş mi A.K. 21.01.2020 (12.51): Fiş 19 tarihli. Ama biraz önce (.....)101 bu fişi göndermiş . Altınada hala geçmemiş yazmış Benim bilgim yok 100 Alan satış müdürünün kısaltması olarak kullanıldığı değerlendirilmektedir. 101 ETİ Geleneksel Kanal Bölge Satış Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 66/377 A.K. 21.01.2020 (12.51): [ETİ Geleneksel Kanal Bölge Satış Müdürü (.....) tarafından CARREFOURSA’ya ait fiş görseli paylaşılarak “Halen düzelme yok bilginize” mesajının gönderildiği görsel paylaşılmıştır] V.E. 21.01.2020 (12:53): Sadece fındıklıda sorun varmış O da yarın düzelicek (198) ETİ’de yapılan yerinde incelemede edilen, 02.09.2020 tarihinde “Yerel Zincirler” isimli Whatsapp grubunda ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....) (A.K.), ETİ Modern Kanal Bölge Satış Müdürü (.....) (Y.Y.) ve ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....) (İ.A.) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/ETİ/11) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: A.K. 02.09.2020 (14:46): Popkek Y.Y. 02.09.2020 (14:46): [Bazı ETİ ürünlerinin fiyatlarının olduğu liste paylaşılmıştır] bunlarda düzelmeyenler abi Y.Y. 02.09.2020 (14:47): bir de cicibebeler var onlar bu listede yok A.K. 02.09.2020 (14:47): 👍 Y.Y. 02.09.2020 (14:48): günlük takip ediyorum değişik olursa haber veririm 👍 İ.A. 02.09.2020 (14:49): Supersin (.....) A.K. 02.09.2020 (14:50): Artık a101 de düzelir😂 İ.A. 02.09.2020 (14:50): Popkek bim afişi nedenli sıkıntılı bir de ecg102 sıkıntılı İ.A. 02.09.2020 (14:51): Yok a101 gene duzeltmedi mal kisilacak gitti satış Ayağım ugurludur Y.Y. 02.09.2020 (14:52): umudumuzsun (.....) 😊 sen halledersin İ.A. 02.09.2020 (15:03): İki gündür fiyat geçişleri kafam yanmadi değil inşallah birlikte halledeceğiz (199) ETİ’de yapılan yerinde incelemede edilen, 25-26.10.2020 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü (.....) (M.Ö.) ile Show Market Satın Alma Sorumlusu (.....) (M.E.K.) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/ETİ/12) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: M.E.K. 25.10.2020 (22:35): [Eti Cicibebe 1000 gram ürününün A101’de 15,90 TL’lik fiyatın üstü çizilerek 12,75 TL’ye satıldığını gösteren görsel paylaşılmıştır] … … Bana maliyeti 14,6 bu fiyata satmak istiyorum M.E.K. 26.10.2020 (10:36): Bunu ne yaptık müdür M.Ö. 26.10.2020 (10:37): Bişi yapmıyoruz aga, 7,95’ten lifalif sattırdık sana da ona sayalım  M.E.K. 26.10.2020 (10:41): Alış fiyatlarının dibinde satmadım ama Bu benim alış fiyatimin dibinde satiyor M.Ö. 26.10.2020 (10:43): Patron ben zaten orada da ürünü kestim vermiyorum ceza olarak. M.E.K. 26.10.2020 (10:43): Yav müdür a101 tıka basa almış M.E.K. 26.10.2020 (10:47): Benim 13.99 a satacağım bir destek ver ben seni zorlamayayim M.Ö. 26.10.2020 (10:47): Patron bü üründe daha fazla yardımcı olamıyorum %10 tanımlı zaten sana, maksimum verebileceğim 102 Eti çikolatalı goftret.
22-55/863-357 67/377 (200) ETİ’de yapılan yerinde incelemede edilen, 13.11.2020 tarihinde “Yerel Zincirler” isimli Whatsapp grubunda ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....) (A.K.), ETİ Modern Kanal Adana Satış Müdürü (.....) (M.A.G.), ETİ Modern Kanal Bölge Satış Müdürü (.....) (Y.Y.) ve ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....) (İ.A.) arasında geçen yazışmalarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: M.A.G. 13.11.2020 (10:34): [Eti Cicibebe 1000 gram ürününün 15,90 TL’lik fiyatın üstü çizilerek 12,75 TL’ye satıldığını gösteren görsel paylaşılmıştır] Müsterisi laga lugaya başlayanlar oldumu? Y.K. 13.11.2020 (10.35): Ben zaten bu fiyata sattırıyorum 😀 M.A.G. 13.11.2020 (10:38): 12.75 e mii İ.A. 13.11.2020 (10:40): Ben😉😉 A.K. 13.11.2020 (13:43): Bu fiyat bitmedimi M.A.G. 13.11.2020 (13:43): Güncel insert (.....) abi Y.Y. 13.11.2020 (13:45): (.....) bey bize aktiviteye girmeyin demişti en son hatırlarsaniz 😀 M.A.G. 13.11.2020 (13:45): 😀😀😀😀😀 A.K. 13.11.2020 (13:46): Çünkü öyle bir fiyat yapacamki boşuna paranızı buraya harcamayın. Yetişemezsiniz demek istedi Y.Y. 13.11.2020 (13:47): 😀😀😀 çok mantıklı abi (201) ETİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 22.11.2021 tarihinde ETİ Modern Kanal Adana Satış Müdürü (.....) (M.A.G.) ile ÖZÇELİKKAYALAR Satın Alma Sorumlusu (.....) (O.M.) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/ETİ/14) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Ö.M. 22.11.2021 (15:47): [MİGROS’un ve bazı yerel perakendecilerin ETİ ürünlerine ilişkin satış fiyatlarının olduğu görsel paylaşılmıştır) Ö.M. 22.11.2021 (15:48): Abi Konya rakip fiyat araştırması M.A.G. 22.11.2021 (16:15): Abi sağ kontrolü hemen yaptırıyorum M.A.G. 22.11.2021 (16:21): Abi pbeurre ve fingeri sende 13.95e inebilirsin Cicibebeyi düZelttiryrm hmn 18.95 de kalalım Ö.M. 22.11.2021 (16:25): tmm abi teşekkürler M.A.G. 22.11.2021 (16:25): Rica ederim abi , kolaylıklar dilerim I.3.1.5.4. ETİ Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Değerlendirme (202) Dosya kapsamında, ETİ tarafından alt pazardaki perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlenmesine ilişkin olarak elde edilen belgelere ilişkin tespit ve değerlendirmeler aşağıda sunulmuştur: - 21.07.2017 tarihli ETİ iç yazışmasından (Belge-723/ETİ/5), ETİ’nin alıcılarının perakende satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu görülmektedir. ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü tarafından ETİ çalışanlarına gönderilen söz konusu e-postada Popkek Mini poşet ürünü için ulusal zincirlerde (A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS, ŞOK) fiyatı düzeltmek için ciddi çaba harcandığı ifade edilmiş; önerilen raf fiyatının altında kalan perakende satış fiyatlarının ETİ için problem oluşturduğu
22-55/863-357 68/377 belirtilerek çalışanlardan perakende fiyatların tavsiye edilen fiyatlara göre düzenlenmesi talep edilmiştir. - 17.10.2018 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü ile Turgut Seyhan ve Kardeşleri Gıda San. Tic. Ltd. Şti. (SEYHANLAR) Satın Alma Sorumlusu arasında geçen Whatsapp yazışmasından (Belge-723/ETİ/6), ETİ tarafından perakendecinin kampanya ile aktivite dönemlerine ve bu dönemlerde uygulayacağı fiyatlara müdahalede bulunulduğu anlaşılmaktadır. - Belge-723/ETİ/7’de yer alan ETİ iç yazışmaları ve 28.02.2019 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü ile Mopaş Marketçilik Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (MOPAŞ) Satın Alma Sorumlusu arasında geçen Whatsapp yazışmasından (Belge-723/ETİ/8), ETİ tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, ETİ tarafından belirlenen piyasa satış fiyatından daha düşük olan fiyatların nedeninin sorgulandığı ve gerekirse müdahale edilip fiyatların yükseltileceği anlaşılmaktadır. Ayrıca Belge-723/ETİ/8’de geçen “Haber verin lütfen bundan sonra fiyatta mütabık kalalım.” ifadesinden ETİ’nin, yeniden satış fiyatını belirleme sürecinde perakendecinin kendisinden bağımsız hareket etmemesini istediği görülmektedir. - 26.03.2019 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü ile HAKMAR Satın Alma Sorumlusu arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/ETİ/9) yer alan “ankara da bir nokta burası, müdahale ettik fiyata.” ve 22.11.2021 tarihinde ETİ Modern Kanal Adana Satış Müdürü ile ÖZÇELİKKAYALAR Satın Alma Sorumlusu arasında geçen yazışmada (Belge-723/ETİ/14) yer alan “Abi pbeurre ve fingeri sende 13.95e inebilirsin Cicibebeyi düZelttiryrm hmn 18.95 de kalalım” ifadelerinden anlaşıldığı üzere ETİ, ürünlerine ilişkin olarak bazı perakendecilerin satış fiyatlarına müdahalede bulunmuş ve perakendecilerin yeniden satış fiyatlarını tespit etmiştir. - 21.01.2020 tarihli ETİ iç yazışmasından (Belge-723/ETİ/10) ETİ tarafından perakendecilerin fiyatlarının kasa fişleri aracılığıyla takip edildiği, fiyatın ETİ tarafından belirlenen raf fiyatından düşük olduğu durumlarda fiyata müdahalede bulunulduğu, bu sayede yeniden satıcıların satış fiyatlarının kontrol altında tutulduğu anlaşılmaktadır. - 02.09.2020 tarihli ETİ iç yazışması (Belge-723/ETİ/11) ve 25-26.10.2020 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü ile Show Market Satın Alma Sorumlusu arasında geçen yazışmalardan (Belge-723/ETİ/12) ETİ tarafından perakendeciler üzerinde tavsiye edilen yeniden satış fiyatının uygulanması yönünde baskı oluşturulduğu, belgelerde geçen “Yok a101 gene duzeltmedi mal kisilacak gitti satış” ve “Patron ben zaten orada da ürünü kestim vermiyorum ceza olarak” ifadelerinden de anlaşılacağı üzere, belirtilen yeniden satış fiyatına uyulmaması durumunda ürün tedarikinin azaltılması yönünde teşebbüsün stratejisi bulunmakta, dolayısıyla perakendecilerin yeniden satış fiyatı tespit edilmektedir. - 13.11.2020 tarihli ETİ iç yazışmasından (Belge-723/ETİ/13) ETİ’nin müşterilerinin satış fiyatlarına müdahale ettiği, belgede geçen “Ben zaten bu fiyata sattırıyorum” ifadesinin ETİ’nin perakendecinin bağımsız karar almasını engellediğini gösterdiği değerlendirilmektedir. (203) Yukarıda yer verilen belgeler bir arada ele alındığında, ETİ tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatlarının nedeninin sorgulandığı, söz konusu fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, ürün fiyatları
22-55/863-357 69/377 öngörülenden düşük olan perakendecilere cezalandırma stratejisi olarak ürün sevkiyatının durdurulduğu ve dolayısıyla ETİ tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği değerlendirilmektedir. I.3.1.6. FRİTOLAY Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirme 3.1.6.1. FRİTOLAY Hakkında Topla Dağıt Karteline İlişkin Belgeler (204) FRİTOLAY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; FRİTOLAY Ulusal Zincir Müşteri Yöneticisi (.....) tarafından 13.09.2017 tarihinde A101 Bölge Satın Alma Müdürü (.....)’a gönderilen, “Fritolay- Çerezza Fiyat ve Gramaj Geçişi Planlanan Ürünler Hk.” konulu e-postada (Belge-723/FRT/1) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Hanım Merhaba, Geçtiğimiz dönemlerde gerçekleştirdiğimiz toplantılarımızda bilgisini paylaştığımız aşağıdaki 2 ürünümüz özelinde 09 Ekim 2017 tarihinde garmaj ve fiyat geçişi yapılacaktır.  Çerezza Pop Corn ürünümüzde 88 gr dan 80 a gr’a geçiş olacaktır (gram out); bu ürünümüz size özel üretildiği için sizin için de uygun olursa 09 Ekim haftası itibari ile üretimlerin yeni gramajlarla yapılması için planlama ekibimize bilgilendirme yapabiliriz. Fiyatta bir değişiklik olmayacaktır. (15000693 Kodlu Ürün)  Çerezza Multipack ürünümüzde toplam piyasada bir fiyat geçişi yapılacağı için benzer şekilde 2,25 TL’den 2,50 TL’ e geçiş konusunda 09 Ekim tarihi konusunda desteklerinizi rica edeceğiz (ürün gramajında bir değişiklik bulunmuyor). Bildiğiniz üzere bu 3 lü multipack ürünlerde etiket üzerinde 2,25 tl tavsiye fiyat iletişimi vardı ancak bu hafta itibari ile geçiş sürecinde müşteri mağduriyeti olmaması için etiketleri 2,50 TL olacak şekilde değiştirilmiştir (aşağıda görselini bilgi amaçlı paylaşıyoruz). Yani 09 Ekim haftasında raflarınızda 2,25 tl etiketli ürünlerin kalmamış olacağını öngörüyoruz (geçiş tamamlananan kadar siz yeni gelen ürünleri 2,25 tl den satmaya devam edebilirsiniz). Geçiş günlerinizde bir değişiklik yok ise raf geçişini salı günü mü uygularız yoksa Cumartesi günü mü sizden bilgi bekleyeceğiz. (…)” (205) Söz konusu e-postaya cevaben A101 Bölge Satın Alma Müdürü (.....) tarafından 03.10.2017 tarihinde FRİTOLAY Ulusal Zincir Müşteri Yöneticisi (.....)’a gönderilen, “RE: Fritolay- Çerezza Fiyat ve Gramaj Geçişi Planlanan Ürünler Hk.” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Hanım Merhaba,  Tüm piyasada geçiş sağlanması ve hangi gün geçilecekleri bilgisi paylaşılması durumunda Çerezza multıpack de raf fiyatını geçebiliriz.  Popcorn ürününde %9 oranında bir gramaj değişimi var. Marjı bozmayacak yapıda alış fiyat revizesi yaparsanız bu geçişi de sağlayabiliriz. Ek olarak size telefonda iletmiş olduğum konu da bu geçiş sürecine dahil. Biz Salı veya Cumartesi günü olacak şekilde raf fiyat geçişleri tanımlayabiliyoruz. Gramaj değişikliği yapmak problem olmaz. Geçişlerin ne zaman tamamlanacağına ilişkin sizden tam bilgi rica ederiz. (…)” (206) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında, yine A101 Bölge Satın Alma Müdürü (.....) tarafından 03.10.2017 tarihinde FRİTOLAY Ulusal Zincir Müşteri Yöneticisi (.....)’a
22-55/863-357 70/377 gönderilen, “RE: Fritolay- Çerezza Fiyat ve Gramaj Geçişi Planlanan Ürünler Hk.” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Hanım Merhaba, Önceki mailime ek olarak firmanız özelinde zaten marj yapılarını görüşmek istiyoruz. Biliyorsunuz grup spot vb çalışamaları marjların uymaması nedeni ile gerçekleştiremiyoruz. Çerezzadaki alış geçiş talebinizi atlamışım yeni değerlendirdik. Burada da sizden destek bekliyoruz. Marjımızı artıracak şekilde bir alış revizesi yapılmasını talep ediyoruz. (…)” (207) Yukarıda yer verilen e-postalara cevaben FRİTOLAY Ulusal Zincir Müşteri Yöneticisi (.....) tarafından 04.10.2017 tarihinde A101 Bölge Satın Alma Müdürü (.....)’a gönderilen, “RE: Fritolay- Çerezza Fiyat ve Gramaj Geçişi Planlanan Ürünler Hk.” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Hanım Merhaba, Marj yapısı ve diğer konuları tamamen yıllık anlaşma kondüsyonları içinde konuşabiliriz. Ancak bu bir fiyat geçişidir ve kondüsyon artışı konusu tamamen bu süreçten ayı değerlendirilmelidir. Biz size mevcut- yeni tablosunda bir önceki alım koşullarınızı koruyacak şekilde kondüsyonları paylaşmıştık Şirketimizde yapılan toplam bir hareket olduğu için sizden de geçiş planı ile eş zamanlı destek rica ediyoruz. Dönüşlerinizi rica ederiz, bu arada pop corn konusunda da mutabıkız sanırım değil mi, 09 Ekim haftasının üretim planı 80 gr olacak şekilde yapılıyor, fiyatlarda herhangi bir değişiklik bulunmuyor. (…)” (208) FRİTOLAY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) tarafından 15.02.2018 tarihinde BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....)’ya gönderilen, “Frito Lay - fiyat geçişi” konulu e-postada (Belge-723/FRT/2) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba, Toplantımız sonrasında gerekli çalışmaları Finans departmanımız ile yaptık. 6 Mart’ta tavsiye raf fiyatlarına geçeceğinizi dikkate aldığımızda size aşağıdaki teklifi iletebiliyoruz, degerlendırılıp tarafımıza bugün donus yapılması ıcın destegınız kritiktir.
22-55/863-357 71/377 Yukarıdaki tabloda mevcut gramaj ve fiyatları bulabilirsiniz. Ayrıca fiyat gecısımızden sonra sevkıne başlanıyor olacak yeni gramajları/ve yeni tavsiye raf fiyatlarımızı da bulabilirsiniz, gramaj hareketleri de dusunuldugu zaman kilo fiyatında 13% oranında bir zam planımız bulunmaktadır. Mevcut alım fiyatlarında 6 Mart - 6 Nisan 2018 arasında herhangi bir degısıklık yapmıyor olacagız ve bu surecte marj ve stoklanma açısından destek vermıs olacağız, 1 Nisan sonrası yeni alım liste fiyatımız 2,01 TL ve 1,95 net maliyet oluyor olacaktır. Bu sekilde mevcut marjınızda da +0,37% gelişim sağlamış bulunuyoruz. Saygılarımla,“ (209) İlgili e-posta silsilesinin devamında, BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....) tarafından 22.02.2018 tarihinde FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....)’a gönderilen, “RE: EXT> RE: Frito Lay - fiyat geçişi” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba, Konuyu bugün yönetimle görüşebildim. Aradığınızda da toplantıda olduğum için dönüş sağlayamadım. Fiyat geçişi ile ilgili aksiyon tarihi 13 Mart olarak planlamaktayız. Komisyon kararının en erken çıkacağı tarih bu görünmekte. Farklı bir durum oluşursa tekrar sizinle paylaşacağım. Eski fiyatlı alışı da bu tarih itibari ile başlayacak şekilde planlıyorum. Piyasa geçişlerinin bu tarih doğrultusunda gerçekleşmesi ile ilgili bir problem yaşanmaması için dönüşünüzü rica ederim. (…)” (210) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında, FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) tarafından 23.02.2018 tarihinde BİM Satın Alma Grup Müdürü(.....)’ya gönderilen, “EXT> RE: EXT> RE: Frito Lay - fiyat geçişi” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba, Dönüşünüz için teşekkürler, mutabığız.. 13 Mart tarihine 2,90TL tavsiye raf fiyatını tanımlayabilirsiniz, piyasa geçişlerini de bu doğrultuda organize ediyor olacağız. Mevcut alım koşullarında 13 Nisan’a kadar değişiklik yapmayacağız. Yeni alım liste fiyatımız 2,01 TL’yi 14 Nisan itibariyle tanımlıyor olacağız. Saygılarımla” (211) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında, BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....) tarafından 09.03.2018 tarihinde FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....)’a gönderilen, “RE: EXT> RE: Frito Lay - fiyat geçişi” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba Fiyat geçişleri ile ilgili komisyon onayı alınmıştır. 13 Mart tarihinde tüm piyasanın bu doğrultuda geçiş sağlaması konusunda gereğini rica ederim. Gramaj değişiklikleri ile ilgili sevk bilgisi bekliyor olacağız. Alış fiyat tanımlaması mutabık kaldığımız üzere 13 Nisan tarihi itibari ile yapılacaktır. (…)”
22-55/863-357 72/377 (212) FRİTOLAY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; FRİTOLAY Satış Müdür Yardımcısı (.....) tarafından 07.03.2018 tarihinde FRİTOLAY Satış Kıdemli Bölge Lideri (.....)’a gönderilen, “ŞOK ucuz fiyat hk.” konulu e-postada (Belge-723/FRT/3) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Patron Selam, Ekteki fotografta Şok Marketlerde ayni gramajdaki super boy urunler 2.50 TL ye satiliyor..Şok Marketler son donemlerde yayginlasmaya basladi. Bulundugu bolgede cevre noktalardaki erimeyi oldukca yavaslatiyor.. Ayni zamanda musterilerimizde bu durumdan sikayetci.. Konuyla ilgili desteginizi rica ediyorum (…)” (213) İlgili e-posta silsilesinin devamında, FRİTOLAY Satış Kıdemli Bölge Lideri (.....) tarafından 07.03.2018 tarihinde FRİTOLAY Satış Analizi ve Stratejik Planlama Müdürü (.....)’a gönderilen, “FW: ŞOK ucuz fiyat hk.” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) günaydın, Şok marketlerdeki fiyat uygulması,market etrafındaki TT103 müşterilerini negatif etkiler.Bu durumla ilgili herhangi bir aksiyon alabilir miyiz? (…)” (214) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında, FRİTOLAY Satış Analizi ve Stratejik Planlama Müdürü (.....) tarafından 07.03.2018 tarihinde FRİTOLAY Ulusal Zincir Müşteri Yöneticisi (.....)’a gönderilen, “FW: ŞOK ucuz fiyat hk.” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....), bilgi verebilir misin? Bölgesel bir aktivite mi, haberimiz var mı, ne kadar sürecek?” (215) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında, FRİTOLAY Ulusal Zincir Müşteri Yöneticisi (.....) tarafından 07.03.2018 tarihinde FRİTOLAY Satış Analizi ve Stratejik Planlama Müdürü (.....)’a gönderilen, “RE: ŞOK ucuz fiyat hk.” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) selamlar, Şok tüm disc müşterilerimiz gibi (A101 ve Bim) cips ürünlerinde birebir aynı ürün portföyünü kullanıyor. Geçtiğimiz sene bu dönüşüm gerçekleşti ve bundan sonraki süreçte tüm disc ürünleri aynı gramaj ve fiyat yapısı ile satışta olacak, yani konu Şok’a özel bir uygulama değil aslında; aynı ürünler Bim ve A101 müşterilerimizde de aynı fiyat noktasında ve bu yapıyı senelerdir yönetiyoruz. Sadece Şok portföyündeki 2 üründe henüz geçiş olmadı; Ruffles Ketçap ve Doritos Hot Corn onlar da zaten OT süper boy gramajı ve 3,5 tl fiyat yapısı ile satışa devam ediyor. Senin sormak istediğin spesifik bir Sku ise onun üzerinde de konuşabilirz ben asortman görselinden çok net anlayamadım.. (…)” (216) FRİTOLAY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 16.07.2018 tarihinde FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) tarafından BİM Satın Alma Grup 103 Geleneksel Kanal.
22-55/863-357 73/377 Müdürü (.....)’ya gönderilen “Frito Lay Fiyat Geçişi” konulu e-postada (Belge-723/FRT/4) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba, En son gerçekleştirdiğimiz toplantımızda görüştüğümüz fiyat geçişini sizlere yazılı olarak iletmemimizi istemiştiniz; 31 Temmuz itibari ile tavsiye raf fiyatlarına geçiş yapılacak şekilde bilgilendirmemiz aşağıdaki gibidir, değerlendirilip tarafımıza dönüş yapılması için bilgilendirmelerinizi rica ederiz. Yukarıdaki tabloda mevcut gramaj ve tavsiye raf fiyatlarını bulabilirsiniz. Alış fiyatlarının geçişinden sonra sevkiyatlarına başlanacak yeni gramajları bulabilirsiniz. Gramaj hareketleri de düşünüldüğü zaman kilo fiyatında 10% oranında bir zam planımız bulunmaktadır.  Mevcut alım fiyatlarında 31 Temmuz - 17 Ağustos tarihleri arasında herhangi bir değişiklik yapmıyor olacağız ve bu süreçte marj ve stoklanma açısından destek vermiş olacağız,  18 Ağustos itibari ile yeni alım liste fiyatımız 2,25 TL ve 2,18 TL net maliyet oluyor olacaktır. Bu şekilde mevcut marjınızda da +0,14% gelişim sağlamış bulunuyoruz.  Delist kararı aldığınız Cheetos Mpack ürünü için de konuştuğumuz gibi size özel olan hammadde stok kontrollerimizi yaptık, Eylül ayına kadar siparişlerinizi karşılayabiliyor olacağız, fiyat geçişi aşamasında bu ürün özelinde alım koşullarında bir değişiklik yapmıyor olacağız. 31 Temmuz’da bu ürünün 1,25TL tavsiye raf fiyatına geçişinin yapılması için desteğinizi rica ederiz. Saygılarımla,” (217) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) tarafından 24.07.2018 tarihinde gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba, Fiyat geçişi konusunu yönetim ile görüşüp dönüş yapacağınızı iletmiştiniz, ivedi dönüşlerinizi rica ederiz. Saygılarımla” (218) Yukarıda yer alan e-postaya BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....) tarafından 24.07.2018 tarihinde gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba,
22-55/863-357 74/377 Ekli maillerde görüldüğü üzere ürün alamadığımız, iletişim problemlerini çözemediğimiz bir ortamda sıfır listemde ve posta kutumda bu kadar sorun var iken ben dahil bu sorunları defalarca iletişime geçerek çözemiyorken geçişle ilgili sağlıklı bir değerlendirme yapmamız mümkün olamamaktadır. Öncelikli olarak bu sorunların çözümünü rica ederim. Geçişle ilgili yaşanılan farklı problemlerden dolayı fiyat geçişinde öncelikli rakip noktaların geçişinin organize edilmesini, alış fiyatındaki geçişin %5 olarak değerlendirilmesini rica ederiz. Saygılarımla,” (219) Yukarıda yer alan e-postaya FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) tarafından 01.08.2018 tarihinde gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba, (…) Fiyat geçişi ile ilgili aşağıdaki revize planı onayınızla oluşturmaya çalışıyoruz; Bilgi dönüşlerinizi rica ederiz.  14 Ağustos itibari ile tavsiye raf fiyatlarına geçiş yapılacak şekilde bilgilendirmemiz aşağıdaki gibidir, değerlendirilip tarafımıza dönüş yapılması için bilgilendirmelerinizi rica ederiz. (Alış fiyatlarının geçişinden sonra sevkiyatlarına başlanacak arttırılmış yeni gramaj bilgileri de aşağıdaki gibidir) 14 Ağustos’ta tavsiye raf fiyatı 3,25TL’ye geçiş ile ilgili öncelikle rakip noktanın geçişini ilgili ekipler organize etmeye çalışıyorlar. (11 Ağustos’ta A101 – 15 Ağustos’ta ŞOK tavsiye raf fiyatlarına geçmiş olacaktır) (…)  Piyasaya tavsiye fiyat geçişinde öncülük ettğiniz durumda destek olabildiğimiz alım koşulları tarihlerindeki desteğimizi finansallarımızı zorlayarak maksimum 10 gün olarak verebiliyoruz. Bu durumda mevcut alım fiyatlarında 14 – 24 Ağustos tarihleri arasında herhangi bir değişiklik yapmıyor olarak bu süreçte marj ve stoklanma açısından destek vermiş olacağız. Talep etmiş olduğunuz alış fiyatındaki geçişin %5 olarak değerlendirilmesi finansallarımız açısından mümkün gözükmemektedir.  25 Ağustos itibari ile yeni alım liste fiyatımız 2,25 TL ve 2,18 TL net maliyet oluyor olacaktır. Bu şekilde mevcut marjınızda da +0,14% gelişim sağlamış bulunuyoruz. (…)  Delist kararı aldığınız Cheetos Mpack ürünü için size özel olan hammadde stok kontrollerimizi yaptık, isteğiniz üzerine 16 Eylül’e kadar siparişlerinizi karşılayabiliyor olacağız. Fiyat geçişi aşamasında bu ürün özelinde alım koşullarında bir değişiklik yapmıyor olacağız. 14 Ağustos’ta bu ürünün 1,25TL tavsiye raf fiyatına geçişinin yapılması için desteğinizi rica ederiz. Saygılarımla” (220) Yazışmanın devamında FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) tarafından 08.08.2018 tarihinde gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba, Sizden bir ricamız olacak; Vade ile ilgili revize talebinizi bu konudan ayrı değerlendirebilir misiniz, konu tamamen finansal bir durum olduğu için ilgili yönetim ekibine bilgilendirme talebinizi aktaracağız. Fiyat geçişinin tüm piyasada organize edilmesi ve tanımlanması için de fazla bir zamanımız kalmadığı için dönüşleriniz bizler için çok önemli, bu durumda
22-55/863-357 75/377 önümüzdeki haftaya piyasayı da yetiştirememe durumumuza istinaden bir sonraki hafta olan 21 Ağustos Salı günü TRF geçişi için bilgi vermenizi rica ederiz. (…)” (221) Yukarıda yer alan e-postaya BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....) tarafından 09.08.2018 tarihinde gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba, Geçi talebiniz ile ilgili değerlendirmemizi tamamladık. Bu doğrultuda Vadenin 53 gün olarak aynı fiyatla aynı gün tanımlanması ve satış fiyatı geçişinden sonra 1 ay eski alış fiyatlı alım koşuluyla belirttiğiniz tarihte geçiş yapılabilecektir. Geçiş yapılan gün de rakip noktalarda da aynı aksiyonun tamamlanmış olacağını umut ediyoruz. (…)” (222) Yukarıda yer alan e-postaya FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) tarafından 10.08.2018 tarihinde gönderilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba, Fiyat geçişi ile ilgili size bugün telefonda ilettiğim revize olan son teklifimiz aşağıdaki gibidir; Bilgi ve onayınızı rica ederiz.  28 Ağustos tarihi itibari ile 3,45 TL tavsiye raf fiyatlarına geçiş yapılacak şekilde bilgilendirmemiz aşağıdaki gibidir. (…)  Delist kararı aldığınız Cheetos Mpack ürünü için size özel olan hammadde stok kontrollerimizi yaptık, isteğiniz üzerine 16 Eylül’e kadar siparişlerinizi karşılayabiliyor olacağız. Fiyat geçişi aşamasında bu ürün özelinde alım koşullarında bir değişiklik yapmıyor olacağız, 1,25 TL TRF fiyat geçişi için sizlere piyasa geçişlerinin tamamlanmasıyla ayrıca bilgi vereceğiz. (…)” (223) FRİTOLAY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; FRİTOLAY Müşteri Yönetimi Müdür Yardımcısı (.....) tarafından 03.09.2018 tarihinde FRİTOLAY Satış Direktörü (.....) ve FRİTOLAY Satış Direktörü (.....)’e gönderilen, “Fiyat geçişi” konulu e-postada (Belge-723/FRT/5) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba , Yiyecek fiyat geçişi için A101 ‘ı bildiginiz gibi 1 Eylül’de geçişe ikna etmiştik 3,70 TL geçiş için (.....)‘den onayda aldık, tek koşul bekleyen siparişlerinin bir kısmını eski fiyattan sevk etmekti ki bize yine fiyat geçişinde öncülükte yapacaktı (.....) son durumda geldiğimiz nokta şu ; Cuma günü (…..)104 beyinde dahil oldugu bir görüşme yaptık Migros geçişi 1 Eylül dü fakat 3 Eylül’e kaldı ve bugün maalesef 4 Eylül denildi, Migros parite yapmayacak denilmişti ki bu bilgiyi ben A101 geçişinde kullandım ama bir yanlış anlaşılma olmuş sanırım parite yapacaklarmış, Bim Salı günü geçecek dedik ama şuan Salı geçişini ve hatta geçiş oranınını garanti edemiyoruz denildi açıkcası benim bu süreçte bir kurşunum kalmadı hatta fazlası ile A101 yönetimine karşı zor durumda kaldım diyebilirim bundan sonra tek şey söylemek isterim bu nedenlede sizlere danışmak istedim. Bugün tekrar bir görüşme yaptım Çarşamba geçiş gününe yetiştirmek üzere yarın yani 4 Eylül Migros ve Bim geçişini fiş ile ilettiğim takdirde 5 Eylül Çarşamba geçişi için onay aldım. 104 A101 İcra Kurulu Üyesi (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 76/377 (.....) bir çok kez (.....) arasın dedi (.....) ‘ya da aktarmıştım ama şuan süreci o noktaya da getirmeden çözmeye çalıştık, bu son kurşunum olacak umarım konu sizleri yormadan çözmüş olurum. Migros ‘u arkadaşlar ile görüşüyorum şuan sanki sorun yok gibi yarın raflara yansıyacak dediler ama (.....) Bim için konu (.....)’de dediği için sizler ile detayları görüşmek üzere mailde konuyu toplamak istedim. A101 bilgi beklediği için Çarşamba geçişi için yönlendirmelerinizi rica ederim. (…)” (224) Yukarıda yer verilen e-postaya cevaben, FRİTOLAY Satış Direktörü (.....) tarafından 03.09.2018 tarihinde FRİTOLAY Müşteri Yönetimi Müdür Yardımcısı (.....) ve FRİTOLAY Satış Direktörü (.....)’e gönderilen, “Re: Fiyat geçişi” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....)105 Bey’den de gelen ditektif net. Kim olursa olsun fiyat geçişimizi yapamadığımız müşterimize ürün sevk etmeyeceğiz. Kimsenin raf fiyatına vb karışamayız. Ama bizim kendi maliyetlerimiz doğrultusunda ürün alış fiyatlarımızı kabul etmeyen müşterilerimize ürün göndermeme hakkımızı da istisnasız kullanacağız. Bu kararımızı gerekirse ben de (.....) Bey’e aktarırım. Haberleşiriz duruma göre.” (225) 2020-3-019 numaralı dosya kapsamında BİM’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, BİM Satın Alma Grup Müdürü Asistanı (.....) tarafından BİM çalışanı (.....)’e ve BİM Satın Alma Genel Müdürü (.....)’a gönderilen 10.04.2020 tarihli “FW: 14 Nisan Fiyat Önerileri” konulu e-postada (Belge-723/FRT/6) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba (.....) Bey & (.....) Hanım Salı günü itibari ile geçerli olacak şekilde önerilen fiyatlar ekteki gibidir. Bilgilerinize sunar değerlendirmelerinizi rica ederiz. Saygılarımla, (…)” (226) Söz konusu e-postanın devamı niteliğinde BİM Satın Alma Grup Müdürü Asistanı (.....) tarafından satın alma asistanlarına gönderilen 10.04.2020 tarihli “FW: 14 Nisan Fiyat Önerileri” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba Arkadaşlar, Fiyatlar (.....) Hanım ve (.....) Bey tarafından önerildiği şekilde uygun bulunmuştur. En hızlı şekilde sisteme tanımlanmasını rica ederiz. Saat 15:00 da aktarım yaptırılacaktır. Bilgilerinize, Saygılarımla, (…)” (227) İlgili e-posta silsilesinin ekinde yumurta, tahin, ıslak havlu, tavuk but baget, cips ve sebze-meyve ürünlerine ilişkin olmak üzere, bazı ürünler bakımından BİM’in rakibi olan perakendecilerin cari satış fiyatlarını da içeren Excel tabloları bulunmaktadır. Söz konusu e-posta ekinde yer alan “FRITOLAY GİRFORMA 09 04 2020 .xlsx” adlı Excel dosyasında aşağıdaki notun bulunduğu görülmektedir: “Rakip fiyatları Pazartesi günü geçecektir.” (228) Bahse konu Excel dosyasında yer alan ve aşağıda özet halinde aktarılan, BİM’in rakibi olan perakendecilerin cari fiyatlarını da içeren fiyat değişikliği formundan, FRİTOLAY 105 PEPSİ Genel Müdür Yardımcısı (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 77/377 tarafından sağlanan Doritos, Ruffles ve Lays markalı çeşitli cips ürünlerinin fiyatının 4,25 TL’den 4,75 TL’ye yükseltilmesinin planlandığı anlaşılmaktadır. ÜRÜN MEVCUT TEKLİF ŞOK MİGROS CARREFOUR A101 SATIŞ FİYATI SATIŞ FİYATI CİPS DORİTOS NACHO /TACO /EXTREME 4,25 4,75 4,25 4,25 4,25 4,25 CİPS RUFFLES ORJ/PYNR SOĞAN/LAYS K/MEVYŞ 4,25 4,75 4,25 4,25 4,25 4,25 (229) 2020-3-019 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 10.04.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) tarafından ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’ya gönderilen “Fritolay -Satış Fiyat Değişikliği Hk.” konulu e-postada (Belge-723/FRT/7) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(…) Fritolay’in satış fiyatlarını 13.04 Pazartesine gününe tanımlayacağız. Ancak telefonda bahsettiğim gibi senden ricam bu tanımlamayı Pazar günü yapman. Rakip A106 ile eş zamanlı Pazartesi günü geçeceğiz. Aksi bir durumda Pazar günü tanımlamayacağız. Ben Pazar günü sana bilgi vereceğim. Onaylı form ektedir. (…)” (230) E-postanın devamında 12.04.2020 tarihinde, ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) tarafından ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’ya gönderilen, ŞOK çalışanları (…..)’in ve (.....)’ın bilgide olduğu “FW: Fritolay -Satış Fiyat Değişikliği Hk.” konulu e-postada: “Merhaba (.....) Piyasa organize edildi. Ekte ‘’sadece satış fiyatlarını’’ yarından itibaren geçerli olacak şekilde tanımlayabilir misin…” ifadesi yer almaktadır. (231) Aynı e-posta silsilesinin devamında ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....) tarafından “Merhaba, Kontrol rica olunur.” notu ile ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’e gönderilen, ŞOK çalışanları (.....)’in ve (.....)’ın bilgide olduğu e-postada, FRİTOLAY tarafından sağlanan Doritos, Ruffles, Lays, Çerezza ve Cheetos markalı çeşitli cips ürünlerinin fiyatlarının 13.04.2020 başlama tarihli olarak firma içi program ile tanımlanmasına yönelik ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Söz konusu ekran görüntüsüne göre, ilgili ürünlerin güncel satış fiyatları ile 13.04.2020’den itibaren geçilecek fiyat bilgilerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Ürün İsmi Güncel Satış Fiyat (TL) Satış Fiyatı (TL) RUFFLES ORİGİNALS 107 GR 4,25 4,75 DORITOS TACO 121 GR 4,25 4,75 DORITOS TURCA 113 GR 4,25 4,75 LAY’S KLASİK 107 GR 4,25 4,75 LAY’S YOĞURT MEVSİM YEŞİLLİKLERİ 107 GR 4,25 4,75 (…) (…) (…) RUFFLES PEYNİR SOĞAN SÜPER BOY 107 GR 4,25 4,75 106 Söz konusu e-posta silsilesinde A101 “Rakip A” olarak adlandırılmaktadır.
22-55/863-357 78/377 DORITOS NACHO 121 GR 4,25 4,75 LAY’S BAHARATLI 107 GR 4,25 4,75 DORITOS HOT CORN 113 GR 4,25 4,75 (…) (…) (…) RUFFLES KETÇAP AROMALI 107 GR 4,25 4,75 (232) FRİTOLAY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, A101 Satın Alma Müdürü (.....) tarafından 02.07.2014 tarihinde “POPCORN FİYAT” başlığıyla FRİTOLAY çalışanı (.....)’a gönderilen e-postada şu ifadelere yer verilmiştir107: “(.....) Hanım Merhaba Popcorn bozuk fiyat ne zaman düzelecek 0,73 tl İyi çalışmalar …” (233) Yazışmanın devamında FRİTOLAY çalışanı (.....) tarafından 02.07.2014 tarihinde “RE: POPCORN FİYAT” başlığıyla A101 Satın Alma Müdürü (.....)’a gönderilen ve FRİTOLAY çalışanı (.....)’ın bilgide olduğu e-postada şu ifadelere yer verilmiştir: “(.....) bey merhaba, Bu bozuk fiyat sizin bir haftalık yaptıgınız fiyatdan dolayı biliyorsunuz sizdeki geçiş ile birlikde Migros rafıda düzelmiş olacaktır.Sanırım Migros ile yarın bir toplantı var ilgili düzeltme peşine yapılmış olacaktır. Artık tek tek ürünlere kadar incelediniz. (.....) hanım size Migros ‘dan ürün alıp getirmiş olacak lütfen artık fiyat geçişi ile ilgili dönüşünüzü yapabilirmisiniz gerçekden çok zor durumda kalıyorum. İyi Çalışmalar, …” I.3.1.6.2. FRİTOLAY Hakkında Topla Dağıt Karteline Yönelik Değerlendirme (234) FRİTOLAY Ulusal Zincir Müşteri Yöneticisi tarafından 13.09.2017 tarihinde A101 Bölge Satın Alma Müdürü’ne gönderilen e-postada (Belge-723/FRT/1) yer alan “Tüm piyasada geçiş sağlanması ve hangi gün geçilecekleri bilgisi paylaşılması durumunda Çerezza multıpack de raf fiyatını geçebiliriz.” ve “Şirketimizde yapılan toplam bir hareket olduğu için sizden de geçiş planı ile eş zamanlı destek rica ediyoruz.” ifadelerinden FRİTOLAY tarafından Çerezza ürünlerine ilişkin olarak piyasada eş zamanlı fiyat artışının organize edildiği görülmektedir. (235) Belge-723/FRT/2’de yer alan yazışmalar kapsamında FRİTOLAY’den BİM’e iletilen “13 Mart tarihine 2,90TL tavsiye raf fiyatını tanımlayabilirsiniz, piyasa geçişlerini de bu doğrultuda organize ediyor olacağız” ve BİM’den FRİTOLAY’e iletilen “13 Mart tarihinde tüm piyasanın bu doğrultuda geçiş sağlaması konusunda gereğini rica ederim.” ifadelerinden FRİTOLAY tarafından birbirine rakip perakendecilerin fiyat artışı süreçlerinin ilgili perakendecilerin bilgisi dâhilinde organize edildiği anlaşılmaktadır. 07.03.2018 tarihli FRİTOLAY iç yazışmasında (Belge-723/FRT/3) geçen “konu Şok’a özel bir uygulama değil aslında; aynı ürünler Bim ve A101 müşterilerimizde de aynı fiyat noktasında ve bu yapıyı senelerdir yönetiyoruz.” ifadesi ile de söz konusu piyasa organizasyonunun dile getirildiği görülmektedir. Belgelerde yer alan ifadelerle uyumlu şekilde A101, BİM ve ŞOK’un fiyatlarını sırasıyla 10.03.2018, 13.03.2018 ve 14.03.2018 107 Söz konusu belge, FRİTOLAY hakkında herhangi bir ihlal isnadına konu edilmemiş olup, FRİTOLAY’in talebiyle başlatılan ancak Kurul tarafından sonlandırılan uzlaşma süreci kapsamında Kurula ve teşebbüse sunulan belgeler arasında bulunduğu için belgeye kararın bu kısmında bilgi olarak yer verilmiştir.
22-55/863-357 79/377 tarihlerinde 2,90 TL’ye yükselttikleri tespit edilmiştir. Aşağıdaki tabloda anılan teşebbüslerin ilgili ürünlerdeki fiyat değişim tarihlerine ve fiyat bilgilerine yer verilmektedir. Tablo 57- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Doritos 121 Gr A101 10.03.2018 2,50 2,90 BİM 13.03.2018 2,50 2,90 ŞOK 14.03.2018 2,50 2,90 Lays 107 Gr A101 10.03.2018 2,75 2,90 BİM 13.03.2018 2,50 2,90 ŞOK 14.03.2018 2,50 2,90 Ruffles 107 Gr A101 10.03.2018 2,50 2,90 BİM 13.03.2018 2,50 2,90 ŞOK 14.03.2018 2,50 2,90 Kaynak: Cevabi Yazılar (236) 16.07.2018 tarihinde FRİTOLAY çalışanı tarafından BİM Satın Alma Grup Müdürü’ne gönderilen e-posta ve devamı yazışmaları içeren Belge-723/FRT/4’te yer alan “fiyat geçişinde öncelikli rakip noktaların geçişinin organize edilmesini … rica ederiz.” ve cevaben gönderilen e-postada yer alan “14 Ağustos’ta tavsiye raf fiyatı 3,25TL’ye geçiş ile ilgili öncelikle rakip noktanın geçişini ilgili ekipler organize etmeye çalışıyorlar. (11 Ağustos’ta A101 – 15 Ağustos’ta ŞOK tavsiye raf fiyatlarına geçmiş olacaktır)” ifadelerinden FRİTOLAY tarafından A101, BİM ve ŞOK arasında cips ürünlerine ilişkin fiyat artışlarının yine anılan perakendecilerin bilgisi dahilinde organize edilmeye çalışıldığı ve söz konusu organizasyon için gerekli koordinasyonun sağlandığı görülmektedir. (237) Belge-723/FRT/5’ten FRİTOLAY tarafından A101, BİM ve MİGROS arasında birbirlerinin ileriye dönük fiyat artış tarihleri ve tutarları gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılması yoluyla piyasada fiyat artışlarının organize edildiği ve bu organizasyondan söz konusu perakendecilerin haberdar olduğu ve perakendecilerin bu bilgileri kendi fiyatlama stratejilerinde kullandığı görülmektedir. İlgili belge kapsamındaki FRİTOLAY iç yazışmasında geçen “Cuma günü (.....) beyinde dahil oldugu bir görüşme yaptık Migros geçişi 1 Eylül dü fakat 3 Eylül’e kaldı ve bugün maalesef 4 Eylül denildi, Migros parite yapmayacak denilmişti ki bu bilgiyi ben A101 geçişinde kullandım ama bir yanlış anlaşılma olmuş sanırım parite yapacaklarmış, Bim Salı günü geçecek dedik ama şuan Salı geçişini ve hatta geçiş oranınını garanti edemiyoruz denildi açıkcası benim bu süreçte bir kurşunum kalmadı hatta fazlası ile A101 yönetimine karşı zor durumda kaldım”, “Çarşamba geçiş gününe yetiştirmek üzere yarın yani 4 Eylül Migros ve Bim geçişini fiş ile ilettiğim takdirde 5 Eylül Çarşamba geçişi için onay aldım.” ve “A101 bilgi beklediği için Çarşamba geçişi için yönlendirmelerinizi rica ederim” şeklindeki ifadeler bu durumu ortaya koymaktadır. (238) 10.04.2020 tarihli BİM iç yazışması (Belge-723/FRT/6) ve 10.04.2020 tarihli ŞOK iç yazışması (Belge-723/FRT/7) birlikte ele alındığında, çeşitli FRİTOLAY ürünleriyle ilgili olarak 14.04.2020 tarihi itibarıyla uygulanacak fiyatların108 sisteme tanımlanmasına dair 10.04.2020 tarihli BİM’e ait yazışma ekinde yer alan “FRITOLAY GİRFORMA 09 04 2020 .xlsx” adlı Excel dosyasında Doritos, Ruffles ve Lays markalı çeşitli cips ürünlerinin fiyatının 4,25 TL’den 4,75 TL’ye yükseltilmesine ilişkin, rakip cari fiyatlarını da içeren 108 Söz konusu e-postanın konusu “FW: 14 Nisan Fiyat Önerileri” olup aynı konulu bir önceki yazışmada “Salı günü itibari ile geçerli olacak şekilde önerilen fiyatlar ekteki gibidir.” ifadesi bulunmaktadır.
22-55/863-357 80/377 fiyat değişikliği formunun bulunduğu ve söz konusu formun altında “Rakip fiyatları Pazartesi günü geçecektir.” notunun düşüldüğü görülmektedir. (239) Aynı gün içinde ŞOK bünyesinde gerçekleşen ve 10.04.2020 tarihli ŞOK iç yazışması kapsamında aktarılan “Fritolay -Satış Fiyat Değişikliği Hk.” konulu yazışmada ise “Fritolay’in satış fiyatlarını 13.04 Pazartesine gününe tanımlayacağız.” ve “Rakip A ile eş zamanlı Pazartesi günü geçeceğiz.” ifadelerine yer verilmektedir. (240) Söz konusu yazışmanın devamında, bu kez 12.04.2020 tarihinde, ŞOK çalışanları arasında gerçekleşen yazışmada “Piyasa organize edildi. Ekte ‘’sadece satış fiyatlarını’’ yarından itibaren geçerli olacak şekilde tanımlayabilir misin” denilmektedir. (241) Aynı e-posta silsilesinin devamında paylaşılan firma içi program ekran görüntüsünden FRİTOLAY tarafından sağlanan Doritos, Ruffles, Lays markalı çeşitli cips ürünlerinin fiyatlarının 13.04.2020 Pazartesi gününden başlamak üzere 4,25 TL’den 4,75 TL’ye yükseltilmesinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır. (242) Bu çerçevede FRİTOLAY tarafından belgede ismi geçen perakendeciler arasında birbirlerinin ileriye dönük fiyat bilgilerinin paylaşılması yoluyla piyasada fiyatların ve fiyat artışlarının organize edildiği, söz konusu perakendecilerin de bu organizasyondan haberdar oldukları ve bu bilgileri kendi fiyatlama stratejilerinde kullandıkları anlaşılmaktadır. Dolayısıyla FRİTOLAY’in ilgili perakendeciler arasında fiyat artışlarının koordinasyonunu ya da yukarıda belgede bahsi geçen şekliyle “piyasanın organizasyonunu” sağladığı değerlendirilmektedir. (243) Soruşturma tarafı perakendecilerin, yukarıda sözü edilen 10.04.2020 tarihli yazıda bahsi geçen Doritos, Ruffles ve Lays markalı çeşitli cips ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlerdeki fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir: Tablo 58-İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat DORİTOS 113-121 GR BİM 14.04.2020 4,25 4,75 A101 13.04.2020 4,25 4,75 ŞOK 13.04.2020 4,25 4,75 CARREFOURSA 13.04.2020 4,25 4,75 MİGROS 13.04.2020 4,25 4,75 LAYS 107 GR BİM 14.04.2020 4,25 4,75 A101 13.04.2020 4,25 4,75 ŞOK 13.04.2020 4,25 4,75 RUFFLES 107 GR BİM 14.04.2020 4,25 4,75 A101 13.04.2020 4,25 4,75 ŞOK 13.04.2020 4,25 4,75 CARREFOURSA 13.04.2020 4,25 4,75 MİGROS 13.04.2020 4,25 4,75 Kaynak: Cevabi Yazılar (244) Tablo incelendiğinde, LAYS 107 gr ürünü bakımından MİGROS ve CARREFOURSA hariç olmak üzere, tabloda yer verilen cips ürünlerinin tamamında A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un 13.04.2020 tarihinde, BİM’in ise 14.04.2020 tarihinde fiyatlarını belge içeriğiyle uyumlu olacak şekilde tam olarak 4,25 TL’den 4,75 TL’ye yükselttiği görülmektedir. (245) Belgeler bütüncül olarak ele alındığında FRİTOLAY tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat geçişlerinde koordinasyonun
22-55/863-357 81/377 sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve FRİTOLAY tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama stratejilerinde kullandıkları değerlendirilmektedir. I.3.1.6.3. FRİTOLAY Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Belgeler (246) FRİTOLAY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; FRİTOLAY Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) (Ç.E.) ile FRİTOLAY E-ticaret Analisti (.....) (E.K.) arasında 16.12.2017 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır (Belge-723/FRT/8): Ç.E. 16.12.2017 (14.26): (.....) selam Ç.E. 16.12.2017 (14.26): Mopaş’ta parti boylar 3,50 TL olabilir mi? (.....) Abi Darıca mağazası için yazmış ama sadece o nokta mı diğer yerlerde de öyle mi diye kontrol ettirebilir misin? Şeflerden farklı birkaç noktadan merchlerden109 rica edip fiş rica edebiliriz E.K. 16.12.2017 (14.30): Selam (.....) Tamamdır ilgileniyorum Ç.E. 16.12.2017 (14.31): Acil düzeltsinler düşükse fiyat 3,95 :) E.K. 16.12.2017 (14.31): E.K. 16.12.2017 (14.49): İlk gelen bilgiler 3,99 Yönünde Fiş istedim Ç.E. 16.12.2017 (14.49): Fişlerin görüntüleri gelsin E.K. 16.12.2017 (14.49): Ç.E. 16.12.2017 (14.50): Bir de Darıca’dan almaya çalışalım ama o acil değil, yolları düşünce alsınlar Pazartesi günü de o mağazayı da sorup düzelttirelğm Eline sağlık E.K. 16.12.2017 (14.51): Tamamdır Rica ederim (247) FRİTOLAY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 27.01.2018 tarihinde “LKA110 Avrupa” isimli Whatsapp grubunda FRİTOLAY Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) (Ç.E.), FRİTOLAY Satış Müdür Yardımcısı (.....) (S.K), FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) (M.S.), FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) ve FRİTOLAY Satış Müdür Yardımcısı (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/FRT/9) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: S.K. 27.01.2018 (15:39): [4,99 fiyat etiketli 120 gram Lays markalı ürünün görseli paylaşılmıştır] (.....) selam M.S. 27.01.2018 (15:40): Selam 109 Saha satış elemanları yerine kullanılmaktadır. 110 Local key account (yerel zincir market) yerine kullanıldığı değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 82/377 her yerde mi boyle ersanda111? S.K. 27.01.2018 (15:40): Lays peynir dolgulu biberli süper boy’un fiyatı Ersan’da 4.99₺ geçiyor Ersan’dan geldi M.S. 27.01.2018 (15:40): bikac mağaza daha kontrol edebilir misiniz? ersanin her magazasinda 5 tl mi yani? bir yanlislik olmus heralde, duzelttiririm S.K. 27.01.2018 (15:48): Kontrol ettirdik Ersan’ın şubelerinde bu fiyat geçiyor. M.S. 27.01.2018 (15:48): tamamdir tesekkurler Ç.E. 27.01.2018 (16:22): Güzel para Fiyat noktasına çekmiş adamlar M.S. 27.01.2018 (16:23): kafalari karismis Ç.E. 27.01.2018 (16:23): :) A.B.A. 27.01.2018 (16:23): Adamlar ürünün değerlisinden anlıyo Ç.E. 27.01.2018 (16:24): Tabi ki, vizyon M.S. 27.01.2018 (16:25): isterseniz degistirmiyim hic, test etmis oluruz  S.K. 27.01.2018 (16:28): Biz süper boyların hepsini 5.00₺ çekelim değerini buluruz  K.K. 27.01.2018 (17:12): Bence de 5TL iyi fiyat  M.S. 29.01.2018 (10:41): Selamlar ersanda fiyat düzeltildi, bilginize :) S.K. 29.01.2018 (14:12): [Mobil cihazda mevcut olmayan bir görsel paylaşılmıştır] (.....) selam, Kontrol ettirdim mağazadan değişmemiş fiyat,tekrar kontrol edermisin. M.S. 29.01.2018 (14:19): selam fiyat merkez tarafindan değistirildi, magazalar henuz uygulamamis ya da maili gormemis olabilir arkadaslar bilgi verirlerse duzeltirler diye duşunuyorum (248) FRİTOLAY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 16.05.2019 tarihinde FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) (B.T.) ile FRİTOLAY Müşteri Yönetimi Müdür Yardımcısı (.....) (M.A.) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/FRT/10) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: B.T. 16.05.2019 (13:02): (.....) cipste bizim bozuk fiyat varsa düzelttirsene M.A. 16.05.2019 (13:03): (249) FRİTOLAY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 03-04.02.2021 tarihlerinde FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) (A.B.A.) ile anılan kişinin mobil cihazında (.....) Happy Fritolay (M.H.F.) olarak kayıtlı olan ve HAPPY CENTER çalışanı olduğu değerlendirilen kişi arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/FRT/11) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: M.H.F. 03.02.2021 (11:03): Selam Ctesi derbi için trendyolda cips kampanyası yapalım diyoruz Ne yapabiliriz 111 Belgede Ersan olarak geçen marketlerin Ersan Alışveriş Hizmetleri ve Gıda Sanayi Ticaret AŞ tarafından işletilmekte olan Kim Market’i ifade ettiği değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 83/377 A.B.A. 03.02.2021 (11:25): Fiyat geçişinin yapılması lazım Tavsiye raf fiyatlarından bahsediyorum M.H.F. 03.02.2021 (11:28): Ama hala eski fiyatlı ürün geliyo be Migrosda geçmemiş (250) FRİTOLAY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; Groseri Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Tic. ve San. Ltd. Şti. (GROSERİ) Satın Alma Firma Uzmanı (.....) tarafından 20.10.2021 tarihinde FRİTOLAY Müşteri Yönetimi Yardımcı Yöneticisi (.....)’na gönderilen, “Müşteri Şikayeti Hk.” konulu e-postada (Belge-723/FRT/12) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey; Bir müşterimiz aşağıdaki ürünlerin diğer marketlerde raf fiyatının 5,90tl iken bizde neden 6,30tl den 5,90tl indirimli fiyat uygulaması yapıldığı ile ilgili şikayette bulunmuştur. Raf fiyatı 5,9 tl , indirim fiyatı 5,60 olarak revize edilecektir. Bilgilerinize” (251) Yukarıda yer verilen e-postaya cevaben FRİTOLAY Müşteri Yönetimi Yardımcı Yöneticisi (.....) tarafından 20.10.2021 tarihinde GROSERİ Satın Alma Firma Uzmanı (.....)’a gönderilen, “RE: Müşteri Şikayeti Hk.” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) hanım selamlar, 31 Ekim tarihine Kadar yapabiliriz. Teşekkürler.” I.3.1.6.4. FRİTOLAY Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Değerlendirme (252) Dosya kapsamında, FRİTOLAY tarafından alt pazardaki perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlenmesine yönelik olarak elde edilen belgelere ilişkin tespit ve değerlendirmeler aşağıda sunulmuştur. (253) 16.12.2017 ve 16.05.2019 tarihli FRİTOLAY iç yazışmalarından (Belge-723/FRT/8-Belge-723/FRT/10); FRİTOLAY tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, istenilen seviyede olmayan fiyatların düzeltilmesi hususunda perakendecilere müdahalede bulunulduğu anlaşılmaktadır. (254) 16.05.2019 tarihli FRİTOLAY iç yazışmasından; FRİTOLAY tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, istenilen seviyede olmayan fiyatların düzeltilmesi hususunda müdahalede bulunulduğu, müdahale sonrası tespit edilen fiyatın uygulanıp uygulanmadığının da kontrol edildiği, fiyatın değişmediği durumlarda tekrar perakendeci
22-55/863-357 84/377 ile iletişime geçilip fiyatların düzeltilmesinin istendiği ve böylece perakendecilerin raf fiyatlarının tespit edildiği anlaşılmaktadır. (255) 03-04.02.2021 tarihlerinde FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü ile HAPPY CENTER çalışanı olduğu anlaşılan kişi ile arasında yapılan Whatsapp görüşmesinden (Belge-723/FRT/11), FRİTOLAY tarafından yeniden satıcıların kendilerine gelen kampanya taleplerine karşılık yeniden satıcının raf fiyatlarını arttırması şartının getirildiği, dolayısıyla raf fiyatının yükseltilmesi için yeniden satıcılara baskı kurulduğu anlaşılmaktadır. (256) GROSERİ Satın Alma Firma Uzmanı tarafından 20.10.2021 tarihinde FRİTOLAY Müşteri Yönetimi Yardımcı Yöneticisine gönderilen, “Müşteri Şikayeti Hk.” konulu e-postadan (Belge-723/FRT/12) perakendecilerin raf fiyatı değişimlerinde ve aktivite uygulamalarında fiyat belirlerken FRİTOLAY’den onay alma gereksinimi duydukları, dolayısıyla perakendecilerin fiyatlama politikalarında bağımsız olmadıkları anlaşılmaktadır. (257) Yukarıda yer verilen belgeler bir arada ele alındığında, FRİTOLAY tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatların nedeninin sorgulandığı, söz konusu fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, perakendecilerin fiyatlama kararlarında FRİTOLAY’den bağımsız olmadıkları, FRİTOLAY’in raf fiyatının yükseltilmesi amacıyla yeniden satıcılar üzerinde baskı kurduğu ve dolayısıyla FRİTOLAY tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği değerlendirilmektedir. I.3.1.7. GSK Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirme I.3.1.7.1. GSK Hakkında Topla Dağıt Karteline İlişkin Belgeler (258) GSK’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; GSK Satış Direktörü (.....) (M.E.Ş.) ile GSK Genel Müdürü (.....) (Ö.K.) arasında 09.04.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/GSK/1) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: “M.E.Ş. 09.04.2020 (21:54): İyi bir haver de vereyim M.E.Ş. 09.04.2020 (21:54): Bim a101 şok ok Ö.K. 09.04.2020 (21:54): Hah ver Ö.K. 09.04.2020 (21:54): Ne ne neeeeee M.E.Ş. 09.04.2020 (21:54): Migros tan haber bekliyoruz Ö.K. 09.04.2020 (21:54): Valla aglicam bak simdi Ö.K. 09.04.2020 (21:54): 🙏🙏🙏 allahim duy bizi Ö.K. 09.04.2020 (21:54): Bir yildir duaciyiz Ö.K. 09.04.2020 (21:54): İns mecbur kalmayiz [Migros tan haber bekliyoruz ifadesine cevaben gönderilmiştir.] Ö.K. 09.04.2020 (21:55): Gerekirse (.....)112 ararim Ö.K. 09.04.2020 (21:55): Ama sagi solu belli olmaz … … Ö.K. 09.04.2020 (21:55): Bana da hayir derse iyice tikaniriz M.E.Ş. 09.04.2020 (21:55): Arama M.E.Ş. 09.04.2020 (21:55): Çünkü aynı anda geçiyorsunuz dedik M.E.Ş. 09.04.2020 (21:55): Zor durumda kalırsın Ö.K. 09.04.2020 (21:55): Hadi hayirlisi inşallah Ö.K. 09.04.2020 (21:55): Ne zaman buyuk gun 112 MİGROS Pazarlama Direktörü (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 85/377 Ö.K. 09.04.2020 (21:55): Sali mi? M.E.Ş. 09.04.2020 (21:56): Bim sonra geçecek ya M.E.Ş. 09.04.2020 (21:56): Evet ama hiç belli olmaz M.E.Ş. 09.04.2020 (21:56): Cuma günü bir şey açıklar devlet Ö.K. 09.04.2020 (21:56): Evwt onu öğrendik M.E.Ş. 09.04.2020 (21:56): Başa sararrız Ö.K. 09.04.2020 (21:56): Hadi hayirlisi Ö.K. 09.04.2020 (21:56): Bu sfer olacak inşallah M.E.Ş. 09.04.2020 (21:56): İnşallah” (259) 2020-3-19 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞOK Ticaret Direktörü (.....) tarafından 30.04.2020 tarihinde ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen, bilgide ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’in bulunduğu “Fiyat değişiklik onay” konulu e-postada (Belge-723/GSK/2) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır113: “… *Pazartesi itibariyle,ekte detayı bulunan aşağıdaki ürünün fiyatı 16,95 TL den 18,95 TL ye Rakip M ve Rakip A da yükselecektir. *Rakip B114 Salı günü yükseltecektir. *Bu üründe adet dönüş var.15 gün eski adet dönüş devam edecektir.(extra marj yapılmış olacak) Onayınıza istinaden fiyat yapılacaktır (…) ÜRÜN NO ÜRÜN ADI 59666 SENSODYNE MİNT DİŞ MACUNU 100 ML ” (260) Yazışmanın devamında ŞOK Ticaret Direktörü (.....) tarafından 01.05.2020 tarihinde ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’ya gönderilen, bilgide ŞOK Ticaret Direktörü (.....) ve ŞOK Satın Alma Kategori Yöneticisi (.....)’nın bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) selam,Ekteki ürünün fiyatını pztesiden geçerli olarak yükseltebilir misin? (.....)115 Bey in onayını whats app dan atacağım…” (261) Yazışmanın devamında ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....) tarafından ŞOK Ticaret Direktörü (…..)’e gönderilen, bilgide (.....) Ticaret Direktörü (.....)’in bulunduğu e-postada, bahsi geçen Sensodyne diş macunu ürünü için şirket içi fiyat yönetimi programından fiyat geçişine dair ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Paylaşılan ekran görüntüsüne göre ilgili ürünün cari satış fiyatı ile 04.05.2020’den itibaren geçilecek yeni satış fiyatı bilgilerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Ürün Adı Güncel Satış Fiyatı (TL) Satış Başlama Tarihi Satış Fiyatı (TL) SENSODYNE MİNT DİŞ MACUNU 100 ml 16,95 04.05.2020 18,95 (262) Yazışmanın devamında ŞOK Satın Alma Kategori Yöneticisi (.....) tarafından 06.05.2020 tarihinde ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen, bilgide ŞOK Kampanya- 113 Söz konusu belge 2020-3-19 numaralı dosya kapsamında elde edilmiştir. 114 Söz konusu e-posta silsilesinde A101 Rakip A olarak, BİM Rakip B olarak, MİGROS Rakip M olarak adlandırılmaktadır. 115 ŞOK CEO’su (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 86/377 Fiyatlandırma Yöneticisi (.....) ve ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’ın bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba, Aşağıdaki ürün B116 rkp de geçmediği için satış fiyat değişikliğini geri alacağız. Yeniden 16,95 tl satış fiyat tanımlama için onay rica ederim.” (263) Yazışmanın devamında ŞOK Ticaret Direktörü (.....) tarafından 06.05.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Yöneticisi (.....)’ya gönderilen, bilgide ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....) ve ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’ın bulunduğu e-postada “Çok üzücü. Ok” ifadeleri yer almaktadır. (264) Yazışmanın devamında ŞOK Satın Alma Kategori Yöneticisi (.....) tarafından 08.05.2020 tarihinde ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen, bilgide ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....) ve ŞOK Ticaret Dikrektörü (.....)’ın bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba, Sensodyne satış fiyatı b117 rk geçmiş olup bizde de 18,95 satış fiyatının tanımlanması onay rica ederim.” (265) Söz konusu yazışmanın sonunda ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....) tarafından 08.05.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Yöneticisi (.....) ve ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen, bilgide ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’in bulunduğu e-postada, ilgili ürünün 16,95 TL olan satış fiyatının, 09.05.2020 tarihinden itibaren yeniden 18,95 TL olarak güncellemesine yönelik şirket içi fiyat yönetimi programı ekran görüntüsü yer almaktadır. (266) GSK’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, GSK Genel Müdürü (.....) (Ö.K.) ve GSK Satış Direktörü (.....) (M.E.Ş.) arasında 07.05.2020 ve 09.05.2020 tarihleri arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/GSK/3) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: M.E.Ş. 07.05.2020 (15:48): Biz tersine fiyat geçiyoruz zaten. M.E.Ş. 07.05.2020 (15:48): Bugün de Şok fiyat düştü. M.E.Ş. 07.05.2020 (15:48):  Ö.K. 07.05.2020 (15:49): Migros? M.E.Ş. 07.05.2020 (15:50): Migros kaldı tek. M.E.Ş. 07.05.2020 (15:50): Başta geçmedi. M.E.Ş. 07.05.2020 (15:50): Şimdi de sona kaldı. M.E.Ş. 07.05.2020 (15:53): Yarın bim geçiyordu. Ö.K. 07.05.2020 (15:57): Artık geçemez. Ö.K. 07.05.2020 (15:58): (.....)118’ya fwd ettim ben de. Ö.K. 07.05.2020 (15:58): Yarın geçecektik ama geçemeyiz diye. Ö.K. 07.05.2020 (15:58): Lafı açılırsa en azından o bilsin. M.E.Ş. 07.05.2020 (15:58): kadın söz verdi bana. 116 Söz konusu e-posta silsilesinde BİM B rkp olarak adlandırılmaktadır. 117 Söz konusu e-posta silsilesinde BİM B rkp olarak adlandırılmaktadır. 118 GSK Türkiye Finans Direktörü (.....) olduğu değerlendirillmektedir.
22-55/863-357 87/377 M.E.Ş. 07.05.2020 (15:58): Benim hala umudum var:) Ö.K. 07.05.2020 (15:59): İnşallah sen haklı ol. Ö.K. 07.05.2020 (15:59): Hayırlısı neyse o olsun. Ö.K. 07.05.2020 (15:59): Bim çıkarsa. Ö.K. 07.05.2020 (15:59): Migros çıkmayacak. M.E.Ş. 07.05.2020 (16:00): Migros yukarıda zaten. M.E.Ş. 07.05.2020 (16:00): BİM de çıkmış olacak. M.E.Ş. 07.05.2020 (16:00): ŞOK ve A101 kalıyor. Ö.K. 07.05.2020 (16:00): Hadi hayırlısı. M.E.Ş. 07.05.2020 (16:01): Bu şartlarda geçersek eğer. M.E.Ş. 07.05.2020 (16:01): Son geçen firma biz oluruz. M.E.Ş. 09.05.2020 (09:28): [A101 ve ŞOK’un 18,95 TL fiyat geçişine ilişkin raf fiyatları görselleri paylaşılmıştır.] Ö.K. 09.05.2020 (09:28): Aman aman aman. Ö.K. 09.05.2020 (09:28): A101’e mi kaldı yani iş? M.E.Ş. 09.05.2020 (09:28): A101 üstte. M.E.Ş. 09.05.2020 (09:28): O da tamam. Ö.K. 09.05.2020 (09:29): Neee. Ö.K. 09.05.2020 (09:29): Bitti mi kabus? M.E.Ş. 09.05.2020 (09:29): Evet sonunda. Ö.K. 09.05.2020 (09:29): Sözcükler yetersiz hislerimi tarif etmeye. Ö.K. 09.05.2020 (09:29): Evdekiler uyansın da arayıp tebrik edeceğim. Ö.K. 09.05.2020 (09:29): Süper. M.E.Ş. 09.05.2020 (09:30): Geçmiş olsun ne diyeyim. Ö.K. 09.05.2020 (09:30): Amiiinnn! Ö.K. 09.05.2020 (09:30): Bu kutlama hak etti. Ö.K. 09.05.2020 (09:30): Artık (.....)’ya yolluyorum. Ö.K. 09.05.2020 (09:30): Geri dönmezler herhalde? M.E.Ş. 09.05.2020 (09:31): Hahaha. M.E.Ş. 09.05.2020 (09:31): Ben de paranoyak oldum. M.E.Ş. 09.05.2020 (09:31): Dönmeleri için bir sebep yok artık.. M.E.Ş. 09.05.2020 (09:31): Gönderebilirsin bence Ö.K. 09.05.2020 (09:31): Ah hadi süper. Ö.K. 09.05.2020 (09:31): Ruh halim şu anda şu emojileri bile kaldırabilir. M.E.Ş. 09.05.2020 (09:32): İstersen bi a101 in mağazadan da kontrol ettireyim ama. Hahahaa. Ö.K. 09.05.2020 (09:32): Yok herhalde o kadar da (.....) olmazlar. M.E.Ş. 09.05.2020 (09:32): Yok. Zaten önce mağaza sonra sanal geçiyor. Ö.K. 09.05.2020 (09:32): Timing’e bak ama yaa. İnanılmaz!! Ucuz kurtardık. M.E.Ş. 09.05.2020 (09:33): Şimdi diğerleri düşünsün :) Ö.K. 09.05.2020 (09:33): Sen de bunu anlatırsın (.....)e yıllar sonra. M.E.Ş. 09.05.2020 (09:33): Hahaha.TR deki son fiyat geçişiydi kızım. M.E.Ş. 09.05.2020 (09:33): [A101’in raf fiyatlarına ilişkin görsel paylaşılmıştır.] Raf da geldi. Ö.K. 09.05.2020 (09:33): Ahahaha:)) Bu günleri de görecek miydik? M.E.Ş. 09.05.2020 (09:33): Şaka bir yana övünülecek bir şey değil. Çok uzadı konu, illaki daha iyi yönetebilirdik. Kusura bakma gerçekten. İnşallah bir sonrakiler bu kadar uzamaz.
22-55/863-357 88/377 Ö.K. 09.05.2020 (09:33): Çok anormal şeyler oldu. All things considered119 bugün kutlama günü. Yarını yarın düşünelim.” I.3.1.7.2. GSK Hakkında Topla Dağıt Karteline Yönelik Değerlendirme (267) 09.04.2020 tarihli GSK iç yazışmasından (Belge-723/GSK/1), A101, BİM ve ŞOK’un fiyat artışlarının GSK tarafından organize edildiği, söz konusu organizasyonun tamamlanması için MİGROS’tan haber beklendiği, söz konusu perakendecilere fiyat artışının zamanlaması hakkında bilgi verildiği, bu şekilde GSK tarafından A101, BİM, MİGROS ve ŞOK arasında birbirlerinin ileriye dönük fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerinin paylaşılması yoluyla piyasanın organize edildiği anlaşılmaktadır. (268) 30.04.2020 tarihinde ŞOK bünyesinde gerçekleştirilen yazışmalardan (Belge-723/GSK/2), Sensodyne Diş Macunu 100 ml ürününe ilişkin olarak, yazışmayı izleyen Pazartesi günü (04.05.2020 tarihinde) Rakip M olarak kodlanan MİGROS’un ve Rakip A olarak kodlanan A101’in fiyatlarını 16,95 TL’den 18,95 TL’ye yükseltecekleri, Rakip B olarak kodlanan BİM’in de Salı günü (05.05.2020 tarihinde) fiyatını yükselteceği, 01.05.2020 tarihli e-postadan ŞOK tarafından da 04.05.2020 tarihinden geçerli olarak 16,95’ten 18,95 TL’ye fiyat geçişinin yapılması yönünde iç onayın alındığı görülmektedir. 06.05.2020 tarihli yazışmadan ise 05.05.2020 tarihinde BİM’in fiyat artışı yapmaması nedeniyle ilgili ürünün fiyatının yeniden 16,95 olarak tanımlanması için onay talep edildiği; nihayetinde BİM’in belirtilen fiyat artışı yapmasını müteakiben fiyatın bir kez daha 18,95 TL’ye yükseltilmesi için onay talep edildiği anlaşılmaktadır. (269) GSK çalışanları arasında geçen 07.05.2020 tarihli yazışmada (Belge-723/GSK/3) A101 ve ŞOK’un fiyatını düşürdüğü, BİM’in de bu nedenle fiyatını yükseltmeyeceği hususlarından bahsedilmektedir. Ancak yazışmadaki ifadelerden BİM’in verdiği sözden ötürü fiyat artışının yapılacağına dair umudun korunduğu anlaşılmaktadır. İlgili yazışmada geçen ifadelerden ve aşağıda yer alan tablodan BİM’in 08.05.2020 tarihinde fiyatı yükseltmesinden sonra 09.05.2020 tarihi itibarıyla daha önceden BİM fiyat yükseltmediği için fiyat düşüren A101 ve ŞOK’un da fiyat artışı yapmasıyla birlikte geçişin tamamlandığı anlaşılmaktadır. Belgede geçen “Çok uzadı konu, illaki daha iyi yönetebilirdik” ifadesi ise sürecin GSK tarafından yönetildiğine işaret etmektedir. (270) Yukarıdaki belgelerde bahsi geçen Sensodyne diş macunu ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlerde belgede adı geçen teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir: Tablo 59-İlgili Yazışmalara Konu Ürüne İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Açıklama Sensodyne Diş Macunu 100 ML Birinci Aşama: 4-5 Mayıs 2020 Fiyat Hareketleri A101 04.05.2020 16,95 18,95 Söz konusu yazışmada ifade edildiği gibi ŞOK, CARREFOURSA ve A101'in ilgili ürünün fiyatını eş zamanlı olarak artırdıkları, MİGROS'un ise bu artışa bir gün sonra katıldığı görülmektedir. ŞOK 04.05.2020 16,95 18,95 CARREFOURSA 04.05.2020 16,95 18,95 MİGROS 05.05.2020 16,95 18,95 BİM - 16,95 16,95 İlgili tarihte BİM fiyatını değiştirmemiştir. İkinci Aşama: BİM’in Fiyat Artışına Gitmemesi Üzerine ŞOK ve A101’in Yapılan Artışı Geri Çekmesi A101 06.05.2020 18,95 16,95 BİM'in fiyatını artırmaması sebebiyle A101 ve ŞOK'un fiyatları eski seviyesine çektikleri anlaşılmaktadır. MİGROS ve CARREFOURSA ise fiyatta herhangi bir değişiklik yapmamıştır. ŞOK 07.05.2020 18,95 16,95 CARREFOURSA - 18,95 18,95 MİGROS - 18,95 18,95 119 Her şey düşünüldü.
22-55/863-357 89/377 Üçüncü Aşama: BİM’in de Fiyatını Yükseltmesi Üzerine ŞOK ve A101’in Yeniden Fiyat Artırmaları BİM 08.05.2020 16,95 18,95 Nihai olarak BİM'in de fiyatını artırması akabinde ŞOK ve A101'in yeniden fiyat artışına gittikleri görülmektedir. A101 09.05.2020 16,95 18,95 ŞOK 09.05.2020 16,95 18,95 Kaynak: 28.10.2021 tarih ve 21-53/747-360 sayılı Kurul kararı (271) Soruşturma tarafı perakendecilerin fiyat hareketlerinin incelenmesinden, GSK’ya ait Sensodyne marka diş macunu ürününe ilişkin olarak A101, ŞOK ve CARREFOURSA’nın 04.05.2020 tarihinde, MİGROS’un ise 05.05.2020 tarihinde fiyatlarını 16,95’ten 18,95 TL’ye yükselttikleri, BİM’in ise bu tarihlerde bir fiyat değişikliği yapmadığı; bunun üzerine 06-07.05.2020 tarihlerinde sırasıyla A101’in ve ŞOK’un fiyatlarını yeniden 16,95 TL’ye çektikleri; 08.05.2020 tarihinde BİM’in fiyatını yazışmalarda belirtildiği şekilde 16,95 TL’den 18,95 TL’ye yükseltmesini müteakiben 09.05.2020 tarihinde A101’in ve ŞOK’un da 18,95 TL’lik fiyata geçiş yaptıkları görülmektedir. (272) GSK hakkındaki belgeler ve yukarıda yer verilen fiyat hareketlerini gösteren tablo bütüncül olarak ele alındığında, GSK tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında fiyat geçiş organizasyonunun sağlandığı ve söz konusu fiyat geçişinin raf görsellerinin paylaşılması suretiyle takip edildiği anlaşılmaktadır. I.3.1.8. HARİBO Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirme 3.1.8.1. HARİBO Hakkında Topla Dağıt Karteline İlişkin Belgeler (273) HARİBO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; HARİBO Satış Müdürü (.....) tarafından 02.01.2017 tarihinde MİGROS Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’ye gönderilen, HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’un bilgide olduğu, “Jelly 200g fiyatları hakkında” konulu e-postada (Belge-723/HR/1) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Hanım günaydın, Rakip Jelly ürünlerimizin fiyatlarını yarın ibari ile 2, 75 TL’ye yükseltecekr.Bu konuda gerekli teyitleri aldık. Fiyat girişleri tamamlanmış olup, yarın sabahtan sizinle fiş görüntüsünü paylaşıyor olacağız. Sizin de yarın ibari ile,tüm Jelly 200g çeşitlerimizde fiyanızı 3,45 TL’ye yükseltmeniz önemlidir. Fiyatların yükselmemesi durumunda tekrar fiyat sarmalına girilmesi kaçınılmaz olabilir. Sizden ricamız ,yeni fiyatların sisteme bugün tanımlanması ve yarın rafa yansımasıdır. Desteğiniz için şimdiden teşekkürler,” (274) 2020-3-19 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 30.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen, ŞOK Ticaret Direktörü (.....) ve ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’in bilgide olduğu “Fiyat Güncelleme Formları” konulu e-postada (Belge-723/HR/2) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey merhaba, Fiyat geçişi formları ve Taşkale Cevizli Sucuk depo paylaşımını ekte onayınıza sunarız.  Haribo: Piyasayla aynı gün organize edilmektedir. Sadece raf fiyatı geçilecektir. (…)”
22-55/863-357 90/377 (275) Söz konusu e-postaya istinaden yine 30.06.2020 tarihinde ŞOK çalışanı (.....)’ten ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’ya gönderilen “FW: Fiyat Güncelleme Formları” konulu e-postada “Tanımlanması için bilgine,” ifadesi yer almaktadır. (276) HARİBO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 29.12.2020 tarihinde HARİBO Satış Stratejileri ve Operasyon Genel Müdürü (.....)’a gönderilen, bilgi kısmında çok sayıda HARİBO çalışanının bulunduğu, “BİM SİPARİŞ” konulu e-postada (Belge-723/HR/3) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Merhaba , BİM de lsteleme bldğn üzere 5,75 TL raf fyatına göre yapıldı. Bu nedenle pyasa raf fyatlarımızı düzeltmeden ürün alımı yapmayacaklar. 15 Ocak tarhnde başta A 101 ve Mgros olmak üzere fyatlarımızı geçmey planlıyoruz. Fşlermz alıp müşter paylaşımının ardından resm sparş gelecek. İlk sparş 20.000 Kol olacaktır. Depolara nmes le brlkte dağılım başlayacak ve yne depolara standart taşıyacakları stok vereceğz. Bu rakam da 15.000 Kol. Bu yüzden lk etapta15 Ocak – 30 Ocak arası teslml 35.000 Kol ( 136.500 KG ) ve devamı çn de aylık mn 85 ton (ŞUBAT ) olacak şeklde üretm planı yapalım. İlk sell-out rakamları gelmeye başlayınca revze gerekrse yaparız. Ama şmdlk bu şeklde başlayablrz. (…)” (277) HARİBO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; BİM Satın Alma Sorumlusu (.....) tarafından 21.12.2020 tarihinde HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’a gönderilen “RE: BİM & HARİBO İşbirliği Teklifi” konulu e-postada (Belge-723/HR/4) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba (.....) Bey TSF120 ile min. 50 marj, 90 gün vade, aktivitede 50 marj korunacak şekilde alış fiyatında destek olunması ve %5 merkezi ciro primi tanımlanacak şekilde fiyat teklifinizi revize etmenizi rica ederim (…)” (278) Söz konusu e-postaya cevaben HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 23.12.2020 tarihinde BİM Satın Alma Sorumlusu (.....)’a gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Merhaba, Telefonda da detaylarını görüştüğümüz üzere teklifimizi aşağıdaki şekilde revize ediyoruz. İşbirliğimizin hayırlı olmasını dileriz. Vade 90 gün uygundur. Liste fiyatımız 2,55 TL + KDV, Tavsiye Satış Fiyatımız 5,75 TL (KDV Dahil) , Ay sonu geri dönüş primi ise %8 Onayınızı rica ederiz. (…)” 120 Tavsiye satış fiyatı.
22-55/863-357 91/377 (279) Aynı e-posta silsilesinin devamında HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 13.01.2021 tarihinde BİM Satın Alma Sorumlusu (.....)’a gönderilen, bilgide BİM ve HARİBO çalışanlarının olduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Merhaba , Ticaretimizin yeniden hayırlı olmasını dileriz. Yarın piyasa fiyatlarımızın yükselmesini planlıyoruz. Size ayrıca bilgi vereceğiz. Anlaşmamızı ve gerekli evrakları bugün öğleden sonra size elden teslim edeceğiz. Mümkün olursa ayak üstü de olsa sizi (.....) ile tanıştırmak isterim. Giriş holünüzde elden anlaşmayı verip kısa bir konuşmak isteriz. (…)” (280) HARİBO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 14.01.2021 tarihinde HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e ve HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e gönderilen “Fiyat geçişi” konulu e-postada (Belge-723/HR/5) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Arkadaşlar Merhaba , Yarım Migros 80g çeşitleri 4,75 TL oluyor. Carrefour la da görüşüyorum orası da geçecektir. Bu nedenle diğer müşterilerin beklemesi için bir anlam yok Bugünden itibaren tüm müşterilerin yarından itibaren başlayarak en kısa zamanda raf geçişlerinin tamamlanması için desteklerinizi rica ederim. (…)” I.3.1.8.2. HARİBO Hakkında Topla Dağıt Karteline Yönelik Değerlendirme (281) 02.01.2017 tarihinde HARİBO çalışanından MİGROS çalışanına gönderilen e-postada (Belge-723/HR/1) yer alan “Rakip121 Jelly ürünlerimizin fiyatlarını yarın ibari ile 2, 75 TL’ye yükseltecekr.Bu konuda gerekli teyitleri aldık.” ifadesinden HARİBO tarafından MİGROS’a rakip perakendecinin belge tarihinden bir gün sonra (03.01.2017) Jelly ürün fiyatlarını artıracağı ve konu hakkında gerekli teyitlerin alındığı, aynı gün rakibe ait kasa fişi görüntüsünün kendileri ile paylaşılacağı bilgisinin verildiği görülmektedir. Belgede geçen “Fiyatların yükselmemesi durumunda tekrar fiyat sarmalına girilmesi kaçınılmaz olabilir.” ifadesinden hem HARİBO’nun hem de perakendecilerin söz konusu fiyat geçişinden menfaat sağlayacağı anlaşılmaktadır. Tablo 60- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Altın Ayıcık, Partymix 130 Gr, Starmix 160 Gr A101 3.01.2017 2,45 2,75 Altın Ayıcık, Cola, Fizz Worms, Solucanlar, Starmix, Tropifrutti 200 Gr MİGROS 4.01.2017 3,05 3,45 Altın Ayıcık, Partymix 130 Gr ŞOK 04.01.2017 2,45 2,75 Starmix 130 Gr 04.01.2017 2,00 2,75 Altın Ayıcık, Tropifrutti, Cola, Solucan, Worms 160 Gr, Altın Ayıcık 200 Gr CARREFOURSA 07.01.2017 3,05 3,45 Kaynak: Cevabi Yazılar (282) 30.06.2020 tarihli ertesi gün yapılacak fiyat güncellemelerine dair ŞOK iç yazışmasında (Belge-723/HR/2) yer alan “Haribo: Piyasayla aynı gün organize edilmektedir. Sadece 121 Fiyat hareketlerine bakıldığında belgede geçen “rakip” ifadesinden kastedilenin MİGROS olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 92/377 raf fiyatı geçilecektir.” ifadesinde sadece raf fiyatının geçileceği hususunun özellikle belirtildiği dikkat çekmektedir. Zira perakendeciler arasında doğrudan yatay bir koordinasyonun bulunması durumunda “sadece raf fiyatının geçileceği” bilgisinin özellikle vurgulanması beklenmemektedir. Bu durum, söz konusu organizasyonun ortak tedarikçi konumunda bulunan HARİBO tarafından yönetildiğine işaret etmektedir. (283) Söz konusu HARİBO ürünlerine ilişkin olarak soruşturma tarafları perakendecilerin fiyat hareketleri incelendiğinde, yazışma tarihinin ertesi günü olan 01.07.2020 tarihinde A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından belgeye konu fiyat artışlarının eş anlı şekilde gerçekleştirildiği; bir başka deyişle piyasa organizasyonunun planlandığı şekilde sağlandığı görülmektedir. Yukarıdaki belgede bahsi geçen HARİBO markalı ürünlere ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir: Tablo 61- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Çeşitler Haribo Şekerleme Çeşitleri CARREFOURSA 01.07.2020 3,75 4,00 80 Gr 6,50 6,90 160 Gr 4,95 6,90 150 Gr MİGROS 01.07.2020 7,45 8,50 200 Gr 5,75 6,40 175 Gr 4,90 5,45 150 Gr A101 01.07.2020 4,25 4,75 130 Gr ŞOK 01.07.2020 4,25 4,75 130 Gr Kaynak: 28.10.2021 tarih ve 21-53/747-360 sayılı Kurul kararı (284) 29.12.2020 tarihli HARİBO iç yazışmasında (Belge-723/HR/3) geçen “Bu nedenle pyasa raf fyatlarımızı düzeltmeden ürün alımı yapmayacaklar. 15 Ocak tarhnde başta A 101 ve Mgros olmak üzere fyatlarımızı geçmey planlıyoruz.Fşlermz alıp müşter paylaşımının ardından resm sparş gelecek.” ifadeleri ile 15.01.2021 tarihinde başta A101’in ve MİGROS’un fiyat artışı gerçekleştireceği akabinde bu iki perakendecinin kasa fişlerinin BİM’e iletilmesi yoluyla piyasanın organizasyonun tamamlanacağı anlaşılmaktadır. (285) Bir HARİBO çalışanı tarafından BİM çalışanına gönderilen 13.01.2021 tarihli e-postada, yazışma tarihinden bir gün sonra HARİBO ürünlerine ait piyasa fiyatlarının yükseltilmesinin planlandığı ve bu konuda BİM’e ayrıca bilgi verileceği ifade edilmektedir. Bu ifade HARİBO’nun piyasa fiyatlarını eş anlı yükseltmek yönünde bir girişimde bulunduğuna işaret etmektedir. (286) HARİBO çalışanları arasında yapılan 14.01.2021 tarihli yazışmada (Belge-723/HR/5) geçen “Yarım Migros 80g çeşitleri 4,75 TL oluyor. Carrefour la da görüşüyorum orası da geçecektir. Bu nedenle diğer müşterilerin beklemesi için bir anlam yok Bugünden itibaren tüm müşterilerin yarından itibaren başlayarak en kısa zamanda raf geçişlerinin tamamlanması için desteklerinizi rica ederim.” ifadelerinden HARİBO’nun MİGROS ve CARREFOURSA ile anılan perakendecilerin ileri tarihli fiyatları ve fiyat artış tarihleri hususunda görüştüğü ve görüşme sonucunda yeni fiyatların ve fiyat değişim tarihinin belirlendiği anlaşılmaktadır. Yazışmanın devamında ise belirtilen nedenle e-postanın muhatabı olan HARİBO çalışanlarına, diğer perakendecilerin fiyat geçişi için beklemesinin anlamı olmadığı belirtilmiş ve tüm perakendecilerin yazışmanın ertesi gününden başlamak üzere fiyat artışlarının sağlanması ve artışların en kısa sürede tamamlanması için destekleri istenmiştir. Belgede ismi geçen CARREFOURSA ve MİGROS tarafından gönderilen veriler incelendiğinde, belge ile uyumlu şekilde 15.01.2021 tarihinde birçok HARİBO ürününde fiyat artışı yapıldığı görülmüştür. Söz konusu fiyat artışlarını gösteren tablo aşağıda yer almaktadır.
22-55/863-357 93/377 Tablo 62- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat HARİBO Şekerleme 130 Gr Çeşitleri ŞOK 14.01.2021 4,75 5,75 HARİBO Şekerleme 70 Gr ve 80 Gr Çeşitleri MİGROS 15.01.2021 4,00 4,75 Haribo Berries 80 Gr CARREFOURSA 15.01.2021 3,00 4,00 HARİBO Şekerleme 130 Gr Çeşitleri A101 16.01.2021 4,75 5,75 Kaynak: Cevabi Yazılar (287) Belgeler ve fiyat hareketlerini gösteren tablolar bütüncül olarak ele alındığında, HARİBO tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un fiyat artışlarının organize edildiği, bu organizasyondan anılan perakendecilerin de haberdar olduğu ve perakendecilerin HARİBO tarafından kendilerine iletilen rakiplerine ait bilgileri fiyatlama stratejilerinde kullandığı anlaşılmaktadır. I.3.1.8.3. HARİBO Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Belgeler (288) HARİBO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 09.07.2019 tarihinde HARİBO Satış Direktörü (.....)’e gönderilen “Bim Deneme” konulu e-postada (Belge-723/HR/6) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Merhaba Bim deneme depolarımız belli olmuş. İlk aşamada sadece 130 g Altın Ayıcık denemesi yapacağız. (.....)122 la konuştum. Satış fiyatının 3.75 TL olması konusundaki hassasiyetimizi bir kez daha belirttim. Rafı bozmayacağız dedi. Bana deneme depolarını mailine bakıp bildirecek. Eylül başında satış başlayacak. Ben zaman kaybetmemek adına depoların bildirilmesini istedim ki bir an önce numune kolilerimizi gönderelim ve analiz süreci başlasın. Ağustos ortasında analiz sonuçları gelirse zaman kaybetmeden Eylül başında raflardaki yerimizi alabilir, bölgeler özelinde hazırlıklarımızı önceden planlayabiliriz. (…)” (289) HARİBO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 17.10.2019 tarihinde HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e gönderilen, bilgi kısmında HARİBO Satış Müdürü (.....)’ın olduğu, “File” konulu e-postada (Belge-723/HR/7) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....), File de portföy çalışması yapmıştın. Bence hemen starmix tas 175g listeleme yapabiliriz. Listeleme için gerekli numune – fiyat çalışması ve listeleme formu vs yapalım. Düşük performanslı 160g lar hangileri tespit edip gerekirse 80g çeşitlerinden değişim yapılabilir. Tabii 3,25 ya da o günkü piyasa tavsiye fiyatımızı yapmayı kabul edelerse. Buna da yapacağımız toplantıda karar veririz. (…)” (290) HARİBO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; 23.09.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) tarafından HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e 122 BİM çalışanı olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 94/377 gönderilen, konu kısmı boş bırakılan e-postada (Belge-723/HR/8) A101’in çevrimiçi mağazasından alınan ekran görüntüsü bulunmaktadır: (291) Söz konusu e-postaya cevaben HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) tarafından 23.09.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’e gönderilen, bilgi kısmında HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’un bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Müdahale ediyoruz hemen (…)” (292) Aynı e-posta silsilesinin devamında HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) tarafından 23.09.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’e gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) hanım merhaba, A 101 de şu anda mağazalarda ve depolarında böyle bir yok. Sanalda, geçen sene yapılmış in &out (geçen seneden olabilir)fiyatının unutulmuş bir durumu. Bilginize (…)” (293) HARİBO’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; HARİBO Satış Direktörü (.....) tarafından 17.02.2021 tarihinde HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’a ve Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e gönderilen, “RE: BTT123 ile ilgili” konulu e-postada (Belge-723/HR/9) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Arkadaşlar, BTT Diyarbakır ve Erzurum başta olmak üzere bazı bölgelerde piyasaya 2.95’ten ürün teklif ediyor. En son dün buna YZM124 noktaları eklenmiş durumda. Bunun lütfen acil önünü alın yoksa BTT’ye ürün sevkini durdurmak zorunda kalacağım. Son olarak bunun neden bir anda tekrar olmaya başladığını anlamak istiyorum. Müşteri ile görüşüp gereken aksiyonları aldıktan sonra dönüşünüzü beklerim. (…)” (294) Söz konusu e-postaya cevaben HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) tarafından 17.02.2021 tarihinde HARİBO Satış Direktörü (.....)’e gönderilen, bilgi 123 Bizim Toptan Satış Mağazaları AŞ 124 Yerel zincir market yerine kullanıldığı değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 95/377 kısmında HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’un olduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey merhaba, Müşteri ile şimdi konuştum. Kesinlikle böyle bir şey olmadığını söyledi. Çünkü böyle bir fiyat için bizden onay almadan mağaza ürün Satmayacağını söyledi. Erzurum ve Diyarbakır’da gitsinler 10-15 koli ürün alsınlar 2,95 fiyat var ise ben gereğini yapacağım. Sizde bizim ile ilgili gereğini yapın dedi. ( bu arada ben yoksa size sevkiyatı durduracağız demedim, kendisi söyledi) (…)” I.3.1.8.4. HARİBO Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Değerlendirme (295) 09.07.2019 tarihli HARİBO iç yazışmasındaki (Belge-723/HR/6) “[BİM çalışanı] (.....) la konuştum. Satış fiyatının 3.75 TL olması konusundaki hassasiyetimizi bir kez daha belirttim.” ifadesinden BİM’in deneme ürünü olarak satışa sunacağı HARİBO ürünlerinin satış fiyatının HARİBO tarafından 3,75 TL olarak tespit edildiği anlaşılmaktadır. Yazışmanın devamındaki “Rafı bozmayacağız dedi.” ifadesi ise BİM’in HARİBO tarafından belirlenen fiyata uyma yönündeki iradesini göstermektedir. (296) 17.10.2019 tarihli HARİBO iç yazışmasındaki (Belge-723/HR/7) “Tabii 3,25 ya da o günkü piyasa tavsiye fiyatımızı yapmayı kabul edelerse” ifadesinden BİM’in tavsiye fiyatına uyması koşuluna bağlı olarak, HARİBO tarafından BİM’e ürün temin edileceği anlaşılmaktadır. (297) 23.09.2020 tarihinde ŞOK çalışanı tarafından HARİBO çalışanına gönderilen ve A101 internet sitesinde satılan HARİBO ürününe ilişkin görseli içeren e-postadan (Belge-723/HR/8), perakendeciler tarafından diğer rakip perakendecilerin HARİBO ürünlerine yönelik öngörülenden düşük fiyatlarının HARİBO’ya bildirildiği, HARİBO tarafından düşük fiyat uygulayan perakendeciye bu durumun sebebinin sorulduğu anlaşılmaktadır. Belgede geçen “Müdahale ediyoruz hemen” ifadesinden HARİBO’nun düşük fiyat uygulayan perakendecinin fiyatlarına müdahale ederek fiyatları yükselttiği anlaşılmaktadır. (298) 17.02.2021 tarihli HARİBO iç yazışmasından ((Belge-723/HR/9), HARİBO’nun perakendecilerin raf fiyatlarını takip ettiği, fiyatların istenilen seviyede olmadığı durumlarda fiyatın düzeltilmesini talep ettiği, aksi durumda söz konusu perakendecilere ürün sevkinin durdurulması yönünde bir stratejisinin bulunduğu ve bu stratejiyi perakendecinin raf fiyatını istenilen seviyeye çekebilmek için bir tehdit unsuru olarak kullandığı anlaşılmaktadır. İlaveten belgede geçen ve BTT ile ilgili olarak söylenen “böyle bir fiyat için bizden onay almadan mağaza ürün Satmayacağını söyledi.” ifadesi perakendecilerin raf fiyatlarını uygulamaya geçmeden önce HARİBO’nun onayını aldıklarına işaret etmektedir. (299) Yukarıda yer verilen belgeler bir arada ele alındığında, HARİBO tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatlarının nedeninin sorgulandığı, söz konusu fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, ürün temininin tavsiye fiyata uyulması koşuluna bağlandığı anlaşılmaktadır. Öte yandan HARİBO’nun fiyatları düşük olan perakendecilere ürün sevkiyatının durdurulması yönünde bir cezalandırma stratejisinin bulunduğu görülmektedir. Bu kapsamda, HARİBO tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının tespit edildiği değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 96/377 I.3.1.9. KENT Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirme I.3.1.9.1. KENT Hakkında Topla Dağıt Karteline İlişkin Belgeler (300) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 12.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen “Fiyat Geçişleri “ konulu e-postada (Belge-723/KENT/1) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey merhaba, Oreo ve (...) ürünlerinin fiyat geçiş formları ektedir, onayınıza sunarız.  Oreo sadece satış fiyatı değişikliğidir, yarın Rakip A ve Rakip M ile eş zamanlı rafa yansıtılacaktır. (...)” (301) Söz konusu e-postaya istinaden yazılan, ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’ten ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’ya gönderilen ve ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....)’ın bilgide olduğu 12.06.2020 tarihli “FW: Fiyat Geçişleri” konulu e-postada “(.....) merhaba, Ekte yer alan fiyatlatı girmeni rica ediyorum. Oreo satış fiyatı yarından geçerli, Eti kek alış ve satış fiyatı pazartesi gününden geçerli, Teşekkürler.” denilmektedir. (302) Aynı e-posta silsilesinin devamında 12.06.2020 tarihinde ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’dan ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’e gönderilen, ŞOK Ticaret Direktörü (.....) ve ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....)’ın bilgide olduğu “RE: Fiyat Geçişleri” konulu e-postada, bahsi geçen ürünler için fiyat geçişlerine dair şirket içi fiyat yönetimi programının ekran görüntüsü paylaşılmıştır. Paylaşılan ekran görüntüsüne göre ilgili ürünlerin cari satış fiyatları ile 13.06.2020 tarihinden itibaren geçilecek yeni satış fiyatı bilgisine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir. Ürün Adı Güncel Satış Fiyatı (TL) Satış Başlama Tarihi Satış Fiyatı (TL) Oreo 95 Gr 3,95 13.06.2020 4,75 I.3.9.1.2. KENT Hakkında Topla Dağıt Karteline İlişkin Yapılan Değerlendirme (303) Yukarıda yer verilen belgelerin incelenmesi sonucunda, KENT’in söz konusu eyleme katıldığını gösteren herhangi bir bulguya ulaşılamamıştır. Bu çerçevede anılan teşebbüsün topla-dağıt karteline anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla katıdığını gösteren yeterli bulguya ulaşılmadığı sonucuna varılmıştır. I.3.1.9.3. KENT Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Belgeler (304) KENT’te yapılan yerinde incelemede elde edilen, KENT çalışanlarının yer aldığı Whatsapp grubunda 08.06.2018 tarihinde KENT Satış Süpervizörü (.....) (S.Ş.) ile KENT Satış Distribütör Operasyonları Müdürü (.....) (T.T.) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/KENT/2) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
22-55/863-357 97/377 S.Ş. 08.06.2018 (15:45): S.Ş. 08.06.2018 (15:45): S.Ş. 08.06.2018 (15:47): (.....)125 bey, Van bölgede tonaj yüksek olduğu için, raflara çok düşük marjlarla çıkıyorlar, gerekli müdahaleyi ve görüşmelerimizi yaptık, yarın itibariyle raf satış fiyatları 16.90 olacak şekilde ilerleyeceğiz. T.T.08.06.2018 (15:55): Sevgili Doğu Ekibi tavsiye fiyatlarımızı doğru sekilde takip edelim (305) KENT’te yapılan yerinde incelemede elde edilen, 18.07.2020-20.07.2020 tarihlerinde “Modern Trade HQ” isimli Whatsapp grubunda KENT Modern Kanal Satış Müdürü (.....), KENT Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....) (Y.D.) ve KENT Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) (Ö.C.İ.) arasında gerçekleşen yazışmalar (Belge-723/KENT/3) aşağıda yer almaktadır: M.K. 18.07.2020 (14:45): (.....) öncesinde C4126 ile konuştunuz diye umuyorum..umarım atlamamışınızdır..özellikle diyarbakır gibi bölgelerde başlangıç tavsiye raf fiyatımızın 24.90 olduğunu..şimdi C4 u gören Migros ta daha bayram başlamadan 19.90 a çekecek.. Ö.C.İ. 18.07.2020 (14:47): Abi konuştuk c4 ile daha öncesinde. Böyle bir fiyat olmadığını da biliyorlar da, 2-3 mağazanın fiyatını 125 KENT Genel Müdürü (.....) . 126 CARREFOURSA yerine kullanıldığı değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 98/377 değiştirmeyi atlamışlar geçen bayramdan sonra. Şimdi (.....)127 ile konuştum tamam düzeltiyorum hemen Dedi Y.D. 18.07.2020 (14:47): (.....) selam diyarbakiri kontrol ettirebilir misin Ö.C.İ. 20.07.2020 (13:26): Abi selam, düzeltmişlerdi tekrar böyle olmuş. 15 – 20 dakikaya düzeliyor (306) KENT’te yapılan yerinde incelemede elde edilen, KENT Modern Kanal Satış Müdürü (.....) (M.K.) ile KENT Distribütör Operasyonları Müdürü (.....) (F.A.) arasında 17.10.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde aşağıdaki yazışmalar (Belge-723/KENT/4) yer almaktadır: M.K. 17.10.2020 (15:51): (.....), bundan 2 hafta önce 11 liraya satıyormuşsunuz sizde..muhtemelen çoğu btt128 mağazasında da ürün 11 tl ydi..fakat ses çıkmıyordu..çünkü fiyat düşük değildi..ve btt den öyle yüklü bir sipatiş gelmediği için dikkatimizi çekmemiş..siz fiyatı arttırıca bir anda btt yi konuşur oldu ekip..bizede perşembe akşamı söyleyince..hemende müdahele ettik..bizim ekibinde hatası olmuş..bizde önemsememişiz..tüm mağazalarda fiyat kontrolü yapıp fiyatın 12 tl olduğuna emin olmalıydık..biz bu arada Bingöl mağazasının satışınada baktık..ay başından beri 150 tl mal satmış..yani öyle çıkan bir mal yok.. M.K. 17.10.2020 (15:54): Zaten adamların elinde ürün yok ki..bu talebi karşılayacak..bu fiyattan böyle bir talepte yoktu btt ye..olay tamamen sizin fiyatı arttırmanız ile çıktı ortaya.. M.K. 17.10.2020 (17:13): (.....), şarjım bitti..yazamadım Bu arada cuma günü ekip başka mağazlardada 11 lira fiyatı varsa bunlarıda düzelt demiş..satınalmacı tüm mağazlarda hepsini düzeltmiş.. fakat btt cumadan fiyat tanımladığında haftasonu değil pazartesi geçerli oluyormuş..yani pazartesi günü tüm türkiyede hiç bir btt mağazasımda 12 liranın altında fiyat olmayacak..bingöl mağazası için üst yönetimden özel onay almışlar ve bu şekilde fiyatı bu haftasonundan 12 liraya çıkarmışlar.. 127 CARREFOURSA çalışanı olduğu değerlendirilmektedir. 128 BİZİM TOPTAN TÜKETİM yerine kullanıldığı değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 99/377 F.A. 17.10.2020 (17:14): Teşekkürler pazartesi takip ettiririm I.3.1.9.4. KENT Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Değerlendirme (307) 08.06.2018 ve 17.10.2020 tarihli KENT iç yazışmaları (Belge-723/KENT/2-(Belge-723/KENT/4)) incelendiğinde, KENT çalışanları tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, düşük fiyatların tespit edildiği durumlarda perakendecilerin fiyatlarına müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, akabinde söz konusu durumun üst yönetime raporlandığı görülmektedir. Bu durum 08.06.2018 tarihli yazışmada geçen “gerekli müdahaleyi ve görüşmelerimizi yaptık, yarın itibariyle raf satış fiyatları 16.90 olacak şekilde ilerleyeceğiz.” ve 17.10.2020 tarihli yazışmada geçen “cuma günü ekip başka mağazlardada 11 lira fiyatı varsa bunlarıda düzelt demiş..satınalmacı tüm mağazlarda hepsini düzeltmiş..” ve “pazartesi günü tüm türkiyede hiç bir btt mağazasımda 12 liranın altında fiyat olmayacak” ifadelerinden de açıkça anlaşılmaktadır. (308) 18.07.2020-20.07.2020 tarihli KENT iç yazışmaları (Belge-723/KENT/3) incelendiğinde, KENT çalışanları tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, öngörülenden düşük fiyatların tespit edildiği durumlarda perakendecilerin fiyatlarına müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, düzeltilen fiyatların tekrar kontrol edildiği ve gerekli görülmesi halinde perakendecilerin raf fiyatlarına yeniden müdahale edildiği görülmektedir. (309) Yukarıda yer verilen belgeler bir arada ele alındığında, KENT tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, istenilen seviyede olmayan fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği ve dolayısıyla KENT tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği değerlendirilmektedir. I.3.1.10. PASİFİK Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirme I.3.1.10.1. PASİFİK Hakkında Topla Dağıt Karteline İlişkin Belgeler (310) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....)129 tarafından 21.03.2017 tarihinde PASİFİK Ticari Pazarlama Kategori Müdürü (.....)’e gönderilen, bilgide PASİFİK Genel Müdürü (.....) ve PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....) bulunduğu “ŞOK GEÇİŞ ÜRÜNLERİ” konulu e-postada (Belge-723/P/1) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) selam Rulokat 230 gram Dankek ıslak 240 gram 9 kat 70 gram Pötibör Şok yarın geçişi yapacak. Migro ekibi fişi gönderecek akabinde Migros geçişi olacak. Bu kapsamda Şok yönetimini Satınalma ikna etmiş. Ay sonuna kadar 9 günlük süreçte eski fiyat destekleri var. Yarına dönüş yapmam lazım. Uygunluk durumumuz nedir? Saygılarımla” (311) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Kategori Satış Sorumlusu (.....) tarafından 22.03.2017 tarihinde PASİFİK Satış Müdürü (.....) ve PASİFİK Satış Yöneticisi (.....)’a gönderilen, bilgide PASİFİK çalışanlarının bulunduğu, “Şok Fiyat 129 Haziran 2018 itibariyle Saray Bisküvi Satış Direktörü olarak görev yapmaktadır.
22-55/863-357 100/377 Geçişi Yapılan Ürünler Hk” konulu e-postada (Belge-723/P/2) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Arkadaşlar Merhaba; Fiyat geçişi olan aşağıdaki ürünlerde, Şok tavsiye satış fiyatlarına geçmiştir. Fişler ektedir130. Dankek pöti ürünüde şuan Şokta raf fiyatı 0,50 krş. 0,45 krş olan müşterilerde tavsiye satış fiyatına geçilmesi için desteğinizi rica ederim. Rulokta 230 gr Pötibör Ürünleri Dankek Islak Kek 240 gr 9Kat Gofretler İyi Çalışmalar.” (312) Söz konusu e-posta PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü(.....)131 tarafından 22.02.2017 tarihinde “Bilgi için” notuyla, bilgiye PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....) eklenerek PASİFİK Genel Müdürü (.....)’ye gönderilmiştir. (313) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Genel Müdürü (.....) tarafından 07.04.2017 tarihinde PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....)’e gönderilen “a101 margarin” konulu e-postada (Belge-723/P/3) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Günaydın (.....), A101 margarin geçişi ile ilgili son ne durumdayız? Bim e Salı günü fişleri veriyor muyuz. Bu fiyat geçişi çok kritik.Lütfen yakın takibinde olsun” (314) Söz konusu yazışmanın devamında PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....) tarafından 07.04.2017 tarihinde PASİFİK Genel Müdürü (.....)’ye gönderilen, bilgide PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....)’nın bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Günaydın, A 101 fiyatı geçmiyor, bugun itibari ile ürün sevkını durduruyoruz Migros ve carrefour salı gunu fıyatları gecıyor Bugun Şok tarafında (.....)132 ile gorusup normal sartlarda çarşamba gunu olan gecısı one almasını istiyoruz Bim'e A 101 e ürün sevkini durdurdugumuzu paylasıp salı gunu carrefour ,şok ve migros fislerini goturup carsamba gunu Bim komiteye fiyat gecısını tasıyıp haftaya cuma bim de fiyat gecerek surecı tamamlamayı planladık Gecıs sonrası A 101 de tekrar ürün açılması icin gorusmeleri sürdürürüz Baska bir yorum ve tavsiyeniz var ise süreç ile ilgili olarak planlama programımıza ekleyelim Saygılarımla” (315) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Yağ İş Birimi Başkanı (.....) tarafından PASİFİK Genel Müdürü (.....)’ye gönderilen ve konusu olmayan e-postada (Belge-723/P/4) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Günaydın (.....) bey 130 Söz konusu e-postanın ekinde ŞOK’a ait üç adet fiş görseli bulunmaktadır. 131 Haziran 2018 itibariyle Saray Bisküvi Satış Direktörü olarak görev yapmaya başlamıştır. 132 Şok Ticaret Direktörü (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 101/377 Yarın Bim de paketin yeni fiyatini görmek için sabırsızlanıyoruz” (316) Söz konusu yazışmanın devamında PASİFİK Genel Müdürü (.....) tarafından 10.04.2017 tarihinde PASİFİK Genel Müdürü (.....)’e, PASİFİK Satış Direktörü (.....)’a, PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....)’ya ve PASİFİK Ticari Pazarlama ve Satış Direktörü (.....)’na gönderilen “FW:” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “İyi haftalar arkadaşlar, Bizim paket133 için en kritik hafta.Lütfen süreci çok iyi yönetelim.Bu hafta içinde bu konuyu çözümlemiş olalım. Teşekkürler” (317) Söz konusu e-postaya PASİFİK Ticari Pazarlama ve Satış Direktörü (.....) tarafından 10.04.2017 tarihinde verilen yanıtta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Migros yarın margarin fiyatını geçiyor. Saygılarımla” (318) Söz konusu yazışmanın devamında PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 10.04.2017 tarihinde PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....)’e gönderilen, bilgide PASİFİK Genel Müdürü (.....)’nin bulunduğu “RE” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey134 ile konuştuk tüm piyasa geçişi olamadan geçişi yapamayacaklarını söylüyor Bu durumda yinede fişleri gönderip A 101 için bizden çalışmayacağımıza dair bir yazı talep edebilirler” (319) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 11.04.2017 tarihinde PASİFİK Genel Müdürü (.....)’ye gönderilen, bilgide PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....)’in bulunduğu “marg hakkında !!!” konulu e-postada (Belge-723/P/5) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “• (.....) bey (.....)135 yarına fişleri yarın gönderirsek (şirket dışında watsappdan atabilirsiniz dedi) a 101 hariç geçişi yapacağız dedi. Şoka gittik acil Satınalma (.....)136 (.....) bey137 ile tekrar görüşecek. Şok yarın fişi verirse süreç tamamlanmış olacak • A 101 e bu durumda eğer şok ok gelirse yinede Perşembe geçmelerini söyleyip fişi bime göndermiş oluruz bir gün ara ile ancak istediği eski fiyatlı ürünü (mayıs 15) vermemek yada nisan 24 e kadar vermek kaydı ile Saygılarımla” (320) Söz konusu yazışmanın devamında PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 11.04.2017 tarihinde PASİFİK Genel Müdürü (.....)’ye gönderilen, bilgide PASİFİK Genel Müdürü (.....)’in bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey ; (.....)’la138 konuştum az önce (.....)139 beyi ikna edemediğini söyledi daha üstten görüşebilirsiniz diyor en kötü beş mağaza istedik ona da olumlu yanıt alamadık Saygılarımla” 133 PASİFİK’e ait “Bizim” markalı margarin ürünü 134 BİM Satın Alma Direktörü (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 135 BİM Satın Alma Direktörü (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 136 ŞOK Satınalma Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 137 ŞOK CEO’su (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 138 ŞOK Ticaret Direktörü 139 ŞOK CEO’su (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 102/377 (321) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen, 06.04.2017 tarihinde PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....) tarafından A101 çalışanı (.....)’e gönderilen ve bilgide A101 çalışanı (.....) ile PASİFİK Satış Müdürü (.....)’in olduğu “Re: Margarin ve talepler hk” konulu e-postada (Belge-723/P/6) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) hanım öncelikle yaklaşımınız için teşekkürler taleplerinizi üreticimiz ve yönetim ile paylaştık Amacımız kategorilerinizde ki iş birliğimizin karşılıklı büyüyerek devam etmesi yönünde 250 paket margarin de 24 nisana kadar size eski fiyatlı destek olabileceğiz bu konuda mayıs 13 e kadar destek alamadık biz satış ekibi olarak bu desteği 30 nisana kadar eski fiyatlı sevk için insiyatifi zorlamaya devam ediyor olacağız Raf geçişinde ise planımızın aksamaması için ricamız haftaya salı olacak (geçişi riske etmemek için) …” (322) Söz konusu e-postaya 06.04.2017 tarihinde A101 çalışanı (.....) tarafından verilen yanıt ise aşağıdaki gibidir: “Merhaba, Dün size söylediğim gibi, Bizim margarin fiyat geçişi süreci: Biz Perşembe geçebiliyoruz. Salı geçemeyiz.Ayrıca, 24 nisana kadar olan süreyi zaten ay sonuna uzatableceğinizi daha önce iletmiştiniz, şimdi zorlayacağız diyorsunuz, 13 nisan Perşembe günü geçişi yapabileceğiz, dolayısıyla 13 mayıs a kadare eski fiyatlı alım yapmak istiyoruz. Teremyağ 400 gr süreci : %1 verdiğiniz iskonto 3 aylık değil, 6 aylık idi. Ve bu iskontonun yeterli olmadığını iletmiştik. Çünkü piyasa fiyat geçişi yeterli düzeyde olmadığı için, biz ancak diğer noktalarla aynı raf fiyatı ile satarsak anlaştığımız marjla satabileceğiz, bunun mümkün olmadığını biliyorsunuz. Ve ekstra vermiş olduğunuz 0,03 puan da bizim için yeterli değildir. …” (323) Söz konusu e-postaya 06.04.2017 tarihinde PASİFİK Satış Müdürü (.....) tarafından verilen yanıt ise aşağıdaki gibidir: “(.....) Hanım Merhaba, Bizim Paket Margarin Fiyat Geçiş Süreci : Bu süreçte olanaklarımızı, imkanlarımızı ve tüm eforumuzu zorlayarak bir noktaya gelebildik. Elimizden gelenin fazlasını yaptık. Bu süreçten sonra alabileceğimiz, destek verebileceğimiz başka enstrümanımız kalmadı. Sizden hassasiyetle ve büyük bir anlayış ile bu konuya destek vermenizi rica ediyoruz. Perşembe günü raf fiyat geçişinin piyasa koordinasyonunun kurulması açısından ehemmiyeti bulunmamaktadır. Salı günü tavsiye fiyatımızın raflara yansıması bu maksatla çok önemlidir. 24 Nisan olan süreyi üreticimizden 1 hafta insiyatif alarak ve uzatarak sizlere aktardık. Burada fiyat geçişinin çözüme kavuşması adına bir adım daha geliştirerek sizlere ay sonuna kadar desteğimizi arttırıyoruz.(belirttiğimiz üzere bu desteğin ötesinde verebileceğimiz başka bir destek kalmadı)
22-55/863-357 103/377 Tüm bu görüşmelerimiz, açıklamalarımız ve desteklerimiz neticesinde sizlerden “Salı günü raf fiyatının geçişi ve sürenin ise ay sonuna kadar teyidi” konusunda olumlu dönüşlerinizi rica ederiz. Teremyağ 400 gr Süreci : Destek oranımızı, üreticimiz ile uzun müzakereler sonucunda (TPR)140 %1,3 geliştirerek toplam % 11,5’e getirebiliyoruz. Bu konunun da neticelenmesini ve ürünün listelenmesi adına desteklerinizi rica ediyoruz. ...” (324) Yazışmanın devamında 10.04.2017 tarihinde PASİFİK Satış Müdürü (.....) tarafından gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir: “Günaydın (.....) Hanım, Bugün fiyat tanımlama gününüz. Margarin raf fiyatı güncellemesi ve yarına fiyatın yansıması çok önemli. Sizlerden konu ile ilgili destek ve dönüş rica ediyoruz. İyi çalışmalar.” (325) Söz konusu e-postaya 10.04.2017 tarihinde A101 çalışanı (.....) tarafından verilen yanıt ise aşağıdaki gibidir: “Merhaba, 06.04 tarihinde iletmiş olduğum dönüşü aynen iletiyorum, dolayısıyla geçiş için en son iletmiş olduğunuz şekilde geçiş yapamıyoruz. …” (326) Söz konusu e-postaya 12.04.2017 tarihinde PASİFİK Satış Müdürü (.....) tarafından MİGROS ve CARREFOURSA’da “”Bizim Paket Margarin 250 gram” ürününün 1,70 TL olduğu görseller paylaşılarak” verilen yanıt ise aşağıdaki gibidir: “(.....) Hanım Günaydın, Bizim paket margarin 250 gr yeni raf fiyatları piyasaya yansımıştır.(Halka açık bilgileri paylaşıyoruz) Sisteminizde alış ve satış fiyatlarının güncellenmesi konusunda destek ve dönüşlerinizi rica ediyoruz. İyi çalışmalar dileriz.” (327) Yazışmanın devamında yine aynı gün PASİFİK Satış Müdürü (.....) tarafından gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir: “(.....) Hanım Merhaba, Migros, Carrefour ve Şok Bizim paket margarin 250 gr raf fiyat geçişleri yapılmıştır. Ekte, İlgili müşterilerin farklı bölgelerden alınmış kasa fişleri yer almaktadır.(İstanbul-Ankara-İzmir) Sisteminizde fiyat geçişinin tanımlanması konusunda değerli yardım ve desteklerinizi rica ederiz. …” (328) Yazışmanın devamında 12.04.2017 tarihinde PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....) tarafından PASİFİK Genel Müdürü (.....)’ye gönderilen ve bilgide PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....)’in olduğu, MİGROS, CARREFOURSA ve ŞOK’un İstanbul, Ankara ve İzmir mağazalarında Bizim paket margarin 250 gram ürününün satış 140 Temporary Price Reduction (Geçici Fiyat İndirimi) anlamında kullanılmaktadır.
22-55/863-357 104/377 fiyatını gösteren fişlerin paylaşıldığı, şirket içi e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey ; Tüm fişleri (.....)141 ve A 101 e gönderdik. (.....) tanımlamalar için ok verdi. (.....)142 hanımla yazışıyoruz Perşembe için Saygılarımla” (329) Yine PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen, Belge-723/P/5’te yer alan e-postanın devamı olan ve PASİFİK Genel Müdürü (.....) tarafından PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....) ve PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....)’e gönderilen 12.04.2017 tarihli e-postada (Belge-723/P/7) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Tebrikler.Raf fiyatlarının yansıması konusunda emin olalım.Sadece alış geçmiş olmasın” (330) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; 17.05.2017 tarihinde PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....) tarafından PASİFİK çalışanlarına hitaben gönderilen e-postada (Belge-723/P/8) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Arkadaslar Sok 3,75 A 101 ce Mıgros da gecıyor degıl mı Benzer durumda baska urununuz var mı Dusuk fıyat nedenıyle musterılerın para kaybettıgı Selamlar” (331) Söz konusu yazışmanın sonunda PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 17.05.2017 tarihinde PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....)’e gönderilen, bilgide PASİFİK çalışanlarının bulunduğu, “Re: Çokoprens şok sonrası 3,75” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....)e143 söz verdik önden geçti a 101 migros fişi bekliyor geçecek gereksiz kaybı var” (332) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Satış Yöneticisi (.....) tarafından 17.05.2017 tarihinde A101 Satın Alma Genel Müdürü (.....)’e ve A101 Bölge Satın Alma Müdürü (.....)’a gönderilen, bilgide PASİFİK Satış Müdürü (.....) ve PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....)’nın bulunduğu “Çokoprens 10'lu Hk.” konulu e-postada (Belge-723/P/9) aşağıdaki ifadeler ve görseller yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba, Son toplantımız da gündemimiz olan Çokoprens 10’lu ürünümüzün güncellenen Rakip144 fiyatı aşağıdaki gibidir. Tavsiye Raf fiyatı ve İlgili fiyat için verilen %2 desteğin %1 olarak güncellenmesi konusunda kıymetli destek ve geri dönüşlerinizi rica ederiz. 141 BİM Satın Alma Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 142 A101 çalışanı olduğu değerlendirilmektedir. 143 A101 çalışanı olduğu değerlendirilmektedir. 144 E-postada yer alan kaşa fişinden rakibin ŞOK olduğu anlaşılmaktadır.
22-55/863-357 105/377 Ürün Kodu ÜRÜN ADI LİSTE FİYAT FATURA ALTI TPR BACK TAVSİYE RAF FİYAT BACK DAHİL MARJ FRONT MARJ 00078-04 ÇOKOPRENS 300GRx36 2,78 4 (.....)145 15,5 3,25 -25,37 -12,12 00078-05 ÇOKOPRENS 300GRx36 2,78 4 (.....)146 15,5 3,75 -33,62 -22,13 İyi Çalışmalar Dilerim.” (333) Yazışmanın devamında PASİFİK Satış Müdürü (.....) tarafından 22.05.2017 tarihinde A101 Satın Alma Genel Müdürü (.....)’e yüksek önemlilik derecesi ile gönderilen, bilgide PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....), PASİFİK Satış Yöneticisi (.....) ve A101 Bölge Satın Alma Müdürü (.....)’ın bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba, Raf fiyatının yarına yansıması tarafımızca çok önemli. Destek ve teyiden dönüşlerinizi rica ediyoruz. İyi çalışmalar,” (334) Anılan yazışmanın devamında A101 Satın Alma Genel Müdürü (.....) tarafından 22.05.2017 tarihinde PASİFİK Satış Müdürü (.....)’e gönderilen, bilgide PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....), PASİFİK Satış Yöneticisi (.....) ve A101 Bölge Satın Alma Müdürü (.....)’ın bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler ve görsel yer almaktadır: “Merhaba, Halka açık bilgi, bilgi amaçlı iletiyorum. 145 Vurgu belgenin orijinalinde bulunmaktadır. 146 Vurgu belgenin orijinalinde bulunmaktadır.
22-55/863-357 106/377 İyi çalışmalar.” (335) Söz konusu yazışmanın devamında PASİFİK Satış Müdürü (.....) tarafından 22.05.2017 tarihinde A101 Satın Alma Genel Müdürü (.....)’e gönderilen, bilgide PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....), PASİFİK Satış Yöneticisi (.....) ve A101 Bölge Satın Alma Müdürü (.....)’ın bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba, Bu noktada sadece şok’u baz alacağız diye görüşmüştük. Öte yandan müşteriden sorumlu arkadaşlar ile görüştük. Migros ta yarın fiyatını güncelliyor. Ama konuştuğumuz üzere çokoprens 10’lu’da ölçüt şok fiyatının güncellenmesi idi. Acil destek ve dönüşlerinizi rica ediyoruz. Teşekkürler,” (336) Yazışmanın devamında A101 Satın Alma Genel Müdürü (.....) tarafından 22.05.2017 tarihinde PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....)’ya gönderilen, bilgide, PASİFİK Satış Müdürü (.....), PASİFİK Satış Yöneticisi (.....) ve A101 Bölge Satın Alma Müdürü (.....)’ın bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler ve görsel yer almaktadır: “(.....) Bey, Telefon konuşmamızı hatırlıyorsunuz sanırım, Cuma biz geçmiş olsaydık bugün Migros hala geçmemiş olacaktı ? Pazartesi herkes geçerse geçeriz diye konuşmuştuk en son. İyi çalışmalar.” (337) Söz konusu yazışmanın devamında PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 22.05.2017 tarihinde A101 Satın Alma Genel Müdürü (.....)’e gönderilen, bilgide, PASİFİK Satış Müdürü (.....), PASİFİK Satış Yöneticisi (.....) ve A101 Bölge Satın Alma Müdürü (.....)’ın bulunduğu e-postada aşağıdaki yer almaktadır: “Selamlar (.....) bey Cuma günü bu şekilde konuştuk. Haklısnız, (Migros daha önce geçmişti.) Bu arada Migros geçişi c.tesi olacaktı ancak 19 mayıs tatili nedeni ile yapılamadı. Bugün sistemlerine fiyatı tanımladılar. Bu nedenle yarına geçişin yansıması bizim için çok önemli desteklerinizi irca ederiz Saygılarımla” (338) Mezkur yazışmanın devamında A101 Satın Alma Genel Müdürü (.....) tarafından 22.05.2017 tarihinde PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....)’ya gönderilen,
22-55/863-357 107/377 bilgide, PASİFİK Satış Müdürü (.....), PASİFİK Satış Yöneticisi (.....) ve A101 Bölge Satın Alma Müdürü (.....)’ın bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba, Migros yarın geçmemiş olursa ineriz ve bu konu sonsuza kadar gündemimizden çıkar.  İyi çalışmalar.” (339) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Kategori Müdürü (.....) tarafından 25.06.2018 tarihinde PASİFİK Ticari Pazarlama ve Satış Direktörü (…..)’na ve Besler Gıda Kimya Sanayi ve Ticaret AŞ147 Kategori Müdürü (.....)’na gönderilen, bilgide HORİZON Grup Müdürü (.....)’in bulunduğu “Fiyat geçişleri” konulu e-postada (Belge-723/P/10) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba, … Genel senaryo anlamında biz Çarşamba günü satış fiyatı geçişi için müşterilerde harekete geçeceğiz ve geçişi yapmayan müşterilerde ürün gönderimi keseceğiz. Şu anki görüntüde geçilmez ise Şok ve Bim ile müzakere sürecek ve ürün gönderilecek. A101, Migros, carrefour ürün gönderimi kesilecek. Bu senaryoda görüştüğümüz gibi hem fikiriz değil mi? Satış tarafına bildirim yapacağız, selamlar.” (340) Söz konusu yazışmanın devamında PASİFİK Ticari Pazarlama ve Satış Direktörü (.....) tarafından 25.06.2018 tarihinde PASİFİK Yağ İş Birimi Başkanı (.....)’e hitaben gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey, Günaydın, Fiyat geçişi ile ilgili son durumumuz aşağıdaki gibidir. … Fiyat geçişi yapmayan (Bim ve Şok hariç) noktalara ürün gönderimi yapılmayacaktır. Saygılarımla,” (341) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Genel Müdürü (.....) tarafından 24.10.2018 tarihinde PASİFİK Başkan Yardımcısı (.....)’e gönderilen, bilgide Ülker Bisküvi CEO’su (.....)’ın bulunduğu “Cikolata ve Kaplama” konulu e-postada (Belge-723/P/11) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba, Tüm fiyat geçişlerimizi eksiksiz ve zamanında tamamlamış durumdayiz. Müşterilerimizin hepsi geçiş sürecindeki perakendiciler arasinda sagladigimiz esitlikci koordinasyonumuz nedeniyle bize teşekkür ediyor …” (342) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Satış Müdürü (.....) (G.U.) ile mobil cihazda (.....) Carrefour (İ.C.) olarak kayıtlı kişi arasında 15.01.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde aşağıdaki yazışmalar (Belge-723/P/12) yer almaktadır: “G.U. 15.01.2020 (08:48): Şimdi konuştum Migros ile G.U. 15.01.2020 (08:48): Sisteme ürünler dünden tanımlanmış G.U. 15.01.2020 (08:48): Safece 1 gün daha G.U. 15.01.2020 (08:48): Rica ediyorum G.U. 15.01.2020 (08:48): Ararım seni konuşuruz 147 Besler Gıda Kimya Sanayi ve Ticaret AŞ margarin üretimi alanında faaliyet gösteren bir Yıldız Holding AŞ şirketidir.
22-55/863-357 108/377 G.U. 15.01.2020 (08:49): Aman diyim G.U. 15.01.2020 (08:49): Bir daha bu ürünler için 10 gün falan beklemeyelim G.U. 15.01.2020 (08:49): Müdahale et lütfen G.U. 15.01.2020 (08:50): Çok zor durumda kalırım hacı İ.C. 15.01.2020 (08:50): Ya ben anlıyorum da beni kimse anlamaz burda İ.C. 15.01.2020 (08:50): Neyse konuşuruz G.U. 15.01.2020 (08:50): Başkan insertte ama ütünler G.U. 15.01.2020 (08:50): Tamam G.U. 15.01.2020 (09:49): (iletildi) G.U. 15.01.2020 (09:49): (iletildi) Şok ok G.U. 15.01.2020 (10:03): G.U. 15.01.2020 (10:03): A101 kardeşim” (343) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞOK Proje Kıdemli Müdürü (.....) (M.K.) ile ŞOK Satınalma Müdürü (.....) (M.T.) arasında 03.02.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/P/13) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: M.T. 03.02.2020 (15:42): (.....) selam bizim margarin raf fiyatı piyasada geçti A101 bugün geçti M.T. 03.02.2020 (15:43): Pasifik BİM’den kesin onayı aldı ve bana sizde yarınageçebilir misiniz fiyatım piyasada bozulmasın diyor” (344) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Satış Müdürü (.....) (G.U.) ile MİGROS Pazarlama Uzmanı (.....) (A.D.) olarak kayıtlı kişi arasında 04.02.2020 ve 07.02.2020 tarihlerinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde aşağıdaki yazışmalar (Belge-723/P/14) yer almaktadır:
22-55/863-357 109/377 “G.U. 04.02.2020 (09:14): (iletildi) G.U. 04.02.2020 (09:15): Günaydın Tekli bizim margarin 250 gr Şok ta geçmiştir G.U. 04.02.2020 (09:15): Dün A101 fişi paylaşıldı G.U. 04.02.2020 (09:15): Birazdan Bim fişi göndereceğiz G.U. 04.02.2020 (09:16): Yarına tanımlama yapılması konusunda desteğinizi bekliyoruz G.U. 04.02.2020 (09:25): (iletildi) G.U. 07.02.2020 (15:10): (.....) hanım merhaba G.U. 07.02.2020 (15:10): (.....) hanıma ulaşamıyorum G.U. 07.02.2020 (15:10): Bizim paket 6 lı için G.U. 07.02.2020 (15:10): Tamim saati geçmek üzere G.U. 07.02.2020 (15:10): Sizdeki duruma göre G.U. 07.02.2020 (15:10): Carrefour’u iptal ettirecekz orayı organize ettik çünkü G.U. 07.02.2020 (15:11): (.....) hanım bana bir ulaşabilirse çok sevinirim G.U. 07.02.2020 (15:11): Selamlar A.D. 07.02.2020 (15:14): Toplantıdayız A.D. 07.02.2020 (15:14): Ürünler toplatıldı mı G.U. 07.02.2020 (15:17): Ürünler toplatıldığını yaklaşık dört gün oldu (345) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından 08.06.2020 tarihinde ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen, bilgide ŞOK Ticaret Direktörü (.....) ve ŞOK çalışanı (.....)’in bulunduğu “Ülker Çikolatalı Gofret Fiyat Geçişi” konulu e-postada (Belge-723/P/15) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey merhaba, Pasifik Rakip B’nin yarın Ülker Çikolatalı Gofret’in raf fiyatını 1,25 TL’ye geçeceğini bildirdi. Bizden de yarın rafımıza yansıtmamızı rica ediyorlar. Fiyat geçiş formu ektedir. İlk 3 sipariş anlaşmamız devam ediyor ve konunun takibindeyiz. Değerlendirmelerinize sunarım.
22-55/863-357 110/377 Saygılarımla,” (346) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) (H.G.) ile PASİFİK Satış Yöneticisi (.....) (E.Y.) arasında 09.06.2020 gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/P/16) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: “H.G. 09.06.2020 (14:28): (.....) H.G. 09.06.2020 (14:28): 101 in Halley fiyatı H.G. 09.06.2020 (14:28): Ayrıca diğer bim in bugün geçtiği fiyatları ne zaman geçecek E.Y. 09.06.2020 (14:29): (.....) a101 e ürün kesildi E.Y. 09.06.2020 (14:29): Geçeceği gün ile alakalı net bilgiyi alıp sa a bilgi vereceğim” (347) 2020-3-19 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından 18.06.2020 tarihinde ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen, bilgide ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’in ve ŞOK çalışanı (.....)’in bulunduğu “Re: Pasifik Fiyat Güncellemesi” konulu e-postada (Belge-723/P/17) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır148: “(.....) Bey merhaba, Pasifik’in fiyat güncelleme formu ektedir. Rakip M’nin güncellemeyi Pazartesi, Rakip A’nın %90 Pazartesi yapacağını, kesişen 5 üründe de Rakip B’nin Salı günü fiyatını güncelleyeceği bilgisi iletildi. Firma, fiyat güncellemesini öncülük yaparak yarından itibaren tanımlarsak her zamanki gibi 3 eski fiyatlı sipariş gönderebileceklerini, piyasayla birlikte Pazartesi günü yaparsak eski fiyatlı sipariş alamayacağımızı ve alış fiyatını güncellenene kadar çekilen yeni siparişlerin sevkedilmeyeceğini bildirdi. Bizde pazartesi yapsak? Aynı zamanda, bizim düzenli satmadığımız ancak 1 Temmuz afişimizde bulunan, Rakip B’nindüzenli sattığı Probis 280 gr ürününde de fiyat güncellemesi olduğunu, Rakip B’nin fiyatını Salı günü 6,50 TL olarak güncelleyeceğini bildirmekteler. Bizim afişimizde şu an ürünün fiyatı 5,95 TL, yarına kadar afiş baskısı için Pazarlama Birimi’ne onay vermemiz gerekiyor. Firma, afiş fiyatımızı Rakip B’nin Salı günü geçeceğini iddia ettikleri yeni raf fiyatıyla aynı yapmamızı istemektedir. Afişten çıkaralım, yüksek fiyatı afişe edemeyiz. Son olarak, firma, Rakip B’nin Salı günü Çokonat, Coco Star ve Albeni ürünlerinin fiyatlarını düşeceğini bildirdi. Düşen fiyatlara destek varmı? Yarından itibaren yeni raf fiyatlarının tanımlanması ve Probis fiyatının 6,50 TL olarak tanımlanması konusunu değerlendirmenize sunarız…” (348) Söz konusu yazışmanın devamında ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından 18.06.2020 tarihinde ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen, bilgide ŞOK Ticaret Direktörü (.....) ve ŞOK çalışanı (.....)’in bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey merhaba, Yarın, Pazartesi günü fiyatları geçmek için tekrar firma ile görüşüp netleştireceğiz. Rakip B'nin yapacağı raf indirimleri için destek olmayacaklarını bildirdiler. “ 148 Söz konusu e-posta silsilesinde A101 Rakip A olarak, BİM Rakip B olarak, MİGROS Rakip M olarak adlandırılmaktadır.
22-55/863-357 111/377 (349) Söz konusu yazışmanın devamında ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından 19.06.2020 tarihinde ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen, bilgide ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’in ve ŞOK çalışanı (.....)’in bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Firma Pazartesi günü Rakip A ve Rakip M’nin149 rafa yansıtacaklarını bildiriyor. Raf fiyatını bugün geçmediğimiz için firma, -0,20% düzeyinde küçük de olsa marj kaybı olan ürünlere verdiği iskonto desteğini geri çekti. Sevkiyatlara devam etmek için de yeni alış fiyatına geçmemizi bekliyorlar.” (350) Anılan e-postaya cevaben ŞOK çalışanı (.....) tarafından 19.06.2020 tarihinde ŞOK çalışanı (.....)’ya ve ŞOK Kategori Uzmanı (.....)’ye gönderilen, ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....)’ın bilgide bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Pazartesi gününden geçerli alış ve satışın girilmesini rica ediyorum teşekkürler.” (351) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Satış Yöneticisi (.....) (E.Y.) ile bu kişinin mobil cihazında (.....)150 (Y.A.)olarak kayıtlı kişi ile 23.06.2020-25.06.2020 tarihleri arasında gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/P/18) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: “E.Y. 23.06.2020 (13:49): E.Y. 23.06.2020 (13:49): E.Y. 23.06.2020 (13:49): A101 ve şok ta yarın geçiyor 149 Söz konusu e-postada A101 Rakip A olarak, MİGROS Rakip M olarak adlandırılmaktadır. 150 BİM çalışanı olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 112/377 Y.A. 23.06.2020 (13:50): Onlar geçince tamam abi bizde geçeriz Çizi geçişi ne durumda Y.A. 23.06.2020 (13:50): Birde (.....) bey randevusu E.Y. 23.06.2020 (09:49): Temmuzda yeni geamaj gelicek E.Y. 23.06.2020 (09:49): O zaman geçeriz E.Y. 23.06.2020 (09:49): Bilahare haber veririm Y.A. 25.06.2020 (16:35): E.Y. 25.06.2020 (16:41): E.Y. 25.06.2020 (16:41): Bi hata var E.Y. 25.06.2020 (16:42): Buda a101 kapıda uygulaması E.Y. 25.06.2020 (16:41): Baktırıyoruz E.Y. 25.06.2020 (16:54): Y.A. 25.06.2020 (16:55): Eyvallah abi” (352) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Satış Yöneticisi (.....) (E.Y.) ile PASİFİK Satış Yöneticisi (.....) (O.A.) olarak kayıtlı kişi ile 22.06.2020-23.06.2020-25.06.2020 tarihleri arasında gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/P/19) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır:
22-55/863-357 113/377 “O.A. 22.06.2020 (08:59): Abi selam O.A. 22.06.2020 (08:59): Carrefour gectı mıgrosu halletmeye calısıyoruz O.A. 23.06.2020 (09:00): Abi fişleri aldım E.Y. 23.06.2020 (12:40): 👍 E.Y. 23.06.2020 (12:40): Ellerinize sağlık O.A. 23.06.2020 (12:40): Haberlerını bekliyoruz E.Y. 23.06.2020 (12:48): Yarın geçiyoruz E.Y. 23.06.2020 (15:20): Referansımız migros mu olsun E.Y. 23.06.2020 (15:20): 5 kuruş farklar için O.A. 23.06.2020 (15:29): Abı duzelcek onlar O.A. 23.06.2020 (15:30): Abı duzelcek onlar” (353) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Satış Müdürü (.....) (B.Ü.) ile A101 Satın Alma Genel Müdürü (.....) (B.B.) arasında 28.10.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/P/20) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: “B.B. 28.10.2020 (10:58): Teşekkürler. Fiyat geçişi ile ilgili konuyu yazın isterseniz,sileriz sonra B.Ü. 28.10.2020 (11:02): Bebe biskuvisi , metro gecisleri bimde sali gunu tamam B.Ü. 28.10.2020 (11:02): 02 kasim yani B.Ü. 28.10.2020 (11:03): 03 kasim pardon B.Ü. 28.10.2020 (11:04): Hero baby mamalar icin de 09 kasim gunu biz organize olalim diyecektim B.Ü. 28.10.2020 (11:04): Urunleri boluyoruz yani B.Ü. 28.10.2020 (11:05): 02 kasim pazartesi hero baby 03 kasim sali bebe biskuvisi ve metro diyecektim ama herkes izinli oldugu icin herolar 1 hafta sarkmis oluyor (354) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Satış Direktörü (.....) (B.B.), PASİFİK Satış Müdürleri (.....) (B.Ü.) ,(.....) (O.Ş.),(.....) (Ö.K.), PASİFİK Satış Yöneticisi (.....) (E.Y.) ve PASİFİK Satış Yöneticisi (.....) (B.Y.) arasında 19.10.2020-10.12.2020 tarihleri arasında “Discounter Grup” isimli Whatsapp grubunda gerçekleşen görüşmelerde (Belge-723/P/21) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: “B.B. 19.10.2020 (16:00): 2 kasım geçişi ile alakalı ne durumdayız müşteri bilgilendirmeleri yapıldımı Ö.K. 19.10.2020 (16:09): Bim ve fileye bilgilendirme yaptık (.....) bey (.....) dan gelecek dönüşü paylaşacağız B.B. 19.10.2020 (16:13): Bim hariç kısım organize edildimi O.Ş. 19.10.2020 (16:13): Şok tarafında şimdilik bir sorun gözükmüyor B.Ü. 19.10.2020 (16:13): A101de bim harici urunlerde gecis icin sorun yok B.Ü. 19.10.2020 (16:14): Bim cakisan urunlerinin gecisinin bimden beklendigi bilgisi var B.B. 19.10.2020 (16:14): Migros tarafı ile koordineliyimiyiz B.Y. 19.10.2020 (16:26): Üretici migros tarafıyla henüz paylaşmamış tavsiye fiyat ve marjları, koordineli olarak ilerleyeceğiz (.....) Bey B.Ü. 10.11.2020 (17:52): bim’in bu degisikligi sonrasinda A101 fiyat degisim gununu Persembe olarak revize etti. Bu carsamba etiket degisimi olmayacak
22-55/863-357 114/377 O.Ş. 10.11.2020 (17:59): atıştırmalık için bundan sonra nasıl bir yol izleyeceğiz bu durumda? buradaki döngüyü bozmak sıkıntı yaratacak Ö.K. 10.11.2020 (18:34): 2. Gün hangisi oldu şimdi (.....) Ö.K. 10.11.2020 (18:35): Salı cumartesi geciyordu Ö.K. 10.11.2020 (18:35): Perşembe- pts mi? B.Ü. 10.11.2020 (18:38): Sali cumartesi hala B.Ü. 10.11.2020 (18:38): Bimin 2. Gunune gore ctesi degisebilir diye dusunuyorum B.Ü. 10.11.2020 (18:38): Persembe ctesi pardon B.Ü. 10.11.2020 (18:39): Gunler icin tekrar bir araya gelmemiz gerekecek bence mini bir toplanti yapabiliriz 2. Gecis gunu belli olunca E.Y. 10.11.2020 (18:47): En son toplantımızda bim den haber gelmeden netleşemiyoruz çıkarımı yapmıştık.bim hariç ürünlerde sizerken bile geçebileceğinizi söylemiştiniz.burada da problem gözükmüyor gibi B.Ü. 10.11.2020 (18:49): Erkenden kastim ctesi birlikteydi. Yani fiyat degisimi 23 yken 22si seklinde. B.Ü. 10.11.2020 (18:49): Yeni durumu konusuruz B.B. 13.11.2020 (08:53): Günaydın arkadaşlar - margarin işiniz organize edebildikmi B.Y. 13.11.2020 (08:55): Günaydın (.....) Bey migros carrefour ortak ürünler için sistem tanımlamaları yapıldı, birazdan fiş görüntüsünü paylaşacağım B.B. 13.11.2020 (09:05): Disc ortak için A101 Şok ve diğer müşterilerin önden geçişi konuşuldumu B.Ü. 13.11.2020 (09:07): (.....) Bey (.....) ile ve kendi aramizda gorustuk 3,95 i sali gunu organize edip Bime fislerini vermeyi planliyoruz. (.....) teklifleri iletecek B.B. 13.11.2020 (09:08): Ok bu konu kritik çok detaylı ve uzun süren görüşmeler oldu özen gösterelim migros ve c4 le görüştükmü B.Ü. 13.11.2020 (09:09): Bugun oglen bir araya gelelim diyoruz (.....) Bey üretici ile birlikte son B.Ü. 13.11.2020 (09:09): Gun tarihlerini planlamak adina ve son kez konusmak icin B.Ü. 13.11.2020 (09:09): Migros c4 u da davet ederiz” (355) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Satış Yöneticisi (.....) tarafından 17.11.2020 tarihinde PASİFİK Satış Yöneticileri (.....), (.....), (.....) ve (.....)’a gönderilen, bilgide PASİFİK çalışanlarının bulunduğu “Bim-23 Kasım Fiyat Geçişleri” konulu e-postada (Belge-723/P/22) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba Arkadaşlar, Bim 23 kasım tarihli fiyat geçişleri belli oldu, Bim'in geçiş yapacağı ürün ve fiyatlari Bim satirinda belirtiyoruz. Bu bağlamda, çokoprens, Probis, Albeni 40gr bar, Dankek çikolatalım ve Dankek işlak kek ürünlerimizde Bim haftaya Çarşamba fiyatları geçiyor Albeni Kurabiyem ve Kekstra jolebal ürünlerinde piyasa geçişi sonrası fiyat değişikliği yapacaktır. Bilgilerinize,”
22-55/863-357 115/377 (356) Söz konusu yazışmanın sonunda PASİFİK Satış Müdürü (.....) tarafından 18.11.2020 tarihinde PASİFİK Satış Direktörü (.....)’a gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba, Önümüzdeki hafta fiyat geçiş süreçlerini kendi tarafımız adına özetleyecek olursak; Kurabiyem'dir(4 sku) Bim ürünlerimiz ile çakışan ürünlerimiz; Çokoprens 10'lu, Probis 10'lu,Albeni 40 gr.Albeni Bu ürünleri bim, Albeni kurabiyem hariç tavsiye fiyata uymadığı için Çarşamba günü piyasadan önce geçmiş olacak. Migros ve Carrefour ilgili ürünleri (Albeni kurabiyem insertte olduğu için bu ürün hariç) Bim ile aynı gün, Çarşamba günü geçecek. Atıştırmalık fiyat geçişi ürünlerimizde A101 ve Şok ile çakışan ürünlerimiz ise yine Çarşamba günü rafa yansıyacak şekilde organize edilecektir. Krem çikolata fiyat geçişinde (.....) ile konuştum.Önümüzdeki hafta tüm geçişleri Salı gününe geçmiş olacak. Bu hafta ürünlerin tüm alış fiyatlarını güncelliyor ve önümüzdeki hafta olası riskler konusunda hazırlığımızı yapıyoruz. Yarın diğer müşteri takımları ile fiyat geçiş koordinasyon toplantısını organize ettik. Burada da süreci tamamen netleştirip sorunsuz bir geçiş yapmayı hedefliyor olacağız. lyi çalışmalar,” I.3.1.10.2. PASİFİK Hakkında Topla Dağıt Karteline Yönelik Değerlendirme (357) 21.03.2017 ve 22.03.2017 tarihli PASİFİK iç yazışmaları (Belge-723/P/1, Belge-723/P/2) birlikte değerlendirildiğinde, 21.03.2017 tarihli yazışmadan PASİFİK’in dağıtımını gerçekleştirdiği Rulokat 230 gram, Dankek ıslak 240 gram, 9 kat 70 gram ve Pötibör ürünleri için önce ŞOK’un 22.03.2017 itibarıyla fiyat artışı yapacağı, ardından artışın sağlandığına ilişkin fişlerin paylaşılmasıyla MİGROS’un da yeni fiyata geçiş yapmasının planlandığı anlaşılmaktadır. Ayrıca belgede fiyat artışı konusunda ŞOK yönetiminin ikna edildiği belirtilmiştir. Aynı yazışmadaki “Şok yarın geçişi yapacak. Migro ekibi fişi gönderecek akabinde Migros geçişi olacak.” ve 22.03.2017 tarihli belgedeki “Fiyat geçişi olan aşağıdaki ürünlerde, Şok tavsiye satış fiyatlarına geçmiştir. Fişler ektedir151.” ifadelerinden perakendecilere rakiplerinin kasa fişlerinin gönderilmesi suretiyle piyasa organizasyonunun sağlandığı anlaşılmaktadır. (358) 07.04.2017 tarihli PASİFİK iç yazışmasındaki (Belge-723/P/3) “Migros ve carrefour salı gunu fıyatları gecıyor, Bugun Şok tarafında (.....) ile gorusup normal sartlarda çarşamba gunu olan gecısı one almasını istiyoruz” ifadesinden PASİFİK’in belgede adı geçen perakendecilerin ilgili ürünlerde aynı gün fiyat geçişi yapmasını sağlamak, diğer bir deyişle fiyat geçişi konusunda piyasayı organize etmek üzere çaba gösterdiği görülmektedir. Söz konusu piyasa organizasyonundan perakendecilerin haberdar olduğu anlaşılmaktadır. İlgili belgede geçen “Bim'e A 101 e ürün sevkini durdurdugumuzu paylasıp salı gunu carrefour ,şok ve migros fislerini goturup carsamba gunu Bim komiteye fiyat gecısını tasıyıp haftaya cuma bim de fiyat gecerek surecı tamamlamayı planladık” ifadesi de bu durumu göstermektedir. (359) Belge-723/P/4, Belge-723/P/5, Belge-723/P/6 ve Belge-723/P/7’den PASİFİK tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un margarin fiyatlarına ilişkin geçiş sürecinin organizasyonunun söz konusu olduğu, bu süreçte kasa fişlerinin teyit aracı olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır. Adı geçen perakendecilerin ilgili üründeki fiyat 151 Söz konusu e-postanın ekinde ŞOK’a ait üç adet fiş görseli bulunmaktadır.
22-55/863-357 116/377 artış tarihleri incelendiğinde yazışmada geçen ifadeleri doğrular nitelikte fiyat artışları olduğu görülmektedir. Belge-723/P/4’te geçen “Şok yarın fişi verirse süreç tamamlanmış olacak” ve Belge-723/P/5’te geçen “Tüm fişleri (.....)a ve A 101 e gönderdik. (.....) tanımlamalar için ok verdi. (.....) hanımla yazışıyoruz Perşembe için” ifadelerini büyük ölçüde doğrular şekilde, “Bizim Paket Margarin 250 Gr” ürününün fiyatını MİGROS ve ŞOK’un 12.04.2017 (yazışma tarihinden bir sonraki gün), CARREFOURSA’nın 13.04.2017, BİM’in 14.04.2017, A101’in ise 15.04.2017 tarihlerinde artırdığı tespit edilmiştir152. Tablo 63- İlgili Yazışmalara Konu Ürüne İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Bizim Paket Margarin 250 Gr MİGROS 12.04.2017 1,55 1,70 ŞOK 12.04.2017 1,55 1,70 CARREFOURSA 13.04.2017 1,55 1,70 MİGROS 13.04.2017 1,70 1,55 BİM 14.04.2017 1,55 1,70 A101 15.04.2017 1,55 1,70 CARREFOURSA 16.04.2017 1,70 1,55 MİGROS 18.04.2017 1,55 1,70 CARREFOURSA 18.04.2017 1,55 1,70 Kaynak: Cevabi Yazılar (360) 17.05.2017 tarihli PASİFİK iç yazışması (Belge-723/P/8) ve PASİFİK Satış Yöneticisi tarafından aynı tarihte A101 Satın Alma Genel Müdürü ve A101 Bölge Satın Alma Müdürüne gönderilen e-postadan (Belge-723/P/8), PASİFİK tarafından A101, MİGROS ve ŞOK’un Çokoprens ürünlerine ait ileriye dönük fiyatlarının ve fiyat geçiş tarihlerinin söz konusu rakip perakendeciler arasında paylaşılması yoluyla piyasanın organize edildiği, bu organizasyonun rakip perakendecilerin kasa fişlerinin birbirlerine gönderilmesi yoluyla desteklendiği, bu sayede söz konusu perakendecilerin rakiplerine ilişkin ileriye dönük fiyatlama stratejileri hakkında PASİFİK aracılığıyla bilgi sahibi olduğu, ayrıca Belge-723/P/8’de geçen “(.....)e153 söz verdik önden geçti a 101 migros fişi bekliyor geçecek gereksiz kaybı var” ve Belge-723/P/9’da geçen “Migros yarın geçmemiş olursa ineriz” ifadelerinden ilgili perakendecilerin bu organizasyona bilinçli bir şekilde dahil olduğu görülmektedir. Söz konusu perakendecilerin Çokoprens ürününe ait ilgili tarihteki fiyat hareketleri incelendiğinde belgede geçen ifadelerin birebir piyasaya yansıdığı tespit edilmiştir. Tablo 64- İlgili Yazışmalara Konu Ürüne İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Ülker Çokoprens 10'lu 300 Gr A101 23.05.2017 3,25 3,75 MİGROS 23.05.2017 3,25 3,75 ŞOK154 17.05.2017 - 3,75 Kaynak: Cevabi Yazılar (361) PASİFİK Kategori Müdürü tarafından 25.06.2018 tarihinde PASİFİK Ticari Pazarlama ve Satış Direktörü ve Besler Gıda Kimya Sanayi ve Ticaret AŞ155 Kategori Müdürü’ne gönderilen e-postada (Belge-723/P/10) yer alan “Çarşamba günü satış fiyatı geçişi için 152 Teşebbüslerden gelen bilgiler kullanılmıştır. 153 A101 çalışanı olduğu değerlendirilmektedir. 154 ŞOK tarafından ilgili döneme ilişkin bilgi sunulamadığından belgede yer alan fiş görselinde yer alan tarih ve fiyat bilgisi kullanılmıştır. 155 Besler Gıda Kimya Sanayi ve Ticaret AŞ margarin üretimi alanında faaliyet gösteren bir Yıldız Holding AŞ şirketidir.
22-55/863-357 117/377 müşterilerde harekete geçeceğiz ve geçişi yapmayan müşterilerde ürün gönderimi keseceğiz. Şu anki görüntüde geçilmez ise Şok ve Bim ile müzakere sürecek ve ürün gönderilecek. A101, Migros, carrefour ürün gönderimi kesilecek.” ve “Fiyat geçişi yapmayan (Bim ve Şok hariç) noktalara ürün gönderimi yapılmayacaktır” ifadelerinden, PASİFİK tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile fiyat artış organizasyonunun planlandığı, fiyat artışlarının eş zamanlı olması için çaba gösterildiği, fiyat artışı yapmayan perakendecilere ürün gönderiminin kesileceği açıkça görülmektedir. (362) PASİFİK Genel Müdürü tarafından 24.10.2018 tarihinde PASİFİK Başkan Yardımcısı’na gönderilen, bilgide Ülker Bisküvi CEO’su olan yazışmada (Belge-723/P/11) PASİFİK Genel Müdürü tarafından kaleme alınan “Müşterilerimizin hepsi geçiş sürecindeki perakendiciler arasinda sagladigimiz esitlikci koordinasyonumuz nedeniyle bize teşekkür ediyor” ifadesi ile PASİFİK’in piyasadaki fiyat artış süreçlerinde perakendeciler arası dolaylı koordinasyona aracılık ettiği bizzat PASİFİK Genel Müdürü tarafından açıkça belirtilmiştir. Söz konusu ifade PASİFİK’in fiyat geçiş organizasyonundaki rolünü göstermesi bakımından önemlidir. (363) PASİFİK Satış Müdürü ile mobil cihazda (.....) Carrefour olarak kayıtlı kişi arasında 15.01.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/P/12) MİGROS’un Teremyağ ürününe ilişkin fiyat geçiş bilgisinin CARREFOURSA ile paylaşıldığı ve CARREFOURSA’nın buna uygun hareket etmesinin beklendiği, A101 ve ŞOK’un da bu çerçevede hareket ettiğine dair fişlerin CARREFOURSA ile paylaşıldığı görülmektedir. Bu durum, PASİFİK’in piyasa fiyatına ve fiyat geçişine yönelik bir organizasyon içerisinde olduğuna işaret etmektedir. (364) 03.02.2020 tarihli ŞOK iç yazışması (Belge-723/P/13) ve PASİFİK Satış Müdürü ile MİGROS Pazarlama Uzmanı (.....) olarak kayıtlı kişi arasında 04.02.2020 ve 07.02.2020 tarihlerinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinden (Belge-723/P/14), Bizim markalı margarin ürününe PASİFİK tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında rakip perakendecilerin ileriye dönük fiyat bilgilerinin ve fiyat geçiş tarihlerinin söz konusu perakendeciler arasında paylaşılması yoluyla fiyat artışlarının organize edildiği, bu organizasyonun perakendecilere kasa fişi gönderilmesi yoluyla desteklendiği anlaşılmaktadır. PASİFİK Genel Müdürü tarafından 24.10.2018 tarihinde PASİFİK Başkan Yardımcısı’na gönderilen, bilgide Ülker Bisküvi CEO’sunun bulunduğu e-postada (Belge-723/P/11) geçen “Pasifik BİM’den kesin onayı aldı ve bana sizde yarınageçebilir misiniz fiyatım piyasada bozulmasın diyor” ve PASİFİK Satış Müdürü ile mobil cihazda (.....) Carrefour olarak kayıtlı kişi arasında 15.01.2020 tarihinde geçen yazışmadaki (Belge-723/P/12) “Sizdeki duruma göre, Carrefour’u iptal ettirecekz orayı organize ettik çünkü” ifadeleri bu durumu açıkça ortaya koymaktadır. (365) 08.06.2020 tarihli ŞOK iç yazışmasında (Belge-723/P/15) yer alan “Pasifik Rakip B’nin yarın Ülker Çikolatalı Gofret’in raf fiyatını 1,25 TL’ye geçeceğini bildirdi. Bizden de yarın rafımıza yansıtmamızı rica ediyorlar.” ifadesinden PASİFİK’in Ülker çikolatalı gofret ürünü bakımından BİM’in geleceğe yönelik fiyat bilgisini ve fiyat değişim tarihini ŞOK ile paylaşmış olduğu ve ŞOK’un da rakibi olan BİM ile aynı şekilde hareket etmesini organize etmeye çalıştığı anlaşılmaktadır. ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü ile PASİFİK Satış Yöneticisi arasında 09.06.2020 tarihinde gerçekleşen yazışmada (Belge-723/P/16) geçen “Ayrıca diğer bim in bugün geçtiği fiyatları ne zaman geçecek” ve “Geçeceği gün ile alakalı net bilgiyi alıp sa a bilgi vereceğim” ifadelerinden, ŞOK’un tedarikçisi konumundaki PASİFİK’ten rakibinin ileriye dönük bilgisini edindiği görülmektedir. Diğer bir ifadeyle rakip perakendeciler arasındaki koordinasyonun PASİFİK tarafından amaçlandığı şekilde sağlandığı ifade edilebilecektir.
22-55/863-357 118/377 (366) İlgili teşebbüslerden talep edilen veriler incelendiğinde, belgedeki ifadelere paralel şekilde BİM’in ve ŞOK’un 09.06.2020 tarihinde Ülker Çikolatalı Gofret ürününe ilişkin fiyatlarını 1 TL’den 1,25 TL’ye yükselttiği tespit edilmiştir. Tablo 65- İlgili Yazışmalara Konu Ürüne İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Ülker Çikolatalı Gofret BİM 09.06.2020 1,00 1,25 ŞOK 09.06.2020 1,00 1,25 A101 11.06.2020 1,00 1,25 Kaynak: Cevabi Yazılar (367) ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından 18.06.2020 tarihinde ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen “Re: Pasifik Fiyat Güncellemesi” konulu e-postada (Belge-723/P/17) geçen “Rakip M’nin güncellemeyi Pazartesi, Rakip A’nın %90 Pazartesi yapacağını, kesişen 5 üründe de Rakip B’nin Salı günü fiyatını güncelleyeceği bilgisi iletildi.”, “Firma, afiş fiyatımızı Rakip B’nin Salı günü geçeceğini iddia ettikleri yeni raf fiyatıyla aynı yapmamızı istemektedir”, “Firma Pazartesi günü Rakip A ve Rakip M’nin rafa yansıtacaklarını bildiriyor” gibi ifadelerden PASİFİK tarafından ŞOK’a rakiplerin fiyat geçiş tarihleri ve tutarları hakkında detaylı bilgi aktarılarak perakendeciler arasındaki koordinasyonun kurulmasında aktif rol alındığı anlaşılmaktadır. (368) 18.06.2020 tarihli ŞOK iç yazışmasında (Belge-723/P/17) bahsi geçen PASİFİK ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir: Tablo 66- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) TEŞEBBÜS ÜRÜN156 TARİH ESKİ FİYAT YENİ FİYAT MİGROS Alpella Mini Rulo Pasta Sütlü 32 Gr 22.06.2020 0,85 0,90 BİM Kek Mini Rulo Pasta 32 G Alpella 23.06.2020 0,85 0,90 MİGROS Biskrem Extra Kakao Kremalı 230 G 22.06.2020 4,50 4,95 BİM Biskrem Extra Kakao Kremalı 230 G 23.06.2020 4,50 4,95 MİGROS Ülker Poşet Bebe 172 G 22.06.2020 2,95 3,25 BİM Bisküvi Bebek 172 G Ülker 23.06.2020 2,75 3,25 A101 Ülker Bebe Bisküvisi 172 Gr 22.06.2020 2,75 3,25 BİM Bisküvi Bebek 1000 G Ülker 23.06.2020 11,95 13,95 A101 Ülker Bebe Bisküvisi 1000 Gr 22.06.2020 11,95 13,95 MİGROS Çiziviç Peynirli Sandviç Kraker 246 Gr 22.06.2020 4,25 4,50 BİM Bisküvi Sand. Peynir Krem.3*82 G Çiziviç 23.06.2020 4,25 4,50 A101 Çiziviç Peynirli Sandviç Kraker 246 Gr 22.06.2020 4,25 4,50 MİGROS Ülker Mini Hobby İkramlık Poşet 250 G 22.06.2020 7,50 7,75 A101 Ülker Hobby Bar Çikolata 250 G 22.06.2020 7,00 7,75 MİGROS Ülker Probis 10'Lu 280 G 22.06.2020 6,00 6,50 BİM Bisk Sand Muz&Kakao Kremalı 280 G Probis 23.06.2020 5,95 6,50 A101 Probis Bisküvi Kremalı 28X10 Gr 22.06.2020 5,95 6,40 MİGROS Ülker Çokosandviç 10'Lu Paket 300 G 22.06.2020 4,95 5,50 BİM Bisk Sand. Kakao Kremalı 300 Gr Çokoprens 23.06.2020 4,95 5,50 A101 Çokoprens Bisküvi Çikolata Kremalı 10X30 Gr 22.06.2020 4,95 5,50 MİGROS Ülker Bisküvi Kakaolu 175 Gr. - Ülker Pötibör - Çifte Kavrulmuş 175 Gr. 22.06.2020 2,50 2,75 A101 Ülker Bisküvi Petibör Karma 175 Gr 22.06.2020 2,50 2,75 156 Teşebbüsler tarafından sunulan belgelerdeki ürün adları.
22-55/863-357 119/377 MİGROS Ülker Damla Bitter Çikolata 150G - Ülker Pul Beyaz Çikolata - Bitter Çikolata 120G 22.06.2020 6,00 6,50 ŞOK Ülker Bitter Damla Çikolata 150 Gr 24.06.2020 6,00 6,50 MİGROS Ülker Poşet Toz Kakao 50 G 22.06.2020 3,00 3,50 ŞOK Ülker Toz Kakao 50 Gr 24.06.2020 3,00 3,50 Kaynak: 28.10.2021 tarih ve 21-53/747-360 sayılı Kurul kararı (369) Belgeden PASİFİK tarafından ŞOK’a, MİGROS’un ve A101’in 22.06.2020 (Pazartesi) tarihinde, BİM’in ise 23.06.2020 (Salı) tarihinde fiyatlarını güncelleyeceği bilgisinin verildiği; nihayetinde A101 ve MİGROS tarafından 22.06.2020, BİM tarafından 23.06.2020, ŞOK tarafından ise 24.06.2020 tarihlerinde bahse konu fiyat geçişlerinin yapıldığı; böylelikle anılan perakendeciler tarafından birçok üründe aynı fiyatların uygulanmaya başladığı görülmektedir. (370) 23.06.2020-25.06.2020 tarihleri arasında PASİFİK Satış Yöneticisi ile bu şahsın mobil cihazında (.....)157 olarak kayıtlı kişi arasında gerçekleşen yazışmada (Belge-723/P/18) geçen “A101 ve şok ta yarın geçiyor” ve 22.06.2020-23.06.2020-25.06.2020 tarihleri arasında gerçekleşen PASİFİK iç yazışmasında (Belge-723/P/19) geçen “Carrefour gectı mıgrosu halletmeye calısıyoruz” ifadelerinden PASİFİK tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında birbirlerinin ileriye dönük fiyat geçiş tarihi ve fiyat gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılması yoluyla dolaylı koordinasyonun sağlandığı, bu organizasyonun perakendecilere kasa fişi gönderilmesi yoluyla desteklendiği anlaşılmaktadır. (371) PASİFİK Satış Müdürü ile A101 Satın Alma Genel Müdürü arasında 28.10.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/P/20) yer alan “Bebe biskuvisi , metro gecisleri bimde sali gunu tamam, Hero baby mamalar icin de 09 kasim gunu biz organize olalim diyecektim” ifadelerinden PASİFİK tarafından A101 ve BİM arasında ileriye dönük fiyatların ve fiyat geçiş tarihlerinin paylaşıldığı, dolayısıyla söz konusu perakendeciler arasında dolaylı yoldan koordinasyonun sağlandığı anlaşılmaktadır. İlgili dönemde, A101’in ve BİM’in belgede geçen tarihlere birebir uygun olacak şekilde söz konusu ürünlerde fiyat artışı gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Bu fiyat artışlarına ilişkin tabloya aşağıda yer verilmektedir. Tablo 67- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Bar Karamelli Nugalı Metro 36 Gr BİM 03.11.2020 0,95 1,15 Ülker Bebe Bisküvisi 172 Gr 03.11.2020 3,25 3,75 Ülker Bebe Bisküvisi 1000 Gr 03.11.2020 13,95 15,95 Bar Karamelli Nugalı Metro 36 Gr A101 04.11.2020 0,95 1,15 Ülker Bebe Bisküvisi 172 Gr 04.11.2020 3,25 3,75 Ülker Bebe Bisküvisi 1000 Gr 04.11.2020 13,95 15,95 Kaynak: Cevabi Yazılar (372) 19.10.2020-10.12.2020 tarihleri arasında gerşçekleşen PASİFİK iç yazışmasından (Belge-723/P/21), PASİFİK tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında fiyat artışının organize edildiği, belgede geçen, “Bim hariç kısım organize edildimi, Şok tarafında şimdilik bir sorun gözükmüyor, A101de bim harici urunlerde gecis icin sorun yok, Bim cakisan urunlerinin gecisinin bimden beklendiği bilgisi var, Migros tarafı ile koordineliyimiyiz “, (.....) Bey (.....) ile ve kendi aramizda gorustuk 3,95 i sali gunu organize edip Bime fislerini vermeyi planliyoruz.” gibi ifadelerden PASİFİK’in söz konusu organizasyonda aktif rol oynadığı açıkça anlaşılmaktadır. Aşağıdaki tabloda yer 157 BİM çalışanı olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 120/377 verildiği üzere, anılan teşebbüslerin fiyat geçiş tarihlerinin ve tutarlarının belgedeki ifadelerle birebir uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Tablo 68- İlgili Yazışmalara Konu Ürüne İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Bizim Paket Margarin 250 Gr A101 17.11.2020 3,60 3,95 CARREFOURSA 17.11.2020 3,60 3,95 MİGROS 17.11.2020 3,60 3,95 ŞOK 17.11.2020 3,60 3,95 BİM 18.11.2020 3,60 3,95 Kaynak: Cevabi Yazılar (373) 17.11.2020 tarihli ve devamı PASİFİK iç yazışmalarından (Belge-723/P/22), PASİFİK tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un fiyat artışlarının organize edildiği, belgede geçen “Migros ve Carrefour ilgili ürünleri (Albeni kurabiyem insertte olduğu için bu ürün hariç) Bim ile aynı gün, Çarşamba günü geçecek.” ve “Yarın diğer müşteri takımları ile fiyat geçiş koordinasyon toplantısını organize ettik. Burada da süreci tamamen netleştirip sorunsuz bir geçiş yapmayı hedefliyor olacağız.” ifadelerinden söz konusu perakendeciler arasında koordinasyonun sağlandığı açıkça anlaşılmaktadır. Aşağıdaki tabloda yer verildiği üzere, anılan teşebbüslerin fiyat geçiş tarihlerinin ve tutarlarının belgedeki ifadelerle birebir uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Tablo 69- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Ülker Albeni 40 Gr ŞOK 23.11.2020 1,20 1,45 BİM 25.11.2020 1,20 1,45 MİGROS 25.11.2020 1,20 1,45 CARREFOURSA 25.11.2020 1,25 1,50 A101 26.11.2020 1,20 1,45 Ülker Çokoprens 10'lu 300 Gr ŞOK 23.11.2020 5,50 5,95 BİM 25.11.2020 5,50 5,95 MİGROS 25.11.2020 5,45 5,95 CARREFOURSA 25.11.2020 5,50 5,95 A101 26.11.2020 5,50 5,95 Ülker Probis 10'lu 280 Gr ŞOK 23.11.2020 6,40 6,95 BİM 25.11.2020 6,40 6,95 MİGROS 25.11.2020 6,40 6,95 CARREFOURSA 25.11.2020 6,50 6,95 A101 26.11.2020 6,40 6,95 Kaynak: Cevabi Yazılar (374) Belgeler bütüncül olarak ele alındığında PASİFİK tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarında koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve PASİFİK tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama stratejilerinde kullandıkları değerlendirilmektedir. I.3.1.10.3. PASİFİK Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Belgeler (375) GİMSA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; GİMSA Satın Alma Sorumlu Yardımcısı (.....) tarafından 10.06.2016 tarihinde PASİFİK Satış Yöneticisi (.....)’a gönderilen, “Makro İnsert” konulu e-postada (Belge-723/P/23) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
22-55/863-357 121/377 “Bizim çorba raf fiyatımızı 1,19 TL yapmıştık. Ancak ekteki makro insert sebebi ile 1,10 TL ye düştük. İyi Çalışmalar,” (376) Söz konusu e-postanın devamında PASİFİK Satış Yöneticisi (.....) tarafından 10.06.2016 tarihinde GİMSA Satın Alma Müdürü (.....)’ye gönderilen, bilgide GİMSA Satın Alma Sorumlu Yardımcısı (.....)’ın bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) abi merhaba, Geçen gün konuştuğumuz gibi çorba ile ilgili çok sıkıntılı bir dönemdeyiz. Çorba fiyatının 1,19 olması benim için çok önemli. Çünkü genel müdürümüz tarafından şuanda ciddi anlamda takip edilen önemli bir konu. …” Aynı e-posta silsilesinin sonunda GİMSA Satın Alma Sorumlu Yardımcısı (.....) tarafından 10.06.2016 tarihinde PASİFİK Satış Yöneticisi (.....) ve GİMSA Satın Alma Müdürü (.....)’ye gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Yarın 1,19 yapıyoruz, İyi Çalışmalar,” (377) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....) tarafından 10.05.2017 tarihinde PASİFİK Satış Müdürü (.....)’e hitaben gönderilen “Çokokrem A 101” konulu e-postada (Belge-723/P/24) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Merhaba, A 101 ın sureklı Migros un altına cekerek yaptıgı fiyatlar ile cam158 musterı karlılıkları da bozuldu Migros her esıtledıgınde fiyatı asagıya cekıyor Eger tavsiye fiyatta anlasamıyorsak camı da keselım Aylık toplamda (.....) m kayıp olacak ama bu model ile iş yapmak mumkun değil Bir satın almacının egesu sebebı ıle cok onemlı yılların markasını mundar ettıremeyız Selamlar” (378) Söz konusu yazışmanın devamında PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 10.05.2017 tarihinde PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....)’e hitaben gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey dün bu konuyu konuşmuştuk hatırlarsanız önerim bir haftalık bir süre verip kapatalım” (379) Aynı e-posta silsilesinin sonunda PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....) tarafından 10.05.2017 tarihinde PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....)’ya gönderilen “Re: Çokokrem A 101” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “1 hafta verdık başkan Onumuzdekı cumaya tpr159 kaldırma koyduk Arada müzakere ederız Aynı tas aynı hamam olursa kapatırız” (380) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; A101 çalışanı (.....) tarafından 06.06.2017 tarihinde PASİFİK Satış Müdürü (.....)’e ve A101 çalışanı (.....)’ya gönderilen 158 Cam kavanoz. 159 Geçici fiyat indirimi (temporary price reduction).
22-55/863-357 122/377 “RE: krem hakkında” konulu e-postada (Belge-723/P/25) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba, Biz de aynı şeyi söylüyoruz, fiyat geçişinizi onayladık, siz sevkiyatı neden yapmıyorsunuz, bunu soruyoruz kaç gündür. Siz bizimle dalga mı geçiyorsunuz, ürünü sevkedin diyoruz sevk etmiyorsunuz, şimdi çok yol katettik diyorsunuz, 700 ün koşulları uygun değil demiştik, iyileştirdinizmi? 1.000 gr için teklif iletecektiniz, ilettinizmi? Hangi yolu katettiniz? Bunların hiç birisi olmadı, biz de 500 ü sevk edin demiştik, fiyatı da geçtik, fakat siz hala sevkiyat yapmıyorsunuz, Yarın itibari ile 500 gr sevklere başlamayacaksanız biz ürünü regular listesinden çıkaracağız. Zaten ürünü 2 aydır alamıyoruz. 700 ve 1.000 ile ilgili teklifiniz de varsa revize edilmiş olarak iletebilirsiniz. Bu arada 700 gr camda da, migros 1.000 gr ı bize parite ettiği için fiyatı düşürmek zorunda kalacağız. Bu üründe karlılık olarak aynı potaya girmeye başladı. İyi çalışmalar” (381) Söz konusu yazışmanın devamında PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 06.06.2017 tarihinde A101 çalışanı (.....)’e gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) hanım uygun olunca arayabilir misiniz” (382) Buna cevaben A101 çalışanı (.....) tarafından 06.06.2017 tarihinde PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....)’ya gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba, Konulara yazılı olarak dönüş yapmanızı rica ederiz, İyi çalışmalar” (383) Yanıt olarak, PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 06.06.2017 tarihinde A101 çalışanı (.....)’e gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) hanım desteği bildirdiğim şekli ile aldık Tavsiye 100 endekste160 sorun olmayacaksa sabah hemen başlayalım” (384) Söz konusu yazışmanın devamında A101 çalışanı (.....) tarafından 06.06.2017 tarihinde PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....)’ya gönderilen bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Çokokrem 500 gr Kakaolu fındık kreması ürününüzü, Talep etmiş olduğunuz alış fiyatına onay vermiş olmamıza rağmen, "raf fiyatımızın sizin istediğiniz düzeyde olmamasını" gerekçe göstererek sevketmediğiniz için regular ürün listesinden çıkarmış bulunmaktayız. Konu artık rekabet kurallarını açık bir şekilde aşmıştır. İyi çalışmalar” (385) Söz konusu yazışmanın devamında PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 07.06.2017 tarihinde PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....)’e hitaben gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 160 Belgelerde endeks olarak geçen ifade, bazı ürün gruplarının fiyatlarının perakendeciler arasında karşılaştırılması için kullanılan hesaplama yöntemidir. Endeksin 100 olması perakendecilerin fiyatlarının baz alınan rakipleri ile eşit olduğu anlamına gelmektedir.
22-55/863-357 123/377 “(.....) bey A 101 500 gram Çokokremi delist etiğini bildirdi. Saygılarımla” (386) Yazışmanın sonunda PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....) tarafından 07.06.2017 tarihinde PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....)’ya gönderilen, bilgide PASİFİK Genel Müdürü (.....)’nin bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey, (.....) hanım161 ile kesınlıkle yazılı tavsıye fıyat konusmayalım Hic bir mecrada(whatsapp,email vb)” (387) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....) tarafından 15.06.2017 tarihinde PASİFİK Kilit Müşteri Yöneticisi (.....)’a gönderilen “Re: GODİVA İKRAMLIK ÖZEL ÜRÜNLER” konulu e-postada (Belge-723/P/26) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) 14,90 nedır fiyat” (388) Söz konusu yazışmanın devamında PASİFİK Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) tarafından 06.06.2017 tarihinde PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....)’e hitaben gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey Migrosun inseründe basmasına istinaden bugün carrefour indi mağaza içi. Yukarı çıkarmak için zorluyorum ama Migros’un yapmış olduğunun zorluğunu yaşıyoruz şuan maalesef.” (389) Söz konusu yazışmanın sonunda PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....) tarafından 15.06.2017 tarihinde PASİFİK Kilit Müşteri Yöneticisi (.....)’a gönderilen, bilgide PASİFİK Ticari Pazarlama ve Satış Direktörü (.....), PASİFİK Genel Müdürü (.....) ve PASİFİK Satış Müdürü (.....)’ın bulunduğu, “Re: GODİVA İKRAMLIK ÖZEL ÜRÜNLER” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Kesinlikle bir daha Godiva markasında insert yapmayın. Ürün sevkini de fiyat 15tl olana kadar iki müşteriye de durdurun. “ (390) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Satış Müdürü (.....) tarafından 25.01.2018 tarihinde PASİFİK Kategori Müdürü (.....), PASİFİK Kategori Müdürü (.....) ve PASİFİK Saha Operasyon Müdürü (.....)’a gönderilen, bilgide PASİFİK çalışanlarının bulunduğu “FW: Migros Endeks” konulu e-postada (Belge-723/P/27) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Arkadaşlar merhaba, Bildiğiniz gibi Migros bölgeyi veya tüm Türkiye’yi bu mağazalara göre fiyatlandırıyor. Bu hafta düştü ve tekrar yükselttik. Sizden ricam her Perşembe bu ürünlerin fiyatını kontrol edip bize yazabilir misiniz. Takibi bırakmayalım, teşekkürler.” ANTEP ADANA ANKARA BURSA İSTANBUL DENİZLİ ESKİŞEHİR İZMİR TOKAT Oli Sembol Gorseri Dörtler Çağdaş Makro Onur Onur Pakdemir Gün Çağdaş Gürmar Yunus ÇOKOPRENS 10 LU HALLEY 10 LU 161 A101 çalışanı (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 124/377 (391) Söz konusu yazışmanın devamında PASİFİK Satış Müdürü (.....) tarafından 06.02.2018 tarihinde PASİFİK Kategori Müdürü (.....), PASİFİK Kategori Müdürü (.....) ve PASİFİK Saha Operasyon Müdürü (.....)’a gönderilen, bilgide PASİFİK çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhabalar, Çokoprens 300 gr için ; Adana Dörtler 4,20 Denizli Gün : 3,75 Halley10’lu Denizli Gün :4,25 Antep Sembol : 4,25 Fiyatlarını aldık , Destek olabilir misiniz ? “ (392) Söz konusu yazışmanın devamında PASİFİK Satış Müdürü (.....) tarafından 07.02.2018 tarihinde PASİFİK Satış Müdürü (…..), PASİFİK Kategori Müdürü (.....), PASİFİK Kategori Müdürü (.....) ve PASİFİK Saha Operasyon Müdürü (.....)’a gönderilen, bilgide PASİFİK çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Selam arkadaşlar, bu ürünlere aksiyon alınıyor mu? Bilgilerine ihtiyacımız var.” (393) Söz konusu yazışmanın devamında PASİFİK Kategori Yöneticisi (.....) tarafından 07.02.2018 tarihinde PASİFİK Satış Müdürü (.....), PASİFİK Satış Müdürü (.....), PASİFİK Kategori Müdürü (.....), PASİFİK Kategori Müdürü (.....) ve PASİFİK Saha Operasyon Müdürü (.....)’a gönderilen, bilgide PASİFİK çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Merhaba, Fiyatlar düzeltilmiştir, Dörtler ve Gün market fişleri ektedir162 Selamlar,” (394) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....)163 tarafından 21.05.2018 tarihinde ŞOK Satın Alma Birim Müdürü (.....)’e gönderilen, bilgide PASİFİK Genel Müdürü (.....), PASİFİK Satış Müdürü (.....) ve ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’in bulunduğu “RE : Essen Çokokrem” konulu e-postada (Belge-723/P/28) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey merhabalar 450 Çokokrem tavsiye fiyatı 5,75 görülüyor. Takip ettiğiniz müşterilerde bizim kaçırdığımız endekse mahal verecek bir sorun mu var ? Ayrıca görseldeki ürün % 10 fazlalı gözüküyor bu promosyon 2017 yılındaydı bu yıl yapılmadı. Sizin açınızdan sorun olabilir. Kremde son iki yıldır bütün organize ticaret müşterilerini sizlerin karlılıklarını gözeterek yönetiyoruz. Görseldeki tavsiye fiyatın 6,90 tavsiyeye taşınması konusunda desteklerinizi bekliyoruz.” (395) Söz konusu yazışmanın devamında ŞOK Ticaret Direktörü (.....) tarafından 21.05.2018 tarihinde PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....) ve ŞOK Satın Alma Birim 162 Yazışmanın ekinde Ülker Halley ürününe ilişkin iki adet fiş görseli paylaşılmıştır. 163 Haziran 2018 itibarıyla Saray Bisküvi Satış Direktörü olarak görev yapmaya başlamıştır.
22-55/863-357 125/377 Müdürü (.....)’e gönderilen, bilgide PASİFİK Genel Müdürü (.....), PASİFİK Satış Müdürü (.....)’ın bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Görsel değişir sorun değil (.....) bey resimi gönderde piyasa düzelsin 3-5 şubeli yerellerde” (396) Söz konusu yazışmanın sonunda PASİFİK Genel Müdürü (.....) tarafından 21.05.2018 tarihinde ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen e-postada (Belge-723/P/28) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Merhaba, Yerellerde yalnıs uygulama ,dışarıdan ürün alma vb bir neden ile hatalı fiyat oluşabilir Bu örnekte böyle bir durum yaşanmamış .Ekte fiş ve müşterinin ekran görüntüsü var Yaptıgınız uygulama tüm Ülker fiyatlama politikasını piyasada riske sokacak bir yöntem içeriyor Sizi rahatsız eden noktaları bildirmeniz halinde hızlıca ilgileniriz fakat 3-5 sb li bir yerelden fiyat alıp 5.000 mağazanın fiyatını bu fiyata eşitlemek ticaretimizi ciddi anlamda zora sokacak bir yol. Acil bu fiyatın düzeltilmesi konusunda yardımlarınızı bekliyoruz İyi Çalışmalar” (397) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; Ülker Bisküvi Sanayi AŞ164 Kategori Yöneticisi (.....) tarafından 20.06.2018 tarihinde Ülker Bisküvi Sanayi AŞ İş Geliştirme Müdürü (.....)’e gönderilen, bilgide PASİFİK çalışanlarının bulunduğu “Fiyat Geçişleri Pasifik Gıda” konulu e-postada (Belge-723/P/29) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) selam, Telefonda konuştuğumuz gibi Bim 18 Haziran ve 01 Temmuz’da fiyat geçişi yaptığımız ürünlerde kademeli geçiş talebine göre tahmini çalıştığımız maliyetler aşağıdaki gibidir. Aylık ortalama satışlarına göre tahmini maliyetler hesaplanmış olup, sipariş girişleri ürün bazlı tahminimizin üzerinde olur ise oluşacak maliyetin tekrar üzerinden geçeriz. Önümüzdeki hafta Salı günü yeni raf fiyatlarını yansıtacaktır. Fiyat geçiş durumu ürün kodu Ürün adı Destek verilecek koli miktar Destek Maliyet 18.06.2018 - versiyon1 - 01 Temmuz tarihinde fiyat geçiş 00034-01 ÜLKER BEBE BİSKÜVİSİ 1000GRx4 BİM (.....) (.....)TL 18.06.2018 - Versiyon 2 - 01 Ağustos tarihinde fiyat geçiş 00034-01 ÜLKER BEBE BİSKÜVİSİ 1000GRx4 BİM (.....) (.....) TL 18.06.2018 - versiyon1 - 01 Temmuz tarihinde fiyat geçiş 00035-06 ÜLKER BEBE BİSK.172GRX12 BİM KOLİ (.....) (.....) TL 18.06.2018 - Versiyon 2 - 01 Ağustos tarihinde fiyat geçiş 00035-06 ÜLKER BEBE BİSK.172GRX12 BİM KOLİ (.....) (.....) TL 18.06.2018 - versiyon1 - 01 Temmuz tarihinde fiyat geçiş 01140-06 BİSKREM İNCİRLİ RULO 120GRx18 (.....) (.....)TL 18.06.2018 - Versiyon 2 - 01 Ağustos tarihinde fiyat geçiş 01140-06 BİSKREM İNCİRLİ RULO 120GRx18 (.....) (.....) TL 18.06.2018 - versiyon1 - 01 Temmuz tarihinde fiyat geçiş 00795-06 DANKEK ÇİKOLATALIM ÇİK.MUFFİN 35Gx90 BİM (.....) (.....) TL 18.06.2018 - Versiyon 2 - 01 Ağustos tarihinde fiyat geçiş 00795-06 DANKEK ÇİKOLATALIM ÇİK.MUFFİN 35Gx90 BİM (.....) (.....) TL 18.06.2018 - versiyon1 - 01 Temmuz tarihinde fiyat geçiş 00655-05 ALPELLA MİNİ RULO PASTA SÜT KRE.32GRx72 (.....) (.....) TL 18.06.2018 - Versiyon 2 - 01 Ağustos tarihinde fiyat geçiş 00655-05 ALPELLA MİNİ RULO PASTA SÜT KRE.32GRx72 (.....) (.....) TL 18.06.2018 - versiyon1 - 01 Temmuz tarihinde fiyat geçiş 00763-08 DANKEK ISLAK KEK KARMA KOLİ (.....) (.....) TL 164 Atıştırmalık üretimi alanında faaliyet gösteren Ülker Bisküvi Sanayi AŞ Yıldız Holding bünyesinde yer almaktadır.
22-55/863-357 126/377 18.06.2018 - Versiyon 2 - 01 Ağustos tarihinde fiyat geçiş 00763-08 DANKEK ISLAK KEK KARMA KOLİ (.....) (.....) TL TOPLAM (.....) TL Dönüşlerinizi bekliyoruz. İyi çalışmalar,” (398) Söz konusu yazışmanın sonunda Ülker Bisküvi Sanayi AŞ İş Geliştirme Müdürü (.....) tarafından 21.06.2018 tarihinde Ülker Bisküvi Sanayi AŞ Kategori Yöneticisi (.....)’a gönderilen, bilgide PASİFİK çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) merhaba, Tavsiye raf fiyatlarına geçilmesiyle şartıyla, kademeli geçiş planında ve aşağıdaki maliyet tablosunda mutabıkız. İyi çalışmalar,” (399) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Satış Müdürü (.....) (B.Ü.) ile PASİFİK Satış Temsilcisi (.....) (N.Ö.)olarak kayıtlı kişi arasında 21.11.2019 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/P/30) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: “N.Ö. 21.11.2019 (10:22): N.Ö. 21.11.2019 (10:22): abla yine halley N.Ö. 21.11.2019 (10:22): piyasayı bunlar bozuyor B.Ü. 21.11.2019 (11:15): Yukseltiyoryn yarina B.Ü. 21.11.2019 (11:15): Halleyi B.Ü. 21.11.2019 (11:15): Yukseltiyorum N.Ö. 21.11.2019 (11:15): geçsinler abla N.Ö. 21.11.2019 (11:15): yüklü ürünleri var (400) BİM’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; BİM Satın Alma Direktörü (.....) (M.G.) ile PASİFİK Genel Müdürü (.....) (Ç.B.) arasında 01.09.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/P/31) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: “Ç.B. 01.09.2020 (13:07): Eti ne yapıyorsa bize de tarif etsene Ç.B. 01.09.2020 (13:08): Adamlar sizinle müthiş ilişkileri var Ç.B. 01.09.2020 (13:08): Tarihte ilk kez bim bir üründe fiyatı bakkal tavsiyede tasıdı fiyat gecisi i yaptıktan sonra Ç.B. 01.09.2020 (13:10): Caramio, - Albeni, - Metro, - Çokonat, - Dido Trio, - Dido, - Laviva, - Cocostar
22-55/863-357 127/377 Ç.B. 01.09.2020 (13:10): Bu malların hepsinin fiyatının düzelmesini talep ediyoruz Ç.B. 01.09.2020 (13:10): Bu şartlarda bu ürünlerde çalışamayız M.G. 01.09.2020 (13:10): (.....) Bey , ülkerin %50-60 sattığımız ürünlerde tavsiye fiyatlrına uyum sağladığımızı biliyorum Rakipte sadece 2 üründe tavsiye var diye biliyorum, aynı koşullar talep ediliyorsa, sizde de tavsiyeye uymayan ürün sayısını artırabiliriz. Aynı şekilde laviva da aylardır tavsiyeye uymamıza rağmen, piyasada hala bozuk fiyatlar var, bizimde bu üründe kuvvetli bir şekilde piyasaya cevap vermemiz gerekebilir Dido da zaten tavsiyeye uyuyoruz ama probis de bildiğiniz üzere piyasa bizden daha düşüğe satmaktaydı. Özeti, eğer rakip ile aynı koşullar talep ediliyorsa tavsiyeye uyduğumuz ürün sayısını azaltmamız gerekecektir. Ç.B. 01.09.2020 (16:09): Dido trio da tavsiye fiyata uymuyorsunuz bir daha bakarmısın, laviva da bozuk fiyat varsa gönderin düzeltelim M.G. 01.09.2020 (16:09): 2 tane dido satıyoruz M.G. 01.09.2020 (16:09): hatırlatma için Ç.B. 01.09.2020 (16:10): Ama bir fiyata geçip sonra adamların bakkal fiyatına geçmesini çok normal karşılamamızı beklememn lazım Ç.B. 01.09.2020 (16:10): Exclusive dido larda sorunumuz yok M.G. 01.09.2020 (16:10): sade dido 1,70 ten satılırken M.G. 01.09.2020 (16:10): bizde karamelli 1,75 tl M.G. 01.09.2020 (16:10): sen bir daha bak istersen Ç.B. 01.09.2020 (16:11): Ayrı ürün siz varyant gormuyorsunuz M.G. 01.09.2020 (16:11): düşürmek istersen fiyattları M.G. 01.09.2020 (16:11): seve seve düşürebiliriz M.G. 01.09.2020 (16:11):  Ç.B. 01.09.2020 (16:11): Karam fiyatı bizde ciddi rahatsızlık yaptı Ç.B. 01.09.2020 (16:11): Konusulan Ç.B. 01.09.2020 (16:11): Eti bim e mal kesti Ç.B. 01.09.2020 (16:11): Bim geri adım attı Ç.B. 01.09.2020 (16:11): Bunu bize müşteriler soyluyor Ç.B. 01.09.2020 (16:12): Doğru bir iş olmadı M.G. 01.09.2020 (16:12): biz kendi işimizi konuşalım abi Ç.B. 01.09.2020 (16:12): Keşke direk 2 ye geçseydiniz” (401) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; PASİFİK Satış Müdürü (.....) (G.U.) ile PASİFİK Satış Direktörü (.....) (N.T.) arasında 07.11.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/P/32) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır:
22-55/863-357 128/377 “G.Ü. 07.11.2020 (15:00): (İletildi) G.Ü. 07.11.2020 (15:01): Migros fiyatını düzelttirdi (.....)165 N.T. 07.11.2020 (15:01): (402) PASİFİK’te yapılan yerinde incelemede elde edilen, 12.12.2020 tarihinde PASİFİK Genel Müdürü (.....) (Ç.B.) ile PASİFİK çalışanı (.....) (M.Y.) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: “Ç.B. 12.12.2020 (11:20): 1 TL üçg satan müşteri olan var mı arkadaşlar M.Y. 12.12.2020 (11:20): Onur Gros var müdürüm Bursadan fıyat geldi Ç.B. 12.12.2020 (11:20): Maşallah 0.50 kr a satsın Bugun fıyatı düzeltsin Yoksa ürün göndermeyin M.Y. 12.12.2020 (11:23): Müdahil oluyoruz (.....) Bey. Tamamdır” I.3.1.10.4. PASİFİK Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Değerlendirme (403) Dosya kapsamında, PASİFİK tarafından alt pazardaki perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlenmesine yönelik olarak elde edilen belgelere ilişkin tespit ve değerlendirmeler aşağıda sunulmuştur. - Belge-723/P/23, Belge-723/P/27, Belge-723/P/30 ve Belge-723/P/32’de görüldüğü üzere PASİFİK, belgelerde adı geçen perakendecilerin satış fiyatlarına müdahalede bulunmuş ve söz konusu perakendecilerin satış fiyatlarını tespit etmiştir. - Belge-723/P/24’te geçen “Eger tavsiye fiyatta anlasamıyorsak camı da keselım” ifadesinden, tavsiye fiyata uyulmaması durumunda PASİFİK’in ürün tedarikinin kesilmesi yönünde bir stratejisinin bulunduğu, perakendecilere raf fiyatını değiştirmesi için belirli süreler verilebildiği, böylelikle PASİFİK tarafından perakendecilere tavsiye raf fiyatına uymaları konusunda baskı uygulandığı anlaşılmaktadır. 165 İlgili dönemde PASİFİK Migros ve Carrefoursa’dan Sorumlu Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 129/377 - Belge-723/P/25, Belge-723/P/26, Belge-723/P/28 ve Belge-723/P/33’ten, PASİFİK’in belirlediği raf fiyatına uyulmaması durumunda perakendeciye ürün temininin durdurulduğu anlaşılmaktadır. Belge-723/P/26’da yer alan “Talep etmiş olduğunuz alış fiyatına onay vermiş olmamıza rağmen, "raf fiyatımızın sizin istediğiniz düzeyde olmamasını" gerekçe göstererek sevketmediğiniz için regular ürün listesinden çıkarmış bulunmaktayız. Konu artık rekabet kurallarını açık bir şekilde aşmıştır”, Belge-723/P/27’de yer alan “Ürün sevkini de fiyat 15tl olana kadar iki müşteriye de durdurun.” ve Belge-723/P/33’te yer alan “Bugun fıyatı düzeltsin, yoksa ürün göndermeyin” ifadeleri de bu durumu açıkça ortaya koymaktadır. - Belge-723/P/28’den, PASİFİK tarafından perakende raf fiyatlarının takip edildiği, “hatalı” olarak nitelendirilen düşük fiyatların müdahale edilerek yükseltildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca PASİFİK, perakendecilerden piyasada “bozuk fiyat” olarak tabir edilen düşük fiyatların, gerektiğinde müdahale edebilmek amacıyla, kendilerine raporlanmasını istemektedir., “Takip ettiğiniz müşterilerde bizim kaçırdığımız endekse mahal verecek bir sorun mu var ?”, “Görseldeki tavsiye fiyatın 6,90 tavsiyeye taşınması konusunda desteklerinizi bekliyoruz.”, “Görsel değişir sorun değil”, “Yerellerde yalnıs uygulama ,dışarıdan ürün alma vb bir neden ile hatalı fiyat oluşabilir”, “Sizi rahatsız eden noktaları bildirmeniz halinde hızlıca ilgileniriz” gibi ifadeler bu durumu açıkça ortaya koymaktadır. - Belge-723/P/31’den, PASİFİK tarafından perakende raf fiyatlarının takip edildiği, tavsiye edilen satış fiyatı seviyesinden daha düşük fiyatların yükseltilmesinin talep edildiği görülmektedir. Ayrıca gerektiğinde müdahale edebilmek amacıyla BİM’den piyasada “bozuk fiyat” olarak tabir edilen düşük fiyatların kendilerine raporlanmasının istendiği anlaşılmaktadır. - Belge-723/P/29’dan, PASİFİK’in perakendecilere satışını yapacağı ürünlere verilecek indirimlerin, ürünlerin tavsiye satış fiyatlarına uygun olarak satılması koşuluna bağlı olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. (404) Yukarıda yer verilen belgeler bir arada ele alındığında, PASİFİK tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatlarının nedeninin sorgulandığı, söz konusu fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, bir cezalandırma stratejisi olarak ürün fiyatları düşük olan perakendecilere ürün sevkiyatının durdurulduğu ve dolayısıyla PASİFİK tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği değerlendirilmektedir. I.3.1.11. PEPSİ Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirme I.3.1.11.1. PEPSİ Hakkında Topla Dağıt Karteline İlişkin Belgeler (405) PEPSİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 05.03.2019 tarihinde PEPSİ E-Ticaret Kıdemli Analisti (.....) (N.M.) ile PEPSİ Ulusal Zincir Müşteri Yöneticisi (.....) (Y.K.) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/PEP/1) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: N.M. 05.03.2019 (12:06): Lit 2 ve 350 fiyat gecisinicin Sok için ben ne yapayim? Arayim mi (.....)166? Y.K. 05.03.2019 (12:08): A101 den hber bekleyeceğiz canım Oradan teyit gelmeden N.M. 05.03.2019 (12:08): Tamamdir 166 ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 130/377 Y.K. 05.03.2019 (12:08): Biz şok a geç dersek sonra bir aksilik olursa geçemeyiz N.M. 05.03.2019 (12:08): Anladimn Y.K. 05.03.2019 (12:10): (.....)167 bugün çoook zor imkansız diyor ama yine de öğleden sonra bir gelişme olursa ben sana haber vereceğim zaten Y.K. 05.03.2019 (12:11): ama a101 ile yarın toplantı varmış sabah o olmadan zaten sonuçlanmaz diyor (.....) tecrübe :) (406) CARREFOURSA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 01.09.2020 tarihinde “R100” isimli Whatsapp grubunda CARREFOURSA Satın Alma Uzmanı (.....) (S.Ç.) ile CARREFOURSA Satın Alma Kıdemli Uzmanı (.....) (N.B.) arasında yapılan yazışmalar (Belge-723/PEP/2) aşağıda yer almaktadır: N.B. 01.09.2020 (10:11): (iletildi) [Mobil cihazda mevcut olmayan bir görsel paylaşılmıştır.] N.B. 01.09.2020 (10:13): (.....) rica etsem (.....)’ye168 geçisin yapilmadigini iletir misin rakipte. Cok zor durumda lkaldim . bir sonrali geciste fiyat gecmeyecek pricing169 . Gecisi gorup geçeceğiz. Bilgisi olsun. Bunlar da neden geçmemiş, ne zaman geçiyor. Yoksa yarina dusurecegim … … N.B. 01.09.2020 (12:49): (.....) fiyatlarin gecmemedini (.....)’ye iletebildin mi? Ne diyor S.Ç. 01.09.2020 (12:50): İlettim (.....) İnceleyip dönüş yapacakmış O yüzden sana yazmadım S.Ç. 01.09.2020 (12:51): (iletildi) Günaydın (.....) Bey170 (iletildi) En kısa sürede sorunu öğrenip sizlere hızlıca bilgi vereceğim N.B. 01.09.2020 (12:51): Bir daha sorar misin sana zahmet. (.....)171 soruyor S.Ç. 01.09.2020 (12:51): Tabi ki … … S.Ç. 01.09.2020 (13:37): (iletildi) Migros aktiviteye girdiği için fiyatı düzeltememişler ama aktiviteyi yeni aktivite fiyatıyla tanımlamışlar. (iletildi) Biz size yeni aktivite fiyatıyla 17 Eylül’e kadar destekleyeceğiz mağazaiçinde (iletildi) Migros 3 Eylül’de inserte girecekmiş ama biz sizlere yarından itibaren tanımlayabilirim 167 PEPSİ çalışanı olduğu değerlendirilmektedir. 168 Belgede (.....) olarak geçen kişinin PEPSİ Ulusal Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 169 CARREFOURSA’nın fiyatlandırma departmanını ifade etmektedir. 170 Söz konusu konuşmanın devamında CARREFOURSA Satın Alma Uzmanı (.....) tarafından iletilen mesajların PEPSİ Ulusal Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) tarafından CARREFOURSA Satın Alma Uzmanı (.....) ’e gönderilen mesajlar olduğu değerlendirilmektedir. 171 Belgede (.....) olarak geçen kişinin CARREFOURSA Fiyatlandırma Yöneticisi (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 131/377 (iletildi) Fiyatı düşmeyelim lütfen direkt aktivite fiyatıyla mağazaiçi ilerleyebiliriz N.B. 01.09.2020 (13:38): Migros ta aktiviteye girdiklerini bilmiyorlar miydi bana israrla bugüne gec derlerken ? N.B. 01.09.2020 (13:41): Migros fiyati ile magaza ici aktivite fiyatini veriyorlarsa ok , yoksa fiyati pricing düşürsün , umrumda değil. Alis satis hepsini eski haline cektirim. Fiyat farklarıyla uğraşırlar. Bizi pricing karsisinda bu duruma düşüremezler. Planli aktivitesi oldugunu biliyorduysa geçişini ona gore ayarlayacakti.172 S.Ç. 01.09.2020 (13:44): (İletildi) Max ve Twist 4x1 ve Lipton 4x1 @14.95’e mağazaiçi teklif iletebilirim (İletildi) Marj konusunda da desteklerim N.B. 01.09.2020 (13:45): Rakibin aktivite fiyatı ne kadar basılacak?173 S.Ç. 01.09.2020 (13:48): (İletildi) (.....) Hanım rakibin aktivite fiyatı 14.95’ten basılıyor. Ben de sizlere mağaza içi yarından itibaren 14.95 TL tanımlatabilirim (İletildi) Bizler aktiviteye TRF’si174 eski fiyattan gireceğini bilmiyorduk, ama yeni insert fiyatıyla gireceğini biliyorduk. Burada Migros’un bize vermediği bilgi yüzünden bu durumdayız şu an (İletildi) Yoksa benim arkadaşım da size ilettiğim gibi biliyordu S.Ç. 01.09.2020 (13:49): (İletildi) Sonuç olarak ben size Migros’un bastığını mağazaiçi olarak Migros’tan önce vereceğim. (İletildi) Siz Migros’tan bir gün önce o fiyata satmış olacaksınız N.B. 01.09.2020 (14:20): Bu durum yüzünden pricıng kara listesine girmiş oldunuz, artik once rakip geçer , biz sonra geçeriz kisminda yoneteceklet fiyatlarinizi. Hatirlarsaniz kara listeden cikmak bayagı zaman ve emek almisti.175 S.Ç. 01.09.2020 (14:29): (İletildi) Uygunsa hemen teklifi ileteyim? (İletildi) İlettim teklifi (İletildi) Migros da 14.95 basacak (İletildi) Neden 14.95 ile ilerlemiyoruz? (İletildi) (.....) Hanım’a sorabilir misiniz (407) CARREFOURSA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 17.03.2021 tarihinde CARREFOURSA İçecek Kategori Müdürü (.....) (A.B.) ile PEPSİ Ulusal Kilit Müşteri 172 “(iletildi) Biz size yeni aktivite fiyatıyla 17 Eylül’e kadar destekleyeceğiz mağazaiçinde” mesajına cevap olarak yazılmıştır. 173 “Max ve Twist 4x1 ve Lipton 4x1 @14.95’e mağazaiçi teklif iletebilirim” mesajına cevap olarak yazılmıştır. 174 Tavsiye raf fiyatı anlamında kullanıldığı değerlendirilmektedir. 175 “Bizler aktiviteye TRF’si eski fiyattan gireceğini bilmiyorduk, ama yeni insert fiyatıyla gireceğini biliyorduk. Burada Migros’un bize vermediği bilgi yüzünden bu durumdayız şu an” mesajına cevap olarak yazılmıştır.
22-55/863-357 132/377 Yöneticisi (.....) (B.A.) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde aşağıdaki yazışmalar (Belge-723/PEP/3) yer almaktadır: B.A. 17.03.2021 (11:32): (iletildi) [Mobil cihazda mevcut olmayan bir görsel paylaşılmıştır.] B.A. 17.03.2021 (11:35): (.....) Bey tekrar selamlar B.A. 17.03.2021 (11:36): (iletildi) [Mobil cihazda mevcut olmayan bir görsel paylaşılmıştır.] B.A. 17.03.2021 (11:37): ŞOK bugün Yedigün 2.5’u geçti Yarın A101 geçecek Yedigün ve Frukoları Cuma günü de Migros, BİM ve Carrefour geçecek Burada indirim marketleri de işlemin içinde olduğu için Migros fiyatları kesin Cuma günü geçiyor Bildiğiniz gibi bir önceki geçişte indirim marketleri geçmemişti B.A. 17.03.2021 (16:20): (.....) bey a101 yarın tropu geçmeyebilirmiş sizleri mağdur etmemek için iptal edelim 19 mart Cuma için tekrardan haber vereceğim B.A. 18.03.2021 (09:21): (iletildi) [Mobil cihazda mevcut olmayan bir görsel paylaşılmıştır.] (.....) bey günaydın A101 fruko ve yedigünleri geçti Bilginize I.3.1.11.2. PEPSİ Hakkında Topla Dağıt Karteline Yönelik Değerlendirme (408) 05.03.2019 tarihli PEPSİ iç yazışmasında (Belge-723/PEP/1) yer alan “A101 den hber bekleyeceğiz canım, Oradan teyit gelmeden, Biz şok a geç dersek sonra bir aksilik olursa geçemeyiz” ifadelerinden, PEPSİ tarafından A101 ve ŞOK arasında söz konusu teşebbüslerin ileriye dönük fiyat geçişlerinin eş zamanlı yapılabilmesi için koordinasyonun sağlanmaya çalışıldığı anlaşılmaktadır. Aşağıda yer alan tablo incelendiğinde A101’in 13.03.2019 tarihinde, ŞOK’un ise bir gün sonra 14.03.2019 tarihinde birebir aynı şekilde fiyat artışı gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Tablo 70- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Lipton Ice Tea 1 Lt A101 13.03.2019 3,00 3,30 ŞOK 14.03.2019 3,00 3,30 Lipton Ice Tea 2 Lt A101 13.03.2019 4,45 4,95 ŞOK 14.03.2019 4,45 4,95 Lipton Ice Tea 330 Ml A101 13.03.2019 2,10 2,45 ŞOK 14.03.2019 2,10 2,45 Kaynak: Cevabi Yazılar (409) Belge-723/PEP/2’de yer alan, CARREFOURSA iç yazışmasında geçen “(.....) rica etsem (.....)’ye geçisin yapilmadigini iletir misin rakipte. Cok zor durumda lkaldim . bir sonrali geciste fiyat gecmeyecek pricing . Gecisi gorup geçeceğiz. Bilgisi olsun. Bunlar da neden geçmemiş, ne zaman geçiyor.” ifadesiyle, cevaben PEPSİ tarafından CARREFOURSA’ya gönderilen mesajda yer alan “Migros aktiviteye girdiği için fiyatı düzeltememişler ama aktiviteyi yeni aktivite fiyatıyla tanımlamışlar.” ifadesi birlikte değerlendirildiğinde, MİGROS ile CARREFOURSA arasında eş zamanlı fiyat artışının
22-55/863-357 133/377 yapılabilmesi için koordinasyonun PEPSİ tarafından sağlandığı, ancak MİGROS’un aktivite döneminde olduğu için fiyat artışını yapamamasının CARREFOURSA tarafında rahatsızlık yarattığı ve bu durumun sebebinin sorgulandığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte MİGROS’un aktiviteye girdiği için fiyatını yükseltemediği hususunda PEPSİ’ye açıklama yapma ihtiyacı hissettiği görülmektedir. Ayrıca belgede geçen ve PEPSİ tarafından CARREFOURSA’ya gönderilen mesajdaki “Siz Migros’tan bir gün önce o fiyata satmış olacaksınız” ve “Migros da 14.95 basacak” ifadelerinden ise CARREFOURSA’ya MİGROS’un ileriye dönük aktivite bilgilerinin iletildiği görülmektedir. (410) 17.03.2021 tarihinde CARREFOURSA İçecek Kategori Müdürü ile PEPSİ Ulusal Kilit Müşteri Yöneticisi arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/PEP/3), PEPSİ tarafından CARREFOURSA’ya, ŞOK’un ilgili yazışmanın yapıldığı gün (17.03.2021) Yedigün 2,5 litre ürününde fiyat artırdığı, A101’in ertesi gün (18.03.2021), BİM ve MİGROS’un ise Cuma günü (19.03.2021) söz konusu üründe fiyat artışı yapacağı haber verilmiştir. Yazışmadan CARREFOURSA’nın da BİM ve MİGROS ile aynı gün fiyat artışı yapacağı anlaşılmaktadır. Yazışmanın devamında A101’in bir üründe fiyat değişikliği yapmayacağı bilgisi verilmiş olup, söz konusu üründe planlanan fiyat değişiminin iptal edilebileceği ifade edilmiştir. İlgili yazışmanın sonunda A101’in iki adet PEPSİ ürününde, daha önce de iletildiği gibi, fiyat artırdığı bilgisi CARREFOURSA’ya verilmiştir. Belgede geçen “(.....) bey a101 yarın tropu geçmeyebilirmiş sizleri mağdur etmemek için iptal edelim” ve “19 mart Cuma için tekrardan haber vereceğim” ifadeleri de PEPSİ tarafından yapılan fiyat geçişi organizasyonunun sistematik bir şekilde yürütüldüğünü ve değişen koşullara göre yeniden şekillendirilebildiğini, rakip perakendecilerin geleceğe yönelik fiyat artışına ilişkin bilgilerinin CARREFOURSA tarafından fiyatlama kararlarında kullanıldığını göstermektedir. Tablo 71- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Fruko 2,5 Lt A101 18.03.2021 4,95 5,50 Yedigün 1,5 Lt 18.03.2021 3,95 4,95 Yedigün Portakal 2,5 Lt 18.03.2021 6,25 6,95 Fruko 2 Lt BİM 19.03.2021 4,25 4,95 Yedigün Portakal 2,5 Lt 19.03.2021 6,25 6,95 Fruko 2,5 Lt CARREFOURSA 19.03.2021 4,95 5,50 Yedigün Mandalina 2,5 Lt 19.03.2021 5,95 6,95 Fruko 1 Lt MİGROS 19.03.2021 3,45 3,95 Fruko 1,5 Lt 19.03.2021 3,95 4,45 Fruko 2,5 Lt 19.03.2021 4,95 5,50 Yedigün 1,5 Lt 19.03.2021 3,95 4,95 Yedigün Mandalina 2,5 Lt 19.03.2021 5,95 6,95 Yedigün Portakal 2,5 Lt 19.03.2021 6,25 6,95 Kaynak: Cevabi Yazılar (411) Sonuç olarak, PEPSİ tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarında koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve PEPSİ tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama stratejilerinde kullandıkları değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 134/377 I.3.1.11.3. PEPSİ Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Belgeler (412) PEPSİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, PEPSİ Yerel Zincir Marketler Kanal Müdürü (.....)176 tarafından 01.09.2014 tarihinde PEPSİ Satış-Finans Müdürü (.....)’e gönderilen “Hakmar-Bozuk Fiyat” konulu e-postada (Belge-723/PEP/4) şu ifadelere yer verilmiştir: “(.....) selam, Hakmar’daki pet 1 lipton raf fiyat bilgisı ektedır. Ağustos ayı boyunca müşterilerimize bu ürünü maliyet ciro primi dahil 1,75 – 1,82 aralığında sattık. Tavsiye edilen raf satış fiyatı 2,19 tl. 12 şubeli seyhanlar markete bu fiyat aralığında yükleme yaptık. Bazı müşterilerimizde ise bu ürünü 1,95 tl fıyat ile inserte girdik. Yıne 17 şubeli Emin Hipermarketlerinde 1,95 tl ile ınsertteyız(Tavsiye ettiğimiz insert fiyatı) Dolayısıyla noktalardan tüketicilere karşı zor durumda kaldıklarına dair mailler alıyoruz. Fiyat devam edecek ıse bu ürün ile ilgili noktalarımızla sıkıntılar yaşayacağız. Bır mıktar kota ıle sınırlı olmak kaydı ıle 10+1 kampanya ıle destek olunması konusunda desteğinizi rıca ederım. (…)” (413) Yukarıda yer alan yazışmanın devamında PEPSİ Satış-Finans Müdürü (.....) tarafından 01.09.2014 tarihinde PEPSİ Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....)’a gönderilen e-postada; (.....) merhaba , Hakmar pet 1 lt lipton ile ilgili konu hakkında bilgi alabilir miyim?” (414) Yazışmanın devamında PEPSİ Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) tarafından 01.09.2014 tarihinde PEPSİ Satış-Finans Müdürü (.....)’e gönderilen e-postada şu ifadelere yer verilmiştir; “Selamlar Müşteri ile şimdi görüştüm, kontrol edip dönecekler. (Tüm mağazalarında geçerli olmadığını vs iletti) Bizim tavsiye fiyatımıza geçmelerini rica ettim. Haber vereceğim Tşkler” (415) Anılan yazışmanın devamında PEPSİ Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) tarafından 01.09.2014 tarihinde PEPSİ Satış-Finans Müdürü (.....)’e gönderilen e-postada şu ifadelere yer verilmiştir: “Şimdi dönüş yaptılar, dediğim gibi tüm mağazalarda olan bir fiyat değilmiş. Belirtilen mağazanın da fiyatı yarın değişecekmiş. Aksi durumda bana haber verirlerse yine müdahale edebiliriz. Tşkler” (416) PEPSİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, PEPSİ Gelir Yönetimi Uzmanı (.....)177 tarafından 11.03.2015 tarihinde “Turkey PO1 OT KAM”178 adlı e-posta grubuna gönderilen “Can179 330 Fiyat Geçişleri Takibi” konulu e-postada (Belge-723/PEP/5) şu ifadelere yer verilmiştir: “Herkese Günaydın, CSD Can 330 tavsiye raf fiyatı geçiş sonuçları aşağıdaki şekildedir: 176 Kasım 2019 itibariyle Bemtat Unları Türkiye Satış ve Pazarlama Müdürü olarak görev yapmaya başlamıştır. 177 Mart 2020 itibariyle GSK Gelir Yönetimi Lideri olarak görev yapmaya başlamıştır. 178 PEPSİ çalışanlarından oluşan bir e-posta grubu olduğu değerlendirilmektedir. 179 “Can” ifadesi teneke kutu anlamında kullanılmaktadır.
22-55/863-357 135/377 Fiyatlarda herhangi bir güncelleme olursa beni bilgilendirmenizi rica ederim. (…)” (417) PEPSİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, PEPSİ Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) tarafından 27.01.2016 tarihinde PEPSİ çalışanlarına gönderilen “Çağrı Market Pepsi 2,5 lt Fiyatı” konulu e-postada (Belge-723/PEP/6) şu ifadelere yer verilmiştir: “Arkadaşlar selam, Çağrı’a Pepsi 2,5 litre ürünümüz 2,75 TL fiyatla satılıyor sanıyorum. Bizim müşterilerimizin net alışı KDV hariç 3,17 TL. Bu fiyat ciddi problem ve risk bildiğiniz gibi. Konu hakkında acil bilgi ve aksiyon alabilirsek çok seviniriz. Teşekkür ederiz …” (418) Yazışmanın devamında PEPSİ Yerel Zincir Mağazalar Müdürü (.....) tarafından 27.01.2016 tarihinde “tummarketler.com isimli internet sitesinde Pepsi markalı 2,5 litre ürünün 3.45 TL’ye satıldığını gösteren görsel kullanılarak” verilen yanıt aşağıdaki gibidir: “(.....) Merhaba 2,5l fiyatı 3,45 tl. Farklı bir uygulamamız yok.Fiyatları güncel olarak sanal marketten de takip edebilirsin. Söylediğin fiyatla ilgili bilgi kaynağını, mağaza ismini rica ederim. Emin olup o şekilde tüm loopu bilgilendirmekte fayda var.” (419) Yazışmanın devamında PEPSİ Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) tarafından 28.01.2016 tarihinde verilen yanıt aşağıdaki gibidir: “Selamlar herkese, Anladığım kadarıyla ortada mağaza bazlı bir farklı uygulama var. Dolayısıyla internette görünmüyor. Birkaç mağazada da bahsettiğiniz gibi fiyat 3,45 TL görünüyor. Ekteki fiş de, kiosk görüntüsü de bugün sahadan geldi.
22-55/863-357 136/377 Konu bana merch180 arkadaşlarımızdan geldi ve emin olmadan zaten paylaşmadık fakat buna benzer hepimizin müşterilerinde olabilecek farklı fiyatlar konusunda yine hepimizin bilgi sahibi olması önemli bence zira hep birlikte içinde farklı birçok değişken olan toplam bir işi yönetiyoruz. Başakşehir Olimpa AVM mağazasından gelen fişi ekte görebilirsiniz. Düzelttirebiliyorsanız müdahale ederseniz iyi olacaktır. Bilgi ve desteklerinize …” (420) Yazışmanın devamında PEPSİ Yerel Zincir Mağazalar Müdürü (.....) tarafından 28.01.2016 tarihinde verilen yanıt aşağıdaki gibidir: “Arkadaşlar Selam, Ekte müşterinin yanıtını ve sonucu bulabilirsiniz. Çağrı’nın 44 mağazasının Başakşehir mağazasında 3 Şubat SKT’li181 ürün olduğu için mağaza müdürü inisiyatifinde yapılan fiyat bugün itibari ile düzelmiştir. Herhangi bir Çağrı mağazasından fiyat alabilirsiniz. …” (421) PEPSİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, PEPSİ Satış Destek Müdürü (.....) (M.D.) ile PEPSİ Zincir Mağazalar Grup Kıdemli Müdürü (.....) (N.Y.A.) arasında 25.10.2018 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/PEP/7) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: M.D. 25.10.2018 (15:16): (iletildi) BTT182 fiyatları 1 LT Pepsi 24,88 330 Can Pepsi 36,80 330 Can Lipton 32,83 KDV dahil bedelsiz olarak 20 Adet 6’lı Kızılay soda vermektedir. M.D. 25.10.2018 (15:16): (.....), bu fiyatlar cok bozuk değilmi? N.Y.A. 25.10.2018 (15:41): Abi bu bir önceki faturanın aynısı sanki fatura numaraları birebir N.Y.A. 25.10.2018 (15:42): İşte 1 lt problemli oda zırhlıoğlundan dolayı M.D. 25.10.2018 (15:55): Fatura ayni zaten. Zırhlioglunda fiyat kac tl mis? Can, pet 1 lt N.Y.A. 25.10.2018 (15:57): Pet 1 lt 24 ten satıyor M.D. 25.10.2018 (18:46): [Pepsi Cola ve Lipton Ice Tea ürünlerine ilişkin fiyat etiketleri paylaşılmaktadır.] M.D. 25.10.2018 (18:48): Adapazari zirhlioglu fiyatlari. Bu fiyatlar ile gönderdiğim faturadaki fiyatlar arasinda fark var. btt buna gore fiyat yapmis diyemeyiz bence. N.Y.A. 25.10.2018 (19:16): Abi selam spordaydım şimdi gördüm N.Y.A. 25.10.2018 (19:17): İyi olmuş senin ekibin paylaşması yarın ilk iş arayacağım bizim Kontağı Farklı bir lafı yoksa düzelttiririz. M.D. 25.10.2018 (19:38): Ok (.....). Yarin son durumu konuşuruz. (422) PEPSİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; PEPSİ Müşteri Temsilcisi (.....) tarafından 10.07.2019 tarihinde PEPSİ Satış Müdür Yardımcısı (.....)’e gönderilen 180 Merch saha satış ekibi anlamında kullanılmaktadır. 181 Son kullanma tarihinin kısaltılması olarak kullanılmaktadır. 182 Bizim Toptan Satış Mağazaları AŞ
22-55/863-357 137/377 “ORTAKÖY FİYAT LİSTELERİ” konulu e-postada (Belge-723/PEP/8) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey Ortaköy mağazalarına ait fiyat listeleri ekteki gibidir. Bilgilerinize sunarım.” (423) Söz konusu e-posta iletilerek PEPSİ Satış Müdür Yardımcısı (.....) tarafından 10.07.2019 tarihinde PEPSİ Müşteri Yönetimi Müdür Yardımcısı (.....), PEPSİ Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) ve PEPSİ Müşteri Yönetimi Yardımcı Yöneticisi (.....)’ye gönderilen ve bilgi kısmında PEPSİ çalışanlarının bulunduğu “FW: ORTAKÖY FİYAT LİSTELERİ” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Arkadaşlar selam, Ziyaret noktalarındaki güncel raf fiyatlarımız ekteki gibi olup merkezlerinden düzeltme yaptıracağınız ürünler için bizleri de bilgilendirmenizi rica ederim. Teşekkürler” (424) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında, PEPSİ Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) tarafından 10.07.2019 tarihinde PEPSİ Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....)’a gönderilen “FW: ORTAKÖY FİYAT LİSTELERİ” konulu ve ekinde aşağıda kısmi ekran görüntüsüne yer verilen “ZİYARET FİYAT ORTAKÖY” isimli Excel dosyası bulunan e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Gunaydın, Fiyatlarda sıkıntı olmasın bi bakarsın.”
22-55/863-357 138/377 (425) PEPSİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 29.04.2020 tarihinde PEPSİ Ulusal Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) (B.T.) ile PEPSİ Ulusal Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) (B.A.) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/PEP/9) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: B.T. 29.04.2020 (09:03): Kaç vermişiz lipton B.A. 29.04.2020 (09:06): 17.000 Can 8.000 B.A. 29.04.2020 (14.36): (.....)183 aradı 1 lt trop184 girmek istiyorum dedi haziran 1 de Ben de dedim ki mağazaiçi 200 mlleri de girelim dönüş yazmayın B.A. 29.04.2020 (14.37): Aynı tarihte Olur dedi İlerleteyim mi teklifi? B.T. 29.04.2020 (15:17): Olur sa Bütçe verecek miyiz B.A. 29.04.2020 (15:17): 1 ltler için dönüş olacak evet B.T. 29.04.2020 (15:18): Fiyatlar bozuk mu nasıl? B.A. 29.04.2020 (15:18): Bakıyorum B.A. 29.04.2020 (15:19): Değil B.A. 29.04.2020 (15:20): Migrosta %100 amasya ve günaydında çizikli fiyat var %10 indirim B.T. 29.04.2020 (15:23): Bizim? Ver olmazsa B.A. 29.04.2020 (15:24): Bizim de sıkıntısız Bozuk değil B.T. 29.04.2020 (15:24): E ver bence Ama 200 ü kesin yapmak kaydıyla B.A. 29.04.2020 (15:24): Aslında kareyi iki bölün dedim bi 1 lt bi de 200 ml dedim. O da 1 lt istiyor 200ü mağaza içi yapayım dedi Tamamdır belirtiyorum185 B.T. 29.04.2020 (15:25): Yani mağaza içi ok B.A. 29.04.2020 (15:25): Tamamdır Teklifi çalışıp gönderiyorum (426) PEPSİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 22.07.2020 tarihinde PEPSİ Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) (A.B.A.)ile PEPSİ Transfer Kıdemli Müdürü (.....) (E.T.) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/PEP/10) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: 183 Belgede (.....) olarak geçen kişinin CARREFOURSA Satın Alma Uzmanı (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 184 PEPSİ bünyesinde bulunan Tropicana markalı içeceği ifade ettiği değerlendirilmektedir. 185 “Ama 200 ü kesin yapmak kaydıyla” mesajına cevap olarak yazılmıştır.
22-55/863-357 139/377 E.T. 22.07.2020 (20:44): [iletildi] Abi selam, bu senin müşterin miydi A.B.A. 22.07.2020 (20:44): Yes Yarın sabah düzeltecekler E.T. 22.07.2020 (20:44): Böyle bir bilgi geldi de, haberin var yani Tamamdır A.B.A. 22.07.2020 (20:45): Var abi E.T. 22.07.2020 (20:45): Hem sanırım görinan olmamış hem de 1 tl aşağıdaymış A.B.A. 22.07.2020 (20:45): Bugun (.....) da (.....) da186 gönderdi E.T. 22.07.2020 (20:45): :) Ben ancak yetişiyorum Gece baskısı :) A.B.A. 22.07.2020 (20:46): Kim kartta 11 tl yaptırdık abi E.T. 22.07.2020 (20:51): Bunlarda bir sepet koşulu olmuyor mu atıyorum 20 30 tl? A.B.A. 22.07.2020 (20:51): Abi bu basılı değil mağazaiçi yani İstersen yazdırırım A.B.A. 22.07.2020 (20:52): Bu insert bitt zaten 10-16 arasıydı E.T. 22.07.2020 (20:52): Yok yani temelde herkese sepet aktivitesi olacak dedik diye E.T. 22.07.2020 (20:53): Şimdi herkes standart insertte ya da mağazaiçinde kullanmaya başlarsa önüne geçemiyoruz A.B.A. 22.07.2020 (20:53): Haklısın biz bu ürünü mayısda verdik bunlar elde kalana yapmışlar böyle bişey A.B.A. 22.07.2020 (20:54): Bizde 11 tl yarın için yükseltik Ama sorun olursa fiyatı yükseltiriz E.T. 22.07.2020 (20:55): Yok anladım, fiyat zaten 11 de, eğer şu kadar alışverişe gibi bir koşul koymak mümkünse diye dedim A.B.A. 22.07.2020 (20:57): Burdaki koşul kim kart sahiplerine bu indirimi yapıyorlar (427) PEPSİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, PEPSİ Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) tarafından 29.09.2020 tarihinde PEPSİ Müşteri Yönetimi Müdürü (.....), 186 PEPSİ çalışanları oldukları değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 140/377 PEPSİ Ulusal Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) ve PEPSİ Müşteri Yönetimi Müdür Yardımcısı (.....)’a gönderilen “Online Fiyat Takibi” konulu e-postada (Belge-723/PEP/11) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Arkadaşlar selamlar, Bundan sonra herhangi bir değişiklik olup olmadığını görmek için haftada 2 kere online marketlerden fiyatlara bir göz atmanızı rica ediyorum. Bilmediğimiz bir şey olup olmadığını bana da haber vermenizi, müdahale edilmesi gereken bir şey varsa hangimizin müdahale edeceğimizi de arkasından konuşuruz. Ajandalarınızda hatırlatma çıkması için toplantı atıyorum. Ellerinize sağlık (.....)” I.3.1.11.4. PEPSİ Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Değerlendirme (428) Dosya kapsamında, PEPSİ tarafından alt pazardaki perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlenmesine yönelik olarak elde edilen belgelere ilişkin tespit ve değerlendirmeler aşağıda sunulmuştur: - 01.09.2014 tarihli PEPSİ iç yazışmasında (Belge-723/PEP/4) PEPSİ tarafından perakende raf fiyatlarının takip edildiği, ilgili perakendeciye düşük fiyatların sebebinin sorulduğu ve düşük fiyatların müdahale edilerek tavsiye fiyat seviyesine yükseltildiği anlaşılmaktadır. Belgede geçen “Belirtilen mağazanın da fiyatı yarın değişecekmiş. Aksi durumda bana haber verirlerse yine müdahale edebiliriz.” ifadesinden fiyatların istenilen seviyeye gelmediği durumlarda fiyatlara tekrar müdahale edilebileceği görülmektedir. - 11.03.2015 tarihli PEPSİ iç yazışmasında (Belge-723/PEP/5) yer alan görselden PEPSİ tarafından perakende raf fiyatlarının takip edildiği, perakendecilerin alış ve raf fiyatlarının geçilip geçilmediği hususlarının her bir market için ayrı ayrı raporlandığı, alış fiyatını geçmekle birlikte raf fiyatını geçmeyen perakendecilerin tabloda ayrıca işaretlendiği görülmektedir. - 27.01.2016 tarihli PEPSİ iç yazışmasından (Belge-723/PEP/6), PEPSİ tarafından perakende raf fiyatlarının takip edildiği, ilgili perakendeciye düşük fiyatların sebebinin sorulduğu ve düşük fiyatların müdahale edilerek yükseltildiği anlaşılmaktadır. Belgede geçen “Düzelttirebiliyorsanız müdahale ederseniz iyi olacaktır.” ve “Çağrı’nın 44 mağazasının Başakşehir mağazasında 3 Şubat SKT’li ürün olduğu için mağaza müdürü inisiyatifinde yapılan fiyat bugün itibari ile düzelmiştir.” ifadelerinin de bu durumu ortaya koyduğu değerlendirilmektedir. Söz konusu fiyat kontrolünün sistematik bir şekilde yapıldığı ve bu sayede fiyatların düzeltilip düzeltilmediği nin kasa fişi vasıtasıyla kontrol edildiği anlaşılmaktadır. - 25.10.2018 tarihli PEPSİ iç yazışmasından (Belge-723/PEP/7), PEPSİ tarafından perakende raf fiyatlarının takip edildiği, ilgili perakendeciye düşük fiyatların sebebinin sorulduğu ve öngörülenden düşük fiyatların müdahale edilerek yükseltildiği anlaşılmaktadır. Belgede geçen “Farklı bir lafı yoksa düzelttiririz.” ifadesinin de bu durumu ortaya koyduğu değerlendirilmektedir. - 10.07.2019 tarihli PEPSİ iç yazışmasında (Belge-723/PEP/8) yer alan “merkezlerinden düzeltme yaptıracağınız” ifadesinden PEPSİ tarafından raf fiyatlarının sistematik bir biçimde takip edildiği, piyasada PEPSİ’nin öngördüğünden daha farklı fiyatlar olması durumunda söz konusu perakendecilerin merkez birimleri ile iletişime geçilerek bu fiyatların yükseltildiği anlaşılmaktadır.
22-55/863-357 141/377 - 29.04.2020 tarihli PEPSİ iç yazışmasında (Belge-723/PEP/9) yer alan ifadelerden aktivite dönemlerinde perakendecilere destek verilmesi için fiyatların bozuk olup olmadığının kontrol edildiği, fiyatların istenilen seviyede olduğu durumda destek sağlandığı, dolayısıyla desteklerin PEPSİ tarafından bildirilen fiyatlara uyum koşuluna bağlandığı anlaşılmaktadır. - 22.07.2020 tarihli PEPSİ iç yazışmasından (Belge-723/PEP/10), PEPSİ tarafından perakendecilerin aktivite fiyatlarının da takip edildiği, düşük fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltilmesinin sağlandığı anlaşılmaktadır. - 29.09.2020 tarihli PEPSİ iç yazışması çerçevesinde (Belge-723/PEP/11), PEPSİ tarafından perakendecilerin fiyatlarının düzenli olarak takip edildiği, öngörülenden düşük fiyatların müdehale edilerek düzeltilmesinin amaçlandığı, belgede geçen “haftada 2 kere online marketlerden fiyatlara bir göz atmanızı rica ediyorum.” ve “müdahale edilmesi gereken bir şey varsa hangimizin müdahale edeceğimizi de arkasından konuşuruz..” ifadelerinin de bu durumu ortaya koyduğu değerlendirilmektedir. (429) Yukarıda yer verilen belgeler bir arada ele alındığında, PEPSİ tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının düzenli olarak takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatlarının nedeninin sorgulandığı, söz konusu fiyatların müdahale edilerek yükseltildiği, perakendecilere tavsiye fiyatlara uyum şartına bağlı olarak destek verildiği ve böylelikle PEPSİ tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği değerlendirilmektedir. I.3.1.12. REDBULL Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirme I.3.1.12.1. REDBULL Hakkında Topla Dağıt Karteline İlişkin Belgeler (430) REDBULL’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; REDBULL Ticari Pazarlama Müdürü (.....) (H.İ.) ve Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) (N.K.) arasında 28.01.2018 ile 30.01.2018 tarihleri arasında “NKA & NFS 2021” isimli Whatsapp grubunda gerçekleşen yazışmalar (Belge-723/RED/1) aşağıda yer almaktadır: “N.K. 28.01.2018 (09:34): Arkadaşlar selamlar. A101 teklifini (.....) pazartesi geçmiş olalım. Alış fiyatını ve satış fiyatını cumartesi geçeceğinden emin olalım. Migros A101’in ctsi geçme durumuna göre pazartesi geçmesi gerekebilir o yüzden önden pazartesi geçmesi için bir problem olup olmadığını öğrenelim. Şok ile de bu hafta anlaşma sağlayıp çarşamba günü geçişi yapmaları konusunda ok alalım. N.K. 28.01.2018 (09:36): Bu 3 müşteri dışındaki tüm müşterilerimizin 1 şubat itibariyle geçiyor olmaları konusunda mutabık kaldık diye biliyorum. Bir eksiklik kalmadığından emin olalım. H.İ. 30.01.2018 (16:24): herkese selamlar, Carrefour ile konuyu gorustum, A101’in cumartesi gececegini bilmesine ragmen persembe gunu fiyat gecisini yapmak istedigini ve rafa fiyatin yansiyacagini belirtti H.İ. 30.01.2018 (16:24): bilgilerinize” (431) REDBULL’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; REDBULL Ulusal Yerel Zincirler Satış Müdürü (.....) (S.Ç.), REDBULL Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) (A.O.O.) ve Geleneksel Kanal Bölge Müdürü (.....) (H.Ç.) arasında 30.09.2020 tarihinde
22-55/863-357 142/377 “KOORDINASYON” isimli Whatsapp grubunda gerçekleşen yazışmalar (Belge-723/RED/2) aşağıda yer almaktadır: “A.O.O. 30.09.2020 (16:02): Herkese merhaba, C4187 yarın Migros Cuma Şok ve A101 Cumartesi fiyat geçişlerini yapacaklar S.Ç. 30.09.2020 (16:14): Şuan sorun yok görünüyor👍yakın takipteyiz👍 H.Ç. 30.09.2020 (16:16): Bizim de takibimizde yarın ziyaret edeceğiz noktaları. A.O.O. 02.10.2020 (20:41): C4 perşembe Migros Cuma (…) A101 ve Şok ctsi Fiyat geçişi sağlandı188 (432) CARREFOURSA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; CARREFOURSA İçecek Kategori Müdürü (.....) (A.B.) ile mobil cihazda (.....) REDBULL189 (A.R.) olarak kayıtlı kişi arasında 01.10.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/RED/3) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “A.B. 01.10.2020 (09:06): [İletilen ve daha önceden silinmiş görsel paylaşılmıştır.] A.B. 01.10.2020 (09:06): Migros fiyatları geçmemiş A.R. 01.10.2020 (09:09): [Silinmiş görsel paylaşılmıştır.] A.R. 01.10.2020 (09:09): Abi geçecek A.R. 01.10.2020 (10:00): [Silinmiş görsel paylaşılmıştır.] A.R. 01.10.2020 (10:00): [Silinmiş görsel paylaşılmıştır.] A.R. 01.10.2020 (10:00): Ben sana her geçeni atacağım A.R. 01.10.2020 (10:00): 1 günde tamamlicaz” (433) ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) tarafından 02.10.2020 tarihinde ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen, bilgide ŞOK Kategori Müdürü (.....)’ın ve ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’nun bulunduğu “Redbull Fiyat Geçişi Hk.” konulu e-postada (Belge-723/RED/4) aşağıdaki ifadeler almaktadır: “Merhaba (.....) Bey, Redbull ürünleri için piyasa raf fiyatlarını bugün geçmiştir. Yarına raf fiyatlarının tanımlanması için teyidinizi rica ederiz, alış fiyat pazarlıklarımız devam etmektedir. İyi Çalışmalar” (434) Söz konusu e-postada yer alan, REDBULL tarafından sağlanan Red Bull markalı ürünlere ilişkin fiyat geçişi onayı tablosunun ilgili kısımları şu şekildedir: ÜRÜN NO ÜRÜN ADI MEVCUT SATIŞ FİYATI YENİ SATIŞ FİYATI Satış Fiyat Başlangıç 62579 RED BULL ENERJİ İÇECEĞİ 473 ML 9,95 11,75 3.10.2020 8110030 RED BULL ENERJİ İÇECEĞİ 250 ML. 5,95 6,95 3.10.2020 187 CARREFOURSA. 188 Yukarıdaki yazışmanın devamı niteliğinde olan söz konusu ifadeler “Off Lead Team” isimli Whatsapp grubunda yer almaktadır. 189 Söz konusu kişinin REDBULL Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 143/377 (435) Söz konusu yazışmanın devamında ŞOK Ticaret Direktörü (.....) tarafından 02.10.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’e gönderilen, bilgide ŞOK Kategori Müdürü (.....) ve ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’nun bulunduğu e-postada aşağıdaki almaktadır: “Piyasa kim” (436) Söz konusu yazışmanın sonunda ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) tarafından 02.10.2020 tarihinde ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen, bilgide ŞOK Kategori Müdürü (.....)’ın ve ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’nun bulunduğu e-postada aşağıdaki almaktadır: “Merhaba, M, C ve yerel marketler geçti . Sadece rakip A ve biz yarına geçiyoruz.190 İyi Çalışmalar” (437) REDBULL’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; REDBULL Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) tarafından 10.10.2020 tarihinde “NKA 2021” isimli Whatsapp grubuna gönderilen ileti (Belge-723/RED/5) aşağıda yer almaktadır: A.O.O. 10.10.2020 (11:05): C4 perşembe Migros Cuma (…) A101 ve Şok ctsi Fiyat geçişi sağlandı” I.3.1.12.2. REDBULL Hakkında Topla Dağıt Karteline Yönelik Değerlendirme (438) 28.01.2018 ile 30.01.2018 tarihleri arasında yapılan REDBULL iç yazışmasıdan (Belge-723/RED/1) REDBULL tarafından A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı, bu sayede söz konusu perakendeciler arasında dolaylı olarak koordinasyonun sağlandığı görülmektedir. Anılan belgedeki ifadelerle uyumlu şekilde; CARREFOURSA’nın 01.02.2018 (Perşembe) tarihinde, A101’in 03.02.2018 (Cumartesi) tarihinde, MİGROS’un 05.02.2018 (Pazartesi) tarihinde ve son olarak ŞOK’un 07.02.2018 (Çarşamba) tarihinde REDBULL ürünlerinde fiyat artışı gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Belgede geçen “Migros A101’in ctsi geçme durumuna göre pazartesi geçmesi gerekebilir” ve “Carrefour ile konuyu gorustum, A101’in cumartesi gececegini bilmesine ragmen persembe gunu fiyat gecisini yapmak istedigini ve rafa fiyatin yansiyacagini belirtti” ifadelerinden söz konusu fiyat artış organizasyonunun perakendecilerin bilgisi dahilinde REDBULL tarafından koordine edildiği anlaşılmaktadır. Tablo 72- İlgili Yazışmalara Konu Ürüne İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Redbull 250 Ml CARREFOURSA 01.02.2018 4,25 4,45 A101 03.02.2018 3,85 4,45 MİGROS 05.02.2018 4,25 4,45 ŞOK 07.02.2018 3,85 4,45 Kaynak: Cevabi Yazılar (439) 30.09.2020 tarihli REDBULL iç yazışmasından (Belge-723/RED/2), REDBULL tarafından A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı, bu sayede söz konusu perakendeciler arasında dolaylı olarak koordinasyonun planlandığı anlaşılmaktadır. 190 Söz konusu e-postada rakip A A101’i, M MİGROS’u ve C CARREFOURSA’yı ifade etmektedir.
22-55/863-357 144/377 Ayrıca, “Şuan sorun yok görünüyor yakın takipteyiz”, “Bizim de takibimizde yarın ziyaret edeceğiz noktaları.” ifadelerinden de perakende satış noktaları bizzat ziyaret edilmek suretiyle koordinasyonun denetlendiği değerlendirilmektedir. (440) CARREFOURSA İçecek Kategori Müdürü ile mobil cihazda (.....) REDBULL191 olarak kayıtlı kişi arasında 01.10.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/RED/3) yer alan “Ben sana her geçeni atacağım” ifadesinden REDBULL tarafından CARREFOURSA’ya kasa fişi paylaşımı yoluyla fiyat geçişi yapan rakip perakendecilerin raporlanacağı anlaşılmaktadır. Ayrıca CARREFOURSA yetkilisinin “Migros fiyatları geçmemiş” şeklindeki serzenişine REDBULL tarafından “Abi geçecek” şeklinde, bir nevi taahhüt içeren bir yanıt verilmiştir. (441) 02.10.2020 tarihli ŞOK iç yazışmasında (Belge-723/RED/4) da CARREFOURSA ve MİGROS’un fiyat geçişi gerçekleştirdiği, ilgili yazışmadan bir gün sonra A101’in ve ŞOK’un birlikte fiyat geçişi gerçekleştireceği ifade edilmiştir. “Sadece rakip A ve biz yarına geçiyoruz “ ifadesinden ŞOK’un A101’in hangi gün fiyat artışı yapacağı bilgisine sahip olduğu anlaşılmaktadır. (442) 10.10.2020 tarihli REDBULL iç yazışmasında (Belge-723/RED/5) yer alan “C4 Perşembe, Migros Cuma, A101 ve Şok ctsi, Fiyat geçişi sağlandı” ifadesinden söz konusu fiyat geçiş organizasyonunun planlandığı şekilde tamamlandığı bilgisinin şirket içi Whatsapp grubunda paylaşıldığı görülmektedir. (443) REDBULL ürünlerine ilişkin olarak ilgili tarihlerde söz konusu teşebbüslerce gerçekleştirilen fiyat hareketleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir: Tablo 73- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Çeşitler REDBULL İçecek Çeşitleri CARREFOURSA 01.10.2020 5,95 6,95 250 ML 7,75 8,95 355 ML 9,95 11,75 473 ML 22,45 26,45 4X250 ML KUTU 33,45 39,45 6X250 ML KUTU MİGROS 02.10.2020 5,95 6,95 250 ML 7,75 8,95 355 ML 9,95 11,75 473 ML 22,45 26,45 4X250 ML 33,45 39,45 6X250 ML ŞOK 03.10.2020 5,95 6,95 250 ML 9,95 11,75 473 ML A101 03.10.2020 5,95 6,95 250 ML Kaynak: 28.10.2021 tarih ve 21-53/747-360 sayılı Kurul kararı (444) Yukarıda yer alan tablodaki fiyat artışları incelendiğinde, belgede ifade edildiği şekilde CARREFOURSA’nın Perşembe günü (01.10.2020), MİGROS’un Cuma günü (02.10.2020), A101’in ve ŞOK’un ise Cumartesi günü (03.10.2020) fiyat artışı gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. (445) Belgeler ve perakendecilerin ilgili tarihlerdeki fiyat artışları bütüncül olarak ele alındığında REDBULL tarafından A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarında koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve REDBULL tarafından kendilerine aktarılan 191 Söz konusu kişinin REDBULL Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 145/377 rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama stratejilerinde kullandıkları değerlendirilmektedir. I.3.1.12.3. REDBULL Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Belgeler (446) REDBULL’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; REDBULL Ulusal Geleneksel Kanal Satış Müdürü (.....) (L.E.) ile REDBULL Evde Tüketim Satış Direktörü (.....) (T.N.) arasında 18.09.2020 ve 19.09.2020 tarihlerinde “NEW OFF PREMISE HEADS” isimli Whatsapp grubunda gerçekleşen görüşmelerde (Belge-723/RED/6) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “T.N. 18.09.2020 (10:18): T.N. 18.09.2020 (10:18): İdeal hipermarket. T.N. 18.09.2020 (10:19): Kim yönetiyor burayı. T.N. 18.09.2020 (10:19): Niye 4,75. L.E. 18.09.2020 (10:52): (…..)192 yönetiminde (.....) Bey. T.N. 18.09.2020 (10:52): Yönetmiyor pek sanki. L.E. 18.09.2020 (10:55): Sebebini sordum ben de (.....) Bey, tavsiye fiyat uyumluluğunu hatırlatacağım. L.E. 18.09.2020 (10:55): Düzeltip paylaşacağız. T.N. 18.09.2020 (10:59): Teşekkür ederim. L.E. 18.09.2020 (11:07): Rica ederim (.....) Bey. L.E. 19.09.2020 (11:11): Bu arada, İdeal market’e tavsiye fiyatlarımzı hatırlattık. Yıldönümleri sebebiyle 250 ml ürünler için 4,95 ₺ desteği vermiştik fakat kendileri insiyatif alıp 4,75 ₺ yapmışlar. Tavsiye promosyon fiyatı konusunda tekrar bilgilendirme yapıldı müşterimize. Şu anda 250 ml kutu tavsiye promosyon fiyatında 192 REDBULL Yerel Zincir Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 146/377 L.E. 19.09.2020 (11:11): T.N. 19.09.2020 (11:12): Sağol (.....)ciğim hızlı aksiyonunuz için. Bunları/buraları düzenli denetleyen biri yokmu. Böyle rastgele denk gelmesek. …” (447) REDBULL’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, REDBULL Zincir Mağazalar Müdürü (.....) (M.O.K.) ile bu kişinin mobil cihazında Red Bull (.....) SPV (R.S.) olarak kayıtlı olan REDBULL çalışanı arasında 13.10.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/RED/7) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: R.S. 13.10.2020 (16:16): Değişmemiş (.....) bey M.O.K. 13.10.2020 (16:16): Konuştum şimdi yarından itibaren düzelmiş olacak M.O.K. 13.10.2020 (16:16): Çok teşekkürler (.....) R.S. 13.10.2020 (16:18): Rica ederim takipteyim M.O.K. 14.10.2020 (10:54): Hele şükür düzeltebildiler 😄
22-55/863-357 147/377 R.S. 14.10.2020 (10:57): Günaydın evet (.....) bey 😊 I.3.1.12.4. REDBULL Hakında Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Değerlendirme (448) Yukarıda yer verilen belgelerin incelenmesi sonucunda, yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik bir ihlali gösterdikleri sonucuna ulaşmak mümkün görülmemiştir. Bu çerçevede, dosyada REDBULL’un perakendecilerin yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine ilişkin yeterli bulgu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. I.3.1.13. ŞÖLEN Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirme I.3.1.13.1. ŞÖLEN Hakkında Topla Dağıt Karteline İlişkin Belgeler (449) 2020-3-19 numaralı dosya kapsamında BİM’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....) (A.Ç.) ile ŞÖLEN İcra Kurulu Başkanı (.....) (E.Ç.) arasında 06.04.2020 tarihinde geçen Whatsapp görüşmesinde aşağıdaki yazışmalar (Belge-723/ŞLN/1) yer almaktadır: A.Ç. 06.04.2020 (17:14): ((.....) Hanım Merhaba, Ben geçen Çarşamba günü BİM ile telefonda görüştüm. Hiçbir şikayetleri yoktu. Rafta fiyat geçişi yapmadıkları için benim taleplerim olmuştu. Luppo fiyatını artırmadıkları için fiyatı geçmiş olan Migros tekrar indirim yapmıştı. Bu kısır döngü yüzünden fiyatı bir an önce artırmalarını istedik. Yarın geçecekler. Fiyat avantajı nedeniyle bu ortamda stoksuzluğa düşüyor olabilirler. Bizim şu an Ocak ayı gibi bir sıkıntımız yok. Müşteri Hizmetleri daha iyi bilgi verebilir. Selamlar)193 193 ŞÖLEN İcra Kurulu Başkanı (.....) ’a ŞÖLEN Genel Müdürü (…..) tarafından gönderildiği anlaşılan ancak tarihi net olarak belirlenemeyen e-posta içerisinde yer alan ifadelerdir.
22-55/863-357 148/377 E.Ç. 06.04.2020 (17:16): (.....) hanım , arkadaslardan gelen yazı ekte aynen size de ilettim . Sevkiyatta bir problem olmadıgını soyluyorlar A.Ç. 06.04.2020 (17:17): (.....) hanım merhaba ben bu yazıdan bizim fiyat geçişimiz olduğu için sevkiyatları durdurduklarını mi anlayalım? Sistemde resmî siparişler var ve onlar sevk edilmiyor (.....) hanım. E.Ç. 06.04.2020 (17:17): Hayır A.Ç. 06.04.2020 (17:17): İster iseniz size resmî siparişleri yollayabilirsin A.Ç. 06.04.2020 (17:17): Yollayabilirim E.Ç. 06.04.2020 (17:18): Tabi ki A.Ç. 06.04.2020 (17:18): Onlar her iki şirketin resmî kayıtlarında vardır E.Ç. 06.04.2020 (17:18): Fiyatınız ıcus oldugu ve fiyat gecisi yapılmadıgı için talep arttıgı için stock out olmuslardır diyor arkadaslar (450) 2020-3-19 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 17.07.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen, ŞOK Ticaret Direktörü (.....) ve Satın Alma Yöneticisi (.....)’in bilgide olduğu “Fiyat Değişikliği” konulu e-postada (Belge-723/ŞLN/2) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır “SINIRLI DAGITIM / CLASSIFIED (.....) Bey merhaba, Ekte Biscolata Mood’un satış fiyatı değişiklik formunu bilgilerinize sunarız. Rakip A ve Rakip M ile birlikte Pazartesi günü raf fiyatını güncellemek için onayınızı rica ederiz (sadece raf fiyatı). Tedarikçi firma Rakip B’nin194 Salı günü fiyatını güncelleyeceğini iletmektedir. (451) ŞÖLEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞÖLEN Satış Müdürü (.....) tarafından 13.01.2021 tarihinde ŞÖLEN Organize Kanal Satış Müdürü (.....)’ya ve ŞÖLEN Ticari Pazarlama Müdürü (.....)’ye gönderilen, bilgi kısmında ŞÖLEN çalışanlarının bulunduğu, “Aktivite Onay Formu / Greta Zeytin Kekik / ŞOK” konulu e-postada (Belge-723/ŞLN/3) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba, Aralık ayında Şok müşterisine teklif ettiğimiz Greta ürünü Şok yılsonu kapanışından dolayı Şubat 17 olarak netleşti. Net fiyatı geçiş öncesi, 2,75 TL olarak vermiştik. (A101 net fiyatı 2,60 TL) Aktivite için herhangi bir ek ıskonto dönüşü almayacağız. A101’de 1 Şubat tarihine kadar fiyat geçişi olması halinde, Şok’tan ilgili tarihteki PSF195 ile çıkacağına dair söz aldık. Greeta’nın revize fiyat geçişi ile aktivite performansına göre müşteride delist edilen Nutymax yerine listelenmesi planlanmakta. Planlama ile ön görüşme yaptım, üretim için sorun görünmemektedir. Aktivite formu ektedir, bilgi ve onayınıza sunarım. (…)” 194 Söz konusu e-posta silsilesinde A101 Rakip A olarak, BİM Rakip B olarak, MİGROS Rakip M olarak adlandırılmaktadır. 195 Piyasa Satış Fiyatı.
22-55/863-357 149/377 (452) ŞÖLEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, ŞÖLEN Satış Müdürü (.....) (C.A.) ile ŞÖLEN Organize Kanal Satış Müdürü (.....) (M.A.) arasında 22.01.2021-28.01.2021 tarihlerinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/ŞLN/4) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: M.A. 22.01.2021 (10:57): Şok ta indirim mi yaptık fiyat geçişi zamanı sorun olmasın? C.A. 22.01.2021 (10:59): Yoo Bir indirim yok eski etiket bu M.A. 22.01.2021 (11:00): Ok C.A. 22.01.2021 (13:35): A101 kesinlikle bim den önce geçmem diyor Aynı gün geçelim Diyor Eti ülker önce bim geçti sizi neden geçmiyor diyor M.A. 22.01.2021 (13:50): Bim le zaten ilişkiler sıkıntılı gidiyor biliyorsun M.A. 22.01.2021 (13:51): Bim de Salı geçecek diyeceğiz artık Bim Çarşamba geçecek artık 1 gün idare etsinler C.A. 22.01.2021 (13:51): Asla kandıramam burnumdan Getirir C.A. 22.01.2021 (13:52): Aktiviteleri keser M.A. 22.01.2021 (13:52): Ya öylede son bu ürün kaldı Bim de zaten tamam mı devam durumundayız son bir kez rica edelim M.A. 22.01.2021 (13:57): Bu arada (.....) bey A101 fiyat geçmezse aktiviteli kesin diyor mail attı bilgin olsun C.A. 22.01.2021 (13:58): Ok C.A. 22.01.2021 (15:09): A101 ok dedi sistemsel geçişleri perşembe ben Perşembe geçeyim bim Cuma geçsin şeklinde son son anlaştık.. gerisi sizde..hayırlı olsun C.A. 22.01.2021 (18:21): Merhaba şok için ptesi saat 11 olur mu C.A. 22.01.2021 (13:22): O da olmaz sanırım ama bir sorayim istedim yine de … … C.A. 26.01.2021 (09:06): Günaydın Şok toplantı için sıkıştırıyor önümüzdeki haftaya kalmasını istemiyor. Cuma sabah senin için uygun mu
22-55/863-357 150/377 M.A. 26.01.2021 (18:46): Cuma sabahı ok C.A. 26.01.2021 (18:49): Tamam C.A. 27.01.2021 (14:48): Toplantı daveti geldi mi (.....)196 Dan M.A. 27.01.2021 (16:32): Geldi kabul ettim C.A. 27.01.2021 (16:34): Mood fiyatını az önce teyit ettim A101 de şok da yarın için raf geçti sabah fiş alacağım.. M.A. 27.01.2021 (16:36): Ok süper eline sağlık C.A. 28.01.2021 (09:44): (.....) selam. şok toplantıyı pazartesi saat 1 e almak istiyor. Senin için uygun mu? M.A. 28.01.2021 (09:45): Olur olur uygun C.A. 28.01.2021 (10:13): 196 ŞOK Ticaret Direktörü (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 151/377 Hayırlı olsun..sıra bim de. M.A. 28.01.2021 (10:21): Hadi bakalım…bu arada Şok online de 5,25 Tl gözüküyor. C.A. 28.01.2021 (10:22): Bugün düzelecek Sistem biraz geriden geliyor M.A. 28.01.2021 (10:21): Ok (453) ŞÖLEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞÖLEN Sipariş ve Ana Veri Uzmanı (.....) tarafından 25.02.2021 tarihinde ŞÖLEN çalışanlarına gönderilen, bilgi kısmında çok sayıda ŞÖLEN çalışanının bulunduğu, “RE: 1 Mart 2021 - Luppo Fiyat Geçişi” konulu e-postada (Belge-723/ŞLN/5) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba; Kanal bazında 1 Marttan itibaren geçerli olacak şekilde Luppo fiyatları aşağıdaki gibi tanımlanmıştır. Özel fiyat üzerinden ilerlediğimiz ve listede olan BİM-BİM File-A101-Hakmar müşterileri için herhangi bir tanımlama yapılmadı, satışçı onaylı teyit geldiğinde güncelleme sağlanabilir. (…)” (454) Söz konusu e-postaya cevaben ŞÖLEN Bölge İhracat Müdürü (.....) tarafından 02.03.2021 tarihinde ŞÖLEN çalışanlarına gönderilen, bilgi kısmında yine çok sayıda ŞÖLEN çalışanının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba, BİM ve FİLE için de yine görüşmeler sürüyor. Netleştiğinde paylaşıyor olacağız. (…)” (455) Aynı e-posta silsilesinin devamında ŞÖLEN Bölge İhracat Müdürü (.....) tarafından 02.03.2021 tarihinde ŞÖLEN çalışanlarına gönderilen e-postada; “Merhaba, BİM’de Luppo SK fiyat geçişi için 17 Mart tarihinde mutabık kaldık. İlgili tarihte hem alış hem de satış fiyatı geçmiş olacak. Bu doğrultuda tanımlamalar yapılabilir. Uzun görüşmeler sonucunda raf fiyatında ilk kez geçişte öncülük etmeyi kabul ettiler. Tavsiye PSF 6,45 TL olarak revize edildi (…)” ifadeleri yer almaktadır. (456) ŞÖLEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞÖLEN Marka Müdürü (.....) tarafından 15.03.2021 tarihinde ŞÖLEN çalışanlarına gönderilen, bilgi kısmında ŞÖLEN Türkiye Pazarlama Direktörü (.....) ve ŞÖLEN Ticari Pazarlama Müdürü (.....)’nin bulunduğu, “Luppo Fiyat Geçişi Discount // BİM, FİLE, A101, HAKMAR” konulu e-postada (Belge-723/ŞLN/6) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Selamlar, Bildiğiniz gibi 1 mart itibari ile tüm kanallarda Luppo’da fiyat geçişlerimizi gerçekleştirdik. Discount tarafından henüz fiyat geçişi için dönüşler gelmedi. Müşterilerinizden geçiş zamanlamaları paylaşılmış mıdır sizinle? Bilgi bekleriz, (…)”
22-55/863-357 152/377 (457) Söz konusu e-postaya cevaben ŞÖLEN Satış Müdürü (.....) tarafından 15.03.2021 tarihinde ŞÖLEN çalışanlarına gönderilen, bilgi kısmında ŞÖLEN Türkiye Pazarlama Direktörü (.....) ve ŞÖLEN Ticari Pazarlama Müdürü (.....)’nin bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba (.....), Bim 17 Ocak olarak tarih vermişti. Arkasından A101’de de geçiş sağlanacak. Tam tarihi bildireceğim. İyi çalışmalar, (…)” (458) ŞÖLEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, ŞÖLEN Satış Müdürü (.....) (C.A.) ile ŞÖLEN Organize Kanal Satış Müdürü (.....) (M.A.) arasında 17.03.2021 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/ŞLN/7) aşağıdaki yazışmalar yer almaktadır: M.A. 17.03.2021 (09:10): Bim Luppo fiyatını geçti. C.A. 17.03.2021 (09:10): Ay ben şok : )) Süper hemen konuşuyorum a101 İle C.A. 17.03.2021 (09:16): Biz fiyatı 6.5 vermiştik ama Bim e 6.45 mi vermiştik M.A. 17.03.2021 (09:17): Yok 6.50 verdik 6.45 tl onaylanmış Bim de o kadar da olsun : ) M.A. 17.03.2021 (11:13): A101 görüşmesi ne oldu bu arada yarın (.....) hanım soracaktır C.A. 17.03.2021 (11:24): 3 farklı satınalma ile aynı anda zaman ayarlamaya çalışıyoruz. C.A. 17.03.2021 (11:25): So, tarih henüz net değil ama yapacağız toplantıyı M.A. 17.03.2021 (22:33):
22-55/863-357 153/377 Giremediğimiz A101 katologlarına rakip girmeye devam ediyor. C.A. 17.03.2021 (22:34): Bravo.. Ben de şimdi yazacaktım sana I.3.1.13.2. ŞÖLEN Hakkında Topla Dağıt Karteline Yönelik Değerlendirme (459) 06.04.2020 tarihinde ŞÖLEN Genel Müdürü ile ŞÖLEN İcra Kurulu Başkanı arasında yapılan yazışmadaki (Belge-723/ŞLN/1) “Rafta fiyat geçişi yapmadıkları için benim taleplerim olmuştu. Luppo fiyatını artırmadıkları için fiyatı geçmiş olan Migros tekrar indirim yapmıştı. Bu kısır döngü yüzünden fiyatı bir an önce artırmalarını istedik. Yarın geçecekler.” ifadesinden BİM’in Luppo markalı üründe fiyat artışı yapmaması nedeniyle daha önce ilgili ürünün satış fiyatını yükseltmiş olan MİGROS’un ürün fiyatlarında indirim yaptığı, bunun üzerine ŞÖLEN’in, BİM’den Luppo markalı ürünün fiyatını artırmasını istediği, BİM’in söz konusu ürün fiyatlarını konuşmanın ertesi günü yükselteceğini belirttiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, ŞÖLEN tarafından BİM ve MİGROS arasında dolaylı olarak fiyat koordinasyonunun sağlandığı açıkça görülmektedir. Tablo 74- İlgili Yazışmalara Konu Ürüne İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Şölen Luppo MİGROS 06.04.2020 4,25 4,95 BİM 07.04.2020 4,25 4,95 Kaynak: Cevabi Yazılar (460) 17.07.2020 tarihli ŞOK iç yazışmasından (Belge-723/ŞLN/2), A101’in, MİGROS’un ve BİM’in ŞÖLEN ürünlerine ilişkin geleceğe yönelik fiyat değişim tarihlerinin ŞÖLEN tarafından ŞOK ile paylaşıldığı, ŞOK’un ise bu bilgiyi kendi karar süreçlerinde kullandığı ve bu çerçevede A101 ve MİGROS ile aynı gün fiyat değişikliği yapmak üzere iç onay süreçlerini işlettiği görülmektedir. Bu çerçevede, ŞÖLEN tarafından söz konusu perakendeciler arasında ileriye dönük fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı, bu sayede fiyat artışlarında dolaylı olarak koordinasyonun sağlandığı tespit edilmektedir. Tablo 75- İlgili Yazışmalara Konu Ürüne İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Biscolata Mood 110 Gr ŞOK 20.07.2020 4,75 5,25 BİM 21.07.2020 4,75 5,25 A101 22.07.2020 4,75 5,25 Kaynak: 28.10.2021 tarih ve 21-53/747-360 sayılı Kurul kararı (461) 13.01.2021 tarihli ŞÖLEN iç yazışmasında (Belge-723/ŞLN/3) geçen “A101’de 1 Şubat tarihine kadar fiyat geçişi olması halinde, Şok’tan ilgili tarihteki PSF197 ile çıkacağına dair söz aldık.” ifadesinden A101’de 01.02.2021 tarihine kadar fiyat artışı olması halinde ŞOK’tan ŞÖLEN ürünlerinde fiyat artışı yapılacağının sözünün alındığı, dolayısıyla ŞOK’a A101’in ileriye dönük fiyat artış bilgisinin ŞÖLEN tarafından iletildiği anlaşılmaktadır. (462) 22.01.2021-28.01.2021 tarihleri arasında gerçekleşen ŞÖLEN iç yazışmalarında (Belge-723/ŞLN/4) yer alan “A101 kesinlikle bim den önce geçmem diyor, Aynı gün geçelim, Diyor”, “Bim de Salı geçecek diyeceğiz, artık Bim Çarşamba geçecek, artık 1 197 Piyasa Satış Fiyatı.
22-55/863-357 154/377 gün idare etsinler”, “A101 ok dedi sistemsel geçişleri perşembe ben Perşembe geçeyim bim Cuma geçsin şeklinde son son anlaştık.” ve “Mood fiyatını az önce teyit etti A101 de şok da yarın için raf geçti sabah fiş alacağım.” ifadelerinden ŞÖLEN tarafından A101, BİM ve ŞOK’un Biscolata Mood ürünlerine ilişkin fiyat artışının perakendeciler arasında dolaylı koordinasyon yoluyla organize edildiği ve bu organizasyondan anılan perakendecilerin de haberdar olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu fiyat artışı organizasyonunda perakendecilere ait kasa fişlerinin de kontrol mekanizması olarak aktif bir şekilde kullanıldığı gözlemlenmektedir. Tablo 76- İlgili Yazışmalara Konu Ürüne İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Biscolata Mood A101 28.01.2021 5,25 5,95 ŞOK 28.01.2021 5,25 5,95 BİM 29.01.2021 5,25 5,95 Kaynak: Cevabi Yazılar (463) 25.02.2021 (Belge-723/ŞLN/5), 15.03.2021 (Belge-723/ŞLN/6) ve 17.03.2021 (Belge-723/ŞLN/7) tarihli ŞÖLEN iç yazışmaları birlikte ele alındığında, ŞÖLEN tarafından Luppo ürünlerinde fiyat artışının yapılmasının planlandığı, bu kapsamda perakendeciler arasında sağlanan dolaylı koordinasyon yoluyla fiyat artışının organize edildiği görülmektedir. Belge-723/ŞLN/5’te geçen ve BİM için dile getirilen “Uzun görüşmeler sonucunda raf fiyatında ilk kez geçişte öncülük etmeyi kabul ettiler.” ve 15.03.2021 tarihli yazışmada geçen “Bim 17 Ocak olarak tarih vermişti. Arkasından A101’de de geçiş sağlanacak.” ifadelerini teyit eder şekilde BİM’in 17.03.2021, A101’in ise 18.03.2021 tarihinde ilgili ürünün fiyatını 6,45 TL’ye yükselttikleri tespit edilmiştir. 17.03.2021 tarihli yazışmada paylaşılan BİM’e ait fişten, söz konusu fiyat artışının gerçekleştirildiği ve belgede geçen “Süper hemen konuşuyorum a101” ifadesinden BİM’deki fiyat artışının A101’e iletileceği anlaşılmaktadır. Tablo 77- İlgili Yazışmalara Konu Ürüne İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Şölen Luppo BİM 17.03.2021 5,75 6,45 A101 18.03.2021 5,75 6,45 Kaynak: Cevabi Yazılar (464) Belgeler ve perakendecilerin ilgili tarihlerdeki fiyat artışları bütüncül olarak ele alındığında, ŞÖLEN tarafından A101, BİM, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarında koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve ŞÖLEN tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama stratejilerinde kullandıkları değerlendirilmektedir. I.3.1.13.3. ŞÖLEN Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Belgeler (465) ŞÖLEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, ŞÖLEN Saha Satış Yöneticisi (.....) tarafından ŞÖLEN Bölge Satış Müdürü (.....)’a 23.09.2020 tarihinde gönderilen “RE: ÖZPOLATOĞLU LUPPO FİYATI HAKKINDA” konulu e-postada (Belge-723/ŞLN/8) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey merhaba; Manisa'daki Özpolatoğlu market(tabela ismi Gözde market)19.09.2020-07.10.2020 tarihleri arasında Luppo sandviç kek çeşitlerini 4,5TL'den inserte almış. Konudan haberim olduğu gibi müdahale ettim.
22-55/863-357 155/377 … • Müşteri ürünü ilk aldığı zaman 4,95 satıyordu(Ulusal endex).Ben Ulusal endex 5,75 olunca fiyatını yükseltmesini talep ettim ve o dönemden beri ürün fiyatını 5,95'e çıkarmıştı. • Şu anda müşterinin elinde 200 koli civarında sütlü ve kakaolu Luppo var.Müşteriye 3,5 aydır ürünü 5,95'e sattığını şu anda niye 25krş karla satma gereği duyduğunu uygulamayı iptal etmesi talebimi ilettim. Ayrıca eğer düzeltmeyecekse ürünleri yarın toplatacağım diye tepki verdim. … Ulusal raf ve aktivite fiyatları bizim ciddi anlamda belimizi büküyor ve sorun yaratıyor. Ulusal noktalarda çıkan absürt fiyatlar nedeniyle müşteriler tepkisini farklı bir şekilde gösteriyor. Şu anda hem Gürmar hem de Özpolatoğlu markette Luppo delist oldu. Greta'yı da A 101'deki 3,95 satış fiyatı nedeniyle her iki müşteriye de açtıramıyorum. Luppo satış fiyatları bizim için hassas bir konu olduğu için paylaşma gereği duydum. …” (466) ŞÖLEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞÖLEN Ticari Pazarlama Yöneticisi (.....) tarafından 14.12.2020 tarihinde ŞÖLEN çalışanlarına gönderilen, “YENİ INSERT FİYAT BİLDİRİMLERİ” konulu e-postada (Belge-723/ŞLN/9) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Sevgili Satış Yöneticilerimiz, Publins Insert arayüzüne aşağıdaki ürünler Min-Max PSF fiyatlarına göre tanımlama yapılmıştır. Insert içerisindeki ürünlerimizde bu fiyat aralıklarının dışına çıkıldığında bildirim gelecektir. Bilgi adına sizlerle paylaşmak istedim. İyi çalışmalar. ” (467) ŞÖLEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, ŞÖLEN Satış Müdürü (.....) tarafından 29.09.2020 tarihinde ŞÖLEN Ticari Pazarlama Müdürü (.....), ŞÖLEN Genel Müdürü (.....), ŞÖLEN Kategori Pazarlama Müdürü (.....), ŞÖLEN İhracat Satış Müdürü (.....), ŞÖLEN Satış Direktörü (.....) ve ŞÖLEN Marka Müdürü (.....)’a gönderilen “Aktivite
22-55/863-357 156/377 Onay Formu/Luppo Karamel LTS” konulu e-postada (Belge-723/ŞLN/10) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba, A101’de listeli olmayan çeşidimiz Luppo Karamel Sandviç Kek ile RTS çalışması yapmayı planlamaktayız. Buna göre; Yaklaşık (.....) adet 72’li RTS, tüm mağazalarda konumlandırılacak. PSF198 mevcut ile aynı, 5,75 TL olacak ve aktivite basılı olmayacak. (.....)TL (Net satış cirosu) satış getirisi var. Bizim tarafımızda 4-6 haftalık üretim zamanı belirtildi. Basılı olmadığı için tam sevkiyat tarihi yok, aktivitenin onaylanması halinde üretilen stantlar beklemeden mağazalara sevk edilecek. Sizlerin onayından sonra detayları planlama ile görüşüyor olacağım. *Ekim ayında Ozmo Cornet RTS’leri mağazalarda yerini alacak, bugün siparişleri oluşturuldu. Kasım ayında Luppo Karamel ve Aralık ayında Veni RTS çalışması planlamaktayız. Veni için görüşmelerden sonra ayrıca form ileteceğim. Luppo aktivite formu ektedir. Bilgi ve onayınıza sunarım. İyi çalışmalar, (…)” (468) Yazışmanın devamında ŞÖLEN Kategori Pazarlama Müdürü (.....) tarafından yazışmada yer alan alıcılara 20.12.2020 tarihinde gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) merhaba, Fiyatı oldukça düşük girmiş A101, bu sebeple kurumsal hattımıza GK noktalarından şikayetler gelmeye başlamış. Bu fiyatı normal fiyatımıza çekebilirler mi? …” (469) E-posta silsilesinin devamında ŞÖLEN Satış Müdürü (.....) tarafından yazışmada yer alan alıcılara 20.12.2020 tarihinde gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Haklısın (.....), Müşteri ile anlaşmam bu şekilde değildi, ürün psf ile satılacaktı. Geçen hafta gerildik bu konudan dolayı. Hem fiyat durumu hem de üretilen miktardan 500 rts az alım yaptılar. Bu hafta halletmeye çalışıyorum, güncel durumu paylaşacağım. İyi çalışmalar” (470) ŞÖLEN’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, ŞÖLEN Ticari Pazarlama Uzmanı (.....) tarafından 11.01.2021 tarihinde ŞÖLEN çalışanlarının bulunduğu “Solen_Geleneksel_Kanal” ve “Solen_Yerel_Zincir” isimli e-posta gruplarına gönderilen, bilgi kısmında yine ŞÖLEN çalışanlarının bulunduğu “RE: ALOKASYON: PR.PRM.PR.PRM.1568.00 Şölen Logolu Güncel Fiyat Kartı” konulu e-postada (Belge-723/ŞLN/11) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhabalar, Sipariş adet ve numaraların olduğu ekteki data doğrultusunda herkesin miktarları eline ulaşmıştır diye ümit ediyorum. Kullanımları konusunda ekiplerimizden destek rica ederiz. 198 Perakende Satış Fiyatı.
22-55/863-357 157/377 Daha önce altı çizildiği şekliyle tekrar paylaşmak isteriz;  Tüketicinin elini uzattığı ürünün fiyatını bilmek istemesi; fiyatı gördüğünde satın almaya / almamaya döndürüyor.  Piyasada muadili olmayan ve / veya muadillerine göre özel ve gerçek çikolata bazlı ürünler satmamız sebebi ile bazı gruplarda fiyatlarımızın da yüksek olmasını getirdiği için TAVSİYE EDİLEN (PSF) fiyatlarla rafta olmak önemli.  Piyasadaki güçlü ve belli pazar payına ulaşmış her firma tüm Türkiye genelinde raf fiyatlarında ortak PSF ile hareket etmeye gayret eder. Tüketiciye güven oluşturmak adına bunu da takip eder.  Görsel bakımdan da TANZİM TEŞHİRİ TAMAMLAYAN önemli bir unsur olarak göze çarpıyor (…)” I.3.1.13.4. ŞÖLEN Hakında Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Değerlendirme (471) Dosya kapsamında, ŞÖLEN tarafından alt pazardaki perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlenmesine yönelik olarak elde edilen belgelere ilişkin tespit ve değerlendirmeler aşağıda sunulmuştur: - 23.09.2020 tarihli ŞÖLEN iç yazışmasında (Belge-723/ŞLN/8) geçen “07.10.2020 tarihleri arasında Luppo sandviç kek çeşitlerini 4,5TL'den inserte almış. Konudan haberim olduğu gibi müdahale ettim.”, “Ben Ulusal endex 5,75 olunca fiyatını yükseltmesini talep ettim ve o dönemden beri ürün fiyatını 5,95'e çıkarmıştı.” ve “Müşteriye 3,5 aydır ürünü 5,95'e sattığını şu anda niye 25krş karla satma gereği duyduğunu uygulamayı iptal etmesi talebimi ilettim. Ayrıca eğer düzeltmeyecekse ürünleri yarın toplatacağım diye tepki verdim” ifadelerinden ŞÖLEN tarafından perakendecilerin satış fiyatlarına müdahale edildiği, öngörülen yeniden satış fiyatına uyulmaması durumunda ise ürün tedarikinin kesilmesi yönünde baskıda bulunulduğu, dolayısıyla perakendecilerin yeniden satış fiyatının belirlendiği anlaşılmaktadır. - Belge-723/ŞLN/9’dan, perakendecilerin kampanyalı raf fiyatlarının düzenli olarak takip edilmesi için ŞÖLEN tarafından kullanılan bir bildirim sisteminin bulunduğu, sistemde en düşük ve en yüksek kampanyalı satış fiyatı aralıklarının belirlendiği, perakende fiyatları belirlenen aralıkların dışına çıktığında ŞÖLEN’e sistemden bildirim geldiği, böylelikle ŞÖLEN tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının kontrol edildiği görülmektedir. - Belge-723/ŞLN/10’dan ŞÖLEN tarafından rakip perakendecilerden gelen şikayet üzerine perakendecilerin düşük olan fiyatlarını artırması yönünde müdahalede bulunulduğu, bu sayede yeniden satıcıların satış fiyatlarının kontrol altında tutulduğu anlaşılmaktadır. - Belge-723/ŞLN/11’de geçen “TAVSİYE EDİLEN (PSF) fiyatlarla rafta olmak önemli” ifadesinden ŞÖLEN’in tavsiye satış fiyatlarını perakende satış fiyatı olarak nitelendirdiği ve tavsiye fiyatın uygulanması yönünde strateji uyguladığı görülmektedir. (472) Belgeler bütüncül olarak değerlendirildiğinde, ŞÖLEN tarafından fiyatı öngörülenden düşük olan perakendecilerin satış fiyatlarına müdahale edildiği, istenilen yeniden satış fiyatına uyulmaması durumunda ise ürün tedarikinin kesilmesi yönünde baskıda bulunulduğu, ayrıca piyasadaki kampanyalı satış fiyatlarının takibi için bildirim sisteminin kullanıldığı, bu sistem sayesinde perakendecilerin kampanyalı satış fiyatlarının kontrol
22-55/863-357 158/377 edildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, ŞÖLEN tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği değerlendirilmektedir. I.3.1.14. UNMAŞ Hakkında Elde Edilen Belgeler ve Değerlendirme I.3.1.14.1. UNMAŞ Hakkında Topla Dağıt Karteline İlişkin Belgeler (473) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 23.06.2017 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’e ve ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....)’a gönderilen, bilgide UNMAŞ ve ŞOK çalışanlarının bulunduğu “11 TEMMUZ FİYAT GEÇİŞİ HK-ŞOK” konulu e-postada (Belge-723/UN/1) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhabalar (.....) hn, Artan hammadde maliyetlerinin sonucunda, yapılması gereken fiyat geçişi oranlarımız ekteki tablodadır. Fiyat geçişinin tüm piyasada 12 Temmuz itibari ile tamamlanmasını hedeflemekteyiz. 12 Temmuz itibari ile tavsiye edilen perakende raf satış fiyatları, ambalajların ambalajların üzerinde basılmaya başlanması planlanmaktadır. Geçiş öncesinde rkp199 raf fiyatlarının fişleri paylaşılacaktır. 12 Temmuz 2017 Çarşamba itibariyle Alış ve Tavsiye Raf Satış fiyatları geçişinin sistemlerinize tanımlanmasını adına. Bilgi ve teyidinize sunarım Saygılarımla Şimdiden hayırlı bayramlar dilerim.” 199 Rakip. Yeni Ürün Kodu Barkod Artqiel PRODUCT Gramaj YENİ Per Satış Fiyatı - KDV Dahil KDV % Per Satış Fiyatı-KDV Hariç YENİ Uno Satış Fiyatı KDV Hariç Marj Marj FİYAT GEÇİŞ TARİHİ 35000313 EKMEK 71220 Fırından Tam Buğday 450 gr 6,25 1,00% 6,19 (…..) (…..) (…..) 12.07.2017 35100012 EKMEK 5056202 Tost 500 gr 500 gr. 4,50 1,00% 4,46 (…..) (…..) (…..) 12.07.2017 35100017 EKMEK 5056211 Uno Kepekli Light Tost Ekmek 470 gr. 5,50 1,00% 5,45 (…..) (…..) (…..) 12.07.2017 35100018 EKMEK 5056151 Premium Çok Tahıllı 460 gr. 6,25 8,00% 5,79 (…..) (…..) (…..) 12.07.2017 35100016 EKMEK 5056208 Premium Çavdarlı Ekmek 480 gr. 6,25 8,00% 5,79 (…..) (…..) (…..) 12.07.2017 31001045 EKMEK 63677 Premium Sandvince Tam Buğdaylı 360 gr. 6,50 1,00% 6,44 (…..) (…..) (…..) 12.07.2017 35000840 EKMEK 5056216 Premium Sandviç 5'li 360 gr. 6,25 1,00% 6,19 (…..) (…..) (…..) 12.07.2017 35100072 EKMEK 5056204 Premium Susamlı Büyük Hamburger 6'lı 510 gr. 6,25 1,00% 6,19 (…..) (…..) (…..) 12.07.2017 35000557 EKMEK 67861 Uno Denge Tam Buğdaylı & Çiya Tohumlu 440gr 440 gr. 6,50 8,00% 6,02 (…..) (…..) (…..) 12.07.2017 35000522 EKMEK 69834 Uno Otantik Tava Ekmeği 550 gr 550 gr 6,50 1,00% 6,44 (…..) (…..) (…..) 12.07.2017 35000212 DAYANIKLI 33041 Grissuno Kepekli 150 gr 150 gr 5,75 8,00% 5,32 (…..) (…..) (…..) 12.07.2017 35000069 DAYANIKLI 40393 Uno Geleneksel Lavaş 25 cm 520 gr. 6,50 8,00% 6,02 (…..) (…..) (…..) 12.07.2017
22-55/863-357 159/377 (474) Söz konusu e-postaya cevaben ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....) tarafından 23.06.2017 tarihinde UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’a gönderilen e-postada; “(.....) Bey fiyat geçişini konuşuruz , sizden rakip fişlerini talep edeceğiz yada aynı gün onların da geçiş yapacağının teminatını talep edeceğiz ama ürün üzerinde fiyat baskısı istemiyoruz İyi Çalışmalar” ifadeleri yer almaktadır. (475) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....) tarafından 05.07.2017 tarihinde UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’a gönderilen, bilgide ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’in bulunduğu “12.07.2017 UNO FİYAT GEÇİŞİ.xlsx” konulu e-postada (Belge-723/UN/2) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey, 11.07.2017 de rakiplerin yeni raf fiyatına geçtiğine dair raf görsellerini göndermenizi rica ediyorum. Aksi taktirde fiyat geçişini yapamıyorum bildiğiniz üzere İyi Çalışmalar” (476) Söz konusu e-postaya cevaben UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 05.07.2017 tarihinde ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....)’a gönderilen, bilgide ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’in olduğu e-postada; “(.....) bey, yeni raf fiyatına geçtiğine dair görseller paylaşılacaktır, bilgilerinize sunarım.” ifadeleri yer almaktadır. (477) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....) tarafından 23.06.2017 tarihinde MİGROS çalışanı (.....)’e gönderilen, bilgide MİGROS ve UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu “FW: FİYAT GEÇİŞİ HK. - 11 TEMMUZ 2017” konulu e-postada (Belge-723/UN/3) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…) Fiyat geçişinin tüm piyasada 11 Temmuz itibari ile tamamlanmasını hedeflemekteyiz. Her zaman uyguladığımız gibi, piyasa geçişinin sorunsuz ve eş zamanlı tamamlanabilmesi için 11 Temmuz tarihi itibari ile ‘’yeni öneri raf satış fiyatına’’ geçilmesini, piyasa fiyat geçişinin tamamlandığının tespiti ile yeni alış fiyatlarına geçiş ile süreci tamamlamayı öneriyorum. (…) (478) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) tarafından 07.07.2017 tarihinde MİGROS çalışanı (.....)’e gönderilen, bilgide MİGROS ve UNMAŞ çalışanlarının yer aldığı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) hanım merhaba, 11 temmuz tarihi için sisteminizde yeni raf satış fiyatlarına geçileceğini teyit etmenizi rica ediyorum. aynı gün piyasadaki fiyat geçişini size göstermek için kasa fişi gönderimi yapılacaktır. iyi çalışmalar,”
22-55/863-357 160/377 (479) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) tarafından 10.07.2017 tarihinde UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....)’a gönderilen e-postada; “bugün saat 12:00’a kadar mutlaka ulaşıp sözlü teyit alalım. sadece raf satış fiyatlarını geçmelerini bekliyoruz. yarın piyasadan fiş gönderip yeni liste fiyatlarına geçmelerini ayrıca isteyeceğiz. sözlü teyit alman önemli” ifadeleri yer almaktadır. (480) UNMAŞ’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 23.06.2017 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’e ve ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....)’a gönderilen, bilgide ŞOK ve UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu “11 TEMMUZ FİYAT GEÇİŞİ HK - ŞOK” konulu e-postada (Belge-723/UN/4) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…) Fiyat geçişinin tüm piyasada 12 Temmuz itibari ile tamamlanmasını hedeflemekteyiz. 12 Temmuz itibari ile tavsiye edilen perakende raf satış fiyatları, ambalajların üzerinde basılmaya başlanması planlanmaktadır. Geçiş öncesinde rkp raf fiyatlarının fişleri paylaşılacaktır. 12 Temmuz 2017 Çarşamba itibariyle Alış ve Tavsiye Raf Satış fiyatları geçişinin sistemlerinize tanımlanmasını adına. Bilgi ve teyidinize sunarım Saygılarımla” (481) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 06.07.2017 tarihinde ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....)’a gönderilen, bilgide ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’in bulunduğu e-postada; “Merhabalar (.....) bey, 12 Temmuz 2017 Çarşamba itibariyle Alış ve Tavsiye Raf Satış fiyatları geçişinin sistemlerinize tanımlanmasını adına, Hatırlatma amaçlı paylaşılmaktadır. İyi çalışmlar dilerim. yeni raf fiyatına geçtiğine dair görseller paylaşılacaktır, bilgilerinize sunarım.” ifadeleri yer almaktadır. (482) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 11.07.2017 tarihinde ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....)’a gönderilen, bilgide ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....) ve UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada; “Merhabalar (.....) bey, Fiyat geçişlerinin yapıldığına dair fiş görselleri ektedir, Kontrolleriniz ile fiyat geçiş işlemlerinin tamamlanması adına desteklerinize sunarım. Teyidinizi bekliyoruz. Tşk.” ifadeleri yer almaktadır.
22-55/863-357 161/377 (483) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) tarafından 11.07.2017 tarihinde UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’a gönderilen e-postada; “(.....)200 ile konuşup teyit aldın mı? yarın geçmeleri lazım” ifadeleri yer almaktadır. (484) Bir üstteki e-postaya cevaben UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 11.07.2017 tarihinde UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen e-postada; “(.....) bey, Şok tanımlamayı yapıyor, birazdan onur gönderecek kontrol edeceğim. Saygılarıla.” ifadeleri yer almaktadır. (485) UNMAŞ’da yapılan yerinde incelemede elde edilen; UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 11.07.2017 tarihinde ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....)’a gönderilen, bilgide ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....) ve UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....), UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)‘nın bulunduğu “RE: 11 TEMMUZ FİYAT GEÇİŞİ HK - ŞOK” konulu e-postada (Belge-723/UN/5) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhabalar (.....) bey, Fiyat geçişlerinin yapıldığına dair fiş görselleri ektedir, Kontrolleriniz ile fiyat geçiş işlemlerinin tamamlanması adına desteklerinize sunarım. Teyidinizi bekliyoruz. Tşk. [MİGROS ve CARREFOUR’da UNMAŞ ürünlerinin fiyatlarını gösteren fiş resimleri paylaşılmıştır.] ” ifadeleri yer almaktadır. (486) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 26.12.2017 tarihinde CARREFOURSA çalışanı (.....) ve CARREFOURSA çalışanı (.....)’e gönderilen, bilgide UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) ve CARREFOURSA çalışanı (.....)’ın bulunduğu “16 OCAK 2018 FİYAT GEÇİŞİ HK” konulu e-postada (Belge-723/UN/6) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey merhaba, Artan hammadde maliyetlerinin sonucunda, yapılması gereken fiyat geçişi oranlarımız ekteki tablodadır. Fiyat geçişinin tüm piyasada 16 Ocak 2018 Salı itibari ile tamamlanmasını hedeflemekteyiz. 16 Ocak 2018’de tavsiye edilen perakende raf satış fiyatları, ambalajların üzerinde basılmaya başlanması planlanmaktadır. 16 Ocak 2018 Salı itibariyle Alış ve Tavsiye Raf Satış fiyatları geçişinin sistemlerinize tanımlanmasını adına, Bilgi ve teyidinize sunarız. Saygılarımla. “ 200 ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 162/377 (487) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 27.12.2017 tarihinde CARREFOURSA çalışanı (.....) ve CARREFOURSA çalışanı (.....)’e gönderilen, bilgide UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) ve CARREFOURSA çalışanı (.....)’ın bulunduğu e-postada: (.....) bey, Aşağıda bilgisini paylaştığım tekli tatlı atıştırmalık ürünlerimizde fiyat geçişi olmayacaktır. Revize fiyat geçiş tablomuz ektedir. Fiyat geçişi için teyidinizi beklemekteyiz. Iyi çalışmalar. Çikolata Kremalı Kruvasan Tekli Elmalı Tart Tekli Vişneli Tart Tekli ifadeleri yer almaktadır. (488) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) tarafından 09.01.2018 tarihinde CARREFOURSA çalışanı (.....)’a gönderilen e-postada; “selam, bugün toplantı konularımızdandı. bahsetmeyi atlamışım. geçen görüşmemizde de gündeme getirdiğim gibi, 16 ocak’ta fiyat geçişlerinin tüm piyasada eş zamanlı aynı gün gerçekleştireceğiz. sizden bu tarihte yeni perakende satış fiyatlarına geçileceğini teyit etmek istiyorum. 16 ocak Salı günü öğlene kadar sizlere piyasa kasa fişlerini gönderip, ertesi gün yeni alış fiyatlarına geçilmesini talep edeceğim. sorunsuz bir geçiş için desteğinizi rica ediyorum. ekibe onayınızı bildirirseniz, detayları biz takip ederiz. teşekkürler, [UNMAŞ ürünlerinin eski ve yeni perakende satış fiyatlarını gösteren excel tablosu paylaşılmıştır.]” ifadeleri yer almaktadır. (489) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 26.12.2017 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’e ve ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....)’a gönderilen, bilgide UNMAŞ Ticaret Direktörü (…..), UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....), UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) ve ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’un bulunduğu “17 OCAK 2018 FİYAT GEÇİŞİ HK - ŞOK” konulu e-postada (Belge-723/UN/7) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhabalar (.....) hn & (.....) bey, Artan hammadde maliyetlerinin sonucunda, yapılması gereken fiyat geçişi oranlarımız ekteki tablodadır. Fiyat geçişinin tüm piyasada 16 Ocak 2018 Salı itibari ile tamamlanmasını hedeflemekteyiz. 16 Ocak 2018’de tavsiye edilen perakende raf satış fiyatları, ambalajların üzerinde basılmaya başlanması planlanmaktadır. 16 Ocak 2017 Salı günü geçiş öncesinde, ra/kip raf fiyatları kasa fişleri paylaşılacak olup geçiş için fişlerin paylaşılmasıyla sizleride; 17 Ocak 2018 Çarşamba itibariyle Alış ve Tavsiye Raf Satış fiyatları geçişinin sistemlerinize tanımlanmasını adına,
22-55/863-357 163/377 Bilgi ve teyidinize sunarız. Saygılarımla. [UNMAŞ ünlerine ait satış fiyatlarının ve fiyat geçiş tarihlerinin bulunduğu excel tablosu paylaşılmıştır.]” (490) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 11.01.2018 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’e ve ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....)’a gönderilen e-postada; “Merhabalar (.....) hn, 17 Ocak 2018 Çarşamba itibariyle fiyat geçişlerinin tanımlama çalışması için, hatırlatma olarak paylaşılmaktadır, Fişleri Salı günü göndermiş olacağız. Saygılarla.” ifadeleri yer almakta olup söz konusu e-postaya cevaben ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....) tarafından UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’a ve ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’e gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir: “(.....) Bey, Rakipler ne zaman fiyat geçişi yapacak Fiş görsellerinin tarafıma iletilmesi gerek İyi çalışmalar” (491) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 11.01.2018 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’e ve ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....)’a gönderilen e-postada; “(.....) bey, Salı günü fişleri paylaşıyor olacağız. İyi çalışmalar” ifadeleri yer almaktadır. (492) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....) tarafından 26.12.2017 tarihinde MİGROS çalışanı (.....)’e gönderilen, bilgide MİGROS ve UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu “FİYAT GEÇİŞİ HK. - 16 OCAK 2018” konulu e-postada (Belge-723/UN/8) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) hanım, Son dönemde yaşanan hammadde maliyetlerinin artışı ve 2018 yılı için bütçelediğimiz ilk fiyat geçişi oranlarımız ekteki tablodadır. Fiyat geçişinin tüm piyasada 16 Ocak itibari ile tamamlanmasını hedeflemekteyiz. Her zaman uyguladığımız gibi, piyasa geçişinin sorunsuz ve eş zamanlı tamamlanabilmesi için 16 Ocak tarihi itibari ile ‘’yeni öneri raf satış fiyatına’’ geçilmesini, piyasa fiyat geçişinin tamamlandığının tespiti(aynı gün piyasadaki fiyat geçişini size göstermek için kasa fişi gönderimi yapılacaktır.) ile yeni alış fiyatlarına geçiş ile süreci tamamlamayı öneriyorum. Fiyat geçiş formunu kaşeli ve imzalı olarak teslim edeceğim. Bilgilerinize sunar, teyidinizi rica ederiz. İyi çalışmalar.” (493) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....)tarafından 10.01.2018 tarihinde MİGROS çalışanı (.....)’a gönderilen e-postada; “(.....) bey merhaba,
22-55/863-357 164/377 Yılın ilk fiyat geçişini tüm piyasada eş zamanlı ve sorunsuz tamamlayabilmemiz için, her seferinde uyguladığımız yöntemi uygulamak için teyidinizi rica ediyorum. süreci tekrar özetle hatırlatmak istiyorum. tüm müşterilerimiz 16 Ocak Salı günü fiyat geçişlerini tamamlayacaklar, sizin ise, geçişi tamamlayan diğer noktalarla sorun yaşamamamız için, aynı tarihte öncelikli olarak yeni raf satış fiyatına geçmenizi, aynı gün piyasadaki noktalardan geçişin tamamlandığını gösteren fişleri paylaşmamızın ardından kısa süre içerisinde alış fiyatlarınıza geçişinizi tamamlamanız işleyişidir. (.....)201 hanım ile de fiyat geçiş işleyişimizi paylaşmıştık, kendisine onay verebilirseniz sevinirim. İyi çalışmalar,” ifadeleri yer almakta olup söz konusu e-postaya cevaben MİGROS çalışanı (.....) tarafından 15.01.2018 tarihinde UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir: “Slm. Satış fiyatını size güvenerek, yarına (.....) tanımlayacak ama alış fiyatı için bize marj kazandırmanız için haftaya geçelim.” (…) “Satışı yarına yapıyoruz. Alış tarihini konuşuruz.” (494) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....) tarafından 01.09.2018 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’e gönderilen, bilgide UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu “DONUK FİYAT GEÇİŞİ.” konulu e-postada (Belge-723/UN/9) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhabalar, Son dönemde yaşanan hammadde maliyetlerinin artışlarına istinaden donuk çalıştığımız ürünlerimiz için yapılması gereken fiyat geçişi oranlarımız aşağıdaki tablodadır. Fiyat geçişinin 05 Eylül 2018 Çarşamba günü itibari ile tamamlanmasını hedeflemekteyiz. 05 Eylül 2018 Çarşamba itibariyle Alış ve Tavsiye Raf Satış fiyatları geçişinin sistemlerinize tanımlanmasını ve teyidinizi rica ederim. [UNMAŞ ürünlerine ait perakende satış fiyatların bulunduğu excel tablosu paylaşılmıştır.]” (495) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 04.09.2018 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’e ve ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....)’a gönderilen e-postada; “Merhabalar, Donuk Fiyat geçiş tanımlama işlemleri için, hatırlatma olarak paylaşıyoruz. Bilgi, destek ve teyidinize sunarız,” ifadeleri yer almakta olup söz konusu e-postaya cevaben ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....) tarafından UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’a gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir: “(.....) Bey, Telefonda belirttiğim üzere rakip raf fiyatlarını iletmenizi rica ediyorum 201 MİGROS çalışanı (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 165/377 İyi çalışmalar” (496) Aynı e-posta silsilesinin devamında ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....) tarafından 04.09.2018 tarihinde UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen, bilgide UNMAŞ ve ŞOK çalışanlarının yer aldığı e-postada; (…) “(.....) Bey daha önce fiş ile yapıyorduk, fiş gönderebilir misiniz ? Teşekkürler” ifadeleri yer almakta olup söz konusu e-postaya cevaben 05.09.2018 tarihinde UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) tarafından ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’e gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir: (.....) hanım, Fiş görselleri ektedir. İyi çalışmalar,” (497) Aynı e-posta silsilesinin devamında ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....) tarafından 06.09.2018 tarihinde UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen, bilgide UNMAŞ ve ŞOK çalışanlarının e-postada aşağıdaki tablo ve ifadeler yer almaktadır: (.....) Bey Bim fiyatları gerekli, siz Migrosu göndermişsiniz (.....) Bey döneminde Bim fiyatları bize geliyordu Bu ürünlerin rakip raf fiyatının fişini gönderir misiniz ? Teşekkürler Bim Durum Grup Şok Gramaj BİM Gramaj Mevcut Artikel Mevcut Ürün 1 Classical Bim Endeks Büyük ekmek 455 400 5050034 TAM BUĞDAY EKMEĞİ 455 GR 2 Classical Bim Endeks Büyük ekmek 453 400 48507 EKŞİ ÇAVDAR EKMEK 453 GR 3 Classical Bim Endeks Simit 100 110 5050040 SOKAK SIMITI 100 GR 4 Classical Bim Endeks Börek 100 80 68831 UNO PEYNİRLİ RULO BÖREK 100 GR 5 Classical Bim Endeks Börek 100 80 68832 UNO PATATESLİ RULO BÖREK 100 GR 6 Classical Bim Endeks Poçağa Sade 70 90 5050037 SADE POĞAÇA 70 GR 7 Classical Bim Endeks Poçağa Kaşarlı 72 90 5050036 KAŞARLI POĞAÇA 72 GR 8 Classical Bim Endeks Sandviç 255 110 5050030 CİABATTA EKMEK 255 GR “ (498) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) tarafından 17.09.2018 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’e gönderilen, bilgi kısmında UNMAŞ ve ŞOK çalışanlarının bulunduğu e-postada; (.....) hanım, Bu hafta fiyat geçiş için Çarşamba gününü kaçırmayalım lütfen. Sizden haber bekliyorum, Teşekkürler,” ifadeleri yer almakta olup söz konusu e-postaya cevaben ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....) tarafından UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen, bilgi kısmında UNMAŞ ve ŞOK çalışanlarının bulunduğu e-posta aşağıdaki gibidir:
22-55/863-357 166/377 “(.....) Bey rakipteki fiyatları talep etmiştik bu fişler gelmeden geçmiyoruz” (499) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) tarafından 18.09.2018 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’e gönderilen, bilgi kısmında UNMAŞ ve ŞOK çalışanlarının bulunduğu e-postada; “(.....) hanım, Güncel fiş görüntüsü ektedir.” (…) [BİM’de bulunan UNMAŞ ürünlerine ait fiş ve raf fiyatı fotoğrafları paylaşılmıştır.] (500) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 26.10.2018 tarihinde FİLE Satın Alma Grup Müdürü Asistanı (.....)’e gönderilen, bilgide FİLE Satın Alma Grup Müdürü (.....), UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) ve UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....)’ın bulunduğu “13 KASIM 2018 FİYAT GEÇİŞİ HK” konulu e-postada (Belge-723/UN/10) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey merhaba, Artan hammadde maliyetlerinin sonucunda, yapılması gereken fiyat geçişi oranlarımız ekteki tablodadır. Fiyat geçişinin tüm piyasada 13 Kasım 2018 Salı itibari ile tamamlanmasını hedeflemekteyiz. 13 Kasım 2018’de tavsiye edilen perakende raf satış fiyatları, ambalajların üzerinde basılmaya başlanması planlanmaktadır.
22-55/863-357 167/377 13 Kasım 2018 Salı itibariyle Alış ve Tavsiye Raf Satış fiyatları geçişinin sistemlerinize tanımlanmasını adına, Bilgi ve teyidinize sunarız. Saygılarımla.” (501) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 12.11.2018 tarihinde FİLE Satın Alma Grup Müdürü Asistanı (.....)’e gönderilen, bilgide FİLE Satın Alma Grup Müdürü (.....) ile UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada; “(.....) bey, Fiyat geçişinin yarın itibari ile tanımlandı teyidini rica ederim. İyi çalışmalar. “ ifadeleri yer almakta olup söz konusu e-postaya cevaben FİLE Satın Alma Grup Müdürü Asistanı (.....) tarafından UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’ya gönderilen, bilgi kısmında UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-posta aşağıdaki gibidir: “Merhaba (.....) Bey, Satış fiyatlarını talebiniz doğrultusunda sizi zor durumda bırakmamak adına 13.11.2018 itibariyle rafa yansıtacağız. Satın alma fiyatları ulusal fiyat araştırmaları sonunda, geçiş tarihi ile ilgili tarafınıza bilgi verilecektir. İyi çalışmalar,” (502) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....) tarafından 12.11.2018 tarihinde FİLE Satın Alma Grup Müdürü Asistanı (.....)’e gönderilen, bilgide FİLE Satın Alma Grup Müdürü (.....) ile UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada; “(.....) bey merhaba, Öncelikle, eş zamanlı Raf fiyatı artışı için teşekkür ederiz. Sizinle 13.11 Salı günü fişleri paylaşacağız, piyasa geçişini göstermemizin ertesi günü yeni liste fiyatlarına geçişinizi isteyeceğiz. İyi çalışmalar,” [Söz konusu mesajın ertesi günü MİGROS ve CARREFOURSA’da satılan UNMAŞ ürünlerinin fiyatını gösteren fişlerin fotoğrafları paylaşılmıştır.]
22-55/863-357 168/377 ifadeleri yer almaktadır. (503) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....) tarafından 26.10.2018 tarihinde MİGROS çalışanı (.....)’a gönderilen, bilgide MİGROS ve UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu “Fiyat geçişi hk. 13 Kasım 2018” konulu e-postada (Belge-723/UN/11) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (.....) hanım, Son dönemde yaşanan hammadde maliyetlerinin artışı sonucunda yapmamız gereken fiyat geçişi oranlarımız ekteki tablodadır. Fiyat geçişinin tüm piyasada 13 Kasım Salı itibari ile tamamlanmasını hedeflemekteyiz. Her zaman uyguladığımız gibi, piyasa geçişinin sorunsuz ve eş zamanlı tamamlanabilmesi için 13 Kasım Salı tarihi itibari ile ‘’yeni öneri raf satış
22-55/863-357 169/377 fiyatına’’ geçilmesini, piyasa fiyat geçişinin tamamlandığının tespiti(aynı gün piyasadaki fiyat geçişini size göstermek için kasa fişi gönderimi yapılacaktır.) ile yeni alış fiyatlarına geçiş ile süreci tamamlamayı öneriyorum. Fiyat geçiş formunu kaşeli ve imzalı olarak teslim edeceğim. Bilgilerinize sunar, teyidinizi rica ederiz. İyi çalışmalar.” (504) Söz konusu e-postanın ekinde aşağıdaki tablo yer almaktadır: MİGROS ÜRÜN KODU ÜRÜN ADI RAF SATIŞ FİYATI 5055850 UNO KITIRUNO ÇOK TAHILLI MULTIPACK 180 G 7,50 TL 5055852 UNO KITIRUNO ÇOK TAHILLI 30 G 1,50 TL 5055854 KITIRUNO TAM BUĞDAY&ÇİYA TOHUMLU 30G 1,50 TL 5055855 KITIRUNO DENGE TAM BUĞDAYLI & ÇIYA TOHUMLU 180GR 7,50 TL 5056320 UNO ÇITIR ÇUBUK ÇOK TAHILLI 200 GR 8,50 TL 5056329 UNO GRİSSUNO YULAFLI KARABUĞDAYLI 150 GR 8,50 TL 5056331 UNO GRİSSUNO KEPEKLİ 6 LI 180 GR. 7,95 TL (505) Söz konusu e-postaya cevaben MİGROS çalışanı (.....) tarafından 09.11.2018 tarihinde UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....)’a gönderilen, bilgide MİGROS ve UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada; “(.....) Bey, Form güncellenmiştir. Ekteki forma işleyip iletmenizi rica ederim, teşekkürler.” ifadeleri yer almaktadır. (506) Aynı kişi tarafından 13.11.2018 tarihinde gönderilen e-postada; “(.....) Bey, Fiyat geçişi yapılmıştır, bilginize.” ifadeleri yer almaktadır. (507) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; FİLE İhtiyaç Grup Müdürü (.....) tarafından 15.11.2018 tarihinde FİLE Satın Alma Grup Müdürü (.....)’a gönderilen “UNO KARA BUGDAY” konulu e-postada (Belge-723/UN/12) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba (.....) bey, Uno fiyatlarını geçtik ancak migrosta aşağıdaki ürün fiyatı hala 7,50 görünüyor. Biz 7,95 yaptık. Aşağıdaki fotoğraf dün çekildi, bilgilerinize İyi çalışmalar.” [UNO PREMIUM ÇAVDAR & KARABUĞDAYLI EKMEK 480G 7,50 TL raf fiyatı görseli paylaşılmıştır.]
22-55/863-357 170/377 (508) Aynı e-posta silsilesinin devamında FİLE Satın Alma Grup Müdürü Asistanı (.....) tarafından 15.11.2018 tarihinde UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’ya gönderilen, bilgide FİLE Satın Alma Grup Müdürü (.....) ve UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....)’in bulunduğu “FW: UNO KARA BUGDAY” konulu e-postada; “Merhaba (.....) Bey, Konu ile ilgili bilginizi rica ederiz. İyi çalışmalar,” ifadeleri yer almakta olup söz konusu e-postaya cevaben UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından FİLE Satın Alma Grup Müdürü Asistanı (.....)’e gönderilen, bilgide FİLE Satın Alma Grup Müdürü (.....) ile UNMAŞ çalışanının bulunduğu e-posta aşağıdaki gibidir: (.....) bey, Telefonda görüştüğümüz üzere, fiyat geçişinden önce planlanan aktiviteden dolayı bu üründe aktivite bitiminde sizinle kasa fişini paylaşacağım. Fiyat geçişi tüm piyasada yapılmış olup ekte kasa fişlerini sizinle paylaşıyorum. İyi çalışmalar dileirm.
22-55/863-357 171/377 “ (509) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....) tarafından 29.08.2019 tarihinde UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’a gönderilen, bilgide ŞOK ve UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu “FW: UNO FİYAT GEÇİŞİ” konulu e-postada (Belge-723/UN/13) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (.....) Bey merhaba, Uno Kruvasan geçişi için piyasa raf fiyatlarının artışını bekliyoruz Bilgilerinize” (510) Söz konusu e-postaya cevaben UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 29.08.2019 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’e gönderilen, bilgide ŞOK ve UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada; “(.....) hn (.....)202 bey ile görüşmeme istinaden, carrefour geçiş fişini ekte paylaştım Diğer müşterilerde aynı anda geçiş sağlayacaktır, tüm piyasanın aynı anda geçişi için sizinde tanımlamayı yarında geçerli yapmanız adına, Desteğinizi bekliyoruz.” ifadeleri yer almakta olup söz konusu e-postaya cevaben ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)tarafından UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’a gönderilen, bilgide ŞOK ve UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada; “Beklediğimiz yerde geçiş yapmalı aksi durumda pahalı kalırız” ifadesi bulunmaktadır. Söz konusu e-postaya cevaben UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 29.08.2019 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’e gönderilen, bilgide ŞOK ve UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada; “(.....) hn, Pahalı kalmayacaksınız, beklediğiniz yerde yarında geçerli tanımlama yapacak ve sizle aynı fiyat 9,95tl raf satış fiyatı olacaktır. İşlemler eş zamanlı olacağından sorun olmayacaktır Bilgilerinize sunarım.” ifadeleri yer almakta olup söz konusu e-postaya cevaben ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....) tarafından UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’a gönderilen, bilgide ŞOK ve UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada; (.....) Bey, 202 ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 172/377 Rakibin raf fiyat geçişini teyit eden görsel olmadıkça ilgili ürünün satış ve alışını değiştiremeyiz Pazartesi günü görsel iletildikten sonra konu yönetime sunulup gereği yapılacaktır Iyi çalışmalar” ifadeleri yer almaktadır. (511) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 30.08.2019 tarihinde ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....)’a gönderilen e-postada; “(.....) bey, Carrefour ve Migros fiyat geçişleri için fiş görselleri ektedir, Geçiş işlemlerinin yarında geçerli yapılması adına değerli desteklerinizi bekliyoruz, Bilgi ve teyidinize sunarız.” (…) ifadeleri yer almaktadır. (512) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) tarafından 03.02.2020 tarihinde UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu düşünülen Zim isimli e-posta grubuna gönderilen “fiyat geçiş” konulu e-postada (Belge-723/UN/14) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Tüm müşterilerden en geç 5 şubat için teyitleşildi mi? Risk gördüğünüz varsa bilgi verin bana” (…) Müşteri bazlı Teyit? (513) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 04.02.2020 tarihinde UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen e-postada; “(.....) bey, Şok acc. (.....)203 ile görüşüldü, Migros fişini görmeden raf satış fiyatını geçemiyorlarmış, (.....)204 onay vermiyormuş, Bilgilerinize sunarım” ifadeleri yer almaktadır. (514) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 17.01.2020 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....) ve ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....)’a gönderilen, bilgide ŞOK ve UNMAŞ çalışanlarının olduğu “FİYAT GEÇİŞİ HK - ŞOK” konulu e-postada (Belge-723/UN/15) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhabalar (.....) hn & (.....) bey, Artan maliyetler’den kaynaklanan, bu yıl ilki gerçekleşen yıllık bütçe planlı fiyat geçişimizi tüm piyasada eş zamanlı olarak tüm müşterilerimizde, 04 Şubat 2020 Salı itibari ile tamamlanmasını hedeflemekteyiz. 04 Şubat 2020 Salı günü geçiş öncesinde, rakip raf fiyatları kasa fişleri paylaşılmasıyla sizlerinde; 05 Şubat Çarşamba itibariyle Yeni Liste Fiyatlarının ve Tavsiye Raf Satış fiyatlarının geçişinin sistemlerinize tanımlanması adına,” 203 ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 204 ŞOK CEO’su (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 173/377 (515) Söz konusu e-postaya cevaben ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....) tarafından UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’a gönderilen, bilgide ŞOK ve UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada; “(.....) Bey merhaba, En geç 4 Şubat saat 10:00 da bize rakip raf fiyatlarını iletmeniz gerekiyor Sonrasında yönetime sunup onay alınırsa geçiş yaparız” ifadeleri yer almaktadır. (516) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 23.01.2020 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....) ve ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....)’a gönderilen bilgide ŞOK ve UNMAŞ çalışanlarının olduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) hn merhabalar, Fiyat geçiş tarıhini, tüm müşterilerimizde eş zamanlı olarak, 5 Şubat 2020 Çarşamba olarak güncelliyoruz, 5 Şubat sabahı kasa fişlerini ileteceğiz, akabinde 6 Şubat’tan geçerli olacak şekilde tanımlamalarını yapılacağının teyidini rica eder,” (517) Söz konusu e-postaya cevaben ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....) tarafından 23.01.2020 tarihinde UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’a gönderilen, bilgide ŞOK ve UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada; “Geçildikten sonra konuşalım, selamlar” ifadeleri yer almaktadır. (518) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 05.02.2020 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’e ve ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....)’a gönderilen bilgide ŞOK ve UNMAŞ çalışanlarının olduğu e-posta aşağıdaki gibidir: “(.....) hn, Piyasa Fiyat geçişleri tamamlanmış olup, Fiş görselleri ektedir. Fiyat geçiş işlemlerinin tamamlanması adına gün içindeki teyidinizi bekliyoruz. Syg.” (519) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 05.02.2020 tarihinde UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey, (.....) hn ile görüştük, fiyat kontrolü yaparak dönüş sağlayacak, Ön bilgi olarak paylaşıyorum.” (520) Söz konusu e-postaya cevaben UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) tarafından 05.02.2020 tarihinde UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’a gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Saat başı ara, Fişler gitti, geciktirmesin, Sen de tanımlamaları yaptırmak üzere hazır ol” I.3.1.14.2. UNMAŞ Hakkında Topla Dağıt Karteline Yönelik Değerlendirme (521) Belge-723/UN/1, Belge-723/UN/2, Belge-723/UN/3, Belge-723/UN/4 ve Belge-723/UN/5 birlikte değerlendirildiğinde, 11.07.2017 tarihinde MİGROS ve CARREFOURSA’nın birden fazla UNMAŞ ürününde fiyat artışı yaptığı, aynı gün söz
22-55/863-357 174/377 konusu fiyat artışlarına ilişkin kasa fişlerinin UNMAŞ tarafından ŞOK’a iletildiği görülmektedir. Akabinde ŞOK’un da 12.07.2017 tarihinde aynı ürünleri rakipleri ile aynı fiyata yükselttiği, böylelikle UNMAŞ tarafından “11 Temmuz Fiyat Geçişi” olarak adlandırılan sürecin tamamlandığı tespit edilmiştir. Söz konusu teşebbüslerin ilgili dönemdeki fiyat hareketleri de bu durumu teyit etmektedir. Tablo 78- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Uno Denge Tam Buğday 520 Gr CARREFOURSA 11.07.2017 5,95 6,50 ŞOK 12.07.2017 5,95 6,50 Uno Geleneksel Lavaş 520 Gr MİGROS 11.07.2017 6,25 6,50 ŞOK 12.07.2017 6,25 6,50 Uno Kepekli 470 Gr MİGROS 11.07.2017 5,25 5,50 ŞOK 12.07.2017 5,25 5,50 Uno Premium ve Fırından Çeşitleri CARREFOURSA 11.07.2017 5,95 6,25 MİGROS 11.07.2017 5,95 6,25 ŞOK 12.07.2017 5,95 6,25 Uno Tost Ekmeği 500 Gr CARREFOURSA 11.07.2017 4,25 4,50 MİGROS 11.07.2017 4,25 4,50 ŞOK 12.07.2017 4,25 4,50 Kaynak: Cevabi Yazılar (522) Belge-723/UN/6, Belge-723/UN/7 ve Belge-723/UN/8 birlikte değerlendirildiğinde 16.01.2018 tarihinde MİGROS ve CARREFOURSA’nın birden fazla UNMAŞ ürününde fiyat artışı yaptığı, aynı gün söz konusu fiyat artışlarına ilişkin kasa fişlerinin UNMAŞ tarafından ŞOK’a iletileceğinin belirtildiği görülmektedir. Akabinde ŞOK’un da 17.01.2018 tarihinde aynı ürünleri rakipleri ile aynı fiyata yükselttiği, böylelikle UNMAŞ tarafından “17 Ocak 2018 Fiyat Geçişi” olarak adlandırılan sürecin tamamlandığı tespit edilmiştir. Söz konusu teşebbüslerin ilgili dönemdeki fiyat hareketleri de bu durumu teyit etmektedir. Tablo 79- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Uno Çıtır Çubuk Çok Tahıllı 200 Gr MİGROS 17.01.2018 5,75 7,50 Uno Çıtır Çubuk Çok Tahıllı 200 Gr CARREFOURSA 18.01.2018 5,75 7,50 Uno Çıtır Çubuk Kepekli 200 Gr CARREFOURSA 17.01.2018 5,75 6,95 Uno Çıtır Çubuk Kepekli 200 Gr MİGROS 17.01.2018 5,75 6,95 Uno Çikolata Kremalı Kruvasan 300 Gr CARREFOURSA 16.01.2018 6,25 7,25 Uno Çikolata Kremalı Kruvasan 300 Gr MİGROS 17.01.2018 6,25 7,25 Uno Çikolata Kremalı Kruvasan 300 Gr ŞOK 17.01.2018 6,25 7,25 Uno Denge Tambuğdaylı ve Çiya Tohumlu Ekmek 470 Gr MİGROS 16.01.2018 6,50 7,25 Uno Denge Tambuğdaylı ve Çiya Tohumlu Ekmek 470 Gr ŞOK 17.01.2018 6,50 7,25 Uno Fırından 450 Gr ŞOK 17.01.2018 6,25 6,95 Uno Fırından 450 Gr MİGROS 18.01.2018 5,65 6,95 Uno Geleneksel Lavaş 300 Gr MİGROS 16.01.2018 5,25 6,25 Uno Geleneksel Lavaş 300 Gr CARREFOURSA 18.01.2018 5,25 6,25 Uno Geleneksel Lavaş 520 Gr CARREFOURSA 16.01.2018 6,50 7,50 Uno Geleneksel Lavaş 520 Gr ŞOK 17.01.2018 6,50 7,50 Uno Grissuno Kepekli 150 Gr CARREFOURSA 17.01.2018 5,75 6,95 Uno Grissuno Kepekli 150 Gr ŞOK 17.01.2018 5,75 6,95 Uno Grissuno Kepekli 150 Gr MİGROS 18.01.2018 5,25 6,95 Uno Grissuno Yulaflı Karabuğdaylı 150 Gr CARREFOURSA 17.01.2018 5,75 7,50 Uno Grissuno Yulaflı Karabuğdaylı 150 Gr MİGROS 18.01.2018 5,25 7,50
22-55/863-357 175/377 Uno Kepekli Light Ekmek 470 Gr MİGROS 16.01.2018 5,50 5,95 Uno Kepekli Light Ekmek 470 Gr ŞOK 17.01.2018 5,50 5,95 Uno Limonlu Mini Kek 200 Gr ŞOK 17.01.2018 5,75 6,75 Uno Limonlu Mini Kek 200 Gr MİGROS 18.01.2018 5,25 5,75 Uno Pastaban 2 Kat 250 Gr CARREFOURSA 16.01.2018 5,95 6,50 Uno Pastaban 2 Kat 250 Gr ŞOK 17.01.2018 5,95 6,50 Uno Pastaban 2 Kat 250 Gr MİGROS 18.01.2018 5,95 6,50 Uno Premium Çeşitleri MİGROS 16.01.2018 6,25 6,95 Uno Premium Çeşitleri ŞOK 17.01.2018 6,25 6,95 Uno Tandır Lavaş 8'Li 376 Gr MİGROS 16.01.2018 6,50 7,50 Uno Tandır Lavaş 8'Li 376 Gr CARREFOURSA 17.01.2018 6,50 7,50 Uno Tandır Lavaş 8'Li 376 Gr ŞOK 17.01.2018 6,50 7,50 Uno Tost Ekmeği 500 Gr MİGROS 16.01.2018 4,50 4,95 Uno Tost Ekmeği 500 Gr ŞOK 17.01.2018 4,50 4,95 Kaynak: Cevabi Yazılar (523) UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü tarafından 01.09.2018 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü’ne gönderilen, bilgide UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-posta ve devamındaki yazışmalarda (Belge-723/UN/9) UNMAŞ’ın belgede geçen piyasa organizasyonunu tamamlamak için ŞOK’a, MİGROS’a ait fiş görsellerini yolladığı, ŞOK’un buna cevaben BİM’in de fişlerini talep ettiği ve BİM fişi gelmeden yeni fiyatlara geçmeyeceğini beyan ettiği görülmektedir. UNMAŞ’ın söz konusu fişleri göndererek ŞOK’un ve MİGROS’un fiyat artışlarını organize ettiği, adı geçen perakendecilerin de bu organizasyona bilinçli olarak dahil oldukları ve söz konusu fiş paylaşımından haberdar oldukları anlaşılmaktadır. (524) UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni tarafından 26.10.2018 tarihinde FİLE Satın Alma Grup Müdürü’ne gönderilen e-postada (Belge-723/UN/10) yer alan “Öncelikle, eş zamanlı Raf fiyatı artışı için teşekkür ederiz. Sizinle 13.11 Salı günü fişleri paylaşacağız, piyasa geçişini göstermemizin ertesi günü yeni liste fiyatlarına geçişinizi isteyeceğiz.” ve Belge-723/UN/11’de yer alan “Fiyat geçişinin tüm piyasada 13 Kasım Salı itibari ile tamamlanmasını hedeflemekteyiz. Her zaman uyguladığımız gibi, piyasa geçişinin sorunsuz ve eş zamanlı tamamlanabilmesi için 13 Kasım Salı tarihi itibari ile ‘’yeni öneri raf satış fiyatına’’ geçilmesini, piyasa fiyat geçişinin tamamlandığının tespiti(aynı gün piyasadaki fiyat geçişini size göstermek için kasa fişi gönderimi yapılacaktır.) ile yeni alış fiyatlarına geçiş ile süreci tamamlamayı öneriyorum.” ifadelerinden UNMAŞ’ın piyasada eş zamanlı fiyat artışı sağlamak amacıyla rakip perakendeciler arasındaki koordinasyonu sağladığı ve bu koordinasyonun kasa fişi gönderimi yoluyla desteklendiği anlaşılmaktadır. (525) 15.11.2018 tarihli FİLE iç yazışmasında (Belge-723/UN/12), UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni tarafından 26.10.2018 tarihinde tarihinde FİLE Satın Alma Grup Müdürü’ne gönderilen e-posta (Belge-723/UN/10) ve UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü tarafından 26.10.2018 tarihinde MİGROS çalışanına gönderilen, e-postada (Belge-723/UN/11) bahsi geçen fiyat artışının akabinde FİLE tarafından UNMAŞ’a ait Uno Premıum Çavdar & Karabuğdaylı Ekmek (480 Gr.) ürünün ekran görüntüsü paylaşılarak “Uno fiyatlarını geçtik ancak migrosta aşağıdaki ürün fiyatı hala 7,50 görünüyor. Biz 7,95 yaptık.” ifadesi ile UNMAŞ’a serzenişte bulunulduğu, bunun üzerine UNMAŞ tarafından MİGROS’un ilgili dönemde aktivitede olduğu ve aktivite bitiminde MİGROS’a ait kasa fişinin iletileceği bilgisinin FİLE’ye verildiği görülmektedir. (526) ŞOK Ticaret Kategori Müdürü tarafından 29.08.2019 tarihinde UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni’ne gönderilen, e-postada (Belge-723/UN/13) yer alan
22-55/863-357 176/377 ifadelerden rakip perakendeciler raf fiyatlarını değiştirmedikçe ŞOK’un kendi raf fiyatlarını değiştirmek istemediği, bunun üzerine UNMAŞ’ın CARREFOURSA’ya ve MİGROS’a ait kasa fişlerini ŞOK ile paylaştığı, akabinde ŞOK’un da 30.08.2019 tarihinde ilgili üründe anılan rakiplerle aynı fiyata geçtiği tespit edilmektedir. Belgede geçen “Pahalı kalmayacaksınız, beklediğiniz yerde yarında geçerli tanımlama yapacak ve sizle aynı fiyat 9,95tl raf satış fiyatı olacaktır. İşlemler eş zamanlı olacağından sorun olmayacaktır” ifadesi UNMAŞ tarafından perakendeciler arasındaki organizasyonun istikrarlı bir şekilde sürdürüldüğüne, perakendecilerin de bu durumdan haberdar olduğuna işaret etmektedir. İlgili ürünlere ilişkin fiyat değişikliği tablosuna aşağıda yer verilmektedir. Tablo 80- İlgili Yazışmalara Konu Ürüne İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat UNO ÇİKOLATA KREMALI KRUVASAN 300 GR CARREFOURSA 29.08.2019 7,95 9,95 MİGROS 29.08.2019 7,95 9,50 MİGROS 30.08.2019 9,50 9,95 ŞOK 30.08.2019 8,93 9,50 ŞOK 04.09.2019 9,50 9,95 Kaynak: Cevabi Yazılar (527) 03.02.2020 tarihli UNMAŞ iç yazışması (Belge-723/UN/14) ve UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni tarafından 17.01.2020 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü ve ŞOK Satın Alma Uzmanı’na gönderilen e-postada (Belge-723/UN/15), ŞOK’un UNMAŞ’tan en geç 04.02.2020 tarihinde MİGROS raf fiyatlarını kendisine iletmesini istediği, cevaben UNMAŞ’ın 05.02.2020 tarihinde fiyat artışı olacağını ve buna yönelik fişi ileteceğini söylediği, 05.02.2020 tarihinde UNMAŞ tarafından MİGROS’a ait fiş görsellerinin ŞOK ile paylaşıldığı, akabinde 06.02.2020 tarihinde ise ŞOK’un fiyat artışını gerçekleştirdiği tespit edilmektedir. Tablo 81- İlgili Yazışmalara Konu Ürünlere İlişkin Fiyat Değişiklikleri (Tarih: Fiyat Geçiş Tarihi; Fiyat: KDV Dahil TL) Ürün Teşebbüs Tarih Eski Fiyat Yeni Fiyat Uno Kruvasan 50 Gr CARREFOURSA 04.02.2020 1,75 2,25 Uno Pastaban 250 Gr CARREFOURSA 04.02.2020 8,75 9,95 Uno Pastaban 250 Gr MİGROS 04.02.2020 8,75 9,95 Uno Hamburger 312 Gr CARREFOURSA 05.02.2020 5,95 6,50 Uno Premıum Çok Tahıllı 350 Gr CARREFOURSA 05.02.2020 6,95 7,50 Uno Sandviç 350 Gr CARREFOURSA 05.02.2020 5,75 6,50 Uno Tost Ekmeği 350 Gr CARREFOURSA 05.02.2020 4,25 4,45 Uno Denge Tam Buğdaylı 350 Gr CARREFOURSA 05.02.2020 7,25 7,95 Uno Hamburger 312 Gr MİGROS 05.02.2020 5,95 6,50 Uno Kepekli Tost Ekmeği 350 Gr MİGROS 05.02.2020 4,75 5,25 Uno Kruvasan 50 Gr MİGROS 05.02.2020 1,95 2,25 Uno Premıum Çok Tahıllı 350 Gr MİGROS 05.02.2020 6,95 7,50 Uno Tam Buğdaylı Sandviç 5'Li 350 Gr MİGROS 05.02.2020 5,75 6,50 Uno Tost Ekmeği 350 Gr MİGROS 05.02.2020 4,25 4,45 Unu Denge Tam Buğdaylı 350 Gr MİGROS 05.02.2020 7,25 7,95 Uno Kruvasan 50 Gr ŞOK 06.02.2020 1,95 2,25 Uno Pastaban 250 Gr ŞOK 06.02.2020 8,75 9,95 Uno Premıum Çok Tahıllı 350 Gr ŞOK 06.02.2020 6,95 7,50 Uno Tam Buğdaylı Sandviç 5'Li 350 Gr ŞOK 06.02.2020 5,75 6,50 Uno Tava Ekmeği 520 Gr ŞOK 06.02.2020 5,50 5,95 Uno Tost Ekmeği 350 Gr ŞOK 06.02.2020 4,25 4,45 Uno Denge Tam Buğdaylı 350 Gr ŞOK 06.02.2020 7,25 7,95 Kaynak: Cevabi Yazılar
22-55/863-357 177/377 (528) Belgeler ve teşebbüslerin fiyat hareketleri bütüncül olarak değerlendirildiğinde UNMAŞ tarafından BİM (FİLE), CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı, bu sayede söz konusu perakendeciler arasında dolaylı olarak koordinasyonun sağlandığı, bu koordinasyonun kasa fişleri yoluyla desteklendiği ve perakendecilerin de bilinçli olarak bu organizasyonun içinde bulundukları ve söz konusu fiş paylaşımından haberdar oldukları görülmektedir. I.3.1.14.3. UNMAŞ Hakkında Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Belgeler (529) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) tarafından 16.05.2016 tarihinde UNMAŞ Satış Genel Müdürü (.....) ve UNMAŞ İç Anadolu Bölge Müdürü (.....)’a gönderilen, bilgi kısmında UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu, “ÇAĞDAŞ BOZUK FİYAT HK” konulu e-postada (Belge-723/UN/16) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) merhaba, Migros bölge yönetimi tarafından eskişehir bölgesinde tespit edilen bozuk fiyat sorununu paylaşıyorum. İçinde bulunduğumuz dönem Migroskop’unda yer alan premium çavdarlı ve sandwince fiyatının çağdaş’da 4,65 tl olarak uygulandığı tespit edilmiş, sorunu kontrol ve teyit eder misiniz? Migros’la geçerli açıklama paylaşamazsak maalesef aynı fiyata düşerler. Sorun daha da büyür. Bilgi rica ediyorum. yi çalışmalar,” (530) Söz konusu e-postaya cevaben UNMAŞ İç Anadolu Bölge Müdürü (.....) tarafından 16.05.2016 tarihinde UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen, bilgi kısmında UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifade yer almaktadır: “Aktivite fiyatımız 4,95 TL.Kontrol edelim.” (531) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) tarafından 16.05.2016 tarihinde UNMAŞ İç Anadolu Bölge Müdürü (.....)’a gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Kontrol edebildiniz mi? Eskişehir Mağazasından alınan etiket örneğinde ürünün fiyatı 4,59 tl gözüküyor. Acil düzelttirebilir miyiz?” (532) Yazışmanın devamında UNMAŞ İç Anadolu Bölge Müdürü (.....) tarafından 16.05.2016 tarihinde UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Bizden habersiz yapılmış düzeltiyoruz” (533) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) tarafından 17.05.2016 tarihinde UNMAŞ Asya Bölge S&D Müdürü (.....)’ya ve UNMAŞ İç Anadolu Bölge Müdürü (.....)’a gönderilen ve bilgide UNMAŞ çalışanlarının yer aldığı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba (.....) bey, İçinde bulunduğumuz dönem Migroskop’unda yer alan ürünlerimizden Uno Premium Sandwince aktivite fiyatı, belirttiğimiz soruna istinaden Migros tarafından aynı fiyata
22-55/863-357 178/377 çekilip, fark firmamıza dönülecektir. (bugün kontrol ettiklerinde hala bozuk fiyat gözüktüğü için) Bugünden geçerli tanımlama yapılıyor, yeni çağdaş düzelttiğinde bilgi verirseniz, migros tarafından da düzelttirebilirim. Tekrarlanmaması için desteklerinizi rica ediyoruz. İyi çalışmalar,” (534) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Satış Genel Müdürü (.....) tarafından 17.05.2016 tarihinde UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....), UNMAŞ İç Anadolu Bölge Müdürü (.....) ve UNMAŞ Asya Bölge S&D Müdürü (.....)’ya gönderilen ve bilgide UNMAŞ çalışanlarının yer aldığı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) selam, Ilgili fiyat sehven 4,95 yerine 4,59 girilmiş. Bugun kontrol edildi, düzeltme yapıldı. Fiş çıktıları da düzeldi. Tşkler” (535) Takiben, UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) tarafından 17.05.2016 tarihinde UNMAŞ Satış Genel Müdürü (.....), UNMAŞ İç Anadolu Bölge Müdürü (.....) ve UNMAŞ Asya Bölge S&D Müdürü (.....)’ya gönderilen ve bilgide UNMAŞ çalışanlarının yer aldığı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Bilgi için teşekkürler (.....) bey, O zaman son duruma göre, Migros tarafında da düzeltme yaptırabilmemiz için düzelen fiyatlı kasa fişinin paylaşılmasını bekliyoruz. Saygılarımla, Ektedir [Görselde Premium Sandwince ürününe ait fiş paylaşılmıştır.]” (536) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) tarafından 06.10.2016 tarihinde UNMAŞ S&D Yetkilisi (.....)’e gönderilen, bilgi kısmında UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu, “eskişehir çağdaş hk.” konulu e-postada (Belge-723/UN/17) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) merhaba, Yine Migros fiyat araştırmasın eskişehir’deki Çağdaş mağazalarında bozuk fiyat tespit edilmiş. sorun olan ürün ve fiyat ; Kruvasan 300 gr : 4,75 tl senden ricam, eskişehir’deki en az 2 çağdaş mağazasından kasa fişi görseli paylaşır mısın? buna göre, sorun var ise, ankara merkezi ile görüşen ekipten düzeltme desteği isterim. teşekkürler,”
22-55/863-357 179/377 (537) Söz konusu e-postaya cevaben UNMAŞ S&D Yetkilisi (.....) tarafından 06.10.2016 tarihinde UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen, bilgi kısmında UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey 1 mağaza kasa fiş görüntüsü ekteki gibidir Diğerinide paylasacagim Fiyat 4.79 dogru” (…) “(.....) bey; Farklı bır sube kasa fısı ektekı gıbıdır “ (538) Anılan e-postaya cevaben UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) tarafından 06.10.2016 tarihinde, UNMAŞ S&D Yetkilisi (.....)’e gönderilen ve bilgide UNMAŞ çalışanlarının yer aldığı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) tekrar merhaba, (.....)205 bey ile görüştüm, ya bu akşam ya da yarın sabah fiyat düzelmiş olacak bilgisi aldım. senden ricam yarın sabah mağaza açıldığında fiş alıp benimle paylaşman. teşekkürler,” (539) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; MCC TR206 Batıkent Şarküteri Bölümü e-posta adresinden METRO Donuk Reyon Elemanı (.....) tarafından 11.08.2017 tarihinde METRO Kategori Yöneticisi (.....)’e gönderilen, bilgi kısmında METRO çalışanlarının bulunduğu, “kruvasan hakkında” konulu e-postada (Belge-723/UN/18) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) hanım merhaba; Rakiplerimiz cıtygross ve nevgross uno kruvasan fiyatları ekteki gibidir. Hafta sonu için bizde nevgross fiyatı olan 4,75 dahile çekebilir miyiz. desteklerinizi rica ederim.” (540) Aynı e-posta silsilesinin devamında METRO çalışanı (.....) tarafından 14.08.2017 tarihinde, UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’ya gönderilen, bilgide UNMAŞ ve METRO çalışanlarının yer aldığı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey, Rakiplerimiz bizim aktivite fiyatımızı (küsürüne kadar) nasıl bu kadar yakından takip edebiliyor? Öte yandan bu fiyata acil gün içinde müdahale etmenizi bekliyoruz. Bu şekilde ilerlersek çabalarımızdan bir sonuç alamayız. Sizden bilgi bekliyorum. Teşekkürler” (541) Söz konusu e-postaya cevaben UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....) tarafından 14.08.2017 tarihinde, METRO çalışanı (.....)’a gönderilen ve bilgide UNMAŞ ve METRO çalışanlarının yer aldığı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) hanım merhaba, Acaba sizin kataloğunuz 3 Ağustosta mağazalarda olduğu için olabilir miJ Diğer konuda müdahale edilmiştir.” 205 UNMAŞ Satış Genel Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 206 Metro Cash&Carry Türkiye.
22-55/863-357 180/377 (542) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; METRO Kategori Yöneticisi (.....) tarafından 31.07.2017 tarihinde UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’ya gönderilen, bilgi kısmında UNMAŞ ve METRO çalışanlarının bulunduğu, “Nevgros Kruvasan” konulu e-postada (Belge-723/UN/19) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Bey Günaydın, Cumartesi günü Nevgros’ta çekilmiş görseli aşağıda paylaşıyorum, aktivite fiyatının da çok altında. Fiyat hala böyle mi, bilgi vermenizi rica ederim.” [Uno Kruvasan 10’lu 4,75 TL market raf fiyatı görseli paylaşılmıştır] (543) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 31.07.2017 tarihinde UNMAŞ İç Anadolu Bölge Müdürü (.....)’a gönderilen ve bilgide UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) ve UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetimi e-posta hesabının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey, Hafta sonu Newgross’ta Çikolatalı kruvasan 300 gr için 4,75 fiyat yapılmış. Bu fiyatın özel bir sebebi varmıdır, aktivite fiyatımız 5,45 dışındaki fiyatlar bizi sıkıntıya sokmaktadır. Fiyatın düzeltilmiş fiş görselini almamız mumkunmudur.” (544) Anılan e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 02.08.2017 tarihinde UNMAŞ Satış ve Dağıtım Yetkilisi (.....)’a gönderilen ve bilgide UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey Newgrostaki bozuk kruvasan fiyatı devam ettiği bilgisini aldık. Mumkunse fiyatı 5,45 olarak revize ederek gün içerisinde fiş görseli paylaşmanız mumkunmudur. [Uno Kruvasan 10’lu 4,75 TL market raf fiyatı görseli paylaşılmıştır.] ” (545) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Satış Genel Müdürü (.....) tarafından 02.08.2017 tarihinde UNMAŞ Satış ve Dağıtım Yetkilisi (.....) ve UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’ya gönderilen ve bilgide UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Nasıl oluyor bu (.....)??? Cevap niye gelmedi???” (546) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 14.08.2017 tarihinde UNMAŞ Satış ve Dağıtım Yetkilisi
22-55/863-357 181/377 (.....)’a gönderilen ve bilgide UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey merhaba, Nev gross’taki sorunumuz devam ediyor. Hafta sonu gelen görsel ektedir. Müdahale edilmesini rica ediyoruz.” [Uno Kruvasan 10’lu 4,75 TL market raf fiyatı görseli paylaşılmıştır.] ” (547) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Satış ve Dağıtım Yetkilisi (.....) tarafından 14.08.2017 tarihinde UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’ya gönderilen ve bilgide UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey , Şimdi tekrar görüştüm, Metro dergi fiyatıyla ( 50 tl alışverişe ) 4,75 tl devam edecekler. Bilgilerinize.” (548) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Satış Genel Müdürü (.....) tarafından 14.08.2017 tarihinde UNMAŞ Satış ve Dağıtım Yetkilisi (.....) ve UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’ya gönderilen ve bilgide UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Fiyatı düzelttikten sonra malı kesin (.....) buraya…” (549) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 15.02.2019 tarihinde UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....)’a gönderilen, bilgi kısmında UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu, “c4 donuklu paket” konulu e-postada (Belge-723/UN/20) aşağıdaki tablo ve ifadeler yer almaktadır: “Carrefour bizim önerdiğimiz raf fiyatları ile uyguladığı fiyatlarda fark var. Müdahale edelim mi. (.....) bugun izinli olduğu için sormadım. Yönlendirmenize sunarım. “ PAKETLİ ÜRÜN KOD ÜRÜN Tavsiye ARTİKEL TANIM Raf satış Fiyatı (Paket) C4207 RAF 30243436 35000135 DONDURULMUS 1/8 FRANSIZ BAGET EKMEGI 5,90 4,2 30243437 35000137 DONDURULMUS 1/8 TAHILLI FRANSIZ BAGETI 6,75 207 CARREFOURSA yerine kullanılmaktadır.
22-55/863-357 182/377 30243438 35000138 DONDURULMUS 1/8 ZEYTINLI FRANSIZ BAGETI 6,75 4,5 30243439 35100241 DONDURULMUS MINI KEPEKLI PANINI EKMEGI 7,25 3,6 30243610 35100252 DONDURULMUS MINI ZEYTINLI PANINI EKMEGI 7,75 4,4 30243611 35100243 DONDURULMUS MINI CIABATTA EKMEGI 7,25 3,6 30243612 35000917 DONDURULMUS SIMIT 4*100GR 7,90 7,9 (550) Söz konusu e-postaya cevaben UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....) tarafından 15.02.2019 tarihinde, UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’ya gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Edelim tabiki neden bu fiyatlardan sattığını öğrenelim önce sözlü olarak, yalnış tanımlamış olmasın.” (551) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) tarafından 11.04.2019 tarihinde UNMAŞ Anadolu Bölge Satış Direktörü (.....)’a ve UNMAŞ Lokal Satış Yönetmeni (.....)’a gönderilen, bilgi kısmında UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu, “çağdaş ankara” konulu e-postada (Belge-723/UN/21) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Arkadaşlar merhaba, Özel bir durum yok ise ne zaman düzelttirebilirsiniz. Hatalı etiket basılmışta olabilir. Müşteriler için düzeltilmiş fiyat görüntüsüne ihtiyacımız olacak. Grissuno yulaflı ve kepekli 1,00 tl Tşk.” [UNO GRISSUNO KEPEKLİ 6.LI 150GR 1,00 TL fiyat etiketi görseli paylaşılmıştır.] (552) Söz konusu e-postaya cevaben UNMAŞ Lokal Satış Yönetmeni (.....) tarafından 11.04.2019 tarihinde, UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) ve UNMAŞ Anadolu Bölge Satış Direktörü (.....)’a gönderilen ve bilgi kısmında UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey merhaba, Bilgimiz dışında yapılan bir fiyat, stok eritmek amaçlı yapılmış, yarın duzeltiriz. İyi çalışmalar,” (553) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 12.04.2019 tarihinde UNMAŞ Lokal Satış Yönetmeni (.....)’a gönderilen ve bilgide UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey merhaba, Grissuno kepekli fiyatı düzelmiş fakat grissuno yulaflı fiyatı halen 1 tl olarak devam ediyor onuda düzelttirip tekrar kasa fişi alabilirmiyiz. Ekte bugun alınmış kasa fişi yer almaktadır. İyi çalışmalar.” (554) Anılan e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Lokal Satış Yönetmeni (.....) tarafından 12.04.2019 tarihinde UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’ya gönderilen ve bilgide UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Bilgi akışında bir problem var sanirim, yarın sabahtan atiyorum satış fişini.”
22-55/863-357 183/377 (555) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....) tarafından 13.04.2019 tarihinde UNMAŞ Lokal Satış Yönetmeni (.....) ve UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’ya gönderilen, bilgide UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) selam, Düzeltilmiş fişi bekliyoruz. İyi çalışmalar.” (556) Söz konusu e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Lokal Satış Yönetmeni (.....) tarafından 13.04.2019 tarihinde UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....)’a ve UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’ya gönderilen, bilgide UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada düzeltilmiş fiyat fişini gösteren aşağıdaki görsel yer almaktadır: (557) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 19.08.2019 tarihinde UNMAŞ Anadolu Bölge Satış Direktörü (.....)’a ve UNMAŞ Lokal Satış Yönetmeni (.....)’a gönderilen, bilgi kısmında UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu, “kruvasan 300 gr hk” konulu e-postada (Belge-723/UN/22) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey, (.....) bey, Çağdaş eskişehir bölgesinde kruvasan 300 gr ürün fiyatı 7,45 TL’den geçmektedir. Güncel aktivite fiyatımız 7,95 TL den düzeltilmiş kasa fişine ihtiyacımız bulunmaktadır. Yardımınızı rica ederim.” (558) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Satış Müdürü (.....) tarafından 20.08.2019 tarihinde UNMAŞ Lokal Satış Yönetmeni (.....)’a ve UNMAŞ S&D Yetkilisi (.....)’e gönderilen, bilgide UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba, Dün yaptığımız görüşmede fiyatın bugün düzeleceği belirtilmişti. 7,95 TL fiyatlı bir fiş göndererek migrosta sorunu dün çözümüştük. Ancak bu sabah Migros 3 noktadan 7,45 TL fiyatlı fiş almış ve aynı fiyata inerek farkı fatura edeceğini belirtmektedir.
22-55/863-357 184/377 Eskişehir Çağdaş Marketlerde aktivite bitti ise en kısa sürede kruvasan 300 gr da tavsiye raf fiyatı seviyesinden fiş alınması ve tarafımıza iletilmesini rica ederim.” (559) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Satış Genel Müdürü (.....) tarafından 20.08.2019 tarihinde UNMAŞ Satış Müdürü (.....)’e, UNMAŞ S&D Yetkilisi (.....)’e, UNMAŞ Lokal Satış Yönetmeni (.....)’a ve UNMAŞ Satış Yönetmeni (.....)’e gönderilen, bilgide UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) hemen düzelttirin bunu…” (560) Bir üstteki e-postaya cevaben UNMAŞ Satış Yönetmeni (.....) tarafından 20.08.2019 tarihinde UNMAŞ Satış Genel Müdürü (.....)’a, UNMAŞ Satış Müdürü (.....)’e, UNMAŞ S&D Yetkilisi (.....)’e ve UNMAŞ Lokal Satış Yönetmeni (.....)’a gönderilen, bilgide UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey, Cagdas merkezden fiyat degisikligi yapilmistir. Ankara ve eskisehir tum çağdaş subelerinde 9.95krs olarak guncellenmistir. Saygılarımla.” (561) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 20.08.2019 tarihinde UNMAŞ Satış Yönetmeni (.....)’e ve UNMAŞ S&D Yetkilisi (.....)’e gönderilen, bilgide UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey merhaba Yarın eskisehir bölge çağdaş mağazalarından fis gorseli paylasilmasini rica ediyoruz. Migros ve Carrefour da ürün katalog da yer alıyor. Her iki musterimizde bizden düzeltilmiş fis gorseli bekliyor. Iyi çalışmalar.” (562) Bir üstteki e-postaya cevaben UNMAŞ S&D Yetkilisi (.....) tarafından 21.08.2019 tarihinde UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’ya ve UNMAŞ Satış Yönetmeni (.....)’e, gönderilen, bilgide UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) bey günaydın; Talep etmiş olduğunuz ‘kasa fişi görüntüsü’ ekteki gibidir Bilgilerinize sunar/iyi çalışmalar dileriz.” [Düzeltilmiş fiyatı gösteren fiş görseli paylaşılmıştır.]
22-55/863-357 185/377 (563) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....) tarafından 21.07.2020 tarihinde UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen “RE: UNO FINDIK KREMALI KRUVASAN TEKLİFİ HK.” konulu e-postada (Belge-723/UN/23) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Merhaba (.....) bey, Biz satış onayını aldık. Ürün kategorideki tek markalı ürünümüz olacak. Bu kapsamda daha hassas inceleme yapmamız gerekiyor. Sizden taleplerimizi aşağıda sıralıyorum ve onayınızı rica ediyorum. İlk sipariş öngörümüz yaklaşık (.....) koli olacaktır. Siz hazır oldukça ürünleri bölge bölge siparişe açmayı planlıyoruz. Siparişler öncesi size genel Satınalma sözleşmemizi ayrıca ileteceğiz. Ürün alım koşulları : Alış fiyatı : (.....)TL+KDV Vade : (.....) gün Ciro primi : (.....) Hamaliye :(.....) Palet : ekte yer alan Bim standart paleti Turpal veya Epal Çikolatalı üründe yer alan tavsiye raf ile aktivite arasındaki %16’lık fark varken fındıklı üründe bu fark %6. 7,95 aktivite fiyatının 7,45’e çekilmesi önem arz ediyor. Biz haftalık indirimler yapmıyoruz, bu sebepten piyasada oluşacak fiyat aksiyonlarında reel fiyat ile aktivite arasındaki farkı, piyasada yer alan aktivite süresi boyunca satışını yaptığımız adet üzerinden size dönüş sağlayacağız ve fiyatımızı koruyacağız. Ayrıca sene sonuna kadar üründe fiyat değişikliği planlamıyoruz. Dönüşünüzü bekliyorum.
22-55/863-357 186/377 Saygılarımla,” (564) Söz konusu e-postaya cevaben UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) tarafından 21.07.2020 tarihinde BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....)’a gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(…) Aktivite fiyatı konusunda ise; ekte büyük müşterilerin (Mig, Carr, Met) son dönem uyguladığı katalogların görsellerini bilgi amaçlı paylaşıyorum. Dilerseniz daha da fazlasını paylaşabilirim. Bunların hepsinde ve daha fazlasında uyguladığımız akktivite fiyatı 9,45 tl’dir. Bunu kademeli olarak 9,95 tl’ye de yükselmeyi planlıyoruz. Bunu sağladığımızda oluşacak tablo aşağıdaki gibi olacak ve anlaştığımız sabit raf fiyatı ile düzenli satışa devam edebileceğiz. Sizin tespit ettiğiniz 8,95 tl aktivite fiyatı mağaza bazlı bir stok eritmeye yönelik uygulamadır. Mağaza bazlı bu tip uygulamalar tespit edildiğinde iletişim içinde olarak bize bilgi verirseniz ertesi gün düzeltmesini yapacağımızı taahhüt ederiz. Ancak aşağıda belirttiğiniz gibi bir uygulamaya maalesef onay veremeyiz. (…)” (565) Aynı e-posta silsilesinin devamında BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....) tarafından 21.07.2020 tarihinde UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....)’e, gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “ (…) Bizim mağaza bazlı tespitlerimiz oluyor, bahsettiğiniz gibi yükseltemediğiniz durumlar olması durumunda nasıl bir yol izleyeceğiz?” (566) Aynı e-posta silsilesinin devamında UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....) tarafından 21.07.2020 tarihinde BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....)’a gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “ (…)
22-55/863-357 187/377 Piyasadaki uygulamalarımız konusunda en az sizin kadar hassas olduğumuzdan emin olabilirsiniz. Sizinle ticaret yapmadığımız durumda bile, bu tip nokta bazlı tespitlerde gerekli müdahaleleri hemen yapar, buna izin vermeyiz. Bu güne kadar çok az ihtiyaç oldu ama gerekirse o noktaki ürünlerin tamamını iade alarak sorunu kökünden çözeriz.Şundan emin olabilirsiniz, piyasa genelinde uygulanacak tavsiye aktivite fiyatımız olacaktır. (…)” (567) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; UNMAŞ Ürün Müdürü (.....) (İ.Ö.) ile Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) (M.Ö.) arasında 18.08.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/UN/24) aşağıdaki gibidir: M.Ö. 18.08.2020 (09:45): İste gelsine siz mi yaptiniz bu fiyati (.....) İ.Ö. 18.08.2020 (09:46): Hayir konusayim hemen M.Ö. 18.08.2020 (09:48): Suan Migros carrefour olay yapti (.....) migroskop urunu bu urun M.Ö. 18.08.2020 (09:49): Acil düzeltmemiz lazim İ.Ö. 18.08.2020 (09:49): Aradim simdi Doncem sana hemen Migroskop fiyatinda indirim var mi Normal fiyat mi M.Ö. 18.08.2020 (09:53): Hayor yok Normal fiyat İ.Ö. 18.08.2020 (09:54): Ok M.Ö. 18.08.2020 (10:15): naaptin (.....) Konuşabildin mi
22-55/863-357 188/377 İ.Ö. 18.08.2020 (11:16): Duzeltildi M.Ö. 18.08.2020 (11:16): Tamam tesekkürler (568) UNMAŞ’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen; KİM GRUP208 Kategori Uzman Yardımcısı (.....) tarafından 05.03.2021 tarihinde UNMAŞ Satış Yönetmeni (.....)’a gönderilen, bilgi kısmında KİM GRUP çalışanlarının bulunduğu, “12-30 MART KAMPANYA” konulu e-postada (Belge-723/UN/25) aşağıdaki tablo ve ifadeler yer almaktadır: “Merhaba (.....) Bey 12-25 mart tarıhlerı arası UNO PREM SUS. B. HAMBURGER EKMEGİ 510GR 10,49 a satılacaktır. Malıyetler asagıdakı gıbı olup kondısyon 9 Martta baslayacaktır. Sıparıslerı magazalardan alıp eksıksız sevk etmenızı rıca ederım.” ÜRÜN NO INSERT FIYAT İSK 1 İSK 2 İSK 3 Aksiyon İsk 16982 UNO PREM SUS. B. HAMBURGER EKMEGİ 510GR 9,99 (.....) (.....) (569) Söz konusu e-postaya cevaben UNMAŞ Satış Yönetmeni (.....) tarafından 09.03.2021 tarihinde KİM GRUP Kategori Uzman Yardımcısı (.....)’a gönderilen, bilgide KİM GRUP çalışanlarının bulunduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) fiyatı 10,75 den aşağıya yapma, sorun yaşamayalım. Migrosta 10,95 inserte girecek.” (570) Bir üstteki e-postaya cevaben KİM GRUP Kategori Uzman Yardımcısı (.....) tarafından 09.03.2021 tarihinde UNMAŞ Satış Yönetmeni (.....)’a gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “25 krusla ılgılı sorunmu yasanır yahu ben magaza ıcı yapıyorum adam ınsert 208 KİM GRUP’un; Ersan Alışveriş Hizmetleri ve Gıda Sanayi Ticaret AŞ tarafından işletilen Kim Marketler Grubunu ifade ettiği değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 189/377 yapıyorum. Ama senın guzel hatırın ıcın senın dedıgını yapıyorum”. (...) I.3.1.14.4. UNMAŞ Hakında Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Değerlendirme (571) Dosya kapsamında, UNMAŞ tarafından alt pazardaki perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlenmesine yönelik olarak elde edilen belgelere ilişkin tespit ve değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir: - Belge-723/UN/16, Belge-723/UN/17, Belge-723/UN/18, Belge-723/UN/21, Belge-723/UN/25’ten görüldüğü üzere UNMAŞ, belgelerde adı geçen perakendecilerin satış fiyatlarına müdahalede bulunmuş ve söz konusu perakendecilerin satış fiyatlarını tespit etmiştir. - Belge-723/UN/19’dan UNMAŞ tarafından dikte edilen yeniden satış fiyatının uygulanması yönünde perakendeciler üzerinde baskı oluşturulduğu, belgede geçen “Fiyatı düzelttikten sonra malı kesin (…) buraya…” ifadesinden, dikte edilen yeniden satış fiyatına uyulmaması durumunda ürün tedarikinin kesilmesi yönünde teşebbüsün stratejisinin bulunduğu, dolayısıyla perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği anlaşılmaktadır. - Belge-723/UN/22 ve Belge-723/UN/24’ten, perakendeciler aracılığıyla kendilerine gönderilen düşük fiyatların UNMAŞ tarafından ilgili perakendecilere iletilerek fiyatların yükseltilmesi yönünde müdahalede bulunulduğu, bu sayede yeniden satıcıların satış fiyatlarının kontrol altında tutulduğu anlaşılmaktadır. - Belge-723/UN/20’den UNMAŞ tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının ürün bazında takip edildiği, tavsiye fiyat ile uygulanan fiyat arasında fark olduğu durumlarda bunun nedeninin sorgulandığı, fiyatlara müdahale edildiği, dolayısıyla perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği görülmektedir. - Belge-723/UN/23’ten UNMAŞ tarafından yeniden satış fiyatlarının tespit edildiği, bu fiyatlara uymayan perakendecilerdeki UNMAŞ ürünlerinin iade alınması yönünde yaptırımlar uygulanabildiği ve böylelikle belirlenen fiyat haricindeki fiyatlara müdahalede bulunularak fiyatların istenilen seviyeye yükseltildiği anlaşılmaktadır. (572) Yukarıda yer verilen belgeler bir arada ele alındığında, UNMAŞ tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatlarının nedeninin sorgulandığı, söz konusu fiyatlara müdahale edilerek, fiyatların yükseltildiği, fiyata uymayan perakendecilere yaptırımlar uygulanabildiği, bir cezalandırma stratejisi olarak ürün fiyatları düşük olan perakendecilere ürün sevkiyatının durdurulduğu ve dolayısıyla UNMAŞ tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği değerlendirilmektedir. I.3.2. Teşebbüslerin Savunmaları ve Değerlendirilmesi I.3.2.1. Tedarikçilerin Savunmaları ve Değerlendirilmesi I.3.2.1.1. BEYPAZARI’nın Savunması ve Değerlendirilmesi BEYPAZARI KARAKOCA’nın soruşturma kapsamından çıkarılarak BEYPAZARI’nın soruşturmaya dahil edildiği, BEYPAZARI KARAKOCA hakkında yapılan önaraştırmada elde edilen bilgi ve belgelerin BEYPAZARI hakkında açılan soruşturmada delil olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, Uzlaşma Yönetmeliği’nin 11. maddesinde yer alan “uzlaşma görüşmeleri kapsamında
22-55/863-357 190/377 uzlaşma tarafınca sunulan bilgi ve belgeler dosya kapsamından çıkarılır ve soruşturma sonucunda alınacak nihai karara dayanak yapılmaz.” düzenlemesi gereği uzlaşma görüşmeleri kapsamında sunulan bilgi ve belgeler kullanılarak BEYPAZARI hakkında soruşturma başlatılmasının usul ve yasaya aykırı olduğu savunması (573) BEYPAZARI KARAKOCA hakkındaki uzlaşma süreci devam ederken teşebbüse uygulanacak idari para cezasına esas teşkil edecek ciro bilgisi BEYPAZARI KARAKOCA’dan talep edilmiştir. Bu talebe istinaden teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazılar incelendiğinde, BEYPAZARI KARAKOCA’nın ticari faaliyetlerinin çok sınırlı olduğu, soruşturmanın konusu olan Beypazarı markalı maden suyu ürünlerine ilişkin satış, dağıtım ve pazarlama gibi ticari faaliyetlerin BEYPAZARI KARAKOCA ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer alan BEYPAZARI bünyesinde yürütüldüğü anlaşılmıştır. Dolayısıyla Kurul tarafından BEYPAZARI KARAKOCA’nın soruşturmadan çıkarılarak BEYPAZARI’nın soruşturmaya dahil edilmesine karar verilmiştir. Öte yandan, uzlaşma sürecinde BEYPAZARI KARAKOCA tarafından Kuruma herhangi bir bilgi veya belge sunulmamıştır. BEYPAZARI’na ilişkin ihlal iddiaları ve belgelerle iddia konusu ihlal arasındaki ilişkinin ne şekilde kurulduğuna yönelik olarak somut ve açık bir bilgilendirme yapılmadığı savunması (574) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası, “Kurul, başlattığı soruşturmaları, soruşturmaya başlanması kararının verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili taraflara bildirir ve tarafların ilk yazılı savunmalarını 30 gün içinde göndermelerini ister. Taraflara tanınan ilk yazılı cevap süresinin başlayabilmesi için Kurulun bu bildirim yazısı ile birlikte, iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi ilgili taraflara göndermesi gerekir.” hükmünü amirdir. Bu hüküm gereği, BEYPAZARI’na soruşturmaya konu iddiaların niteliğine ilişkin olarak yeterli bilgi Soruşturma Bildirimi’nde gönderilmiştir. Soruşturma Bildirimi’nde, BEYPAZARI’na ilişkin olan belgelerin içeriklerine ve bu belgelerin değerlendirmelerine yer verilmiştir. Aral Oyun209 kararında Aral Oyun Konsol ve Aksesuar Tic. AŞ’ye (Aral Oyun) rakiplerinin düşük fiyatlarını şikayet eden perakendeci teşebbüslerin Aral Oyun’un düşük fiyatlarla satış yapan perakendecilere müdahale edeceğini öngördüklerinin tespit edildiği ancak, bir teşebbüs dışında, fiyatlarına müdahale edilen teşebbüslerin bu müdahale talebinin rakip teşebbüslerden geldiğini öngöremeyeceğinin anlaşılması sebebiyle söz konusu karar kapsamında “ABC bilgi değişimi” şeklinde bir ihlal tespitinin yapılmadığı, ABC bilgi değişiminde, bilgi değişimine ilişkin talebin aracı veya koordinasyon sağlayıcı ortak perakendeciden veya sağlayıcıdan değil, rakibinin davranışını düzeltmeye çalışan taraftan gelmesi gerektiği, somut olay bakımından, Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen BEYPAZARI’nın A101’in ve BİM’in fiyatlarını yükseltme çabasının ihlal olarak değerlendirilebilecek ABC bilgi değişiminin ispat standartlarını karşılamaktan uzak olduğu savunması (575) Ortak tedarikçi tarafından kendisine rekabet açısından en stratejik bilgiler olarak nitelenen rakibinin geleceğe dönük fiyat veya fiyat geçiş tarihleri bilgisi ulaştırılan perakendecinin, bu bilginin kaynağının rakibi olduğunu bilmesi; bu tarz bir bilgiye muttali olan perakendecinin kendi stratejik bilgisini sağlayıcıya bildirmesi halinde bu bilginin de rakipleriyle paylaşılacağını ya da paylaşılabileceğini öngörebileceği veya öngörmesi 209 07.11.2016 tarih ve 16-37/628-279 sayılı Kurul kararı.
22-55/863-357 191/377 gerektiği açıktır. Bununla birlikte, BEYPAZARI’nın perakendeci teşebbüsler arasında fiyatlar ve fiyat geçiş tarihlerine dair dolaylı bilgi değişimine aracılık ettiği, BEYPAZARI ile perakendecilerin bilinçli bir şekilde söz konusu bilgi paylaşımına taraf olduğu ve tüm tarafların bilgi paylaşımından menfaat sağladığı değerlendirilmektedir. (576) Sağlayıcıların, ürünlerinin yeniden satıcılar tarafından yüksek fiyatla satılmasını tercih etmediği, zira yüksek fiyatların talepte düşüşe ve çifte tekelci fiyatlama sorununa yol açacağı, marka imajı yüksek, lüks ürün tedarikçilerinin ürünlerinin marka imajını korumak amacıyla fiyatları yüksek seviyede tutmak yönünde bir motivasyona sahip olabileceği, ancak BEYPAZARI ürünleri bakımından böyle bir durumun da söz konusu olmadığı, BEYPAZARI bakımından ürünlerinin raf fiyatlarını yükseltmeye çalışmasının rasyonel bir yönü olmadığı, zincir marketlerin pazarda yüksek bir alıcı gücüne sahip bulunduğu ve yoğunlaşmaya sebep olduğu ileri sürülerek ağır bir maliyet baskısı altında bulunan sağlayıcıların zincir marketlerin yüksek kar marjı ve uzun ödeme vadesi dayatmalarına boyun eğmek zorunda kaldığı savunması (577) Hızlı Tüketim Malları Perakendeciliği Sektör İncelemesi Ön Raporu’nda (HTM Sektör Ön Raporu) da ortaya konulduğu üzere, ulusal zincir marketlerin önemli derecede alıcı gücüne sahip olduğu bilinmektedir. Ancak bu durum BEYPAZARI’nın söz konusu marketler arasında geleceğe dönük fiyatlara ve fiyat geçiş tarihlerine ilişkin dolaylı bilgi paylaşımına aracılık etmesini meşru hale getirmemektedir. Normal koşullarda, perakendeciler ve tedarikçiler arasındaki dikey ilişkide tedarikçilerin çifte tekelci fiyatlama probleminden kaçınmak amacıyla alt pazardaki fiyat rekabetini teşvik etmeye çalışacağı söylenebilecektir. Alt pazarda fiyatların rekabetçi seviyenin üzerine çıkması tedarikçinin satış hacminde ve dolayısıyla gelirlerinde düşüşe yol açabilecektir. Ancak perakendecilerin alıcı gücünün önemli ölçüde yüksek olduğu durumda, tedarikçilerin satış fiyatları aşağı yönlü baskılanacaktır. Bu durumda alıcı gücü önemli ölçüde yüksek perakendeciler diğer perakendecilere karşı rekabetçi avantaj kazanmak amacıyla raf fiyatlarını düşük tutmak ve aynı zamanda kar marjlarını yükseltmek için tedarikçiler üzerinde alış fiyatlarını düşürme yönünde baskı kurabilecektir. Alıcı gücü ve yoğunlaşmanın yüksek olduğu böylesi bir durumda tedarikçiler üst pazar marjındaki düşüşün önüne geçebilmek amacıyla perakende seviyesindeki fiyat rekabetini azaltmaya yönelik bir motivasyona sahip olacaktır. Bu nedenle alıcı gücünün ve yoğunlaşmanın yüksek olmasının tedarikçiler bakımından topla dağıt tipi bir kartelin oluşturulması ve devam ettirilmesi için daha uygun şartlar yaratabileceği değerlendirilmektedir. Küresel pandemi süreci ve döviz kurunun yükselmesi sebebiyle ürün maliyetlerinin yükseldiği, BEYPAZARI’nın zarar etmemek adına maliyetlerdeki artışları perakendecilerin alış fiyatlarına yansıtmak istediği, ancak perakendecilerin enflasyonist süreçte rakiplerinden önce fiyat artışına giderek ilk fiyat artıran olmak istememeleri sebebiyle maliyet artışlarını fiyatlara yansıtmak için rakiplerin fiyat artışını bekledikleri, ilgili bölümde yer verilen ilk üç yazışmada A101’in alış fiyatlarındaki artışları raf fiyatlarına yansıtmak için BİM’den teyit alınmasını istediği, BEYPAZARI’nın zarar etmemek için BİM’in de fiyat artıracağına yönelik teyit yazısını A101 ile paylaştığı, sonraki yazışmalarda ise BEYPAZARI’nın tek yönlü çabasıyla BİM’in alış fiyatını yükseltmeye çalıştığı, A101’in ve BİM’in, maliyetlerini alış fiyatlarına yansıtmak isteyen BEYPAZARI’na karşı pazar güçlerini kullandığı, A101’in BEYPAZARI ile mutabık kalmadan fark faturası kestiği, BEYPAZARI’nın bu sebeple BİM’in alış fiyatını yükseltmek istediği ancak BİM’in bunu kabul etmediği, A101’in BİM fiyat artırmadan fiyat artışı
22-55/863-357 192/377 yapmayacağına dair ısrarının açıkça görüldüğü; A101 ve BİM arasında ilk fiyat artıran olmamak yönünde rekabetin bulunduğu, bu kapsamda BEYPAZARI’nın tek amacının artan maliyetlerini perakendecilerin alış fiyatlarına yansıtmak olduğu, BEYPAZARI’nın, A101’in ve BİM’in raf fiyatlarını artırmaya yönelik herhangi bir motivasyonunun olmadığı dolayısıyla bu eylemlerin kartel boyutuna varan bir fiyat tespit amacı taşımadığı ve BEYPAZARI’nın topla dağıt tipi kartelde merkez vazifesi göremeyeceği savunması (578) Perakende seviyesinde faaliyet gösteren A101’in ve BİM’in BEYPAZARI aracılığıyla geleceğe yönelik fiyat bilgilerini birbirleriyle paylaştıkları 28.11.2017 tarihinde BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (.....) ile A101 Satın Alma Müdürü (.....) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/BP/1) yer alan “Rakip firma şimdilik 2.75 yaptı. Yılbaşında 3 civarı olacakmış.”, 27.08.2018-25.09.2018 tarihleri arasında BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (.....) ile A101 Satın Alma Müdürü (.....) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/BP/2) yer alan “Tarafınıza istemiş olduğunuz rakibin teyit yazısını bile gönderdim.” ve 08.11.2018-12.11.2018 tarihleri arasında BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (.....) ile A101 Satın Alma Müdürü (.....) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/BP/3) yer alan “Sizden bir gün sonra rakip firmada fiyatını arttıracak söz veriyorum” ifadelerinden anlaşılmaktadır. Söz konusu belgelerde yer alan ifadeler, BEYPAZARI’nın bilinçli bir şekilde perakendeciler arasında gerçekleşen bilgi paylaşımına taraf olduğunu ve topla – dağıt veya merkez – uç (hub and spoke) kartelinde merkez vazifesi gördüğünü göstermektedir. Zira BEYPAZARI’nın perakendecilere rakiplerin de fiyat geçeceğine yönelik söz vererek, teyit yazısı göndererek ve 08.11.2018-12.11.2018 tarihleri arasında BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (.....) ile BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/BP/4) yer alan ve BİM’e gönderilen “A 101 e yazdığım yazı” ifadesinin gösterdiği üzere perakendeciler arasında fiyat artışları konusunda aracılık yaparak perakendeciler arasında organizasyonu sağladığı ve yönettiği anlaşılmaktadır. 03.01.2019-17.01.2019 tarihleri arasında BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (.....) ile A101 Satın Alma Müdürü (.....) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/BP/5) yer alan “Raf geçiş gününüzü bildirseniz bir gün sonra tüm rakiplerde yeni fiata geçecekler” ifadesinden ve 11.02.2019-30.04.2019 tarihleri arasında BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (.....) ile A101 Satın Alma Müdürü (.....) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/BP/7) geçen “rakip Salı sabahı 4:25’ten raf fiyatını düzenliyor sizden de ricam aynı gün Salı günü raf fiyatınızı 4:25 yapmanızdır kesin söz aldım endişe edecek bir durum yok. Onaylıyorsanız rakibe tamam diyeceğim.” ifadesinden BEYPAZARI ile ilgili perakendeciler arasında geçen söz konusu konuşmaların alış fiyatlarına değil doğrudan raf fiyatlarına yönelik olduğu açık bir şekilde görülmektedir. Bu gerekçeyle BEYPAZARI tarafından yapılan savunmanın kabul edilebilir olmadığı değerlendirilmiştir. HTM Sektör Ön Raporu’nda da belirtildiği gibi HTM perakendeciliği pazarında yoğunlaşma seviyesinin ve perakendecilerin alıcı gücünün yüksek olduğu, 27.04.2019-01.05.2019 tarihleri arasında BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (.....) ile BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/ BP/8) görülebileceği gibi ticari hayatta ender görülebilecek şekilde BEYPAZARI’nın A101’in ve BİM’in alıcı güçleri karşısında ezildiği, BEYPAZARI yetkilisinin alış fiyatlarını yükseltmek istemeyen iki market arasında kalarak “Yaktınız beni” gibi bir ifade kullandığı, söz konusu ifadenin ticari durumunu korumak isteyen BEYPAZARI’nın çabasını gösterdiği, olası bir ihlal durumunda bile ihlalin A101 ve BİM tarafından BEYPAZARI’na dayatıldığı, 11.02.2019-30.04.2019 tarihleri arasında BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (.....) ile A101
22-55/863-357 193/377 Satın Alma Müdürü (.....) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/BP/7) yer alan “Kıymayın bizlere ayakta kalmamıza izin verin lütfen. İnsafınıza sığınıyorum” ifadesinin BEYPAZARI’nın çaresizliğini açık bir şekilde gösterdiği, A101 ve BİM yetkilileri tarafından belgelerde kullanılan üslubun bile taraflar arasındaki eşitsizliğe net bir şekilde işaret ettiği, dayatmalara boyun eğmek zorunda kalan BEYPAZARI’na ceza verilmemesi gerektiği savunması (579) HTM Sektör Ön Raporu’nda da ortaya konulduğu üzere, ulusal zincir marketlerin önemli derecede alıcı gücüne sahip olduğu bilinmektedir. Ancak bu durum BEYPAZARI’nın söz konusu marketler arasında geleceğe dönük fiyatlara ve fiyat artış tarihlerine ilişkin dolaylı bilgi paylaşımına aracılık etmesini meşru hale getirmemektedir. Sözü edilen ilk belgede her ne kadar “yaktınız beni” gibi bir ifade geçiyor ise de aynı belgede yer alan “konuştuğumuz gibi rakip de salı günü raf fiyatını yükseltiyor sizin ile birlikte lütfen bir aksilik olmasın söz verdim sözümüz yere düşmesin.” ifadesinden BEYPAZARI’nın hem A101 hem de BİM ile iletişime geçerek anılan perakendeciler arasındaki bilgi paylaşımını sağladığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, belgelerde geçen sitem ifadelerinin BEYPAZARI’nın ihlalde bir payı olmadığı şeklinde yorumlanamayacağı, aksine bu ifadelerin söz konusu ihlalde BEYPAZARI’nın anılan perakendecilerin geleceğe dönük fiyatlarına veya fiyat artışlarına ilişkin bilgi paylaşımındaki merkez rolünü net bir şekilde gösterdiği değerlendirilmektedir. Dolayısıyla raf fiyatlarının artışı için çabalayan, organizasyonu kurup yöneten ve bir anlamda A101 ve BİM arasında gidip gelen BEYPAZARI’nın sadece dayatmalara boyun eğdiği savunmasına itibar etmek mümkün gözükmemektedir. Kurulun 24.02.2021 tarihli ve 22-10/140-M sayılı kararı ile BEYPAZARI ve Kınık Maden Suları AŞ’nin (KINIK) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik soruşturma başlatıldığı ve taraflarca ayrı ayrı sunulan uzlaşma metinlerinin Kurulun 14.04.2022 tarihli ve 22-17/283-128 sayılı ve 18.05.2022 tarihli ve 22-23/379-158 sayılı kararları ile kabul edilmesiyle birlikte soruşturmanın her iki taraf bakımından da sonlandırılmasına karar verildiği, uzlaşmaya konu eylemlerin uzlaşma dosyasındaki Delil-5’te yer alan BEYPAZARI’nın KINIK’a gönderdiği “BİM ayın 7’sinde A101 ayın 8’inde geçeceğini söylemişti, üzülmeyin” ifadesinden de görülebileceği üzere BEYPAZARI’nın A101’e ve BİM’e olan satışlarını kapsayacak şekilde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlali niteliğinde olduğu ve 05.01.2018 ile 08.04.2020 tarihleri arasını kapsadığı, dolayısıyla hâlihazırdaki soruşturma ile uzlaşma ile sona eren soruşturmanın piyasa, nitelik ve kronolojik süreç olarak birbirinden bağımsız olmadığı, bu sebeple BEYPAZARI’na yeniden ceza verilmesi durumunda “ne bis in idem” ilkesine aykırılık oluşacağı savunması. (580) Bu savunmaya paralel olarak, BEYPAZARI’na 18.05.2022 tarihli ve 22-23/379-158 sayılı Kurul kararı ile ceza verildiğinden, “ne bis in idem” hukuk genel ilkesi çerçevesinde söz konusu teşebbüs bakımından mevcut dosya kapsamında yeni bir idari para cezası uygulanmasına yer olmadığı kanaatine varılmıştır. I.3.2.1.2. CCSD’nin Savunması ve Değerlendirilmesi CARREFOURSA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 23.09.2020 tarihinde “R100” isimli Whatsapp grubunda CARREFOURSA Satın Alma Uzmanı (.....) ile CARREFOURSA Satın Alma Kıdemli Uzmanı (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/CC/1) yer alan ve “(İletildi)” ibaresi bulunan mesajların CCSD çalışanına ait olduğunun somut olarak ortaya konulamadığı, “eş zamanlı fiyat geçişi” ifadesinin tek başına perakendeciler arasında bir koordinasyona
22-55/863-357 194/377 işaret etmediği ve bu ifadenin liste fiyatlarına ilişkin olabileceği, yazışmadaki ifadelerden CARREFOURSA çalışanının rakip perakendecinin raf fiyatlarında geçiş olmamasına istinaden söz konusu rakip perakendeci tarafından liste fiyatlarının geçilmediği öngörüsünde bulunduğunun düşünüldüğü, belgedeki ifadeler çerçevesinde CCSD tarafından bir perakendecinin geleceğe dönük rekabete duyarlı bilgisinin aktarıldığının söylenemeyeceği, CCSD çalışanı tarafından iletildiği varsayılan mesajların raf fiyatlarını koordine etmeye yönelik yanıt içermediği savunması (581) Öncelikle Danıştay 13. Dairesinin 11.12.2019 tarihli ve E. 2015/3353, K. 2019/4244 sayılı kararında isabetle vurgulandığı üzere “kartellerin gizliliği sebebiyle her teşebbüste delil bulunmasının beklenemeyeceği, aksi durumun delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.” Bu bağlamda delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin kime ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir. Öte yandan, belgedeki ifadeler ve yazışmanın bağlamı incelendiğinde söz konusu yazışmada “(İletildi)” ibaresi bulunan ifadelerin CCSD çalışanına ait olduğu yönünde bir şüphe olmadığı değerlendirilmektedir. Belgede CARREFOURSA bakımından sorun teşkil eden hususun rakip perakendecinin raf fiyatları olduğu göz önüne alındığında, “eş zamanlı fiyat geçişi” ile kast edilenin perakendecilerin raf fiyatlarının eş zamanlı olarak yükseltilmesi olduğu ve dolayısıyla bu ifadenin perakendeciler arasında CCSD aracılığıyla kurulan dolaylı koordinasyona işaret ettiği değerlendirilmektedir. CARREFOURSA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 30.10.2021 tarihinde CCSD Saha Satış Müdürü (.....) ile CARREFOURSA İçecek Kategori Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/CC/4) yer alan ifadelerin perakendeciler arasındaki koordinasyona işaret etmediği, raf fiyatlarına ilişkin görsellerin alış fiyatındaki geçişi göstermek için kullanıldığı, yazışmada daha önce organize edilen bir yapıya CARREFOURSA’nın uymasının beklendiğini gösterebilecek herhangi bir ifadenin bulunmadığı, belgeden hareketle CCSD tarafından bir perakendecinin geleceğe dönük rekabete duyarlı bilgisinin diğer bir perakendeciyle aktarıldığının söylenemeyeceği, CARREFOURSA’nın raf fiyatlarına müdahale edilmediği savunması (582) Söz konusu yazışmada yer alan “Pricing210 hiç biz geçtik onlar geçmedi falan demesin, Cuma geçmemişler haberiniz olsun” ifadeleri dosya kapsamında yer alan diğer belge ve tespitler ile bütüncül olarak değerlendirildiğinde, belgenin MİGROS ve CARREFOURSA arasında CCSD aracılığıyla kurulan koordinasyonu gösterdiğine yönelik kanaat muhafaza edilmektedir. CCSD’nin liste fiyatı değişikliklerini müşterilerine aynı anda bildirdiği, perakendecilerin diğer perakendecilerin kendi inisiyatiflerine bağlı olarak uyguladıkları raf fiyatlarını takip ederek olası raf fiyatı farklılıklarının sebebini CCSD’den öğrenmek isteyebildikleri, kendi raf fiyatı ile rakibinin raf fiyatı arasındaki farkı görmesi üzerine rekabet edebilmek amacıyla CCSD’den ek indirim talep edebildikleri, CARREFOURSA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, 30.10.2021 tarihinde CCSD Saha Satış Müdürü (.....) ile CARREFOURSA İçecek Kategori Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışması (Belge-723/CC/4) ve 09.04.2021 tarihinde CCSD’nin A101’den sorumlu Özel Müşteriler Yöneticisi (.....) ile CCSD’nin MİGROS’tan sorumlu Eski Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmalarının (Belge-723/CC/3) konusunun bu tip 210 Fiyatlama.
22-55/863-357 195/377 olumsuzlukların önüne geçmek olduğu, belgelerde raf fiyatlarına ilişkin ifadelerin alış fiyatlarındaki geçişi teyit etmek amaçlı kullanıldığı, CCSD’nin perakendecilerin raf fiyatlarını koordine ettiği varsayımı altında kasa fişi takibi yapmasının beklenmeyeceği, 2020-3-19 sayılı dosya kapsamında Procter & Gamble (P&G)’a ilişkin benzer nitelikte belgeler elde edilse de anılan teşebbüs hakkında ihlal kararı verilmediği, belgelerde yer alan ifadelerden CCSD tarafından bir perakendecinin geleceğe dönük rekabete duyarlı bilgisinin diğer bir perakendeciye aktarıldığının söylenemeyeceği, belgelerdeki yazışmalarda tamamen tahmine dayalı, belirsizlik arz eden ifadelerin kullanıldığı, belgelerin perakendeciler arasında bir koordinasyona işaret etmediği savunması (583) Söz konusu ilk yazışmada yer alan “son durumda cuma migros cumartesi 101 icin bastiralim artik kapatalim bu isi”, “Abi tamam da farklı günü adamlar kabul etmez” gibi ifadeler, yazışmanın devamında A101’in ve MİGROS’un raf fiyatlarına ilişkin olarak paylaşılan görseller ile birlikte değerlendirildiğinde CCSD’nin alt pazarda faaliyet gösteren perakendecilerin eş zamanlı fiyat geçişlerini organize ettiği ve “tanımlama” ibaresinin sadece alış fiyatlarındaki değişikliği ifade etmek amacıyla kullanılmadığı değerlendirilmektedir. Dosyada yer verilen delil ve tespitler bütüncül olarak değerlendirildiğinde, kasa fişlerinin perakendeciler arasında tedarikçiler aracılığıyla kurulan koordinasyonun izlenmesi ve fiyat geçişlerinin koordinasyona uygun şekilde gerçekleştirildiğinin teyidi amacıyla kullanıldığı açıkça görülmektedir. Bu nedenle anılan diğer yazışmaya istinaden CCSD tarafından bir koordinasyon sağlanmış olsa idi kasa fişi takibi yapılmayacağı yönündeki savunmaya itibar etmek mümkün olmamıştır. Rekabet hukuku uygulamalarında doğrudan rakipler arası rekabete aykırı davranışlar bakımından yüksek bir ispat standardı arandığı, etkinlik yaratabilen dikey bilgi değişiminin, yatay olarak piyasadaki rekabeti sınırlayıp sınırlamadığına yönelik olarak yapılacak analizlerde makul şüphenin ötesine geçecek somut delillerle hareket edilmesi gerektiği ve iç yazışmalara dayalı olarak ihlal iddiasının ileri sürülemeyeceği, topla-dağıt karteli tespiti yapılabilmesi için daha yüksek standartların karşılanması gerektiği savunması (584) Çeşitli yargı kararlarında belirtildiği üzere kartele ilişkin delillerin her birinin diğerlerinden izole bir şekilde ispat standardını sağlaması aranmamakta; delillerin bir bütün olarak değerlendirildiğinde “açık, inandırıcı ve tutarlı” olmaları gerekmektedir. Bunun yanında teşebbüslerin ihlalin mevcut olmadığını ispat edebilmeleri için delil seti içinde yer alan muhtelif tekil delillere yönelik makul açıklama getirmeleri yeterli olmamakta, delillerin bütünü üzerinden ulaşılan sonucun aksinin ortaya konulması gerekmektedir. (585) Soruşturma konusu ihlal iddiası bakımından herhangi bir yatay iş birliğinin ve CCSD’nin rekabete aykırı niyetinin ortaya konulamadığı, CCSD’ye ilişkin bulguların çoğunun iç yazışma olduğu, yazışmalarda tahmine dayalı ifadelerin yer aldığı, topla-dağıt kartelinin şartlarının sağlanmadığı, dolayısıyla somut olayda topla-dağıt kartelinin hukuki analizine dair kriterlerin uygulanmadığı ve ispat standardının karşılanmadığı savunması. (586) Dosya mevcudunda yer verilen iletişim delilleri ile HTM perakendeciliği pazarında tedarikçi olarak faaliyet gösteren teşebbüsler aracılığıyla perakendeciler arasında fiyata ve fiyat artışlarına yönelik koordinasyonun sağlandığı ortaya konulmaktadır. 23.09.2020 tarihinde “R100” isimli Whatsapp grubunda yapılan CARREFOURSA iç yazışmasında yer alan (Belge-723/CC/1) ve CARREFOURSA tarafından CCSD’ye yönelik olarak kullanılan "Bir daha bana es zamanli fiyat geçişi demesinler!", CCSD’nin A101’den sorumlu Özel Müşteriler Yöneticisi (.....) ile CCSD’nin MİGROS’tan sorumlu Kilit Müşteri
22-55/863-357 196/377 Yöneticisi (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmalarında yer alan ve A101 ve MİGROS’a yönelik olarak kullanılan "Biz farklı gün yapamayız Kabul etmezler" ve 09.04.2021 tarihinde yapılan CCSD iç yazışmasında (Belge-723/CC/3) yer alan ve ŞOK’un raf fiyatlarına yönelik olarak kullanılan "Bilmiyorum tam neden kaldigini. Migros ona tatava yapmasin ama" gibi ifadeler bu hususu açıkça göstermektedir. Bu nedenle somut olayda topla-dağıt kartelinin şartlarının sağlanmadığı savunmasına itibar edilememiştir. İspat standardı bakımından perakendeci teşebbüsler arasında tedarikçiler aracılığıyla kurulan koordinasyona işaret eden emare veya delilde yer verilen ayrıntı seviyesi arttıkça bu delil veya emarenin güvenilirliği de artacaktır. Dosya kapsamında elde edilen belgelerden de tedarikçiler ile perakendeciler arasındaki/CCSD’nin tarafı olduğu iletişimlerin iletişimin konusu ve tarafları açıkça anlaşılmakta olup ispat standardının karşılandığı sonucuna ulaşılmıştır. (587) Danıştay 13. Dairesinin 2015/3353 E. ve 2019/4244 K. sayılı kararında "Başka bir teşebbüste elde edilen veya rakip tarafından oluşturulan bir belgenin diğer teşebbüsler aleyhine delil olarak kullanılıp kullanılmayacağı sorunu, AB rekabet hukuku uygulamasında da sıklıkla tartışılan bir husustur. Bu bağlamda, Genel Mahkemece verilen Cimenteries CBRv. Commission kararında, eşzamanlı oluşturulan bir belgenin, kim tarafından oluşturulduğu dikkate alınmaksızın delil olarak kullanılabileceği belirtilmiş, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusu da ABAD tarafından reddedilmiştir. Dolayısıyla, bir kartel toplantısına yahut anlaşmasına katılan teşebbüslerden biri tarafından tutulan ve diğerlerinin katılımını kayda alan notlar veya toplantı yahut anlaşmayla eş zamanlı oluşturulan e-postalar, diğer teşebbüs hakkında da ispat vasıtası olarak kullanılabilecektir. Bu noktada, kartel toplantısına yahut ihlâle ilişkin görüşmeye katılan, diğer bir ifadeyle uzlaşmanın tarafı olan teşebbüslerden elde edilen delillerin ispat gücünün, üçüncü kişilerden elde edilen delillere kıyasla daha yüksek olduğu kabul edilmektedir. Bu itibarla, uzlaşmaya ilişkin delillerin kartele taraf olan teşebbüslerin her birinde yapılan incelemelerde elde edilmesine gerek olmadığı, rakiplerden birinde bu tür bir belgenin tespit edilmesinin yeterli olduğu değerlendirilmektedir. Öte yandan, kartellerin gizliliği sebebiyle her teşebbüste delil bulunmasının beklenemeyeceği, aksi durumun delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır." değerlendirmesine yer verilmektedir. Bu bağlamda bir delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak olan, belgenin kime ait olduğundan ya da nereden elde edildiğinden ziyade içeriği, niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir. Diğer yandan dosyada yer verilen delillerde makul şüphenin ötesinde ihlali ortaya koyan nitelikte ve açıklıkta yazışmalara yer verilmiş olması ile Danıştayın yukarıda zikredilen içtihadı karşısında, bahsi geçen savunmaya itibar edilememektedir. Bir tedarikçinin satış ekiplerinin görevleri arasında perakende noktalardaki kendi ürünlerini ve bu ürünlerin fiyatlarını takip etmek olduğu, Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen görüşmelerin satış noktalarına herhangi bir zorlama içermeyen ve tavsiye fiyatların bildirimini konu alan iletişimler oldukları, Kurulun, Gilette211 kararında bir tedarikçi tarafından müşterilerinin satış fiyatlarının takip edilmesinin rekabete aykırı nitelik taşımadığı değerlendirmesini yaptığı savunması (588) Dosya mevcudu belgeler çerçevesinde CCSD’nin piyasadaki raf fiyatlarının uygulanmasını sadece takip etmediği, aynı zamanda fiyatlara müdahalede bulunduğu ve fiyatları düzelttiği değerlendirilmektedir. 211 Kurulun 20.03.2008 tarihli ve 08-25/261-88 sayılı kararı.
22-55/863-357 197/377 Kurulun, Samsonite212 kararında “Kâr marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin belirlenmesi, alıcıya tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda kendisine ilave indirimler uygulanması ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi, askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya da fiilen bu tür cezai yaptırımların uygulanması yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan belirlenmesine örnek olarak verilebilir.” şeklinde değerlendirme yaparak yeniden satış fiyatının belirlenmesi ihlalinin ortaya çıkması için gerekli kıstasları ortaya koyduğu, somut olayda, CCSD’nin benzer bir kontrol ya da yaptırım mekanizmasının bulunmadığı ve yeniden satıcılar ile iletişimi gösteren bir bulgunun söz konusu olmadığı, yeniden satış fiyatlarının belirlenmesi ihlalinin ortaya çıkabilmesi için baskı veya fiyatlara uyulmasını sağlayıcı sistemin varlığının gerekliliğinin Setre213 kararında da dile getirildiği, benzer değerlendirmelere Reckitt Benckiser214, Bimpeks215, Sanset Gıda216 kararlarında da yer verildiği, belgelere konu yazışmalarda CCSD’nin tavsiye fiyatlara uymaları için yeniden satıcılara yönelik baskıda/zorlamada bulunduğuna dair bir unsurun yer almadığı dikkate alındığında yukarıdaki Kurul kararlarındaki değerlendirmelerin CCSD açısından da geçerli olduğu savunması (589) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar veya uyumlu eylemlerin yasaklandığı hükme bağlanmıştır. Bununla birlikte açık ve ağır ihlal niteliğindeki yeniden satış fiyatının tespitinin amaç yönünden rekabeti ihlal ettiğinde herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır. Dosyada yer verilen belgeler ile CCSD’nin perakende satış noktalarının yeniden satış fiyatlarına müdahalesinin tavsiye niteliğini aştığı ve CCSD’nin yeniden satıcılarına ürünlere ilişkin raf fiyatlarını dikte ettiği ortaya konulmaktadır. Anılan belgeler çerçevesinde, CCSD’nin piyasadaki raf fiyatlarının uygulanmasını sadece takip etmediği, aynı zamanda fiyatlara müdahalede bulunduğu ve fiyatları tespit ettiği görülmektedir. 06.02.2021 tarihinde CCSD İndirim Marketleri Satış Müdürü (.....) ile CCSD Saha Satış Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmalarında (Belge-723/CC/7) CCSD’nin baskı veya teşvik yoluyla Anpa Gross’un yeniden satış fiyatlarına müdahale ettiğini gösteren bir unsur bulunmadığı, Anpa Gross’un perakende satış fiyatlarını kendi inisiyatifi ile belirleme kabiliyetine sahip olduğu, CCSD’nin müşteriye teşvik veya baskı uygulamak suretiyle yeniden satış fiyatını belirlemediği savunması (590) Söz konusu belgede geçen “Portakal yokmuş suan ama hepsi 5.75 olarak düzelmiş orada sorun yok” gibi ifadeler CCSD tarafından ilgili perakendecinin raf fiyatlarına müdahale edilerek fiyatların yükseltildiğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle, ilgili perakendecilerin raf fiyatını kendi inisiyatifi ile belirleyebildiği savunmasına itibar etmek mümkün olmamıştır. 10.11.2020 tarihinde CCSD Özel Müşteriler Yöneticisi (.....) ile CCSD Saha Satış Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmalarında (Belge-723/CC/6) yer alan ifadelerin yeniden satıcılar ile CCSD arasında yeniden satış fiyatının 212 Kurulun 04.03.2010 tarihli ve 10-21/273-101 sayılı kararı. 213 Kurulun 09.02.2012 tarihli ve 12-06/191-53 sayılı kararı. 214 Kurulun 13.06.2013 tarihli ve 13-36/468-204 sayılı kararı. 215 Kurulun 16.10.2015 tarihli ve 15-38/620-212 sayılı kararı. 216 Kurulun 03.11.2015 tarihli ve 15-39/644-224 sayılı kararı.
22-55/863-357 198/377 belirlenmesine ilişkin bir iletişimi ve CCSD’nin baskı veya teşvik yoluyla ilgili perakendecilerin fiyatlarını belirlemeye yönelik girişimde bulunduğunu göstermediği, belgede geçen ifadelerin CCSD çalışanlarının değerlendirmelerinden ve beklentilerinden ibaret olduğu savunması (591) Söz konusu belgede yer alan ifadeler dosya kapsamında yer alan diğer belge ve tespitler ışığında bütüncül olarak değerlendirildiğinde “Duzelecek bskalim 11.50 olarak” ifadesinin CCSD çalışanlarının değerlendirme ve beklentilerinin ötesinde olduğu ve belgenin CCSD tarafından perakendecilerin raf fiyatlarına müdahale edildiğine işaret ettiği değerlendirilmektedir. 23.09.2020 tarihli CARREFOURSA iç yazışmasında (Belge-723/CC/1) yer alan “eş zamanlı fiyat geçişi” ifadesinin kim tarafından kullanıldığını gösterebilecek somut bir delilin bulunmadığı, yazışmada bahsi geçen fiyatların perakende satış fiyatlarına ilişkin olduğunu kanıtlayacak herhangi bir unsurun bulunmadığı, yazışmada iletilen mesajlarda geçen ifadelerin CARREFOURSA çalışanına ait olabileceği, söz konusu ifadelerin piyasada herhangi bir koordinasyonun bulunmadığını ve piyasaya yansımış fiyatlar üzerinden değerlendirme yapıldığını ortaya koyar nitelikte olduğu, iletilen mesajlar CCSD çalışanı tarafından gönderilmiş olsa dahi CCSD’nin CARREFOURSA dışında diğer bir perakendeciyle aynı konuya ilişkin olarak iletişim kurduğunun ortaya konulamadığı, yazışmada paylaşılan diğer bir perakendecinin raf fiyatlarını gösterdiği düşünülen görselin CARREFOURSA çalışanının söz konusu perakendecinin raf fiyatlarından yola çıkarak alış fiyatlarının değiştirilmediği çıkarımına dayalı olabileceği, yazışmada iletilen mesajlarda geçen ifadelerin raf fiyatlarını koordine etmeye yönelik herhangi bir yanıtı içermediği savunması (592) Mezkur yazışmada geçen “Bir daha bana es zamanli fiyat geçişi demesinler!” ifadesinden CCSD tarafından piyasada eş zamanlı fiyat artışı olacağı bilgisinin ilgili yazışma tarihinden önce CARREFOURSA ile paylaşıldığı, yazışma her ne kadar CARREFOURSA çalışanlarının yer aldığı bir Whatsapp grubunda geçiyor olsa da yazışmada CARREFOURSA Satın Alma Kıdemli Uzmanı tarafından kullanılan ifadelerin CCSD çalışanına yönelik olduğu ve yazışmada “İletildi” ibaresi ile yer alan ifadelerin ise CCSD çalışanının ifadeleri olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Öte yandan yazışmada CARREFOURSA çalışanı tarafından rakip perakendecilerin raf fiyatlarının artmamış olmasından şikayet edildiği ve CCSD çalışanı tarafından CARREFOURSA’nın rakibi olan perakendecilerde fiyat artışı yapılamaması nedeniyle CARREFOURSA’nın ilgili ürünleri marj kaybı yaşadığı ürünlere ekleyebileceğinin ifade edildiği göz önüne alındığında, ilgili yazışmanın raf fiyatlarına ilişkin olduğu hususunda herhangi bir şüphe bulunmamaktadır. Yukarıda ifade edildiği üzere bir delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak olan husus belgenin kime ait olduğu ya da nereden elde edildiğinden ziyade içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir. 23.09.2020 tarihli belgede (Belge-723/CC/1) yer alan ifadeler, CCSD’ye ilişkin diğer belgeler ile birlikte değerlendirildiğinde, raf fiyatlarının eş zamanlı artışının CCSD’nin koordinasyonunda ve perakendecilerin bilgisi dahilinde gerçekleştirildiğini ortaya koymaktadır. 26.01.2021 ile 30.01.2021 tarihleri arasında CCSD’nin A101’den sorumlu Özel Müşteriler Yöneticisi (.....) ile CCSD’nin MİGROS’tan sorumlu Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmalarında (Belge-723/CC/2) yer alan yazışmanın raf fiyatlarına yönelik olduğunu gösteren herhangi bir hususun bulunmadığı, belgede BİM ve ŞOK hakkında bir ifadenin yer almadığı, bahsi geçen “Burn 250ml” ile “Burn Gold 500ml” ürünlerinin bu iki perakendecide satışta
22-55/863-357 199/377 olmadığı, CCSD tarafından A101’e 27.01.2021 ve 29.01.2021 tarihlerinde alış fiyatı değişikliğinin bildirildiği, belgede yer alan yazışmaların alış fiyatlarına yönelik olduğu, yazışmada raf fiyatlarına ilişkin görsellerin paylaşılmasının alış fiyatlarının değiştiğini teyit etmeye yönelik olduğu, yazışmada CCSD çalışanlarının perakendecilere bilgi aktardığına yönelik herhangi bir ifadenin bulunmadığı savunması (593) Söz konusu yazışmanın sonunda A101’in ve MİGROS’un raf fiyatlarını içeren görseller paylaşılarak bu perakendecilerin fiyat artışının tamamlandığına işaret eden ifadelerin kullanıldığı görülmektedir. Alış fiyatının değişip değişmediğinin doğrudan ilgili perakendeciden de öğrenilebilecek olması göz önüne alındığında yazışmada bahsi geçen hususların raf fiyatlarına yönelik olduğu değerlendirilmektedir. Öte yandan, belgede yer alan “Biz farklı gün yapamayız Kabul etmezler”, “Ama bi lokal diyor bi a101’le geçerim diyor” ve “Sen ctesi iki taraf aynı gün gibi planla abi şimdiden” gibi ifadeler perakendecilerin raf fiyatı değişimlerinin ilgili perakendecilerin bilgisi dahilinde CCSD’nin koordinasyonunda gerçekleştirildiğini göstermektedir. İlgili tarihte BİM’de ve ŞOK’ta Burn 250 ml ve Burn Gold 500 ml ürünlerinin satışının olmadığı anlaşılmakta olup yapılan savunma BİM ve ŞOK bakımından kısmi olarak kabul edilmekle birlikte, CCSD aracılığıyla A101’in ve MİGROS’un fiyat artışı organizasyonlarının sağlandığı kanaati geçerliliğini korumaktadır. 09.04.2021 tarihinde CCSD’nin A101’den sorumlu Özel Müşteriler Yöneticisi (.....) ile CCSD’nin MİGROS’tan sorumlu Eski Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmalarında (Belge-723/CC/3) yer alan yazışmanın raf fiyatlarına yönelik olduğunu gösteren herhangi bir hususun bulunmadığı, “Senin alis degisikligi yarin efektif mi?” ifadesinin alış fiyatlarına yönelik iletişim gerçekleştirildiğini ortaya koyduğu, CCSD’nin yazışma tarihi ile aynı tarihte tüm müşterilerine alış fiyatı değişikliğini ilettiği, belgedeki kasa fişi takibinin alış fiyatı değişikliklerinin efektif hale getirilip getirilmediğini tahmin/teyit etmeye ve liste (alış) fiyatı değişikliği sonrası kendisine yansıtılabilecek olan olası maliyetlere yahut mutabakatsızlıklara karşı planlama yapmaya yönelik olduğu, “Bilmiyorum tam neden kaldığını. Migros ona tatava yapmasın ama” ve “Nolacak ki yarin tanımlar o da” ifadelerinin söz konusu tahmin çabasını yansıttığı, belgede diğer perakendeciler ile doğrudan iletişimi gösteren bir ifadenin bulunmadığı savunması (594) Anılan yazışmada yer alan “Bana fiş lazım” ifadesi ile bir perakendecinin alış fiyatlarını çevrim içi satış platformunda açıklamayacağı göz önüne alındığında, “Kesin kalmış mı peki Online yüzünden mi böyle diyorsun” ifadesi yazışmada salt alış fiyatlarının ötesinde raf fiyatlarının konuşulduğunu ortaya koymaktadır. Yukarıda belirtildiği üzere alış fiyatlarında değişiklik yapılıp yapılmadığı bilgisinin doğrudan perakendecilerden edinilebileceği değerlendirilmektedir. Bu nedenle raf fiyatı takibinin, alış fiyatlarının değişip değişmediğini tespit etmek için yapıldığı savunması yerinde görülmemiştir. 30.10.2021 tarihinde CCSD Saha Satış Müdürü (.....) ile CARREFOURSA İçecek Kategori Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/CC/4) CCSD’nin CARREFOURSA ve MİGROS’a ait kamuya açık kaynaklardan erişilebilen piyasaya yansımış raf fiyatlarını içeren bir görseli CARREFOURSA yetkilisine gönderdiği, “Cuma geçmemişler haberiniz olsun” ifadesinin paylaşıma konu edilmiş geleceğe dönük bir rekabete duyarlı bilginin söz konusu olmadığına işaret ettiği, belge tarihi öncesinde CCSD aracılığı ile bir koordinasyon kurulduğunu gösteren herhangi bir unsurun bulunmadığı, bazı perakendeciler tarafından liste fiyatlarında değişikliğe gidilirken diğer perakendecilerin raf
22-55/863-357 200/377 fiyatlarının değiştirilmemiş olmasının perakendeciler tarafından bir pazarlık aracı olarak kullanıldığı, CARREFOURSA’nın kendisine 05.10.2021 tarihinde bildirilen alış fiyatı değişikliğini 26.10.2021 tarihine kadar tanımlamadığı, MİGROS’a ilişkin görselin MİGROS’un alış fiyatı değişikliği yaptığını göstermek amacıyla paylaşıldığı savunması (595) Mezkur yazışmadan, CCSD tarafından CARREFOURSA ile MİGROS’un ileriye dönük fiyatı ve fiyat artış tarihi paylaşılarak MİGROS ve CARREFOURSA arasında koordinasyonun sağlandığı ancak CARREFOURSA’nın söz konusu fiyat artışını koordine edildiği gibi cuma günü gerçekleştirmediği ve CCSD’nin bu durumdan CARREFOURSA’ya yakındığı anlaşılmaktadır. Belgede yer alan “Pricing217 hiç biz geçtik onlar geçmedi falan demesin” ifadesi söz konusu organizasyonun perakendecilerin bilgisi dahilinde gerçekleştirildiğini göstermektedir. Belgedeki yazışmada açık bir biçimde raf fiyatlarının konuşulması, belgede paylaşılan görselin MİGROS’un alış fiyatlarından ziyade raf fiyatlarında değişiklik yaptığını göstermek amacıyla paylaşıldığına işaret etmektedir. Dosya kapsamında CCSD’ye ilişkin olarak yer verilen belgeler, savunmada yer verilen söz konusu belgede yer alan ifadeler ile bütüncül olarak ele alındığında söz konusu belgenin perakendeciler arasında CCSD aracılığıyla kurulan koordinasyona işaret ettiği değerlendirilmektedir. CCSD ile yeniden satıcıları arasındaki dikey anlaşmalarda yeniden satış fiyatının tespitine dair açık hüküm konulmak suretiyle yeniden satış fiyatının doğrudan tespit edildiğine dair bir bulgunun bulunmadığı, dolayısıyla doğrudan bir fiyat tespitinin söz konusu olamayacağı, ihlal iddiası bakımından alıcıların kendi satış fiyatlarını belirleme serbestliğine etki edecek derecede baskı ve teşvik mekanizmalarının ortaya konulması gerektiği savunması (596) Rekabet hukukunda anlaşma, teşebbüsler arasındaki açık veya zımni mutabakat olarak tanımlanabilmektedir. Rekabeti kısıtlayıcı anlaşmalar, fiyat, üretim, pazar ve müşteri gibi konuları kapsayabilmekte ve yazılı veya sözlü olarak yapılabilmektedir. Dolayısıyla yeniden satış fiyatının tespitinden bahsedebilmek için savunmada iddia edildiği üzere anlaşmada yazılı bir hüküm bulunması gerekmemektedir. Öte yandan dosyada yer alan yeniden satış fiyatının tespitine yönelik bölümündeki belgelerden CCSD’nin pek çok kez perakendecilerin yeniden satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan 28.04.2020-29.04.2020 tarihleri arasında CCSD Yerinde Tüketim Satış Direktörü (.....) ile CCSD Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmalarında (Belge-723/CC/5) yer alan yazışmalarda geçen “sen bastır lütfen”, “bastırma konusunda merak etmeyin” gibi ifadeler ise CCSD tarafından ürünlerin satış fiyatları konusunda yeniden satıcılara uygulanan baskıya işaret etmektedir. 28.04.2020-29.04.2020 tarihleri arasında CCSD Yerinde Tüketim Satış Direktörü (.....) ile CCSD Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasının (Belge-723/CC/5) Çağrı Gıda Temizlik Maddeleri İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ (ÇAĞRI)’de yürütülen bir kampanyanın iptal edilmesi sonucunda gerçekleştiği, ÇAĞRI’nın kendisine tüketiciye fayda sağlamak gayesi ile indirimli olarak sunulmuş olan kampanyaya dahil Coca-Cola ürünlerini taraflar arasında belirlenmiş olan kampanya şartlarının sona erdirilmesine rağmen kampanya koşullarında satışa sunmuş olmasının pandemi sürecinden ağır şekilde etkilenen geleneksel kanal müşterilerini de zor durumda bıraktığı, ürünlerin kampanya olmaksızın yine de indirimli olarak müşteriye temin edilmesinin ürünleri aynı şartlarda temin etmemiş olan satıcılara karşı da haksız bir avantaj yaratabileceği, 217 CARREFOURSA Fiyatlama Birimi.
22-55/863-357 201/377 sistemsel sıkıntılar nedeniyle alış fiyatındaki güncellemenin ÇAĞRI’nın sistemine düşmediği, "sen bastır lütfen", "bastırma konusunda merak etmeyin" ifadelerinin CCSD çalışanları arasındaki iç yazışmada kullanıldığı ve ilgili müşteriye hiçbir şekilde tehdit veya baskı uygulanmadığı savunması (597) Anılan belgeden Coca-Cola markalı ürünün ÇAĞRI’nın internet sitesindeki fiyatının görece düşük olmasından rahatsız olunduğu, söz konusu düşük fiyatın nedeninin bizzat ÇAĞRI’ya sorulduğu, akabinde söz konusu fiyatın CCSD tarafından müdahale edilerek yükseltildiği ve bu süreç hakkında CCSD çalışanlarının birbirlerini bilgilendirdiği anlaşılmaktadır. Bu süreci anlatan yazışmalarda geçen “sen bastır lütfen”, “bastırma konusunda merak etmeyin” gibi ifadelerin ise CCSD tarafından ürünlerin satış fiyatları konusunda yeniden satıcılara uygulanan baskıya işaret ettiği değerlendirilmektedir. Öte yandan söz konusu müdahalenin altında yatan sebebin bir kampanyanın sona ermesine rağmen kampanyalı satış fiyatlarının perakendeci tarafından sürdürülmesi olmasının ihlale herhangi bir etkisinin olmayacağı değerlendirilmektedir. Yine yukarıda ifade edildiği üzere bir delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak olan, belgenin kime ait olduğundan ya da nereden elde edildiğinden ziyade belgenin içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir. CCSD’nin bahse konu iç yazışmasındaki perakendecilere yeniden satış fiyatı konusunda uygulanan baskıyı açıkça ortaya koyan ifadelerin varlığı gözetildiğinde, söz konusu ifadelerin bir iç yazışmada kullanılmış olmasının delilin ispat kabiliyeti bakımından herhangi bir etkisinin olmadığı değerlendirilmektedir. 10.11.2020 tarihinde CCSD Özel Müşteriler Yöneticisi (.....) ile CCSD Saha Satış Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmalarının (Belge-723/CC/6) CCSD ve yeniden satıcıları arasında bir iletişim olduğuna veya CCSD’nin raf fiyatlarına müdahalede bulunduğuna dair bir unsur barındırmadığı, CCSD çalışanlarının FİLE’nin fiyat değişikliğine ilişkin değerlendirmelerinden ve beklentilerinden ibaret olduğu, söz konusu değerlendirmelerin alış fiyatına göre geçilmesi beklenen perakende raf fiyatı kıstas alınarak yapıldığı, yazışmada baskı ve teşvik mekanizmalarının yer almadığı, yazışmanın ispat standardını sağlamadığı savunması (598) Sektörde “fiyat düzeltmek/düzelttirmek” ibareleri yeniden satış fiyatının tespitinde teşebbüsler tarafından en sık kullanılan ifadeler arasında yer almaktadır. Pazarda faaliyet gösteren tedarikçiler ve perakendeciler arasındaki işleyiş ve CCSD hakkında yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin olarak elde edilen diğer belgeler göz önüne alındığında, yukarıda yer verilen belgede geçen “File218 portakal exotic fiyatini sen mi geçtin” ve “Duzelecek bskalim 11.50 olarak” ifadelerinin istenilen seviyede olmayan perakende satış fiyatlarına yapılan müdahaleye işaret ettiğine yönelik kanaat muhafaza edilmektedir. Zira dosya kapsamındaki belgelerle CCSD’nin raf fiyatlarını dikte ettiği ortaya konulmaktadır. (599) 06.02.2021 tarihinde CCSD İndirim Marketleri Satış Müdürü (.....) ile CCSD Saha Satış Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmalarının (Belge-723/CC/7) CCSD’nin Anpa Petrol Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (ANPA GROSS)’nin raf fiyatlarını belirlediğine yönelik herhangi bir unsur barındırmadığı, zira CCSD ile ANPA GROSS arasında herhangi bir iletişimin gösterilemediği, belgedeki yazışmada yeni alış fiyatlarının tanımlanmış olup olmadığına ilişkin takibin söz konusu olduğu, baskı ve teşvik mekanizmalarının yer almadığı, belgede “Şeftaliyle idare etcez bakalım” denmesine karşılık “Abi sordum bakayım ne 218 FİLE market.
22-55/863-357 202/377 diyecek... Stok olmayabilir” ifadeleri göz önüne alındığında ANPA GROSS’un perakende satış fiyatlarını kendi inisiyatifi ile belirleme serbestisine sahip olduğu savunması (600) Söz konusu belgedeki “Eylem az once fiyatlari söyledim dedi” ifadesi ile ANPA GROSS’a CCSD tarafından uygulanması talep edilen yeniden satış fiyatlarının iletildiği, öte yandan “Max 1 saate gelmiş olur” ifadesi ile ANPA GROSS’un kısa bir süre içerisinde istenilen fiyat artışlarını yapacağı anlaşılmaktadır. Belgede yer alan yukarıdaki ifadeleri takip eden yazışmada ise ANPA GROSS’un “düzeltilmiş” raf fiyatlarının yer aldığı fatura görseli paylaşılmıştır. Akabinde faturada Pulpy Portakal isimli ürünün yer almaması sebebiyle bu ürünün yeniden satış fiyatının CCSD tarafından istenilen seviyeye getirilip getirilmediği sorgulanmıştır. “Abi sordum bakayım ne diyecek... Stok olmayabilir” ifadelerinin ise bu durumun üzerine kullanıldığı ve devamındaki ifadelerden söz konusu ürünün yeniden satış fiyatının da “düzeltildiği” ancak ANPA GROSS’un elinde yazışma tarihinde stok bulunmadığı için fatura görselinde bu ürünün yer almadığı açıkça anlaşılmaktadır. Sonuç olarak belgedeki açık ifadeler ele alındığında, CCSD tarafından ürünlerinin perakende raf fiyatlarının yakından takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatlarına müdahale edilerek yükseltildiği yönündeki kanaat muhafaza edilmektedir. Öte yandan belgede yer alan iç yazışmada perakendecilere yeniden satış fiyatı konusunda uygulanan takip ve fiyatlara müdahalenin varlığı gözetildiğinde söz konusu ifadelerin bir iç yazışmada kullanılmış olmasının delilin ispat kabiliyeti bakımından herhangi bir etkisinin olmadığı değerlendirilmektedir. 01.07.2021 tarihinde CCSD İndirim Marketleri Satış Müdürü (.....) ile CCSD Saha Satış Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasına (Belge-723/CC/8) yönelik olarak, yazışmada yer alan “Yarın düzeltmek için çalışıyoruz bakalım” ifadesinin neye istinaden söylendiğinin açıkça ortaya konulamadığı, belge ile CCSD’nin yeniden satış fiyatlarına müdahale ettiğinin ispat edilemeyeceği, baskı ve teşvik mekanizmalarının ortaya konulamadığı savunması (601) Mezkur belgeden, CCSD’nin BİM’in 2,5 litrelik Coca-Cola ürününe yönelik satış fiyatından rahatsız olduğu, söz konusu fiyatın istenilen seviyeye getirilmesi için CCSD tarafından çaba gösterildiği anlaşılmaktadır. Yukarıda belirtildiği üzere sektörde “fiyat düzeltmek/düzelttirmek” ibareleri yeniden satış fiyatının tespitinde teşebbüsler tarafından en sık kullanılan ifadeler arasında yer almaktadır. Pazarda farklı tedarikçiler ve perakendeciler arasındaki işleyiş göz önüne alındığında “Yarın düzeltmek için çalışıyoruz bakalım” ifadesi ile kastedilenin CCSD ürünlerinin perakende satış fiyatlarının CCSD tarafından istenilen düzeye getirilmesi olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Sonuç olarak dosya kapsamında CCSD’nin raf fiyatlarını dikte ettiği ortaya konulmaktadır. I.3.2.1.3. DOĞANAY’ın Savunması ve Değerlendirilmesi Soruşturma Bildirimi’nde ihlal iddialarının soruşturma tarafı tüm teşebbüsleri içerecek şekilde genel biçimde ileri sürüldüğü ve DOĞANAY özelinde somutlaştırılmadığı, Soruşturma Bildiriminin “Değerlendirme” ve “Sonuç” bölümlerinde DOĞANAY özelinde bir açıklamada bulunulmadığı, soruşturma konusu ihlal iddiaları ile DOĞANAY arasında nasıl bir bağlantı kurulduğunun anlaşılamamasının DOĞANAY’ın savunma hakkını tam ve layıkıyla kullanmasını engelleyebilecek nitelikte olduğu, soruşturma konusu olan dolaylı yoldan bilgi paylaşımına aracılık edilmesi ve yeniden satış fiyatının tespit edilmesi şeklindeki ihlallerin birbirinden önemli ölçüde farklılaştığı, aynı delillerle her iki ihlalin
22-55/863-357 203/377 gerçekleştiği sonucuna varmanın hem usul hem de esas yönünden hukuka aykırılık doğurduğu savunması (602) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası, “Kurul, başlattığı soruşturmaları, soruşturmaya başlanması kararının verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili taraflara bildirir ve tarafların ilk yazılı savunmalarını 30 gün içinde göndermelerini ister. Taraflara tanınan ilk yazılı cevap süresinin başlayabilmesi için Kurulun bu bildirim yazısı ile birlikte, iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi ilgili taraflara göndermesi gerekir.” hükmünü amirdir. Bu hüküm gereği, DOĞANAY’a soruşturmaya konu iddiaların niteliğine ilişkin olarak yeterli bilgi Soruşturma Bildirimi ile birlikte gönderilmiştir. Soruşturma Bildirimi’nde DOĞANAY’a ilişkin dosya kapsamında mevcut olan belgelerin içeriklerine ve belgelerin değerlendirmelerine yer verilmiştir. Kaldı ki Soruşturma Bildirimi’nin bir ihlal tespiti içermediği, taraf hakkında bir soruşturmanın açıldığını ve soruşturma kapsamında incelenecek iddiaların türü ve niteliği hakkında tarafa bilgi vermek üzere bildirimin bir araç olduğu ifade edilmelidir. Son olarak dosya kapsamında farklı ihlal türleri için aynı deliller kullanılmamıştır. Soruşturma Bildirimi’nde perakendecilerin rekabete duyarlı bilgilerinin DOĞANAY ile paylaşıldığına ve sonrasında bu bilginin de DOĞANAY tarafından başka bir perakendeciye iletildiğini ortaya koyan hiçbir bulgunun yer almadığı, Soruşturma Bildirimi’nde yer alan belgelerde DOĞANAY ile perakendeciler arasında gerçekleşen iletişimin, DOĞANAY’ın kendi satış fiyatlarına yönelik olduğu, tespit olarak yer verilen iki yazışmanın da iç yazışma niteliğinde olduğu ve DOĞANAY’ın perakendeciler ile fiyat artışına ilişkin koordinasyon içinde bulunduğunu ortaya koyacak nitelikte iletişime işaret edecek açıklamalara yer verilmediği savunması (603) Dosya kapsamında DOĞANAY’ın kendi ürünlerine yönelik fiyat geçişlerinde münferiden DOĞANAY’ın kendi liste fiyatlarını artırması ve liste fiyatlarının değiştirilmesine ilişkin olarak perakendecilere bilgi vermek için ve bu konuyla sınırlı olmak üzere gerçekleştirilen iletişimleri bakımından herhangi bir ihlal isnadında bulunulmamaktadır. İhlal isnadı, DOĞANAY’ın perakendeciler arasında rekabete duyarlı hassas bilgi değişimine aracılık etmesi ve bu suretle perakendecilerin fiyat değişimlerini organize etmesine ilişkindir. ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 08.09.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) tarafından ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen “Doğanay Şalgam 1 Lt - Satış Fiyat DeğişikliğiHk.” konulu e-postaya (Belge-723/DO/2) göre, DOĞANAY’ın, BİM’in fiyat geçişini ve diğer perakendecilerin de fiyat geçiş zamanını ŞOK ile paylaşmasının ardından ŞOK kendi fiyatını artırmıştır. CARREFOURSA da ŞOK ile aynı günde fiyatını artırmış olup MİGROS, ŞOK ve CARREFOURSA’dan iki gün sonra fiyatını artırmış ve tüm piyasa 4,95 TL fiyat uygulamaya başlamıştır. Ayrıca dosyada DOĞANAY’ın fiyat geçişlerine ilişkin olarak perakendeciler arasında koordinasyon sağlayarak ve geleceğe dönük fiyatlar ve fiyat geçiş tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına aracılık ederek topla-dağıt tipi bir kartele taraf olduğuna yönelik belgelere ve değerlendirmelere yer verilmektedir. (604) Öte yandan, Avrupa Komisyonunun (Komisyon) ve Kurulun yerleşik uygulamalarında ortaya konulduğu ve yargı kararları ile sabit olduğu üzere, başka bir teşebbüste elde edilen belgelerin diğer teşebbüsler aleyhine delil olarak kullanılabileceği hususunda herhangi bir şüphe bulunmamaktadır. (605) Ayrıca, DOĞANAY’a ilişkin belgeler birlikte ele alındığında; DOĞANAY tarafından CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas fiyat bilgilerinin paylaşılarak söz konusu perakendeciler arasında dolaylı koordinasyonun
22-55/863-357 204/377 sağlandığı anlaşılmaktadır. Diğer yandan, belgelere konu tarihlerde gerçekleşen fiyat hareketleri de incelenmiş olup ilgili bölümde konuya ilişkin değerlendirmelere yer verilmektedir. Bu noktada, her iki belgenin de iç yazışma olduğu ve ihlal isnadına konu edilemeyeceği yönündeki savunma yerinde görülmemektedir. Bazı HTM perakendecilerinin mağazalarında satışa sundukları ürünlerin fiyatlarını birlikte belirledikleri iddiasını incelediği önaraştırma sonunda aldığı kararında219 Kurulun, perakendecilerin, rakiplerinin davranışlarını dikkate alması ancak tek taraflı olarak kendi pazar davranışlarını belirlemesi halinde fiyat paralelliği ortaya çıkmasının rekabet hukuku bakımından ihlal teşkil etmediği değerlendirmesinde bulunduğu, organize HTM perakendeciliğinde BİM’in özel bir konuma sahip olduğu, Soruşturma Bildirimi’nde DOĞANAY’ın dolaylı bilgi değişimine aracılık ettiği iddiasına dayanak olan belgeye konu ŞOK iç yazışmasında da BİM’in fiyat geçişi yaptıktan sonra soruşturma tarafı diğer perakendecilerin fiyat geçişi yapacaklarının ifade edildiği, ancak yakın tarihlerde gerçekleşen fiyat artışlarının yukarıdaki kararda da ifade edildiği üzere HTM perakendeciliği sektörünün yapısından ve oligopolistik bağımlılıktan kaynaklandığı savunması (606) Dosya kapsamında yer verilen inceleme tespit ve değerlendirmelerde taraflar arasında doğrudan veya dolaylı iletişim delili ile birlikte, söz konusu iletişim delillerinde öngörülen fiyat hareketlerinin büyük ölçüde uygulandığının tespit edilmesi karşısında, teşebbüsler arasında salt oligopolistik bağımlılıkla yahut fiyat liderini takiple açıklanması mümkün olmayan danışıklı fiyat hareketlerinin bulunduğu, bazı durumlarda tedarikçiler aracılığıyla piyasanın organize edildiği ve fiyatlar ile fiyat geçişlerinin koordinasyonunun sağlandığı açıkça ortaya konulmuştur. Danıştay 13. Dairesi, 2016/4902 E. 2019/4247 K. sayılı kararında “Firmaların aralarında kurdukları bağlantı, onları oligopolistik bağımlılık korumasından çıkarmaktadır. Avrupa Komisyonu’nun (Komisyon) British Sugar kararında yaptığı yorum da bu yöndedir. British Sugar firmasının pazarın oligopolistik yapısının ve kendi fiyat liderliğinin diğer üreticilerle fiyat tespitine yönelik bir anlaşma yapmasını gereksiz kıldığına, pazar koşullarının zaten fiyat rekabetine olanak vermediğine ilişkin savunmaları kabul edilmemiş, teşebbüsler arasında gerçekleştirilen bilgi alışverişinin, firmaların fiyatlama politikalarını koordine etmek amaçlı ortak niyetlerini gösterdiği belirtilmiştir.” şeklinde değerlendirme yaparak birincil ve ikincil delillerin varlığı karşısında oligopolistik bağımlılık savunmasının önemini yitireceği yönünde karar vermiştir. Türk rekabet hukuku mevzuatında kartelin rakipler arasında gerçekleşen rekabeti sınırlayıcı anlaşma ve/veya uyumlu eylem olarak tanımlandığı, Kurulun geçmiş tarihli Banka I220, Banka II221, Otomotiv222 ve Hyundai Bayileri223 ve Banka III224 kararlarında rakipler arasında gerçekleşen bilgi paylaşımlarını ve rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları dahi kartel olarak nitelendirmediği, dolaylı bilgi paylaşımına aracılık edilmesinin de kartel olarak kabul edilmemesi gerektiği savunması (607) Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz’da (Yatay Kılavuz) teşebbüsler arası bilgi değişiminin, fiyat ve miktar tespiti amacını taşıyan bir anlaşma niteliği taşıdığında kartel olarak değerlendirileceği, üzerinde uzlaşılan kurallara uyulup uyulmadığının takibinin 219 Kurulun 22.05.2018 tarihli ve 18-15/279-138 sayılı kararı. 220 Kurulun 07.03.2011 tarihli ve 11-13/243-78 sayılı kararı. 221 Kurulun 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı kararı. 222 Kurulun 18.04.2011 tarihli ve 11-24/464-139 sayılı kararı. 223 Kurulun 16.12.2013 tarihli ve 13-70/952-403 sayılı kararı. 224 Kurulun 28.11.2017 tarihli ve 17-39/636-276 sayılı kararı.
22-55/863-357 205/377 yapılması amacıyla kartelin işleyişini kolaylaştıran bilgi değişimlerinin de kartelin bir parçası olarak ele alınabileceği belirtilmektedir. Ayrıca, teşebbüslerin gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri aralarında değişmesi, genellikle fiyat ya da miktar tespiti amacı taşıdığı için kartel olarak değerlendirilmektedir. Öte yandan, rekabet hukukunda topla – dağıt veya merkez – uç (hub and spoke) karteli olarak anılan anlaşma veya uyumlu eylemler, atipik kartel türlerinden birisi olarak nitelenebilecek olup, merkez (hub) konumundaki teşebbüs aracılığıyla toplanan bilgilerin uçlara (spoke) dağıtılarak, bir diğer ifadeyle merkez konumundaki teşebbüs tarafından uç konumundaki teşebbüsler arasında dolaylı bilgi değişimine aracılık edilerek, alt veya üst pazardaki teşebbüsler arasında iş birliğinin sağlandığı karteller olarak tanımlanmaktadır225. DOĞANAY’ın üretim maliyetlerine ilişkin kalemlerin Ocak 2020 ve Nisan 2021 arasındaki değişim oranları dikkate alındığında, DOĞANAY tarafından uygulanan fiyat artışlarının maliyetlerde meydana gelen artıştan çok daha düşük seviyede kaldığı savunması (608) Yeniden satış fiyatının tespiti bağlamında DOĞANAY hakkındaki ihlal isnadı, DOĞANAY’ın ilgili dönemdeki fiyat artışlarının maliyetlerinden yüksek olduğuna ilişkin olmayıp, tamamen alt pazarda faaliyet gösteren perakendecilerin yeniden satış fiyatını belirlemesine yöneliktir. Zira rekabet hukuku kapsamında alıcıların kendi satış fiyatlarını serbestçe belirlemesi esas olup, sağlayıcı tarafından belirlenen fiyat düzeyinden veya kar marjından bağımsız olarak bu serbestiye müdahale edilmesi ihlal niteliği taşımaktadır. Bu nedenle DOĞANAY tarafından uygulanan fiyat artışlarının DOĞANAY’ın maliyetlerinde meydana gelen artıştan daha düşük seviyede kalmasının yeniden satış fiyatının tespitine yönelik davranışlar bakımından haklı bir sebep olmadığı değerlendirilmektedir. DOĞANAY’da gerçekleştirilen yerinde incelemelerde elde edilen ve Soruşturma Bildirimi’nde kullanılmayan birtakım belgelerde yer alan ifadelerin DOĞANAY’ın sadece tavsiye niteliğinde raf fiyatı iletişiminde bulunduğunu gösterdiği, tavsiye edilen satış fiyatına uyulmadığı durumların mevcut olması, tavsiye edilen satış fiyatına uyulmaması halinde herhangi bir yaptırımın öngörülmemesi veya uygulanmaması gibi hususların Kurulun müstakar kararlarında226, üretici/sağlayıcı tarafından belirtilen fiyatın tavsiye niteliğinde olduğuna ve rekabete aykırılık bulunmadığına ilişkin gerekçe olarak kabul edildiği savunması (609) Dosya kapsamında elde edilen ve yukarıda yer verilen belgelerden DOĞANAY tarafından gerçekleştirilen eylemlerin perakendecilere yalnızca tavsiye raf fiyatı verilmesinin ötesinde olduğu, DOĞANAY’ın perakendecilerin yeniden satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu ve bu fiyatları düzelttiği açıkça görülmektedir. HTM Sektör Ön Raporu’nda zincir marketlerin pazarda yüksek bir alıcı gücüne sahip oldukları ve bu alıcı gücünün tedarikçilerin fiyat bakımından perakendeciler üzerinde herhangi bir baskı uygulamasının önüne geçtiği tespitlerinin yapıldığı, HTM Sektör Ön Raporu’nun, büyük ölçekli perakendecilerin kendi sözleşme şartlarını dayatabildikleri, geçmişe etkili sözleşme değişikliklerinin çok sık olmadığı ve tedarikçiler tarafından yapılan sözleşme değişikliği taleplerinin perakendecilerce nadiren kabul edildiği bulgularına da dikkat çektiği, DOĞANAY üzerinde perakendecilerin yüksek pazarlık gücünün bir başka göstergesinin 225 Kurulun 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı kararı. 226 Kurulun 08.03.2018 tarih 18-07/112-59 sayılı kararı.
22-55/863-357 206/377 BİM’e yapılan satışların DOĞANAY’ın toplam cirosunun %33’ünü oluştururken BİM cirosu içerisinde DOĞANAY ürünlerinin payının tahmini binde beş seviyesinde bulunması olduğu, tüketicinin DOĞANAY’ın pazardaki rakipleri olan teşebbüslerin kola ve gazoz gibi ürünleri arasında kolaylıkla geçiş yapma kabiliyetine sahip olduğu ve bu ürünler arasında markalar arası yoğun bir rekabet bulunduğu, söz konusu rekabetin DOĞANAY’ı perakendeciler karşısında ticari müzakereler bakımından güçsüz durumda bıraktığı savunması (610) HTM Sektör Ön Raporu’nda da ortaya konulduğu üzere, indirim marketler ile birlikte zincir marketlerin önemli derecede alıcı gücüne sahip olduğu bilinmektedir DOĞANAY’ın faaliyet gösterdiği pazarda yoğun bir rekabet olduğu varsayılsa bile, ancak bu durum DOĞANAY’ın, yeniden satış fiyatının tespiti bölümündeki birçok belgeden hareketle ortaya konulduğu üzere, bazı perakendecilerin satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu ve söz konusu perakendecilerin satış fiyatlarını tespit ettiği gerçeğini değiştirmemektedir. DOĞANAY’ın ŞOK ile 01.01.2021 tarihine dek konsinye227 usulü çalıştığı ve MİGROS ile halen konsinye usulü çalışmakta olduğu ifade edilerek Kurulun muhtelif kararlarında228 da yer aldığı üzere konsinye satış sözleşmelerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceğinde Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’da (Dikey Kılavuz) acentelere ilişkin yapılan açıklamaların yol gösterici olarak kullanıldığı, DOĞANAY’ın savunma ekinde sunulan ŞOK ve MİGROS ile akdedilen sözleşmelerinde ödemenin satıştan sonra yapılacağının kararlaştırıldığı, sözleşmeler kapsamında her türlü iade, hasar, kayıp riskinin DOĞANAY üzerinde bırakıldığı göz önünde alındığında DOĞANAY’ın çalışma usulünün bir rekabet ihlalinin doğması için uygun olmadığı savunması (611) MİGROS ile DOĞANAY arasındaki Tedarik Sözleşmesi incelendiğinde her ay sonunda net satış üzerinden, satılan malın maliyeti veya alım maliyeti üzerinden ödenmesi kararlaştırılan miktarların “ay sonu primlerine” ve “performans primine” ilişkin olduğu görülmektedir. Tedarik Sözleşmesinin “Fatura Tanzimi ve Ödeme” başlıklı 7. maddesinde “PERAKENDECİ, kabul edilen ürünlerin fatura bedelini, varsa kendi alacaklarını mahsup etmek suretiyle, işbu Sözleşmenin 5. maddesinde düzenlenen kabul usulünün tamamlandığı tarihten itibaren, işbu Sözleşme ve eklerinde belirtilen sürelerde TEDARİKÇİ’ye ödemekle yükümlüdür.” düzenlemesi yer almaktadır. Her ne kadar Tedarik Sözleşmesinde MİGROS’un koşulsuz iade hakkına ilişkin düzenlemeler yer almakta ise de Tedarik Sözleşmesinin bir konsinye satış sözleşmesi niteliğinde olmadığı değerlendirilmektedir. 2020-3-19 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen “Doğanay Şalgam 1 Lt - Satış Fiyat DeğişikliğiHk.” Konulu iç yazışma nişteliğindeki e-postadan BİM’in fiyat artırımı üzerine, takip eden günde ŞOK ve diğer perakendecilerin de fiyat artışı yapacağının anlaşıldığı, BİM’in fiyat artışına gittiği bilgisine ulaşmak için ŞOK’un DOĞANAY’ın yardımına ihtiyacı olmadığı, perakendecilerin rakiplerinin fiyat değişikliklerini düzenli olarak takip ettiklerinin 227 Konsinye satış sözleşmesi Kurul kararlarında; bir malın sahibi tarafından, satılmak amacı ile bir başka kişiye bırakılmasını konu olan sözleşme şeklinde tanımlanmaktadır. 228 Kurulun 17.06.2003 tarih ve 03-43/489-211 sayılı, 27.10.2011 tarih ve 11-54/1379-489 sayılı, 09.10.2013 tarih ve 13-57/807-344 sayılı kararları.
22-55/863-357 207/377 bilinmekte olduğu, yine BİM dışındaki perakendecilerin fiyatlama kararlarında BİM’i takip ettikleri hususunun Kurul kararlarında229 da yer aldığı savunması (612) “Doğanay Şalgam 1 Lt - Satış Fiyat DeğişikliğiHk.” konulu 08.09.2020 tarihli ŞOK iç yazışmasına (Belge-723/DO/2) göre DOĞANAY’ın, BİM’in 08.09.2020 tarihindeki fiyat geçişini ve diğer rakiplerin de fiyat geçiş zamanını ŞOK ile paylaşmasının ardından ŞOK 09.09.2020 tarihinde kendi fiyatını artırmıştır. CARREFOURSA da ŞOK ile aynı günde fiyatını artırmış olup MİGROS, ŞOK ve CARREFOURSA’dan iki gün sonra fiyatını artırmış ve belgeye göre tüm piyasa 4,95 TL fiyata geçmiştir. Söz konusu fiyat artışına ilişkin olarak DOĞANAY Genel Müdürü (.....) ile DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) arasında 01.09.2020 tarihinde geçen ve 08.09.2020 tarihli ŞOK iç yazışmasına yansıyan görüşmelerden BİM’deki fiyat artışının DOĞANAY’ın koordinasyonunda tamamlandığı anlaşılmaktadır. Akabinde CARREFOURSA’nın raf fiyatını talep edilen düzey olan 4,95 TL seviyesine getirmediğinden yakınıldığı ve bu durumun fiyat geçiş süreci için kullanılan “Çok kötü yönetiliyor” cümlesiyle ifade edildiği görülmektedir. Söz konusu kişiler arasında 12.09.2020 tarihinde geçen görüşmelerde ise MİGROS ve CARREFOURSA’nın 4,95 TL seviyesindeki raf fiyatlarına ilişkin görseller paylaşılarak “Migros ve c4 da tamamlandı. Eksiksiz bir şekilde geçişi bitirdik” ifadelerinin kullanıldığı görülmektedir. Her iki yazışma bütüncül olarak değerlendirildiğinde, ŞOK’un piyasanın kalanının hangi tarihte fiyat geçişi yapacağı bilgisini, sürecin DOĞANAY tarafından “yönetiliyor” olduğu gerçeği karşısında, DOĞANAY dışında bir teşebbüsten elde etmiş olamayacağı ve söz konusu fiyat geçişine ilişkin olarak perakendeciler arasındaki koordinasyonun DOĞANAY tarafından sağlandığı değerlendirilmektedir. Belge değerlendirmelerinin varsayımdan öteye geçmediği, iki yazışmada ismi geçen perakendecilerin farklı olduğu, söz konusu iki belgenin birbirini tamamlamadığı ve belgeler arasında suni bir bağlantı oluşturulmaya çalışıldığı, perakendecilerin fiyat değişikliklerinin yakın tarihlerde gerçekleşmesinin DOĞANAY’dan bağımsız olarak ortaya çıktığı savunması (613) Yukarıda da ifade edildiği üzere, başka bir teşebbüste elde edilen belgeler diğer teşebbüsler aleyhine delil olarak kullanılabilmektedir. Söz konusu belgeler incelendiğinde yazışma tarihlerinin, yazışma konusu ürünler ile ürünlerin fiyatlarının benzerlik gösterdiği anlaşılmaktadır. Teşebbüslerin fiyat hareketlerine bakıldığında da yazışmalarla uyumlu bir seyrin olduğu görülmektedir. Dolayısıyla, belgeler arasında suni bir bağlantı olduğuna dair yapılan savunma kabul görmemektedir. Topla-dağıt tipi kartele ilişkin iddia konusu ihlalin 12 günlük bir süreyi kapsamasının süreklilik unsurunu karşılamadığı, Kurulun geçmiş kararları da dikkate alınarak rekabet ihlalinin gerçekleşmediği veya gerçekleşmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılması gerektiği savunması (614) Perakende Kararı ve topla-dağıt tipi kartel kapsamında değerlendirilen belgelere bakıldığında, ihlalin özellikle fiyat artışı dönemlerinde gerçekleştiği görülmektedir. Dolayısıyla, ihlale neden olabilecek iletişimin fiyat artışı süreci boyunca devam ettiğini ifade etmek gerekmektedir. Bu nedenle, ihlale konu yazışmaların süresinin kısalığından bahisle süreklilik unsurunun karşılanmadığına yönelik savunma haklı bulunmamaktadır. Pazardaki yaygın uygulamanın perakendecilerin fiyatlama kararlarında BİM’i takip etmesi olduğu, fiyat değişim tarihlerinin yakınlığının/benzerliğinin pazarın 229 Kurulun 22.05.2018 tarih 18-15/279-138 sayılı kararı.
22-55/863-357 208/377 yapısından kaynaklandığı ve fiyat geçişlerine yönelik açıklamaların gerçeği yansıtmaktan uzak olduğu savunması (615) Dosyada yer verilen incelemeler, tespitler ve değerlendirmelerde perakendeciler arasındaki dolaylı iletişimi gösteren deliller ile birlikte, söz konusu iletişim delillerinde öngörülen fiyat hareketlerinin büyük ölçüde uygulandığının tespit edilmesi karşısında, teşebbüsler arasında salt oligopolistik bağımlılıkla yahut fiyat liderini takiple açıklanması mümkün olmayan danışıklı fiyat hareketlerinin bulunduğu, tedarikçiler aracılığıyla piyasanın organize edildiği ve fiyatlar ile fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlandığı açıkça ortaya konulmuştur. Danıştay 13. Dairesi, 2016/4902 E. 2019/4247 K. sayılı kararında “Firmaların aralarında kurdukları bağlantı, onları oligopolistik bağımlılık korumasından çıkarmaktadır. Avrupa Komisyonu’nun (Komisyon) British Sugar kararında yaptığı yorum da bu yöndedir. British Sugar firmasının pazarın oligopolistik yapısının ve kendi fiyat liderliğinin diğer üreticilerle fiyat tespitine yönelik bir anlaşma yapmasını gereksiz kıldığına, pazar koşullarının zaten fiyat rekabetine olanak vermediğine ilişkin savunmaları kabul edilmemiş, teşebbüsler arasında gerçekleştirilen bilgi alışverişinin, firmaların fiyatlama politikalarını koordine etmek amaçlı ortak niyetlerini gösterdiği belirtilmiştir.” şeklinde değerlendirme yaparak birincil ve ikincil delillerin varlığı karşısında oligopolistik bağımlılık savunmasının önemini yitireceği yönünde karar vermiştir. Türk rekabet hukuku mevzuatı uyarınca kartelin, rakipler arasında gerçekleşen rekabeti sınırlayıcı anlaşma ve/veya uyumlu eyleme verilen isim olduğu, DOĞANAY ile perakendecilerin ise rakip konumunda olmadığı, bu nedenle iddiaların Kurul tarafından kabul edilmesi durumunda dahi ihlalin “kartel” olarak değerlendirilmesinin hukuk kuralları ile bağdaşmayacağı ve hakkaniyete aykırı olacağı savunması (616) Yatay Kılavuz’da teşebbüsler arası bilgi değişiminin, fiyat ve miktar tespiti amacını taşıyan bir anlaşma niteliği taşıdığında kartel olarak değerlendirileceği, üzerinde uzlaşılan kurallara uyulup uyulmadığının takibinin yapılması amacıyla kartelin işleyişini kolaylaştıran bilgi değişimlerinin de kartelin bir parçası olarak ele alınabileceği belirtilmektedir. Ayrıca, teşebbüslerin gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri aralarında değişmesi, genellikle fiyat ya da miktar tespiti amacı taşıdığı için kartel olarak değerlendirilmektedir. Öte yandan, rekabet hukukunda topla-dağıt veya merkez-uç karteli olarak anılan anlaşma veya uyumlu eylemler, atipik kartel türlerinden olup, merkez konumundaki teşebbüs aracılığıyla toplanan bilgilerin uçlara dağıtılarak, bir diğer ifadeyle merkez konumundaki teşebbüs tarafından uç konumundaki teşebbüsler arasında dolaylı bilgi değişimine aracılık edilerek alt veya üst pazardaki teşebbüsler arasında iş birliğinin sağlandığı karteller olarak tanımlanmaktadır230. Bu nedenle, söz konusu savunmaya itibar edilememektedir. 01.09.2020-12.09.2020 tarihleri arasında DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) ile DOĞANAY Genel Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/DO/1) yer alan “Migros ve C4 da tamamlandı. Eksiksiz bir şekilde geçişi bitirdik.” mesajındaki ifadenin, DOĞANAY’ın satış fiyatlarındaki artışların gerçekleştirildiğini ortaya koyma amacını taşıdığı savunması (617) Dosya kapsamında, DOĞANAY’ın münferiden kendi liste fiyatlarını artırması ve liste fiyatlarının değiştirilmesine ilişkin olarak perakendecilere bilgi vermek için ve bu konuyla sınırlı olmak üzere gerçekleştirilen iletişimleri bakımından herhangi bir ihlal isnadında 230 Perakende Kararı.
22-55/863-357 209/377 bulunulmamaktadır. İhlal isnadı, DOĞANAY’ın perakendeciler arasında rekabete duyarlı hassas bilgi değişimine aracılık etmesine ve bu suretle perakendecilerin fiyat değişimlerini organize etmesine ilişkindir. Söz konusu mesajın MİGROS’un ve CARREOFURSA’nın raf fiyatlarını gösteren görseller paylaşıldıktan bir dakika sonra yazıldığı dikkate alındığında ise mesajda geçen ifadenin perakendecilerin alış fiyatını gösterdiğini söylemenin gerçekçi olmadığı, yazışmada sözü edilen fiyatların perakendecilerin satış fiyatları olduğu değerlendirilmektedir. DOĞANAY’ın perakendecilerin yeniden satış fiyatına müdahale etmeye yönelik bir amacının bulunmadığı, DOĞANAY tarafından uygulanan sistematik bir fiyat izleme mekanizmasının olmadığı, belgelerin hiçbirinde zorlamadan, baskıdan ve/veya teşvikten bahsedilemeyeceği, yeniden satış fiyatının tespit edildiği iddiasının somut ve ciddi verilerle ortaya konulamadığı savunması (618) Dosyada bulunan belgelerden DOĞANAY tarafından gerçekleştirilen eylemlerin perakendecilere yalnızca tavsiye raf fiyatı verilmesinin ötesinde olduğu, DOĞANAY’ın perakendecilerin yeniden satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu ve bu fiyatların belirlediği seviyeye yükseltilmesini sağladığı açıkça görülmektedir. Belgelerin DOĞANAY’ın yeniden satış fiyatını tespit etmeye yönelik iradesinin olmadığını ortaya koyduğu, DOĞANAY’ın yeniden satış fiyatlarına müdahale etmediği ve raf fiyatına ilişkin sadece tavsiye verildiği, bununla birlikte soruşturma açılmasından sonraki dönemde tereddüde mahal vermemek amacıyla tavsiye fiyat uygulamasına son verildiği, müşterilerle sadece DOĞANAY’ın satış fiyatları üzerinden iletişime geçildiği savunması (619) Yukarıda da ifade edildiği üzere, dosyada bulunan belgelerden, DOĞANAY’ın perakendecilerin yeniden satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu ve bu fiyatların belirlediği seviyeye yükseltilmesini sağladığı açıkça görülmektedir. Ayrıca, DOĞANAY tarafından alıcılarına yönelik tavsiye fiyat uygulamasında bir sakınca bulunmadığı belirtilmelidir. Sonraki dönemde müşterilerle sadece DOĞANAY’ın satış fiyatlarıyla ilgili olarak iletişime geçilecek olmasının, DOĞANAY’ın ticari stratejisinin bir parçası olarak düşünülmesi gerektiği, bunun ihlalin hafifletici bir unsuru olarak ele alınamayacağı değerlendirilmektedir. Kurul içtihadı uyarınca mevcut soruşturma bakımından yeniden satış fiyatının tespiti iddiasına yönelik olarak etki analizinin yapılması gerektiği, DOĞANAY’ın davranışlarının rekabete aykırı etkisinin ortaya çıkmadığı ve ilgili pazardaki markalar arası yoğun rekabet ve yüksek alıcı gücü nedeni ile DOĞANAY’ın faaliyetlerinin rekabete aykırı bir etkisinin ortaya çıkmasının da mümkün olmadığı savunması (620) 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ (2021/2 sayılı Tebliğ) ve 2021/3 sayılı Rekabeti Kayda Değer Ölçüde Kısıtlamayan Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Teşebbüs Birliği Karar Ve Eylemlerine İlişkin Tebliğ (2021/3 sayılı Tebliğ) uyarınca “açık ve ağır ihlal” olarak nitelendirilen yeniden satış fiyatının tespiti, Kurulun yakın tarihli Sony Eurasia231, 231 22.11.2018 tarihli ve 18-44/703-345 sayılı Kurul kararı.
22-55/863-357 210/377 Turkcell232, Bellona233, Groupe SEB234, Baymak235, Akaryakıt236, Duru Bulgur237 gibi kararlarında da görüleceği üzere amaç bakımından 4054 sayılı Kanun’un ihlali olduğundan, ihlalin varlığı için ayrıca rekabeti kısıtlayıcı etkisinin gösterilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. (621) Diğer yandan, HTM Sektör Ön Raporu’nda da ortaya konulduğu üzere, zincir marketlerin önemli derecede alıcı gücüne sahip olduğu bilinmektedir. DOĞANAY’ın faaliyet gösterdiği pazarda yoğun bir rekabet olduğu varsayılsa bile, bu durum yeniden satış fiyatının tespiti bölümündeki belgelerden hareketle ortaya konulduğu üzere, DOĞANAY’ın bazı perakendecilerin satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu ve söz konusu perakendecilerin satış fiyatlarını tespit ettiği gerçeğini değiştirmemektedir. 10.08.2020 tarihinde “Doganay CEO+Taxim” isimli Whatsapp grubunda Taxim Kapital238 Yatırım Müdürü (.....), Taxim Kapital Yönetim Kurulu Başkanı (.....) ve DOĞANAY Genel Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasının (Belge-723/DO/3) bir iç yazışma niteliğinde olduğu ve belgede geçen ifadelerin perakendecilere yansımadığı ve raf fiyatlarındaki artışın DOĞANAY’ı devralmakta olan ve henüz faaliyetlerine dahil olmayan, DOĞANAY’ın faaliyetlerine ilişkin sınırlı bilgi sahibi olan Taxim Capital çalışanları tarafından esasen DOĞANAY satış fiyatındaki artışa yönelik bir gösterge olarak değerlendirildiği savunması (622) Anılan belgede yer alan ifadelerden DOĞANAY tarafından tedarik edilen ürünlerin raf fiyatlarının kendisi tarafından öngörülen seviyeye yükseltilmediği durumlarda perakendecilere baskı yapabildiği anlaşılmakta ve bu durum “Sadece yapamazlar ise bastıralım diyecektim” ifadesinden de açıkça görülmektedir. Ayrıca, özellikle yönetici konumunda olan teşebbüs çalışanının DOĞANAY’ın faaliyetleri hakkında sınırlı bilgi sahibi olmasının, DOĞANAY’ın ihlalden doğan hukuki sorumluluğunu etkilemeyeceği değerlendirilmektedir. 29.12.2020 tarihinde Yıldız Holding E-Star239 İş Birimi Kategori Yönetimi Müdürü (.....) tarafından DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....)’e gönderilen, “estar hk” konulu e-postada (Belge-723/DO/4) yer alan tablonun ilk olarak bir müşteri tarafından DOĞANAY’a gönderildiği, DOĞANAY çalışanı tarafından gönderilen tabloda ise raf fiyatına ve kar marjlarına ilişkin bölümlerin çıkarıldığı, yazışmanın devamında yer verilen hususların ise DOĞANAY’ın satış fiyatına ilişkin olduğu, DOĞANAY ve müşterisi tarafından gönderilen tablolar karşılaştırıldığında DOĞANAY tarafından değiştirilen kısımların DOĞANAY’ın satış fiyatına ilişkin olduğu, tablonun değişik halinde raf fiyatına veya kar marjına ilişkin bir açıklamaya yer verilmediği savunması (623) Söz konusu belge incelendiğinde, savunmada ifade edilenin aksine DOĞANAY çalışanı tarafından gönderilen tabloda raf fiyatına ilişkin kısımların çıkarılmadığı, raf fiyatının açıkça yazıldığı bir durumda kar marjına ilişkin kısımların çıkarılmasının bir öneminin bulunmadığı ve belgede geçen fiyatların DOĞANAY’ın satış fiyatlarına ilişkin olmadığı görülmektedir. 232 10.01.2019 tarihli ve 19-03/23-10 sayılı; 12.11.2019 tarihli ve 19-39/610-263 sayılı Kurul kararları. 233 02.11.2011 tarihli ve 11-55/1434-509 sayılı Kurul kararı. 234 04.03.2021 tarihli ve 21-11/154-63 sayılı Kurul kararı. 235 26.03.2020 tarihli ve 20-16/232-113 sayılı Kurul kararı. 236 12.03.2020 tarihli ve 20-14/192-98 sayılı Kurul kararı. 237 17.12.2020 tarihli ve 20-54/754-M sayılı Kurul kararı. 238 DOĞANAY, Taxim Kapital tarafından kontrol edilmektedir. 239 Yıldız Holding bünyesinde e-ticaret platformlarında yeniden satış faaliyetinde bulunmaktadır.
22-55/863-357 211/377 12.02.2021 tarihinde DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) tarafından CARREFOURSA Satın Alma Kıdemli Uzmanı (.....) ve CARREFOURSA Satın Alma Uzmanı (.....)’e gönderilen, “CARREFOUR 1LT PET ŞALGAM FİYAT GEÇİŞİ” konulu e-postanın (Belge-723/DO/5) tavsiye fiyat içerdiği, “Rafı geçtiniz mi” ve “En azından tavsiye ettiğimiz satış fiyatını pazartesiye yansıtabilir misiniz?” şeklindeki ifadelerin ise raf fiyatlarına ilişkin sorulardan ibaret olup yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin olarak aranan baskı, zorlama veya teşvik unsurunu barındırmadığı savunması (624) Belge-723/DO/5’te geçen “Rafı geçtinizmi?” ifadesinden DOĞANAY tarafından raf fiyatlarının sorgulandığı ve “Bu sebeple en azından tavsiye ettiğimiz satış fiyatını pazartesiye yansıtabilirmisiniz.” ifadesinden de anlaşılacağı üzere CARREFOURSA’dan raf fiyatlarının DOĞANAY tarafından talep edilen seviyeye getirilmesinin istendiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında DOĞANAY’ın alıcıların yeniden satış fiyatlarına müdahale ettiği ortaya konmuştur. 21.04.2021 tarihinde DOĞANAY Ankara Bölge Müdürü (.....)’ın DOĞANAY Distribütör Kanalı Satış Müdürü (.....)’a gönderdiği e-postanın (Belge-723/DO/6) iç yazışma olduğu, sadece bir serzeniş içerdiği, belgenin yeniden satış fiyatlarının tespit edilmesi gibi bir amacı ortaya koymadığı, aksine bir müdahalenin söz konusu olmadığını gösterdiği, belgenin içeriğinde yeniden satıcıların raf fiyatlarının yakından takip edildiğini gösteren bir rapor/çalışma olmadığı savunması (625) Yazışmada geçen “aylardır büyük bir hassasiyetle dengede tutmaya çalıştığımız tavsiye raf fiyatlarımız” ifadesi karşısında savunmaya itibar etmek mümkün değildir. 03.05.2021 tarihinde “DOĞANAY GIDA SATIŞ” isimli Whatsapp grubunda DOĞANAY Doğu Marmara Bölge Müdürü (.....), DOĞANAY Satış Müdürü (.....) ve DOĞANAY Satış Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasının (Belge-723/ DO/7) iç yazışma niteliğinde olduğu, yazışmalarda geçen fiyat düzeltme taleplerinin DOĞANAY’ın müşteriye satış fiyatı ile ilgili olduğu ve ifadelerin DOĞANAY çalışanlarına serzenişten oluştuğu savunması. (626) Belgede geçen “Raf fiyatlarına dikkat edelim lütfen” ifadesine ve belgenin bütününe bakıldığında savunmanın aksine, yazışmaya konu edilen fiyatların DOĞANAY’ın müşterilerine satış fiyatları değil perakendecilerin raf fiyatları olduğu ve ifadelerin serzenişin ötesinde raf fiyatlarına müdahaleyi gösterdiği değerlendirilmektedir. 23.11.2021 tarihinde DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) ile MİGROS Satın Alma Yöneticisi (.....) arasındaki Whatsapp yazışmasında (Belge-723/DO/8) geçen “4,45 basabilirsin” ifadesinin DOĞANAY tarafından uygulanan bir aktivitede tavsiye satış fiyatı üzerinden yapılacak indirimin, DOĞANAY tarafından karşılanacak kısmının hesaplanmasında kullanılacak bedeli ifade ettiği, ayrıca söz konusu kampanyanın uygulanmadığı ve MİGROS’un kendi satış fiyatlarını DOĞANAY’ın müdahalesi olmadan belirlediği savunması. (627) Yazışmadan DOĞANAY’ın perakendecilerin aktivite dönemindeki raf fiyatlarını belirlediği, bunun yanı sıra aktivite yapılabilmesi için mevcut raf fiyatlarının yükseltilmesi şartı getirdiği anlaşılmaktadır. Söz konusu durum “4,45 basabilirsin” ve “Bu arada rafı yükseltmen lazımm” ifadelerinden de açıkça görülmektedir. DOĞANAY hakkında topla-dağıt karteline ve yeniden satış fiyatının tespitine yönelik iddialar bakımından ihlal tespitinde bulunulmaması ve idari para cezası uygulanmaması gerektiği, ihlal tespitinde bulunulduğu ve idari para cezası
22-55/863-357 212/377 uygulanmasına karar verildiği takdirde temel para cezasının belirlenmesinde pazarda zarar doğmamasının veya ortaya çıkan zararın oldukça sınırlı olmasının dikkate alınması gerektiği, ayrıca 10.08.2020 tarihli yazışmanın (Belge-723/DO/3) yanlış anlaşıldığı, bu nedenle en azından bu belgeye yönelik savunmanın kabul edilerek DOĞANAY tarafından yeniden satış fiyatının tespit edildiği yönünde isnat edilen ihlalin bir seneden az sürmesi nedeniyle temel para cezasının yarısı oranda artırılmaması gerektiği, her iki ihlal iddiası bakımından ağırlaştırıcı unsurun olmadığı, ancak ilgili ürün pazarında rekabete aykırı etkinin ortaya çıkmamasının veya bu etkinin sınırlı olmasının, HTM perakendeciliği sektöründe perakendecilerin alıcı güçlerinin DOĞANAY’ın uygulamalarının rekabet üzerindeki olumsuz etkisini sınırlayabilecek nitelikte olmasının ve DOĞANAY’ın olası ihlallere son verme yönünde somut adımlar atmasının hafifletici sebep olarak dikkate alınması gerektiği savunması (628) Teşebbüs hakkındaki idari para cezası takdirinde, savunmada hafifletici neden olarak ileri sürülen hususlar dikkate alınmıştır. I.3.2.1.4. DÜZEY’in Savunması ve Değerlendirilmesi (629) Soruşturma Bildirimi’nde DÜZEY hakkında nitelik itibarıyla iki ayrı konuya ilişkin ihlal iddiasının bulunduğu, özellikle rekabete hassas bilgi değişimine aracılık edildiği ile fiyat geçiş koordinasyonu sağlandığına ilişkin şüphe hakkında yeteri kadar bilgi sunulmadığı, 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca soruşturma bildirimlerinin soruşturma ile ilgili iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi içermesi gerektiği, DÜZEY hakkındaki iddiaların Soruşturma Bildirimi’nde yeterince somutlaştırılmadığı ve savunma hakkının kısıtlandığı savunması (630) Soruşturma Bildirimi’nde DÜZEY’e ve soruşturma tarafı diğer teşebbüslere, haklarında ileri sürülen iddiaların türünü ve niteliğini anlayabilecekleri ve buna ilişkin savunma yapabilecekleri yeterlilikte bilgi 4054 sayılı Kanun’un öngördüğü şekilde iletilmiştir. Öte yandan, 4054 sayılı Kanun’un 44. maddesinin üçüncü fıkrasına göre Kurulun tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı tanımadığı konuları vereceği kararlara dayanak yapmasının mümkün olmaması ve taraflara ayrıca iki kez yazılı ve bir kez de sözlü savunma hakkı tanınmış olması karşısında, teşebbüslerin savunma haklarının kısıtlandığı iddiası haklı görülmemektedir. Soruşturma Bildirimi ile ilgili olarak; soruşturmadaki en önemli usuli eksikliğin, perakendecilerin soruşturmaya dahil edilmemesi olduğu, topla dağıt karteli için birbirinden bağımsız teşebbüslerin, dikey ilişki içerisinde bulunulan ortak bir sağlayıcı veya perakendeci kanalıyla bilgi değişimi gerçekleştirmesi gerektiği, bilgi değişiminin parçası olan üstelik yatay iş birliğinin doğrudan muhatabı olan teşebbüslerin soruşturmada yer almadığı, perakendecilerin soruşturmaya taraf olmaması durumunda DÜZEY’e yönelik bu iddianın soruşturma kapsamından çıkarılması gerektiği savunması (631) Soruşturma kapsamında diğer bazı tedarikçi teşebbüslerin yanı sıra DÜZEY hakkında da ileri sürülen topla-dağıt karteli iddialarına dayanak teşkil eden belgelerdeki yazışmalara konu ya da taraf olduğu tespit edilen A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK unvanlı perakendeciler, Kurulun 25.11.2021 tarih ve 21-57/796-M sayılı kararı ile mezkur soruşturmaya dahil edilmiştir. Yeniden satış fiyatının belirlenmesi ihlalinin gerçekleşebilmesi için sağlayıcıların alıcıların satış fiyatına aktif şekilde müdahale etmesi gerektiği, nitekim Kurulun
22-55/863-357 213/377 bazı kararlarında sağlayıcıların fiili müdahaleleri ile alıcıların yeniden satış fiyatına uymaya zorlandığı tespitiyle ihlal isnat edildiği; öte yandan Kurulun bazı kararlarında ise fiili müdahaleye yönelik cezalandırma ve caydırma mekanizmalarının eksikliğinden dolayı ihlal olmadığı sonucuna ulaşıldığı savunması DÜZEY’in distribütör konumu nedeniyle yeniden satıcı konumunda olduğu ve kendisinin fiyat belirleyici olmadığı, fiili olarak da alıcılarının satış fiyatını belirlemediği, nitekim Soruşturma Bildirimi’nde de DÜZEY tarafından alıcıların yeniden satış fiyatına müdahale edildiğine ilişkin somut bir belge sunulmadığı, Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen belgelerde DÜZEY’in fiyatlara müdahalesine ilişkin herhangi bir ifadenin bulunmadığı, DÜZEY bakımından önemli olanın müşterinin alış fiyatının değiştirilmiş olması olduğu, raf fiyatının artırılmasının DÜZEY açısından bir öneminin olmadığı, dosyada yer alan belgelerdeki yazışmalarda DÜZEY’in esas olarak alış fiyatının artışı üzerinde durduğu, belgelerin tarih aralıklarının üreticilerin fiyat artışı sürecine denk gelmesinin de DÜZEY’in ihlal iddialarına konu edilen davranışları gerçekleştirmediğini ortaya koyduğu, belgelerde adı geçen perakendecilerin ise soruşturmaya taraf olmadığı, anılan nedenlerle bu soruşturma kapsamında DÜZEY’e cezai müeyyide uygulanmaması gerektiği savunması (632) Dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilmek suretiyle, DÜZEY tarafından perakendeciler arasında ileriye dönük fiyatlar ve fiyat geçiş tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı, bu sayede perakendeciler arasında dolaylı olarak koordinasyonun sağlandığı kanaatine varılmıştır. Öte yandan, DÜZEY’in perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine ilişkin yeterli bulguya ulaşılamamıştır. Yerinde inceleme sırasında Whatsapp incelemesinin usulüne uygun yapılmayarak cep telefonlarının adli bilişim araçları kullanılmadan el yordamıyla incelendiği, bu durumun DÜZEY tarafından tutanağa şerh düşüldüğü, usulüne uygun yapılmayan incelemeden elde edilen belgelerin delil olarak kullanılmasının hukuka uygun olmadığı savunması (633) Söz konusu yerinde inceleme, 4054 sayılı Kanun ve Yerinde İncelemelerde Dijital Verilerin İncelenmesine İlişkin Kılavuz’da yer alan usul ve esaslara uygun şekilde gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, 06.12.2021 tarihinde DÜZEY’de yapılan ve DÜZEY yetkilisi taraından mobil cihazlarda yapılan incelemenin usule aykırı olduğu iddiasının şerh düşüldüğü yerinde incelemede söz konusu mobil cihazlardan elde edilen herhangi bir veri/belge kullanılmamıştır. Soruşturma safhasında yeniden satış fiyatının belirlenmesi iddiası bakımından DÜZEY’in müşterileri ile görüşme gerçekleştirilmediği veya DÜZEY müşterilerinden bilgi alınmadığı, bu nedenle yeterli inceleme yapılmadığı ve Kurulun karar sürecinde yeterli derecede bilgilenmesinin sağlanamadığı savunması (634) DÜZEY’in perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine ilişkin yeterli bulguya ulaşılamamıştır. DÜZEY’in etkili bir rekabet uyum programı uyguladığı, dosyada yer verilen belgelerin tamamının DÜZEY’in (.....) isimli eski çalışanından elde edildiği, söz
22-55/863-357 214/377 konusu yazışmaların DÜZEY’in kontrolünde olmayan eski çalışanın kişisel telefonundan yapıldığı ve içerisinde rekabet hukukuna aykırılık şüphesi olan yazışmaların yerinde incelemede ortaya çıkmasının ardından adı geçen çalışanın iş akdinin feshedildiği, münferit olduğu açık olan yazışmaları içeren ve tek bir kişiden elde edilen belgelerin DÜZEY’in iş yapış şeklinin 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğu sonucuna ulaşılması için yeterli olmadığı savunması (635) DÜZEY tarafından indirim marketleri ve toptan zincir marketlere gerçekleştirilecek satışların yönetimi ile görevlendirildiği anlaşılan çalışanın eylemlerinin DÜZEY açısından bağlayıcı olmadığını kabul etmek mümkün değildir. Zira her teşebbüsün kendi bünyesinde çalışan personelin eylemlerinden ve davranışlarından sorumlu olduğu açıktır. Ayrıca DÜZEY bakımından kullanılan tüm belgelerin (.....)’den alındığına dair savunma gerçeği yansıtmamaktadır. Kaldı ki DÜZEY’e ilişkin olarak topla-dağıt karteline yönelik belgeler incelendiğinde belgelerde söz konusu çalışanın yanı sıra diğer DÜZEY çalışanlarının yazışmalarının da yer aldığı görülmektedir. DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) ile MİGROS Ticari Grup Yöneticisi (.....) arasında 06.05.2019 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/DZ/1) geçen “Carrefour fiyat geçti…” şeklindeki ifadenin geçmişe ait bilgi içerdiği ve rekabete duyarlı bilgi niteliği taşımadığı, devamındaki “…sizden gelecek bilgiyi bekliyor” ifadesinin ise DÜZEY’in tek taraflı iletişimine ilişkin olduğu, DÜZEY’in geleceğe dönük olarak MİGROS’tan aldığı bilgiyi CARREFOURSA ile paylaştığına dair bir tespitin yapılamayacağı savunması (636) Belgede yer alan “Carrefour fiyat geçti ve sizden gelecek bilgiyi bekliyor” ifadesi ile CARREFOURSA’nın fiyat artışını gerçekleştirdiği ve bu konuda MİGROS’tan gelecek bilgiyi beklediği dile getirilmiştir. Yazışmanın MİGROS ve DÜZEY arasında geçmesi ve DÜZEY tarafından MİGROS’un CARREFOURSA’dan gelecek bilgiyi beklediğinin ifade edilmesi göz önüne alındığında, MİGROS’un ve CARREFOURSA’nın birbirlerinin fiyat değişikliği yapacağı bilgisine sahip olduğu ve bu bilginin söz konusu teşebbüslere DÜZEY tarafından aktarıldığı anlaşılmaktadır. Zira bu şekilde bir organizasyonun yokluğunda DÜZEY’in MİGROS’a hitaben CARREFOURSA’nın raf fiyatlarını değiştirdiğini ve MİGROS’tan gelecek bilgiyi beklediğini dile getirmesinin makul bir açıklamasının olmadığı değerlendirilmektedir. DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) ile D.E.nin mobil cihazında (.....) BİM olarak kayıtlı BİM çalışanı arasında 25.03.2020-03.04.2020 tarihlerinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/DZ/2); DÜZEY’in amacının BİM’in ve diğer perakendecilerin alış fiyatlarının artırılmasını sağlamak olduğu, DÜZEY’in perakendecilerin raf fiyatlarını kontrol etmediği, Belge-723/DZ/3’te bütün müşterilere iletilen yeni liste fiyatının FİLE’ye de iletildiği, geçiş tarihinde yalnızca satış fiyatının artırılacağı bilgisinin paylaşıldığı, alış fiyatının ise piyasa geçtikten sonra güncelleneceğinin açıkça ifade edildiği, BİM’in söz verdiği şekilde 07.04.2020 tarihinde raf fiyatlarını yükseltmesinin topla-dağıt karteli bakımından bir anlam ifade etmediği savunması (637) Öncelikle 01.04.2020 tarihli yazışma (Belge-723/DZ/3) CARREFOURSA çalışanı ile DÜZEY çalışanı arasında geçmektedir. Savunmaya konu Belge-723/DZ/2’de yer alan “Migros ve Carrefour fiyat geçti Bakabilirsin sanaldan” ve Belge-723/DZ/3’te yer alan “Evet satışı geçtik. Yarın olaki geçmeyen olsun şenlik. Hem alım hem satış.” gibi ifadelerden yazışmalarda perakende raf fiyatlarının konuşulduğu açıkça görülmektedir. Öte yandan Belge-723/DZ/2’de, BİM’den 07.04.2020 tarihinde fiyat artışı
22-55/863-357 215/377 gerçekleştireceğine dair söz alınması ve “Bana 1-2-3 bir gün verirsen ona göre yönlendiriyim diğee müşterileri” ve “Migros ve Carrefour fiyat geçti” gibi ifadeler, DÜZEY tarafından perakendecilerin raf fiyat geçişlerine ilişkin olarak kurulan koordinasyonu göstermektedir. Yukarıda yer verilen belgelerde FİLE’ye ait bilginin MİGROS’a aktarıldığına dair somut bir delil bulunamadığı, ayrıca FİLE’den geçiş yapılması istenen fiyatın satış değil alış fiyatı olduğu savunması (638) Söz konusu belgelerde yer alan “Bizde bildiriyoruz Migrosa yarın Pringles fiyat değişikliği günü File rafı tanımlıyor değil mi?”, “Bugün raf fiyatlarını düzelmesi için çok acil yardımınızı rica ediyorum”, “siz fiyatı geçerseniz Migros rafıda düzelecek” ifadeleri belgelerde raf fiyatlarının konuşulduğunu açıkça göstermektedir. Ayrıca belgelerdeki, “Yarın Migros fiyatını indirecek ve aradı faturayı bize kesecek Gürkan bey Çok zor durumda kalıyorum şirkete karşı”, “Bizde bildiriyoruz Migrosa yarın Pringles fiyat değişikliği günü”, “Yarından itibaren artık geçiceğinizle ilgili bilgi veriyorum Migrosa” gibi ifadeler FİLE’nin fiyat değişikliğine ilişkin bilginin DÜZEY tarafından MİGROS’a aktarıldığını açıkça ortaya koymaktadır. Dolayısıyla söz konusu savunma yerinde görülmemektedir. DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) ile A101 Kıdemli Kategori Uzmanı (.....) arasında 13.11.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/DZ/8) yer alan yazışmanın satış fiyatı değil alış fiyatı ile ilgili olduğu, A101’e ait bilginin MİGROS ve CARREFOURSA ile paylaşıldığını destekleyen belge bulunmadığı, A101 İcra Kurulu Üyesi (.....) ile A101 Kategori Müdürü (.....) arasında 20.11.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/DZ/10) A101’in iç yazışması olduğu, yazışmanın DÜZEY ile bir ilgisinin olmadığı, fiyat artış bilgisinin zincir marketler arasında doğrudan paylaşılmış olmasının muhtemel olduğu, bu belgenin DÜZEY iç yazışması olan DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) ile DÜZEY Zincir Mağazalar Satış Yöneticisi (.....) arasında 18.11.2020 tarihlerinde gerçekleşen Microsoft Teams görüşmesi (Belge-723/DZ/9) ile bir ilgisinin olmadığı, ikinci yazışmanın amacının DÜZEY’in farklı birimlerinin DÜZEY’in kendi satış fiyatını eş zamanlı olarak geçişini sağlamak olduğu, yukarıda yer alan Tablo-54’teki fiyat artış tarihlerine bakıldığında A101’in MİGROS’tan ve CARREFOURSA’dan sonraki gün fiyat artışı yaptığının anlaşıldığı, fiyat artış tarihinin paylaşılmış olması durumunda fiyat artışının aynı gün olmasının bekleneceği savunması (639) DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) ile A101 Kıdemli Kategori Uzmanı (.....) arasında 13.11.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/DZ/8) DÜZEY’in A101’e Dardanel ürünlerine ilişkin fiyat artışını sorduğu, gelecek yanıta göre CARREFOURSA’ya ve MİGROS’a haber vermesi gerektiğini ifade ettiği görülmektedir. Bu husus dikkate alındığında DÜZEY tarafından CARREFOURSA’ya ve MİGROS’a A101’in gelecekteki fiyat değişim tarihinin haber verildiği anlaşılmaktadır. 18.11.2020 tarihli belgede ise MİGROS’un Cumartesi günü (21.11.2020) fiyat artışı yapacağının DÜZEY çalışanları arasında konuşulduğu görülmekte, 20.11.2020 tarihli belgede yer alan ifadelerden ise A101 çalışanlarının halihazırda bu bilgiye sahip olduğu anlaşılmaktadır. DÜZEY Zincir Mağazalar Satış Yöneticisi (.....) tarafından 23.11.2020 tarihinde DÜZEY Satış ve Ticari Pazarlama Yöneticisi (.....)’e gönderilen “Dardanel Liste fiyatı değişimi ve Kotalı ürün sevkiyatı hk.” konulu e-postada (Belge-723/DZ/11) yer alan DÜZEY iç yazışmasında ise tavsiye raf fiyatı değişimlerinin eksiksiz bir şekilde tamamlandığı ifade edilmektedir. Söz konusu
22-55/863-357 216/377 belgeler bütüncül olarak ele alındığında ilgili dönemde gerçekleşen raf fiyatı değişikliğinin A101, CARREFOURSA ve MİGROS’un bilgisi dahilinde DÜZEY tarafından organize edildiği değerlendirilmektedir. Öte yandan tedarikçilerin koordinasyonundaki fiyat artışlarının her durumda eş zamanlı olarak gerçekleşmesi beklenmemektedir. Dosyada yer verilen belgelerin DÜZEY’in topla-dağıt karteli niteliğinde bir anlaşma içerisinde olduğuna ilişkin ispat standardını sağlamadığı ve DÜZEY’in perakendeciler arasındaki koordinasyona aracılık etmediği savunması (640) Elde edilen birçok yazışma doğrultusunda, rakip perakendeciler arasında fiyatların ve fiyat artışlarının koordinasyonun sağlanmasına ve geleceğe dönük fiyatlar ile fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına yönelik olarak, aralarında DÜZEY’in de bulunduğu ortak tedarikçiler aracılığıyla gerçekleştirilen dolaylı iletişimler açık bir şekilde ortaya konulmaktadır. Esasen gerek Kurul ve idari yargı kararları gerekse Avrupa Birliği uygulaması ve içtihadı ışığında salt bu iletişim delillerinin varlığı dahi amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın ve/veya uyumlu eylemin varlığını ispata yeterli olarak görülmektedir. Öte yandan DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) ile MİGROS Ticari Grup Yöneticisi (.....) arasında 06.05.2019 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/DZ/1) geçen ve DÜZEY’den MİGROS’a iletilen “Carrefour fiyat geçti ve sizden gelecek bilgiyi bekliyor”, DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) ile bu kişinin mobil cihazında (.....) BİM olarak kayıtlı BİM çalışanı arasında 25.03.2020-03.04.2020 tarihlerinde gerçekleşen Whatsapp (Belge-723/DZ/2) görüşmesinde geçen “Siz perşembe fiyat geçişi yapabiliyormusınuz Bana 1-2-3 bir gün verirsen ona göre yönlendiriyim diğee müşterileri”, DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) ile DÜZEY Zincir Mağazalar Satış Yöneticisi (.....) arasında 21.07.2020-23.07.2020 tarihlerinde gerçekleşen Microsoft Teams görüşmesinde (Belge-723/DZ/5) yer alan “Bizde bildiriyoruz Migrosa yarın Pringles fiyat değişikliği günü File rafı tanımlıyor değil mi?”, anılan belgede geçen ve DÜZEY tarafından BİM’e iletilen “Yarından itibaren artık geçiceğinizle ilgili bilgi veriyorum Migrosa”, yine aynı belgede geçen ve DÜZEY tarafından BİM’e iletilen “siz fiyatı geçerseniz Migros rafıda düzelecek” ve DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) ile A101 Kıdemli Kategori Uzmanı (.....) arasında 13.11.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/DZ/8) geçen “Benim öbürlerine de haber vermem lazım migros ve carrefoura” gibi ifadeler söz konusu iletişim delillerinin varlığını açıkça göstermektedir. Bu nedenle somut olayda topla-dağıt kartelinin ispat şartlarının sağlanmadığı savunmasına itibar edilememektedir. Yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik ihlal isnadı kapsamında yer alan iki belgenin ihlali ispatlamak noktasında ciddi ve yeterli delil teşkil etmediği, DÜZEY’in sistematik veya münferit olarak alıcıların fiyatlarına müdahale anlamına gelecek herhangi bir uygulamasının söz konusu olmadığı, kullanılan belgelerin hiçbirinde DÜZEY’in alıcılarına satış fiyatlarının belirlenmesine yönelik baskı veya teşvik uyguladığına dair bir ifade bulunmadığı ve bu hususa yönelik bir incelemenin yapılmadığı savunması 10.03.2020-11.03.2020 tarihleri arasında DÜZEY yöneticisi ile BTT çalışanı arasında yapılan yazışmalarda (Belge-723/DZ/12) yer alan “yönetim kararı ile mal göndermeyi durdurduk” ifadesinin gerçeği yansıtmadığı, DÜZEY’in hiçbir zaman yönetim kararı ile herhangi bir alıcısına mal göndermeyi durdurmadığı, bu durumun DÜZEY’in kayıtlarından tespit edilebileceği, soruşturma döneminde konu ile ilgili olarak DÜZEY’le ve belgede adı geçen alıcılarla görüşülmediği veya
22-55/863-357 217/377 bunlardan bilgi talep edilmediği, söz konusu alıcılara yapılan satışlara bakıldığında yazışma döneminde alıcılara ilgili dönemde ürün gönderilmemesinin söz konusu olmadığının anlaşılacağı, DÜZEY tarafından ilgili alıcılara yöneltilen sorulara verilen cevaplardan da bu durumun görüleceği, yeniden satıcı konumunda olan DÜZEY’in ürünün satışını durdurmasının rasyonel olmayacağı, ilgili yazışmanın DÜZEY çalışanı tarafından müşterisinin tepkisini hafifletmek için yapılmış bir yazışma olduğu savunması 21.10.2021 tarihli DÜZEY iç yazışmasında Tat 650 gram ketçabın, Tat 390 gram ketçaptan daha ucuza satıldığının saha ekipleri tarafından fark edilmesi sonrasında ticari hayatın gereği olarak fiyata müdahale edildiğinin anlaşıldığı, tüm sektörlerde aynı ürünün daha düşük gramajlı olanının daha ucuza satıldığı, aksi durumda daha düşük gramajlı ürünün satılamayacağı, saha ekiplerinin amacının tipografik hatanın düzeltilmesi olduğu, DÜZEY’in alıcının satış fiyatına müdahalesinin olmadığı savunması (641) Dosya kapsamında DÜZEY’in perakendecilerin yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine ilişkin yeterli bulgu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. (642) İhlal iddialarının kabul edildiği anlamına gelmemekle birlikte DÜZEY ile perakendeci konumundaki teşebbüsler arasında yatay bir ilişki bulunmaması nedeniyle topla-dağıt karteline ilişkin ihlalin Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin (b) bendi uyarınca “diğer ihlaller” kategorisinde değerlendirilmesi gerektiği, ihlale taraf olan perakendecilerin alıcı gücünün olması, ihlal iddialarının sınırlı sayıda ürünle ilişkili olması, ürünlerden elde edilen gelirlerin toplam gelirin yalnızca bir bölümünü karşılaması nedeniyle hafifletici unsur bakımından en üst sınırdan indirim uygulanmasının talep edildiği savunması (643) Yatay Kılavuz’da teşebbüsler arası bilgi değişiminin, fiyat ve miktar tespiti amacını taşıyan bir anlaşma niteliği taşıdığında kartel olarak değerlendirileceği, üzerinde uzlaşılan kurallara uyulup uyulmadığının takibinin yapılması amacıyla kartelin işleyişini kolaylaştıran bilgi değişimlerinin de kartelin bir parçası olarak ele alınabileceği belirtilmektedir. Ayrıca, teşebbüslerin gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri aralarında değişmesi, genellikle fiyat ya da miktar tespiti amacı taşıdığı için kartel olarak değerlendirilmektedir. Öte yandan, rekabet hukukunda topla - dağıt veya merkez - uç (hub and spoke) karteli olarak anılan anlaşma veya uyumlu eylemler, atipik kartel olarak nitelenebilecek olup, merkez (hub) konumundaki teşebbüs aracılığıyla toplanan bilgilerin uçlara (spoke) dağıtılarak, bir diğer ifadeyle merkez konumundaki teşebbüs tarafından uç konumundaki teşebbüsler arasında dolaylı bilgi değişimine aracılık edilerek, alt veya üst pazardaki teşebbüsler arasında iş birliğinin sağlandığı karteller olarak tanımlanmaktadır240. (644) Öte yandan, hafifletici neden olarak ileri sürülen hususlar kararda dikkate alınmıştır. I.3.2.1.5 ETİ’nin Savunması ve Değerlendirilmesi Soruşturma konusunun “hub and spoke” tipi kartel olduğu, söz konusu bilgi değişiminden söz edebilmek için birbirinden bağımsız teşebbüslerin dikey ilişki içerisinde bulunulan ortak bir sağlayıcı veya perakendeci kanalıyla bilgi değişimi gerçekleştirmesi gerektiği, ancak dosya kapsamında ETİ haricinde bu tür bilgi değişiminin parçası olan, üstelik yatay iş birliğinin doğrudan muhatabı olan 240 Kurulun 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı kararı.
22-55/863-357 218/377 teşebbüslerin soruşturmada yer almadığı, ihlal iddialarının tek başına ETİ’ye yöneltilmesinin usul açısıdan önemli bir eksiklik teşkil ettiği savunması (645) İhlal isnadına dayanak teşkil eden belgelerde adları geçen; A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK unvanlı zincir marketler, Kurulun 25.11.2021 tarihli ve 21-57/796-M sayılı kararı ile mevcut soruşturmaya dahil edilmiştir. Topla-dağıt karteli isnadı yapılan belgelerden biri haricinde diğerlerinin Perakende Kararı ile sonuçlanan soruşturma (Perakende Soruşturması) kapsamında ŞOK’tan elde edildiği ve belgelerin ilgili teşebbüsün iç yazışması niteliğinde olduğu, ETİ’de yapılan yerinde incelemede elde edilen belgenin de ihlali göstermek için yetersiz olduğu, söz konusu belgelerde ETİ’nin ŞOK’la ve diğer marketlerle iletişime geçtiğine dair bir yazışmanın bulunmadığı, ETİ’nin herhangi bir perakendeciye bilgi aktardığına yönelik somut bir ifadenin ve dolaylı bir iletişimin olmadığı, dolayısıyla belgelerin ihlal isnadı için yetersiz olduğu, Soruşturma Raporu’nun 182. paragrafında241 geçen“ETİ tarafından kendilerine aktarılan” ifadesinin somut bir dayanağının bulunmadığı, iletişim delili bulunmazken ETİ tarafından ilgili perakendeciler arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edildiğine ilişkin tespitin mümkün olamayacağı savunması Soruşturma Bildiriminde ETİ’nin bahsi geçen yazışmalarda kullanılan ifadelerdeki veya fiyat geçişlerinin paralelliğine ilişkin tespitlerdeki rolüne yer verilmediği, bu noktada bilgi değişimine aracılık ve bilgi değişimi koordinasyonuna ilişkin yeterli belgenin ETİ’ye iletilmemiş olduğu, 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca soruşturma bildirimlerinin ihlale ilişkin iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi içermesi gerektiği savunması (646) Komisyonun ve Kurulun yerleşik uygulamalarında ortaya konulduğu ve yargı kararları ile de tescil edildiği üzere, başka bir teşebbüste elde edilen belgelerin diğer teşebbüsler aleyhine delil olarak kullanılabileceği hususunda herhangi bir şüphe bulunmamaktadır. Öte yandan, dosya kapsamında yer alan belgeler ile ETİ tarafından alt pazarda yer alan perakendeciler arasında geleceğe dönük fiyatlar, fiyat geçiş tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan değişimine aracılık edildiği, söz konusu perakendecilerin fiyatlarının ve/veya fiyat geçişlerinin koordinasyonunun sağlandığı ortaya koyulmuştur. Soruşturma Bildirimi’nde ikisi e-posta ve biri Whatsapp yazışması olmak üzere üç belgeye yer verildiği, ayrıca 2020-3-19 numaralı dosya kapsamında yer alan iki belgenin sunulduğu, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) kapsamında yasaklanan hususun sağlayıcının alıcının satış fiyatını belirleme serbestisine müdahale etmesi olduğu, ancak ETİ’nin hiçbir şekilde alıcılarının yeniden satış fiyatına müdahale etmediği, Kurulun geçmiş tarihli bazı kararlarında, uygulanmamış olsa dahi sözleşmelerde açıkça yeniden satış fiyatının sağlayıcı tarafından belirleneceği hükmüne yer verilmiş olmasının ihlal bakımından yeterli görüldüğü, Kurulun geçmiş tarihli bazı kararlarında ise sağlayıcının fiili müdahaleleri ile alıcıları yeniden satış fiyatına uymaya zorladığını gösteren belgelere dayanmak suretiyle ihlal tespiti yapıldığı, öte yandan Ege Bölgesi Hazır Beton242 kararında “teşebbüs-bayi arası yazışmalar” ifadesinin, iç yazışmaların dışında gerçek hayata intikal eden bir iradenin gösterilmesi gerektiğine işaret ettiği, Baymak kararında da bayilerle yapılan fiyata müdahaleyi 241 Söz konusu ifade yukarıda kararın 189. nolu paragrafında yer almaktadır. 242 07.12.2006 tarih ve 06-88/1137-334 sayılı Kurul kararı.
22-55/863-357 219/377 gösteren nitelikteki yazışmalara ve görüşmelere yer verildiği, Soruşturma Bildiriminde yer alan belgelerde geçen ifadelerin ETİ’nin pazarda uygulanan fiyatları takibinden ibaret olduğu, dışarıya yansımış herhangi bir fiili müdahalenin mevcut olmadığı savunması (647) Dosya kapsamında yer verilen belgeler ile ETİ’nin perakende satış noktalarının yeniden satış fiyatlarına müdahalesinin tavsiye niteliğini aştığı ve ETİ’nin yeniden satıcılarına ürünlere ilişkin raf fiyatlarını dikte ettiği açıkça ortaya konulmaktadır. Anılan belgelerden ETİ’nin piyasadaki raf fiyatlarının uygulanmasını sadece izleyerek takip etmediği, fiyatlara müdahalede bulunduğu ve fiyatları tespit ettiği görülmektedir. Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen ve 2020-3-19 numaralı dosyada bulunan iki belgenin başka bir teşebbüsün iç yazışması niteliğinde olduğu, ETİ’nin adının geçmesi haricinde belgelerde ETİ’nin herhangi bir perakendeciye bilgi aktardığına ilişkin hiçbir somut ifadenin bulunmadığı, belgede yer alan “Eti’nin satış fiyatları için piyasayı organize edebilmesi halinde” ifadesinin de tümüyle teşebbüsün kendi değerlendirmesi olduğu savunması (648) Dosyada yer verilen ETİ’ye ilişkin belgeler birlikte ele alındığında; ETİ tarafından A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük fiyat artış tarihleri ve tutarları gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılarak söz konusu perakendeciler arasında dolaylı koordinasyonun organize edildiği anlaşılmaktadır. Diğer yandan, belgelere konu tarihlerde gerçekleşen fiyat hareketleri de incelenmiş olup yukarıda konuya ilişkin değerlendirmelere yer verilmektedir. Bu noktada, ihlale ilişkin belgenin kesinliği ve gerçekleşen fiyat hareketlerinin mevcudiyeti karşısında, ETİ’nin, belgenin başka bir teşebbüsten alınmış iç yazışma olduğu ve ihlal isnadına konu edilemeyeceği yönündeki savunmasına itibar edilememektedir. Teşebbüslerin bir koordinasyon halinde olması durumunda aynı gün aynı şekilde fiyat değişikliği yapmalarının gerektiği, ancak dosyada yer alan tablolardaki fiyatların, tarihlerin ve teşebbüslerin tümüyle örtüşmediği, bu nedenle hiçbir iletişim tespiti olmadan söz konusu tabloların topla-dağıt karteline dayanak olarak gösterilemeyeceği, ayrıca ürünlerin fiyatlarında veya fiyat artışlarında paralellik bulunuyorsa bu durumun ŞOK tarafından sağlanmış olabileceğinin göz ardı edildiği savunması. (649) Elde edilen belgelere bakıldığında fiyat artış organizasyonunun her durumda bütün teşebbüslerin aynı gün fiyat artışına gitmesi üzerine yapılmadığı, bu nedenle perakendeci teşebbüslerin rakiplerinin fiyat artışı yapacakları bilgisini almalarının akabinde rakipleriyle aynı gün veya rakiplerinden bir gün sonra fiyat artışı yapabildikleri görülmektedir. ETİ Modern Kanal Satış Grup Müdürü (.....) ile ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....) arasında 03.05.2018 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/ETİ/1) yer alan “fiyatlar haftaya cars gunu duzelmis olacak. Cars gunu gamze fis alip bim ile paylasacak” ile ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen “Fiyat Geçişi” konulu e-postada (Belge-723/ETİ/3) yer alan ve ŞOK çalışanı tarafından yazılan “Eti’nin satış fiyatları için piyasayı organize edebilmesi halinde” ifadeleri karşısında perakendecilerin rakiplere ait fiyat artış bilgilerini ETİ dışında bir teşebbüsten elde etmiş olamayacağı ve söz konusu fiyat artışına ilişkin olarak perakendeciler arasındaki koordinasyonun ETİ tarafından sağlandığı değerlendirilmektedir. 03.05.2018 tarihli yazışmanın (Belge-723/ETİ/1) ETİ’nin iç yazışması olduğu, belgede geçen “fiyatlar haftaya cars gunu duzelmıs olacak. Cars gunu … fis alip bim ile paylaşacak” ifadesinin başka bir teşebbüs ile iletişime dair bir ifade
22-55/863-357 220/377 içermediği, kasa fişinin BİM paylaşıldığı kabul edilse dahi bu fiyat bilgisinin güncel bir bilgi olduğu, bu bilginin geleceğe ilişkin piyasayı şeffaflaştıracak nitelikte olmadığı, belgelerin tümüne bakıldığında mahkemelerin aradığı “ihlalin hiçbir şüpheye yer verilmeyecek şekilde ve somut delillerle ispat edilmesi” kriterinin karşılanmadığı, Perakende Kararı kapsamında ihlal tespiti yapılmayan ve idari para cezası verilmeyen Unilever ve P&G gibi teşebbüslere ilişkin yazışmaların ETİ aleyhine delil olarak sunulan ŞOK’un iç yazışmalarından daha açık ve kuvvetli ifadeler içerdiği, söz konusu teşebbüslere idari para cezası verilmediği durumda ETİ’nin herhangi bir teşebbüs ile iletişime geçtiğine dair tek bir belgeye dahi yer verilmemişken ihlal tespiti yapılmasının hukuka aykırı olacağı savunması (650) Elde edilen belgelerde, ETİ tarafından perakendecilere ait fiyat artışlarına ilişkin bilgilerin kasa fişlerinin gönderimi yoluyla rakip perakendecilere iletilmesinin fiyat artışı organizasyonunun bir parçası olduğu, belgelerin bütününe bakıldığında da ETİ tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarında koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve ETİ tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama stratejilerinde kullandıkları değerlendirilmektedir. ETİ’nin alıcıları ile yapmış olduğu sözleşmelerde yeniden satış fiyatının ETİ tarafından belirleneceğine yönelik bir madde bulunmadığı, ETİ’nin fiili olarak da alıcıların satış fiyatlarına müdahale etmediği, ETİ’nin uygulamasının alıcılarına “tavsiye satış fiyatı” bildirilmesinden ibaret olduğu, dosyada kullanılan belgelerin hiçbirinde ETİ’nin alıcılarına baskı veya teşvik uyguladığına dair bir ifade bulunmadığı ve bu hususa yönelik bir incelemenin yapılmadığı, dolayısıyla belgelerin ETİ’nin alıcılarının yeniden satış fiyatlarını belirlediğini açık ve somut olarak ortaya koyamadığı savunması (651) Rekabet hukukunda anlaşma, teşebbüsler arasındaki açık veya zımni mutabakat olarak tanımlanabilmektedir. Rekabeti kısıtlayıcı anlaşmalar, fiyat, üretim, pazar ve müşteri gibi konuları kapsayabilmekte ve yazılı veya sözlü olarak yapılabilmektedir. Öte yandan dosya mevcudu yeniden satış fiyatının tespitine yönelik bölümdeki belgelerden görüldüğü üzere, ETİ’nin perakendecilerin yeniden satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan ETİ tarafından ürün fiyatları öngörülenden düşük olan perakendecilere cezalandırma stratejisi olarak ürün sevkiyatının durdurulduğu ve dolayısıyla perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği görülmektedir. 21.07.2017 tarihinde ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....) tarafından ETİ çalışanlarına gönderilen “Popkek Mini Aktivite Fiyatları Hakkında” konulu e-postada (Belge-723/ETİ/5) ÇAĞRI’ya herhangi bir müdahalede bulunulmadığı, belgede bahsi geçen etiket düzeltme işleminin etikette meydana gelen maddi bir hatanın düzeltilmesine ilişkin olduğu savunması (652) Yazışmanın tamamı incelendiğinde, ETİ tarafından belgede ismi geçen perakendecilerin raf fiyatlarına müdahalede bulunulduğu açıktır. Dolayısıyla savunmaya itibar edilememiştir. 17.10.2018 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü (.....) ile Turgut Seyhan ve Kardeşleri Gıda San. Tic. Ltd. Şti. (SEYHANLAR) Satın Alma Sorumlusu (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/ETİ/6) perakendeci tarafından ETİ’den destek istendiği, ETİ’nin perakendecilere destek
22-55/863-357 221/377 verme zorunluluğu olmadığı, destek verilmediği için müşterinin ürünü inserte basmamasının önerildiği, ancak müşterinin ilgili üründe indirim yapıp yapmamasının kendi bağımsız kararı olduğu savunması (653) Belgede ETİ ürünlerine ilişkin olarak uygulanması planlanan bir aktiviteye yönelik olarak ETİ çalışanı tarafından kullanılan “Karamda bozma adamım fiyatı ona yapacağım birşey yok. Karışır ortalık.” ifadesinden ETİ tarafından perakendecinin kampanya ile aktivite dönemlerine ve bu dönemlerde uygulayacağı fiyatlara müdahalede bulunulduğu anlaşılmaktadır. 15.12.2018 ve 17.12.2018 tarihlerinde ETİ Ulusal Zincirler ve E-Ticaret Kanal Müdürü (.....) ile ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesinin (Belge-723/ETİ/7) etiket uygulamasına ilişkin olduğu, Fiyat Etiketi Yönetmeliği’ne göre indirimli satış fiyatının malın veya hizmetin indirim öncesi satış fiyatıyla birlikte, görülebilir ve okunabilir şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu, belgede geçen “Aktivite olunca etiket fiyatı çarpılı olmuyor mu?” ifadesinden bu durumun açıkça görülebildiği, somut durumda herhangi bir fiyat değişikliğinin de gerçekleşmediği savunması (654) Perakendecilerin mağazalarındaki raflarında yer alan etiketler ve etiket üzerinde yazan fiyatlar hakkında tedarikçilerin herhangi bir tasarrufunun bulunamayacağı değerlendirilmektedir. Öte yandan, söz konusu belgede yer alan “Fiyatlar neden psf ’den farklı?” ve “Bir sorun var ise pazartesi müdahale ederiz” ifadelerinden ETİ’nin perakendecilerin raf fiyatlarına müdahalede bulunduğu anlaşılmaktadır. 28.02.2019 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü (.....) ile Mopaş Marketçilik Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (MOPAŞ) Satın Alma Sorumlusu (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasında insertte tipografik bir hatanın olduğunun belirtildiği, somut durumda herhangi bir fiyat değişikliğinin de gerçekleşmediği savunması (655) Belgeden ETİ tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, ETİ tarafından; belirlenen piyasa satış fiyatından daha düşük olan fiyatların nedeninin sorgulandığı ve gerekirse müdahale edilip fiyatların yükseltileceği anlaşılmaktadır. Belgede geçen “Haber verin lütfen bundan sonra fiyatta mütabık kalalım.” ifadesinden ETİ’nin, yeniden satış fiyatını belirleme sürecinde perakendecinin kendisinden bağımsız hareket etmemesini istediği görülmektedir. Kaldı ki söz konusu belgede yer aldığı gibi, fiyata ilişkin tipografik bir hata olması durumu dahi sağlayıcı tarafından alıcının fiyatına müdahale edilmesini meşru kılmamaktadır. 26.03.2019 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü (.....) ile HAKMAR Satın Alma Sorumlusu (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/ETİ/9) geçen “ankara da bir nokta burası, müdahale ettik fiyata” ifadesinin aksine somut durumda fiyatlara müdahale edilmediği, İstanbul bölgesinden sorumlu çalışanın Ankara’daki bir marketin fiyatına müdahale edilip edilmediğini bilmesinin mümkün olmadığı, söz konusu yazışmanın ilgili çalışanın kendi müşterisi ile yaptığı gerçeğe uygun olmayan bilgi içeren bir yazışmadan öteye geçmediği savunması (656) Belgede yer alan “ankara da bir nokta burası, müdahale ettik fiyata.” ifadesinden anlaşıldığı üzere ETİ, ürünlerine ilişkin olarak bazı perakendecilerin satış fiyatlarına müdahalede bulunmuş ve perakendecilerin yeniden satış fiyatlarını tespit etmiştir. Ayrıca, bir çalışanın teşebbüs bünyesinde fakat çalıştığı birimden farklı bir birimde
22-55/863-357 222/377 gerçekleşen bir eylem veya olay hakkında bilgi sahibi olmasının mümkün olmadığına yönelik savunmaya ise itibar edilememiştir. 21.01.2020 tarihinde ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....) ile ETİ Ulusal Zincirler ve E-Ticaret Kanal Müdürü (.....) arasındaki Whatsapp yazışmasında (Belge-723/ETİ/10) bahsi geçen fiyatların alış fiyatları olduğu, ETİ’nin alış fiyatlarını özgürce belirleyebildiği, ayrıca yazışmanın iç yazışma olduğu savunması (657) ETİ’nin alıcılarına yaptığı satışlarda uyguladığı satış fiyatlarını özgürce belirleyebilmesinin önünde bir engel bulunmamakla birlikte, belgede bahsi geçen fiyatların alıcıların yeniden satış fiyatları olduğu değerlendirilmektedir. Zira ETİ tarafından alıcıların satış fiyatlarının kasa fişleri aracılığıyla takip edildiği görülmektedir. Kasa fişlerinde yer alan fiyatların da alıcıların uyguladığı yeniden satış fiyatları olduğu açıktır. Bu nedenle, savunma yerinde bulunmamaktadır. 02.09.2020 tarihinde “Yerel Zincirler” isimli Whatsapp grubunda ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....), ETİ Modern Kanal Bölge Satış Müdürü (.....) ve ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/ETİ/11) bahsi geçen fiyat artışının alış fiyatındaki değişikliğe ilişkin olduğu savunması (658) Belgede yer alan “Yok a101 gene duzeltmedi mal kisilacak” ifadesinden yazışmada bahsi geçen fiyatların perakendecinin satış fiyatı olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Sektörde “bozuk fiyat” ve “fiyat düzeltmek/düzelttirmek” ibareleri yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin yazışmalarda teşebbüsler tarafından en sık kullanılan ifadeler arasında yer almaktadır. Kaldı ki “bozuk fiyat” ibaresi alış fiyatlarının değil doğrudan raf fiyatlarının istenilen seviyede olmadığı durumları ifade etmek için, “fiyat düzeltmek ve düzelttirmek” ibareleri ise alış fiyatlarına veya liste fiyatlarına yönelik değil, raf fiyatlarına müdahaleyi ifade etmek için kullanılmaktadır. Hal böyleyken belgenin satış fiyatlarına değil alış fiyatlarına yönelik olduğu savunmasına itibar etmek mümkün değildir. 25-26.10.2020 tarihinde ETİ Modern Kanal İstanbul Avrupa Bölge Satış Müdürü (.....) ile Show Market Satın Alma Sorumlusu (.....) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/ETİ/12) bahsi geçtiği gibi A101’e herhangi bir mal kısıtlamasının olmadığı, belgede belirtilen dönemde A101 tarafından talep edilen sipariş miktarının ETİ tarafından tamamen karşılandığı, belgede ürünün kesildiği ifadesini kullanan çalışanın yerel zincir kanalından sorumlu olduğu, A101’in ulusal zincir kanalı müşterisi olduğu, söz konusu çalışanın ürün konusunda bilgisinin ve yetkisinin bulunmadığı savunması (659) Belgede yer alan “Patron ben zaten orada da ürünü kestim vermiyorum ceza olarak.” ifadesinden ETİ’nin yeniden satış fiyatına uyulmaması durumunda ürün tedarikinin kesilmesi yönünde bir stratejisinin bulunduğu, dolayısıyla perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği açıkça görülmektedir. Ayrıca, bir çalışanın teşebbüs bünyesinde fakat çalıştığı birimden farklı bir birimde gerçekleşen bir eylem veya olay hakkında bilgi sahibi olmasının mümkün olmadığına yönelik savunma da yerinde görülmemektedir. 13.11.2020 tarihinde “Yerel Zincirler” isimli Whatsapp grubunda ETİ Yerel Zincir Müşteri Müdürü (.....), ETİ Modern Kanal Adana Satış Müdürü (.....), ETİ Modern Kanal Bölge Satış Müdürü (.....) ve ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....) arasındaki yazışmalarda geçen “Ben zaten bu fiyata sattırıyorum” ifadesinin aktivite fiyatına ilişkin bir öneri olduğu, aktivite destekleri için perakendeciler tarafından “bu ürünü bana kaça sattıracaksınız” şeklinde ifadelerin kullanıldığı, ancak bu kullanımın alıcıların satış fiyatına müdahale anlamı taşımadığı, belgenin
22-55/863-357 223/377 somut ve açık bir belge olmaması nedeniyle satış fiyatlarına müdahale edildiği iddiasına delil olarak gösterilmesinin mümkün olmadığı savunması (660) Belgedeki ilk yazışmada yer alan görseldeki 12,75 TL’lik fiyatın aktivite fiyatı olduğu, ancak “Ben zaten bu fiyata sattırıyorum” ifadesinin aktivite fiyatına ilişkin olmadığı, söz konusu ifadede bahsi geçen fiyatın aktivitesiz fiyat olan perakende satış fiyatı olduğu değerlendirilmektedir. 22.11.2021 tarihinde ETİ Modern Kanal Adana Satış Müdürü (.....) ile ÖZÇELİKKAYALAR Satın Alma Sorumlusu (.....) arasındaki yazışmalarda (Belge-723/ETİ/14) “Abi pbeurre ve fingeri sende 13.95e inebilirsin” denilmek suretiyle fiyata müdahale edilmediği, bir müşteriye sağlanan indirimin ÖZÇELİKKAYALAR’a da sağlandığı, “Cicbebeyi düZelttiryrm hmn 18.38 de kalalım” ifadesinin ise söz konusu ürüne yönelik olarak sağlanan promosyon desteği kapsamında değerlendirilmesi gerektiği savunması (661) Belgede ve savunmada geçen ifadeler alıcıların satış fiyatlarının ne olması gerektiğine yönelik yönlendirmenin yanında satış fiyatlarına müdahale de içermektedir. Bu nedenle ifadeler promosyon desteği kapsamında değerlendirilmemektedir. İhlal iddialarının kabul edildiği anlamına gelmemekle birlikte ETİ ile perakendeci konumundaki teşebbüsler arasında yatay bir ilişki bulunmaması nedeniyle topla-dağıt karteline ilişkin ihlalin Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin (b) bendi uyarınca “diğer ihlaller” kategorisinde değerlendirilmesi gerektiği, yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik iddia bakımından ihlalin etkisinin sınırlı olması, yaygın olmaması gibi hallerin indirim sebebi olarak dikkate alınması gerektiği ve hafifletici unsur bakımından en üst sınırdan indirim uygulanması gerektiği savunması (662) Yatay Kılavuz’da teşebbüsler arası bilgi değişiminin, fiyat ve miktar tespiti amacını taşıyan bir anlaşma niteliği taşıdığında kartel olarak değerlendirileceği, üzerinde uzlaşılan kurallara uyulup uyulmadığının takibinin yapılması amacıyla kartelin işleyişini kolaylaştıran bilgi değişimlerinin de kartelin bir parçası olarak ele alınabileceği belirtilmektedir. Ayrıca, teşebbüslerin gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri aralarında değişmesi, genellikle fiyat ya da miktar tespiti amacı taşıdığı için kartel olarak değerlendirilmektedir. Öte yandan, rekabet hukukunda topla – dağıt veya merkez – uç (hub and spoke) karteli olarak anılan anlaşma veya uyumlu eylemler, atipik kartel olarak nitelenebilecek olup, merkez (hub) konumundaki teşebbüs aracılığıyla toplanan bilgilerin uçlara (spoke) dağıtılarak, bir diğer ifadeyle merkez konumundaki teşebbüs tarafından uç konumundaki teşebbüsler arasında dolaylı bilgi değişimine aracılık edilerek, alt veya üst pazardaki teşebbüsler arasında iş birliğinin sağlandığı karteller olarak tanımlanmaktadır243. (663) ETİ bakımından, hafifletici unsur olduğu ileri sürülen hususlar kararda dikkate alınmıştır. I.3.2.1.6. FRİTOLAY’in Savunması ve Değerlendirilmesi Usul bakımından; (i) Soruşturma Bildiriminde FRİTOLAY aleyhindeki ihlal şüphelerine temel olarak yalnızca dört belgeye yer verilmesi, (ii) bu belgelerden ikisinin başka bir soruşturma kapsamında perakendecilerden elde edilmiş iç yazışmalar olması ve söz konusu belgelerin FRİTOLAY ile hiçbir ilgisinin bulunmaması, (iii) Soruşturma Bildiriminde bu belgelere ilişkin herhangi bir değerlendirmenin yer almaması ve (iv) bu belgelerin ihlal şüpheleri ile ne şekilde 243 Kurulun 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı kararı.
22-55/863-357 224/377 ilişkilendirildiğinin açıklanmaması nedeniyle FRİTOLAY’in savunma hakkını layıkıyla kullanamadığı savunması (664) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası, “Kurul, başlattığı soruşturmaları, soruşturmaya başlanması kararının verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili taraflara bildirir ve tarafların ilk yazılı savunmalarını 30 gün içinde göndermelerini ister. Taraflara tanınan ilk yazılı cevap süresinin başlayabilmesi için Kurulun bu bildirim yazısı ile birlikte, iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi ilgili taraflara göndermesi gerekir.” hükmünü amirdir. Bu hüküm gereği, FRİTOLAY’a soruşturmaya konu iddiaların niteliğine ilişkin olarak yeterli bilgi Soruşturma Bildirimi ile birlikte gönderilmiştir. Soruşturma Bildirimi’nde dosya kapsamında FRİTOLAY’a ilişkin olarak mevcut olan belgelerin içeriklerine yer verilmiştir. Kaldı ki FRİTOLAY hakkında ihlal isnadına dayanak teşkil eden tüm belgelere Soruşturma Raporu’nda yer verilmiş olup, bunun üzerine tarafların iki yazılı ve bir sözlü savunma hakları daha olduğu göz önünde bulundurulduğunda, savunma hakkının kısıtlanmasından bahsedilemeyeceği değerlendirilmektedir. Raf fiyatı belirleme özgürlüklerine karşın, perakendecilerin yeni alış fiyatlarına geçmekle birlikte raf fiyatlarında herhangi bir güncellemeye gitmemeleri veya diğer perakendecilerin daha düşük raf fiyatları uygulamaları sebebiyle ortaya çıkan kar kayıplarının karşılanmasını FRİTOLAY’den talep edebildikleri, perakendecilerin aralarındaki fiyat rekabetinin bir tezahürü olarak FRİTOLAY’in yaptığı bir alış fiyatı değişikliğini sistemlerine tanımlamadan ve dolayısıyla raf fiyatlarını da güncellemeden önce birbirlerinin raf fiyatlarında herhangi bir değişikliğin olup olmadığını incelediği ve bir değişiklik gözlemlemedikleri sürece yeni alış fiyatlarına geçiş yapmayabildikleri savunması Perakendecilerin kimi zaman kendi inisiyatifleri ile fiyat indirimi uyguladıkları ve FRİTOLAY’den bu indirimi finanse etmesini talep ettikleri, bazı durumlarda ise perakendecilerin FRİTOLAY’den herhangi bir finansman desteği talep etmeden uyguladıkları indirimleri FRİTOLAY’e fatura edebildikleri, bu durumun genellikle perakendecilerin diğer bir perakendecinin daha düşük bir raf fiyatı ile satış yapması halinde, kendi raf fiyatlarını da düşük fiyat uygulayan perakendecinin fiyat seviyesine indirmelerinden kaynaklandığı, uygulamada bu şekilde düzenlenen faturalara fark faturası, parite faturası gibi isimler verildiği, bu duruma ilişkin tespitlerin HTM Sektör Ön Raporu'nda da yer aldığı, söz konusu faturalara itiraz edilebilse de perakendeciler ve FRİTOLAY arasında bu konuda yaşanan ihtilafların FRİTOLAY’in faturaları koşulsuz olarak ya da belli şartlar altında kabul etmesi ile sonuçlandığı, bu durumun perakendecilerin sahip olduğu alıcı gücünün bir örneğini oluşturduğu, ayrıca ihtilaf konusu mutabakatsız faturaların FRİTOLAY tarafından kabul edilmemesi halinde perakendecilerin FRİTOLAY’e eksik ödeme yapabildiği, FRİTOLAY’in eksik ödemelere karşı sevkiyatı durdurma hakkını kullanamadığı savunması HTM Sektör Ön Raporu’nda perakendecilerin tedarikçiler karşısında önemli pazarlık güçlerinin olduğu, tedarikçilerini kolaylıkla değiştirebilecekleri, buna karşılık çok sayıdaki tedarikçinin aynı güce sahip olmadıkları tespitlerinin yapıldığı, perakendecilerin artan alıcı gücüne ilişkin tespitlerin 2012 tarihli HTM Perakendeciliği Sektör İncelemesi Raporu’nda da yer aldığı, perakendecilerin tedarikçiler bakımından gerekli ve vazgeçilmez oldukları savunma kapsamında vurgulanarak perakendecilerin sahip oldukları alıcı gücünün FRİTOLAY ve
22-55/863-357 225/377 MİGROS arasındaki sözleşmeye de yansıdığı, Kurulun Unmaş244 kararında da perakendecilerin yüksek alıcı gücü sebebiyle UNMAŞ’ın hakim durumda olamayacağına karar verildiği, ek olarak AEH/Migros245 ve Kiler246 kararlarında perakende sektöründeki alıcı gücünün değerlendirildiği ve HTM pazarında tedarikçiler karşısında perakendecilerin güçlü konumda olduğunun kabul edildiği savunması (665) HTM Sektör Ön Raporu’nda da ortaya konulduğu üzere, bir kısmı bu soruşturmanın da tarafı olan perakendecilerin önemli derecede alıcı gücüne sahip olduğu bilinmektedir. Ancak bu durum FRİTOLAY’in söz konusu marketler arasında geleceğe yönelik fiyatlara ve fiyat geçiş tarihlerine ilişkin dolaylı bilgi paylaşımına aracılık etmesini meşru hale getirmemektedir. Kaldı ki FRİTOLAY’in, perakendeciler arasındaki koordinasyona aracılık etmenin yanında, dosya mevcudu birçok belgede ortaya konulduğu üzere, bazı perakendecilerin satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu ve söz konusu perakendecilerin satış fiyatlarını tespit ettiği de açıkça görülmektedir. Bir diğer deyişle alıcı gücünden bahsediliyor olsa da bu alıcı gücü FRİTOLAY’in perakendecilerin raf fiyatlarına müdahale etmesini engelleyici bir sonuç doğurmamaktadır. Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen belgelerde geleceğe yönelik fiyatlar, fiyat geçiş tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete duyarlı bilgilerin bir başka perakendeci ile değişiminin söz konusu olmadığı, paylaşılan yegane bilginin kamuya açık raf fiyatları olduğu, perakendecilerin FRİTOLAY’in alış fiyatındaki güncellemeleri duyurmasına rağmen rakip perakendecilerin raf fiyatlarında bir değişiklik gözlemlemedikleri gerekçesi ile yeni alış fiyatlarına geçiş yapmadıkları durumlarda FRİTOLAY’in yalnızca ilgili perakendecilerin yeni alış fiyatlarına geçmesi amacıyla diğer perakendecilerin güncel raf fiyatları hakkında diğer bir perakendeciye bilgi sağlayabildiği, Lastik247 kararında bayilerin, kendileriyle paylaşılan toptan ve perakende lastik satış bilgilerini, bir pazarlık unsuru olarak kullanarak daha uygun fiyat ve şartlarda lastik alabilmek için diğer rakip üreticilere aktardığı, bu açıdan santral vazifesi gören bayilerin rekabeti amaç bakımından kısıtlamadığı tespitlerinin yapıldığı, Lastik kararında bayilerin pazarlık unsuru olarak güncel fiyat bilgilerini üreticilerle paylaşması ile FRİTOLAY’in güncel raf fiyatlarını alış fiyatlarını uygulatabilmek adına perakendecilerle paylaşması arasında bir fark olmadığı savunması (666) Piyasanın şeffaf olması perakendecilerin tedarikçiler aracılığıyla geleceğe yönelik fiyat bilgilerini paylaşmasını meşru kılmamaktadır. Perakendeciler aracılığıyla elde edilen rakiplere ilişkin bilgilerin kamuya açık bilgi şeklinde nitelendirilemeyeceği açıktır. Kaldı ki dosya mevcudu belgelerden FRİTOLAY aracılığı ile perakendeciler arasında fiyat düzeylerine ve fiyat artışlarına ilişkin eşgüdüm sağlandığı ve paylaşılan bilgilerin perakendecilerin geleceğe yönelik fiyat ve fiyat artış bilgileri olduğu görülmektedir. Bu nedenle, perakendeciler arasında paylaşılan bilgilerin kamuya açık bilgi niteliğini haiz olduğu yönündeki savunmaya itibar edilememektedir. FRİTOLAY tarafından paylaşılan bilginin “güncel” raf fiyatları ile sınırlı olmadığı göz önüne alındığında güncel raf fiyatlarının alış fiyatlarını uygulatabilmek amacıyla paylaşıldığına yönelik savunmanın kabul edilemeyeceği değerlendirilmektedir. Öte yandan yerinde incelemede elde edilen belgelerin geneline bakıldığında maliyet artışları veya sair sebeplerle liste fiyatı artışlarını perakendecilere dolayısıyla raf fiyatlarına yansıtmak isteyen FRİTOLAY’in 244 Kurulun 02.03.2016 tarihli ve 16-07/136-61 sayılı kararı. 245 Kurulun 09.07.2015 tarihli ve 15-29/420-117 sayılı kararı. 246 Kurulun 30.06.2015 tarihli ve 15-27/297-82 sayılı kararı. 247 Kurulun 16.12.2015 tarihli ve 15-44/731-266 sayılı kararı
22-55/863-357 226/377 bunu müstakilen tek bir perakendeci üzerinde uygulayamadığı durumlarda soruşturma tarafı perakendecilerin aralarında bilgi paylaşarak fiyatlarını birlikte yükseltme yoluna gittiği görülmektedir. Neredeyse piyasanın doğal işleyişi haline gelen söz konusu uygulamaların alış fiyatı geçişinde başarıya ulaşamayan tedarikçiler açısından, topla-dağıt tipi kartele taraf olmak bakımından herhangi bir meşru zemin oluşturamayacağı mütalaa edilmektedir. Kurulun Foreks248 kararında dosya kapsamında elde edilen belgelerin "beş yıllık süre zarfında farklı traderlar tarafından farklı zamanlarda yapıldığı, bu bağlamda sistematik olmadıkları, süreklilik arz etmedikleri" de dikkate alınarak, "paylaşılan bilgilerin rekabete hassas niteliği görülmekle birlikte, rekabetçi sürece zarar vermek bakımından münferit, sonuç doğurmaktan uzak; daha ziyade doğrudan müşteri sırrı ve yararı hilafına hareket edilmesine ve kendisinden alım ya da satım emri alınan müşterilerden daha fazla kar elde edilmesine yönelik olması dolayısıyla manipülasyon tarafının ön planda olduğu sonucuna" ulaşıldığı, Soruşturma Bildiriminde perakendeciler arasında rekabete hassas bilgilerin paylaşımına aracılık edilmesi ve perakendeciler arasındaki fiyat ve/veya fiyat geçişleri bakımından koordinasyonun sağlanması yönündeki iddiaya dayanak gösterilen dört belgenin içerikleri, muhatapları ve tarihleri açısından birbirleri ile ilgisi bulunmayan münferit yazışmalar olduğu, bu belgeler ile sistematik bir koordinasyona katkıda bulunulduğu sonucuna varılamayacağı savunması (667) Yukarıda çerçevesi çizildiği üzere FRİTOLAY hakkındaki belgeler bütüncül olarak değerlendirildiğinde, FRİTOLAY’in 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği kanaatine varıldığından FRİTOLAY’in; hakkındaki belgelerin içerikleri, muhatapları ve tarihleri açısından birbirleri ile ilgisi bulunmayan münferit yazışmalar olduğu yönündeki savunmasının kabul edilebilir olmadığı değerlendirilmektedir. Soruşturma Bildirimi’nde atıfta bulunulan Kurulun Denetim Firmaları249 kararında, öncelikle Çorum’da faaliyet gösteren yapı denetim firmalarının aralarında bir fiyat anlaşması ve müşteri paylaşımı yaptıklarının tespit edildiği, akabinde bu paylaşımı kolaylaştıran havuz programının geliştiricisi olan teşebbüse ilgili denetim firmaları tarafından gerçekleştirilen ihlale iştirak ettiği gerekçesi ile idari para cezası uygulandığı, yine atıfta bulunulan Avrupa Birliği Adalet Divanının AC-Treuhand250 ve Komisyonun Isı Stabilizatörleri251 kararlarında da rekabete hassas bilgilerin paylaşımı ve rekabete aykırı bir koordinasyona dolaylı olarak aracılık ettiği tespit olunan üçüncü taraflar hakkında bir ihlal tespiti yapılmadan önce, aracılık edinilen rekabete aykırı bir fiilin varlığının tespit edildiği, birinci yazılı savunmanın sunulduğu tarihte Kurulun 07.05.2020 tarihli ve 20-23/298-M sayılı kararı ile yürütülen soruşturmanın henüz tamamlanmamış olması nedeniyle perakendeciler arasında rekabete hassas bir bilgi değişimi ve/veya bir koordinasyon olup olmadığına dair Kurulun kesin bir kararının bulunmadığı, her halükarda, Soruşturma Bildirimi’nin FRİTOLAY’in bu koordinasyona ne şekilde katkıda bulunduğuna dair herhangi bir açıklama içermediği, Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen belgelerin de bu tür bir katkının varlığına herhangi bir şekilde işaret etmediği savunması 248 Kurulun 24.11.2016 tarih ve 16-41/667-300 sayılı kararı. 249 Kurulun 02.12.2013 tarihli ve 13-67/929-391 sayılı kararı. 250 AC-Treuhand v Commission, C-194/14 P, EU:C:2015:717, 22.10.2015. 251 Icap and Others v Commission, T-180/15, EU:T:2017:795, 10.11.2017.
22-55/863-357 227/377 (668) 07.05.2020 tarihli ve 20-23/298-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma sonucunda Kurulun 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı kararı ile A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS, ŞOK ve SAVOLA’nın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine, dolayısıyla adı geçen teşebbüslere idari para cezası verilmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda kararda, bir tedarikçinin taraf olduğu topla-dağıt tipi bir kartelin varlığı tespit edilmiş durumdadır. Diğer yandan, mevcut soruşturmada anılan soruşturmadan bağımsız olarak elde edilen belgelerle FRİTOLAY’in bu koordinasyona ne şekilde katkı sunduğu ortaya konulmuştur. FRİTOLAY’in yeniden satış fiyatını doğrudan veya dolaylı olarak tespit ettiğini veya yeniden satış fiyatının tespitini kolaylaştırabilecek nitelikte bir eylemde bulunduğunu gösterir bir belgenin Soruşturma Bildirimin’de yer almadığı, yeniden satış fiyatlarını kontrol eden bir tedarikçinin çok daha sistematik, organize ve yapısal adımlar atması beklenirken, Soruşturma Bildirimi’nde söz konusu ihlal şüphesine dayanak gösterilen belgelerin birbirlerinden zamanları ve muhatapları bakımından farklılaşmasının, FRİTOLAY’in yeniden satış fiyatının tespitine yönelik bir eylemde bulunmadığını gösterdiği savunması (669) Yukarıda yer verilen FRİTOLAY hakkındaki belgelerden görüldüğü üzere FRİTOLAY pek çok kez perakendecilerin yeniden satış fiyatlarına müdahalede bulunmuştur. Bu nedenle, FRİTOLAY’in eylemlerinin yeniden satış fiyatlarını kontrol eden bir tedarikçinin sistematik, organize ve yapısal davranışları ile uyum gösterdiği değerlendirilmektedir. Kurulun geçmiş tarihli kararlarında252 yeniden satış fiyatının tespiti iddiaları değerlendirilirken olay bazında değerlendirme yapılarak; pazarın rekabetçi yapısı, ihlalin rekabet üzerindeki etkisi, sağlayıcının ve alıcıların pazardaki konumu, pazara giriş engelleri gibi pazar koşullarının ve aynı zamanda tedarikçi tarafından satış fiyatlarına yönelik herhangi bir yaptırımın uygulanıp uygulanmadığının da dikkate alındığı, FRİTOLAY’in tavsiye satış fiyatlarının sabit fiyatlara dönüşmediği, perakendecilerin kendi inisiyatifleri ile tavsiye fiyatlardan daha düşük seviyede fiyatlar uygulayabildiği, Aygaz253 kararından yeniden satış fiyatının belirlenmesinin en önemli negatif etkisinin ürün fiyatlarının yükselmesi olduğu değerlendirmesinin yapıldığı ifade edilerek somut olayda, ürün fiyatları üzerinden sürekli bir indirim yarışının söz konusu olduğu, bu durumun da tek başına perakendecilerin satış fiyatlarını serbestçe belirlediğinin bir göstergesi olduğu savunması Soruşturma Bildiriminde yer alan belgelerdeki "fiyat"ın, raf fiyatına değil alış fiyatına işaret ettiği, FRİTOLAY’in perakendecilerin raf fiyatına bir müdahalesinin bulunmadığı, bu şekilde bir müdahalenin perakendecilerin yoğun alıcı gücü karşısında pratik olarak da mümkün olmadığı, FRİTOLAY’in MİGROS, BİM, A101 ve ŞOK gibi HTM perakendeciliğinin dört büyük oyuncusunun raf fiyatlarını belirlemesine imkan tanıyacak bir gücünün olmadığı, bu alıcı gücünün bir göstergesi olarak FRİTOLAY’e fark faturaları uygulamakta olan perakendecilerin tavsiye edilen fiyattan farklı bir fiyat üzerinden satış yapmak konusunda FRİTOLAY’in rızasını aramayacağının açık olduğu, Kurulun 3M254 kararında da iş güvenliği malzemelerinin kullanıcılarının önemli bir kısmının kurumsal ve 252 Kurulun 07.02.2019 tarihli, 19-06/64-27 sayılı; 16.11.2016 tarihli ve 16-39/659-294 sayılı; 06.06.2011 tarihliş, 11-24/742-230 sayılı; 16.12.2010 tarihli, 10-78/1624-624 sayılı; 15.07.2009 tarihli, 09-33/725-165 sayılı; 22.10.2014 tarihli, 14-42/764-340 sayılı ve 25.11.2009 tarihli, 09-57/1365-357 sayılı kararları. 253 Kurulun 16.11.2016 tarihli ve 16-39/659-294 sayılı kararı. 254 Kurulun 04.07.2007 tarihli ve 07-56/669-232 sayılı kararı.
22-55/863-357 228/377 sermaye yapıları güçlü şirketler olmasının satıcıların fiyatları ve satış politikaları üzerinde belli ölçüde baskı oluşturduğu tespitinde bulunulduğu savunması FRİTOLAY’in raf fiyatlarını takip etmesinin yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasına hizmet etmek amacıyla gerçekleştirilmediği, söz konusu uygulamanın amacının alış fiyatı geçişlerini takip edebilmek ve pazarda rekabetçi kalabilmek olduğu, bunun yanı sıra raf fiyatlarını takip ederek FRİTOLAY’in pazardaki konumunu ve rakiplerinin konumlarını da tayin edebildiği, Aygaz255 kararında inceleme konusu teşebbüsün uygulanmasını istediği fiyatlardan sapan bayilerin tespitine yönelik olarak bir mekanizma kurmadığının tespit edildiği ve çok sayıda bayinin faaliyet gösterdiği, fiyatların sıklıkla değiştiği, rekabetçi bir pazarda yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasını hayata geçirmek için kontrol, baskı, yaptırım/ceza mekanizmalarının işletilmiş olmasının beklenebileceği değerlendirmesinin yapıldığı, FRİTOLAY bakımından fiyattan sapan perakendecilerin tespitine yönelik herhangi bir takip mekanizması ve kontrol, baskı, yaptırım/ceza mekanizmalarının söz konusu olmadığı, Karsan256 kararında ise satış fiyatlarının takibinin pazarda yaygın bir uygulama olduğunun belirtildiği savunması (670) FRİTOLAY’e ilişkin olarak elde edilen belgeler incelendiğinde belgelerde “olması gereken tavsiye satış fiyatı” gibi ibarelerin yer alması, GROSERİ’nin 20.10.2021 tarihli belgede (Belge-723/FRT/12) ise “tavsiye” raf fiyatlarını değiştirmek için FRİTOLAY’in onayını alması gibi örneklere rastlanmaktadır. Kaldı ki dosyadaki belgelerde FRİTOLAY’in “tavsiye” ibaresine dahi yer vermeden perakendecilerin raf fiyatlarına müdahale ettiğine işaret eden ifadeler yer almaktadır. Bu tespitler çerçevesinde, dosya kapsamında FRİTOLAY’in perakendecilerin yeniden satış fiyatlarını belirlediğinin açık bir şekilde gösterildiği değerlendirilmektedir. Ayrıca, perakendeciler arasında indirim yarışı ve yoğun rekabetin söz konusu olduğu iddia edilse de HTM Sektör Ön Raporu’nda gerek özel markalı ürünler gerekse de markalı ürünler bakımından son yıllarda marketlerin elde ettikleri brüt kar marjlarının artış eğiliminde olduğu belirtilmektedir. Öte yandan, bu şekilde bir indirim yarışı söz konusu olsa dahi, belgelerden FRİTOLAY’ın yeniden satış fiyatlarına müdahalesinin açıkça görülmesi karşısında, bu durumun FRİTOLAY’e ilişkin tespitler üzerinde herhangi bir etkisinin olmayacağı değerlendirilmektedir. (671) HTM Sektör Ön Raporu’nda da ortaya konulduğu üzere, ulusal zincir marketlerin önemli derecede alıcı gücüne sahip olduğu bilinmektedir. Ancak bu durum, FRİTOLAY’in, Soruşturma Bildirimi’nde yer alan belgelerde ortaya konulduğu üzere, bazı perakendecilerin satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu ve söz konusu perakendecilerin fiyatlarını tespit ettiği gerçeğini değiştirmemektedir. Sonuç olarak dosyadaki belgeler çerçevesinde FRİTOLAY’in piyasadaki raf fiyatlarının uygulanmasını sadece takip etmediği, aynı zamanda fiyatlara müdahalede bulunduğu ve fiyatları yükselttiği açıkça görülmektedir. "FW: 14 Nisan Fiyat Önerileri" konulu ve 10.04.2020 tarihli yazışmanın (Belge-723/FRT/6) BİM’in bir iç yazışması olması sebebiyle içeriğine hakim olunamadığı ve bu sebeple savunma hakkının layıkıyla kullanılamadığı, FRİTOLAY’in 24.02.2020 tarihinde 06.03.2020 tarihi için fiyat geçişine ilişkin bilgileri BİM'e ilettiği, bu fiyat geçişinin alım koşullarının ise 14.04.2020 tarihinde BİM tarafından kabul edildiği ve BİM’in sistemine tanımlandığı, yazışmada yer alan rakiplerin fiyat 255 Kurulun 16.11.2016 tarihli ve 16-39/659-294 sayılı kararı. 256 Kurulun 05.04.2018 tarihli ve 18-10/196-92 sayılı kararı.
22-55/863-357 229/377 geçişi yapacaklarına dair bilginin kaynağının ne olduğuna dair FRİTOLAY nezdinde herhangi bir bilginin bulunmadığı, yazışmanın ekinde bulunan "FRITOLAY GİRFORMA 09 04 2020.xlsx" başlıklı belgedeki A101’e ve A101’in rakibi perakendecilere ait cari fiyatların da, marketler tarafından uygulanan ve dolayısıyla kamuya açık bilgi niteliğinde olan raf fiyatları olduğunun anlaşıldığı, Soruşturma Bildiriminde yer verildiği kadarıyla, bahse konu bilginin kaynağına ilişkin olarak FRİTOLAY nezdinde bir bilginin bulunmadığı, söz konusu belgenin FRİTOLAY tarafından BİM’e veya BİM tarafından FRİTOLAY’e iletilmediği, yazışmada FRİTOLAY ile ilişkilendirilebilecek herhangi bir ibarenin bulunmadığı ve yazışmanın FRİTOLAY aleyhine herhangi bir ihlal şüphesini destekleyecek nitelikte olmadığı savunması Farklı teşebbüslerden elde edilen belgelere ilişkin savunma tekrar edilerek "Fritolay -Satış Değişikliği Hk." konulu ve 11.04.2020 tarihli yazışmada fiyatların A101 ile eş zamanlı olarak geçileceğinin, piyasanın A101 tarafından organize edildiğinin ve bu çerçevede satış fiyatlarının 13.04.2020 tarihinde A101 tarafından tanımlandığının belirtildiği ve bu çerçevede, sistemde FRİTOLAY ve diğer rakip ürünlere ait güncel satış fiyatları ile geçilecek fiyat bilgilerine dair bir tabloya yer verildiği, perakendeciler tarafından alınan bu kararın içeriğinde ve zamanlamasında FRİTOLAY’ın herhangi bir rol oynamadığı, Soruşturma Bildiriminde, FRİTOLAY ürünleri bakımından perakendecilerin 13.02.2020 ve 14.04.2020 tarihlerinde bir fiyat geçişi yaptıkları ifade edilse de bu tespitin FRİTOLAY ile nasıl ilişkilendirildiğine yönelik bir değerlendirilmeye yer verilmediği, FRİTOLAY’in söz konusu yazışmanın tarafı olmadığı ve belgenin FRİTOLAY aleyhine bir ihlal şüphesini destekleyecek nitelik taşımadığı savunması (672) Söz konusu yazışmalardan ilkinde BİM, FRİTOLAY tarafından sağlanan Doritos, Ruffles ve Lays markalı çeşitli cips ürünlerinde rakip perakendeci fiyatlarının 13.04.2020 tarihinde değişeceğini belirtmiştir. Aynı gün ŞOK çalışanları arasında geçen yazışmada da FRİTOLAY ürünlerinin fiyatlarının A101 ile birlikte pazartesi günü artırılacağı ancak piyasanın organize edilmesi için pazar gününün bekleneceği belirtilmiştir. 12.04.2020 Pazar günü ŞOK çalışanları arasında geçen iç yazışmada ise piyasanın organize edildiği belirtilerek fiyatların artırılması istenmiştir. FRİTOLAY’den elde edilen belgelere ve pazarda değişik tedarikçiler ve perakendeciler arasındaki işleyişe bakıldığında, inceleme konusu ihlal iddiasının piyasadaki iş yapış şekli olarak soruşturma tarafı teşebbüslerce benimsendiği, FRİTOLAY ürünleri özelinde de piyasanın FRİTOLAY tarafından organize edildiği değerlendirilmektedir. Topla-dağıt karteli iddiaları değerlendirilirken Kurulun geçmiş tarihli kararlarında esas alınan Birleşik Krallık Rekabet otoritesinin topla-dağıt karteline dair kararları ile diğer yabancı rekabet otoritelerinin güncel kararlarında esas alınan prensiplerin dikkate alınmayarak yalnızca Kurulun henüz kesinleşmemiş 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı kararının dikkate alındığı; bu bağlamda, FRİTOLAY hakkında topla-dağıt karteline ilişkin ihlal isnadında bulunan belgelerin, topla-dağıt kartelinin kurucu unsurlarını kümülatif bir şekilde karşılamadığı, “ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşımı” unsurunun topla-dağıt karteli iddiasının temelini oluşturduğu, ancak dolaylı bilgi değişimi şüphelerinin topla-dağıt karteli olarak değerlendirilmesinin hukukî açıdan hatalı olduğu ve FRİTOLAY hakkında ihlal isnadında bulunulan belgelerin rekabete aykırı bir bilgi paylaşımını içermediği, belgeler içerisindeki yazışmaların belirli kesitlerinde yer alan muğlak ifadelerin hatalı ve bağlamından kopuk bir
22-55/863-357 230/377 şekilde yorumlandığı, belgelerde geçen ifadelerin rakip perakendeciler arasında danışıklılık sağlanmasına yönelik olmadığı savunması (673) Dosyada yer alan birçok yazışma doğrultusunda, rakip perakendeciler arasında fiyatların ve fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlanmasına ve geleceğe dönük fiyatlar ile fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına yönelik olarak, aralarında FRİTOLAY’in de bulunduğu ortak tedarikçiler aracılığıyla gerçekleştirilen dolaylı iletişimler açık bir şekilde ortaya konulmaktadır. Esasen gerek Kurul ve idari yargı kararları gerekse Avrupa Birliği uygulaması ve içtihadı ışığında salt bu iletişim delillerinin varlığı dahi amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın ve/veya uyumlu eylemin varlığını ispata yeterli olarak görülmektedir. Öte yandan; FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) tarafından 15.02.2018 tarihinde BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....)’ya gönderilen, “Frito Lay - fiyat geçişi” konulu e-postanın devamı yazışmalarda (Belge-723/FRT/2) geçen ve FRİTOLAY’den BİM’e iletilen “13 Mart tarihine 2,90TL tavsiye raf fiyatını tanımlayabilirsiniz, piyasa geçişlerini de bu doğrultuda organize ediyor olacağız”, FRİTOLAY Satış Müdür Yardımcısı (.....) tarafından 07.03.2018 tarihinde FRİTOLAY Satış Kıdemli Bölge Lideri (.....)’a gönderilen, “ŞOK ucuz fiyat hk.” konulu e-postada (Belge-723/FRT/3) geçen “konu Şok’a özel bir uygulama değil aslında; aynı ürünler Bim ve A101 müşterilerimizde de aynı fiyat noktasında ve bu yapıyı senelerdir yönetiyoruz.” ve 16.07.2018 tarihinde FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) tarafından BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....)’ya gönderilen “Frito Lay Fiyat Geçişi” konulu e-postanın (Belge-723/FRT/4) devamı yazışmalarda yer alan “14 Ağustos’ta tavsiye raf fiyatı 3,25TL’ye geçiş ile ilgili öncelikle rakip noktanın geçişini ilgili ekipler organize etmeye çalışıyorlar. (11 Ağustos’ta A101 – 15 Ağustos’ta ŞOK tavsiye raf fiyatlarına geçmiş olacaktır)” gibi ifadeler söz konusu iletişim delillerinin varlığını açıkça göstermektedir. Bu nedenle somut olayda topla-dağıt kartelinin şartlarının sağlanmadığı savunmasına itibar edilememiştir. FRİTOLAY Ulusal Zincir Müşteri Yöneticisi (.....) tarafından 13.09.2017 tarihinde A101 Bölge Satın Alma Müdürü (.....)’a gönderilen, “Fritolay- Çerezza Fiyat ve Gramaj Geçişi Planlanan Ürünler Hk.” konulu e-postada (Belge-723/FRT/1) FRİTOLAY tarafından 09.10.2017 tarihinde liste fiyatlarında gerçekleşecek değişiklikten bahsedildiği, söz konusu fiyat değişikliğinin piyasa koşulları ile birlikte değerlendirildiği, dosyada yer verilen ve FRİTOLAY çalışanı tarafından A101 yetkililerine iletilen yazışmada belirtilen toplam piyasada yapılacak fiyat geçişinin FRİTOLAY’in tüm organize perakende kanalı bakımından geçerli olacak "yeni liste fiyatlarına" ilişkin olduğunu açık bir şekilde ortaya koyduğu, söz konusu fiyat artışının organize perakende kanalındaki yeni alış fiyatlarına ilişkin olduğu, yazışma kapsamında FRİTOLAY’in tek taraflı kararının bir sonucu olarak liste fiyatlarında değişikliğe gittiği, diğer müşteriler gibi A101'den de bu fiyat geçişini uygulamasının talep edildiği savunması (674) Belgede yer alan “Tüm piyasada geçiş sağlanması ve hangi gün geçilecekleri bilgisi paylaşılması durumunda Çerezza multıpack de raf fiyatını geçebiliriz.” ve “Şirketimizde yapılan toplam bir hareket olduğu için sizden de geçiş planı ile eş zamanlı destek rica ediyoruz.” ifadelerinden FRİTOLAY tarafından Çerezza ürünlerine ilişkin olarak piyasada eş zamanlı fiyat artışının organize edildiği, eş zamanlı yapılan fiyat artışlarının FRİTOLAY’in bu artışların tek taraflı karar sonucunda gerçekleştiği savunması ile açıkça çeliştiği, dolayısıyla söz konusu davranışın ticari hayatın olağan akışıyla açıklanamayacağı değerlendirilmektedir. Ayrıca belgede yer alan “raf fiyatı” ifadesinden, söz konusu fiyatın FRİTOLAY’in savunmasının aksine liste/alış fiyatına değil raf fiyatına yönelik olduğu açıkça görülmektedir.
22-55/863-357 231/377 Belge-723/FRT/2’de bahsi geçen fiyat artışlarının alış fiyatlarına ilişkin olduğu, yazışmada geçen "Piyasanın organize edilecek olması" ile ifade edilmek istenenin FRİTOLAY'in ticari ortakları ile ilişkilerini yönetirken, alış fiyatı değişiklikleri bakımından tüm müşterilerine eşit davranmaya çalışmasından ibaret olduğu, FRİTOLAY’in alış fiyatlarındaki değişikliği tüm perakendeciler için aynı anda yaptığı, ciddi seviyede alıcı gücüne sahip olan perakendecilerin çoğunlukla revize alış fiyatlarını sistemlerine tanımlamaktan imtina ettiği, FRİTOLAY’in ise, perakendecilerin alış fiyatlarını sistemlerine bir an önce tanımlamalarını sağlayabilmek için diğer perakendecilerin de yeni alış fiyatlarına geçeceğini söyleyebildiği, bunu bir ikna aracı olarak kullandığı, FRİTOLAY’in tavsiye satış fiyatını bildirdiği ve BİM’in alış fiyatında geçiş yapacağını ilettiği tarihin FRİTOLAY tarafından A101’e, ŞOK’a ya da soruşturmaya taraf başka bir perakendeciye iletildiğini gösterir herhangi bir belge bulunmadığı savunması (675) Anılan belgede geçen FRİTOLAY’den BİM’e iletilen “13 Mart tarihine 2,90TL tavsiye raf fiyatını tanımlayabilirsiniz, piyasa geçişlerini de bu doğrultuda organize ediyor olacağız” ve BİM’den FRİTOLAY’e iletilen “13 Mart tarihinde tüm piyasanın bu doğrultuda geçiş sağlaması konusunda gereğini rica ederim.” ifadelerinde yer alan 2,90 TL’lik fiyatın perakende raf fiyatı olduğu, “piyasa geçişlerinin” de bu doğrultuda organize edileceği bilgisinin verilmesinin rakip perakendecilerin ileriye dönük raf fiyatı bilgilerinin FRİTOLAY tarafından perakendeciler arasında paylaşılması anlamına geldiği, bu doğrultuda söz konusu iletişimin sadece alış fiyatı değişikliklerinde perakendecinin ikna edilmesi ile sınırlı olmadığı, dolayısıyla FRİTOLAY tarafından birbirine rakip perakendecilerin fiyat artışı süreçlerinin ilgili perakendecilerin bilgisi dâhilinde organize edildiği değerlendirilmektedir. FRİTOLAY hakkındaki belgeler bütüncül olarak değerlendirildiğinde ve Belge-723/FRT/3’te geçen “konu Şok’a özel bir uygulama değil aslında; aynı ürünler Bim ve A101 müşterilerimizde de aynı fiyat noktasında ve bu yapıyı senelerdir yönetiyoruz.” ifadesi göz önüne alındığında perakendecilerin kendisine verdiği ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin FRİTOLAY tarafından rakip perakendeciler ile paylaşıldığı açıkça görülmektedir. FRİTOLAY Satış Müdür Yardımcısı (.....) tarafından 07.03.2018 tarihinde FRİTOLAY Satış Kıdemli Bölge Lideri (.....)’a gönderilen, “ŞOK ucuz fiyat hk.” konulu belgede (Belge-723/FRT/3) yer alan yazışmayı başlatan FRİTOLAY çalışanının geleneksel kanaldan sorumlu yönetici olduğu, söz konusu şikâyetlerin organize perakende kanala değil, geleneksel kanala ait olduğu, bu belgenin organize kanalda faaliyet gösteren perakendeciler arasında bir koordinasyon sağlanmasına yönelik olamayacağı, ilgili yazışmadan sonra A101, BİM ve ŞOK’un fiyat artış tarihlerinin incelendiği, ilgili perakendecilerin belirli gramlardaki cips ürünleri bakımından birbirine yakın tarihlerde fiyat artışı yaptığının gösterilmeye çalışıldığı, ilgili perakendecilerin raf fiyatlarındaki değişikliğin FRİTOLAY’in liste fiyatlarındaki artışın ve piyasada perakendecilerin birbirlerinin fiyat değişikliklerine kolaylıkla ve hızlıca yanıt verebilmesinin bir sonucu olduğu savunması (676) FRITOLAY adına yazışmaları gerçekleştiren çalışanın hangi kanalda görevli olduğunun bir önemi bulunmamakla birlikte, geleneksel kanal yöneticisi tarafından başlatılmış olan yazışmanın devamında organize kanal yöneticisinin de konuya dahil olduğu, yazışmanın içeriğine bakıldığında ise konuşmaların organize kanala ilişkin olduğu açıkça görülmektedir. Belge-723/FRT/2’deki “13 Mart tarihine 2,90TL tavsiye raf fiyatını tanımlayabilirsiniz, piyasa geçişlerini de bu doğrultuda organize ediyor olacağız.” ve Belge-723/FRT/3’deki “konu Şok’a özel bir uygulama değil aslında; aynı ürünler Bim ve A101 müşterilerimizde de aynı fiyat noktasında ve bu yapıyı senelerdir yönetiyoruz.”
22-55/863-357 232/377 ifadeleri rakip perakendecilerin fiyat hareketleri ile birlikte ele alındığında, anılan dönemdeki raf fiyatı hareketlerinin FRİTOLAY’in organizasyonu sonucunda gerçekleştiği yönündeki kanaat muhafaza edilmektedir. 16.07.2018 tarihinde FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) tarafından BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....)’ya gönderilen “Frito Lay Fiyat Geçişi” konulu e-postada ve devamı yazışmaların (Belge-723/FRT/4) BİM’in yeni alış fiyatlarına geçmede direndiğini gösterdiği, piyasada perakendecilerin ilk fiyat artıran konumunda olmak istemediği, "bizden önce rakip marketler fiyat geçsin" ifadesinin bu durumu gösterdiği, bununla birlikte yazışmaların piyasanın rekabetçi yapısını özetlediği, yazışmaların alış fiyatlarına yönelik olduğu savunması (677) Belgede yer alan ve BİM Satın Alma Grup Müdürü tarafından FRİTOLAY çalışanına gönderilen e-postadaki “fiyat geçişinde öncelikli rakip noktaların geçişinin organize edilmesini … rica ederiz.” ve FRİTOLAY tarafından cevaben gönderilen e-postada yer alan “14 Ağustos’ta tavsiye raf fiyatı 3,25TL’ye geçiş ile ilgili öncelikle rakip noktanın geçişini ilgili ekipler organize etmeye çalışıyorlar. (11 Ağustos’ta A101 – 15 Ağustos’ta ŞOK tavsiye raf fiyatlarına geçmiş olacaktır)” ifadelerinden FRİTOLAY tarafından A101, BİM ve ŞOK arasında cips ürünlerine ilişkin fiyat artışlarının yine anılan perakendecilerin bilgisi dahilinde organize edilmeye çalışıldığı ve yazışmaların piyasanın rekabetçi yapısından ziyade perakendeciler arasında FRİTOLAY aracılığıyla gerçekleştirilen organizasyona işaret ettiği net bir şekilde görülmektedir. Öte yandan yine yazışmanın içeriğinde tavsiye raf fiyatı olarak bahsedilen fiyatların esasen uygulanması talep edilen raf fiyatları olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla yazışma içerisinde geçen fiyat bilgilerinin alış fiyatlarını değil satış fiyatlarını ifade ettiği değerlendirilmektedir. FRİTOLAY Müşteri Yönetimi Müdür Yardımcısı (.....) tarafından 03.09.2018 tarihinde FRİTOLAY Satış Direktörü (.....) ve FRİTOLAY Satış Direktörü (.....)’e gönderilen, “Fiyat geçişi” konulu e-posta ve devamı yazışmalardan (Belge-723/FRT/5) görüleceği üzere perakendecilerin güncel alış fiyatlarını sistemlerine tanımlamaları için diğer perakendecilerin de yeni alış fiyatlarını sistemlerine tanımlayacaklarını söyleyebildiği, FRİTOLAY’in bunu perakendeciler nezdinde bir pazarlık unsuru olarak kullanmaya çalıştığı, FRİTOLAY’in satış fiyatlarında bir güncelleme yapıldığında perakendecilerin bu güncellemeyi kabul etmeyerek eski fiyatlardan alış yapmaya devam edebildiği, FRİTOLAY’in Eylül 2018 itibari ile geçerli olacak şekilde alış fiyatlarında yaptığı değişikliği, bu değişikliği kabul etmeyen çeşitli perakendeciler nezdinde kabul ettirmeye çalıştığı, FRİTOLAY’in A101'in alış fiyatı artışını sağlamak için A101’e MİGROS’un ve BİM'in raf fiyatındaki artışı gösterir fişler iletmeyi taahhüt ettiği savunması (678) Anılan FRİTOLAY iç yazışmasında geçen “Cuma günü Aziz beyinde dahil oldugu bir görüşme yaptık Migros geçişi 1 Eylül dü fakat 3 Eylül’e kaldı ve bugün maalesef 4 Eylül denildi, Migros parite yapmayacak denilmişti ki bu bilgiyi ben A101 geçişinde kullandım ama bir yanlış anlaşılma olmuş sanırım parite yapacaklarmış, Bim Salı günü geçecek dedik ama şuan Salı geçişini ve hatta geçiş oranınını garanti edemiyoruz denildi açıkcası benim bu süreçte bir kurşunum kalmadı hatta fazlası ile A101 yönetimine karşı zor durumda kaldım”, “Çarşamba geçiş gününe yetiştirmek üzere yarın yani 4 Eylül Migros ve Bim geçişini fiş ile ilettiğim takdirde 5 Eylül Çarşamba geçişi için onay aldım.” ve “A101 bilgi beklediği için Çarşamba geçişi için yönlendirmelerinizi rica ederim” şeklindeki ifadelerden rakip perakendecilere ait ileriye dönük fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin FRİTOLAY aracılığıyla perakendeciler arasında paylaşıldığı, dolayısıyla raf fiyatı artışlarının FRİTOLAY tarafından organize edildiği anlaşılmaktadır.
22-55/863-357 233/377 Öte yandan rekabeti ihlal eden bir davranışın, savunmada belirtildiği üzere, pazarlık amacıyla kullanılmasının söz konusu davranışı meşru kılmayacağı açıktır. BİM Satın Alma Grup Müdürü Asistanı (.....) tarafından BİM çalışanı (.....)’e ve BİM Satın Alma Genel Müdürü (.....)’a gönderilen 10.04.2020 tarihli “FW: 14 Nisan Fiyat Önerileri” konulu e-posta silsilesinde (Belge-723/FRT/6) yer alan "rakip fiyatları Pazartesi günü geçecektir" ifadesinin kaynağının belli olmadığı, aynı tarihte ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) tarafından ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’ya gönderilen “Fritolay -Satış Fiyat Değişikliği Hk.” konulu e-postanın ŞOK’un iç yazışması olduğu, FRİTOLAY tarafından piyasanın organize edildiğinin gösterilmediği, piyasada fiyatın uyumlaştırılması şeklinde gerçekleşen durumun FRİTOLAY’in aracılık rolü sayesinde gerçekleştiğinin ortaya koyulamadığı savunması (679) Söz konusu yazışmalardan ilkinde BİM, FRİTOLAY tarafından sağlanan Doritos, Ruffles ve Lays markalı çeşitli cips ürünlerinde rakip perakendecilerin raf fiyatlarının 13.04.2020 Pazartesi günü değişeceğini belirtmiştir. Aynı gün ŞOK çalışanları arasında geçen yazışmada da FRİTOLAY ürünlerinin fiyatlarının A101 ile birlikte pazartesi günü artırılacağı ancak piyasanın organize edilmesi için pazar gününün bekleneceği belirtilmiştir. 12.04.2020 Pazar günü ŞOK çalışanları arasında geçen iç yazışmada ise piyasanın organize edildiği belirtilerek fiyatların artırılması istenmiştir. FRİTOLAY’den elde edilen belgelere bakıldığında, incelenen ihlal iddiasına konu davranışın piyasadaki iş yapış şekli olarak soruşturma tarafı teşebbüsçe benimsendiği, FRİTOLAY ürünleri özelinde de piyasanın FRİTOLAY tarafından organize edildiği değerlendirilmektedir. A101 Satın Alma Müdürü (.....) tarafından 02.07.2014 tarihinde “POPCORN FİYAT” başlığıyla FRİTOLAY çalışanı (.....)’a gönderilen e-postadaki A101'in "Popcorn bozuk fiyat ne zaman düzelecek" ifadesinin, Migros'un A101'den daha düşük bir seviyede uyguladığı raf fiyatlarına yönelik bir serzenişten ibaret olduğu, burada asıl amacın perakendecilerin birbirlerine kıyasla daha pahalı ürün satmamak olduğu savunması (680) Söz konusu belge, FRİTOLAY hakkında herhangi bir ihlal isnadına konu edilmemiştir. Dolayısıyla söz konusu savunmaya ilişkin ilave bir değerlendirme yapılmasına gerek bulunmamaktadır. FRİTOLAY Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) ile FRİTOLAY E-ticaret Analisti (.....) arasında 16.12.2017 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/FRT/8) yer aldığı gibi raf fiyatlarının takip edilmesinin tek başında yeniden satış fiyatının tespitine işaret etmeyeceği, yarım saat süren tek bir yazışmanın herhangi bir sistematikliği göstermediği, "Acil düzeltsinler düşükse fiyat" ve "Pazartesi günü de o mağazayı da sorup düzelttireceğim" ifadelerinin alış fiyatlarındaki değişimin MOPAŞ tarafından uygulamaya koyulmamasıyla ilgili olduğu, FRİTOLAY’in kendi "öngördüğü" fiyatlara uyması için MOPAŞ’ı zorlamadığı, bunun için MOPAŞ’a bir baskı veya teşvik uygulamadığı savunması (681) Belgede yer alan fiyatların kasa fişi yoluyla kontrol edildiği göz önüne alındığında, söz konusu fiyatların MOPAŞ’ın alış fiyatları değil perakende satış fiyatları olduğu açıkça anlaşılmaktadır. İlgili belgedeki davranışın bir fiyat tespiti uygulaması olduğu açıktır. Belgede yer alan “Acil düzeltsinler düşükse fiyat 3,95 :)” ifadesinden FRİTOLAY tarafından MOPAŞ’ın satış fiyatlarına müdahale edildiği görülmektedir.
22-55/863-357 234/377 27.01.2018 tarihinde “LKA257 Avrupa” isimli Whatsapp grubunda FRİTOLAY Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....), FRİTOLAY Satış Müdür Yardımcısı (.....), FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....), FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) ve FRİTOLAY Satış Müdür Yardımcısı (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/FRT/9) FRİTOLAY çalışanları arasında geçen bir iç yazışma olduğu, yazışmada bir inovasyon neticesinde piyasaya yeni sürülmüş FRİTOLAY ürünleri bakımından perakendeci tarafından uygulanan raf fiyatlarının yüksek bir seviyede belirlendiğine işaret edildiği savunması. (682) Belgede yer alan “bir yanlislik olmus heralde, düzelttiririm”, “ersanda fiyat düzeltildi, bilginize :)” ve “fiyat merkez tarafindan değistirildi, magazalar henuz uygulamamis ya da maili gormemis olabilir arkadaslar bilgi verirlerse duzeltirler diye duşunuyorum” gibi ifadeler FRİTOLAY’in perakendecilerin satış fiyatlarına müdahale ettiğini göstermektedir. 16.05.2019 tarihinde FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) ile FRİTOLAY Müşteri Yönetimi Müdür Yardımcısı (.....) arasındaki Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/FRT/10) geçen ifadelerin liste fiyatlarını uygulamaya koymamış bir perakendeciye işaret edebileceğine yönelik bir ihtimalin dikkate alınmadığı, FRİTOLAY’in 06.05.2019 tarihinde alış fiyatı artışı yaptığı, “bozuk fiyat” ifadesi ile bir perakendecinin fiyatları kast edilmiş olsa dahi ifadenin hangi perakendeciyi hedef aldığının belirli olmadığı savunması (683) Pazarda farklı tedarikçiler ve perakendeciler arasındaki işleyişe bakıldığında Belge-723/FRT/10’da geçen “bozuk fiyat” ibaresinin FRİTOLAY tarafından istenilen seviyede olmayan perakende satış fiyatlarını ifade ettiği değerlendirilmektedir. 03-04.02.2021 tarihlerinde FRİTOLAY Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) ile bu kişinin mobil cihazında (.....) Happy Fritolay (M.H.F.) olarak kayıtlı olan ve HAPPY CENTER çalışanı olduğu düşünülen kişi arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/FRT/11) yer alan yazışmanın HAPPY CENTER çalışanı tarafından FRİTOLAY çalışanına anılan marketin çevrim içi bir platformda yapmayı planladığı kampanya ile ilgili destek talebi ile başlatıldığı, "fiyat geçişinin yapılması lazım, tavsiye raf fiyatlarından bahsediyorum" diyerek bir aktivite desteği sunulmadan evvel HAPPY CENTER'ın yeni liste fiyatlarına geçmesi gerektiğinin ifade edildiği, dolayısıyla yazışma konusunun alış fiyatı olduğu savunması (684) Belgede yer alan “Fiyat geçişinin yapılması lazım Tavsiye raf fiyatlarından bahsediyorum” ifadesinden FRİTOLAY tarafından yeniden satıcıların kendilerine gelen kampanya taleplerine karşılık yeniden satıcının raf fiyatlarını artırması şartının getirildiği, dolayısıyla belgede bahsi geçen fiyatın alış fiyatı değil satış fiyatı olduğu açıkça anlaşılmaktadır. 20.10.2021 tarihinde GROSERİ Satın Alma Firma Uzmanı (.....) ile FRİTOLAY Müşteri Yönetimi Yardımcı Yöneticisi (.....) arasında yapılan yazışmada (Belge-723/FRT/12) GROSERİ ve FRİTOLAY arasında çeşitli FRİTOLAY ürünlerinin satış fiyatlarının görüşüldüğü, FRİTOLAY ile raf fiyatları hakkında görüşmeyi başlatanın GROSERİ olduğu, GROSERİ’nin raf fiyatlarını revize ederek daha düşük fiyatla ürünü tüketiciye sunacağının FRİTOLAY’a bildirildiği, yazışmada geçen "31 Ekim tarihine kadar yapabiliriz." ifadesi ile GROSERİ’nin kendi inisiyatifiyle yapmaya karar verdiği aktiviteye FRİTOLAY tarafından 31.10.2021 tarihine dek destek sağlanabileceğinin kast edildiği, bu kapsamda söz konusu 257 Local key account (yerel zincir market) yerine kullanıldığı değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 235/377 yazışmalarda geçen ifadelerin alış fiyatlarıyla ve aktivite dönemleriyle ilgili olduğu savunması (685) Belgeden perakendecilerin raf fiyatı değişimlerinde ve aktivite uygulamalarında fiyat belirlerken FRİTOLAY’e bildirme gereksinimi duydukları dolayısıyla perakendecilerin fiyatlama politikalarında bağımsız olmadıkları anlaşılmaktadır. I.3.2.1.7. GSK’nın Savunması ve Değerlendirilmesi Soruşturma Bildirimine konu olan “Sensodyne” markalı ürünün perakendeciler için kendi kategorisinde önemli markalardan biri olduğu, perakendecilerin bu ürünün raf fiyatlarını rakiplerinde takip ettikleri ve genel itibarıyla birbirlerini takip ederek fiyat indirimi yaptıkları, GSK’nın söz konusu ürünün fiyatına enflasyon artışının altında zam uyguladığı, dolayısıyla maliyet artışlarının tamamının yeniden satıcılara ya da dolaylı olarak tüketicilere yansıtılmayıp, GSK tarafından karşılandığı, GSK’nın makul bir fiyatlama politikası uyguladığı savunması (686) GSK hakkındaki ihlal isnadı, GSK’nın ilgili dönemdeki fiyat artışlarının maliyetlerindeki ya da enflasyondaki artıştan yüksek olduğuna ilişkin olmayıp, alt pazarda faaliyet gösteren perakendeciler arasında rekabete hassas bilgilerin değişimi yoluyla fiyat geçiş tarihlerine ve tutarlarına ilişkin koordinasyon kurulmasına yöneliktir. Bu çerçevede dosyadaki bilgi ve belgelerden, GSK tarafından perakendecilerin fiyat geçişlerinin organize edildiği, bu kapsamda perakendecilere dönemsel olarak aynı anda fiyat artışının gerçekleşeceği bilgisinin verildiği, bu sayede GSK tarafından soruşturma tarafı perakendeciler arasında birbirlerinin ileriye dönük fiyat geçiş tarihleri ve tutarları gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılması yoluyla rekabetin kısıtlandığı kanaatine varılmaktadır. Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen ŞOK iç yazışmasında bahsi geçen ürünün “Sensodyne Mint 100 ml” olduğu, bu ürünün aynı dönemde sadece ŞOK’ta ve A101’de satıldığı, ŞOK iç yazışmasında üç rakip perakendecinin (BİM, ŞOK ve A101) fiyat artışlarıyla ilgili değerlendirmelerde bulunulduğu, ancak raf fiyatı değişikliklerinin belgede bahsi geçen tarihlerde gerçekleşmediği, MİGROS’un raf fiyatını 04.05.2020 tarihinde değil 05.05.2020 tarihinde değiştirdiği, BİM’in ise fiyatını belgede geçen 05.05.2020 tarihinde değil 08.05.2020 tarihinde değiştirdiği, A101’in ise başta fiyat artırdığı ancak muhtemelen rakiplerin raf fiyatını değerlendirerek 06.05.2020 tarihinde fiyatını tekrar eski haline getirdiği, belgenin ŞOK tarafında fiyat artışlarının BİM tarafından takip edilmemesi nedeniyle oluşan hayal kırıklığını ortaya koyduğu, yazışmanın GSK’nın olayla hiçbir bağlantısının bulunmadığını ve konunun tamamen ŞOK-BİM ekseninde cereyan ettiğini açıkça gösterdiği savunması (687) GSK hakkındaki belgelerden A101, CARREFOURSA ve ŞOK 'un ilgili ürünün fiyatını eş zamanlı olarak artırdıkları, MİGROS'un ise bu artışa bir gün sonra katıldığı görülmekte, BİM'in fiyatını artırmaması sebebiyle A101 ve ŞOK'un fiyatları eski seviyesine çektikleri anlaşılmaktadır. Son aşamada ise BİM'in de fiyatını artırması akabinde A101 ve ŞOK'un yeniden fiyat artışına gittikleri görülmektedir. Belgede geçen yazışmalarda fiyat geçişlerinin tamamlanıp tamamlanmadığı hususunun, GSK tarafından raf görsellerinin paylaşılması suretiyle de takip edildiği, bir diğer deyişle fiyat geçişlerinin GSK tarafından koordine edildiği, bunun GSK’ya ait belgelerin bütüncül olarak değerlendirildiğinde görülebileceği hususları göz önüne alındığında, söz konusu fiyat geçişleri ile GSK’nın bağlantısı bulunmadığı yönündeki savunma gerçekçi bulunmamaktadır.
22-55/863-357 236/377 ŞOK iç yazışmasında Sensodyne ürününün fiyatının 16,95 TL’den 18,95 TL’ye yükselmesine ilişkin olarak, raf fiyatı değişikliğinin GSK’nın 01.11.2019 tarihli liste fiyatı değişikliğine dayandığı, ancak bu dönemin enflasyonla topyekün mücadele edilen döneme denk geldiği hususunun değerlendirmelerde göz önüne alınması gerektiği, GSK’nın bu dönemde eski ve yeni liste fiyatları arasındaki farkı kendisinin karşılaması nedeniyle fiyat artışlarını uygulayamadığı dönem boyunca yaklaşık 4,2 milyon TL zarara uğradığı, yeni liste fiyatına geçmemekten kaynaklı maliyetin büyüklüğü sebebiyle üst yönetime haber verilmesi gerektiğinden kendisine konu hakkında bilgi verildiği, sürecin sonunda GSK’nın, 2020 yılının Mayıs ayı başında tüm müşterilerinden yeni liste fiyatının (yeniden satış fiyatı değil, perakendecinin GSK’dan alım fiyatı) istisnasız uygulanmasını talep ettiği, bu noktada GSK’nın yeniden satışa ilişkin herhangi bir fiyat zorlaması yapmadığı ve/veya GSK tarafından gerçekleştirilen bir koordinasyonun olmadığı savunması (688) Belgede konu edilen husus, ürün bazında GSK tarafından üretici seviyesinde yapılan fiyat artışları değil; GSK aracılığıyla rakip perakendeciler arası fiyat geçişlerinin organize edilmesidir. Bir önceki savunmaya cevaben de belirtildiği üzere belgeler bütüncül olarak ele alındığında fiyat artışlarında GSK’nın koordinasyonu görülebilmektedir Ayrıca yazışmaya konu fiyatların alış değil, satış fiyatları olduğu da açıktır. Son olarak ihlal isnadına konu eylemin değerlendirilmesi bakımından GSK’nın kar veya zarar etmesinin önem arz etmediği vurgulanmalıdır. Dolayısıyla söz konusu savunmaya itibar edilememektedir. GSK iç yazışmalarında BİM fiyatlarının güncelleneceği tarihin 08.05.2020 olarak tahmin edildiği, bu bilginin ŞOK iç yazışmasında görülen 05.05.2020 tarihiyle uyuşmadığı, bu durumun GSK’nın elindeki BİM’e dair bilginin diğer perakendeciler ile paylaşılmadığının açık kanıtı olduğu, GSK iç yazışmalarında ŞOK’un fiyat hareketleri ile ilgili kamuya açık raf fiyatlarından yola çıkarak değerlendirme yapılmış olup ŞOK’un fiyatını artırdıktan sonra rakip fiyatlarını değerlendirip fiyatını tekrar düşürdüğü ancak bu fiyatın ne zaman yeniden artırılacağı ile ilgili bir bilginin olmadığının da net bir şekilde görüldüğü, fiyatın ŞOK tarafından önce artırılıp sonra yeniden indirilmesinin de GSK’nın yeniden satış fiyatları üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığını ve bu kararların bağımsız bir şekilde ŞOK tarafından alındığını net bir şekilde gösterdiği savunması (689) GSK Genel Müdürü (.....) ve GSK Satış Direktörü (.....) arasında 07.05.2020 tarihinde yapılan Whatsapp görüşmelerinde (Belge-723/GSK/3), A101’in ve ŞOK’un fiyatını düşürdüğünün konuşulduğu, BİM’in de bu nedenle fiyatını artırmayacağının öngörüldüğü ancak BİM’in verdiği sözden ötürü fiyat artışını yapacağına dair umudun korunduğu görülmektedir. Yazışmanın devamında ise BİM’in 08.05.2020 tarihinde fiyatı artırmasından sonra 09.05.2020 tarihi itibarıyla tüm teşebbüslerin artışını tamamladıkları anlaşılmaktadır. Söz konusu fiyat artışının tamamlanıp tamamlanmadığı hususunun GSK tarafından raf görsellerinin paylaşılması suretiyle de takip edildiği, ayrıca GSK çalışanlarının rakip perakendeciler arası fiyat geçişindeki gelişmeleri birbirleri ile anlık olarak paylaştıklarına işaret eden ifadeler ve “Çok uzadı konu, illaki daha iyi yönetebilirdik. Kusura bakma gerçekten. İnşallah bir sonrakiler bu kadar uzamaz” şeklindeki yazışmalar göz önüne alındığında, GSK’nın yeniden satış fiyatları üzerinde etkisi olmadığı yönündeki savunmaya itibar edilmesi mümkün görünmemektedir. GSK iç yazışmalarında sadece BİM’in GSK’dan yeni alım fiyatına geçiş tarihine dair bir öngörü bulunduğu, bu durumun yazışmadaki “yarın BİM geçiyordu” “Kadın söz verdi bana” ifadesinden anlaşıldığı, verilen sözün yeni alım fiyatının
22-55/863-357 237/377 kabulüne ilişkin olduğu ve yeniden satış fiyatı ile alakası bulunmadığı, aynı yazışmada diğer perakendecilerin fiyat artış tarihleri ile ilgili herhangi bir bilgi veya söylem bulunmadığı, yazışmadan, GSK ile BİM arasında sadece alım şartlarına ilişkin bir görüşmenin gerçekleştiğinin anlaşıldığı, belgede diğer perakendecilerle ilgili sarih ya da zımni herhangi bir ifade olmadığı, sonuç olarak GSK’nın hiçbir şekilde hassas bilgi değişimine aracılık etmediği, ŞOK iç yazışmaları hakkında GSK’nın hiçbir payı veya koordinasyonu olmadığının Soruşturma Heyeti tarafından göz önünde bulundurulması gerektiği savunması (690) İlgili yazışmada yer alan ve savunmada değinilen ifadelerin akabinde A101’in ve ŞOK’un 18,95 TL fiyat geçişine ilişkin raf fiyatları görsellerinin GSK çalışanları arasında paylaşıldığı açıkça görülmektedir. Raf görsellerinin paylaşılıyor olması yazışmalarının konusunun alış fiyatları olmadığını göstermektedir. Belgede yer alan ifadeler ve gerçekleşen fiyat hareketleri birlikte değerlendirildiğinde, GSK tarafından A101, BİM, MİGROS ve ŞOK arasında birbirlerinin ileriye dönük fiyat geçiş tarihleri ve tutarları gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılması yoluyla piyasanın organize edildiği ve söz konusu organizasyonda GSK’nın önemli rol oynadığı kanaatine ulaşılmıştır. GSK Satış Direktörü (.....) ile GSK Genel Müdürü (.....) arasında 09.04.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesi (Belge-723/GSK/1), ŞOK Ticaret Direktörü (.....) tarafından 30.04.2020 tarihinde ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen e-posta ile devamı yazışma (Belge-723/GSK/2) ve GSK Genel Müdürü (.....) ve GSK Satış Direktörü (.....) arasında 07.05.2020-09.05.2020 tarihleri arasında yapılan Whatsapp görüşmesi (Belge-723/GSK/3) kapsamında geçen yazışmaların “enflasyonla topyekûn mücadele” döneminde geçen konuşmalar olduğu, GSK ile perakendeciler arasında gerçekleştiği düşünülen iletişimin raf fiyatlarına yönelik değil liste fiyatlarına yönelik olduğu, elde edilen hiçbir belgede GSK ile perakendeciler arasında raf fiyatlarına yönelik bir konuşmanın bulunmadığı, liste fiyatından doğan maliyet artışlarının perakendeciler arasında eş zamanlı olarak uygulanacağı bilgisinin rekabete hassas ya da gizli bir bilgi olmadığı savunması. (691) GSK hakkındaki mezkur belgelerden, A101, CARREFOURSA ve ŞOK 'un ilgili GSK ürününün fiyatını eş zamanlı olarak artırdıkları, MİGROS'un ise bu artışa bir gün sonra katıldığı anlaşılmaktadır. Sonrasında ise BİM'in fiyatını artırmaması sebebiyle A101 ve ŞOK'un fiyatlarını eski seviyesine çektikleri, son aşamada ise BİM'in de fiyatını artırması akabinde A101 ve ŞOK'un yeniden fiyat artışına gittikleri görülmektedir. Belgelerde geçen yazışmalarda fiyat artışlarının tamamlanıp tamamlanmadığı hususunun, GSK tarafından raf görsellerinin paylaşılması suretiyle de takip edildiği dolayısıyla söz konusu fiyatların raf fiyatları olduğu anlaşılmaktadır. GSK tarafından perakendecilerle rakip perakendecilerin ileriye dönük fiyat artış tarihi bilgisinin paylaşılması suretiyle perakende seviyesindeki belirsizliğin ortadan kaldırıldığı, perakendecilerin raf fiyatı artışlarının koordine edildiği ve bu koordinasyonun fiş görseli paylaşımıyla desteklendiği değerlendirilmektedir. Dolayısıyla söz konusu savunma kabul edilememiştir. 09.04.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/GSK/1) geçen ifadelerin GSK yöneticileri arasındaki iç yazışmalardan ibaret olduğu, belgede geçen ifadelerde kartel kararlılığı yerine tereddütlerin ve beklentilerin bulunduğu, GSK tarafından raf görseli paylaşılarak piyasanın koordine edildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığı, zira yazışmaların zaten bir iç yazışma olduğu, rakiplerle paylaşılan bir raf görselinin bulunmadığı, raf fiyatlarının GSK tarafından kendisine marj maliyeti çıkmaması için takip edildiği, zira rafa yansımayan liste fiyatı artışlarının perakendeciler tarafından GSK’ya maliyet olarak yansıtılacağı, kaldı ki yazışmanın bütünü okunduğunda, MİGROS'tan beklenen haberin maliyet
22-55/863-357 238/377 artışı kabulüne dair haber olduğunun çok açık şekilde anlaşıldığı, belgede geçen "aynı anda geçiyorsunuz" ifadesinin standart bir iletişim şekli olduğu, perakendecilerin genellikle tedarikçilerden diğer perakendecilerin raf fiyatı geçiş zamanını öğrenmek istediği ancak GSK’nın bu bilgi isteğine karşılık standart bir cevap olarak bütün müşterilere fiyat geçişi kaynaklı maliyet artışlarının eş zamanlı olarak uygulandığı bilgisini verdiği, bu bilginin rekabete hassas bir bilgi olmadığı savunması (692) Öncelikle anılan belge ve 07.05.2020-09.05.2020 tarihleri arasında yapılan Whatsapp görüşmeleri (Belge-723/GSK/3) birlikte değerlendirildiğinde yazışmaların konusunun, GSK tarafından üretici seviyesinde yapılan fiyat artışları değil; GSK aracılığıyla rakip perakendeciler arası fiyat geçişlerinin organize edilmesi olduğu vurgulanmalıdır. Belgede geçen “Çünkü aynı anda geçiyorsunuz dedik Zor durumda kalırsın” ifadesinden, söz konusu fiyatların alış fiyatları değil perakendecilerin raf fiyatları olduğu, A101, BİM ve ŞOK’un fiyat artışlarının GSK tarafından organize edildiği, söz konusu organizasyonun tamamlanması için MİGROS’tan haber beklendiği, anılan perakendecilere fiyat artışının zamanlaması hakkında bilgi verildiği, bu şekilde GSK tarafından A101, BİM, MİGROS ve ŞOK arasında birbirlerinin ileriye dönük fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerinin paylaşılması yoluyla piyasanın organize edildiği anlaşılmaktadır. Son olarak ihlal isnadına konu eylemin değerlendirilmesi bakımından, GSK’nın söz konusu eylemleri gerçekleştirmediği senaryoda kar veya zarar etmesinin önem arz etmediği vurgulanmalıdır. Dolayısıyla söz konusu savunmaya itibar edilememektedir. 30.04.2020 tarihli yazışmanın (Belge-723/GSK/2) ŞOK iç yazışması olduğu, yazışmanın tamamen ŞOK’un rakiplerinin hangi zamanlarda fiyat değişikliği yapabileceğine ilişkin tahminleri ve kendi fiyat artış süreci ile ilgili olduğu, söz konusu yazışmadaki bilgilerin GSK tarafından ŞOK’a iletildiğinin ve dolayısıyla GSK ile herhangi bir perakendeci arasında bilgi paylaşımı yapıldığının açıkça ortaya konulamadığı, bununla birlikte ŞOK iç yazışmasında geçen tarihler ile GSK yazışmalarında geçen tarihlerin dahi farklı olduğu bu kapsamda GSK’nın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmediği savunması (693) Anılan yazışmalardan Rakip M olarak kodlanan MİGROS’un ve Rakip A olarak kodlanan A101’in fiyatlarını 16,95 TL’den 18,95 TL’ye yükselteceklerinin, Rakip B olarak kodlanan BİM’in de Salı günü (05.05.2020 tarihinde) fiyatını yükselteceğinin belirtildiği, ŞOK’un ise 04.05.2020 tarihinden geçerli olarak 16,95 TL’den 18,95 TL’ye fiyat artışı yapılması yönünde iç onay aldığı, 06.05.2020 tarihinde devam eden yazışmaya göre 05.05.2020 tarihinde BİM’in fiyat artışı yapmaması nedeniyle ilgili ürünün fiyatının yeniden 16,95 TL olarak tanımlanması için onay talep edildiği; nihayetinde BİM’in belirtilen fiyat artışını yapmasını müteakiben fiyatın bir kez daha 18,95 TL’ye yükseltilmesi için onay talep edildiği görülmektedir. GSK hakkındaki belgeler bütüncül olarak ele alındığında, Belge-723/GSK/2’de geçen ifadeler ve anılan dönemde gerçekleştiği ortaya konulan, bu ifadeleri teyit eder nitelikteki fiyat hareketleri doğrultusunda ilgili değerlendirme bakımından teşebbüsler arasındaki perakende satış fiyatlarına ilişkin danışıklılığa dair kanaate ulaşılmış olup savunmaya itibar edilememiştir. 07.05.2020-09.05.2020 tarihleri arasında yapılan Whatsapp görüşmelerinde (Belge-723/GSK/3) geçen “Çok uzadı konu, illaki daha iyi yönetebilirdik” ifadesinin GSK’nın satış fiyatlarını artıramayan GSK çalışanlarının kendi içlerindeki değerlendirmesinden ibaret olduğu, "benim hala umudum var", "İnşallah sen haklı ol" ve bunu takiben "Hayırlısı ne ise o olsun" ifadelerinin GSK'nın konu hakkında hiçbir bilgisi olmadığını, kendisi açısından en iyisinin olmasını
22-55/863-357 239/377 ummaktan başka bir çaresinin de bulunmadığını gösterdiği, BİM’in fiyat artış tarihi ŞOK iç yazışmasında 05.05.2020 olarak tahmin edilirken, GSK iç yazışmasında bu tarihin 08.05.2020 olarak gözüktüğü, ŞOK iç yazışmasından ŞOK açısından bir günün dahi öneminin çok büyük olduğunun anlaşıldığı, zira ŞOK’un bir gün bile beklemeden fiyatını düşürerek rakip perakendecinin satış fiyatıyla eşitlediği, bir günün bile çok önemli olabildiği bu ortamda GSK'nın elindeki bilginin ŞOK'taki bilgiden tamamen farklı olmasının ŞOK iç yazışmasındaki bilgilerin GSK tarafından paylaşılmadığını gösterdiği ve taraflar arasında herhangi bir koordinasyonun söz konusu olmadığı savunması (694) Belgede yer alan ve GSK çalışanları arasında geçen 07.05.2020 tarihli yazışmadan (Belge-723/GSK/3) A101’in ve ŞOK’un fiyatını düşürdüğü, BİM’in de bu nedenle fiyatını yükseltmeyeceği, ancak BİM’in verdiği sözden ötürü fiyat artışı yapacağına dair umudun korunduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca belgede geçen “Çok uzadı konu, illaki daha iyi yönetebilirdik” ifadesinden söz konusu perakendecilere ilişkin raf fiyatı artış sürecinin GSK tarafından yönetildiği açıkça anlaşılmaktadır. Bu kapsamda mezkur belgenin de içerisinde bulunduğu GSK hakkındaki belgeler bütüncül olarak ele alındığında, GSK tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında raf fiyatları artış organizasyonunun sağlandığı değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda ilgili savunma haklı görülmemiştir. GSK hakkında ŞOK’tan elde edilen belgenin bir önceki soruşturma olan Perakende Soruşturması kapsamında olduğu, Soruşturma Heyetinin Perakende Soruşturması’ndaki iddialarını oluşturmak için kullandığı verilere ve iddialara karşı GSK’nın ilk soruşturmada savunma yapma imkânının olmadığı, ilk soruşturmadaki ihlal karinesine dayanılarak rakip perakendeciler arasında GSK aracılığıyla bir iletişimin olup olmadığını araştırmadan ihlal isnadında bulunulduğu, bu durumun adil yargılanma hakkına, savunma yapma hakkına ve silahların eşitliği ilkesine aykırılık oluşturduğu, ilk soruşturmada perakendeciler hakkında verilen ihlal kararı göz önünde bulundurulduğunda GSK hakkındaki kararın hâlihazırdaki soruşturmaya başlanmadan önce zaten verilmiş olduğu, bu durumun da anayasal bir ilke olan masumiyet karinesi ilkesine aykırılık oluşturduğu savunması (695) GSK hakkındaki ilgili belgeye Perakende Soruşturması kapsamında yer verilmiş olsa da söz konusu belgelere dayanarak ileri sürülen ihlal iddialarına ve ilgili teşebbüslerin sorumluluklarına mevcut dosya kapsamında değinilmiştir. Kaldı ki söz konusu belgelere ve iddialara yönelik olarak GSK’nın mevcut dosya kapsamında üç yazılı ve bir sözlü savunma yapma hakkı bulunduğu da dikkate alınmalıdır. Diğer yandan bu soruşturmada GSK’ya yönelik iddialar dosya kapsamında ayrıca ve daha kapsamlı olarak değerlendirilmiş ve bu değerlendirmeler sonucunda ihlal isnadında bulunulmuştur. GSK hakkında isnat edilen topla-dağıt tipi kartel organizasyonunun temel şartlarını sağlamadığı, GSK ürünlerine ilişkin olarak GSK’nın aracılığıyla oluşan kartel sonucu piyasada fiyat istikrarının oluştuğunu gösterir bir delil sunulamadığı, kartelin yapısı gereği uzun süreli olması gerektiği, soruşturma kapsamındaki ihlal iddiasının GSK’nın ve ilgili perakendecilerin 2020 yılının Nisan ve Mayıs ayları içerisinde gerçekleşen sadece tek bir eylemine ilişkin olduğu, bu kadar kısa süren ve bu kadar az delil olan bir kartel örneğinin bulunmadığı savunması (696) Dosyada bulunan birçok yazışma doğrultusunda, rakip perakendeciler arasında fiyatların ve fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlanmasına ve geleceğe dönük
22-55/863-357 240/377 fiyatlar ile fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına yönelik olarak, aralarında GSK’nın da bulunduğu ortak tedarikçiler aracılığıyla gerçekleştirilen dolaylı iletişimler açık bir şekilde ortaya konulmaktadır. Esasen gerek Kurul ve idari yargı kararları gerekse Avrupa Birliği uygulaması ve içtihadı ışığında salt bu iletişim delillerinin varlığı dahi amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın ve/veya uyumlu eylemin varlığını ispata yeterli olarak görülmektedir. Yukarıda da bahsedildiği üzere, GSK hakkındaki belgeler bütüncül olarak ele alındığında, GSK tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında fiyat artış organizasyonunun sağlandığı değerlendirilmektedir. Bu nedenle somut olayda topla-dağıt kartelinin şartlarının sağlanmadığı savunması haklı bulunmamıştır. Perakende Kararı kapsamında ve topla-dağıt tipi kartel kapsamında değerlendirilen belgelere bakıldığında, ihlalin özellikle fiyat artışı dönemlerinde gerçekleştiği görülmektedir. Dolayısıyla, ihlale neden olabilecek iletişimin fiyat artış süreci boyunca devam ettiğini ifade etmek gerekmektedir. Bu nedenle, ihlale konu yazışmaların süresinin kısalığından bahisle ihlalin olmadığına yönelik savunma yerinde görülmemiştir. I.3.2.1.8. HARİBO’nun Savunması ve Değerlendirilmesi 14.01.2021 tarihli belgede (Belge-723/HR/5) iki perakendecide fiyat geçişlerinin başladığı, diğer müşterilerin beklemesinin bir anlamının olmadığı ve raf geçişlerinin tamamlanması gerektiği hususunun belirtildiği, ancak HARİBO’nun piyasadaki raf fiyatlarını ayarlamakla kesinlikle ilgilenmediği, yalnızca maliyet artışlarına istinaden zaruri hale gelen HARİBO toptan satış fiyatlarındaki geçişi perakendecilere kabul ettirmeye çalıştığı, HARİBO’nun tek amacının raf fiyatlarındaki değil, perakendecilerin alış fiyatlarındaki geçişin sağlanması olduğu savunması (697) Söz konusu belgede yer alan ifadelerden HARİBO’nun, CARREFOURSA’nın ve MİGROS’un geleceğe yönelik fiyatları ve fiyat artış tarihleri hususunda anılan teşebbüslerle görüştüğü, bu nedenle HARİBO çalışanlarının bu teşebbüslerin rakibi olan perakendecilerin fiyat artışı için beklemesinin anlamı olmadığı kanaatinde olduğu ve diğer perakendecilerin bir gün sonra raf fiyatı geçişlerine başlayacağı ve fiyat değişikliklerinin en kısa zamanda tamamlanacağı bilgisi edinilmektedir. CARREFOURSA ve MİGROS tarafından gönderilen veriler incelendiğinde, belge ile uyumlu şekilde 15.01.2021 tarihinde birçok HARİBO ürününde fiyat artışı yapıldığı tespit edilmektedir. Bu noktada, HARİBO’nun piyasadaki raf fiyatlarını ayarlamakla ilgilenmediği yönündeki savunma haklı görülmemiştir. 2020-3-19 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerine incelemede elde edilmiş olan 30.06.2020 tarihli belgenin (Belge-723/HR/2) HARİBO’nun dahil olmadığı bir yazışma olması nedeniyle, bu belgeden dolayı HARİBO’nun herhangi bir ihlalden sorumlu tutulmaması gerektiği savunması (698) Belgede yer alan “Haribo: Piyasayla aynı gün organize edilmektedir . Sadece raf fiyatı geçilecektir.” ifadesi, açık şekilde HARİBO tarafından piyasadaki fiyat geçişlerinin organize edildiğine, bu organizasyondan perakendecilerin de haberdar olduğuna ve perakendeciler tarafından bu bilginin kendi fiyatlama stratejilerinde kullanıldığına işaret etmektedir. Söz konusu HARİBO ürünlerine ilişkin olarak soruşturma tarafı perakendecilerin fiyat hareketleri incelendiğinde, yazışma tarihini izleyen 01.07.2020 tarihinde A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından belgeye konu fiyat artışlarının eş anlı şekilde gerçekleştirildiği; bir başka deyişle piyasa organizasyonunun planlandığı şekilde sağlandığı görülmektedir. Bu noktada, belgeye konu olan fiyat artış
22-55/863-357 241/377 organizasyonuna HARİBO’nun dahil olmadığı yönündeki savunma gerçekçi bulunmamaktadır. Soruşturma konusu “topla-dağıt karteli” ihlalinden sorumluluktan bahsedilebilmesi için, perakendeciler arasında açık ya da gizli bir “anlaşma”nın bulunduğunun ortaya konulması ve en az bir teşebbüsün bu anlaşmaya aracılık ediyor olması gerektiği, somut olayda perakendecilerin yatay bir koordinasyona girmelerinin ve HARİBO gibi tedarikçilerin “merkez (hub)” görevi üstlenmelerinin söz konusu olmadığı, HARİBO’nun bu tür bir yatay anlaşmadan haberdar olmadığı savunması (699) Dosyada yer alan ve HARİBO bakımından topla-dağıt karteli ihlali isnadına dayanak olan belgeler değerlendirildiğinde, HARİBO tarafından piyasadaki fiyat artışlarının organize edildiği, dolayısıyla HARİBO’nun bilinçli bir şekilde fiyat artış organizasyonuna aracılık ettiği, bu organizasyondan perakendecilerin de haberdar olduğu ve perakendecilerin bu bilgiyi kendi fiyatlama stratejilerinde kullandıkları tespit edilmiştir. HARİBO tarafından perakendeciler ile alış fiyatı ile birlikte tavsiye niteliğinde raf fiyatlarının da paylaşıldığı ancak bu fiyatlara uyup uymamanın tamamen perakendecilerin inisiyatifinde olduğu, nitekim HARİBO’nun tavsiye ettiği fiyatlara uyulup uyulmadığını takip etmediği gibi, hiçbir müşterisine de ürün tedarikini kesme gibi yaptırımlar uygulamadığı savunması (700) HARİBO hakkındaki yeniden satış fiyatının tespiti ile ilgili belgeler birlikte değerlendirildiğinde; savunmada ifade edilenin aksine, HARİBO tarafından bazı perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği, HARİBO’nun perakendecilerin raf fiyatlarını düzenli olarak takip ettiği, raf fiyatlarının istediği seviyede olmadığı durumlarda ilgili perakendeciden fiyatın düzeltilmesini (fiyatı kendi belirlediği seviyeye yükseltilmesini) talep ettiği, fiyatın yükseltilmediği durumda söz konusu perakendecilere ürün sevkinin durdurulması yönünde bir stratejisinin bulunduğu ve bu stratejiyi perakendecinin raf fiyatını istenilen seviyeye çekebilmek için bir tehdit unsuru olarak kullandığı tespit edilmektedir. Öte yandan bazı perakendecilerin raf fiyatını bozmayacaklarına (raf fiyatını HARİBO’nun belirlediği seviyede tutacaklarına) yönelik HARİBO’ya teminat verdikleri, yeniden satış fiyatına uyulması koşuluyla perakendeciye HARİBO tarafından ürün tedarik edilebildiği, perakendeciler tarafından diğer rakip perakendecilerin HARİBO ürünlerine ilişkin düşük fiyatlarının HARİBO’ya bildirildiği, HARİBO tarafından düşük fiyat uygulayan perakendeciye bu durumun sebebinin sorulduğu, düşük fiyat uygulayan perakendecinin açıklamasından tatmin olunmadığı durumda müdahale edilerek fiyatın yükseltilmesi gibi stratejilerin bulunduğu anlaşılmaktadır. Perakendecilerin ciroları içinde HARİBO’nun payının çok az olduğu, HARİBO ölçeğindeki bir tedarikçinin perakendecilere satış koşulu dayatmasının mümkün olmadığı, öte yandan şekerleme pazarının rekabetin yoğun olduğu bir pazar olduğu ve perakendecilerin kolaylıkla diğer tedarikçilere geçiş yapabileceği, nitekim A101’deki ve MİGROS’taki raf fiyatlarının da bu durumu desteklediği, Migros'ta HARİBO Altın Ayıcık ürününün 80 gramının 4,75 TL, A101'de aynı ürünün 130 gramının 5,75 TL olduğu, HARİBO Altın Ayıcık ürününün MİGROS’ta 59,4 TL/kg iken, A101’de 44,2 TL/kg olduğu, HARİBO’nun iki en büyük müşterisinin raf fiyatlarındaki farklılığın, fiyatların HARİBO tarafından belirlenmediğini ve/veya HARİBO tarafından koordine edilmediğini açıkça gösterdiği, HARİBO’nun perakendeci raf fiyatlarını takip sisteminin bulunmadığı, perakendecilerin pazar koşullarına göre rekabetçi aksiyonlar aldığı, sonuç olarak
22-55/863-357 242/377 HARİBO’nun yeniden satış fiyatlarına müdahale etme güdüsünü tetikleyecek hiçbir rasyonel gerekçenin bulunmadığı savunması (701) 30.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen “Fiyat Güncelleme Formları” konulu e-postada (Belge-723/HR/2) yer alan, soruşturma tarafı perakendecilerin HARİBO ürünlerine ilişkin fiyat hareketleri incelendiğinde, yazışma tarihini izleyen 01.07.2020 tarihinde A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından belgeye konu fiyat artışlarının eş anlı şekilde gerçekleştirildiği; bir başka deyişle piyasa organizasyonunun başarıyla sağlandığı görülmektedir. Diğer bir örnek olarak HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 14.01.2021 tarihinde HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e ve HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e gönderilen “Fiyat geçişi” konulu e-postada (Belge-723/HR/5) yer alan, CARREFOURSA ve MİGROS tarafından gönderilen veriler incelendiğinde, belge ile uyumlu şekilde 15.01.2021 tarihinde birçok HARİBO ürününde fiyat artışı yapıldığı tespit edilmektedir. Bu çerçevede bilgi ve belgeler değerlendirildiğinde, HARİBO’nun fiyat takibinin ötesine geçecek şekilde rakip perakendecilerin geleceğe yönelik fiyat artışlarını organize ettiği ve ayrıca alt pazardaki perakendecilerin yeniden satış fiyatlarını belirlediği anlaşılmaktadır. Topla-dağıt karteli hakkında gerek Türkiye gerekse diğer ülke kararları dikkate alındığında HARİBO hakkında ileri sürülen topla-dağıt karteli iddialarının ispat standartlarını sağlamaktan uzak olduğu, HARİBO ve perakendeciler arasında yatay bir uzlaşıyı ortaya koyacak pratik bir çerçevenin oluşmadığı, HARİBO’nun perakendeciler arasında bir yatay uzlaşının şahidi ya da kolaylaştırıcısı olmadığı yahut böyle bir niyetinin olmadığı ve HARİBO’nun Türkiye HTM perakendeciliği pazarındaki büyük güçlü oyuncular ile yoğun bir rekabet yaşadığı savunması (702) Dosyada yer alan birçok yazışma doğrultusunda, rakip perakendeciler arasında fiyatların ve fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlanmasına ve geleceğe dönük fiyatlar ile fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına yönelik olarak, aralarında HARİBO’nun da bulunduğu ortak tedarikçiler aracılığıyla gerçekleştirilen dolaylı iletişimler açık bir şekilde ortaya konulmaktadır. Esasen gerek Kurul ve idari yargı kararları gerekse Avrupa Birliği uygulaması ve içtihadı ışığında salt bu iletişim delillerinin varlığı dahi amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın ve/veya uyumlu eylemin varlığını ispata yeterli olarak görülmektedir. Öte yandan HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 29.12.2020 tarihinde HARİBO Satış Stratejileri ve Operasyon Genel Müdürü (.....)’a gönderilen “BİM SİPARİŞ” konulu e-postada (Belge-723/HR/3) geçen HARİBO iç yazışmasında yer alan “15 Ocak tarhnde başta A 101 ve Mgros olmak üzere fyatlarımızı geçmey planlıyoruz. Fşlermz alıp müşter paylaşımının ardından resm sparş gelecek.” ifadelerinden ilgili perakendecilerin geleceğe dönük fiyat ve satış bilgilerinin perakendeci teşebbüsler ile paylaşıldığı ve koordineli bir şekilde piyasanın organize edildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca HARİBO’nun HTM perakendeciliği pazarında büyük güçlü oyuncularla yoğun bir rekabet içinde bulunmasının perakendeci teşebbüsler arasında geleceğe ilişkin fiyatlara ve fiyat artış tarihlerine ilişkin dolaylı bilgi paylaşımına aracılık etmesini meşru hale getirmemektedir. Bu nedenle somut olayda topla-dağıt kartelinin şartlarının sağlanmadığı savunmasına itibar edilemememiştir. Kurul tarafından yayımlanan HTM Sektör Ön Raporu’nda da belirtildiği gibi HTM perakendeciliği pazarında yoğunlaşma seviyesinin ve perakendecilerin alıcı gücünün yüksek olduğundan yola çıkarak bu güç karşısında HARİBO’nun pazarlık etme imkânının olmadığı ve HARİBO’nun perakendecilere baskı uygulamasının ve
22-55/863-357 243/377 fiyat dayatmasının mümkün olmadığı, dolayısıyla HARİBO’nun topla-dağıt karteline taraf olamayacağına yönelik savunma (703) HTM Sektör Ön Raporu’nda ortaya konulduğu üzere perakendecilerin önemli derecede alıcı gücüne sahip olduğu bilinmektedir. Ancak bu durum tedarikçilerin söz konusu marketler arasında geleceğe yönelik fiyatlara ve fiyat artış tarihlerine ilişkin dolaylı bilgi paylaşımına aracılık etmesini meşru hale getirmemektedir. Kaldı ki tedarikçilerin perakendeciler arasındaki koordinasyona aracılık etmenin yanında, yukarıda birçok belgede ortaya konulduğu üzere, bazı perakendecilerin satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu ve söz konusu perakendecilerin fiyatlarını tespit ettiği de açıkça görülmektedir. Bir diğer deyişle, alıcı gücünden bahsediliyor olsa da bu alıcı gücü tedarikçilerin perakendecilerin raf fiyatlarına müdahale etmesini engelleyici bir sonuç doğurmamaktadır. Bu nedenle ilgili savunma yerinde bulunmamıştır. HARİBO’nun perakendecilerin raf fiyatlarına yönelik olarak düzenli bir takip mekanizmasının veya buna yönelik herhangi bir sisteminin bulunmadığı, HARİBO tarafından perakendecilere yönelik baskı veya teşvik uygulamalarının mevcut olmadığı şayet baskı veya teşvik uygulamalarının bulunduğu kabul edilse dahi bağımsız bir iktisadi davranış olarak perakendecilerin kendi satış fiyatını belirleme serbestliğine etki edecek nitelikte olmadığı (alıcı gücü bağlamında) ve belgelerin yeniden satış fiyatının tespiti için geçmiş tarihli Kurul ve Danıştay kararlarında aranan unsurları sağlamadığı savunması (704) HARİBO hakkındaki belgeler, HARİBO’nun pek çok kez perakendecilerin yeniden satış fiyatlarına müdahalede bulunduğunu ve böylelikle yeniden satış fiyatını tespit ettiğini ortaya koymaktadır. Yeniden satış fiyatını belirlenmesi uygulamalarına yönelik olarak rekabet hukukunda yer alan etki temelli yaklaşımın benimsenmesi gerektiği savunması (705) Kurulun yakın tarihli Sony Eurasia258, Turkcell259, Bellona260, Groupe SEB261, Baymak262, Akaryakıt263, Duru Bulgur264 gibi kararlarında da işaret edildiği üzere, yeniden satış fiyatının tespiti amaç bakımından rekabet ihlali teşkil etmekte ve etkilerinden bağımsız olarak 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak nitelendirilmektedir. Zira Kurul içtihadında da görüldüğü üzere, ihlalin varlığı için, amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı olan bir anlaşmanın ayrıca rekabeti kısıtlayıcı etkisinin gösterilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. İlaveten Kurul, yeniden satış fiyatının belirlenmesini yakın tarihli 2021/2 sayılı Tebliğ ve 2021/3 sayılı Tebliğ’de açık ve ağır ihlal kategorisinde ele almaktadır. HARİBO Satış Müdürü (.....) tarafından 02.01.2017 tarihinde MİGROS Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’ye gönderilen “Jelly 200g fiyatları hakkında” konulu e-posta (Belge-723/HR/1) yer alan MİGROS’un rakibi olan perakendecilerin HARİBO ürünlerinin fiyatlarını yükseltileceği bilgisinin, ilgili perakendecilerin alış fiyatına ilişkin olduğu, bu bilginin MİGROS ile paylaşılıyor olmasının HARİBO’nun alış fiyatındaki pazarlık çabasını yansıttığı, nitekim “fiyat girişleri tamamlanmış olup yarın sabah sizinle fiş görüntüsünü paylaşıyor olacağız” ifadesinin de bu 258 22.11.2018 tarihli ve 18-44/703-345 sayılı Kurul kararı. 259 10.01.2019 tarihli ve 19-03/23-10 sayılı ile 12.11.2019 tarihli ve 19-39/610-263 sayılı Kurul kararları. 260 02.11.2011 tarihli ve 11-55/1434-509 sayılı Kurul kararı. 261 04.03.2021 tarihli ve 21-11/154-63 sayılı Kurul kararı. 262 26.03.2020 tarihli ve 20-16/232-113 sayılı Kurul kararı. 263 12.03.2020 tarihli ve 20-14/192-98 sayılı Kurul kararı. 264 17.12.2020 tarihli ve 20-54/754-M sayılı Kurul kararı.
22-55/863-357 244/377 çabanın bir göstergesi olduğu ve alış fiyatlarını geçmekte direnen perakendeciler karşısında çaresiz kalan HARİBO’nun sistemde alış fiyatlarına ilişkin girişleri yaptıktan ve satışları gerçekleştirdikten sonra MİGROS’ta da alış fiyatını geçebilmek amacıyla fiş görüntüsünü dahi paylaşmaya gidecek kadar bir çaba içerisinde olduğu savunması (706) HARİBO çalışanı tarafından MİGROS çalışanına gönderilen yazışmada yer alan “Rakip Jelly ürünlerimizin fiyatlarını yarın ibari ile 2, 75 TL’ye yükseltecekr.Bu konuda gerekli teyitleri aldık. Fiyat girişleri tamamlanmış olup, yarın sabahtan sizinle fiş görüntüsünü paylaşıyor olacağız. Sizin de yarın ibari ile,tüm Jelly 200g çeşitlerimizde fiyanızı 3,45 TL’ye yükseltmeniz önemlidir. Fiyatların yükselmemesi durumunda tekrar fiyat sarmalına girilmesi kaçınılmaz olabilir.” şeklindeki ifadelerin HARİBO tarafından perakendecilere ait geleceğe ilişkin fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin rakip perakendeciler ile paylaşıldığı, dolayısıyla perakendecilerin raf fiyatı artışlarının organize edildiği anlaşılmaktadır. Öte yandan rekabeti ihlal eden bir davranışın pazarlık amacıyla kullanılmasının söz konusu davranışı meşru kılmayacağı açıktır. Yine yazışmanın içeriğinde geçen fiyatların esasen satış/raf fiyatları olduğu belge özelinde yer verilen Tablo 60’tan anlaşılmaktadır. Dolayısıyla yazışma içerisinde geçen fiyat bilgilerinin alış fiyatlarını değil satış fiyatlarını ifade ettiği değerlendirilmektedir. 30.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen “Fiyat Güncelleme Formları” konulu e-postada (Belge-723/HR/2) “Piyasa ile aynı gün organize edilmektedir. Sadece raf fiyatı geçilecektir.” ifadesinin HARİBO tarafından alınan herhangi bir aksiyona işaret etmediği, ŞOK’un raf fiyatı artışlarını piyasadaki rakiplerine göre gerçekleştirdiğine işaret ettiği, dolayısıyla HARİBO’nun değil, ŞOK’un kendi ticari faaliyetlerinde HARİBO ürünlerine uygulamış olduğu organizasyonu kastettiği savunması (707) Belgede yer alan ŞOK iç yazışmasındaki “Haribo: Piyasayla aynı gün organize edilmektedir. Sadece raf fiyatı geçilecektir.” ifadesi, açık şekilde HARİBO tarafından piyasadaki fiyat artışlarının organize edildiğine, bu organizasyondan perakendecilerin de haberdar olduğuna ve bu bilginin perakendeciler tarafından kendi fiyatlama stratejilerinde kullanıldığına işaret etmektedir. Söz konusu HARİBO ürünlerine ilişkin olarak soruşturma tarafı perakendecilerin fiyat hareketleri incelendiğinde, yazışma tarihini izleyen 01.07.2020 tarihinde A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK tarafından belgeye konu fiyat artışlarının eş anlı şekilde gerçekleştirildiği; bir başka deyişle piyasa organizasyonunun planlandığı şekilde sağlandığı görülmektedir. Bu noktada, belgeye konu olan fiyat artış organizasyonuna HARİBO’nun dahil olmadığı yönündeki savunma gerçekçi bulunmamıştır. HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 29.12.2020 tarihinde HARİBO Satış Stratejileri ve Operasyon Genel Müdürü (.....)’a gönderilen “BİM SİPARİŞ” konulu e-postanın (Belge-723/HR/3) HARİBO’nun BİM ile olan ticari ilişkisini sürdürebilmesine yönelik bir çabayı gösterdiği, BİM’in raf fiyatını 5,75 TL olarak belirlemesi sebebiyle yazışmada belirtildiği üzere listeleme yani alış fiyatını değiştirmek istemediği, zira raf fiyatlarında artış yapmayan perakendecilerin alış fiyatlarında artış sağlanmasının tedarikçiler açısından mümkün olmadığı, dolayısıyla HARİBO’nun BİM’in alış fiyatında artış sağlanması için raf fiyatı ile ilgili bu tür görüşmeler yaptığı savunması
22-55/863-357 245/377 (708) Belgede geçen “Bu nedenle pyasa raf fyatlarımızı düzeltmeden ürün alımı yapmayacaklar. 15 Ocak tarhnde başta A 101 ve Mgros olmak üzere fyatlarımızı geçmey planlıyoruz.Fşlermz alıp müşter paylaşımının ardından resm sparş gelecek.” ifadeleri ile 15.01.2021 tarihinde başta A101’in ve MİGROS’un fiyat artışı gerçekleştireceği akabinde bu iki perakendecinin kasa fişlerinin BİM’e iletilmesi yoluyla piyasanın organizasyonun tamamlanacağı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla HARİBO tarafından, perakendecilerin fiyat ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerinin rakip perakendeciler arasında paylaşılması veya bu tür bir organizasyonda aracılık yapılması ilgili teşebbüsler arasında alış fiyatına yönelik bir pazarlık yahut diyalog olarak açıklanamayacaktır. Her ne kadar raf fiyatlarında artış yapmayan perakendecilerin alış fiyatlarında artış sağlanmasının tedarikçiler açısından mümkün olmadığı ifade edilse de 30.06.2020 tarihli belgede yer alan ŞOK iç yazışmasındaki (Belge-723/HR/2) “Sadece raf fiyatı geçilecektir.” ifadesinden de görüleceği üzere perakendeciler alış fiyatında artışa gitmeden yalnızca raf fiyatlarını değiştirebilmektedirler. BİM Satın Alma Sorumlusu (.....) tarafından 21.12.2020 tarihinde HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’a gönderilen, “RE: BİM & HARİBO İşbirliği Teklifi” konulu e-postada (Belge-723/HR/4) yer alan “yarın piyasa fiyatlarımızın yükselmesini planlıyoruz. Size ayrıca bilgi vereceğiz.” ifadesinin HARİBO’nun alış fiyatlarındaki değişikliği tamamlaması sebebiyle perakendecilerin raf fiyatlarını artıracakları düşünülerek sarf edildiği savunması (709) Belgede yer alan ve HARİBO çalışanı tarafından BİM çalışanına gönderilen e-postada, yazışma tarihinden bir gün sonra HARİBO ürünlerine ait piyasa fiyatlarının yükseltilmesinin planlandığı ve bu konuda BİM’e ayrıca bilgi verileceği ifade edilmektedir. Bu ifade HARİBO’nun “piyasa fiyatlarını” eş anlı yükseltmek yönünde bir girişimde bulunduğuna işaret etmekte, ayrıca yazışmada kullanılan “piyasa fiyatları” ifadesinin tedarikçi ve/veya perakendeciler arasındaki iletişimlerde perakendecilerin satış fiyatlarını ifade etmek üzere kullanıldığı bilinmektedir. HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 14.01.2021 tarihinde HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e ve HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e gönderilen “Fiyat geçişi” konulu e-postada (Belge-723/HR/5) yer alan yazışmanın amacının, güncel tavsiye edilen raf fiyatının ilgili HARİBO ekibince perakendecilere bildirilmesini sağlamaktan ibaret olduğu, perakendecilere iletilen bu fiyatların HARİBO tarafından dikte edilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla söz konusu belgede iletilen raf fiyatının tavsiyenin ötesine geçemeyeceği savunması (710) HARİBO çalışanları arasında yapılan mezkur yazışmada geçen “Yarım Migros 80g çeşitleri 4,75 TL oluyor. Carrefour la da görüşüyorum orası da geçecektir. Bu nedenle diğer müşterilerin beklemesi için bir anlam yok Bugünden itibaren tüm müşterilerin yarından itibaren başlayarak en kısa zamanda raf geçişlerinin tamamlanması için desteklerinizi rica ederim.” ifadelerinden HARİBO’nun MİGROS ve CARREFOURSA ile anılan perakendecilerin ileri tarihli fiyatları ve fiyat artış tarihleri hususunda görüştüğü ve görüşme sonucunda yeni fiyatların ve fiyat değişim tarihinin belirlendiği anlaşılmaktadır. Belgede ismi geçen CARREFOURSA ve MİGROS tarafından gönderilen veriler incelendiğinde, ilgili tarihte belge ile uyumlu şekilde birçok HARİBO ürününde fiyat artışı yapıldığı tespit edilmiştir. HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 09.07.2019 tarihinde HARİBO Satış Direktörü (.....)’e gönderilen “Bim Deneme” konulu e-postada (Belge-723/HR/6) yer alan yazışmanın HARİBO tarafından ticari bir önerinin BİM’e
22-55/863-357 246/377 iletilmesinden ibaret olduğu ve perakendecilerin fiyatlandırma kararlarına karşı HARİBO’nun baskı, dayatma veya başkaca herhangi bir şekilde müdahale ettiği anlamına gelmediği ayrıca yazışmada, BİM’in kendi satış fiyatını belirleme serbestliğinin etkilendiğine dair somut bir delil bulunmadığı savunması (711) Belgede yer alan HARİBO iç yazışmasındaki “Ozan la [BİM çalışanı] konuştum. Satış fiyatının 3.75 TL olması konusundaki hassasiyetimizi bir kez daha belirttim.” ve “Rafı bozmayacağız dedi.” ifadelerinden HARİBO ürünlerinin satış fiyatının HARİBO tarafından 3,75 TL olarak tespit edildiği ve BİM’in de raf fiyatlarını bu şekilde güncellediği açıkça ortaya konulmaktadır. HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 17.10.2019 tarihinde HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e gönderilen “File” konulu e-postada (Belge-723/HR/7) yer alan “Tabii 3,25 ya da o günkü piyasa tavsiye fiyatımızı yapmayı kabul ederlerse” ifadesinin HARİBO’nun, perakende sektörünün lideri konumunda bulunan BİM’e, HARİBO tarafından belirlenen raf fiyatına uyması koşuluna bağlı olarak ürün temin edeceği şeklinde yorumlandığı, ancak muğlak bir HARİBO iç yazışmasından böyle bir kanaate varılmasının mümkün olmadığı ve dosya kapsamında HARİBO’nun herhangi bir perakendeciye raf fiyatları nedeniyle bir yaptırım uyguladığına yönelik herhangi bir bulguya da rastlanmadığı savunması (712) Belgede yer alan HARİBO iç yazışmasındaki “Tabii 3,25 ya da o günkü piyasa tavsiye fiyatımızı yapmayı kabul edelerse” ifadesinden BİM’in tavsiye fiyatına uyması koşuluna bağlı olarak, HARİBO tarafından BİM’e ürün temin edileceği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla söz konusu yazışmadan BİM’e ürün tedarikinin tavsiye raf fiyatının uygulanması şartına bağlandığı açıkça görülmektedir. 23.09.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) tarafından HARİBO Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e gönderilen, konu kısmı boş bırakılan e-postada (Belge-723/HR/8) her ne kadar “müdahale ediyoruz hemen” ifadesi yer alsa da belgede HARİBO tarafından müdahale edildiğine dair bir bulguya rastlanmadığı, asıl konunun alıcılar karşısında gücü olmayan HARİBO’nun perakendeciler tarafından piyasadaki raf fiyatları konusunda baskılandığı ve perakendeciler tarafından gelen bu baskının nedeninin ise, HARİBO’nun diğer perakendecilere daha iyi alım koşulları sağladığı düşüncesiyle kendileri için de alım koşullarının iyileştirilmesi olduğu savunması (713) Belgede yer alan, ŞOK çalışanı tarafından HARİBO çalışanına gönderilen ve A101’in internet sitesinde satılan HARİBO ürününe ilişkin görseli içeren e-postadan, perakendeciler tarafından rakip perakendecilerin HARİBO ürünlerine yönelik uyguladığı öngörülenden düşük fiyatlarının HARİBO’ya bildirildiği, HARİBO tarafından düşük fiyat uygulayan perakendeciye bu durumun sebebinin sorulduğu anlaşılmaktadır. Belgede geçen “Müdahale ediyoruz hemen” ifadesinden HARİBO’nun düşük fiyat uygulayan perakendecinin fiyatlarına müdahale etmeye hazır olduğu anlaşılmaktadır. HARİBO Satış Direktörü (.....) tarafından 17.02.2021 tarihinde HARİBO Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’a ve Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’e gönderilen, “RE: BTT265 ile ilgili” konulu e-postanın (Belge-723/HR/9) konusunun, HARİBO ile BTT arasında bir kampanya planlaması yapılmamasına rağmen BTT tarafından bazı müşterilere indirim uygulandığı ve söz konusu indirimin uygulanması sonucunda oluşan zararın HARİBO’ya fatura edilmesi sonucunda 265 Bizim Toptan Satış Mağazaları AŞ
22-55/863-357 247/377 HARİBO için planlanmamış ve bütçelenmemiş bir maliyet doğmasına sebep olan duruma karşı HARİBO’nun tek amacının istenmeyen bir maliyetin önlenmesi olduğu savunması (714) Belgeden; HARİBO’nun perakendecilerin raf fiyatlarını takip ettiği, fiyatların HARİBO tarafından istenilen seviyede olmadığı durumlarda ilgili perakendeciden fiyatın istenilen seviyeye yükseltilmesini talep ettiği, aksi durumda söz konusu perakendecilere ürün sevkinin durdurulması yönünde bir stratejisinin bulunduğu ve bu stratejiyi perakendecinin raf fiyatını istenilen seviyeye çekebilmek için bir tehdit unsuru olarak kullandığı anlaşılmaktadır. İlaveten belgede geçen ve BTT ile ilgili olarak söylenen “böyle bir fiyat için bizden onay almadan mağaza ürün Satmayacağını söyledi.” ifadesi perakendecilerin raf fiyatlarını uygulamaya geçmeden önce HARİBO’nun onayını aldıklarına, dolayısıyla alıcıların yeniden satış fiyatlarını belirleme serbestisinin kısıtlandığına işaret etmektedir. Hiçbir şekilde ihlali kabul anlamına gelmemekle birlikte, HARİBO aleyhine ispat vasıtası olarak kullanılan belgelerin içerik, dönem, pazar ve amaç olarak hiçbir şekilde ayrılmasının mümkün olmadığı ve söz konusu belgelerin birden fazla ihlali gösterdiğine karar verilerek iki ayrı cezaya hükmedilmesinin “ne bis in idem” ilkesine aykırılık teşkil ettiği savunması (715) Dosya kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemelerde elde edilen belgelerin geneline bakıldığında, maliyet artışları veya sair sebeplerle liste fiyatı artışlarını perakendecilere dolayısıyla raflara yansıtmak isteyen tedarikçilerin, bunu müstakilen tek bir perakendeci üzerinde uygulayamadığı durumlarda soruşturma tarafı perakendeciler arasında bilgi paylaşarak bu perakendecilerin satış fiyatlarını birlikte yükseltme yoluna gittikleri görülmektedir. Hemen hemen piyasanın doğal işleyişi noktasına gelen söz konusu uygulamaların tek bir tedarikçi veya perakendeci ile sınırlı olmadığı dosya kapsamında yer alan belgelerden ve tespitlerden açıkça görülmektedir. Ayrıca tespit edilen belgelerde, yeniden satış fiyatı sağlayıcılarca tespit edilen perakende satış noktalarının yalnızca soruşturma tarafı beş perakendeciden oluşmadığı, ayrıca yerel perakende zincirlerinin de fiyatlarına müdahalede bulunulduğu görülmektedir. Bu nedenlerle topla-dağıt karteline ve yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin ihlal iddialarının tek bir ihlal olarak ele alınması gerektiği savunmasına itibar edilememiştir. I.3.2.1.9. HORİZON’un Savunması ve Değerlendirilmesi HORİZON’un Yıldız Holding AŞ bünyesinde geleneksel kanal satış şirketi olarak 2012 yılında kurulduğu ve ağırlıklı olarak Ülker, Godiva ve McVities markalı atıştırmalık ürünlerinin toplandığı Pladis iş birimindeki ve diğer hızlı tüketim grubundaki ürünleri geleneksel satış noktalarına ulaştırdığı, Kurumun HTM Sektör Ön Raporu’nda da belirtildiği üzere HTM perakendeciliği satış kanallarının geleneksel ve organize olarak ikiye ayrıldığı, mezkur soruşturmanın organize kanalda faaliyet gösteren ulusal market zinciri niteliğindeki teşebbüsler arası bilgi değişimine aracılık edilmesi iddiasına dayandırıldığı, HORİZON’un ise organize kanalın değil geleneksel kanalın tedarik pazarında faaliyet gösterdiği, soruşturma tarafı teşebbüsler ile HORİZON arasında hiçbir ticari faaliyet bulunmadığı, bu nedenle HORİZON hakkında ihlal iddiasına dayanak olabilecek herhangi bir bilgi/belge ya da yazışma da bulunmadığı, bu noktada HORİZON’un hangi teşebbüsler arasındaki rekabete duyarlı bilgilerin değişimine aracılık ettiğinin ortaya konulamadığı, benzer durumun yeniden satış fiyatının belirlenmesi iddiası hakkında da söz konusu olduğu, bu noktada her iki iddia bakımından da HORİZON’un soruşturmaya dahil edilmemesi gerektiği savunması
22-55/863-357 248/377 (716) Dosya kapsamında HORİZON’a ilişkin belgelerin elde edilmesi nedeniyle teşebbüs soruşturmaya dahil edilmiştir. Dosya kapsamında yapılan inceleme ve tespitler çerçevesinde HORİZON’un 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiğine yönelik herhangi bir bulguya ulaşılmamış, bu nedenle teşebbüse ihlal isnadında bulunulmamıştır. I.3.2.1.10. KENT’in Savunması ve Değerlendirilmesi 2020-3-19 numaralı dosya kapsamında ŞOK’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, ŞOK çalışanları arasındaki “Fiyat Geçişleri” konulu 12.06.2020 tarihli e-postaya (Belge-723/KENT/1) KENT’in taraf olmadığı, söz konusu e-postada KENT’in ihlal iddiası ile bağlantısına dair hiçbir ifadenin yer almadığı, yazışmanın KENT’in herhangi bir şekilde bir irade uyuşmasına taraf olduğunu göstermediği, Oreo ürünü dışında KENT’e ilişkin hiçbir emare barındırmayan ve bu ürün dışında başka bir teşebbüsün ürününe ilişkin olarak da ifadeler içeren belgenin mezkur soruşturmada kullanılmasının mümkün olmadığı, söz konusu belgenin topla-dağıt karteline ilişkin koşulları taşımadığı savunması Soruşturma Bildiriminde yer verilen belgenin KENT aracılığı ile bir anlaşma kurulmasından ziyade Kurulun geçmiş kararlarından266 da görülebileceği üzere HTM pazarının yapısından kaynaklanan bir paralelliğin ürünü olabileceği, Kurulun İndirim Marketleri267 kararında; A101, BİM ve ŞOK’un birbirlerini sıkı biçimde takip ettiklerini gösteren belgelere ulaşıldığı, fiyatların yalnızca şikâyet konusu ürünlerde değil başka ürünlerde de birebir aynı olduğu tespitinin yapıldığı, bu hususun HTM perakendeciliği pazarının işleyişi ile ilişkili olduğu sonucuna varılarak ihlal tespiti yapılmadığı savunması (717) Dosyada yer verilen belgelerin incelenmesi sonucunda, KENT’in söz konusu eyleme katıldığını gösteren herhangi bir ifade bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede anılan teşebbüsün topla-dağıt karteline anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla katıdığını gösteren yeterli bulguya ulaşılmadığı sonucuna varılmıştır. 17.10.2020 tarihinde KENT Modern Kanal Satış Müdürü (.....) ve KENT Distribütör Operasyonları Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesindeki (Belge-723/KENT/4) ifadelerin Falım Sticks isimli ürünün tavsiye raf fiyatının ilgili KENT çalışanı tarafından BİZİM TOPTAN’a 12 TL yerine sehven 11 TL olarak iletilmesinin ardından yeni tavsiye raf fiyatının doğru bir şekilde 12 TL olarak iletilmesini konu aldığı, savunma ekinde söz konusu görüşmeye ilişkin olarak KENT çalışanları arasında geçen Falım Sticks isimli ürünün tavsiye raf fiyatları konusundaki yazışmaların ekran görüntülerinin sunulduğu, söz konusu yazışmanın KENT ile yeniden satıcılar arasındaki irade uyuşmasını ve KENT’in yeniden satıcıların fiyatlarını belirlediğini göstermediği savunması (718) Söz konusu yazışmada yer alan “hemende müdahele ettik..bizim ekibinde hatası olmuş..bizde önemsememişiz..tüm mağazalarda fiyat kontrolü yapıp fiyatın 12 tl olduğuna emin olmalıydık.”, “yani pazartesi günü tüm türkiyede hiç bir btt mağazasımda 12 liranın altında fiyat olmayacak.” ifadelerinin yazışmada bahsi geçen konunun tavsiye fiyatların iletilmesi ile sınırlı olmadığını, ilave bir açıklamaya gerek bırakmayacak biçimde ortaya koymaktadır. Yazışma, KENT’in perakendecilerin yeniden satış fiyatlarına müdahale ettiğini göstermektedir. 08.06.2018 tarihli KENT iç yazışmalarındaki (Belge-723/KENT/2) ifadelerin müşterilerin raf fiyatlarına yönelik müdahale yapıldığını ve raf satış fiyatlarının 266 Kurulun 22.05.2018 tarihli ve 18-15/279-138 sayılı kararı. 267 Kurulun 22.05.2018 tarihli ve 18-15/279-138 sayılı kararı.
22-55/863-357 249/377 belirlendiğini ortaya koymadığı, söz konusu müdahalenin ve görüşmelerin yeniden satıcılara yöneldiğinin Soruşturma Heyeti tarafından kanıtlanması gerektiği, ayrıca KENT yetkilileri tarafından bilindiği kadarıyla yazışmaya konu ürünün “Kent Dökme Şeker” ürünü olduğu ifade edilerek savuma ekinde söz konusu ürünün 08.06.2018-12.06.2018 tarihleri arasında Güney Doğu, Batı Marmara, Doğu Marmara, Orta Anadolu ve Ankara’daki ortalama satış fiyatlarına yer verildiği, ilgili ürünün piyasa satış fiyatlarının sürekli dalgalanma içerisinde olduğu ve sabit bir seviyede kalmadığı savunması (719) Söz konusu yazışmada, Van bölgesinde raf fiyatlarının düşük olduğu, bu konu hakkında müdahalelerin ve gerekli görüşmelerin yapıldığı ve raf fiyatlarının belirlendiği belirtilmiştir. KENT ürünlerinin piyasa satış fiyatlarının ilgili dönemde dalgalı bir seyir izlemesinin ise, KENT’in yeniden satış fiyatlarını belirlemeye yönelik davranışlarını makul şüphenin ötesinde gösteren delillerin varlığı karşısında, KENT’in sorumluluğuna herhangi bir etkisi bulunmamaktadır. Belgedeki “gerekli müdahaleyi ve görüşmelerimizi yaptık, yarın itibariyle raf satış fiyatları 16.90 olacak şekilde ilerleyeceğiz” ifadesi konuya ilişkin ihlal isnadının değerlendirilmesinde önemlidir. Yeniden satış fiyatının belirlenmesi iddiasına dayanak olarak gösterilen her iki belgenin de iç yazışma olması, KENT’in müşterilerinin fiyatlarını belirlediğini gösteren herhangi bir belgenin veya yazışmanın bulunmaması ve KENT tarafından fiyatların belirlenmesine dair bir baskıya/yaptırıma dair herhangi bir bulgunun olmaması nedenleriyle KENT’in 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmediği savunması (720) KENT’in perakendecilerin yeniden satış fiyatını belirlediği iddiası bakımından, KENT çalışanlarının yer aldığı Whatsapp grubunda 08.06.2018 tarihinde KENT Satış Süpervizörü (.....) ile KENT Satış Distribütör Operasyonları Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışması (Belge-723/KENT/2) ile KENT Modern Kanal Satış Müdürü (.....) ile KENT Distribütör Operasyonları Müdürü (.....) arasında 17.10.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/KENT/4), makul şüphenin ötesinde ihlali gösterir nitelikte ve açıklıkta ifadeler bulunması karşısında, KENT’in yazışmaların iç yazışma olduğu ve raf fiyatlarının belirlenmesine dair bir baskıya/yaptırıma dair herhangi bir bulgunun olmadığı yönündeki savunmasına itibar edilememiştir. Kurulun geçmiş tarihli bir kararında yeniden satış fiyatının iletildiğine ilişkin herhangi bir dokümanın bulunmaması sebebi ile ihlal bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı268, Anadolu Elektronik269 kararında ise Samsung Electronics İstanbul Paz. ve Tic. Ltd. Şti.nin (SETK) toplantı tutanaklarında “Samsung pazarı kontrol etmek için elinden geleni yapacaktır. Biz tek bir fiyatın olduğu istikrarlı bir pazar istiyoruz. Bizim işimiz tüm pazarı kapsamaktır.” ifadesinin yer almasına rağmen SETK’nin “teşebbüsün tek taraflı sübjektif niyetinin ihlal sonucuna ulaşmak için yeterli olmadığı” savunması ile paralel şekilde SETK hakkında idari para cezası uygulanmadığı savunması (721) Dosya kapsamında KENT’in alt-pazarda faaliyet gösteren perakendecilerin raf fiyatlarına müdahale ettiğine işaret eden belgelerdeki yazışmaların tek taraflı subjektif bir niyet açıklamasının ötesinde olduğu değerlendirilmektedir. Zira yukarıda da yer verilen belgelerde yer alan ve KENT çalışanları tarafından kaleme alınan “gerekli müdahaleyi ve görüşmelerimizi yaptık, yarın itibariyle raf satış fiyatları 16.90 olacak 268 Kurulun 07.12.2006 tarihli ve 06-88/1137-334 sayılı kararı. 269 Kurulun 23.06.2011 tarihli ve 11-39/838-262 sayılı kararı.
22-55/863-357 250/377 şekilde ilerleyeceğiz”, “konuştum tamam düzeltiyorum hemen dedi” ve “ekip başka mağazlardada 11 lira fiyatı varsa bunlarıda düzelt demiş..satınalmacı tüm mağazlarda hepsini düzeltmiş” gibi ifadelerden bir niyet açıklamasının aşıldığını gösterir şekilde, KENT tarafından perakendecilerin raf fiyatlarına müdahalede bulunulduğu açıkça görülebilmektedir. Bir tedarikçinin satış ekiplerinin görev alanları arasında perakende noktalardaki kendi ürünlerini ve bu ürünlerin fiyatlarını takip etmek olduğu, Soruşturma Bildiriminde yer verilen görüşmelerin satış noktalarına herhangi bir zorlama içermeyen ve tavsiye fiyatların iletilmesini konu alan iletişimler oldukları, Kurulun Gilette270 kararında bir tedarikçi tarafından müşterilerinin satış fiyatlarının takip edilmesinin rekabete aykırı nitelik taşımadığı değerlendirmesini yaptığı savunması (722) Yukarıda açıklandığı üzere dosyada yer alan belgeler çerçevesinde KENT’in piyasadaki raf fiyatlarının uygulanmasını sadece izleyerek takip etmediği, fiyatlara müdahalede bulunduğu ve raf fiyatlarını düzelttiği/kendi belirlediği değerlendirilmektedir. Kurulun Samsonite271 kararında “Kâr marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin belirlenmesi, alıcıya tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda kendisine ilave indirimler uygulanması ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi, askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya da fiilen bu tür cezai yaptırımların uygulanması yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan belirlenmesine örnek olarak verilebilir.” şeklinde değerlendirme yaparak yeniden satış fiyatının belirlenmesi ihlalinin ortaya çıkması için gerekli kıstasları ortaya koyduğu, somut olayda, KENT’in benzer bir kontrol ya da yaptırım mekanizmasının bulunmadığı ve yeniden satıcılar ile iletişimi gösteren bir bulgunun söz konusu olmadığı, yeniden satış fiyatlarının belirlenmesi ihlalinin ortaya çıkabilmesi için baskı veya fiyatlara uyulmasını sağlayıcı sistemin varlığının gerekliliğinin Setre272 kararında da dile getirildiği, benzer değerlendirmelere Reckitt Benckiser273, Bimpeks274, Sanset Gıda275 kararlarında da yer verildiği, belgelere konu yazışmalarda KENT’in tavsiye fiyatlara uymaları için yeniden satıcılara yönelik baskıda/zorlamada bulunduğuna dair bir unsurun bulunmadığı dikkate alındığında anılan Kurul kararlarında yapılan değerlendirmelerin KENT açısından da geçerli olduğu savunması (723) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar veya uyumlu eylemlerin yasaklandığı hükme bağlanmıştır. Bununla birlikte fiyat tespitinin açık ve ağır ihlal niteliğinde olduğu, diğer bir deyişle amaç bakımından ihlal teşkil ettiği hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Dosya mevcudu belgeler ile KENT’in perakende satış noktalarının yeniden satış fiyatlarına müdahalesinin tavsiye niteliğini aştığı ve KENT’in yeniden satıcılarına ürünlere ilişkin raf fiyatlarını dikte ettiği açıkça ortaya konulmaktadır. Söz konusu belgelerden, KENT’in 270 Kurulun 20.03.2008 tarihli ve 08-25/261-88 sayılı kararı. 271 Kurulun 04.03.2010 tarihli ve 10-21/273-101 sayılı kararı. 272 Kurulun 09.02.2012 tarihli ve 12-06/191-53 sayılı kararı. 273 Kurulun 13.06.2013 tarihli ve 13-36/468-204 sayılı kararı. 274 Kurulun 16.10.2015 tarihli ve 15-38/620-212 sayılı kararı. 275 Kurulun 03.11.2015 tarihli ve 15-39/644-224 sayılı kararı.
22-55/863-357 251/377 piyasadaki raf fiyatlarının uygulanmasını sadece takip etmediği, aynı zamanda fiyatlara müdahalede bulunduğu ve fiyatları tespit ettiği açıkça görülmektedir. Kişilerin veya teşebbüslerin kabahatlerden dolayı sorumlu tutulabilmesi için Danıştayın çeşitli kararlarında da belirtildiği gibi makul şüphenin ötesine geçen ispat standardının kullanılması gerektiği, 12.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen “Fiyat Geçişleri” konulu e-postada (Belge-723/KENT/1) geçen ifadelerin bu ispat standardını karşılamadığı, KENT’in sözü geçen belgedeki yazışmalara yansıyan herhangi bir eyleminin bulunmadığı, topla-dağıt tipi kartellerin tespitinde bu dosya özelindeki en önemli hususun tedarikçilerle zincir marketler arasında gerçekleşen iletişimin rekabete aykırı niyet taşıması gerekliliği olduğu, ortak bir rekabete aykırı koordinasyon niyeti olmadan topla-dağıt tipi kartelin kurulamayacağı, Perakende Soruşturması’nda iddiaların makul şüphenin ötesine geçecek delillerle ortaya koyulmaması sebebiyle idari para cezası almayan P&G gibi teşebbüslerle KENT’in bu dosyadaki konumunun benzer olduğu, dolayısıyla ispat standardının sağlanmaması sebebiyle KENT hakkında da cezaya hükmedilmemesi gerektiği savunması (724) KENT’in topla-dağıt karteline anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla katıdığını gösteren yeterli bulguya ulaşılmadığı sonucuna varılmış, bu konuda teşebbüse ihlal isnadında bulunulmamıştır. 12.06.2020 tarihli belgede (Belge-723/KENT/1) geçen “Oreo sadece satış fiyatı değişikliğidir, yarın Rakip A ve Rakip M ile eş zamanlı rafa yansıyacaktır.” ifadesinin ŞOK çalışanları arasında alış fiyatının da sistemde değiştirilmemesi için yapılan bir uyarı niteliğinde olduğu, bu uyarı doğrultusunda da yazışmanın devamında alış fiyatının değiştirilmediğini göstermek amacıyla “ŞOK Fiyat Yönetimi Sistemi”nin ekran görüntüsüne yer verildiği, bu belgenin KENT’in herhangi bir dahlini/davranışını içermeyen bir belge olduğu savunması (725) KENT’in topla-dağıt karteline anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla katıdığını gösteren yeterli bulguya ulaşılmadığı sonucuna varılmış, bu konuda teşebbüse ihlal isnadında bulunulmamıştır. 08.06.2018 tarihinde KENT Satış Süpervizörü (.....) ile KENT Satış Distribütör Operasyonları Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/KENT/2) yer alan “Gerekli müdahaleyi ve görüşmelerimizi yaptık” ifadesinin, 18.07.2020-20.07.2020 tarihlerinde “Modern Trade HQ” isimli Whatsapp grubunda KENT Modern Kanal Satış Müdürü (.....), KENT Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....) ve KENT Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) arasında gerçekleşen yazışmalarda (Belge-723/KENT/3) geçen “Mustafa ile konuştum tamam düzeltiyorum hemen dedi” ve “düzeltmişlerdi tekrar böyle olmuş. 15-20 dakikaya düzeliyor” ve KENT Modern Kanal Satış Müdürü (.....) ile KENT Distribütör Operasyonları Müdürü (.....) arasında 17.10.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/KENT/4) geçen “hemen müdahale ettik..bizim ekibinde hatası olmuş tüm mağazalarda fiyat kontrolü yapıp fiyatın 12 tl olduğuna emin olmalıydık” ifadelerinin gerçekten/fiilen piyasada müşterilere müdahale edildiği anlamına gelmediği, soruşturma kapsamında söz konusu müdahalenin yapılıp yapılmadığına dair bir araştırma yapılmadığı, müdahale yapılmış olsa bile bu müdahalenin müşterilerin karar alma özgürlüğünü kısıtlayıp kısıtlamadığının araştırılmadığı, nitekim “Kent Dökme Şeker” ürünü için WhatsApp gruplarında paylaşılan ürün stantlarının fotoğrafları incelendiğinde Haziran 2018 tarihli
22-55/863-357 252/377 belgede anıldığı üzere, “yarın itibariyle raf satış fiyatları 16,90 olacak şekilde ilerleyeceğiz.” ifadesinin aksine takip eden günlerde piyasadaki fiyatların 16,90 TL altında ve 12,95 TL ve 16,75 TL arasında olacak şekilde ciddi anlamda farklılık gösterdiği, bir diğer belgenin tarihi olan 20.07.2020 tarihindeki ürün görselleri incelendiğinde anılan dönemde perakendeci fiyatlarında da bir değişikliğin olmadığının anlaşıldığı, KENT’in yeniden satış fiyatlarına müdahale ettiği bir durumda pazarda (örneklerine yer verildiği üzere) bu kadar farklı seviyede yeniden satış fiyatının olmasının ve ayrıca perakendecinin yeniden satış fiyatlarını kendi takdiri ile aşağıya çekebilmesinin mümkün olmadığı, bu durumun fiiliyatta KENT tarafından perakendecilerin fiyatlarına herhangi bir müdahalesinin olmadığını gösterdiği savunması (726) Yeniden satış fiyatının tespiti 2021/2 sayılı Tebliğ ve 2021/3 sayılı Telbiğ uyarınca “açık ve ağır ihlal” olarak nitelendirilmektedir. Kurulun yakın tarihli Sony Eurasia276, Turkcell277, Bellona278, Groupe SEB279, Baymak280, Akaryakıt281, Duru Bulgur282 gibi kararlarında işaret edildiği üzere, yeniden satış fiyatının tespiti amaç bakımından rekabet ihlali teşkil etmekte ve etkilerinden bağımsız olarak 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak nitelendirilmektedir. İhlalin varlığı için, amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı olan bir anlaşmanın ayrıca rekabeti kısıtlayıcı etkisinin gösterilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. Bununla birlikte, 08.06.2018 ve 17.10.2020 tarihli belgeler (Belge-723/KENT/2-Belge-723/KENT/4) incelendiğinde, KENT çalışanları tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, KENT tarafından talep edilenden daha düşük fiyatların tespit edildiği durumlarda perakendecilerin fiyatlarına müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, akabinde söz konusu durumun üst yönetime raporlandığı görülmektedir. Bu durum 08.06.2018 tarihli belgede (Belge-723/KENT/2) geçen “gerekli müdahaleyi ve görüşmelerimizi yaptık, yarın itibariyle raf satış fiyatları 16.90 olacak şekilde ilerleyeceğiz.” ve 17.10.2020 tarihli belgede (Belge-723/KENT/4) geçen “cuma günü ekip başka mağazlardada 11 lira fiyatı varsa bunlarıda düzelt demiş..satınalmacı tüm mağazlarda hepsini düzeltmiş..” ve “pazartesi günü tüm türkiyede hiç bir btt mağazasımda 12 liranın altında fiyat olmayacak” ifadelerinden de açıkça anlaşılmaktadır. Danıştayın ve Kurulun yerleşik içtihadına göre yeniden satış fiyatının tespiti ihlalinin söz konusu olabilmesi için sağlayıcı tarafından yeniden satıcının satış fiyatlarına ilişkin olarak bir zorlamada bulunulması gerektiği, bir tedarikçi tarafından müşterilerinin satış fiyatlarının takip edilmesinin rekabet ihlali niteliği taşımadığı, ihlalden söz edebilmek için alıcının belirlenen fiyatlara uymasını sağlayan bir sistemin veya baskının gerektiği, tavsiye edilen fiyattan sapmalara yaptırım uygulandığına yönelik emaratın olması gerektiği, dosya kapsamındaki bulgularda da KENT’in yeniden satıcılara yönelik hiçbir baskısının ve teşvikinin olmadığı, piyasada çok farklı fiyat seviyelerinde KENT ürünleri olduğu, dolayısıyla Danıştay tarafından yeniden satış fiyatının tespiti ihlaline ilişkin olarak belirtilen kıstaslara uyulmadığı savunması 276 22.11.2018 tarihli ve 18-44/703-345 sayılı Kurul kararı. 277 10.01.2019 tarihli ve 19-03/23-10 sayılı ile 12.11.2019 tarihli ve 19-39/610-263 sayılı Kurul kararları. 278 02.11.2011 tarihli ve 11-55/1434-509 sayılı Kurul kararı. 279 04.03.2021 tarihli ve 21-11/154-63 sayılı Kurul kararı. 280 26.03.2020 tarihli ve 20-16/232-113 sayılı Kurul kararı. 281 12.03.2020 tarihli ve 20-14/192-98 sayılı Kurul kararı. 282 17.12.2020 tarihli ve 20-54/754-M sayılı Kurul kararı.
22-55/863-357 253/377 (727) Bu çerçevede Kurul tarafından, rekabetin en önemli unsurlarından biri olan fiyata müdahale edilmesinin çoğunlukla amaç bakımından bir rekabet kısıtı teşkil edeceği, dolayısıyla bu tür uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyet almasının da mümkün olamayacağı belirtilmektedir283. 08.06.2018 tarihli belgede yer alan "gerekli müdahaleyi ve görüşmelerimizi yaptık, yarın itibariyle raf satış fiyatları 16.90 olacak şekilde ilerleyeceğiz." ve 18.07.2020-20.07.2020 tarihli belgede (Belge-723/KENT/3) yer alan "… ile konuştum tamam düzeltiyorum hemen Dedi" gibi ifadeler KENT tarafından yeniden satış fiyatının tespit edildiğini göstermektedir. HTM Sektör Ön Raporu’nda belirtildiği gibi HTM perakendeciliği sektöründe perakendecilerin tedarikçiler karşısında önemli bir alıcı gücünün bulunduğu, mevcut piyasa koşullarında tedarikçilerin perakendecilere fiyat dikte etmesinin mümkün olmadığı savunması (728) HTM Sektör Ön Raporu’nda da ortaya konulduğu üzere, bir kısmı bu soruşturmanın da tarafı olan perakendecilerin önemli derecede alıcı gücüne sahip olduğu bilinmektedir. Ancak bu durum, KENT tarafından bazı perakendecilerin satış fiyatlarına müdahalede bulunulduğu ve söz konusu perakendecilerin raf fiyatlarının KENT tarafından tespit edildiği gerçeğini değiştirmemektedir. Bu sebeple ilgili savunma yerinde görülmemiştir. İdari yargı tarafından kabahatlere yönelik belirlenen ispat standardının284 “somut delillerle desteklenmesi gereken, her türlü şüpheden uzak ve tereddüde yol açmayacak, makul şüphenin ötesinde” ispat olduğu, KENT’in baskı ya da teşvik uygulayarak satış noktalarının fiyatlarına müdahale ettiğine ve bu baskı ve teşvikin de alıcıların bağımsız şekilde kendi satış fiyatını belirleme serbestliğine etki edecek seviyede olduğuna dair açık ve kesin delillerin bulunmadığı, dolayısıyla idare mahkemesi tarafından belirlenen ispat standardının sağlanmadığı savunması (729) 08.06.2018 tarihinli belgede (Belge-723/KENT/2) yer alan "gerekli müdahaleyi ve görüşmelerimizi yaptık, yarın itibariyle raf satış fiyatları 16.90 olacak şekilde ilerleyeceğiz." ve Belge-723/KENT/3’te yer alan "… ile konuştum tamam düzeltiyorum hemen Dedi" gibi ifadeler, KENT tarafından perakendecilerin satış fiyatlarına müdahale edildiğini göstermektedir. Dolayısıyla ilgili savunma yerinde görülmemektedir. I.3.2.1.11. PASİFİK Tarafından Yapılan Savunmalar ve Değerlendirilmesi Soruşturma tarafları arasında PASİFİK’in rakibi olmayan teşebbüslerin bulunduğu ve bu teşebbüslerle yatay bir ihlalin ne şekilde gerçekleşebileceğine dair herhangi bir açıklama yapılmamış olduğu savunması (730) Soruşturma bildiriminde PASİFİK ve taraf teşebbüslere haklarında oluşan şüphenin niteliğini anlayacağı ve buna ilişkin savunma yapabileceği yeterlilikte bilgi sağlanmış olup, ihlal isnadına dayanak teşkil eden belgeler tarafa sunulmuştur. Soruşturmanın perakendeciler arasında gerçekleşen bilgi değişimine aracılık edildiği iddiasıyla açıldığı ancak soruşturmanın perakendeciler yerine bilgi değişimi iddiasına sadece vasıta olduğu iddia edilen tedarikçilere açıldığı, bu hususun kabul edilebilir olmadığı ve usulü eksikliğin giderilmesi gerektiği savunması 283 17.12.2020 tarihli ve 20-54/754-M sayılı Kurul kararı. 284 Ankara 7. İdare Mahkemesinin 14.01.2021 tarihli ve 2021/60 E., 2021/1364 K. sayılı kararı.
22-55/863-357 254/377 (731) İhlal isnadına dayanak teşkil eden belgelerde adları geçen, A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK unvanlı zincir marketler, Kurulun 25.11.2021 tarih ve 21-57/796-M sayılı kararı ile mevcut soruşturmaya taraf olarak dahil edilmiştir. Pasifik Kategori Müdürü tarafından 25.06.2018 tarihinde Pasifik Pazarlama ve Satış Direktörü’ne gönderilen “Fiyat Geçişleri” konulu ve Pasifik Pazarlama ve Satış Direktörü tarafından Pasifik Yağ İş Birimi Müdürü’ne gönderilen e-postalarda (Belge-723/P/10); satış fiyatına geçiş yapmayan müşterilere PASİFİK tarafından ürün tedarikinin kesileceğinin belirtildiği ve devamında fiyat geçişi yapmayan noktalara (ŞOK ve BİM hariç olmak üzere) sevkiyatın durdurulduğu hususunun aktarıldığı, belgedeki fiyat geçişinin PASİFİK tarafından perakendecilere satılan ürün fiyatlarının güncellenmesine ilişkin olduğu, belgedeki yazışmada rakipler arası bir iletişimin ya da doğrudan bilgi paylaşımının söz konusu olmadığı savunması (732) Savunmaya konu belgeden PASİFİK’in belirlediği raf fiyatına uyulmaması durumunda perakendeciye ürün temininin durdurulduğu anlaşılmaktadır. Belgede yer alan “… Genel senaryo anlamında biz Çarşamba günü satış fiyatı geçişi için müşterilerde harekete geçeceğiz ve geçişi yapmayan müşterilerde ürün gönderimi keseceğiz. Şu anki görüntüde geçilmez ise Şok ve Bim ile müzakere sürecek ve ürün gönderilecek.” ve “Fiyat geçişi yapmayan (Bim ve Şok hariç) noktalara ürün gönderimi yapılmayacaktır” ifadeleri de bu durumu açıkça ortaya koymaktadır. Bu noktada, belgede bahse konu fiyatların perakendeciye satılan ürün fiyatlarına ilişkin olduğu yönündeki savunma yerinde görülmemektedir. Pasifik Satış Grup Müdürü tarafından 21.03.2017 tarihinde “Şok Geçiş Ürünleri” başlığıyla Pasifik Ticari Pazarlama Kategori Müdürü’ne gönderilen e-postaya (Belge-723/P/1) ve 23.03.2017 tarihinde gönderilen cevabi e-postaya ilişkin olarak, Soruşturma Bildiriminde ŞOK’un fiyat geçişinin yapıldığını gösteren fişlerin MİGROS’a’ iletildiğine dikkat çekildiği, ancak bir ürüne ilişkin fişin oluşmasının, o ürünün raflarda yerini alması ve doğal olarak fiyatının belirlenmiş olması anlamına geldiği, gerçekleşmiş fiyat bilgisinin rekabete duyarlı bilgi niteliği arz etmeyeceği, PASİFİK’in tek amacının artan maliyetlerini karşılamak üzere her bir müşterisinin yeni fiyat düzeyine geçişini sağlamak olduğu, 22.05.2019 tarihli e-postadaki ifadeye benzer şekilde MİGROS’un ŞOK’un raf fiyatlarındaki artışı görmeden PASİFİK’in yeni fiyatını kabul etmeyeceğini PASİFİK’e bildirdiği, belgelerde MİGROS tarafından PASİFİK’e verilen bu bilginin ŞOK ile paylaşıldığını gösterir bir ifade bulunmadığı savunması (733) Anılan belgede ŞOK’un yazışmanın ertesi günü (22.03.2017 itibarıyla) fiyat artışı yapacağı PASİFİK iç yazışmasında açıkça ifade edilmiştir. Söz konusu fiyat artışının sağlandığına ilişkin fişlerin paylaşılmasıyla MİGROS’un da yeni fiyata geçiş yapmasının planlandığı, ayrıca bu konuda ŞOK yönetiminin ikna edildiği belirtilmiştir. Ancak PASİFİK hakkındaki tüm belgeler değerlendirildiğinde PASİFİK’in, gerçekleşmiş fiyat bilgisinin paylaşıldığına ilişkin savunması gerçekçi bulunmamıştır. PASİFİK’in MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük fiyatların ve fiyat artış tarihlerinin paylaşılması yoluyla piyasayı organize ettiği, perakendecilere rakiplerinin kasa fişlerini göndermek suretiyle bu organizasyonun devamını sağladığı anlaşılmaktadır. BİM Satın Alma Direktörü ile Pasifik Genel Müdürü arasında geçen 01.09.2020 tarihli Whatsapp yazışmasına (Belge-723/P/31) ilişkin olarak, Soruşturma Bildirimi’nde “fiyatların düzeltilmesi talebi” ve “bozuk fiyatlar” ifadelerine vurgu yapıldığı, belgede PASİFİK yetkilisinin Ülker markalı bazı ürünlerin isimlerini
22-55/863-357 255/377 belirterek bu ürünlerin fiyatının düzeltilmesini talep ettiği, bu ifadenin de diğer belgelerde olduğu gibi PASİFİK tarafından BİM’e satılan ürünlerin alış fiyatının yükseltilmesine ilişkin olduğu savunması (734) Belgeden; PASİFİK tarafından perakende raf fiyatlarının düzenli olarak takip edildiği, tavsiye edilen satış fiyatı seviyesinden daha düşük fiyatların müdahale edilerek yükseltildiği, bu süreçte perakendecilerin ürün temin edilmemesi ile tehdit edildiği, böylelikle perakendecilerin raf fiyatlarının belirlendiği anlaşılmaktadır. Ayrıca PASİFİK perakendecilerden, piyasada “bozuk fiyat” olarak tabir edilen düşük fiyatların, gerektiğinde müdahale edebilmek amacıyla, kendilerine raporlanmasını istemektedir. Dolayısıyla belgede geçen ifadelerin alış fiyatına değil satış fiyatına yönelik olduğu değerlendirilmektedir. Yapılan değerlendirmelerde topla-dağıt tipi kartelin unsurlarının ortaya koyulamadığı, bir topla-dağıt tipi kartel soruşturması çerçevesinde izlenmesi gereken ispat standardının mevcut dosyada izlenmediği ve münferit konuların hatalı bir şekilde birbirine bağlanarak esasen fiyat geçişi olan durumların sanki hiçbir ekonomik sebep olmaksızın birlikte fiyat koordinasyonu gibi yorumlanmasının doğru olmadığı savunması. (735) Dosyada yer alan birçok yazışma doğrultusunda, rakip perakendeciler arasında fiyatların ve fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlanmasına ve geleceğe dönük fiyatlar ile fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına yönelik olarak, aralarında PASİFİK’in de bulunduğu ortak tedarikçiler aracılığıyla gerçekleştirilen dolaylı iletişimler açık bir şekilde ortaya konulmaktadır. Esasen gerek Kurul ve idari yargı kararları gerekse Avrupa Birliği uygulaması ve içtihadı ışığında salt bu iletişim delillerinin varlığı dahi amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın ve/veya uyumlu eylemin varlığını ispata yeterli olarak görülmektedir. Öte yandan PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 21.03.2017 tarihinde PASİFİK Ticari Pazarlama Kategori Müdürü (.....)’e gönderilen “ŞOK GEÇİŞ ÜRÜNLERİ” konulu e-postada (Belge-723/P/1) yer alan “Şok yarın geçişi yapacak. Migro ekibi fişi gönderecek akabinde Migros geçişi olacak.”, PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....) tarafından 07.04.2017 tarihinde PASİFİK Genel Müdürü (.....)’ye gönderilen “a101 margarin” konulu e-postada (Belge-723/P/3) geçen “Migros ve carrefour salı gunu fıyatları gecıyor, Bugun Şok tarafında Hakan Kurtul285 ile gorusup normal sartlarda çarşamba gunu olan gecısı one almasını istiyoruz”, PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 17.05.2017 tarihinde PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....)’e gönderilen “Re: Çokoprens şok sonrası 3,75” konulu e-postada (Belge-723/BP/8) geçen “(.....)286 söz verdik önden geçti a 101 migros fişi bekliyor geçecek gereksiz kaybı var”, PASİFİK Genel Müdürü (.....) tarafından 24.10.2018 tarihinde PASİFİK Başkan Yardımcısı (.....)’e gönderilen “Cikolata ve Kaplama” konulu e-postada (Belge-723/P/11) yer alan “Müşterilerimizin hepsi geçiş sürecindeki perakendiciler arasinda sagladigimiz esitlikci koordinasyonumuz nedeniyle bize teşekkür ediyor” ve ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından 08.06.2020 tarihinde ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen “Ülker Çikolatalı Gofret Fiyat Geçişi” konulu e-postada (Belge-723/P/15) yer alan “Pasifik Rakip B’nin yarın Ülker Çikolatalı Gofret’in raf fiyatını 1,25 TL’ye geçeceğini bildirdi. Bizden de yarın rafımıza yansıtmamızı rica ediyorlar.” gibi ifadeler söz konusu iletişim delillerinin varlığını açıkça göstermektedir. Bu nedenle somut olayda topla-dağıt kartelinin şartlarının sağlanmadığı savunmasına itibar edilememiştir. 285 ŞOK Ticaret Direktörü 286 A101 çalışanı olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 256/377 İlgili ürün pazarının ve coğrafi pazarın tanımlanmamasının teşebbüs lehine tespit edilebilecek hususların gözden kaçmasına neden olduğu dolayısıyla ilgili ürün pazarı ve coğrafi pazarın tanımlanmamış olmasının hatalı olduğu savunması (736) Gerek Kurulun gerekse Komisyonun [mahkemelerin yerleşik içtihadı ile de kabul gören] uygulamasında ortaya konulduğu üzere, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ve Avrupa Birliğinin İşleyişine Dair Anlaşma’nın 101(1). maddesinin uygulanması bakımından ilgili pazar tanımı, ancak mevcut bir anlaşma, uyumlu eylem veya teşebbüs birliği kararının rekabete aykırı bir amaç veya etkiye sahip olduğunun bu tür bir tanım yapılmaksızın belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde zaruridir. Buna karşın mevcut dosya kapsamında olduğu gibi, başta kartel ve yeniden satış fiyatının tespiti olmak üzere pazar tanımından bağımsız olarak rekabete aykırı amaca sahip olduğu açık olan ihlaller bakımından yürütülen soruşturmalarda ilgili pazarın tanımlamasına ilişkin bir yükümlülük yahut zorunluluk bulunmamaktadır287,288. Bu çerçevede, ilgili taraflar bakımından yapılan inceleme ve tespitler neticesinde elde edilen bulgular ile bunlara ilişkin değerlendirmeler doğrultusunda ulaşılan sonuca herhangi bir etkisi olmayacağından, ilgili pazar tanımı yapılmasına gerek görülmemiştir. Sektörde perakende seviyesinde yoğun bir fiyat rekabetinin bulunduğu ve perakendecilerin PASİFİK karşısında alıcı gücünün bulunduğu, dolayısıyla PASİFİK tarafından perakendecilere yeniden satış fiyatının tespiti yönünde baskı kurulamayacağı savunması (737) PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....) tarafından 10.05.2017 tarihinde PASİFİK Satış Müdürü (.....)’e hitaben gönderilen “Çokokrem A 101” konulu e-postada (Belge-723/P/24) geçen “Eger tavsiye fiyatta anlasamıyorsak camı da keselım”, A101 çalışanı (.....) tarafından 06.06.2017 tarihinde PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....)’ya gönderilen e-postada (Belge-723/P/25) yer alan “Talep etmiş olduğunuz alış fiyatına onay vermiş olmamıza rağmen, "raf fiyatımızın sizin istediğiniz düzeyde olmamasını" gerekçe göstererek sevketmediğiniz için regular ürün listesinden çıkarmış bulunmaktayız. Konu artık rekabet kurallarını açık bir şekilde aşmıştır”, PASİFİK Satış Müdürü (.....) tarafından 25.01.2018 tarihinde PASİFİK Kategori Müdürü (.....), PASİFİK Kategori Müdürü (.....) ve PASİFİK Saha Operasyon Müdürü (.....)’a gönderilen “FW: Migros Endeks” konulu e-postada (Belge-723/P/27) yer alan “Ürün sevkini de fiyat 15tl olana kadar iki müşteriye de durdurun.” ve 12.12.2020 tarihinde PASİFİK Genel Müdürü (.....) ile PASİFİK çalışanı (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/P/33) yer alan “Bugun fıyatı düzeltsin, yoksa ürün göndermeyin” ifadeleri dikkate alındığında PASİFİK tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatlarının nedeninin sorgulandığı, söz konusu fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, bir cezalandırma stratejisi olarak ürün fiyatları düşük olan perakendecilere ürün sevkiyatının durdurulduğu ve dolayısıyla PASİFİK tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Bazı belgelerin iç yazışma niteliğinde olduğu, bu yazışmalarda perakendeciler arasında bilgi değişimi gerçekleştirildiğine dair bir ifadenin bulunmadığı, söz konusu yazışmalarda PASİFİK’in kendi fiyatlamasına ilişkin hususların konu edildiği, dolayısıyla belgelerin topla-dağıt tipi kartele işaret etmediği savunması 287 Case AT.39574 — Smart Card Chips, para 214. 288 İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafı.
22-55/863-357 257/377 (738) Danıştay 13. Dairesinin 11.12.2019 tarihli ve E. 2015/3353, K. 2019/4244 sayılı kararında isabetle vurgulandığı üzere “kartellerin gizliliği sebebiyle her teşebbüste delil bulunmasının beklenemeyeceği, aksi durumun delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.” Bu bağlamda delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin kime ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir. PASİFİK hakkındaki belgeler bütüncül olarak ele alındığında PASİFİK tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında geleceğe ilişkin rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarında koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve PASİFİK tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama stratejilerinde kullandıkları değerlendirilmektedir. Dolayısıyla söz konusu savunmaya itibar edilememektedir. Perakendeciler tarafından aynı tarihlerde fiyat artışı yapılmasının tek başına topla-dağıt tipi kartelin göstergesi olamayacağı, yapılacak değerlendirmelerde sektör dinamiklerinin de göz önünde bulundurulması gerektiği, ihlal isnadında bulunulurken iktisadi analiz yapılması gerektiği savunması (739) İncelenen eylemlerde, paralel fiyatlama davranışının öncesinde bir iletişimin mevcut olup olmadığından ziyade; esasen yerinde incelemelerde elde edilen, PASİFİK ile perakendeciler arasındaki fiyatlara ve/veya fiyat artışlarına dair iletişimler veya temaslar olduğunu ortaya koyar nitelikteki yazışmalara ilişkin olarak, bu yazışmalarda bahsi geçen fiyat hareketlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmıştır. Dolayısıyla ortaya konulan ihlal isnadının hareket noktasını bizzat iletişim delilleri oluşturmaktadır. Bu yönüyle, savunmada dile getirildiğinin aksine, yapılan değerlendirmelerin temelinde aynı tarihlerde gerçekleşen fiyat artışları değil yerinde incelemelerde elde edilen deliller bulunmaktadır. Tedarikçi ile toptan fiyat üzerine pazarlık yapan bir perakendecinin doğrudan rakiplerinin perakende fiyatına ve/veya diğer tedarikçilerin toptan fiyatına atıfta bulunmasının doğal olduğu, perakendecinin diğer perakendecilerin raf fiyatlarını, tedarikçi tarafından teklif edilen toptan satış fiyatı ile kıyaslamasının pazarlık sürecinde fiyat düşürmek için makul bir davranış olduğu dolayısıyla bu tür iletişim içeren belgelerin topla-dağıt tipi kartele işaret etmediği savunması (740) Savunmada bahsedilen husus, PASİFİK’in perakendecilerin geleceğe yönelik fiyat bilgilerini diğer perakendeciler ile paylaşmasını meşru kılmamaktadır. Dosyada yer verilen belgelerden PASİFİK aracılığı ile perakendeciler arasında fiyat düzeylerine ve fiyat artışlarına ilişkin eşgüdüm sağlandığı ve PASİFİK tarafından paylaşılan bilgilerin perakendecilerin geleceğe yönelik fiyat ve fiyat artış bilgileri olduğu görülmektedir. Bu nedenle, perakendeciler arasında paylaşılan bilgilerin pazarlık unsuru olarak kullanılmasının makul bir davranış olduğu yönündeki savunmaya itibar edilmemiştir. Atipik kartellerden olan topla-dağıt kartellerinde amacın ortaya konulmasının klasik kartellere göre daha zor olduğu, dolayısıyla topla-dağıt tipi kartellerde klasik karteller için uygulanan amaç bakımından ihlal yaklaşımının uygulanamayacağı savunması (741) Yapılan birçok tespitte, rakip perakendeciler arasında fiyatların ve fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlanmasına ve geleceğe dönük fiyatlar ile fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına yönelik olarak, aralarında PASİFİK’in de bulunduğu ortak tedarikçiler aracılığıyla gerçekleştirilen dolaylı iletişimlerin olduğu ortaya konulmaktadır. Esasen gerek Kurul ve idari yargı kararları gerekse Avrupa Birliği
22-55/863-357 258/377 uygulaması ve içtihadı ışığında salt bu iletişim delillerinin varlığı dahi amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın ve/veya uyumlu eylemin varlığını ispata yeterli olarak görülebilecek olmakla birlikte; PASİFİK ile ilgili belgelere konu olan ürünlere ilişkin fiyat hareketleri incelenmiştir. Bu bakımdan somut olayda, topla-dağıt karteli niteliğinde olmak üzere, her halükarda Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesi anlamında kartel tanımına uygun bir dizi anlaşma ve/veya uyumlu eylem niteliğindeki davranışların mevcudiyeti gösterilmiştir. Dosyada yer verilen incelemeler, tespitler ve değerlendirmelerde taraflar arasındaki dolaylı iletişimin delilleri ile birlikte, belgelerde geçen fiyat hareketlerinin büyük ölçüde uygulandığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda, tedarikçiler aracılığıyla piyasanın organize edildiği ve fiyatlar ile fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlandığı açıkça ortaya konulmuştur. Yeniden satış fiyatının tespiti gibi dikey anlaşmaların piyasadaki rekabet üzerinde yatay iş birlikleri kadar etki edemeyeceğinin ekonomik olarak aşikar olduğu, dolayısıyla “yeniden satış fiyatı belirlemesi varsa bunun amacını ortaya koymak yeterlidir, gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılmasına ya da etkisinin irdelenmesine gerek yoktur” yaklaşımı ile pazarlarla ilgili hiçbir değerlendirme yapmaksızın ihlal sonucuna varılmasının kabul edilebilir olmadığı ve etki analizinin yapılması gerektiği savunması (742) 2021/2 sayılı Tebliğ ve 2021/3 sayılı Telbiğ uyarınca “açık ve ağır ihlal” olarak nitelendirilen yeniden satış fiyatının tespiti, amaç bakımından 4054 sayılı Kanun’un ihlali olduğundan, ihlalin varlığını ortaya koymak için ayrıca etki analizi yapma zorunluluğu bulunmamaktadır. Yeniden satış fiyatının tespitine yönelik ilgili Kurul kararlarına ve bu kararların değerlendirmelerine aşağıda yer verilmiştir. (743) Dosya özelinde iki ayrı madde ihlalinin söz konusu olmadığı, tek bir fiilin söz konusu olduğu dolayısıyla iki ayrı ceza uygulanmasının haksız ve mesnetsiz olduğu ve cezanın takdiri aşamasında bu hususların göz önünde bulundurulması gerektiği, ayrıca Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrası kapsamında incelemeye yardımcı olunması ve ihlal konusu ürünlerin PASİFİK’in yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının çok düşük olması sebebiyle ceza takdirinde hafifletici unsurların uygulanması gerektiği savunması (744) PASİFİK bakımından iki ayrı ihlal tespitinin ve böylelikle iki ayrı idari para cezası uygulanmasının temel gerekçesi, söz konusu ihlal isnadına esas teşkil eden davranışların niteliğindeki ve özündeki esaslı ayrımdır. PASİFİK, bir yandan kendi ürünleri bakımından beş büyük perakendeci arasında raf fiyatları ve fiyat artışları konusunda danışıklılığın/koordinasyonun sağlanmasına ve bu danışıklılığın sürdürülmesine ve bu çerçevede perakendecilerin geleceğe dönük fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşımına aracılık etmek suretiyle topla-dağıt karteli niteliğindeki özü bakımından yatay bir fiyat anlaşmasına dahil olmuş; diğer yandan ise dikey anlaşmalar çerçevesinde perakende zincirlerinin yeniden satış fiyatının tespitine yönelik müdahalelerde bulunmuştur. Bu noktada PASİFİK’in birbirinden özü itibarıyla (yatay-dikey) bağımsız nitelikteki söz konusu iki ayrı ihlalinin yürüyen tek bir soruşturma kapsamında tespit edilmesinin, teşebbüs hakkında bu iki ayrı ihlalden dolayı ayrı ayrı idari para cezası uygulanmasına karar verilmesinin önünde bir engel teşkil etmeyeceği vurgulanmalıdır. Bu bakımdan söz konusu savunma haklı bulunmamıştır. Öte yandan, idari para cezası takdirinde hafifletici unsurlar dikkate alınmıştır.
22-55/863-357 259/377 I.3.2.1.12. PEPSİ’nin Savunması ve Değerlendirilmesi Usul bakımından; (i) Soruşturma Bildirimi’nde PEPSİ aleyhindeki ihlal şüphelerine temel olarak yalnızca beş belgeye yer verilmesi, (ii) bu belgelerden ikisinin başka bir soruşturma kapsamında perakendecilerden elde edilmiş iç yazışmalar olması ve söz konusu belgelerin PEPSİ ile hiçbir ilgisinin bulunmaması, (iii) Soruşturma Bildiriminde bu belgelere ilişkin herhangi bir değerlendirmenin yer almaması ve (iv) bu belgelerin ihlal şüpheleri ile ne şekilde ilişkilendirildiğinin açıklanmaması nedeniyle PEPSİ’nin savunma hakkını layıkıyla kullanamadığı savunması (745) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası, “Kurul, başlattığı soruşturmaları, soruşturmaya başlanması kararının verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili taraflara bildirir ve tarafların ilk yazılı savunmalarını 30 gün içinde göndermelerini ister. Taraflara tanınan ilk yazılı cevap süresinin başlayabilmesi için Kurulun bu bildirim yazısı ile birlikte, iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi ilgili taraflara göndermesi gerekir.” hükmünü amirdir. Bu hüküm gereği, PEPSİ’ye soruşturmaya konu iddiaların niteliğine ilişkin olarak yeterli bilgi Soruşturma Bildirimi ile birlikte gönderilmiştir. Soruşturma Bildirimi’nde dosya kapsamında PEPSİ’ye ilişkin mevcut olan belgelerin içeriklerine yer verilmiştir. Kaldı ki PEPSİ hakkında ihlal isnadına dayanak teşkil eden tüm belgelere Soruşturma Raporu’nda yer verilmiş olup, bunun üzerine tarafların iki yazılı ve bir sözlü savunma hakları daha olduğu düşünüldüğünde, savunma hakkının kısıtlanmasından bahsedilemeyeceği değerlendirilmektedir. Raf fiyatı belirleme özgürlüklerine karşın, perakendecilerin yeni alış fiyatlarına geçmekle birlikte raf fiyatlarında herhangi bir güncellemeye gitmemeleri veya diğer perakendecilerin daha düşük raf fiyatları uygulamaları sebebiyle ortaya çıkan kar kayıplarının karşılanmasını PEPSİ’den talep edebildikleri, perakendecilerin aralarındaki fiyat rekabetinin bir tezahürü olarak PEPSİ’nin yaptığı alış fiyatı değişikliğini sistemlerine tanımlamadan ve dolayısıyla raf fiyatlarını da güncellemeden önce birbirlerinin raf fiyatlarında herhangi bir değişikliğin olup olmadığını incelediği ve bir değişiklik gözlemlemedikleri sürece yeni alış fiyatlarına geçiş yapmayabildikleri savunması Perakendecilerin kimi zaman kendi inisiyatifleriyle bir fiyat indirimi uyguladıkları ve PEPSİ’den bu indirimi finanse etmesini talep ettikleri, bazı durumlarda ise perakendecilerin PEPSİ’den herhangi bir finansman desteği talep etmeden uyguladıkları indirimleri PEPSİ’ye fatura edebildikleri, bu durumun genellikle perakendecilerin diğer bir perakendecinin daha düşük bir raf fiyatı ile satış yapması halinde, kendi raf fiyatlarını da düşük fiyat uygulayan perakendecinin fiyat seviyesine indirmelerinden kaynaklandığı, uygulamada bu şekilde düzenlenen faturalara fark faturası, parite faturası gibi isimler verildiği, bu duruma ilişkin tespitlerin HTM Sektör Ön Raporu’nda da yer aldığı, söz konusu faturalara itiraz edilebilse de perakendeciler ve PEPSİ arasında bu konuda yaşanan ihtilafların PEPSİ’nin faturaları koşulsuz olarak ya da belli şartlar altında kabul etmesi ile sonuçlandığı, bu durumun perakendecilerin sahip olduğu alıcı gücünün bir örneğini oluşturduğu, ayrıca ihtilaf konusu mutabakatsız faturaların PEPSİ tarafından kabul edilmemesi halinde perakendecilerin PEPSİ’ye eksik ödeme yapabildiği, PEPSİ’nin eksik ödemelere karşı sevkiyatı durdurma hakkını kullanamadığı savunması HTM Sektör Ön Raporu’nda perakendecilerin; tedarikçiler karşısında önemli pazarlık güçlerinin olduğu, tedarikçilerini kolaylıkla değiştirebilecekleri, buna karşılık çok sayıdaki tedarikçinin aynı güce sahip olmadıkları tespitlerinin
22-55/863-357 260/377 yapıldığı, perakendecilerin artan alıcı gücüne ilişkin tespitlerin 2012 tarihli HTM Perakendeciliği Sektör İncelemesi Raporu’nda da yer aldığı, perakendecilerin tedarikçiler bakımından gerekli ve vazgeçilmez oldukları savunma kapsamında vurgulanarak perakendecilerin sahip oldukları alıcı gücünün PEPSİ ve MİGROS arasındaki sözleşmeye de yansıdığı, Kurulun Unmaş289 kararında da perakendecilerin yüksek alıcı gücü sebebiyle UNMAŞ’ın hakim durumda olamayacağına karar verildiği, ek olarak AEH/Migros290 ve Kiler291 kararlarında perakende sektöründeki alıcı gücünün değerlendirildiği ve HTM pazarında tedarikçiler karşısında perakendecilerin güçlü konumda olduğunun kabul edildiği savunması (746) HTM Sektör Ön Raporu’nda da ortaya konulduğu üzere, bir kısmı bu soruşturmanın da tarafı olan perakendecilerin önemli derecede alıcı gücüne sahip olduğu bilinmektedir. Ancak bu durum PEPSİ’nin söz konusu marketler arasında geleceğe yönelik fiyatlara ve fiyat artış tarihlerine ilişkin dolaylı bilgi paylaşımına aracılık etmesini meşru hale getirmemektedir. Kaldı ki PEPSİ’nin, perakendeciler arasındaki koordinasyona aracılık etmenin yanında, dosyadaki birçok belgede ortaya konulduğu üzere, bazı perakendecilerin satış fiyatlarını tespit ettiği de açıkça görülmektedir. Bir diğer deyişle savunmada alıcı gücünden bahsediliyor olsa da bu alıcı gücü PEPSİ’nin perakendecilerin raf fiyatlarına müdahale etmesini engelleyici bir sonuç doğurmamaktadır. Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen belgelerde geleceğe yönelik fiyatlar, fiyat geçiş tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete duyarlı bilgilerin bir başka perakendeci ile değişiminin söz konusu olmadığı, paylaşılan yegane bilginin kamuya açık raf fiyatları olduğu, perakendecilerin PEPSİ’nin alış fiyatındaki güncellemeleri duyurmasına rağmen rakip perakendecilerin raf fiyatlarında bir değişiklik gözlemlemedikleri gerekçesi ile yeni alış fiyatlarına geçiş yapmadıkları durumlarda PEPSİ’nin yalnızca ilgili perakendecilerin yeni alış fiyatlarına geçmesi amacıyla diğer perakendecilerin güncel raf fiyatları hakkında diğer bir perakendeciye bilgi sağlayabildiği, Lastik292 kararında bayilerin, kendileriyle paylaşılan toptan ve perakende lastik satış bilgilerini, bir pazarlık unsuru olarak kullanarak daha uygun fiyat ve şartlarda lastik alabilmek için diğer rakip üreticilere aktardığı, bu açıdan santral vazifesi gören bayilerin rekabeti amaç bakımından kısıtlamadığı tespitlerinin yapıldığı, Lastik kararında bayilerin pazarlık unsuru olarak güncel fiyat bilgilerini üreticilerle paylaşması ile PEPSİ’nin güncel raf fiyatlarını alış fiyatlarını uygulatabilmek adına perakendecilerle paylaşması arasında bir fark olmadığı savunması (747) Piyasanın şeffaf olması perakendecilerin tedarikçiler aracılığıyla geleceğe yönelik fiyat bilgilerini paylaşmasını meşru kılmamaktadır. Perakendeciler aracılığıyla elde edilen rakiplere ilişkin bilgilerin kamuya açık bilgi şeklinde nitelendirilemeyeceği açıktır. PEPSİ hakkında topla – dağıt karteline ilişkin ihlal isnadına dayanak teşkil eden belgelerden, PEPSİ aracılığı ile perakendeciler arasında fiyat düzeylerine ve fiyat artışlarına ilişkin eşgüdüm sağlanması, paylaşılan bilginin perakendecilerin geleceğe yönelik fiyat ve fiyat artış bilgileri olduğu görülmektedir. Bu nedenle, perakendeciler arasında paylaşılan bilgilerin kamuya açık bilgi niteliğini haiz olduğu yönündeki savunmaya itibar edilememiştir. PEPSİ tarafından paylaşılan bilginin “güncel” raf fiyatları ile sınırlı 289 Kurulun 02.03.2016 tarihli ve 16-07/136-61 sayılı kararı. 290 Kurulun 09.07.2015 tarihli ve 15-29/420-117 sayılı kararı. 291 Kurulun 30.06.2015 tarihli ve 15-27/297-82 sayılı kararı. 292 Kurulun 16.12.2015 tarihli ve 15-44/731-266 sayılı kararı.
22-55/863-357 261/377 olmadığı göz önüne alındığında güncel raf fiyatlarının alış fiyatlarını uygulatabilmek amacıyla paylaşıldığına yönelik savunmanın kabul edilemeyeceği değerlendirilmektedir. Öte yandan yerinde incelemelerde elde edilen belgelerin geneline bakıldığında maliyet artışları veya sair sebeplerle liste fiyatı artışlarını perakendecilere dolayısıyla raf fiyatlarına yansıtmak isteyen PEPSİ’nin bunu müstakilen tek bir perakendeci üzerinde uygulayamadığı durumlarda soruşturma tarafı perakendecilerin aralarında bilgi paylaşarak fiyatlarını birlikte yükseltme yoluna gittiği görülmektedir. Neredeyse piyasanın doğal işleyişi haline gelen söz konusu uygulamaların alış fiyatı geçişini sağlayamayan tedarikçiler açısından topla-dağıt karteline taraf olmak bakımından herhangi bir meşru zemin oluşturamayacağı değerlendirilmektedir. Kurulun Foreks293 kararında dosya kapsamında elde edilen belgelerin "beş yıllık süre zarfında farklı traderlar tarafından farklı zamanlarda yapıldığı, bu bağlamda sistematik olmadıkları, süreklilik arz etmedikleri" de dikkate alınarak, "paylaşılan bilgilerin rekabete hassas niteliği görülmekle birlikte, rekabetçi sürece zarar vermek bakımından münferit, sonuç doğurmaktan uzak; daha ziyade doğrudan müşteri sırrı ve yararı hilafına hareket edilmesine ve kendisinden alım ya da satım emri alınan müşterilerden daha fazla kar elde edilmesine yönelik olması dolayısıyla manipülasyon tarafının ön planda olduğu sonucuna" ulaşıldığı, Soruşturma Bildirimi’nde perakendeciler arasında rekabete hassas bilgilerin paylaşımına aracılık edilmesi ve perakendeciler arasındaki fiyat ve/veya fiyat geçişleri bakımından koordinasyonun sağlanması yönündeki iddiaya dayanak gösterilen beş belgenin içerikleri, muhatapları ve tarihleri açısından birbirleri ile ilgisi bulunmayan münferit yazışmalar olduğu, bu belgeler ile sistematik bir koordinasyona katkıda bulunulduğu sonucuna varılamayacağı savunması (748) Yukarıda çerçevesi çizildiği üzere PEPSİ hakkındaki deliller bütüncül olarak değerlendirildiğinde, PEPSİ’nin 4054 sayılı Kanun’u ihlal eder nitelikte hareket ettiği kanaatine varıldığından PEPSİ’nin hakkındaki belgelerin içerikleri, muhatapları ve tarihleri açısından birbirleri ile ilgisi bulunmayan münferit yazışmalar olduğu yönündeki savunmasının kabul edilebilir olmadığı değerlendirilmektedir. Soruşturma Bildiriminde atıfta bulunulan Kurulun Denetim Firmaları294 kararında, öncelikle Çorum’da faaliyet gösteren yapı denetim firmalarının aralarında bir fiyat anlaşması ve müşteri paylaşımı yaptıklarının tespit edildiği, akabinde bu paylaşımı kolaylaştıran havuz programının geliştiricisi olan teşebbüse ilgili denetim firmaları tarafından gerçekleştirilen ihlale iştirak ettiği gerekçesi ile idari para cezası uygulandığı, yine atıfta bulunulan Avrupa Birliği Adalet Divanının AC-Treuhand295 ve Komisyonun Isı Stabilizatörleri296 kararlarında da rekabete hassas bilgilerin paylaşımı ve rekabete aykırı bir koordinasyona dolaylı olarak aracılık ettiği tespit olunan üçüncü taraflar hakkında bir ihlal tespiti yapılmadan önce, aracılık edinilen rekabete aykırı bir fiilin varlığının tespit edildiği, birinci yazılı savunmanın sunulduğu tarihte Kurulun 07.05.2020 tarihli ve 20-23/298-M sayılı kararı ile yürütülen soruşturmanın henüz tamamlanmamış olması nedeniyle perakendeciler arasında rekabete hassas bir bilgi değişimi ve/veya bir koordinasyon olup olmadığına dair Kurulun kesin bir kararının bulunmadığı, her halükarda, Soruşturma Bildirimi’nin PEPSİ’nin bu koordinasyona ne şekilde katkıda bulunduğuna dair herhangi bir açıklama içermediği, Soruşturma 293 Kurulun 24.11.2016 tarihli ve 16-41/667-300 sayılı kararı. 294 Kurulun 02.12.2013 tarihli ve 13-67/929-391 sayılı kararı. 295 AC-Treuhand v Commission, C-194/14 P, EU:C:2015:717, 22.10.2015. 296 Icap and Others v Commission, T-180/15, EU:T:2017:795, 10.11.2017.
22-55/863-357 262/377 Bildiriminde yer verilen belgelerin de bu tür bir katkının varlığına herhangi bir şekilde işaret etmediği savunması (749) 07.05.2020 tarih ve 20-23/298-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma sonucunda Kurulun 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı kararı ile A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS, ŞOK ve SAVOLA’nın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine, dolayısıyla adı geçen teşebbüslere idari para cezası verilmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda kararda, bir tedarikçinin taraf olduğu topla-dağıt tipi bir kartelin varlığı tespit edilmiş durumdadır. Diğer yandan, mevcut soruşturmada anılan soruşturmadan bağımsız olarak elde edilen belgelerle PEPSİ’nin bu koordinasyona ne şekilde katkı sunduğu ortaya konulmuştur. PEPSİ’nin yeniden satış fiyatını doğrudan veya dolaylı olarak tespit ettiğini veya yeniden satış fiyatının tespitini kolaylaştırabilecek nitelikte bir eylemde bulunduğunu gösterir bir belgenin Soruşturma Bildirimi’nde yer almadığı, yeniden satış fiyatlarını kontrol eden bir tedarikçinin çok daha sistematik, organize ve yapısal adımlar atması beklenirken, Soruşturma Bildirimi’nde söz konusu ihlal şüphesine dayanak gösterilen belgelerin birbirlerinden zamanları ve muhatapları bakımından farklılaşmasının, PEPSİ’nin yeniden satış fiyatının tespitine yönelik bir eylemde bulunmadığını gösterdiği savunması (750) Dosya mevcudu belgelerden PEPSİ’nin perakendecilerin yeniden satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, PEPSİ’nin eylemlerinin yeniden satış fiyatlarını kontrol eden bir tedarikçinin sistematik, organize ve yapısal davranışları ile uyumluluk gösterdiği değerlendirilmektedir. Kaldı ki PEPSİ açısından tespit edilen ihlalin beş yıldan uzun olduğu dikkate alındığında yeniden satış fiyatına yönelik olarak PEPSİ müdahalesinin sistematik ve yıllara yaygın olduğu görülmektedir. Kurulun geçmiş tarihli kararlarında297 yeniden satış fiyatının tespiti iddiaları değerlendirilirken olay bazında değerlendirme yapılarak; pazarın rekabetçi yapısı, ihlalin rekabet üzerindeki etkisi, sağlayıcının ve alıcıların pazardaki konumu, pazara giriş engelleri gibi pazar koşullarının ve aynı zamanda tedarikçi tarafından satış fiyatlarına yönelik herhangi bir yaptırımın uygulanıp uygulanmadığının da dikkate alındığı, PEPSİ’nin tavsiye satış fiyatlarının sabit fiyatlara dönüşmediği, perakendecilerin kendi inisiyatifleriyle tavsiye fiyatlardan daha düşük seviyede fiyatlar uygulayabildiği, Aygaz298 kararında yeniden satış fiyatının belirlenmesinin en önemli negatif etkisinin ürün fiyatlarının yükselmesi olduğu değerlendirmesinin yapıldığı, somut olayda ürün fiyatları üzerinden sürekli bir indirim yarışının söz konusu olduğu, bu durumun da tek başına perakendecilerin satış fiyatlarını serbestçe belirlediğinin bir göstergesi olduğu savunması Soruşturma Bildirimi’nde yer alan belgelerdeki "fiyat"ın, raf fiyatına değil alış fiyatına işaret ettiği, PEPSİ’nin perakendecilerin raf fiyatına bir müdahalesinin bulunmadığı, bu şekilde bir müdahalenin perakendecilerin yoğun alıcı gücü karşısında pratik olarak da mümkün olmadığı, PEPSİ’nin MİGROS, BİM, A101 ve ŞOK gibi HTM perakendeciliğinin dört büyük oyuncusunun raf fiyatlarını belirlemesine imkan tanıyacak bir gücünün olmadığı, bu alıcı gücünün bir göstergesi olarak PEPSİ’ye fark faturaları uygulamakta olan perakendecilerin tavsiye edilen fiyattan farklı bir fiyat üzerinden satış yapmak konusunda 297 Kurulun 07.02.2019 tarih. 19-06/64-27 sayılı; 16.11.2016 tarih, 16-39/659-294 sayılı; 06.06.2011 tarih, 11-24/742-230 sayılı; 16.12.2010 tarih, 10-78/1624-624 sayılı; 15.07.2009 tarih, 09-33/725-165 sayılı; 22.10.2014 tarih, 14-42/764-340 sayılı ve 25.11.2009 tarih, 09-57/1365-357 sayılı kararları. 298 Kurulun 16.11.2016 tarihli ve 16-39/659-294 sayılı kararı.
22-55/863-357 263/377 PEPSİ’nin rızasını aramayacağının açık olduğu, Kurulun 3M299 kararında da iş güvenliği malzemelerinin kullanıcılarının önemli bir kısmının kurumsal ve sermaye yapıları güçlü şirketler olmasının satıcıların fiyatları ve satış politikaları üzerinde belli ölçüde baskı oluşturduğu tespitinde bulunulduğu savunması PEPSİ’nin raf fiyatlarını takip etmesinin yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasına hizmet etmek amacıyla gerçekleştirilmediği, söz konusu uygulamanın amacının alış fiyatı geçişlerini takip edebilmek ve pazarda rekabetçi kalabilmek olduğu, bunun yanı sıra raf fiyatlarını takip ederek PEPSİ’nin pazardaki konumunu ve rakiplerinin konumlarını da tayin edebildiği, Aygaz300 kararında inceleme konusu teşebbüsün uygulanmasını istediği fiyatlardan sapan bayilerin tespitine yönelik olarak bir mekanizma kurmadığının tespit edildiği ve çok sayıda bayinin faaliyet gösterdiği, fiyatların sıklıkla değiştiği, rekabetçi bir pazarda yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasını hayata geçirmek için kontrol, baskı, yaptırım/ceza mekanizmalarının işletilmiş olmasının beklenebileceği değerlendirmesinin yapıldığı, PEPSİ bakımından fiyattan sapan perakendecilerin tespitine yönelik herhangi bir takip mekanizması ve kontrol, baskı, yaptırım/ceza mekanizmalarının söz konusu olmadığı, Karsan301 kararında ise satış fiyatlarının takibinin pazarda yaygın bir uygulama olduğu yönünde değerlendirme yapıldığı savunması (751) Dosyada bulunan PEPSİ’ye ilişkin belgeler incelendiğinde, “Bizim tavsiye fiyatımıza geçmelerini rica ettim.” gibi ibarelerin yer aldığı görülmektedir. Kaldı ki belgelerde PEPSİ’nin “tavsiye” ibaresine dahi yer vermeden perakendecilerin raf fiyatlarına müdahale ettiğine işaret eden “Çağrı’nın 44 mağazasının Başakşehir mağazasında (…) mağaza müdürü inisiyatifinde yapılan fiyat bugün itibari ile düzelmiştir”, “Discoyu bozmamak için bu fiyatın altına düşmememiz önemli. Ekiplere hatırlatırsanız çok iyi olur” gibi ifadeler yer almaktadır. Bu tespitler ışığında, PEPSİ tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlendiğinin açık bir şekilde gösterildiği değerlendirilmektedir. Ayrıca, perakendeciler arasında indirim yarışı ve yoğun rekabetin söz konusu olduğu iddia edilse de HTM Sektör Ön Raporu’nda gerek özel markalı ürünler gerekse de markalı ürünler bakımından son yıllarda marketlerin elde ettikleri brüt kar marjlarının artış eğiliminde olduğu belirtilmektedir. Öte yandan, bu şekilde bir indirim yarışı söz konusu olsa dahi, belgelerden PEPSİ’nin yeniden satış fiyatlarına müdahalesinin açıkça görülmesi karşısında, bu durumun PEPSİ’ye ilişkin tespitlere herhangi bir etkisinin olmayacağı değerlendirilmektedir. (752) HTM Sektör Ön Raporu’nda da ortaya konulduğu üzere, zincir marketlerin önemli derecede alıcı gücüne sahip olduğu bilinmektedir. Ancak bu durum, PEPSİ’nin, Soruşturma Bildirimi’nde yer alan belgelerde ve dosya mevcudu belgelerde ortaya konulduğu üzere, bazı perakendecilerin satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu ve söz konusu perakendecilerin fiyatlarını tespit ettiği gerçeğini değiştirmemektedir. Kaldı ki dosya kapsamındaki belgelerden de görüldüğü üzere alıcı gücü perakendeciler tarafından raf fiyatlarının görece daha düşük olmasının sağlanması yönünde kullanılmamaktadır. Anılan belgelerde, PEPSİ’nin piyasadaki raf fiyatlarının uygulanmasını sadece takip etmediği, aynı zamanda fiyatlara müdahalede bulunduğu ve fiyatları düzelttiği/uygun gördüğü seviyeye yükselttiği açıkça görülmektedir. 299 Kurulun 04.07.2007 tarihli ve 07-56/669-232 sayılı kararı. 300 Kurulun 16.11.2016 tarihli ve 16-39/659-294 sayılı kararı. 301 Kurulun 05.04.2018 tarihli ve 18-10/196-92 sayılı kararı.
22-55/863-357 264/377 “Hakmar Bozuk Fiyat” konulu ve 01.09.2014 tarihli PEPSİ iç yazışmasının (Belge-723/PEP/4) konusunun ilgili dönemde 1 Litre Pet Lipton Ice Tea açısından PEPSİ'nin diğer satış kanallarında dönemsel olarak uyguladığı kampanyaların maliyet aralığı ("1,75 - 1,82 TL aralığında"), tavsiye edilen yeniden satış fiyatı (2,19 TL) ile PEPSİ tarafından sağlanan ilave destekler (insertler) olduğu, yazışmada PEPSİ’nin diğer müşterilerinin HAKMAR’ın raf fiyatlarına yönelik serzenişte bulunduğuna ve PEPSİ’nin bu müşteriler için ilave destek sağlayabileceğine işaret edildiği, ilgili yazışmadaki "Müşteri ile görüştüm, kontrol edip dönecekler. (Tüm mağazalarında geçerli olmadığını vs iletti). Bizim tavsiye fiyatımıza geçmelerini rica ettim." ve "Şimdi dönüş yaptılar, dediğim gibi tüm mağazalarda olan bir fiyat değilmiş. Belirtilen mağazanın da fiyatı yarın değişecekmiş. Aksi durumda bana haber verirlerse yine müdahale edebiliriz." şeklindeki ifadelerin amacının HAKMAR'ın uyguladığı raf fiyatlarının diğer müşterilerin raf fiyatlarından farklılaşmasının sebebini ve farklı raf fiyatlarının ne kadar süreyle uygulanacağını öğrenerek bu sayede diğer müşterilere sağlanabilecek olası finansal destekleri belirleyebilmek, HAKMAR’ın bu promosyon uygulamasını yıllık toplam marj kaybı sebebi ile yıl sonunda PEPSİ'ye fatura etmesi riskini tespit ederek gerekli önlemleri alabilmek, diğer perakendecilerin HAKMAR'ın promosyonlu fiyatı sebebi ile marj kayıplarını fark faturaları ile PEPSİ’den talep etme olasılığını değerlendirebilmek olduğu, söz konusu yazışmanın bir iç yazışma niteliği taşıdığı da gözetildiğinde yazışmada geçen “müdahale” ifadesi ile PEPSİ’nin HAKMAR’ın söz konusu uygulamasının devam etmesi halinde diğer perakendecilere verebileceği ilave desteklerin belirlenmesinin kastedildiği, ilgili yazışmanın yalnızca HAKMAR'dan edinilen bilginin şirket içinde aktarılmasından ibaret olduğu savunması (753) Söz konusu yazışmadan, 1 lt Lipton pet ürünü için HAKMAR’ın düşük fiyata satış yapması üzerine PEPSİ yetkilisinin söz konusu teşebbüsle görüşerek PEPSİ’nin tavsiye satış fiyatına geçmesini istediği anlaşılmaktadır. PEPSİ iç yazışması olan belgede ayrıca, HAKMAR’ın PEPSİ’nin talep ettiği fiyata, yazışmayı takip eden gün itibarıyla geçmeyi kabul ettiği bilgisi verildikten sonra ayrıca aksi durumda yine “müdahale edileceği” ifade edilmiştir. Söz konusu ifadenin, kullanıldığı yer itibarıyla açık bir biçimde HAKMAR’da tekrar PEPSİ’nin belirlediği dışında bir fiyat oluşması durumunda HAKMAR’ın raf fiyatlarına müdahale edileceği anlamına geldiği değerlendirilmektedir. Topla-dağıt karteli iddiaları değerlendirilirken Kurulun geçmiş tarihli kararlarında esas alınan Birleşik Krallık Rekabet otoritesinin topla-dağıt karteline dair kararları ile diğer yabancı rekabet otoritelerinin güncel kararlarında esas alınan prensiplerin dikkate alınmayarak, yalnızca Kurulun henüz kesinleşmemiş 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı kararının dikkate alındığı; bu bağlamda, PEPSİ hakkında topla-dağıt karteline ilişkin ihlal isnadında bulunan belgelerin, topla-dağıt kartelinin kurucu unsurlarını kümülatif bir şekilde karşılamadığı, “ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşımı” unsurunun topla-dağıt karteli iddiasının temelini oluşturduğu, ancak dolaylı bilgi değişimi şüphelerinin topla-dağıt karteli olarak değerlendirilmesinin hukukî açıdan hatalı olduğu ve PEPSİ hakkında ihlal isnadında bulunulan belgelerin rekabete aykırı bir bilgi paylaşımını içermediği, belgeler içerisindeki yazışmaların belirli kesitlerinde yer alan muğlak ifadelerin hatalı ve bağlamından kopuk bir şekilde yorumlandığı, topla-dağıt kartellerinde olduğu gibi iletişimlerin sık ve sistematik bir şekilde gerçekleştirilmediği, belgelerde geçen ifadelerin rakip perakendeciler arasında danışıklılık sağlanmasına yönelik olmadığı savunması
22-55/863-357 265/377 Tespit edilen birçok yazışma doğrultusunda, rakip perakendeciler arasında fiyatların ve fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlanmasına ve geleceğe dönük fiyatlar ile fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına yönelik olarak, aralarında PEPSİ’nin de bulunduğu ortak tedarikçiler aracılığıyla gerçekleştirilen dolaylı iletişimler açık bir şekilde ortaya konulmaktadır. Esasen gerek Kurul ve idari yargı kararları gerekse Avrupa Birliği uygulaması ve içtihadı ışığında salt bu iletişim delillerinin varlığı dahi amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın ve/veya uyumlu eylemin varlığını ispata yeterli olarak görülmektedir. Öte yandan, 05.03.2019 tarihinde PEPSİ E-Ticaret Kıdemli Analisti (.....) ile PEPSİ Ulusal Zincir Müşteri Yöneticisi (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/PEP/1) yer alan ve PEPSİ çalışanları arasında geçen “A101 den hber bekleyeceğiz canım (…) Oradan teyit gelmeden Biz şok a geç dersek sonra bir aksilik olursa geçemeyiz” ifadesi PEPSİ’nin perakendecilerin eş zamanlı fiyat artışı için merkez vasfını üstlenerek perakendeciler arasındaki danışıklılığın sağlanmasına yönelik davranışlarını açık bir şekilde göstermektedir. Bu nedenle somut olayda topla-dağıt kartelinin şartlarının sağlanmadığı savunmasına itibar edilememektedir. 05.03.2019 tarihli yazışmanın (Belge-723/PEP/1) şirket içi yazışmalar olduğu ve yazışmada, ilgili dönemde herhangi bir şekilde PEPSİ’nin, A101’in ve ŞOK’un fiyat artış tarihlerini bir diğeriyle paylaştığına ve/veya ilgili perakendecilerin raf fiyatı artış tarihlerini PEPSİ ile paylaştıklarına yönelik bir ibarenin bulunmadığı, bu ifadelerin PEPSİ tarafından perakendeciler arasında fiyat artış koordinasyonu sağlandığını değil, PEPSİ’nin liste fiyatlarındaki değişiklikleri tek taraflı olarak tüm perakendecilere eş zamanlı uygulama politikasını gösterdiği savunması (754) Öncelikle, ilgili belgeden, söz konusu dönemde PEPSİ tarafından belgeye konu Lipton ürünlerinin fiyatlarının artırılması için girişimde bulunulduğu görülmektedir. Ancak konuşmaların bağlamına bakıldığında bunun perakendecilere aynı anda duyurulması veya uygulanması amaçlanan bir liste fiyatı değişikliği olmadığı, söz konusu ifadelerin bizzat perakendecilerin raf fiyatlarının eş anlı bir şekilde yükseltilmesine yönelik olduğu, perakendeciler arasındaki danışıklılığın sağlanmasına yönelik bu koordinasyon çerçevesinde ihlale taraf tüm teşebbüslerin uzlaşı içinde hareket ettiklerine veya edeceklerine kanaat getirildiği durumda aksiyona geçilmesinin uygun görüldüğü anlaşılmaktadır. Bu nedenle söz konusu savunma haklı bulunmamıştır. 01.09.2020 tarihinde “R100” isimli Whatsapp grubunda CARREFOURSA Satın Alma Uzmanı (.....) ile CARREFOURSA Satın Alma Kıdemli Uzmanı (.....) arasında yapılan yazışmaların (Belge-723/PEP/2), iddia edildiği gibi eş zamanlı fiyat artışının yapılabilmesi için MİGROS ile CARREFOUR arasında PEPSİ tarafından koordinasyon sağlandığını hiçbir şekilde göstermediği, yazışmanın konusunu oluşturan MİGROS aktivitesinin PEPSİ’nin bilgisi dâhilinde olduğu ancak PEPSİ’nin bu bilgiyi CARREFOURSA’ya iletmediği, yazışmada geçen ifadelerin bu durumu desteklediği, ayrıca belgede geçen “Bizler aktiviteye TRF’si eski fiyattan gireceğini bilmiyorduk, ama yeni insert fiyatıyla gireceğini biliyorduk. Burada Migros’un bize vermediği bilgi yüzünden bu durumdayız şu an. Yoksa benim arkadaşım da size ilettiğim gibi biliyordu.” ifadesinden MİGROS’un fiyatlama stratejisinin PEPSİ tarafından bilinmediğinin anlaşıldığı, belgede MİGROS’un 01.09.2020 tarihinde fiyat geçişi yapacağına dair PEPSİ’nin CARREFOURSA ile bilgi paylaştığına dair bulgu bulunmadığı, böyle bir bilginin paylaşılmış olduğu varsayılsa bile MİGROS’un farklı bir fiyat uygulaması sebebiyle bu bilginin de yanlış olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla böyle bir bilginin CARREFOURSA’ya
22-55/863-357 266/377 iletilmesinin yalnızca CARREFOURSA'nın alış fiyatlarını tanımlaması için bir ikna çabası şeklinde yorumlanabileceği savunması (755) Söz konusu belgeye konu yazışmalara bakıldığında, ilgili dönemde planlanan bir fiyat artışını MİGROS’un kendisinden beklenen zamanda gerçekleştirmemesi nedeniyle CARREFOURSA’nın bu duruma şaşırarak tepki gösterdiği görülmektedir. CARREFOUR’un bu durumun nedenini doğrudan tedarikçi PEPSİ’ye sorması ve PEPSİ’nin de bu soruya “En kısa sürede sorunu öğrenip sizlere hızlıca bilgi vereceğim” şeklinde cevap vermiş olması, PEPSİ’nin perakendeciler arasındaki dolaylı iletişimlerin ve danışıklılığın sağlanmasındaki merkez vasfını ortaya koymaktadır. Bunun yanında, PEPSİ’nin CARREFOURSA’nın da MİGROS ile fiyat rekabetine girmemesini ve bu rekabetten kaçınmasını sağlamak, diğer bir deyişle CARREFOURSA’nın fiyatlarını düşürmesini engellemek yönündeki niyeti, belgede geçen “Fiyatı düşmeyelim lütfen direkt aktivite fiyatıyla mağazaiçi ilerleyebiliriz” ifadelerine yansımıştır. Bu ifadelerden de anlaşılacağı üzere PEPSİ perakendeciler arasında eş anlı fiyat artışlarının gerçekleştirilmesinde koordinasyonu sağlayan merkez görevini haizdir. Ancak, belirtilmelidir ki perakendecilerin mağaza içi aktivite yapması doğrudan tüm mağazalarda raf fiyatı değişikliği durumunu yansıtmamaktadır. Kaldı ki konuşmaların devamında CARREFOURSA ve MİGROS’un aynı aktivite fiyatıyla satış yapmasına yönelik olarak da PEPSİ tarafından çaba gösterildiği anlaşılmaktadır. Öte yandan konuşmaların devamında CARREFOURSA çalışanı tarafından kullanılan, “Bu durum yüzünden pricıng kara listesine girmiş oldunuz, artik once rakip geçer , biz sonra geçeriz kisminda yoneteceklet fiyatlarinizi. Hatirlarsaniz kara listeden cikmak bayagı zaman ve emek almisti.” ifadeleri bu sektörde tedarikçiler ve perakendeciler arasında var olan dolaylı temasların ne boyuta ulaştığını açıkça göstermektedir. 17.03.2021 tarihinde CARREFOURSA İçecek Kategori Müdürü (.....) ile PEPSİ Ulusal Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/PEP/3) PEPSİ çalışanı tarafından CARREFOURSA çalışanına iletilen "ŞOK bugün Yedigün 2.5'u geçti" ifadesinin geçmiş tarihli ve kamuya açık bir bilgi olmasından bahisle bu bilginin rekabete duyarlı olmadığı, anılan belgenin söz konusu ifadenin devamında aktarılan MİGROS, A101 ve BİM’e ait geleceğe yönelik bilgilerin doğrudan ilgili perakendecilerden alındığını göstermediği, dolayısıyla MİGROS, A101 ve BİM’in bu bilgileri CARREFOURSA’yla veya diğer rakip perakendecilerle paylaşılması niyetiyle PEPSİ’ye ilettiğinin kanıtlanamadığı, bilgilerin kaynağının ve doğruluğunun belli olmadığı, bu bilgilerin yalnızca CARREFOURSA’nın alış fiyatlarını geçmesine yönelik ikna aracı olduğu savunması (756) Belgede PEPSİ çalışanı tarafından CARREFOUR çalışanına hitaben yazılan "ŞOK bugün Yedigün 2.5'u geçti" ifadesinden hemen sonra, “Yarın A101 geçecek Yedigün ve Frukoları Cuma günü de Migros, BİM ve Carrefour geçecek Burada indirim marketleri de işlemin içinde olduğu için Migros fiyatları kesin Cuma günü geçiyor” ifadeleri de yer almaktadır. PEPSİ tarafından CARREFOURSA’ya iletilen bu bilgiler, CARREFOURSA’nın rakiplerine ilişkin geleceğe dönük rekabete hassas bilgilerden oluşmaktadır. Konuşmaların bütününe bakıldığında ise PEPSİ tarafından ilgili dönemde bir fiyat artış organizasyonu yapıldığı, bu organizasyon içerisinde rakip perakendecilerin uzlaşı içinde hareket etmelerine yönelik koordinasyonun da yine PEPSİ tarafından sağlandığı anlaşılmaktadır. Öte yandan belgede, PEPSİ çalışanı tarafından kullanılan “(.....) bey a101 yarın tropu geçmeyebilirmiş sizleri mağdur etmemek için iptal edelim 19 mart Cuma için tekrardan haber vereceğim” ifadelerinden anlaşılacağı üzere perakendeciler arasında uzlaşı sağlanamadığında hemen diğer perakendecilerin de
22-55/863-357 267/377 bilgilendirildiği ve rakip perakendeciler arasındaki danışıklılığın oluşturulmasında ve sürdürülmesinde perakendeciler arasındaki dolaylı temasların PEPSİ tarafından sağlandığı açıkça görülmektedir. Bu nedenle somut olayda topla-dağıt kartelinin şartlarının gerçekleşmediği savunmasına itibar edilememiştir. Yeniden satış fiyatının tespiti iddialarına dayanak teşkil eden belgelerde; perakendecilerin fiyatlarına müdahale edildiğini, tavsiye fiyatlara uymayan perakendecilere karşı yaptırım tehdidinde ve/veya yaptırımda bulunulduğunu, tavsiye fiyatlara uyan perakendecilerin ise ödüllendirildiğini gösteren herhangi bir ifadenin bulunmadığı, pazar dinamiklerinin yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasını imkânsız kıldığı ancak bu durumun göz ardı edildiği, belgelerde yer alan "bozuk fiyat", "düzeltmek", "tavsiye raf fiyatı geçişi" gibi bazı ifadelerin yanlış yorumlandığı ve bağlamından kopuk değerlendirildiği, ihlal isnat olunan belgelerde PEPSİ'nin perakendecilere bir baskı uyguladığını veya perakendecileri tavsiye fiyata uymaya teşvik ettiğini gösterir herhangi bir bilgi bulunmadığı savunması (757) İlgili belgelere bakıldığında PEPSİ’nin perakendecilerin raf fiyatlarına müdahalede bulunduğu açıktır. Öte yandan “bozuk fiyat”, “fiyat düzeltmek” veya “tavsiye raf fiyatına geçilmesinin rica edilmesi” ibarelerinin belgeler bağlamında ne manaya geldikleri açık olup bu ifadelerin yanlış yorumlandığı, dolayısıyla bağlamından koparıldığı savunmalarını kabul etmek mümkün değildir. PEPSİ Yerel Zincir Marketler Kanal Müdürü (.....)302 tarafından 01.09.2014 tarihinde PEPSİ Satış-Finans Müdürü (.....)’e gönderilen “Hakmar-Bozuk Fiyat” konulu e-postada (Belge-723/PEP/4) yer alan ifadelerin HAKMAR’ın kendi inisiyatifiyle belirli mağazalarında PEPSİ’nin tavsiye ettiği raf fiyatlarından daha düşük fiyatlar uyguladığını gösterdiği, PEPSİ’nin HAKMAR'ın raf fiyatlarındaki aktivitenin ne zaman biteceğini sorgulaması ile HAKMAR’ın uyguladığı aktiviteyi bir sonraki gün sonlandıracağını bildirmesi arasında bir illiyet bağı olmadığı, PEPSİ çalışanı tarafından kullanılan "Aksi durumunda bana haber verirlerse yine müdahale edebiliriz" ifadesinin fiyatlara müdahale şeklinde yorumlandığı ancak fiilî olarak PEPSİ'nin müdahalesinin ortaya konulmadığı, bir başka deyişle baskı veya teşvik unsurlarının kanıtlanamadığı savunması (758) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmaların ve uyumlu eylemlerin yasaklandığı hükme bağlanmıştır. Pazarda farklı tedarikçiler ve perakendeciler arasındaki işleyişe bakıldığında mezkur e-postanın konusunu oluşturan “Hakmar-Bozuk Fiyat” ibaresinin, HAKMAR’ın PEPSİ tarafından istenilen seviyede olmayan perakende satış fiyatlarını ifade ettiği değerlendirilmektedir. Ayrıca belgede geçen ve PEPSİ çalışanı tarafından kullanılan “Bizim tavsiye fiyatımıza geçmelerini rica ettim” ve “Aksi durumunda bana haber verirlerse yine müdahale edebiliriz" ifadeleri PEPSİ’nin perakendecilerin raf fiyatlarına müdahalede bulunduğunu göstermektedir. Yukarıda işaret edildiği gibi açık ve ağır ihlal niteliğinde olan yeniden satış fiyatının tespiti amaç bakımından rekabet ihlali teşkil ettiğinden, ihlalin varlığı için ayrıca etkilerinin gösterilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. 302 Kasım 2019 itibarıyla Bemtat Unları Türkiye Satış ve Pazarlama Müdürü olarak görev yapmaya başlamıştır.
22-55/863-357 268/377 PEPSİ Gelir Yönetimi Uzmanı (.....)303 tarafından 11.03.2015 tarihinde “Turkey PO1 OT KAM”304 adlı e-posta grubuna gönderilen “Can305 330 Fiyat Geçişleri Takibi” konulu e-posta (Belge-723/PEP/5) kapsamında PEPSİ tarafından esasen alış fiyatı değişikliklerinin perakendeciler tarafından uygulanıp uygulanmadığının takip edildiği, bu durumun tek başına rekabet hukukuna aykırı olmadığı, PEPSİ'nin yazışmaya konu fiyat takibini herhangi bir şekilde yeniden satış fiyatlarının belirlenmesi amacıyla gerçekleştirmediği, belge içeriğinde yer alan tabloda alış fiyatını geçmekle birlikte raf fiyatını geçmeyen perakendecilerin ayrıca işaretlenmesine PEPSİ çalışanlarınca bir sonuç bağlanmadığı, işaretlemenin ne amaca hizmet ettiğinin, yeniden satış fiyatının tespiti kurgusunu destekleyip desteklemediğinin veya nasıl bir teşvik/baskı unsuru olarak nitelenebileceğinin değerlendirilmediği savunması (759) Her ne kadar savunmada ilgili belgede yer alan tablonun esasen alış fiyatı değişikliklerinin perakendeciler tarafından uygulanıp uygulanmadığının takibine yönelik olduğu belirtilse de, tablodan da açıkça görüleceği üzere aynı zamanda raf fiyatı değişiklikleri de teşebbüs çalışanlarınca takip edilmektedir. PEPSİ hakkında sunulan diğer belgelerden raf fiyatı istenilen seviyede olmayan perakendecilerin raf fiyatlarına müdahale edildiği açık bir şekilde gösterildiğinden perakendecilerin raf fiyatlarının ayrıca takip edilmesinin PEPSİ’nin yeniden satış fiyatlarına müdahale amacına hizmet ettiği değerlendirilmektedir. Belge-723/PEP/6’da yer alan ifadelerden ÇAĞRI’nın mağaza bazlı farklı fiyat uygulayabildiğinin ve kendi satış fiyatını belirleme serbestisine sahip olduğunun anlaşıldığı, belgeye konu ürün fiyatının ‘düzelmesi’nin asıl nedeninin PEPSİ’nin müdahalesi değil ÇAĞRI’nın kendi inisiyatifiyle son kullanma tarihi yaklaşan ürünler için uyguladığı özel fiyatı sonlandırması olduğu savunması (760) İlgili belgede geçen ifadelere bakıldığında, ÇAĞRI tarafından uygulanan düşük raf fiyatının PEPSİ’de bir rahatsızlığa neden olduğu ve PEPSİ tarafından önce bu durumun nedeninin sorgulandığı, ardından söz konusu düşük fiyatın yükseltilmesinin amaçlandığı görülmektedir. Belgede geçen ve PEPSİ çalışanı tarafından kullanılan “Düzelttirebiliyorsanız müdahale ederseniz iyi olacaktır.” ifadesi de bu durumu açıkça kanıtlamaktadır. PEPSİ Satış Destek Müdürü (.....) ile PEPSİ Zincir Mağazalar Grup Kıdemli Müdürü (.....) arasında 25.10.2018 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/PEP/7) yer alan ifadelerin raf fiyatlarının takip edildiğini göstermediği, ayrıca raf fiyatlarının takip edilmesinin tek başına yeniden satış fiyatının tespitine sebebiyet vermeyeceği yalnızca sistematik bir şekilde gerçekleştirilmesi durumunda yeniden satış fiyatının tespitini destekleyeceği, yazışmada PEPSİ çalışanı tarafından kullanılan "farklı bir lafı yoksa düzelttiririz" ifadesinin bağlamından koparılarak ihlal isnadında bulunulduğu, bu ifadenin çalışan tarafından PEPSİ’nin satışına yönelik liste fiyatlarının uygulanması amacıyla dikkatsiz ve özensiz bir şekilde kaleme alınan bir iletişimden ibaret olduğu savunması (761) Sektörde “bozuk fiyat” ve “fiyat düzeltmek/düzelttirmek” ibareleri yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin yazışmalarda teşebbüsler tarafından en sık kullanılan ifadeler arasında yer almaktadır. Daha önce de ifade edildiği üzere “bozuk fiyat” ibaresi alış fiyatlarının 303 Mart 2020 itibariyle GSK Gelir Yönetimi Lideri olarak görev yapmaya başlamıştır. 304 PEPSİ çalışanlarından oluşan bir e-posta grubu olduğu değerlendirilmektedir. 305 “Can” ifadesi teneke kutu anlamında kullanılmaktadır.
22-55/863-357 269/377 değil doğrudan raf fiyatlarının sağlayıcı tarafından istenilen seviyede olmadığı durumları ifade etmek için, “fiyat düzeltmek ve düzelttirmek” ibareleri ise alış fiyatlarına veya liste fiyatlarına yönelik değil, raf fiyatlarına müdahale etmek için kullanılmaktadır. Hal böyleyken söz konusu ibarelerin bağlamından koparıldığı savunmasına itibar etmek mümkün değildir. PEPSİ Müşteri Temsilcisi (.....) tarafından 10.07.2019 tarihinde PEPSİ Satış Müdür Yardımcısı (.....)’e gönderilen “ORTAKÖY FİYAT LİSTELERİ” konulu e-postada (Belge-723/PEP/8) yer alan ifadelerin yeniden satış fiyatının tespiti iddiasını kanıtlamaktan uzak olduğu, belgeye konu olayda PEPSİ’nin kendi ürünlerine ait raf fiyatlarını rakibi olan CCSD’nin ürünlerinin fiyatları ile kıyasladığı ve PEPSİ’nin fiyat yükseltmeye değil düşürmeye çalıştığı, ayrıca söz konusu yazışmanın PEPSİ iç yazışması olduğu ve mağazalardaki fiyatlara karşı yapılan bir müdahaleyi ortaya koyamadığı savunması (762) Söz konusu belgede PEPSİ çalışanı tarafından kullanılan “Ziyaret noktalarındaki güncel raf fiyatlarımız ekteki gibi olup merkezlerinden düzeltme yaptıracağınız ürünler için bizleri de bilgilendirmenizi rica ederim.” ifadesi, PEPSİ’nin yeniden satış fiyatlarına ilişkin olarak perakendecilerin raf fiyatlarının belirlendiği merkezlerinden müdahalede bulunduğunu göstermektedir. Belge doğrultusunda, perakendecilerin raf fiyatlarının yükseltilmesinden veya düşürülmesinden bağımsız olarak PEPSİ’nin perakendecilerin yeniden satış fiyatlarına müdahalesinin açık olduğu değerlendirilmektedir. 29.04.2020 tarihinde PEPSİ Ulusal Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) ile PEPSİ Ulusal Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/PEP/9) yer alan ifadelerin hatalı değerlendirildiği, yazışmadaki seyirden CARREFOURSA’ya aktivite desteğinin hâlihazırda verilmiş olduğunun anlaşıldığı ve aktivite desteği verilirken CARREFOURSA’nın tavsiye fiyata uyumuna bakılmadığı, belgede geçen “fiyatlar bozuk mu nasıl" ve "bozuk değil" ifadelerinin CARREFOURSA’ya atfedilemeyeceği, bu ifadelerin CARREFOURSA’nın fiyatlarına yönelik değil piyasa fiyatlarına yönelik olduğu savunması (763) PEPSİ’nin, CARREFOURSA’ya aktivite desteği verilmesi ile ilgili olarak, CARREFOURSA’nın fiyatlarını olmasa da piyasadaki fiyatları kontrol etmesi, aktivite desteğini piyasadaki fiyatların tavsiye fiyatlara uygun olup olmamasına bağladığı gerçeğini değiştirmeyecektir. Bu durum bile tek başına PEPSİ’nin raf fiyatlarını düzenli olarak takip ettiğini ve aktivite desteklerini, piyasanın tavsiye fiyatlara ne derece uyum sağladığına göre belirlediğini göstermektedir. Diğer perakendecilerin tavsiye fiyatlara uyum göstermediği, başka bir deyişle piyasa tabiriyle “bozuk fiyat” uyguladığı bir durumda PEPSİ’nin CARREFOURSA’ya aktivite desteği vermesi, piyasada tavsiye fiyatlara uyumun daha da bozulmasına neden olacağından piyasanın tavsiye fiyatlara uyum derecesi, PEPSİ açısından aktivite desteklerinin belirlenmesinde dikkate alınan bir kriterdir. Dolayısıyla savunma yerinde görülmemiştir. 22.07.2020 tarihinde PEPSİ Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) ile PEPSİ Transfer Kıdemli Müdürü (…..) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde yer alan ifadelerden (Belge-723/PEP/10) KİM Marketin kendi satış fiyatını belirleme özgürlüğüne sahip olduğunun anlaşıldığı, belgede geçen "yarın sabah düzeltecekler" ve "Kim kartta 11 tl yaptırdık" gibi ifadelerin muğlak olduğu ve yanlış değerlendirildiği, PEPSİ tarafından raf fiyatlarına müdahale edilmediği savunması (764) İlgili belgedeki ifadeler, perakendecilerin aktivite fiyatlarını belirlerken bağımsız olmadıklarını ve PEPSİ’nin müdahalesi ile karşılaştıklarını çok açık bir şekilde
22-55/863-357 270/377 göstermektedir. Konuşma içeriğinde, basılı afişte yer alan fiyatın düşük olmasından bahisle kullanılan “yarın sabah düzeltecekler" ifadesi, PEPSİ’nin yeniden satış fiyatlarına müdahalesini ortaya koymaktadır. PEPSİ Zincir Mağazalar Müşteri Müdürü (.....) tarafından 29.09.2020 tarihinde PEPSİ Müşteri Yönetimi Müdürü (.....), PEPSİ Ulusal Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) ve PEPSİ Müşteri Yönetimi Müdür Yardımcısı (.....)’a gönderilen “Online Fiyat Takibi” konulu e-postada (Belge-723/PEP/11) iddia edildiği gibi bir fiyat takibinin yapıldığını gösteren bulguya rastlanmadığı, "haftada 2 kere online marketlerden fiyatlara bir göz atmanızı rica ediyorum" ifadesinden düzenli fiyat takibi çıkarımında bulunulduğu ancak bu çıkarımı destekleyecek ilave bir delilin olmadığı, yazışmada geçen "müdahale" ifadesinden hareketle PEPSİ’nin raf fiyatlarına müdahalede bulunduğu değerlendirmesinin hatalı olduğu, ayrıca böyle bir müdahalenin hangi perakendecilere yönelik olduğuna dair hiçbir delilin olmadığı, bu durumun da iddiaların somut ve ciddi verilere değil, yalnızca varsayımlara dayandığını gösterdiği savunması (765) Dosyada yer alan belgeler, PEPSİ tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının belirlendiğini, raf fiyatlarının düzenli olarak takip edildiğini ve istenilen seviyede olmayan raf fiyatlarına da müdahale edildiğini göstermektedir. Söz konusu belgede yer alan “haftada 2 kere online marketlerden fiyatlara bir göz atmanızı rica ediyorum" ifadesi bile tek başına bu takiplerin düzenli olarak yapıldığını, “müdahale edilmesi gereken bir şey varsa hangimizin müdahale edeceğimizi de arkasından konuşuruz.” ifadesi de daha önceki belgelerde ortaya koyulduğu üzere PEPSİ’nin fiyatlara müdahale niyetini ortaya koymaktadır. PEPSİ aleyhindeki ihlal iddialarının kartel tanımına uymadığı, Ceza Yönetmeliği'ndeki "kartel" tanımına girmeyen her türlü rekabet hukuku ihlalinin ise "diğer ihlaller" kapsamına gireceği ve dolayısıyla, bu ihlal nedeniyle uygulanacak temel para cezasının Ceza Yönetmeliği'nin 5/1(b). maddesine göre hesaplanması gerektiği savunması (766) Yatay Kılavuz’da teşebbüsler arası bilgi değişiminin, fiyat ve miktar tespiti amacını taşıyan bir anlaşma niteliği taşıdığında kartel olarak değerlendirileceği, üzerinde uzlaşılan kurallara uyulup uyulmadığının takibinin yapılması amacıyla kartelin işleyişini kolaylaştıran bilgi değişimlerinin de kartelin bir parçası olarak ele alınabileceği belirtilmektedir. Ayrıca, teşebbüslerin gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri aralarında değişmesi, genellikle fiyat ya da miktar tespiti amacı taşıdığı için kartel olarak değerlendirilmektedir. Öte yandan, rekabet hukukunda topla-dağıt veya merkez-uç karteli olarak anılan anlaşma veya uyumlu eylemler, atipik kartel olarak nitelenebilecek olup, merkez konumundaki teşebbüs aracılığıyla toplanan bilgilerin uçlara dağıtılarak, bir diğer ifadeyle merkez konumundaki teşebbüs tarafından uç konumundaki teşebbüsler arasında dolaylı bilgi değişimine aracılık edilerek, alt veya üst pazardaki teşebbüsler arasında iş birliğinin sağlandığı karteller olarak tanımlanmaktadır306. Temel para cezasının tespitinde belgeler arasındaki sürelerin çok uzun olması sebebiyle ihlalin süresi hesaplanırken sadece ilk belge ve son belge tarihlerine bakılarak süre tayin edilmesinin hukuka uygun olmadığı, dolayısıyla hem kartel iddialarına hem de yeniden satış fiyatının tespiti iddialarına yönelik ihlal süreleri 306 Kurulun 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı kararı.
22-55/863-357 271/377 hesaplanırken delil bulunamayan dönemlerin ihlal süresine dahil edilmemesi gerektiği savunması (767) Komisyonun ve Kurulun yerleşik uygulamalarında ortaya konulduğu ve yargı kararları ile de sabit olduğu üzere, yapılan incelemelerde elde edilen ve somut olayda tarafların davranışlarını, eylemlerini ve bunların sahip olduğu amaç ile olayın hangi çerçevede ne şekilde tezahür ettiğini ortaya koyan delillerin birbirinden bağımsız değil, bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Söz gelimi, özellikle karmaşık kartellerde ihlalin başlangıcı ile sona erdiği tarih arasındaki dönemin tamamına ilişkin birincil delillerin tespit edilmesi güç olduğundan, hakkında delil bulunamayan dönemlerde de ihlalin devam ettiğini kabul etmeye yetecek objektif ve tutarlı delillerin varlığı durumunda kartelin kesintisiz olarak devam ettiği varsayılmaktadır. PEPSİ aleyhinde iddia edilen ihlallerin; nitelik, kronolojik süreç ve eylemlerin gerçekleştiği piyasa itibarıyla birbirlerinden bağımsız olmamaları nedeniyle iki ayrı idari para cezası değil tek bir idari para cezası uygulanması gerektiği savunması (768) PEPSİ bakımından iki ayrı ihlal isnadının ve böylelikle iki ayrı idari para cezası uygulanmasının temel gerekçesi, söz konusu ihlal isnadına esas teşkil eden davranışların niteliğindeki ve özündeki esaslı ayrımdır. PEPSİ bir yandan kendi ürünleri bakımından beş büyük perakendeci arasında alt pazarda raf fiyatları ve fiyat artışları konusunda danışıklılığın/koordinasyonun sağlanmasına ve bu danışıklılığın sürdürülmesine ve bu çerçevede perakendecilerin geleceğe dönük fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşımına aracılık etmek suretiyle topla-dağıt karteli niteliğindeki özü bakımından yatay bir fiyat anlaşmasının tarafı olmuş; diğer yandan ise dikey anlaşmalar çerçevesinde perakende zincirlerinin yeniden satış fiyatının tespitine yönelik müdahalelerde bulunmuştur. Bu noktada PEPSİ’nin birbirinden özü itibarıyla (yatay-dikey) bağımsız nitelikteki söz konusu iki ayrı ihlalinin, yürüyen tek bir soruşturma kapsamında tespit edilmesinin, teşebbüs hakkında bu iki ayrı ihlalden dolayı ayrı ayrı idari para cezası uygulanmasına karar verilmesinin önünde bir engel teşkil etmeyeceği vurgulanmalıdır. Bu bakımdan söz konusu savunma yerinde bulunmamıştır. PEPSİ bakımından herhangi bir hafifletici unsurun mevcut olmadığına yönelik değerlendirmenin hatalı olduğu ve Kurulun 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı kararıyla çeliştiği, nitekim anılan kararda perakendecilerin alıcı gücünün bulunmasının hafifletici bir unsur olarak dikkate alındığı savunması (769) İdari para cezası takdirinde hafifletici unsurlar dikkate alınmıştır. I.3.2.1.13. REDBULL’un Savunması ve Değerlendirilmesi Kurul kararlarında kartel yapılanmalarına yönelik incelemelerde daha yüksek bir ispat eşiğinin benimsendiği, söz konusu ispat eşiğinin bir ceza hukuku standardı olan “makul şüphenin ötesinde ispat” standardına yaklaştığı, Diyaliz II307 kararında dosya kapsamında elde edilen delilin “kartel anlaşmasını ihtimal derecesinde gösterebilir niteliğe sahip ise de başka bilgi ve belgelerle desteklenmediği sürece ihlalin varlığı konusunda bir kanaate ulaşmak için yeterli olmadığı” tespitinde bulunulduğu, Diyaliz III308 kararında, bir teşebbüsün unvanının iddiaya dayanak teşkil eden belgede kullanılmasının o teşebbüsün rekabet karşıtı bir anlaşmanın tarafı olduğunu göstermeye yeterli olmadığının ve 307 Kurulun 25.12.2008 tarihli ve 08-75/1198-463 sayılı kararı. 308 Kurulun 23.12.2010 tarihli ve 10-80/1687-640 sayılı kararı.
22-55/863-357 272/377 ihlali makul bir kesinlikle ortaya koyan başkaca delillerin gerekli olduğunun belirtildiği, İthal Kömür309 kararında ise rakiplerden elde edilen 10 adet belgede adı geçen bir teşebbüsün kendisinde delil bulunmadığı gerekçesi ile kartele taraf olmadığı yönünde karar verildiği, Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen belgelerin karteller için aranan ispat standardını sağlamadığı ve REDBULL nezdinde ciddi bir haksızlık oluşturduğu savunması (770) Dosya mevcudu birçok tespitte rakipler arasında fiyatların ve fiyat geçişlerinin koordinasyonun sağlanmasına ve geleceğe dönük fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına dair tedarikçiler aracılığıyla dolaylı iletişimlerin olduğu ortaya konulmaktadır. Esasen gerek Kurul ve idari yargı kararları gerekse mehaz mevzuat uygulama ve içtihadı ışığında salt bu iletişim delillerinin varlığı dahi amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma ve/veya uyumlu eylemin varlığını ispata yeterli olarak görülebilecek olmakla birlikte; REDBULL ile ilgili belgelere konu olan ürünlere ilişkin fiyat hareketleri incelenmiştir. Bu bakımdan somut olayda, topla-dağıt niteliğinde olmak üzere, her halükarda Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesi anlamında kartel tanımına uygun bir dizi anlaşma ve/veya uyumlu eylem niteliğindeki davranışların mevcudiyeti gösterilmiştir. (771) Dosyada yer alan inceleme, tespit ve değerlendirmelerde taraflar arasında dolaylı iletişimin delili ile birlikte, belgelerde geçen fiyat hareketlerinin büyük ölçüde uygulandığı belirlenmiş olup, salt ekonomik delillere veya fiyat hareketlerine bağlı olarak ihlal iddiasında bulunulmamıştır. Bu kapsamda, tedarikçiler aracılığıyla piyasanın organize edildiği ve fiyatlar ile fiyat geçişlerinin koordinasyonunun sağlandığı açıkça ortaya konulmuştur. Soruşturma Bildirimi aşamasında soruşturma kapsamında herhangi bir perakendecinin olmaması ve perakendeciler ile REDBULL arasında karşılıklı bir irade uyuşmasını ortaya koyan hiçbir bulgu veya belge olmaması nedeniyle “hub-and-spoke” olarak ifade edilen kartel türünün unsurlarının mevcut dosya bakımından gerçekleşmediği, Soruşturma Bildiriminde bu konuya ilişkin olarak yer verilen belgenin başka bir soruşturma kapsamında ŞOK’tan elde edildiği, söz konusu belgenin REDBULL’un irade beyanını veya perakendecilerle doğrudan iletişim kurduğuna ilişkin bir ibareyi içermediği, belgenin sadece REDBULL’un tavsiye satış fiyatlarını ŞOK’a ilettiğini ve ŞOK’un da bu tavsiye fiyatları uygulamaya karar verdiğini gösterdiği, ŞOK’un pazarın geri kalanını izlemesinin ve diğer perakendecilerle iletişim kurmasının REDBULL’un bilgisi dışında gerçekleştiği, ŞOK’un ve rakibi perakendecilerin benzer zamanlarda REDBULL ürünlerinin fiyatlarını benzer şekilde artırmış olsalar bile bunun nedeninin perakendecilerin birbirlerini yakından takip etmesi ve fiyatlarını eşleştirmeleri olduğu, soruşturma tarafı diğer tedarikçiler ile REDBULL’un aynı pazarda faaliyet göstermedikleri dolayısıyla aralarında bir menfaat birliğinin olmadığı savunması (772) Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen 02.10.2020 tarihli ŞOK iç yazışmasında (Belge-723/RED/4) ŞOK çalışanı, REDBULL markalı ürünlerde piyasa fiyatlarının geçildiğini belirtmiş, ŞOK’un da yazışmanın ertesi günü fiyat geçmesi için teşebbüs içi yazışma vasıtasıyla talepte bulunmuştur. Yazışmada piyasa ifadesinin sorulmasına karşılık ise CARREFOURSA, MİGROS ve yerel marketlerin fiyatları geçtiğini ve sadece A101 ile ŞOK’un ertesi gün fiyat geçeceğini belirtilmiştir. Yazışmada bahsi geçen fiyat geçişine ilişkin olarak CARREFOURSA İçecek Kategori Müdürü (.....) ile REDBULL Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) arasında geçen 01.10.2020 tarihli görüşmelerde (Belge- 309 Kurulun 25.07.2006 tarihli ve 06-55/712-202 sayılı kararı.
22-55/863-357 273/377 723/RED/3) CARREFOURSA İçecek Kategori Müdürü (.....)’in MİGROS’un fiyat geçmediğini belirtmesi üzerine REDBULL Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü’nün MİGROS’un fiyat geçeceğini ve her fiyat geçen teşebbüsün CARREFOURSA ile paylaşılarak fiyat geçişinin bir gün içerisinde tamamlanacağını belirttiği görülmektedir. Aynı fiyat geçişine ilişkin 10.10.2020 tarihinde “NKA 2021” isimli Whatsapp grubunda geçen görüşmelerde (Belge-723/RED/5) ise REDBULL Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) tarafından “C4 perşembe/Migros Cuma/… /A101 ve Şok ctsi/Fiyat geçişi sağlandı” ifadeleri kullanılmıştır. Söz konusu üç belge bütüncül olarak değerlendirildiğinde fiyat ve fiyat geçiş tarihlerine ilişkin perakendeciler arasında koordinasyonun REDBULL tarafından sağlandığı görülmektedir. Faaliyet alanları binlerce ürün kaleminin satışı olan perakendecilerin sadece enerji içeceğinin satış parametrelerine yönelik bir anlaşma içine girmesinin ekonomik ve ticari açıdan anlamlı gözükmediği, böyle bir koordinasyon sağlansa bile birbirleri ile çelişen menfaatlere sahip rakip perakendeciler arasında bu şekilde bir koordinasyon yapılmasının pratikte mümkün olmadığı savunması (773) Dosya kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen belgelerin geneline bakıldığında maliyet artışları veya sair sebeplerle liste fiyatı artışlarını perakendecilere dolayısıyla raflara yansıtmak isteyen tedarikçilerin, bunu müstakilen tek bir perakendeci üzerinde uygulayamadığı durumlarda tüm perakendecilerin aralarında bilgi paylaşarak fiyatlarını birlikte yükseltme yoluna gittiği görülmektedir. Hemen hemen piyasanın doğal işleyişi noktasına gelen söz konusu uygulamaların tek bir ürün ya da tedarikçi ile sınırlı olmadığı dosya kapsamında yer alan belge ve tespitlerden açıkça görülmektedir. Bu nedenle, perakendeciler arasında sadece REDBULL ürünleri arasında bir koordinasyona gidilmediği, pek çok ürün ve tedarikçi özelinde söz konusu koordinasyona gidildiği görülmektedir. Soruşturma Bildirimi’nde bilgi değişiminin hangi bilgileri içerdiği, hangi teşebbüsler arasında, hangi tarihte ve ne sıklıkta, ne amaçla ve/veya hangi etkiyi meydana getirecek şekilde gerçekleştiğine yönelik bir belge ve değerlendirmenin bulunmadığı, REDBULL’un perakendeciler arasında bilgi değişiminde bulunduğundan bahsedilemeyeceği savunması (774) Dosyada çeşitli üretici/tedarikçi niteliğindeki teşebbüsler tarafından alt pazarda yer alan perakendeciler arasında geleceğe dönük fiyatlar, fiyat geçiş tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan değişimine aracılık edildiği, söz konusu perakendecilerin fiyatlarının ve/veya fiyat geçişlerinin koordinasyonunun sağlandığı ortaya koyulmuştur. Öte yandan, Yatay Kılavuz’da teşebbüsler arası bilgi değişiminin fiyat ve miktar tespiti amacını taşıyan bir anlaşma niteliği taşıdığında kartel olarak değerlendirileceği, üzerinde uzlaşılan kurallara uyulup uyulmadığının takibinin yapılması amacıyla kartelin işleyişini kolaylaştıran bilgi değişimlerinin de kartelin bir parçası olarak ele alınacağı belirtilmektedir. Ayrıca teşebbüslerin gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri aralarında değişmesi, genellikle fiyat ya da miktar tespiti amacı taşıdığı için kartel olarak değerlendirilmektedir. Dolayısıyla dosya kapsamında rekabeti kısıtlayıcı amacı somut bir şekilde belirlenen bilgi paylaşımının etkisinin gösterilmesinin bir zorunluluk olmadığı değerlendirilmektedir. Reckitt Benkiser kararında310 Kurulun "Ulusal zincirlerin ve bayilerin uygulamada farklı fiyatlardan ürün satabilmesi, tavsiye edilen fiyattan sapmalara yaptırım 310 Kurulun 13.06.2013 tarihli ve 13-36/468-204 sayılı kararı.
22-55/863-357 274/377 uygulandığına yönelik bir belgeye rastlanmaması, pazarda markalar arası rekabetin yeterli düzeyde olması ve Reckitt Benckiser AŞ’nin önemli bir pazar gücüne sahip olmaması gibi unsurlar dikkate alındığında, teşebbüsün 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesi hükmünü ihlal etmediği", benzer şekilde Bimpeks311 kararında Kurulun Bimpeks’in tavsiye edilen fiyatlara yönelik herhangi bir baskı uygulamadığı ve dolayısıyla yeniden satış fiyatının tespitinin söz konusu olmadığı sonuçlarına ulaştığı, BSH312, UFO313 ve Setre314 kararlarında da incelenen teşebbüslerin benzer uygulamaların hiçbirini gerçekleştirmediğinden hareketle yeniden satış fiyatının tespiti suretiyle 4054 sayılı Kanun'un ihlal edilmediği sonucuna varıldığı, ayrıca Çilek315 kararında Çilek Mobilya Sanayi ve Pazarlama Ticaret AŞ (ÇİLEK) ile yetkili satıcılar arasında imzalanan sözleşmede yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin birtakım bulgulara rastlandığı, fatura örnekleri dikkate alınarak yetkili satıcıların kendi satış fiyatlarını belirleme serbestisine sahip olduğunun belirlendiği ve ÇİLEK’e sözleşme hükümlerinin tavsiye fiyatları ile uyumlu hale getirilmesi konusunda görüş gönderilmesine karar verildiği savunması Kurulun yeniden satış fiyatının tespiti iddialarına yönelik yüksek bir ispat standardı geliştirdiği, Soruşturma Bildiriminde yer verilen belgelerde REDBULL'un, perakendecilerin satış fiyatlarını doğrudan veya dolaylı olarak tespit ettiği ve buna yönelik baskı ve/veya yaptırım uyguladığı yönünde hiçbir emare bulunmadığı, REDBULL’un tavsiye fiyatlar konusundaki genel uygulamasına yönelik örneklere savunma kapsamında yer verildiği ve REDBULL’un açık ve net bir biçimde sadece tavsiye satış fiyatları önerdiği, REDBULL’un pazar analizi faaliyetleri doğrultusunda perakendecilerin tavsiye edilen fiyatlara uyup uymadığını izlemekte olduğu, ancak hiçbir zaman perakendecilerin fiyatlandırma politikalarına müdahale etmediği ve bu amaçla da perakendecilerle irtibat kurmadığı savunması ABD Yüksek Mahkemesinin 2007 tarihli Leegin316 kararı ile yeniden satış fiyatı tespitinin per se ihlal sayılmasına yönelik 96 yıllık yaklaşımın ortadan kalktığı ve artık bu ihlal iddiaların rule of reason analizine tabi olduğu yönünde bir içtihat tesis edildiği, ekonomik teoriye göre dikey kısıtlamaların etkinlik artırıcı özelliklere ve dolayısıyla ekonomik refah üzerinde olumlu etkiye sahip olduğu, bu nedenlerle yeniden satış fiyatının tespiti iddialarının rule of reason analizine tabi tutulması gerektiği savunması REDBULL’un müşterisi olan bir perakendecinin, piyasada kendi satış fiyatından daha düşük fiyata rastladığında REDBULL'un bilgisi veya desteği olmaksızın bir aktivite başlatıp söz konusu aktivitenin tüm yükünü REDBULL'a yüklemek gayesiyle fatura düzenleyebildiği, perakendecilerin yüksek alıcı gücünden dolayı REDBULL’un bu faturaları kabul etmemek ve geri göndermek konusunda tereddütlü bir yaklaşım sergilemekten başka seçeneği bulunmadığı, bu çerçevede, Soruşturma Bildirimine yansıyan belgelerde görülen, REDBULL'un müşterilerinin fiyatlarını takip etme güdüsünün, iddia edilenin aksine rekabeti kısıtlama amacı güden bir uygulama olmayıp sadece bu tür faturaların önüne 311 Kurulun 16.10.2015 tarihli ve 15-38/620-212 sayılı kararı. 312 Kurulun 14.07.2011 tarihli ve 11-43/941-305 sayılı kararı. 313 Kurulun 27.10.2011 tarihli ve 11-54/1380-490 sayılı kararı. 314 Kurulun 09.02.2012 tarihli ve 12-06/191-53 sayılı kararı. 315 Kurulun 20.08.2014 tarihli ve 14-29/597-263 sayılı kararı. 316 Leegin Creative Leather Products, Inc. v. PSKS, Inc., 551 U.S. 877 (2007).
22-55/863-357 275/377 geçme amacıyla yapılan bir uygulama olduğu, REDBULL’un aktivitelerde müşterilere ek iskonto yatırımı yaptığı için yapılan aktivitelerin mağazalarda uygulanabilirliğini ve sağlıklı şekilde tüketici ile buluşup buluşmadığını saha ekipleri ile kontrol etmesi gerektiği, ilk başta görüşülmeyen veya üzerinde anlaşmaya varılmayan ek aktivite maliyetlerini REDBULL'un ödemek zorunda kalmasını önlemek amacıyla insertlerin düzenli olarak kontrol edildiği savunması REDBULL’un marka güvenilirliğini ve sürdürülebilirliğini sağlamak ve ürünlerinin taklit edilmesi ile mücadele etmek amacıyla pazar izleme faaliyeti yürüttüğü, HTM Sektör Ön Raporu’nda da yer aldığı üzere perakendecilik sektöründe alıcıların (özelliklede de genel olarak "key account" olarak anılan büyük perakendecilerin) tedarikçiler karşısındaki konumları nedeniyle alıcı gücünde ciddi bir artış gözlemlendiği, HTM Sektör Ön Raporu’nda yer aldığı üzere yüksek alıcı gücünün tedarikçiler üzerinde listeleme, raf bedeli gibi ek maliyetlere ve ödeme vadelerinin uzaması gibi olumsuz etkilere yol açtığı, Kurulun Unmaş317 kararında da perakendecilerin yüksek alıcı gücü sebebiyle UNMAŞ’ın hakim durumda olamayacağına karar verildiği, ek olarak AEH/Migros318 ve Kiler319 kararlarında perakende sektöründeki alıcı gücünün değerlendirildiği ve HTM pazarında perakendecilerin tedarikçiler karşısında güçlü konumda olduğunun kabul edildiği, REDBULL gibi bir tedarikçinin bu şekilde büyük perakendecilere herhangi bir şekilde fiyatla ilgili bir parametre empoze etmesinin mümkün olmadığı savunması (775) Dosya mevcudu bilgilerden REDBULL’un perakendecilerin yeniden satış fiyatlarını tespit ettiği yönünde yeterli bulguya ulaşılmadığı kanaatine varılmıştır. HTM pazarında son dönemde meydana gelen fiyat artışlarının hiçbir şekilde REDBULL ve perakendeciler arasında var olduğu iddia edilen bir koordinasyondan kaynaklanmadığı, küresel pandemi süreci ve döviz kurunun yükselmesi sebebiyle ürün maliyetlerinin yükseldiği ve REDBULL ürünlerinin fiyatlarındaki artışın ana nedenlerinden birinin de REDBULL ürünlerinin yurt dışında üretilip Türkiye'ye ithal edilmesi olduğu ve bu kapsamda HTM pazarının REDBULL’un ticari faaliyetleri doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiği savunması (776) REDBULL Ticari Pazarlama Müdürü (.....) ile Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) arasında 28.01.2018 ile 30.01.2018 tarihleri arasında “NKA & NFS 2021” isimli Whatsapp grubunda gerçekleşen yazışmalarda (Belge-723/RED/1) geçen “Migros A101’in ctsi geçme durumuna göre pazartesi geçmesi gerekebilir”, “Carrefour ile konuyu gorustum, A101’in cumartesi gececegini bilmesine ragmen persembe gunu fiyat gecisini yapmak istedigini ve rafa fiyatin yansiyacagini belirtti” ve aynı belgede geçen “Şuan sorun yok görünüyor yakın takipteyiz”, “Bizim de takibimizde yarın ziyaret edeceğiz noktaları.” ifadelerinden açıkça görüldüğü üzere, REDBULL tarafından kendi ürünlerine ilişkin olarak perakendeciler arasında fiyatların ve fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlandığı, yine REDBULL aracılığıyla geleceğe dönük fiyatlar, fiyat artış tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete hassas bilgilerin perakendeciler arasında paylaşıldığı anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında yer verilen iletişim delilleri göz önüne alındığında piyasada oluşan fiyatların sadece pazarın yapısının, maliyetlerin ve ithal ürünlerin bir sonucu olduğu savunmasına itibar edilememektedir. Diğer yandan son 317 Kurulun 02.03.2016 tarihli ve 16-07/136-61 sayılı kararı. 318 Kurulun 09.07.2015 tarihli ve 15-29/420-117 sayılı kararı. 319 Kurulun 30.06.2015 tarihli ve 15-27/297-82 sayılı kararı.
22-55/863-357 276/377 dönemde meydana gelen fiyat artışlarının REDBULL ve perakendeciler arasındaki koordinasyondan kaynaklandığına dair bir değerlendirmede bulunulmamıştır. HTM Sektör Ön Raporu’nda da belirtildiği üzere HTM perakendeciliği pazarında yoğunlaşma seviyesinin ve perakendecilerin alıcı gücünün yüksek olduğundan yola çıkılarak bu güç karşısında REDBULL'un pazarlık etme imkânının olmadığına yönelik savunma (777) HTM Sektör Ön Raporu’nda ifade edildiği üzere perakendecilerin önemli derecede alıcı gücüne sahip olduğu bilinmektedir. Ancak bu durum tedarikçilerin soruşturma tarafı tedarikçiler arasında geleceğe yönelik fiyatlara ve fiyat artış tarihlerine ilişkin dolaylı bilgi paylaşımına aracılık etmesini meşru hale getirmemektedir. REDBULL ürünlerinin yüksek kaliteli bileşenler içeren ürünler olmasının yanında sınırlı bir tüketici kitlesine hitap ettiği ve ikame edilebilirliğinin son derece sınırlı olduğu, bu bakımdan sınırlı bir tüketici grubuna hitap eden REDBULL ürünlerinin, HTM pazarında daha geniş bir tüketici kitlesine hitap eden diğer ürünlerden farklı şekilde değerlendirilmesi gerektiği ve son derece spesifik ve esas itibarıyla tek bir kategorideki ürünün tedarikçisi olan REDBULL'un, HTM pazarındaki rekabeti kısıtlama konusunda herhangi bir belirleyici rolü, kayda değer bir etkisi veya tüketiciler nezdinde önemli bir zarar yaratma imkanı olmadığı savunması (778) Dosyada bulunan belgelerde açıkça görüldüğü üzere, soruşturma tarafı tedarikçilerin ürünlerine ilişkin olarak perakendeciler arasında tedarikçi teşebbüsler aracılığıyla fiyatların ve fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlandığı, yine tedarikçi teşebbüsler aracılığıyla geleceğe dönük fiyatlar, fiyat artış tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete hassas bilgilerin perakendeciler arasında paylaşıldığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla REDBULL tarafından satışı gerçekleştirilen ürünlerin niteliğinin farklı olması, REDBULL’un söz konusu marketler arasında geleceğe yönelik fiyatlara ve fiyat artış tarihlerine ilişkin dolaylı bilgi paylaşımına aracılık etmesini meşru hale getirmemektedir. Topla-dağıt kartelinin unsurlarının mevcut dosya bakımından gerçekleşmediği, REDBULL'un rekabeti kısıtlama amacı veya etkisi olan bir davranışta bulunmadığı, bu nedenle ortaya konulan delillerin her biri bakımından topla-dağıt karteli için aranan unsurların mevcut olup olmadığının ve/veya HTM pazarının niteliklerinin ve pazardaki teamüllerin de dikkate alınarak kapsamlı bir değerlendirme yapılmasının gerektiği savunması (779) Dosyada yer alan birçok yazışma doğrultusunda, rakip perakendeciler arasında fiyatların ve fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlanmasına ve geleceğe dönük fiyatlar ile fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına aralarında REDBULL’un da bulunduğu ortak tedarikçiler aracılığıyla gerçekleştirilen dolaylı iletişimler açık bir şekilde ortaya konulmaktadır. Esasen gerek Kurul ve idari yargı kararları gerekse Avrupa Birliği uygulaması ve içtihadı ışığında salt bu iletişim delillerinin varlığı dahi amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın ve/veya uyumlu eylemin varlığını ispata yeterli olarak görülmektedir. Öte yandan 28.01.2018 ile 30.01.2018 tarihleri arasında yapılan iç yazışmalarda (Belge-723/RED/1) ve REDBULL Ulusal Yerel Zincirler Satış Müdürü (.....), REDBULL Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) ve Geleneksel Kanal Bölge Müdürü (.....) arasında 30.09.2020 tarihinde “KOORDINASYON” isimli Whatsapp grubunda gerçekleşen iç yazışmadaki (Belge-723/RED/2) “…Carrefour ile konuyu gorustum, A101’in cumartesi gececegini bilmesine ragmen persembe gunu fiyat gecisini yapmak istedigini ve rafa fiyatin yansiyacagini belirtti” ve “…C4 yarın Migros Cuma Şok ve A101 Cumartesi fiyat geçişlerini
22-55/863-357 277/377 yapacaklar.” ifadelerinden söz konusu iletişim delillerinin varlığı açıkça görülmektedir. Bu nedenle somut olayda topla-dağıt kartelinin şartlarının sağlanmadığı savunmasına itibar edilememiştir. Dosyada yer alan ve REDBULL aleyhine yorumlanan birkaç belgenin REDBULL'un topla-dağıt kartelinin parçası olduğu sonucuna varmak açısından yeterli olmadığı, mevcut dosya bakımından kartel nitelendirmesinin kesinlikle kabul edilemeyeceği, hiçbir şekilde ihlal iddialarının kabulü anlamına gelmemekle birlikte eğer bir iddia öne sürülecekse dahi bu iddianın "diğer ihlaller" altında nitelendirilen "rakipler arası bilgi değişimi" olarak ele alınması gerektiği savunması (780) Yatay Kılavuz’da teşebbüsler arası bilgi değişiminin, fiyat ve miktar tespiti amacını taşıyan bir anlaşma niteliği taşıdığında kartel olarak değerlendirileceği, üzerinde uzlaşılan kurallara uyulup uyulmadığının takibinin yapılması amacıyla kartelin işleyişini kolaylaştıran bilgi değişimlerinin de kartelin bir parçası olarak ele alınabileceği belirtilmektedir. Ayrıca, teşebbüslerin gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri aralarında değişmesi, genellikle fiyat ya da miktar tespiti amacı taşıdığı için kartel olarak değerlendirilmektedir. Öte yandan, rekabet hukukunda topla-dağıt veya merkez-uç karteli olarak anılan anlaşma veya uyumlu eylemler, atipik kartel olarak nitelenebilecek olup, merkez konumundaki teşebbüs aracılığıyla toplanan bilgilerin uçlara dağıtılarak, bir diğer ifadeyle merkez konumundaki teşebbüs tarafından uç konumundaki teşebbüsler arasında dolaylı bilgi değişimine aracılık edilerek, alt veya üst pazardaki teşebbüsler arasında iş birliğinin sağlandığı karteller olarak tanımlanmaktadır320. 28.01.2018 ile 30.01.2018 tarihleri arasında yapılan iç yazışmaların (Belge-723/RED/1) gerçekleştiği dönemden kısa bir süre önce REDBULL'un perakendecilerin ürün alış fiyatlarına zam yaptığı ve söz konusu yazışma tarihinden yaklaşık bir ay önce ürün fiyatlarının güncellenmesine ilişkin olarak perakendeci teşebbüsleri bilgilendirdiği, bir REDBULL müşterisinin, piyasada kendi satış fiyatından daha düşük fiyata ürün satıldığına rastladığında REDBULL'un bilgisi veya desteği olmaksızın bir aktivite başlatıp, söz konusu aktivitenin tüm yükünü REDBULL'a yüklemek gayesiyle hareket edebildiği, bu tür faturaların sektör özelinde oldukça yaygın olduğu, tedarikçiye kıyasla yüksek pazarlık gücüne sahip güçlü perakendeciler tarafından bu yöntemin sıklıkla uygulandığı ve bu durumun REDBULL'un zarara katlanmak durumunda kalması ile sonuçlandığı, tüm bu nedenlerle, REDBULL’un ticari açıdan zarara uğramamak adına fiyat değişikliği neticesinde perakendecilerin REDBULL ürününe ilişkin alış fiyatlarını güncelleyip güncellemediklerini denetlemek durumunda olduğu ve yazışmalarda yer alan "Alış fiyatını ve satış fiyatını cumartesi geçeceğinden emin olalım." ile "Şok ile de bu hafta anlaşma sağlayıp çarşamba günü geçişi yapmaları konusunda ok alalım." ifadelerinin söz konusu durumu açıkça gösterdiği savunması (781) Dosya mevcudu bilgilerden REDBULL’un perakendecilerin yeniden satış fiyatlarını tespit ettiği yönünde yeterli bulguya ulaşılmadığı kanaatine varılmıştır. Dosya kapsamında yer alan belgeler incelendiğinde ve HTM pazarının şeffaf yapısı dikkate alındığında, fiyat geçişinin sağlanıp sağlanmadığının rekabete hassas bilgi niteliğinde olmadığı, fiyat değişikliği gerçekleştiğinde güncel fiyatların, 320 Kurulun 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı kararı.
22-55/863-357 278/377 herhangi bir tedarikçinin aracılığına ihtiyaç duyulmaksızın bütün perakendeciler ve hatta tüketiciler tarafından çok kısa sürede raflardan veya marketlerin internet sitelerinden görüntülenebildiği, bu nedenle hangi marketin haftanın hangi günü fiyatlarını güncelleyeceği hususunun, pazarın genelinde bütün oyuncular tarafından bilinen, rekabete hassas olmayan nitelikte bir bilgi olduğu, bu nedenle söz konusu yazışmanın pazardaki belirsizliği azaltmadığı ve bu yazışma vasıtasıyla REDBULL'un perakendeciler arasındaki koordinasyonu sağlamak yoluyla rekabeti bozma amacı olmadığı savunması (782) Teşebbüslerin, rakiplerinin fiyatlarını kamuya açık kaynaklardan temin ve takip etmeleri ve bu fiyatlara göre pozisyon almaları makul ve meşru bir piyasa davranışı olarak değerlendirilmektedir. Ancak, REDBULL hakkındaki belgeler, ilgili perakendecilerin REDBULL aracılığıyla geleceğe dönük fiyat ve satış bilgilerini paylaştığını, koordineli bir şekilde piyasayı organize ettiklerini göstermektedir. (783) 30.09.2020 tarihli iç yazışmada (Belge-723/RED/2) yer alan “C4 yarın Migros Cuma Şok ve A101 Cumartesi fiyat geçişlerini yapacaklar”, ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) tarafından 02.10.2020 tarihinde ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen “Redbull Fiyat Geçişi Hk.” konulu e-postada (Belge-723/RED/4) yer alan “M, C ve yerel marketler geçti . Sadece rakip A ve biz yarına geçiyoruz.321” ve REDBULL Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) tarafından 10.10.2020 tarihinde “NKA 2021” isimli Whatsapp grubuna gönderilen iletide (Belge-723/RED/5) yer alan “C4 perşembe Migros Cuma (…) A101 ve Şok ctsi Fiyat geçişi sağlandı” ifadelerinden ilgili teşebbüslerin geleceğe dönük fiyat ve satış bilgilerinin REDBULL aracılığı ile perakendeciler arasında paylaşıldığı ve koordineli bir şekilde piyasanın REDBULL tarafından perakendecilerin bilgisi dahilinde organize edildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla piyasadaki eş ya da yakın zamanlı fiyat değişimlerini salt pazarın şeffaflığına dayandırmak, herhangi bir iletişim delili bulunmadığı durumda ve belli destekleyici unsurlar söz konusu olduğunda makul karşılanabilecekken bilginin REDBULL tarafından perakendeciler arasında açık bir şekilde paylaşılması, savunma konusu argümanı dayanaksız kılmaktadır. CARREFOURSA İçecek Kategori Müdürü (.....) ile mobil cihazda (.....) REDBULL322 olarak kayıtlı kişi arasında 01.10.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/RED/3), REDBULL'un ürünlerine zam yapmak istediğinde perakendecilerden hiçbirinin fiyat artışı yapmayı tercih etmediği ve rakiplerinin fiyat artışı yaptıklarından emin olduktan sonra fiyat artışı gerçekleştirmek istediği, bu durumun ise REDBULL'un ürün fiyatlarına zam yapmasını oldukça zorlaştırdığı, bu nedenle REDBULL'un kendisine perakendecilerden gelen talepleri geçiştirebilmek, uyguladığı zamları perakendecilerin alış fiyatlarına en kısa sürede yansıtmak amacıyla faaliyet gösterdiği ve bunun da perakendeciler arasındaki koordinasyonun sağlanması değil, ticari menfaatlerini korumak amacıyla perakendecilerin baskısı ve pazar gücü karşısında REDBULL'un mağduriyete uğramasını önleme çabası olduğu savunması (784) HTM Sektör Ön Raporu’nda da ortaya konulduğu üzere, bir kısmı bu soruşturmanın da tarafı olan perakendecilerin önemli derecede alıcı gücüne sahip olduğu bilinmektedir. Ancak bu durum REDBULL’un soruşturma tarafı perakendeciler arasında geleceğe 321 Söz konusu yazışmada rakip A A101’i, M MİGROS’u ve C CARREFOURSA’yı ifade etmektedir. 322 Söz konusu kişinin REDBULL Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 279/377 yönelik fiyatlara ve fiyat artış tarihlerine ilişkin dolaylı bilgi paylaşımına aracılık etmesini meşru hale getirmemektedir. Bu sebeple ilgili savunma haklı görülmemiştir. REDBULL Ulusal Geleneksel Kanal Satış Müdürü (.....) ile REDBULL Evde Tüketim Satış Direktörü (.....) arasında 18.09.2020 ile 19.09.2020 tarihleri arasında “NEW OFF PREMISE HEADS” isimli Whatsapp grubunda gerçekleşen iç yazışmada (Belge-723/RED/6) “tavsiye fiyat” üzerine konuşmalar yapıldığı görülse de belgede geçen mesajlarda kastedilenin o döneme özgü promosyon fiyatları olduğu, İdeal Hipermarkete maliyeti bütünüyle REDBULL tarafından karşılanan bir promosyon yapılarak anılan marketin olağan satış fiyatlarında indirime gidildiği, asıl sorunun ilgili marketin inisiyatif alarak promosyon fiyatını REDBULL'un kendisine belirttiği promosyon bütçesini aşacak şekilde anlaştığından da aşağı çektiği ve aradaki farkı da REDBULL'un ödemesini beklediği, belgedeki yazışmalarda marketin bu uygulamalarına REDBULL tarafından itiraz edildiği savunması REDBULL Zincir Mağazalar Müdürü (.....) (M.O.K.) ile M.O.K.nin mobil cihazında Red Bull (.....) SPV (R.S.) olarak kayıtlı olan REDBULL çalışanı arasında 13.10.2020 tarihinde gerçekleşen iç yazışmanın (Belge-723/RED/7), REDBULL markasının "Kırmızı Boğa" ifadesiyle yanlış kullanımına ilişkin bir düzeltmeye ilişkin olduğu, fiyatlarda bir farklılık yaşandıysa bile bu durumun ilgili marketin promosyonlarından kaynaklandığı ve Macro Center (Migros) karşısında REDBULL'un fiyat dikte edebilecek bir pozisyonu ve pazarlık gücü bulunmadığı savunması Yeniden satış fiyatının tespitine yönelik Kurul tarafından yapılan "amaç" bakımından değerlendirmenin hatalı olduğu ve ihlalin "etki" bakımından da ortaya konulamadığı savunması (785) Dosya mevcudu bilgilerden REDBULL’un perakendecilerin yeniden satış fiyatlarını tespit ettiği yönünde yeterli bulguya ulaşılmadığı kanaatine varılmıştır. İhlali kabul anlamına gelmemekle birlikte, Soruşturma Heyeti tarafından REDBULL bakımından ihlalin 28.01.2018 ile 10.10.2020 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan uzun süre devam ettiğine kanaat getirilmek suretiyle para cezasının Ceza Yönetmeliği'nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak uygulanması gerektiği sonucuna ulaşıldığı, bu nedenle REDBULL'un ihlale taraf olduğu kabul edilse dahi 2018 ve 2020 yıllarını ilgilendiren yalnızca birer adet fiyat artışını dayanak göstererek ihlalin söz konusu yıllar arasındaki süreç boyunca devam ettiğine kanaat getirilmesinin hukuka uygun olmadığı savunması (786) Çeşitli yargı kararlarında belirtildiği üzere kartele ilişkin sunulan delillerin her birinin diğerlerinden izole bir şekilde ispat standardını sağlaması aranmamakta; delillerin bir bütün olarak değerlendirildiğinde “açık, inandırıcı ve tutarlı” olması gerekmektedir. Bunun yanında teşebbüslerin ihlalin mevcut olmadığını ispat edebilmeleri için delil seti içinde yer alan muhtelif tekil delillere yönelik makul açıklama getirmeleri yeterli olmamakta, delillerin bütünü üzerinden ulaşılan sonucun aksinin ortaya konulması gerekmektedir. Söz gelimi, özellikle karmaşık kartellerde ihlalin başlangıcı ile sona erdiği tarih arasındaki dönemin tamamına ilişkin birincil delillerin tespit edilmesi güç olduğundan, hakkında delil bulunamayan dönemlerde de ihlalin devam ettiğini kabul etmeye yetecek objektif ve tutarlı delillerin varlığı durumunda kartelin kesintisiz olarak devam ettiği varsayılmaktadır. Dolayısıyla elde edilen delillerin ispat gücünün ve
22-55/863-357 280/377 niteliğinin kartel süresi boyunca aynı düzeyde olması aranmamaktadır323. Diğer yandan 28.01.2018 ile 30.01.2018 tarihleri arasında yapılan iç yazışmalarda (Belge-723/RED/1) REDBULL tarafından A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı, bu sayede söz konusu perakendeciler arasında dolaylı olarak koordinasyonun sağlandığı görülmektedir. Anılan belgedeki ifadelerle uyumlu şekilde; CARREFOURSA’nın 01.02.2018 (Perşembe) tarihinde, A101’in 03.02.2018 (Cumartesi) tarihinde, MİGROS’un 05.02.2018 (Pazartesi) tarihinde ve son olarak ŞOK’un 07.02.2018 (Çarşamba) tarihinde REDBULL ürünlerinde fiyat artışı gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Makul şüphenin ötesinde ihlali gösterir nitelikte ve açıklıktaki bu tür yazışmaların bulunması ve pek çok durumda yazışmalarda ifadesini bulan fiyat hareketlerinin gerçekleştiğinin de ortaya konulması karşısında savunma yerinde bulunmamıştır. I.3.2.1.14. ŞÖLEN’in Savunması ve Değerlendirilmesi ŞÖLEN’in faaliyet gösterdiği atıştırmalık ürünler pazarında hakim durumda bulunan ÜLKER ve ETİ’ye rekabetçi baskı uygulayabilen, oyunbozan (maverick) firma konumunda bulunduğu, ancak sektörün genelinde alıcı gücünü elinde bulunduran perakendecilerin kendi kar marjlarından taviz vermedikleri ve fiyat indirimine gidecekleri zaman aradaki farkı üreticiler/tedarikçilerden talep ettikleri, perakendecilerin katlanması gereken risklere tedarikçilerin katlandığı ve perakendeciler tarafından piyasada aksaklıklara yol açan haksız ticari şartlar uygulandığı, ŞÖLEN’in ulusal zincir marketler ve hatta yerel marketler nezdinde dahi yeniden satış fiyatını belirleyecek gücünün bulunmadığı, fiyat geçişinin tamamen perakendecinin inisiyafinde bulunduğu hususunun Soruşturma Bildiriminde yer verilen Biscolata Mood ürününe ilişkin 17.07.2020 tarihli belgede (Belge-723/ŞLN/2) MİGROS ve CARREFOURSA’nın fiyat geçişi yapmadığı yönündeki ifadede açıkça görülebildiği savunması (787) Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen 17.07.2020 tarihli belgede (Belge-723/ŞLN/2), ŞÖLEN tarafından Biscolata Mood ürünlerine ilişkin fiyat artışının A101, BİM ve ŞOK arasında dolaylı koordinasyon yoluyla eş anlı olarak organize edildiği açıkça anlaşılmaktadır. Söz konusu fiyat artışı organizasyonunda perakendecilere ait kasa fişlerinin de kontrol mekanizması olarak aktif bir şekilde kullanıldığı belgedeki ifadelerden görülmektedir. Bu noktada, perakendecilerin sektör genelinde sahip oldukları alıcı gücünün, tedarikçilerin söz konusu teşebbüsler arasında geleceğe dönük fiyatlara ve fiyat artış tarihlerine ilişkin dolaylı bilgi paylaşımına aracılık etmesini meşru hale getirmediğini vurgulamak gerekmektedir. Yeniden satış fiyatının belirlendiği iddiasının kabulü anlamına gelmemekle birlikte, ihlal iddialarının dayandırıldığı yazışmalara konu olayların münferit olayların ötesine geçmediği ve sistematik olmaktan uzak olduğu, bu noktada teşebbüsün ağır bir ihlalin parçası olarak gösterilmesinin hakkaniyete aykırı olduğu, ŞÖLEN’in tavsiye fiyatı uygulamayan müşterilerine herhangi bir yaptırımda bulunmasının söz konusu olmadığı gibi, tavsiye fiyata uyan alıcılara herhangi bir teşvik uygulamadığı savunması (788) Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen belgelerde, ŞÖLEN’in perakendecilere dikte ettiği yeniden satış fiyatına uyulmaması durumunda, ürün tedarikinin kesilmesi yönünde stratejisinin bulunduğu, perakendecilerin yeniden satış fiyatının ŞÖLEN tarafından tespit edildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca ŞÖLEN tarafından, perakendecilerden gelen şikayet 323 OECD 2006, Prosecuting Cartels without Direct Evidence, s. 117.
22-55/863-357 281/377 üzerine şikayete konu olan perakendecilere düşük olan fiyatlarını yükseltmesi yönünde müdahalede bulunulduğu, bu sayede yeniden satıcıların satış fiyatlarının kontrol edildiği anlaşılmaktadır. Dosyada bulunan ŞÖLEN hakkındaki belgeler dikkate alındığında, yeniden satış fiyatı tespitinin münferit olaylardan ibaret olduğu yönündeki savunma haklı görünmemektedir. ŞÖLEN ile mevcut soruşturma dosyası ve Perakende Soruşturması kapsamındaki tüm bilgi ve belgelerin paylaşılmadığı ve bu nedenle ŞÖLEN’in savunma hakkını etkin bir şekilde kullanamadığı savunması (789) Dosya kapsamında ŞÖLEN’e ilişkin ihlal isnadında bulunulan tüm bilgi ve belgelere tarafa iletilen Soruşturma Raporu’nda yer verilmiştir. Bu kapsamda ŞÖLEN’e ilişkin ihlal isnadında bulunmaya temel teşkil eden bilgi ve belgelerin paylaşılmadığı savunmasına itibar etmek mümkün görünmemektedir. Perakende pazarının şeffaf yapısından dolayı perakendeciler tarafından rakiplerinin ürün satış fiyatları anlık olarak takip edildiği için ŞÖLEN tarafından paylaşıldığı iddia edilen bilgilerin tamamının halka açık, ticari ve stratejik bilgi içermeyen, geçmiş tarihli ve rekabete hassas olmayan bilgiler olduğu, ayrıca ŞÖLEN'in topla-dağıt karteline birlikte taraf olduğu iddia edilen dört perakendecinin kendi arasında birçok doğrudan iletişiminin bulunduğu, ŞÖLEN’in birlikte kartel kurduğu iddia edilen teşebbüslerden gelen fiyat farkı faturası, iade faturası, eşitleme faturası vb. faturaları ödediği, haksız ticari uygulamalara maruz kaldığı, toplam cirosunun yalnızca küçük bir kısmına karşılık gelen satışlar için bir kartele dâhil olmak istemesinin mantıklı olmadığı, HTM Sektör Ön Raporu’nda da belirtildiği gibi HTM perakendeciliği pazarında yoğunlaşma seviyesinin ve perakendecilerin alıcı gücünün yüksek olduğu, ŞÖLEN'in pazarın yapısı ve kendi pazar payı ve ciro büyüklüğü itibarıyla kartel oluşturacak gücünün bulunmadığı, ŞÖLEN'in perakendeci teşebbüslere fiyat geçişlerini bildirmesinin ŞÖLEN’e herhangi bir faydasının olmayacağı savunması (790) HTM Sektör Ön Raporu’nda da ortaya konulduğu üzere, bir kısmı soruşturmanın da tarafı olan perakendecilerin önemli derecede alıcı gücüne sahip olduğu bilinmektedir. Ancak bu durum ŞÖLEN’in söz konusu perakendeciler arasında geleceğe dönük fiyatlara ve fiyat artış tarihlerine ilişkin dolaylı bilgi paylaşımına aracılık etmesini meşru hale getirmemektedir. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmaların veya uyumlu eylemlerin yasaklandığı hükme bağlanmıştır. ŞÖLEN’in fiyat artışına ilişkin her girişiminin başarıya ulaştığına dair bir iddia bulunmamakla birlikte, ŞÖLEN tarafından perakendecilerle bu yönde oldukça açık bir şekilde girişimde/temasta bulunulduğu ve ŞÖLEN aracılığıyla hedeflendiği şekilde gerçekleşen perakende raf fiyatı artışlarının sağlandığı, hem elde edilen belgelerden hem de fiyat hareketlerinden görülmektedir. Söz konusu temasların ŞÖLEN’e herhangi bir faydası olmadığı savunması bakımından ise, ŞÖLEN hedeflendiği şekilde gerçekleşen fiyat artışları ile birlikte olası zararlarını asgari seviyeye indirmiş olabilecektir. Bu durumun da ŞÖLEN’in söz konusu iş birliğinden menfaat sağladığını gösterdiği ddeğerlendirimektedir. Kaldı ki ŞÖLEN’in, yeniden satış fiyatının tespiti bölümündeki birçok belgede ortaya konulduğu üzere, perakendeciler arasındaki koordinasyona aracılık etmenin yanında, bazı perakendecilerin fiyatlarını tespit ettiği de açıkça görülmektedir. Öte yandan tespit edilen fiyat artışlarının halka açık kaynaklardan elde edilen bilgiler neticesinde fiyat değişikliğine gidilmesi ile açıklanabileceği savunmasını haklı bulmak mümkün değildir. Rakipler arasında uygulamayı planladıkları fiyatlar veya fiyat stratejileri gibi rekabete en hassas bilgilerin konu edildiği bu tür
22-55/863-357 282/377 temasların bizatihi varlığı, amaç bakımından rekabete aykırıdır. Dolayısıyla söz konusu savunmaya itibar edilememiştir. BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....) ile ŞÖLEN İcra Kurulu Başkanı (.....) arasında 06.04.2020 tarihinde geçen Whatsapp görüşmesinin (Belge-723/ŞLN/1) iç yazışma niteliğinde olduğu, sadece BİM’e ait fiyat artış bilgilerini içerdiği, MİGROS ile BİM'in fiyatlarının koordine edildiğine dair hiçbir bulgu içermediği, perakendeciler arasında gerçekleşen fiyat hareketinin bir gün arayla meydana gelmesinin ihlale ilişkin delil olamayacağı savunması (791) Belgede yer alan ve ŞÖLEN Genel Müdürü tarafından ŞÖLEN İcra Kurulu Başkanına gönderilen e-postadaki “Rafta fiyat geçişi yapmadıkları için benim taleplerim olmuştu. Luppo fiyatını artırmadıkları için fiyatı geçmiş olan Migros tekrar indirim yapmıştı. Bu kısır döngü yüzünden fiyatı bir an önce artırmalarını istedik. Yarın geçecekler.” ifadesinden BİM’in Luppo markalı üründe fiyat artışı yapmaması nedeniyle daha önce ilgili ürünün satış fiyatını yükseltmiş olan MİGROS’un ürün fiyatlarında indirim yaptığı, bunun üzerine ŞÖLEN’in BİM’den Luppo markalı ürünün fiyatını artırmasını istediği, BİM’in söz konusu ürünün fiyatını konuşmanın ertesi günü yükselteceğini belirttiği görülmektedir. Bu kapsamda anılan dönemde fiyat hareketlerinin ŞÖLEN’in organizasyonu sonucunda gerçekleştiği değerlendirilmektedir. 17.07.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen “Fiyat Değişikliği” konulu e-postanın (Belge-723/ŞLN/2) ŞOK’a ait bir iç yazışma niteliğinde olduğu, ŞÖLEN tarafından ŞOK çalışanı ile rekabete hassas veri paylaşımı yapıldığına ilişkin somut veri olmadığı, varsayımlara dayanarak çıkarımda bulunulduğu, perakendeciler tarafından gerçekleştirilen fiyat artışlarının ilgili belgedeki tarihler ile uyum göstermediği, özellikle yazışmada MİGROS’un adı geçmesine rağmen MİGROS’un ilgili tarihlerde fiyat artışı yapmadığı savunması (792) Öncelikle Danıştay 13. Dairesinin 11.12.2019 tarihli ve E. 2015/3353, K. 2019/4244 sayılı kararında isabetle vurgulandığı üzere “kartellerin gizliliği sebebiyle her teşebbüste delil bulunmasının beklenemeyeceği, aksi durumun delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.” Bu bağlamda delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin kime ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir. Öte yandan, “Rakip A ve Rakip M ile birlikte Pazartesi günü raf fiyatını güncellemek için onayınızı rica ederiz (sadece raf fiyatı). Tedarikçi firma Rakip B’nin324 Salı günü fiyatını güncelleyeceğini iletmektedir” ifadesinden ŞÖLEN tarafından perakendeciler arasında fiyat artışlarının organize edildiği net bir şekilde anlaşılmaktadır. İlgili tarihlerdeki fiyat hareketlerinin belgelerde geçen ifadeleri doğruladığı açık bir şekilde tespit edilmiştir. ŞÖLEN Satış Müdürü (.....) tarafından 13.01.2021 tarihinde ŞÖLEN Organize Kanal Satış Müdürü (.....)’ya ve ŞÖLEN Ticari Pazarlama Müdürü (.....)’ye gönderilen “Aktivite Onay Formu / Greta Zeytin Kekik / ŞOK” konulu e-postada (Belge-723/ŞLN/3) yer alan ifadelerden yola çıkarak yapılan ŞOK'a ileriye dönük fiyat artış bilgisinin ŞÖLEN tarafından iletildiği yorumunun yanlış olduğu, yazışmanın hiçbir kısmında ŞOK'a, A101'in fiyat artış tarihinin verildiğini gösteren bir ifadenin olmadığı, ŞOK’un yalnızca ŞÖLEN’e kendi fiyat politikasına dair bilgi verdiği, bu bilginin ise ŞÖLEN tarafından A101 de dâhil olmak üzere hiçbir perakendeciyle 324 Söz konusu e-posta silsilesinde A101 Rakip A olarak, BİM Rakip B olarak, MİGROS Rakip M olarak adlandırılmaktadır.
22-55/863-357 283/377 paylaşılmadığı, perakendecinin deneme ve pazarı gözlemleme saikiyle ŞÖLEN'e ilettiği pazar stratejisinin bir topla-dağıt kartelinin somut delili olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı savunması (793) Söz konusu belgede yer alan “A101’de 1 Şubat tarihine kadar fiyat geçişi olması halinde, Şok’tan ilgili tarihteki PSF325 ile çıkacağına dair söz aldık.” ifadesinden A101’de 01.02.2021 tarihine kadar fiyat artışı olması halinde ŞOK’tan ŞÖLEN ürünlerinde fiyat artışı yapılacağının sözünün alındığı, dolayısıyla ŞOK’a A101’in ileriye dönük fiyat artış bilgisinin ŞÖLEN tarafından iletildiği, ŞÖLEN’in anılan perakendecilerle kendi fiyat politikasının ötesinde perakende satış fiyatlarını organize etmeye yönelik temaslarda bulunduğu açık bir şekilde görülmektedir. Tespitlerde yer alan 22.01.2021-28.01.2021 tarihlerinde gerçekleşen Whatsapp görüşmeleri (Belge-723/ŞLN/4), 25.02.2021 tarihli e-posta (Belge-723/ŞLN/5), 15.03.2021 tarihli e-posta (Belge-723/ŞLN/6) ve 17.03.2021 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/ŞLN/7) asıl konunun, enflasyona ve maliyetlerdeki artışlara dayalı olarak gerçekleşen tedarikçi fiyatlarındaki artışın perakendecilerin alış fiyatlarına yansıtılması olduğu, perakendecilerin bu fiyat geçiş dönemlerinde, müşteri gözünde pahalı market imajı yaratmamak için önce rakiplerinin yeni fiyata geçmesini beklediği, perakendecilerin rakiplerini takip ederek kendi alış ve satış fiyatlarını güncellediği, bu sebeple perakendecilerin, tedarikçiler tarafından gönderilen yeni perakendeci alış fiyatlarını ilk uygulayan olmamak için rakiplerini beklediği, tedarikçisini önce rakiplerinin alış fiyatlarını değiştirmesi yönünde baskıladığı, HTM perakendeciliği pazarında üreticilerin fark faturaları ya da "delist edilme" korkusu gibi baskıları karşısında ŞÖLEN’in acilen perakendecilerden birinin alış fiyatı artışında öncü olmasını sağlamak zorunda olduğu savunması (794) 22.01.2021-28.01.2021 tarihlerinde gerçekleşen Whatsapp görüşmelerinde (Belge-723/ŞLN/4) geçen “A101 kesinlikle bim den önce geçmem diyor, Aynı gün geçelim, Diyor”, “A101 ok dedi sistemsel geçişleri perşembe ben Perşembe geçeyim bim Cuma geçsin şeklinde son son anlaştık.” ve “Mood fiyatını az önce teyit etti A101 de şok da yarın için raf geçti sabah fiş alacağım.” ifadelerinden Biscolata Mood ürünlerine ilişkin fiyat artışının ŞÖLEN tarafından perakendeciler arasında dolaylı koordinasyon sağlanması yoluyla organize edildiği ve bu organizasyondan ilgili perakendecilerin haberdar olduğu, bahsi geçen fiyatların da alış fiyatı değil, perakende satış fiyatı olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Belgedeki ifadelerle uyumlu şekilde A101 ve ŞOK’un 28.01.2021 tarihinde, BİM’in ise 29.01.2021 tarihinde bire bir eski ve yeni fiyat aynı olacak şekilde fiyat artışı gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Yazışmaların geçtiği dönem itibarıyla diğer üç belge birlikte ele alındığında ŞÖLEN tarafından Luppo ürünlerinde fiyat artışının yapılmasının planlandığı, bu kapsamda perakendeciler arasında sağlanan dolaylı koordinasyon yoluyla fiyat artışının organize edildiği açıkça anlaşılmaktadır. Bununla birlikte belgelerde geçen “Uzun görüşmeler sonucunda raf fiyatında ilk kez geçişte öncülük etmeyi kabul ettiler.” , “Bim 17 Ocak olarak tarih vermişti. Arkasından A101’de de geçiş sağlanacak.”, “Süper hemen konuşuyorum a101” gibi ifadeler ile fiyat artışları birlikte ele alındığında ŞÖLEN’in perakendecilerin kendisine verdiği ileriye dönük rekabete hassas bilgileri rakip perakendeciler ile paylaştığı açıkça görülmektedir. Dolayısıyla ilgili savunmaya itibar edilememektedir. Perakende Kararı kapsamında teşebbüsler ile ilgili elde edilen delillerin yalnızca gerekçeli kararda açıklanmış olan kısımları değerlendirildiğinde dahi, ŞÖLEN'e 325 Piyasa Satış Fiyatı.
22-55/863-357 284/377 isnat edilen iddiaların çok ötesine geçen bulgular bulunmasına rağmen anılan karar çerçevesinde bazı teşebbüslere herhangi bir ceza verilmediği, bu kapsamda daha ağır delillerle isnat edilen tedarikçiler ceza almazken, ŞÖLEN'e ceza verilmesinin hukuki öngörülebilirlik ve eşit işlem ilkesi gibi temel hukuk prensiplerine aykırı olduğu savunması (795) Dosya kapsamında ŞÖLEN’e ilişkin elde belgeler bakımından gerek ŞÖLEN’in kendi çalışanları arasında gerekse ŞÖLEN ile perakendeciler arasında geçen birçok yazışma bulunması, bu belgelerin ilgili dönemdeki fiyat artış hareketleriyle birlikte ispat gücü bakımından yeterli olması karşısında, rakip perakendecilerin ileriye dönük fiyat geçişlerine ilişkin koordinasyonunun ŞÖLEN tarafından sağlandığı açık bir şekilde ortaya konulmaktadır. Örnek vermek gerekirse “A101’de 1 Şubat tarihine kadar fiyat geçişi olması halinde, Şok’tan ilgili tarihteki PSF326 ile çıkacağına dair söz aldık.”, “Bim de Salı geçecek diyeceğiz, artık Bim Çarşamba geçecek, artık 1 gün idare etsinler”, “Mood fiyatını az önce teyit etti A101 de şok da yarın için raf geçti sabah fiş alacağım.”, “A101 ok dedi sistemsel geçişleri perşembe ben Perşembe geçeyim bim Cuma geçsin şeklinde son son anlaştık.” gibi birçok ifade delil standardı bakımından ŞÖLEN’in savunmada bahsi geçen teşebbüslerden ayrıştığını açık bir şekilde göstermektedir. Bu bakımdan söz konusu savunma haklı görünmemektedir. ŞÖLEN’in HTM perakendeciliği pazarında rakiplerine oranla düşük pazar payı ve zayıf mali yeterliliği sebebiyle, sektörü elinde tutan güçlü perakendeciler nezdinde herhangi bir pazarlık gücü bulunmadığı, küçük marketlerin dahi ŞÖLEN nezdinde alıcı gücüne sahip olduğu, bazı geçmiş tarihli Kurul kararları doğrultusunda pazarın rekabetçi yapısı, ŞÖLEN’in pazardaki konumu ve düşük pazar payı vb. hususlar değerlendirildiğinde, ŞÖLEN'in yeniden satış fiyatının belirlenmesi kapsamında bir uygulamasının olamayacağı, yeniden satış fiyatının belirlenmesinin sistematik bir uygulamaya dayandırılmadığı, buna yönelik bir yaptırım veya teşvik mekanizmasını uygulamadığı savunması (796) Dosyada yer alan belgelerden, ŞÖLEN’in perakendecilere dikte ettiği yeniden satış fiyatına uyulmaması durumunda ürün tedarikinin kesilmesi yönünde stratejisinin bulunduğu, dolayısıyla perakendecilerin yeniden satış fiyatının ŞÖLEN tarafından tespit edildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca ŞÖLEN’in, perakendecilerden gelen şikayet üzerine şikayete konu olan perakendecilere düşük olan fiyatlarını yükseltmesi yönünde müdahalede bulunduğu, bu sayede yeniden satıcıların satış fiyatlarının kontrol edildiği anlaşılmaktadır. ŞÖLEN hakkındaki belgeler dikkate alındığında, yeniden satış fiyatının tespitinin münferit olaylardan ibaret olduğu yönündeki savunma yerinde görülmemiştir. ŞÖLEN Saha Satış Yöneticisi (.....) tarafından ŞÖLEN Bölge Satış Müdürü (.....)’a 23.09.2020 tarihinde gönderilen “RE: ÖZPOLATOĞLU LUPPO FİYATI HAKKINDA” konulu e-postanın (Belge-723/ŞLN/8) ticari bir ilişkiyi içerdiği, belgede geçen "Konudan haberim olduğu gibi müdahale ettim", "Ayrıca düzeltmeyecekse ürünleri yarın toplatacağım diye tepki verdim" gibi ifadelerin bir çalışanın raporlama yaparken kullandığı yetkisini aşan ve gerçeği yansıtmayan ifadeler olduğu, yazışmada geçen müdahalenin hiçbir zaman gerçekleşmediği, ilgili tarihlerde herhangi bir fiyat artışı dahi olmadığı savunması (797) ŞÖLEN adına yazışmaları gerçekleştiren çalışanın yetkisinin olup olmadığının belgelerin değerlendirilmesi bakımından bir önemi bulunmamakta olup, ilgili belgede yer alan “07.10.2020 tarihleri arasında Luppo sandviç kek çeşitlerini 4,5TL'den inserte 326 Piyasa Satış Fiyatı.
22-55/863-357 285/377 almış. Konudan haberim olduğu gibi müdahale ettim.”, “Ben Ulusal endex 5,75 olunca fiyatını yükseltmesini talep ettim ve o dönemden beri ürün fiyatını 5,95'e çıkarmıştı.” ve “Müşteriye 3,5 aydır ürünü 5,95'e sattığını şu anda niye 25krş karla satma gereği duyduğunu uygulamayı iptal etmesi talebimi ilettim. Ayrıca eğer düzeltmeyecekse ürünleri yarın toplatacağım diye tepki verdim” ifadelerinden ŞÖLEN tarafından perakendecilerin satış fiyatlarına müdahale edildiği görülmektedir. Ayrıca söz konusu fiyatların alış fiyatı değil perakende satış fiyatları olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Belgede yer alan “müdahaleye” ve “fiyatın yükseltilmesine” dair birçok ifadeden satış fiyatlarına müdahale edildiği görülmektedir. Kaldı ki belgede yer alan ifadelerden ürün tedarikinin kesilmesi yönünde baskıda bulunulduğu da açıkça anlaşılmaktadır. ŞÖLEN Ticari Pazarlama Yöneticisi (.....) tarafından 14.12.2020 tarihinde ŞÖLEN çalışanlarına gönderilen, “YENİ INSERT FİYAT BİLDİRİMLERİ” konulu e-postada (Belge-723/ŞLN/9) sözü edilen “Publins (Publins Insight)” uygulaması ile yalnızca perakendecilerin insertlerinden bilgi toplandığı, uygulamanın geleceğe dönük fiyat hareketliliklerini içermeyip aynı rafta etikete basılmış fiyatlar gibi doğrudan kamuya mal olmuş, reklamı yapılmış ve zaten ilgili perakende şubelerinin vitrinlerine asılmış fiyat bilgilerini içerdiği, bu uygulamanın "ŞÖLEN tarafından raf fiyatlarının kontrol edildiği…” şeklinde yorumlanmasını hatalı olduğu savunması (798) İlgili belgede yer alan “Insert içerisindeki ürünlerimizde bu fiyat aralıklarının dışına çıkıldığında bildirim gelecektir” ve “Min-Max PSF fiyatlarına göre tanımlama yapılmıştır” ifadeleri perakendecilerin güncel raf fiyatlarını takip etmeye yönelik bir uygulama kurulduğunu göstermekle birlikte, belirlenen perakende satış fiyatının dışına çıkılması durumunda da bir bildirim gelmesinin sağlandığı anlaşılmaktadır. ŞÖLEN Satış Müdürü (.....) tarafından 29.09.2020 tarihinde ŞÖLEN bazı ŞÖLEN yöneticilerine gönderilen “Aktivite Onay Formu/Luppo Karamel LTS” konulu e-posta silsilesinin (Belge-723/ŞLN/10) A101 ile anlaşılmış olan aktivite şartlarına A101’in uymamasından kaynaklanan hususlara ilişkin ŞÖLEN tarafından verilen tepkileri içerdiği, A101’in fiyatlar konusunda her hangi bir değişikliğe gitmediği, ŞÖLEN ve A101 bünyesinde çeşitli yerinde incelemeler gerçekleştirilmesine rağmen ŞÖLEN’in A101’e bir baskı, yaptırım vb. uyguladığına dair hiçbir bulgunun elde edilemediği, A101'in tamamen kendi inisiyatifi ile ürünlerin fiyatlarını belirlediği savunması (799) Belgede yer alan “Bu fiyatı normal fiyatımıza çekebilirler mi? “Müşteri ile anlaşmam bu şekilde değildi, ürün psf ile satılacaktı” ,” Bu hafta halletmeye çalışıyorum” ifadeleri yeniden satıcıların satış fiyatlarının kontrol altında tutulduğuna işaret etmektedir. Sonuç olarak ŞÖLEN’in söz konusu savunmasına itibar etmek mümkün değildir. ŞÖLEN Ticari Pazarlama Uzmanı (.....) tarafından 11.01.2021 tarihinde ŞÖLEN çalışanlarına gönderilen, “RE: ALOKASYON: PR.PRM.PR.PRM.1568.00 Şölen Logolu Güncel Fiyat Kartı” konulu e-postada (Belge-723/ŞLN/11) yer alan “TAVSİYE EDİLEN (PSF) fiyatlarla rafta olmak önemli…” ifadesinin tavsiye edilen perakende satış fiyatına ilişkin olduğu, yeniden satış fiyatının tespiti yönünde yorumlanan ilgili yazışmanın, raflardaki etiketlerin düzenlenmesinden sorumlu olan bir çalışanın diğer çalışanlara göndermiş olduğu basit bir yazışma olduğu, ilgili çalışanın pozisyonu gereği ŞÖLEN’in satış stratejilerini belirlemek gibi bir durumunun söz konusu olmayıp "ticari pazarlama uzmanı" unvanı ile hiyerarşik olarak satış ve pazarlama biriminin en alt kademesinde yer aldığı, söz konusu çalışanın ilgili yazışmasından ne demek istediğinin dahi net bir şekilde anlaşılamadığı savunması
22-55/863-357 286/377 (800) ŞÖLEN adına yazışmaları gerçekleştiren çalışanın yetkisinin olup olmadığının ilgili belgenin değerlendirilmesi bakımından bir önemi bulunmamakta olup, yazışmada yer alan “TAVSİYE EDİLEN (PSF) fiyatlarla rafta olmak önemli” ifadesi ŞÖLEN’in rafta tavsiye edilen fiyata uyulması yönündeki stratejisini açık bir şekilde göstermektedir. Bilhassa aynı belgede geçen “Piyasadaki güçlü ve belli pazar payına ulaşmış her firma tüm Türkiye genelinde raf fiyatlarında ortak PSF ile hareket etmeye gayret eder” ifadesi de bu gayreti desteklemektedir. ŞÖLEN’in herhangi bir rekabet ihlaline taraf olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte Kurul tarafından ihlalin varlığının tespiti halinde; ortaya koyulan durum, pazarın yapısı, ŞÖLEN’in düşük pazar payı ve en önemlisi geçmiş Kurul kararları doğrultusunda ŞÖLEN’e ceza uygulamak yerine 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca görüş gönderilmesi gerektiği savunması (46) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmaların veya uyumlu eylemlerin yasaklandığı hükme bağlanmıştır. Bununla birlikte açık ve ağır ihlal niteliğindeki fiyat tespitine yönelik anlaşmaların amaç bakımından rekabet ihlali teşkil ettiğinde tereddüt bulunmamaktadır. Dolayısıyla amacı bakımından rekabet ihlali teşkil eden soruşturma konusu davranışların ayrıca etkisinin gösterilmesi ihlalin varlığının ortaya konulması açısından zorunlu değildir. Zira amacı bakımından rekabeti kısıtlayıcı olan bir anlaşmanın/uyumlu eylemin ne ölçüde uygulandığından ya da etki doğurduğundan bağımsız olarak 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet ihlali teşkil edeceği açıktır. (801) Diğer yandan Kurulun 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilmiş olabileceği şüphesi taşıdığı kimi dosyalarda Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca görüş göndermeyi tercih ettiği kararları bulunmakla birlikte, bu kararlar soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının değerlendirildiği önaraştırma süreçlerinin sonunda, usul ekonomisi kaygıları güdülerek bazı koşulların varlığı halinde alınan kararlardır. Nitelikleri gereği bu kararlarda Kanun’un ihlal edilip edilmediği değil; soruşturma açılmasına gerek olup olmadığı konusunda bir sonuca ulaşılmakta ve Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde görüş gönderilmiş olması Kanun’un ihlal edildiği (tersi de geçerli olmak üzere) anlamına gelmemektedir. 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma sürecinin sonunda ise (taahhüt mekanizmasının kullanılmadığı varsayımı altında) soruşturma konusu uygulamalarla Kanun’un ihlal edilip edilmediğine yönelik nihai bir kararın alınması gerekmektedir. 4054 sayılı Kanun’u ihlal etmiş olduğu tespit edilen teşebbüslere hangi durumlarda idari para cezası uygulanmayabileceği (pişmanlık nedeniyle idari para cezasından tam muafiyet gibi) ise ayrıca düzenlenmiş olup, Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası bu amaçla kullanılabilir bir mekanizma değildir. I.3.2.1.15. UNMAŞ’ın Savunması ve Değerlendirilmesi Soruşturma Bildiriminde deliller ile ihlal iddiaları arasında bağ kurulmadığı, UNMAŞ hakkındaki iddiaların açık, kapsamlı ve gerekçeler temelinde sağlanmamış olması sebepleriyle UNMAŞ’ın birinci yazılı savunma kapsamında esasa dair mülahazalarını Kuruma iletme hakkının ciddi derecede kısıtlandığı, bu nedenle adil yargılanma hakkının bir unsuru olan savunma hakkının ihlal edildiği savunması (802) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası, “Kurul, başlattığı soruşturmaları, soruşturmaya başlanması kararının verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili taraflara bildirir ve tarafların ilk yazılı savunmalarını 30 gün içinde göndermelerini ister. Taraflara
22-55/863-357 287/377 tanınan ilk yazılı cevap süresinin başlayabilmesi için Kurulun bu bildirim yazısı ile birlikte, iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi ilgili taraflara göndermesi gerekir.” hükmünü amirdir. Bu hüküm gereği, UNMAŞ’a soruşturmaya konu iddiaların niteliğine ilişkin olarak yeterli bilgi Soruşturma Bildirimi ile birlikte gönderilmiştir. Soruşturma Bildirimi’nde dosya kapsamında UNMAŞ’a ilişkin olarak mevcut olan belgelerin içeriklerine yer verilmiştir. Kaldı ki UNMAŞ hakkında ihlal isnadına dayanak teşkil eden tüm belgelere Soruşturma Raporu’nda yer verilmiş olup, bunun üzerine tarafların iki yazılı ve bir sözlü savunma hakları daha olduğu düşünüldüğünde, savunma hakkının kısıtlanmasından bahsedilemeyeceği değerlendirilmektedir. Soruşturma Bildirimi’nde Kurulun 17.09.2020 tarih ve 20-42/583-M sayılı kararı uyarınca UNMAŞ’ın 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla yürütülen önaraştırma çerçevesinde UNMAŞ’ta gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen delillere yer verildiği, söz konusu önaraştırma süreci sonunda Kurulun 20.05.2021 tarih ve 21-26/324-150 sayılı kararı ile UNMAŞ hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığına karar verildiği, Kurulun 2020-3-039/BN-01 sayılı Bilgi Notunu değerlendirmesi neticesinde 20.05.2021 tarih ve 20-26/325-M sayılı kararı ile UNMAŞ hakkında soruşturma açılmasına ve açılan soruşturmanın Kurulun 26.04.2021 tarih ve 21-23/271-M sayılı kararı ile başlatılan dosya konusu soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine karar verildiği, UNMAŞ hakkında yürütülen önaraştırma ile mevcut soruşturma arasında herhangi bir sebep ilişkisinin bulunmadığı, soruşturma açılmasına gerek olmaksızın neticelendirilen bir önaraştırma kapsamında elde edilen delillerin konu bakımından önaraştırmanın konusundan bağımsız bir soruşturmada kullanılması ile Kurumun yetkisini aştığı ve idareye tanınan takdir yetkisinin orantısız kullanıldığı, diğer bir deyişle Kurumun soruşturma yürütmek ve yerinde inceleme gerçekleştirmek konusundaki takdir yetkisini Anayasa’nın 13. maddesi ile düzenlenen “ölçülülük ilkesi” sınırları dâhilinde kullanmadığı savunması Soruşturma Bildirimi’nde Kurulun 20.05.2021 ve 20-26/325-M sayılı kararı ile UNMAŞ hakkında başlatılan soruşturmanın mevcut soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesinin gerekçesi bakımından herhangi bir açıklama yapılmadığı, Danıştay’ın Pak Gıda Üretim ve Pazarlama AŞ kararında327 “Soruşturmanın konu ve zaman yönünden sınırlarının bilinmesi savunma yönünden önem taşımaktadır. Soruşturma süresi bitmiş bir konuda, soruşturmanın yeni iddialar getirilerek ve farklı bir soruşturma konusu ile birleştirilmesi soruşturmayı süresiz ve sınırsız bir hale sokar ki, bu hal de zorunlu olarak idarenin keyfiliği sonucunu doğurur.” şeklinde karar kurduğu, UNMAŞ’ın tarafları ve coğrafi pazarı tamamen farklı olan, farklı iki iddiaya ilişkin iki farklı soruşturmanın birleştirilmesi nedeniyle soruşturmaların sınırlarının konu yönünden belirsizleştirildiği savunması (803) 06.04.2021 tarihinde UNMAŞ’ın genel merkezinde yerinde inceleme gerçekleştirilmiş, yapılan yerinde incelemede 2020-3-039 numaralı dosya konusu iddialara ilişkin elde edilen bilgi ve belgelerin yanı sıra dosya konusunun dışında kalan kimi belgelere de ulaşılmıştır. Bu kapsamda, tedarikçi konumunda olan UNMAŞ’ın alt pazarda yer alan perakendeciler arasında geleceğe yönelik fiyat ve fiyat geçiş tarihleri gibi rekabete duyarlı bilgilerin dolaylı değişimine aracılık ettiği ve söz konusu perakendecilerin fiyatlarının veya fiyat artış tarihlerinin koordinasyonunu sağladığı yönünde güçlü bulgular elde edilmiştir. Bu bulgular ışığında, Kurulun 20.05.2021 tarihli ve 21-26/325-M 327 Danıştay 10. Dairesinin 2000/6064 E., 2002/4541 K. sayılı kararı.
22-55/863-357 288/377 sayılı kararıyla, UNMAŞ’ın da mevcut soruşturmaya dahil edilmesine karar verilmiştir. Öte yandan, 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinde yer alan “Kurul, resen veya kendisine intikal eden başvurular üzerine doğrudan soruşturma açılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için önaraştırma yapılmasına karar verir.” hükmü uyarınca Kurulun resen soruşturma açma yetkisini haiz olduğu hususunda herhangi bir şüphe bulunmamaktadır. 2020-3-039 numaralı dosya konusu ile mevcut soruşturmanın konusunun farklı olduğu dikkate alındığında, 2020-3-039 numaralı dosya kapsamında gerçekleştirilen inceleme sonucunda soruşturma açılmamış olmasının mevcut dosya kapsamında incelenen ihlal iddiaları bakımından herhangi bir etkisi olmadığı değerlendirilmektedir. Bu nedenlerle, savunma hakkının ihlal edildiğine yönelik savunmaya itibar edilememektedir. Perakende pazarındaki yüksek şeffaflık ve rekabet ortamı dâhilinde ticari uygulamaların pazarın geneline yayılma eğilimi olduğu, diğer bir ifadeyle önemli bir müşteriye sağlanan koşulların diğer önemli müşterilerce de talep edilmesinin kaçınılmaz olduğu, sadece ŞOK’un UNMAŞ satışlarındaki payının 2020 yılında %(.....) olduğu ve satışlarındaki yüksek payları nedeniyle UNMAŞ’ın ŞOK, MİGROS ve A101’e ekonomik olarak bağımlı olduğu, UNMAŞ’ta gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen 30.10.2018 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....) tarafından UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’a gönderilen “RE: 14 KASIM 2018 FİYAT GEÇİŞİ HK / ŞOK” başlıklı e-postada yer alan “Göndermiş olduğunuz fiyat geçiş tablosunda, tüm ürünlerde marj kaybetmekteyiz. Ekli dosyada, yeni raf fiyatına göre olması gereken yeni alış fiyatlarımız bulunmaktadır.” ifadesinin UNMAŞ ve organize perakendeciler arasındaki ticaretin koşullarının perakendeciler tarafından tayin edildiğini, perakendecilerin alış fiyatlarının raf fiyatlarına göre belirlendiğini ve UNMAŞ’ın kendi satış fiyatını dahi ticari ve ekonomik koşullar çerçevesinde belirleyebilme gücünün olmadığını kanıtlar nitelikte olduğu, ayrıca bir müşterinin temin ettiği avantajdan yararlanmak üzere diğer bir perakendecinin talepte bulunduğu, bu talebe karşı durulmasının pek çok durumda mümkün olmadığı ve bu sebeple avantajın tüm güçlü alıcıların benzer faydayı temin edeceği şekilde pazara yayılabildiği savunması (804) HTM Sektör Ön Raporu’nda da ortaya konulduğu üzere, bir kısmı soruşturmanın da tarafı olan perakendecilerin önemli derecede alıcı gücüne sahip olduğu bilinmektedir. Ancak bu durum UNMAŞ’ın söz konusu marketler arasında geleceğe dönük fiyatlara ve fiyat geçiş tarihlerine ilişkin dolaylı bilgi paylaşımına aracılık etmesini meşru hale getirmemektedir. Kaldı ki perakendeciler arasındaki koordinasyona aracılık etmenin yanında, yukarıda birden fazla belgede ortaya konulduğu üzere, UNMAŞ’ın bazı perakendecilerin satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu ve söz konusu perakendecilerin fiyatlarını tespit ettiği açıkça görülmektedir. Normal koşullarda, perakendeciler ve tedarikçiler arasındaki dikey ilişkide tedarikçilerin çifte tekelci fiyatlama probleminden kaçınmak amacıyla alt pazardaki fiyat rekabetini teşvik etmeye çalışacağı söylenebilecektir. Alt pazarda fiyatların rekabetçi seviyenin üzerine çıkması tedarikçinin satış hacminde ve dolayısıyla gelirlerinde düşüşe yol açabilecektir. Ancak perakendecilerin alıcı gücünün önemli ölçüde yüksek olduğu durumda, tedarikçilerin satış fiyatları aşağı yönlü baskılanacaktır. Bu durumda alıcı gücü önemli ölçüde yüksek perakendeciler, diğer perakendecilere karşı rekabetçi avantaj kazanmak amacıyla raf fiyatlarını düşük tutmak ve aynı zamanda kar marjlarını yükseltmek için tedarikçiler üzerinde alış fiyatlarını düşürme yönünde baskı kurabilecektir. Alıcı gücü ve yoğunlaşmanın yüksek olduğu böylesi bir durumda tedarikçiler üst pazar marjındaki
22-55/863-357 289/377 düşüşün önüne geçebilmek amacıyla perakende seviyesindeki fiyat rekabetini azaltmaya yönelik bir motivasyona sahip olacaktır. Bu nedenle alıcı gücünün ve yoğunlaşmanın yüksek olmasının tedarikçiler bakımından topla dağıt tipi bir kartelin oluşturulması ve devam ettirilmesi için daha uygun şartlar yaratabileceği değerlendirilmektedir. UNMAŞ’ın uyguladığı iş modelinin yapısı sebebiyle, perakendecilerin kendi kâr marjlarını koruyarak perakende pazarında UNMAŞ’ın kâr marjı üzerinden rekabet etmekte olduğu, bu işleyişte UNMAŞ’ın perakendecilere satış fiyatının ürün satılana kadar belirsizliğini koruduğu belirtilmiştir. Perakendecinin satıştan payını her ihtimalde aldığı ve bu itibarla perakende satış fiyatlarının (raf fiyatlarının) perakendecinin değil UNMAŞ’ın kârlılığını tayin ettiği, bu işleyiş dâhilinde perakendecilerin, UNMAŞ’ın adeta yer sağlayıcısı olarak faaliyet gösterdiği, UNMAŞ’ın e-pazaryerleri aracılığıyla satış gerçekleştiren teşebbüslerden fiiliyatta herhangi farkının kalmadığı savunması Noktaya Direkt Teslim Modeli ile çalışmayı tercih eden perakendeciler aracılığıyla gerçekleştirilen satışlardan elde edilen cironun, UNMAŞ’ın toplam cirosunun çok büyük bir kısmını oluşturduğu, bu model kapsamında ürün satılamadığı müddetçe UNMAŞ’ın gelir elde edemediği, satılamayan veya zayi olan ürünlerin perakendeciler tarafından UNMAŞ’a iade edildiği, ürünün satılamamasının ise perakendeci bakımından herhangi bir maliyet oluşturmadığı, söz konusu modelin organize kanalda güçlü alıcılar tarafından ayrıca kar marjı anlaşması ile desteklendiği ve bu model ile çalışan perakendecilerin ürünü satın almak suretiyle yeniden satışını gerçekleştirmediği, bu modelin ŞOK, MİGROS ve CARREFOUR gibi büyük perakendeciler tarafından tercih edildiği, bu model altında perakende sektörünün şeffaf yapısının yardımıyla birbirlerinin fiyatlarını devamlı takip eden ve kendi fiyatlarını rakiplerinin fiyatlarına göre tayin eden zincir marketlerin perakende satış fiyatlarını rekabeti karşılamak üzere düşürürken herhangi bir marj kaybetmeden UNMAŞ’ın satış fiyatını fiili olarak aşağıya çektikleri savunması Klasik anlamda bir yeniden satış modeline benzeyen depo teslim modeli çerçevesinde gerçekleştirilen satışların UNMAŞ’ın cirosu içindeki payının sınırlı olduğu, bu modelin A101 ve e-ticaret firmaları tarafından tercih edildiği, perakendecilerin alıcı gücü ile UNMAŞ’ın iş modeli birlikte değerlendirildiğinde, UNMAŞ’ın perakendecilerle arasında bulunan ilişkinin, geleneksel anlamında bir dikey ilişki olarak ele alınamayacağı savunması (805) UNMAŞ çalışanı (.....) tarafından 15.02.2019 tarihinde UNMAŞ İş Geliştirme Direktörü (.....)’a gönderilen e-postada (Belge-723/UN/20), “Carrefour bizim önerdiğimiz raf fiyatları ile uyguladığı fiyatlarda fark var. Müdahale edelim mi. Gül bugun izinli olduğu için sormadım. Yönlendirmenize sunarım.” ifadelerinin kullanıldığı, UNMAŞ çalışanı (.....) tarafından verilen yanıtta ise “Edelim tabiki neden bu fiyatlardan sattığını öğrenelim önce sözlü olarak, yalnış tanımlamış olmasın.” ifadelerinin yer aldığı görülmektedir. Savunmada dile getirildiği şekli ile CARREFOURSA ile UNMAŞ arasındaki ticari ilişkide CARREFOURSA’nın sadece bir yer sağlayıcı niteliğinde olması halinde UNMAŞ’ın CARREFOURSA’nın raf fiyatlarına müdahale etmek yönünde bir motivasyonunun söz konusu olamayacağı değerlendirilmektedir. Esasen, UNMAŞ ile ilgili olarak ŞOK ve MİGROS özelinde yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin bir ihlal iddiası bulunmamaktadır. Öte yandan perakendeciler ile “noktaya satış modeli” çerçevesinde çalışmak, perakendeciler arasında bilgi değişimine aracılık edilmesi ve fiyat ile fiyat
22-55/863-357 290/377 artışlarında koordinasyonun sağlanması açısından haklı bir gerekçe olarak kabul edilemeyecektir. BİM haricindeki tüm perakendecilerin tüm ürünlerinin fiyatlarının çevrim içi satış kanallarında bulunabildiği, bu sebeple perakendecilerin rahatlıkla birbirlerinin anlık fiyat, kampanya değişim ve güncellemelerini takip edebildikleri, söz konusu platformların fiyat geçişlerini ve ileri tarihli kampanya bilgilerini de içerebildiği ifade edilerek bu nedenle şeffaflaşan bir piyasada fiyat paralelliğinin oluşabileceğinin dikkate alınması gerektiği savunması (806) Dosyadaki belgelerden UNMAŞ tarafından perakendeciler arasında ileriye dönük fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı, bu sayede söz konusu perakendeciler arasında dolaylı olarak koordinasyonun sağlandığı anlaşılmaktadır. Pazar şeffaflığı fiyat paralelliğinin makul olup olmadığının değerlendirilmesinde dikkate alınan bir unsur olmakla birlikte, bu durum herhangi bir iletişim delilinin bulunmaması halinde geçerlidir. Teşebbüsler arasında açıkça bilgi paylaşılması, söz konusu argümanı dayanaksız kılmaktadır. UNMAŞ hakkında hem yeniden satış fiyatının tespiti hem de topla-dağıt karteli iddiası ile ceza istendiği, ister topla-dağıt karteli ister yeniden satış fiyatının tespiti olsun 4054 sayılı Kanun’un (a) bendi kapsamında “fiyat tespiti” tanımlamasıyla “tek davranış” teşkil eden, aynı teşebbüsün aynı davranışının iki ayrı ihlal olarak ele alınıp çifte cezalandırmaya tabi kılınmasının hem hukuk tekniği hem de mantığı bakımından esaslı hata niteliğinde olduğu, dünyadaki diğer rekabet otoritelerine ait “yeniden satış fiyatının belirlenmesi” ve “topla-dağıt karteli” unsurlarını birlikte barındıran hiçbir dosyada tedarikçinin veya perakendecinin iki ayrı ihlalden bir arada sorumlu tutulduğuna dair bir örnek bulunmadığı, ayrıca UNMAŞ’ın tek bir eyleminin hem yeniden satış fiyatının tespiti hem de topla-dağıt karteli olarak nitelendirilmesinin ve dolayısıyla teşebbüsün iki defa cezalandırılması gerektiğinin savunulmasının ne bis in idem ilkesinin açıkça göz ardı edilmesi anlamına geldiği savunması (807) UNMAŞ bakımından iki ayrı ihlal isnadının ve böylelikle iki ayrı idari para cezası uygulanması talebinin temel gerekçesi, söz konusu ihlal isnatlarına esas teşkil eden davranışların niteliğindeki ve özündeki esaslı ayrımdır. UNMAŞ bir yandan kendi ürünleri bakımından beş büyük perakendeci arasında raf fiyatları ve fiyat artışları konusunda danışıklılığın/koordinasyonun sağlanmasına ve sürdürülmesine ve bu çerçevede perakendecilerin geleceğe dönük fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşımına aracılık etmek suretiyle topla-dağıt karteli niteliğindeki özü bakımından yatay bir fiyat anlaşmasına taraf olmuş; diğer yandan ise dikey anlaşma çerçevesinde perakende zincirlerinin yeniden satış fiyatının tespitine yönelik müdahalelerde bulunmuştur. Bu noktada UNMAŞ’ın birbirinden özü itibarıyla (yatay-dikey) bağımsız nitelikteki söz konusu iki ayrı ihlalinin, yürüyen tek bir soruşturma kapsamında tespit edilmesinin, teşebbüs hakkında bu iki ayrı ihlalden dolayı ayrı ayrı idari para cezası uygulanmasına karar verilmesinin önünde bir engel teşkil etmeyeceği vurgulanmalıdır. Bu bakımdan söz konusu savunmaya itibar edilememektedir. Rekabet kurallarının iktisadi gerçeklikten bağımsız düşünülemeyeceği, HTM sektöründe iktisadi gerçekliğin son 20 yılda bütünüyle değiştiği, dünyada ve Türkiye’de dikey anlaşmalara ilişkin mevzuatın üreticilerin/tedarikçilerin çok güçlü kabul edildiği 1970-1980 dönemindeki iktisadi modellere dayandığı, Kurulun HTM sektörünün bugünkü yapısına ilişkin olarak perakende sektöründe zincir marketlerin alıcı gücünü açıkça kabul edip ortaya koyan iki sektör incelemesinin
22-55/863-357 291/377 ve birçok kararının bulunduğu, mevcut durumda üreticilerin perakende noktada bulunmak için çaba gösterip ticarette tavizde bulunmak zorunda olduğu, üreticilerin özel markalı ürünlerle de rekabet etmek zorunda olduğu, bilhassa ekmek sektöründe özel markalı ürünlerde perakendecilerle UNMAŞ’ın rekabet içerisinde bulunduğu, açık ekmek üzerinde fiyat regülasyonlarının bulunmasının ve perakendecilerin açık ve kapalı ekmeklerde satışlar üzerinden oluşan kar marjıyla çalışmasının UNMAŞ’ın fiyat belirleme gücünü ortadan kaldırdığı, (.....), perakendecilerin rakiplerine kıyasla daha ucuza ürün satmak için üreticiler/tedarikçiler üzerinde baskı kurduğu ve bu pazar yapısının bizatihi paralel fiyat oluşumuna neden olduğu savunması. (808) HTM Sektör Ön Raporu’nda da ortaya konulduğu üzere, bir kısmı bu soruşturmanın da tarafı olan perakendecilerin önemli derecede alıcı gücüne sahip olduğu bilinmektedir. Ancak bu durum, tedarikçilerin söz konusu marketler arasında geleceğe yönelik fiyatlara ve fiyat artış tarihlerine ilişkin dolaylı bilgi paylaşımına aracılık etmesini meşru hale getirmemektedir. Kaldı ki tedarikçilerin perakendeciler arasındaki koordinasyona aracılık etmenin yanında, birçok belgede ortaya konulduğu üzere, bazı perakendecilerin satış fiyatlarını tespit ettiği de açıkça görülmektedir. Bir diğer deyişle alıcı gücünden bahsediliyor olsa da bu alıcı gücü tedarikçilerin perakendecilerin raf fiyatlarına müdahale etmesini engelleyici bir sonuç doğurmamaktadır. UNMAŞ ile perakendeciler arasında, geleneksel anlamda dikey bir ilişkinin bulunmadığı, (…..), UNMAŞ’ın ürünün tüketiciye satış anına kadar tüm riski ve maliyeti üstlenirken salt kendi satış fiyatını kontrol altında tutmak adına ortaya koyduğu davranışın rekabet hukuku gibi iktisadi gerçekliğe odaklı bir hukuk dalı tarafından cezalandırılmasının hakkaniyete ve hukukun özüne aykırı olduğu savunması. (809) Savunmada dile getirildiği şekli ile perakendeciler ile UNMAŞ arasındaki ticari ilişkide perakendecilerin sadece bir yer sağlayıcı niteliğinde olması halinde UNMAŞ’ın ürünü satışa sunduğu yerde kendi satış fiyatlarını dilediği gibi belirleyebileceği, UNMAŞ ve perakendeciler arasındaki tedarik ilişkisinin ortadan kalkacağı ve dolayısıyla UNMAŞ’ın söz konusu perakendecilerin raf fiyatlarına müdahale etmek yönünde bir motivasyonunun söz konusu olamayacağı değerlendirilmektedir. Ancak UNMAŞ tarafından perakendeci teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarına müdahalede bulunulduğunu gösteren çok sayıda belge yer almaktadır. Öte yandan perakendeciler ile “noktaya satış modeli” çerçevesinde çalışmak, perakendeciler arasında bilgi değişimine aracılık edilmesi ile fiyatlarda ve fiyat artışlarında koordinasyonun sağlanması açısından haklı bir gerekçe olarak kabul edilmemiştir. Pazar gerçekliği gözetilerek UNMAŞ’ın dikey anlaşmalarında yeniden satış fiyatının tespitinin olmadığı sonucuna ulaşılmasının veya söz konusu anlaşmaların bir muafiyet değerlendirmesine tabi tutulmasının önünde bir engel bulunmadığı, pazarın hâlihazırdaki gerçekliği gözetildiğinde dosya kapsamında yapılan bireysel muafiyet değerlendirmesinin şekilsel bir değerlendirmenin ötesine geçmediği, perakendeciler karşısında kendi ürünleri bakımından perakendecilerin alış fiyatını dahi belirleyemeyen, perakendeciler tarafından aktiviteye katılım konusunda zorlanan UNMAŞ’ın yeniden satış fiyatını belirleme gücüne sahip olmadığı, dosyada yeniden satış fiyatının tespiti ihlaline ilişkin ispat standartlarının sağlanmadığı, UNMAŞ’a isnat edilen yeniden satış fiyatının tespiti iddiası kapsamında baskı ve teşvik unsurlarının gösterilmediği gibi herhangi bir etki analizi, pazar gücü analizi, alıcı gücü analizi de yapılmadığı ve dolayısıyla eksik bir analize dayanarak ihlal iddiasında bulunulduğu savunması
22-55/863-357 292/377 (810) Kurulun yakın tarihli Sony Eurasia328, Turkcell329, Bellona330, Groupe SEB331, Baymak332, Akaryakıt333, Duru Bulgur334 gibi kararlarında görüleceği üzere, yeniden satış fiyatının tespiti amaç bakımından rekabet ihlali teşkil etmekte ve etkilerinden bağımsız olarak 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak nitelendirilmektedir. İhlalin varlığı için, amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı olan bir anlaşmanın ayrıca rekabeti kısıtlayıcı etkilerinin gösterilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. İlaveten Kurul, yeniden satış fiyatının belirlenmesini yakın tarihli 2021/2 sayılı Tebliğ ve 2021/3 sayılı Tebliğ’de açık ve ağır ihlal kategorisinde ele almaktadır. (811) Rekabetin en önemli unsurlarından fiyatın, yeniden satış fiyatının tespiti yoluyla belirlenmesinin amaç bakımından bir rekabet kısıtı teşkil ettiği kabul edilmekte ve 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyet alması mümkün görünmemektedir. Zira söz konusu uygulamanın, bazı istisnai haller dışında, 5. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılan “malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması” ve “tüketicilerin bundan yarar sağlaması” koşullarını karşılaması beklenmemektedir335. Yeniden satış fiyatının belirlenmesinin UNMAŞ ürünlerinin dağıtımında ve perakendecilerin sunduğu ürün ve hizmetlerde gelişme ve iyileşme oluşturmayacağı belirtilmelidir. Yeniden satış fiyatının belirlenmesi neticesinde UNMAŞ markalı bir ürünü almak isteyen tüketiciler marka içi rekabetin sınırlanması nedeniyle daha yüksek fiyatlarla karşılaşabilecektir. Fiyat rekabetinin piyasalarda etkinliği ve dolayısıyla iktisadi refahın artırılmasını sağlayan temel unsur olduğu göz önüne alındığında, marka içi fiyat rekabetinin ortadan kalkması tüketici refahını önemli ölçüde olumsuz etkileyebilecektir. Bu nedenlerle UNMAŞ’ın perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatını belirlemesi 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendindeki koşulları sağlamamakta, dolayısıyla bu uygulamaya bireysel muafiyet tanınması mümkün görünmemektedir. (812) Belge-723/UN/16’da yer alan “Bizden habersiz yapılmış düzeltiyoruz”, Belge-723/UN/17’de yer alan “ya bu akşam ya da yarın sabah fiyat düzelmiş olacak bilgisi aldım.”, Belge-723/UN/21’de yer alan “Grissuno kepekli fiyatı düzelmiş fakat grissuno yulaflı fiyatı halen 1 tl olarak devam ediyor onuda düzelttirip tekrar kasa fişi alabilirmiyiz”, Belge-723/UN/23’te yer alan “ve anlaştığımız sabit raf fiyatı” ve Belge-723/UN/25’te yer alan “fiyatı 10,75 den aşağıya yapma, sorun yaşamayalım. Migrosta 10,95 inserte girecek.” gibi ifadelerden UNMAŞ tarafından perakendeci teşebbüslerin satış fiyatlarına müdahale edildiği görülmektedir. Kaldı ki Belge-723/UN/19’da yer alan “Fiyatı düzelttikten sonra malı kesin (…) buraya…” ve Belge-723/UN/23’te geçen ve UNMAŞ tarafından BİM’e iletilen “gerekli müdahaleleri hemen yapar, buna izin vermeyiz. Bu güne kadar çok az ihtiyaç oldu ama gerekirse o noktaki ürünlerin tamamını iade alarak sorunu kökünden çözeriz.” ifadelerinden UNMAŞ’ın, dikte ettiği fiyatlara uyum sağlanmasına yönelik baskı politikasının bulunduğu açıkça anlaşılmaktadır. 328 22.11.2018 tarihli ve 18-44/703-345 sayılı Kurul kararı. 329 10.01.2019 tarihli ve 19-03/23-10 sayılı ile 12.11.2019 tarihli ve 19-39/610-263 sayılı Kurul kararları. 330 02.11.2011 tarihli ve 11-55/1434-509 sayılı Kurul kararı. 331 04.03.2021 tarihli ve 21-11/154-63 sayılı Kurul kararı. 332 26.03.2020 tarihli ve 20-16/232-113 sayılı Kurul kararı. 333 12.03.2020 tarihli ve 20-14/192-98 sayılı Kurul kararı. 334 17.12.2020 tarihli ve 20-54/754-M sayılı Kurul kararı. 335 17.12.2020 tarihli ve 20-54/754-M sayılı, 4.03.2021 tarihli ve 21-11/154-63 sayılı Kurul kararları.
22-55/863-357 293/377 METRO Kategori Yöneticisi (.....) tarafından 31.07.2017 tarihinde UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....)’ya gönderilen, “Nevgros Kruvasan” konulu e-postanın devamı iletilerde (Belge-723/UN/19) yer alan “Fiyatı düzelttikten sonra malı kesin (…) buraya” ifadesinin bir iç yazışma olduğu, UNMAŞ’ın münferit bir çalışanının beyanından ibaret olduğu, UNMAŞ’ın yazışmanın muhatabı Nev Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (NEVGROS)’ne hiçbir zaman mal tedarikini durdurmadığı, bu durumun somut delillerle de ispatlanabilir olduğu, UNMAŞ’ın düşük pazar gücü ve perakendeciler karşısındaki güçsüz konumu da göz önüne alındığında UNMAŞ’ın ürün tedarikini durdurma gibi bir yaptırımı uygulayamayacağı savunması (813) Bir delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak olan belgenin kime ait olduğu ya da nereden elde edildiğinden ziyade delilin içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir. İç yazışmada perakendecilere yeniden satış fiyatı konusunda uygulanan baskıyı açıkça ortaya koyan ifadelerin varlığı gözetildiğinde söz konusu ifadelerin bir iç yazışmada kullanılmış olmasının delilin ispat kabiliyeti bakımından herhangi bir etkisinin olmadığı değerlendirilmektedir. Belgede yer alan ürün tedarikinin durdurulmasına ilişkin kesin ifadeler karşısında bu ifadelerin UNMAŞ çalışanının münferit bir beyanı olduğu savunmasına itibar edilememektedir. Bir an için UNMAŞ tarafından NEVGROS’a ürün tedarikinin gerçekten durdurulmadığı kabul edilse dahi ürün tedarikinin kesilmesinin bir tehdit unsuru olarak kullanılmasının perakendeci teşebbüsler üzerinde kurulan baskıyı yansıtması bakımından tek başına yeterli olduğu değerlendirilmektedir. BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....) tarafından 21.07.2020 tarihinde UNMAŞ Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen “RE: UNO FINDIK KREMALI KRUVASAN TEKLİFİ HK.” konulu e-postada yer alan “Bu güne kadar çok az ihtiyaç oldu ama gerekirse o noktaki ürünlerin tamamını iade olarak sorunu kökünden çözeriz.” ifadesinin BİM tarafından UNMAŞ’a yansıtılmak istenen fark faturasına cevap olarak verildiği, söz konusu yazışmanın perakendecilere yaptırım uygulandığının değil tam aksine perakendecilerin yüksek alıcı gücünün UNMAŞ üzerinde yarattığı baskının çok açık örneklerinden birisi olduğu, UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 15.02.2019 tarihinde UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....)’a gönderilen, “c4 donuklu paket” konulu e-postada (Belge-723/UN/20) yer alan ifadelerin Soruşturma Heyeti tarafından yanlış yorumlandığı, olayın arka planında liste fiyatının bile altında raf fiyatı belirleyen CARREFOURSA’nın UNMAŞ’a fark faturası kesme olasılığına ilişkin bir endişenin bulunduğu, bu belgenin UNMAŞ’ın CARREFOURSA’nın raf fiyatına müdahale ettiği şeklinde yorumlanamayacağı savunması (814) BİM tarafından UNMAŞ’a fark faturası kesilecek olmasının yeniden satış fiyatının tespiti bakımından haklı bir gerekçe yaratmayacağı değerlendirilmektedir. Belgede kullanılan dil ve müşteriyi doğruluğu olmayan beyanlar ile yanıltmanın rasyonel bir davranış olarak görülemeyeceği göz önüne alındığında belgede yer alan ifadelerin sadece BİM’in fark faturası kesmesinin önüne geçmek için kullanıldığı savunmasına itibar edilememektedir. 15.02.2019 tarihli belgede (Belge-723/UN/20) yer alan “Carrefour bizim önerdiğimiz raf fiyatları ile uyguladığı fiyatlarda fark var. Müdahale edelim mi.” ve “Edelim tabiki neden bu fiyatlardan sattığını öğrenelim önce sözlü olarak, yalnış tanımlamış olmasın.” ifadelerinin UNMAŞ’ın CARREFOURSA’nın raf fiyatlarına müdahalesini açıkça gösterdiği, yine fark faturası kesilme ihtimalinin bu davranış bakımından haklı bir gerekçe olarak görülemeyeceği değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 294/377 MCC TR336 Batıkent Şarküteri Bölümü e-posta adresinden METRO Donuk Reyon Elemanı (.....) tarafından 11.08.2017 tarihinde METRO Kategori Yöneticisi (.....)’e gönderilen e-postada (Belge-723/UN/18) UNMAŞ ve METRO çalışanları arasında geçen yazışmalarda yer alan “Rakiplerimiz bizim aktivite fiyatlarımızı (küsürüne kadar) nasıl bu kadar yakından takip edebiliyor?” sorusuna UNMAŞ çalışanının “Acaba sizin kataloğunuz 3 Ağustosta mağazalarda olduğu için olabilir mi” şeklinde verdiği yanıtın perakendecilerin pazarın uzun yıllardır süregelen yapısı gereği birbirlerinin raf fiyatlarını, herhangi bir aracıya gerek olmaksızın, kataloglar gibi kamuya açık kaynaklar aracılığı ile çok sıkı bir şekilde ve anlık olarak takip edebildiklerini gösterdiği, dolayısıyla perakendecilerin raf fiyatlarının UNMAŞ‘ın müdahalesi ile değil, perakendecilerin birbirlerinin fiyatlarını takip etmesiyle belirlendiği savunması. (815) Belgede METRO çalışanı tarafından “Öte yandan bu fiyata acil gün içinde müdahale etmenizi bekliyoruz.” ifadesi ile UNMAŞ’tan bir diğer perakendecinin raf fiyatlarına müdahale edilmesi talep edilmiştir. UNMAŞ çalışanı tarafından kullanılan “Diğer konuda müdahale edilmiştir” ifadesi ise söz konusu müdahalenin gerçekleştiğini açıkça göstermektedir. Dolayısıyla yazışmaya konu olayda raf fiyatları perakendecilerin birbirlerini takip etmesi neticesinde değil UNMAŞ’ın müdahalesi sonucunda belirlenmiştir. Kurulun daha önceki topla-dağıt karteli ihlaline yönelik yaklaşımlarında pazar yapısına yönelik analizlerin olduğu, oysaki UNMAŞ’ın pazardaki konumuna ilişkin hiçbir analiz yapılmadığı, topla-dağıt kartelinin mevcut olduğu sonucuna varmak için bilinçli ve ortak bir şekilde niyetin benimsenmesi gerektiği, ihlalin yatay etki ve dikey fiyat belirleme anlaşmaları arasındaki nedensellik ilişkisinin ortaya koyulması gerektiği, buna göre perakendecilerden gelen fiyatların yükseltilmesi talepli şikâyetlere ilişkin pazardaki iletişimin yatay bir anlaşma olarak nitelendirilemeyeceği savunması (816) Dosya mevcudunda yer verilen iletişim delilleri ile HTM perakende pazarında tedarikçi olarak faaliyet gösteren teşebbüsler aracılığıyla perakendeciler arasında fiyatlara ve fiyat artışlarına ilişkin koordinasyonun sağlandığı ortaya konulmaktadır. UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 23.06.2017 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’e ve ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....)’a gönderilen “11 TEMMUZ FİYAT GEÇİŞİ HK-ŞOK” konulu e-postada (Belge-723/UN/1) yer alan "Geçiş öncesinde rkp337 raf fiyatlarının fişleri paylaşılacaktır." ve “aynı gün onların da geçiş yapacağının teminatını talep edeceğiz”, UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 26.12.2017 tarihinde CARREFOURSA çalışanı (.....) ve CARREFOURSA çalışanı (.....)’e gönderilen “16 OCAK 2018 FİYAT GEÇİŞİ HK” konulu e-posta ve silsilesinde (Belge-723/UN/6) yer alan "16 ocak’ta fiyat geçişlerinin tüm piyasada eş zamanlı aynı gün gerçekleştireceğiz. sizden bu tarihte yeni perakende satış fiyatlarına geçileceğini teyit etmek istiyorum.", UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 26.12.2017 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’e ve ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....)’a gönderilen, “17 OCAK 2018 FİYAT GEÇİŞİ HK - ŞOK” konulu e-postanı devamı iletilerde (Belge-723/UN/7) yer alan ve ŞOK tarafından UNMAŞ’a iletilen “Rakipler ne zaman fiyat geçişi yapacak Fiş görsellerinin tarafıma iletilmesi gerek” ve UNMAŞ tarafından cevaben ŞOK’a iletilen “Salı günü fişleri paylaşıyor olacağız.”, UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....) tarafından 01.09.2018 tarihinde 336 Metro Cash&Carry Türkiye. 337 Rakip.
22-55/863-357 295/377 ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’e gönderilen, bilgide UNMAŞ çalışanlarının bulunduğu “DONUK FİYAT GEÇİŞİ.” konulu e-postada (Belge-723/UN/9) yer alan “Telefonda belirttiğim üzere rakip raf fiyatlarını iletmenizi rica ediyorum”, UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 26.10.2018 tarihinde FİLE Satın Alma Grup Müdürü Asistanı (.....)’e gönderilen “13 KASIM 2018 FİYAT GEÇİŞİ HK” konulu e-postada (Belge-723/UN/10) yer alan “Öncelikle, eş zamanlı Raf fiyatı artışı için teşekkür ederiz.” gibi ifadeler firmaların fiyatlama politikalarını koordine etmeye yönelik ortak niyetlerini de açık bir şekilde gözler önüne sermektedir. UNMAŞ’ın topla-dağıt karteli iddialarına konu olan indirim marketlere yaptığı (…..), yalnızca bu hususun dahi UNMAŞ’ın iddia edilen ihlale karışması için herhangi bir menfaatinin bulunmadığını ve böylesi bir kartel iddiasının anlamlı ve hayatın doğal akışına uygun olmadığını gösterdiği, UNMAŞ’ın sadece tabi olduğu zor ticaret koşulları altında kendi satış fiyatını kontrol altına tutmak üzere çabaladığı savunması (817) Dosyada uyumlu eylem karinesine başvurulmamış, taraflar arasındaki stratejik bilgilere yönelik dolaylı iletişimle kurulan uzlaşma neticesinde 4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiği kanaatine ulaşılmıştır. Dosyada yer alan deliller bir bütün olarak göz önüne alınarak ortaya konan ihlal karşısında, UNMAŞ’ın karlılığının düşük olup olmamasının veya zarar edip etmemesinin ihlale herhangi bir etkisi bulunmamaktadır. Fiyatlara etki etmenin mümkün olmadığı ve alıcı gücünün baskın olduğu pazarlarda bazı fiyat değişimlerinin geleceğe yönelik olduğu tespit edilse dahi bu bilgi değişimlerinin pazarlık usulünün bir parçası olarak kabul edilmesi ve ceza uygulanmaması gerektiği, soruşturma kapsamında UNMAŞ’ın pazardaki konumunun da bu durum ile bire bir örtüştüğü savunması (818) Dosyada, rakip perakendeciler arasında fiyat düzeylerinin ve fiyat artış tarihlerinin koordinasyonun sağlanmasına ve geleceğe dönük fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına dair tedarikçiler aracılığıyla sağlanan dolaylı iletişimlerin olduğu ortaya konulmaktadır. Esasen gerek Kurul ve idari yargı kararları gerekse Avrupa Birliği uygulaması ve içtihadı doğrultusunda salt bu iletişim delillerinin varlığı dahi amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın ve/veya uyumlu eylemin varlığını ispata yeterli olarak görülebilecek olmakla birlikte; büyük ölçüde, belgelere konu olan ürünlere ilişkin olarak yine belgelerde bahsi geçen fiyat hareketlerinin gerçekleşip gerçekleşmediğini de teyit yoluna gitmiştir. Bu bakımdan somut olayda, çeşitli yönlerden topla-dağıt niteliğinde Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesi bakımından kartel tanımına uygun bir dizi anlaşma ve/veya uyumlu eylem niteliğindeki davranışın mevcudiyeti gösterilmiştir. Yapılan tespit ve değerlendirmeler ışığında, tedarikçiler aracılığı ile perakendeciler arasında fiyat ve fiyat geçişlerine ilişkin olarak kurulan koordinasyonun bir pazarlık sürecinden ibaret olduğu savunması haklı bulunmamıştır. (819) HTM perakendeciliği pazarında hâlihazırda var olan alıcı gücü, lider-takipçi modeli ve oligopolistik bağımlılık gibi özelliklerin pazarın şeffaf olmasına sebep olduğu, perakendecilerin birbirlerinin fiyatlarını takip etmelerinin ve bu takipler sonucunda fiyatlarını güncellemelerinin aralarındaki rekabetin sonucu olduğu, belgelerde paylaşılan kasa fişlerinin yahut raf görsellerinin zaten şeffaf olan ve kolayca elde edilebilecek olan rakip raf fiyatlarına ilişkin olduğu, Belge-723/UN/1, Belge-723/UN/2 ve Belge-723/UN/3’te rakip perakendecilerin kasa fişlerini UNMAŞ’tan istemesinin de UNMAŞ’ın ne kadar zor şartlarla karşı karşıya olduğunun ve perakendecilerin tedarikçileri nasıl istedikleri şekilde
22-55/863-357 296/377 kullanabildiklerinin açık bir göstergesi olduğu, perakendecilerin liste fiyatlarını güncelleyebilmek için bu paylaşımı bir ön şart olarak ortaya koyduğu ve UNMAŞ’ın bu şartı gerçekleştirmez ise liste fiyatlarını güncelleyemeyeceğini bildiği, dolayısıyla UNMAŞ’ın perakendecilerin baskısı sebebiyle liste fiyatlarını güncelleyebilmek adına piyasadaki fiyat artışlarını takip etmek mecburiyetinde olduğu, bu kadar şeffaf bir piyasada UNMAŞ’ın varlığı olsa da olmasa da perakende seviyede fiyat paralelliğinin oluşabileceği savunması (820) Yapılan incelemeler, tespitler ve değerlendirmelerde taraflar arasındaki doğrudan ya da dolaylı iletişimin delilleri ile birlikte, söz konusu iletişim delillerinde öngörülen fiyat hareketlerinin büyük ölçüde uygulandığının tespit edilmesi karşısında, teşebbüsler arasında salt oligopolistik bağımlılıkla yahut fiyat liderini takiple açıklanması mümkün olmayan danışıklı fiyat hareketlerinin bulunduğu, bazı durumlarda tedarikçiler aracılığıyla piyasanın organize edildiği ve fiyatlar ile fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlandığı açıkça ortaya konulmuştur. Danıştay 13. Dairesi, 2016/4902 E. 2019/4247 K. sayılı kararında “Firmaların aralarında kurdukları bağlantı, onları oligopolistik bağımlılık korumasından çıkarmaktadır. Avrupa Komisyonu’nun (Komisyon) British Sugar kararında yaptığı yorum da bu yöndedir. British Sugar firmasının pazarın oligopolistik yapısının ve kendi fiyat liderliğinin diğer üreticilerle fiyat tespitine yönelik bir anlaşma yapmasını gereksiz kıldığına, pazar koşullarının zaten fiyat rekabetine olanak vermediğine ilişkin savunmaları kabul edilmemiş, teşebbüsler arasında gerçekleştirilen bilgi alışverişinin, firmaların fiyatlama politikalarını koordine etmek amaçlı ortak niyetlerini gösterdiği belirtilmiştir.” şeklinde değerlendirme yaparak birincil ve ikincil delillerin varlığı karşısında oligopolistik bağımlılık savunmasının önemini yitireceği yönünde karar vermiştir. Perakendecilerin baskısının, UNMAŞ’ın kendi fiyatlarını kontrol edebilme çabasının ve amacının, yeniden satış fiyatlarının herhangi bir şekilde tavsiyenin ötesine geçemediğinin ve pazar gücü veya portföy gücü olarak UNMAŞ’ın perakendecilerin fiyatlarına müdahale etme imkânı olmadığının, belgelerde geçen konuşmaların alıcıların ve satıcının dahil olduğu bir karteli amaçlamaktan ziyade UNMAŞ açısından liste fiyatlarının uygulanması amacını taşıdığının dikkate alınmadığı savunması (821) Perakendeci teşebbüslerin tedarikçi teşebbüsler üzerinde baskı kurması tedarikçi teşebbüslerin söz konusu marketler arasında geleceğe dönük fiyatlara ve fiyat geçiş tarihlerine ilişkin dolaylı bilgi paylaşımına aracılık etmesini meşru hale getirmemektedir. Ayrıca yukarıda yer verilen birçok belge doğrultusunda UNMAŞ’ın perakendecilerin raf fiyatlarına müdahalede bulunduğunun ortaya konulduğu göz önüne alındığında, tavsiye fiyat uygulamasının ötesine geçmediği savunmasına itibar etmek mümkün olmamıştır. Dosyada, öğretideki ve literatürdeki tanımı “anlaşma düzeyine varmayan irade birlikteliği” olan uyumlu eylemin, anlaşmanın rekabet hukukunda “kartel” olarak tanımlanan en sistematik ve örgütlü hali ile aynı nitelikte değerlendirildiği, kartel ve uyumlu eylemin unsurlarının, sonuçlarının, ispat koşullarının ve ceza rejimlerinin birbirinden farklı olduğu, “anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararları”nın kartel tanımı altında birleştirilmesinin Kurulun içtihatları ile de çeliştiği, rekabet hukukunun en ağır ihlali olarak tanımlanabilecek kartellerin, somut olaydaki gibi tanımı, ispat standardı ve sonuçları oldukça farklı olan uyumlu eylem ile aynı tutulmasının hatalı olduğu, ihlal kapsamında değerlendirilen yazışmaların, UNMAŞ ve perakendeciler arasındaki müzakerelerden ibaret olduğu, herhangi bir perakendeci tarafından UNMAŞ’a “gelecekte X ürünümün raf fiyatı Y TL olacak” yönünde bir bilgi aktarımının
22-55/863-357 297/377 yapılmamış olduğu, UNMAŞ’ın herhangi bir perakendeciden almadığı bir bilgiyi başka bir perakendeci ile paylaşmasının da söz konusu olamayacağı, dolayısıyla pazarın genel durumuna ilişkin gözlemlere ve varsayımlara dayanan çıkarımların “her türlü şüpheden uzak, açık ve kesin delillere dayalı” ispat standardını karşılamadığı savunması (822) İspat standardı bakımından, perakendeci teşebbüsler arasında tedarikçiler aracılığıyla kurulan koordinasyona işaret eden delilde yer verilen ayrıntı seviyesi artıkça, bu emarenin veya delilin güvenilirliği de artacaktır. Dosya kapsamında elde edilen belgelerden de iletişimin konusu ve tarafları açıkça anlaşılmakta olup belgelerin ispat standardını karşıladığı sonucuna ulaşılmıştır. (823) Öte yandan, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin uygulanması bakımından önem arz eden hususlardan bir tanesinin rekabeti sınırlayıcı davranışın, “anlaşma” veya “uyumlu eylem” niteliğinde olmasının ulaşılan sonuçta herhangi bir değişiklik yaratmaması olduğu gözden kaçırılmamalıdır. Dolayısıyla ihlal sonucu bakımından fark anlaşma/uyumlu eylem ayrımında değil, rekabet karşıtı amaç ya da etkinin bulunup bulunmamasında yatmaktadır. Başka bir deyişle rekabet karşıtı amaç ya da etki ister anlaşma ister uyumlu eylem standardında ispatlanmış olsun ihlal teşkil edip yasaklanmakta; yaptırıma tabi tutulmaktadır. (824) Perakendeciler arasında raf fiyatlarına ve fiyat artışlarına ilişkin koordinasyonun sağlanması bakımından fiyat artışı talebinin tedarikçiden veya perakendeciden gelmesinin bir öneminin olmadığı, dosya kapsamında önem arz eden hususun perakendeciler arasında tedarikçiler aracılığıyla sağlanan rekabete aykırı koordinasyon olduğu değerlendirilmektedir. Kaldı ki ortak tedarikçi tarafından kendisine rekabet açısından en stratejik bilgiler olarak nitelenen rakibinin geleceğe dönük fiyat veya fiyat artış tarihleri bilgisi ulaştırılan perakendecinin, bu bilginin kaynağının rakibi olduğunu; bu tarz bir bilgiyi edinen perakendecinin kendi stratejik bilgisini sağlayıcıya bildirmesi halinde bu bilginin de rakipleriyle paylaşılacağını ya da paylaşılabileceğini öngörebileceği veya öngörmesi gerektiği açıktır. Öte yandan 23.06.2017 tarihinde UNMAŞ ve ŞOK arasında yapılan yazışmada (Belge-723/UN/1) yer alan "Geçiş öncesinde rkp raf fiyatlarının fişleri paylaşılacaktır.", 26.12.2017 tarihinde UNMAŞ ve CARREFOURSA arasında yapılan yazışmada (Belge-723/UN/6) yer alan "Fiyat geçişinin tüm piyasada 16 Ocak 2018 Salı itibari ile tamamlanmasını hedeflemekteyiz." ve "16 ocak’ta fiyat geçişlerinin tüm piyasada eş zamanlı aynı gün gerçekleştireceğiz.", 26.12.2017 tarihinde UNMAŞ ve MİGROS arasında yapılan yazışmada (Belge-723/UN/8) yer alan “tüm müşterilerimiz 16 Ocak Salı günü fiyat geçişlerini tamamlayacaklar”,10.2018 tarihinde UNMAŞ ve FİLE arasında yapılan yazışmada yer alan “Sizinle 13.11 Salı günü fişleri paylaşacağız, piyasa geçişini göstermemizin ertesi günü yeni liste fiyatlarına geçişinizi isteyeceğiz.”, 29.08.2019 tarihinde UNMAŞ ve ŞOK arasında yapılan yazışmalarda (Belge-723/UN/13) yer alan “carrefour geçiş fişini ekte paylaştım Diğer müşterilerde aynı anda geçiş sağlayacaktır” ve 17.01.2020 tarihinde UNMAŞ ve ŞOK arasında yapılan yazışmada (Belge-723/UN/15) yer alan “Fiyat geçiş tarıhini, tüm müşterilerimizde eş zamanlı olarak, 5 Şubat 2020 Çarşamba olarak güncelliyoruz, 5 Şubat sabahı kasa fişlerini ileteceğiz” gibi ifadeler perakendecilerin geleceğe yönelik fiyat hareketlerinin bir diğer perakendeciye iletildiğini açıkça göstermektedir.
22-55/863-357 298/377 I.3.2.2. Perakendecilerin Savunmaları ve Değerlendirilmesi I.3.2.2.1. A101’in Savunması ve Değerlendirilmesi Kurulun Perakende Kararı’nda bu soruşturmanın ilgili olduğu dönem ile aynı dönemde gerçekleşmiş aynı davranışına ilişkin olarak A101 aleyhine ihlal ve idari para cezası kararı verildiği, bu soruşturma ve Perakende Kararı kapsamında “ne bis in idem” ilkesinin iki temel unsuru olan muhatabın ve fiilin aynılığı unsurlarının oluştuğu dolayısıyla A101 aleyhine idari para cezasına hükmedilemeyeceği savunması (825) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesi çerçevesinde temel para cezası hesaplanır. Temel para cezası, Kanunun 4 üncü veya 6 ncı maddelerinde yasaklanmış, piyasa, nitelik ve kronolojik süreç olarak birden fazla bağımsız davranışın saptanması halinde, her bir davranış için ayrı ayrı hesaplanır.” şeklindeki düzenleme kapsamında, A101’in bu dosya kapsamında ihlal olarak değerlendirilen eylemlerinin davranışın gerçekleştiği pazar, niteliği ve kronolojik süreci bakımından Kurulun Perakende Kararı’na konu olan davranışları ile aynı olduğu, dolayısıyla anılan nedenlerle “ne bis in idem” ilkesi çerçevesinde A101 bakımından mevcut dosya kapsamında herhangi bir cezaya hükmedilmesine yer olmadığı değerlendirmektedir. Soruşturma kapsamında topla-dağıt tipi kartele ilişkin unsurların ortaya konulamadığı, A101 tarafından ne tedarikçilerden rakip fiyat bilgisine ilişkin talepte bulunulduğuna ne de rekabete hassas bilgilerin rakip perakendecilerle paylaşılması amacıyla tedarikçiye iletildiğine dair herhangi bir bilgi ya da belge bulunmadığı, dolayısıyla A101’in pazardaki rekabeti kısıtlama amacı taşıyan topla-dağıt tipi bir kartele taraf olduğunun net bir şekilde ortaya konulamadığı savunması (826) Dosyada yer alan birçok yazışma doğrultusunda, rakip perakendeciler arasında fiyatların ve fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlanmasına ve geleceğe dönük fiyatlar ile fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına yönelik olarak, ortak tedarikçiler aracılığıyla gerçekleştirilen dolaylı iletişimler açık bir şekilde ortaya konulmaktadır. Esasen gerek Kurul ve idari yargı kararları gerekse Avrupa Birliği uygulaması ve içtihadı doğrultusunda salt bu iletişim delillerinin varlığı dahi amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın ve/veya uyumlu eylemin varlığını ispata yeterli olarak görülmektedir. Ortak tedarikçi tarafından kendisine rekabet açısından en stratejik bilgiler olarak nitelenen rakibinin geleceğe dönük fiyat veya fiyat artış tarihleri bilgisi ulaştırılan perakendecinin, bu bilginin kaynağının rakibi olduğunu; bu tarz bir bilgiye sahip olan perakendecinin kendi stratejik bilgisini sağlayıcıya bildirmesi halinde bu bilginin de rakipleriyle paylaşılacağını ya da paylaşılabileceğini öngörebileceği veya öngörmesi gerektiği açıktır. Kaldı ki elde edilen yazışmalardan A101 tarafından bu tür bilgilerin kendisiyle ve/veya rakiplerle paylaşılmasının özellikle talep edildiği görülmektedir. Dolayısıyla söz konusu savunmaya etmek mümkün olmamıştır. Sağlayıcı ya da perakendeci tarafından dikey ilişkide fiyat bilgisi dahil birçok bilginin paylaşılmasının olağan hatta meşru olabileceği, bu tür bilgi paylaşımının rekabet sürecinin iç unsurlarını oluşturabileceği, bir perakendecinin tedarikçi ile gerçekleştirdiği toptan fiyat hakkındaki mülahazalarda doğal olarak doğrudan rakiplerinin perakende fiyatından veya diğer bir tedarikçinin toptan fiyatından bahsedebileceği ve bunları bir pazarlık unsuru olarak kullanabileceği savunması
22-55/863-357 299/377 (827) Elde edilen yazışmalarda savunmada iddia edilenin aksine tedarikçiler aracılığıyla piyasanın organize edildiği, perakende seviyedeki fiyatlar ile fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlandığı ve söz konusu yazışmaların alış fiyatıyla ilişkili pazarlık unsurunun ötesinde bir iletişimi net olarak ortaya koyduğu görülmektedir. BİM’de yapılan yerinde incelemede elde edilen belgelerde A101 aleyhine kullanılabilecek bir belgenin olmadığı, BİM ve BEYPAZARI arasında geçen yazışmalardan A101’in sorumlu tutulamayacağı, A101’in BİM ile beraber fiyat geçişi yapacağına dair BEYPAZARI ile olması gereken iletişiminin gösterilemediği, diğer taraftan BEYPAZARI’ndan elde edilen belgelerde fiyat geçişi konusundaki baskının tedarikçiden geldiği, rakibin fiyat bilgisine ilişkin görselin halka açık kaynaklardan elde edildiği ve bu görsellerin paylaşılmasının amacının da bu baskıyı engellemek olduğu savunması (828) Mevcut belgeler çerçevesinde BEYPAZARI yetkilisinin A101 ve BİM’le yaptığı görüşmeler incelendiğinde, perakende pazarında rakip olan teşebbüslerin geleceğe dönük fiyat artış tarihlerinin ve tutarlarının BEYPAZARI tarafından adı geçen perakendecilerle paylaşıldığı ve böylece piyasanın organize edilmeye çalışıldığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda esasen A101 ile BİM’in aynı gün aynı fiyata geçişinin sağlanması amaçlanmaktadır. İlgili belgelere göre, rakip perakendecideki fiyat geçişlerinin birkaç gün gecikmesi dahi rakibin tepkisine yol açabilmekte, bu husus perakendeci tarafından tedarikçiye iletilmektedir. Tedarikçi ise rakip perakendeciyi bu kapsamda uyarabilmektedir. A101 Satın Alma Müdürü (.....) ile Beypazarı Yönetim Kurulu Başkanı (.....) arasında geçen görüşmelerde A101 Satın Alma Müdürü tarafından kullanılan “Ok ozaman rakip geçsin fiyatını”, “sizin talep ettiğiniz geçişi tekrar raf geçtiğinde geçelim 4.25 'ten 4.50 geçtiğimizde bu 4.25 e ben geçiym 4.50 ye bim önce geçsin”, “RAKİP RAF FİYATINI GEÇMEDEN BİR ŞEY YAPAMAM”, “Rakip geçer GEÇTİĞİ ORANDA geçeriz.” gibi ifadeler (Belge-723/BP/5, Belge-723/BP/7) A101’in perakendeciler arasındaki koordinasyona taraf olduğunu, BİM’in raf fiyatlarına ilişkin taleplerini BEYPAZARI’na ilettiğini açıkça göstermektedir. Bu taleplerin de piyasa organizasyonunu sağlayabilmek için BEYPAZARI tarafından rakibe iletileceği bilgisi/öngörüsü ile dile getirildiği, BEYPAZARI’nın anılan perakendeciler arasındaki koordinasyon çabalarından haberdar olduğu ilgili belgelerin içeriğinden anlaşılmaktadır. BEYPAZARI’na ilişkin belgelere yönelik; A101’in doğrudan tarafı olduğu yazışmalarda ihlali ortaya koyacak nitelikte verilerin bulunmadığı, yazışmaların topla-dağıt tipi bir karteli değil tedarikçinin fiyat artışı baskısına karşı A101’in fiyatını artırmama konusundaki direnişini gösterdiği, tedarikçi tarafından gelen fiyat artış taleplerinin birçok kez A101 tarafından cevapsız bırakıldığı, fiyat artışları ile yazışmaların içeriğinde tutarsızlıklar bulunduğu, bahsi geçen fiyat bilgilerinin kamuya açık kaynaklardan da elde edilebileceği bu sebeple rekabete hassas bilgiler olmadığı, A101’in fiyat artışlarının mevcut ekonomik konjonktür neticesinde piyasa şartları ve ticari hayatın gerekleri doğrultusunda objektif gerekçelerle yapıldığı, A101’in rekabete hassas olduğu iddia edilen fiyat bilgisinin rakip teşebbüslerce A101’in bu yönde hiçbir iradesi, isteği ve özellikle bilgisi olmamasına rağmen öğrenilmiş olması ihtimalinin dikkate alınmadığı, yorum ve varsayımlar üzerine bir kanaate varıldığı savunması (829) 27.08.2018-25.09.2018 tarihleri arasında BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (.....) ile A101 Satın Alma Müdürü (.....) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/BP/2) yer alan “Rakip firmaya yeni fiatlarımızdan sevkiyat yapıyoruz.” ve “Tarafınıza istemiş olduğunuz rakibin teyit yazısını bile gönderdim”, 08.11.2018-12.11.2018 tarihleri arasında BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı (.....) ile A101 Satın Alma Müdürü (.....) arasındaki
22-55/863-357 300/377 yazışmalarda (Belge-723/BP/3) geçen “Sizden bir gün sonra rakip firmada fiyatını arttıracak söz veriyorum.” gibi ifadelerden kamuya açık kaynaklardan elde edilemeyecek nitelikte olan alış fiyatlarına ve ileriye dönük fiyat artış tarihlerine ilişkin bilgilerin dahi paylaşıldığı, söz konusu bilgileri alan A101’in bu bilgileri kendi fiyatlama stratejisinde kullandığı, dolayısıyla BEYPAZARI aracılığıyla A101 ve BİM arasında gerçekleştirilen bu bilgi paylaşımından A101’in haberdar olmamasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olacağı değerlendirilmektedir. Bu kapsamda yukarıda yer verilen savunma yerinde görülmemiştir. CCSD’ye ilişkin belgelere yönelik; genel itibarıyla rakip perakendeciler adına kuvvetli deliller olma ihtimaline rağmen A101 aleyhinde doğrudan deliller olmadığı, dolaylı yoldan bilgi değişimi yapıldığının dahi yeterli seviyede ortaya konulamadığı, A101 aleyhine yapılan zorlama yorumlar ile belgelerde geçen konuşmaların topla-dağıt tipi kartel olarak değerlendirildiği savunması (830) Öncelikle Danıştay 13. Dairesinin 11.12.2019 tarihli ve E. 2015/3353, K. 2019/4244 sayılı kararında isabetle vurgulandığı üzere “kartellerin gizliliği sebebiyle her teşebbüste delil bulunmasının beklenemeyeceği, aksi durumun delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.” Bu bağlamda delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin kime ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir. Öte yandan, “Bir daha bana es zamanli fiyat geçişi demesinler!” ifadesinden CCSD tarafından A101’in de dahil olduğu perakendecilerin fiyat artışlarının organize edildiği net bir şekilde anlaşılmaktadır. İlgili fiyat hareketlerinin belgelerde geçen ifadeleri doğruladığı tespit edilmiştir. Dosyada yer verilen DÜZEY’e ilişkin ilk yedi belgenin genellikle DÜZEY ile farklı rakip perakendeciler arasında gerçekleşen yazışmalar olduğu ve çoğu belgede A101’in adının dahi geçmediği, bazı belgelere konu Pringles markalı ürünün hem ilgili dönemde hem de günümüzde A101 bünyesinde satışı olmayan bir ürün olduğu, yazışmalarda geçen ifadelerin A101’in ürünü daha ucuza satın almaya yönelik bir pazarlık çabasına işaret ettiği, Dardanel markalı ürünlere yönelik delillerin Perakende Soruşturması kapsamında elde edilen deliller olduğu ve bu delillere dayanılarak A101 aleyhinde ihlal isnadında bulunulmasının “ne bis in idem” ilkesine aykırılık teşkil edeceği, belgelerin çoğunda genellikle rakip teşebbüs ile tedarikçisi arasında ya da tedarikçinin kendi çalışanları arasında gerçekleşen yazışmalar olduğu ve bu yazışmalardan A101’in haberinin olduğuna dair en ufak bir kanıtın ortaya konulamadığı, eksik inceleme sonucunda hatalı sonuçlara ulaşıldığı ve ispat standardının sağlanamadığı savunması (831) Mezkur belgeler ve savunmada bahsi geçen Pringles ve Dardanel markalı ürünler bakımından A101’in sorumluluğuna gidilmemiştir. Öte yandan A101’in bu dosya kapsamında ihlal olarak değerlendirilen eylemlerinin gerçekleştiği pazar, niteliği ve kronolojik süreci bakımından Kurulun Perakende Kararı’na konu olan davranışları ile aynı olduğu, dolayısıyla anılan nedenlerle “ne bis in idem” ilkesi çerçevesinde A101 bakımından mevcut dosya kapsamında herhangi bir cezaya hükmedilmesine yer olmadığı değerlendirmesi yapılmıştır. ETİ ile A101 arasında geçen yazışmaların rakipler arasındaki bir yazışma olmadığı, ETİ ürünlerinde alış fiyatlarından kaynaklı olarak gerçekleşen bir fiyat artışının söz konusu olduğu, rakiplerle uyumlu olarak fiyat artırıldığına dair somut bir belgenin bulunmadığı, ETİ’nin rakiplerin fiyat bilgilerini ŞOK’a iletmesinin A101’in bilgisi dışında gerçekleştiği savunması
22-55/863-357 301/377 (832) Dosya kapsamında ŞOK çalışanları arasında geçen, ETİ ürünlerine ilişkin yer verilen 12.06.2020 tarihli ve “Fiyat Geçişleri” konulu e-posta silsilesinden (Belge-723/ETİ/2); çeşitli Eti Popkek ürünlerinin yazışmayı izleyen pazartesi gününe denk gelen 15.06.2020 tarihinde yine A101 ve MİGROS ile birlikte rafa yansıtılacağının, Rakip B olarak kodlanan BİM’in ise 16.06.2020 Salı günü yeni fiyatlara geçeceğinin belirtildiği görülmekte, ilgili tabloda anılan ürünlere ilişkin fiyat hareketlerinin de büyük ölçüde anılan yazışmadaki gibi gerçekleştirildiği gösterilmektedir. (833) 11.08.2020 tarihli ve ŞOK çalışanları arasında geçen “Fiyat Geçişi” konulu e-posta silsilesi içinde bulunan ve saat 13.30’da kaleme alınmış olan ilk e-postada (Belge-723/ETİ/3) yer alan “…Bu arada, Eti’nin satış fiyatları için piyasayı organize edebilmesi halinde onun da fiyat geçişi formunu gün içinde paylaşacağım” ifadesi ile, aynı gün 14.46’da kaleme alınmış olan e-postada (Belge-723/ETİ/4) yer alan “Eti markalı ve Rakip B’de listeli olmayan 4 ürün için fiyat geçiş formunu ekte bilgilerinize sunarız. Yarın Rakip A ve Rakip M ile birlikte satış fiyatı ve alış fiyatını geçmek için onayınızı rica ederiz…” ifadesi bir arada değerlendirildiğinde, ETİ’nin ilk yazışmada dile getirildiği şekilde “satış fiyatları için piyasayı organize edebildiği”, bunun üzerine ETİ ürünlerine ilişkin fiyat geçiş formlarının aynı gün içerisinde, yazışmanın ertesi günü olan 12.08.2020 tarihinde A101 ve MİGROS ile birlikte alış ve satış fiyatı değişikliği yapmak üzere onay talebiyle paylaşıldığı görülmektedir. Bu çerçevede, A101 de dahil olmak üzere ilgili perakendecilerin ortak tedarikçileri olan ETİ aracılığıyla bahsi geçen dönemdeki raf/etiket fiyatı geçişi konusunda ortak bir iradeye ulaşmış olduklarının açık olduğu değerlendirilmektedir. ETİ’ye ilişkin belgelere yönelik A101’in doğrudan tarafı olduğu herhangi bir yazışmanın bulunmadığı, belgelerin çoğunda genellikle rakip teşebbüs ile tedarikçisi arasında ya da tedarikçinin kendi çalışanları arasında gerçekleşen yazışmalar olduğu ve bu yazışmalardan A101’in haberinin olduğuna dair en ufak bir kanıtın ortaya konulamadığı, tedarikçinin özellikle mevcut piyasa koşullarında perakendeciler üzerinde ciddi bir baskı yarattığı ve bu kapsamda ilgili perakendecilerin fiyat bilgilerini birbirlerinin haberi ve rızası olmadan paylaşabildiği, A101’in fiyat artışlarının nedenine dair objektif ve nesnel gerekçelerinin bulunduğu, eksik inceleme neticesinde hatalı sonuçlara ulaşıldığı ve ispat standardının sağlanamadığı savunması (834) Yukarıda ifade edildiği üzere, delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin kime ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir. Öte yandan 12.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen, “Fiyat Geçişleri “ konulu e-postada (Belge-723/ETİ/2) yer alan “Popkek’ler Rakip A ve Rakip M ile birlikte Pazartesi rafa yansıtılacak olup Salı günü de Rakip B338 geçecektir.” ifadesinden A101’in de dahil olduğu perakendeciler arasında fiyat artışlarının organize edildiği net bir şekilde anlaşılmaktadır. İlgili fiyat hareketlerinin belgelerde geçen ifadeleri doğruladığı net bir şekilde tespit edilmiştir. FRİTOLAY’e ilişkin belgelere yönelik; pazarda ürünlerin satış fiyatlarını belirleyen temel faktörün alış fiyatları olduğu, tedarikçilerin alış fiyatı değişikliklerini tüm perakendeciler için aynı gün gerçekleştirdiği dolayısıyla eş zamanlı satış fiyatı artışlarının olağan olduğu, hiçbir delil olmaksızın yalnızca A101’in alış fiyatlarındaki artışları satış fiyatlarına yansıtmasının rekabete aykırı olarak 338 Söz konusu e-postada A101 Rakip A olarak, BİM Rakip B olarak, MİGROS Rakip M olarak adlandırılmaktadır.
22-55/863-357 302/377 değerlendirilemeyeceği, yazışmaların makul şüphenin ötesinde bir ihlali ortaya koyacak nitelikte olmadığı, eksik inceleme neticesinde hatalı sonuçlara ulaşıldığı ve ispat standardının sağlanamadığı savunması (835) 07.03.2018 tarihli FRİTOLAY iç yazışmasında (Belge-723/FRT/3) yer alan ve FRİTOLAY tarafından açıkça belirtilen “konu Şok’a özel bir uygulama değil aslında; aynı ürünler Bim ve A101 müşterilerimizde de aynı fiyat noktasında ve bu yapıyı senelerdir yönetiyoruz.” ifadesi söz konusu piyasa organizasyonunun A101’in de yer aldığı perakendecilerin bilgisi dahilinde FRİTOLAY tarafından yönetildiğini açıkça göstermektedir. Ayrıca 03.09.2018 tarihli FRİTOLAY iç yazışmasında (Belge-723/FRT/5) yer alan “Çarşamba geçiş gününe yetiştirmek üzere yarın yani 4 Eylül Migros ve Bim geçişini fiş ile ilettiğim takdirde 5 Eylül Çarşamba geçişi için onay aldım.” ve “A101 bilgi beklediği için Çarşamba geçişi için yönlendirmelerinizi rica ederim” şeklindeki ifadelerden piyasa organizasyonunun piyasa fişleri kullanılmak suretiyle sağlandığı dolayısıyla söz konusu fiyatların satış fiyatları olduğu, savunmada ifade edilenin aksine alış fiyatının kastedilmediği anlaşılmaktadır. GSK’ya ilişkin belgelere yönelik; A101’in doğrudan tarafı olduğu herhangi bir yazışmanın bulunmadığı, belgelerin çoğunda genellikle rakip teşebbüs ile tedarikçisi arasında ya da tedarikçinin kendi çalışanları arasında gerçekleşen yazışmalar olduğu ve bu yazışmalardan A101’in haberinin olduğuna dair en ufak bir kanıtın ortaya konulamadığı, yazışmalar ile ulaşılan sonuç arasında yeterli bağlantının kurulamadığı, ancak diğer şartların varlığı halinde belgelerin yeniden satış fiyatının tespiti olarak yorumlanabileceği, fiyat artışları ile yazışmaların içeriğine yönelik tutarsızlıkların bulunduğu, eksik inceleme sonucunda hatalı sonuçlara ulaşıldığı ve ispat standardının sağlanamadığı savunması (836) Dosyada bulunan belgelerde geçen ifadeler ve GSK’ye ait Sensodyne marka diş macunu ürününe ilişkin fiyat hareketleri incelendiğinde A101, ŞOK ve CARREFOURSA’nın 04.05.2020 tarihinde, MİGROS’un ise 05.05.2020 tarihinde fiyatlarını 16,95’ten 18,95 TL’ye yükselttikleri, BİM’in ise bu tarihlerde bir fiyat değişikliği yapmadığı; bunun üzerine 06-07.05.2020 tarihlerinde sırasıyla A101’in ve ŞOK’un fiyatlarını yeniden 16,95 TL’ye çektikleri; 08.05.2020 tarihinde BİM’in fiyatını yazışmalarda belirtildiği şekilde 16,95 TL’den 18,95 TL’ye yükseltmesini müteakiben 09.05.2020 tarihinde A101’in ve ŞOK’un da 18,95 TL’lik fiyata geçiş yaptıkları anlaşılmaktadır. Ayrıca “Çünkü aynı anda geçiyorsunuz dedik” ve “Çok uzadı konu, illaki daha iyi yönetebilirdik” ifadeleri ise sürecin GSK tarafından yönetildiğine işaret etmektedir. Dolayısıyla söz konusu fiyat artış organizasyonunun GSK tarafından yönetildiği, A101’in de anılan diğer perakendeciler ile birlikte bu organizasyonun bir parçası olduğu anlaşılmaktadır. Sonuç olarak A101’in söz konusu savunmasına itibar etmek mümkün gözükmemektedir. Sensodyne markalı diş macunlarının fiyatlarındaki artışın alış fiyatlarındaki %12’lik artıştan kaynaklandığı, pazarda lider konumda olan BİM’in fiyat artırması sonucunda A101’in de fiyat artırdığı, ayrıca bu ürünle ilgili olarak rakipler arasında bir iletişimin varlığının gösterilemediği savunması (837) ŞOK’un bir iç yazışması niteliğinde olan 30.04.2020-08.05.2020 tarihleri arasındaki e-posta silsilesinde geçen ifadeler ve anılan dönemde bu ifadeleri teyit eder nitelikte gerçekleştiği ortaya konulan fiyat hareketleri, ilgili belge bakımından teşebbüsler arasındaki perakende satış fiyatlarına ilişkin danışıklılığa işaret etmektedir. Yine GSK’de yapılan yerinde incelemede elde edilen belgede 07.05.2020 tarihli GSK iç yazışmasında (Belge-723/GSK/3) A101’in ve ŞOK’un fiyatını düşürdüğünün konuşulduğu, BİM’in de
22-55/863-357 303/377 bu nedenle fiyatını artırmayacağının öngörüldüğü ancak BİM’in verdiği sözden ötürü fiyat geçişi yapacağına dair umudun korunduğu görülmektedir. Yazışmanın devamında ise BİM’in 08.05.2020 tarihinde fiyat artırmasından sonra 09.05.2020 tarihi itibarıyla tüm teşebbüslerin geçişi tamamladıkları anlaşılmaktadır. Ayrıca geçişin tamamlanıp tamamlanmadığı GSK tarafından raf görsellerinin paylaşılması suretiyle de takip edilmektedir. Söz konusu belgeler dosyadaki bulgu ve tespitler çerçevesinde bütüncül olarak değerlendirildiğinde, Sensodyne markalı ürüne ilişkin fiyat geçişine dair perakendeciler arasındaki koordinasyonun ve iletişimin GSK aracılığı ile sağlandığı değerlendirilmektedir. Ayrıca bu noktada belirtilmelidir ki dosya kapsamında ihlal iddiasında bulunulan husus maliyetlerden kaynaklı fiyat artışı olmayıp, raf fiyatlarının koordineli şekilde artırılmasıdır. Diğer yandan başka bir teşebbüste elde edilen belgelerin diğer teşebbüsler aleyhine delil olarak kullanılabileceği hususunda ise herhangi bir şüphe bulunmamaktadır. Danıştay 13. Dairesinin 2016/4902 E., 2019/4247 K. sayılı kararında isabetle vurgulandığı üzere “kartellerin gizliliği sebebiyle her teşebbüste delil bulunmasının beklenemeyeceği, aksi durumun delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.” Bu bağlamda delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin kime ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir. HARİBO’ya ilişkin belgelere yönelik; A101’in doğrudan tarafı olduğu herhangi bir yazışmanın bulunmadığı, belgelerin çoğunda genellikle rakip teşebbüs ile tedarikçisi arasında ya da tedarikçinin kendi çalışanları arasında gerçekleşen yazışmalar olduğu ve bu yazışmalardan A101’in haberinin olduğuna dair en ufak bir kanıtın sunulamadığı, fiyat artışlarında A101’in devamlı olarak rakipleriyle beraber hareket ettiğinin ortaya konulamadığı, fiyat artışları ile yazışmaların içeriği arasında tutarsızlıkların bulunduğu, eksik inceleme neticesinde hatalı sonuçlara ulaşıldığı ve ispat standardının sağlanamadığı savunması (838) 29.12.2020 tarihli HARİBO iç yazışmasında (Belge-723/HR/3) geçen “Bu nedenle pyasa raf fyatlarımızı düzeltmeden ürün alımı yapmayacaklar. 15 Ocak tarhnde başta A 101 ve Mgros olmak üzere fyatlarımızı geçmey planlıyoruz.Fşlermz alıp müşter paylaşımının ardından resm sparş gelecek.” ifadeleri incelendiğinde HARİBO’nun fiyat artış organizasyonunu yönettiği açıkça anlaşılmaktadır. HARİBO ürünlerine ilişkin fiyat artış dönemlerindeki yazışmaların ve fiyat hareketlerinin incelenmesiyle A101’in ilgili diğer perakendeciler ile birlikte bu organizasyonun bir parçası olduğu ortaya konulmuştur. Sonuç olarak A101’in söz konusu savunması haklı bulunmamıştır. KENT’e ilişkin belgelere yönelik; fiyat artışlarının yalnızca alış fiyatlarındaki artışlardan kaynaklandığı, ŞOK’un A101’e ait fiyat geçişi bilgisinin nereden aldığının bilinmediği ancak bu durumun tahmin edilebilir olduğu, dolayısıyla A101 aleyhine ihlal iddiasında bulunulmaması gerektiği savunması (839) KENT’in perakendecilerin fiyat artışlarını organize ettiği hususunda yeterli kanıt bulunmadığı kanaatine varılmıştır. PASİFİK’e ilişkin belgelere yönelik olarak; rakipler arasında doğrudan bir iletişimin gösterilemediği, tedarikçiler aracılığıyla dolaylı yoldan bir iletişimin ise bulunmadığı, dolaylı yoldan iletişimin söz konusu olabilmesi için teşebbüsün rekabete hassas bilgileri rakibine ileteceğini bilerek tedarikçiye iletmesi, tedarikçinin bu bilgiyi rakibe ulaştırması, rakibin de bu bilgiyi rakibinden geldiğini bilerek alıp fiyatlarını belirlemesi gerektiği, A101’in fiyat artışlarının bu yönde bir dolaylı iletişimden kaynaklanmadığı savunması
22-55/863-357 304/377 (840) Dosyada yer alan belge ve tespitler ile soruşturma tarafı perakendeciler arasında fiyat düzeylerine ve fiyat artışlarına ilişkin koordinasyonun PASİFİK tarafından sağlandığı açık bir biçimde ortaya konulmuştur. Kaldı ki bu koordinasyona işaret eden ve doğrudan A101 ile PASİFİK arasında geçen yazışmalar da mevcuttur. A101 ile PASİFİK arasında geçen yazışmalara bir örnek olarak verilebilecek olan belgeden 22.05.2017 tarihinde A101 Satın Alma Genel Müdürü (.....) tarafından PASİFİK çalışanlarına MİGROS’ta Çokoprens ürününe ilişkin fiyat geçişinin gerçekleşmediğini gösteren MİGROS’un güncel raf fiyatları içeren bir görsel iletildiği, ardından PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....) tarafından “Bu noktada sadece şok’u baz alacağız diye görüşmüştük. Öte yandan müşteriden sorumlu arkadaşlar ile görüştük. Migros ta yarın fiyatını güncelliyor.” ifadeleri ile yanıt verildiği görülmektedir. Söz konusu yazışmanın devamında ise A101 Satın Alma Genel Müdürü “Telefon konuşmamamızı hatırlıyorsunuz sanırım, Cuma biz geçmiş olsaydık bugün Migros hala geçmemiş olacaktı ? Pazartesi herkes geçerse geçeriz diye konuşmuştuk en son.” ifadelerini kullanmıştır. Akabinde PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü tarafından bu şekilde bir konuşmanın geçtiği doğrulanmış, MİGROS’ta fiyat geçişi olmamasının sebebinin 19 Mayıs tatili olduğu belirtilerek “Bugün sistemlerine fiyatı tanımladılar. Bu nedenle yarına geçişin yansıması bizim için çok önemli desteklerinizi irca ederiz” ifadeleriyle MİGROS’ta fiyat geçişinin yazışmanın gerçekleştiği gün yapıldığı bilgisi verilmiş ve buna istinaden A101’in de yazışmayı izleyen gün raflara yansıyacak şekilde fiyat değişikliği yapması istenmiştir. Yazışmanın devamından A101’in fiyat geçişi yapmayı kabul ettiği ancak yazışmanın ertesi günü MİGROS’un fiyat geçmemiş olması halinde fiyatın eski seviyesine geri çekileceği uyarısını yaptığı anlaşılmaktadır. Söz konusu yazışma ve dosyada yer verilen A101 hakkındaki diğer belgeler bütüncül olarak değerlendirildiğinde A101’in, perakendeciler arasındaki fiyat ve fiyat geçişlerine ilişkin olarak PASİFİK aracılığı ile sağlanan koordinasyonun tarafı olduğu değerlendirilmektedir. Sektörün kendine has dinamiklerinin göz ardı edildiği, A101 ve PASİFİK arasındaki ilişkinin dönem dönem sekteye uğradığı, bu problemlerin bazı dönemlerde ürün tedarikinin kesilmesi seviyesine kadar çıktığı ve sadece bu durumun dahi koordinasyondan ziyade tedarikçinin perakendeci üzerindeki fiyat baskısını yansıttığı, A101’in doğrudan taraf olduğu belgelerin A101’in tedarikçiden daha uygun fiyata ürün satın alma çabasını gösterdiği ve bir pazarlık sürecini yansıttığı, diğer belgelerde genellikle rakip teşebbüs ile tedarikçisi arasında ya da tedarikçinin kendi çalışanları arasında gerçekleşen yazışmalar olduğu ve bu yazışmalardan A101’in haberinin olduğuna dair en ufak bir kanıtın ortaya konulamadığı, fiyat artışlarının ticari hayatın gerekleri doğrultusunda yapıldığı, fiyat artışları ile yazışmaların içeriği arasında tutarsızlıkların bulunduğu, eksik inceleme neticesinde hatalı sonuçlara ulaşıldığı ve ispat standardının sağlanamadığı savunması (841) A101’in ve rakiplerinin PASİFİK ile birlikte gerçekleştirdiği fiyat artış organizasyonuna ilişkin pek çok belge elde edilmiştir. Örneğin (.....) tarafından 17.05.2017 tarihinde PASİFİK Modern Ticaret Satış Müdürü (.....)’e gönderilen “Re: Çokoprens şok sonrası 3,75” konulu e-postada (Belge-723/P/8) geçen “(.....)339 söz verdik önden geçti a 101 migros fişi bekliyor geçecek gereksiz kaybı var” ve A101 Satın Alma Genel Müdürü (.....) tarafından 22.05.2017 tarihinde PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....)’ya gönderilen e-postada (Belge-723/P/9) geçen “Migros yarın geçmemiş olursa ineriz” ifadelerinden A101’in bu organizasyona bilinçli bir şekilde dahil olduğu, dolayısıyla A101 339 A101 çalışanı olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 305/377 ile PASİFİK arasındaki ilişkinin yalnızca pazarlıktan ibaret olmadığı açıkça anlaşılmaktadır. PEPSİ’ye ilişkin belgelere yönelik; A101’in doğrudan tarafı olduğu herhangi bir yazışmanın bulunmadığı, belgelerin çoğunda genellikle rakip teşebbüs ile tedarikçisi arasında ya da tedarikçinin kendi çalışanları arasında gerçekleşen yazışmalar olduğu ve bu yazışmalardan A101’in haberinin olduğuna dair en ufak bir kanıtın ortaya konulamadığı, yazışmalar ile ulaşılan sonuç arasında yeterli bağlantının kurulamadığı, ancak diğer şartların varlığı halinde belgelerin yeniden satış fiyatının tespiti olarak yorumlanabileceği, fiyat artışları ile yazışmaların içeriğine yönelik tutarsızlıkların bulunduğu, eksik inceleme neticesinde hatalı sonuçlara ulaşıldığı ve ispat standardının sağlanamadığı savunması (842) Yukarıda ifade edildiği üzere, delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin kime ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir. Öte yandan 05.03.2019 tarihinde PEPSİ E-Ticaret Kıdemli Analisti (.....) ile PEPSİ Ulusal Zincir Müşteri Yöneticisi (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/PEP/1) yer alan “A101 den hber bekleyeceğiz canım, Oradan teyit gelmeden, Biz şok a geç dersek sonra bir aksilik olursa geçemeyiz” ifadesinden A101’in de dahil olduğu perakendecilerin fiyat artışlarının organize edildiği net bir şekilde anlaşılmaktadır. İlgili fiyat hareketlerinin belgelerde geçen ifadelerle uyumlu bir şekilde gerçekleştiği tespit edilmiştir. REDBULL ürünleri bakımından fiyat artışlarının alış maliyetlerindeki artıştan kaynaklandığı, rakipler arasında bir bilgi değişiminin bulunmadığı savunması (843) ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) tarafından 02.10.2020 tarihinde ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen, e-postada (Belge-723/RED/4) geçen “Redbull ürünleri için piyasa raf fiyatlarını bugün geçmiştir. (…) alış fiyat pazarlıklarımız devam etmektedir.”, “…M, C ve yerel marketler geçti . Sadece rakip A ve biz yarına geçiyoruz…” ifadeleri, perakendeci teşebbüsler arasında REDBULL ürünlerinde perakende satış fiyatlarının ve fiyat geçiş tarihlerinin koordinasyonuna dönük olarak temaslara işaret etmektedir. 01.10.2020 tarihli görüşmelerde (Belge-723/RED/3) CARREFOURSA İçecek Kategori Müdürü (.....)’in MİGROS’un fiyat geçmediğini belirtmesi üzerine REDBULL Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....)’ın MİGROS’un fiyatı artıracağını ve fiyatı artıran teşebbüslerin CARREFOURSA ile paylaşılarak fiyat geçişinin bir gün içerisinde tamamlanacağını belirttiği görülmektedir. Aynı fiyat geçişine ilişkin olarak 10.10.2020 tarihinde “NKA 2021” isimli Whatsapp grubunda geçen görüşmelerde (Belge-723/RED/5) ise REDBULL Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) tarafından “C4 perşembe/Migros Cuma/Other All Cuma/E comm Cuma/A101 ve Şok ctsi/Fiyat geçişi sağlandı” ifadeleri kullanılmıştır. Söz konusu belgeler ve dosyada yer alan A101 hakkındaki belge ve tespitler bütüncül olarak göz önünde bulundurulduğunda fiyat ve fiyat geçiş tarihlerine ilişkin A101’in de aralarında yer aldığı perakendeciler arasında koordinasyonun REDBULL tarafından sağlandığı değerlendirilmektedir. REDBULL Ticari Pazarlama Müdürü (.....) ile Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) arasında 28.01.2018 ile 30.01.2018 tarihleri arasında “NKA & NFS 2021” isimli Whatsapp grubunda gerçekleşen yazışmalar (Belge-723/RED/1) çerçevesinde kartel tarafı olduğu iddia edilen hiçbir perakendecinin aynı tarihte fiyat artışı yapmadığı, fiyat artışlarının aynı oranda olmadığı, söz konusu durumun yalnızca tedarikçinin distribütörlerine yönelik yeniden satış fiyatının belirlenmesi kapsamında değerlendirilebileceği, A101 aleyhine doğrudan delil niteliğinde delillere ulaşılamadığı, A101’in doğrudan tarafı olduğu herhangi bir yazışmanın
22-55/863-357 306/377 bulunmadığı, belgelerin çoğunda genellikle rakip teşebbüs ile tedarikçisi arasında ya da tedarikçinin kendi çalışanları arasında gerçekleşen yazışmalar olduğu ve bu yazışmalardan A101’in haberinin olduğuna dair en ufak bir kanıtın ortaya konulamadığı, yazışmalar ile ulaşılan sonuç arasında yeterli bağlantının kurulamadığı, A101’in ilgili ürünün satışını diğer perakendecilere kıyasen çok daha düşük sayıda ve çeşitte gerçekleştirdiği, fiyat artışları ile yazışmaların içeriği arasında tutarsızlıkların bulunduğu, eksik inceleme neticesinde hatalı sonuçlara ulaşıldığı ve ispat standardının sağlanamadığı savunması (844) Anılan belgede geçen ifadelerle uyumlu olacak şekilde; CARREFOURSA’nın 01.02.2018 (Perşembe) tarihinde, A101’in 03.02.2018 (Cumartesi) tarihinde, MİGROS’un 05.02.2018 (Pazartesi) tarihinde ve son olarak ŞOK’un 07.02.2018 (Çarşamba) tarihinde REDBULL ürünlerinde fiyat artışı gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla söz konusu savunma bakımından teşebbüslerin aynı gün fiyat geçip geçmediği hususunun kıstas olarak göz önünde bulundurulmasına gerek olmadığı değerlendirilmektedir. Belgede geçen “Migros A101’in ctsi geçme durumuna göre pazartesi geçmesi gerekebilir” ve “Carrefour ile konuyu gorustum, A101’in cumartesi gececegini bilmesine ragmen persembe gunu fiyat gecisini yapmak istedigini ve rafa fiyatin yansiyacagini belirtti” ifadelerinden söz konusu fiyat artış organizasyonunun perakendecilerin bilgisi dahilinde REDBULL tarafından koordine edildiği anlaşılmaktadır. 08.12.2021 tarihli yerinde incelemelerde elde edilen belgelerin hiç birinin perakendeciler arasında rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığını gösterir nitelikte olmadığı, belgelerin tedarikçilerle A101 arasında geçen yazışmalardan ibaret olduğu, belgelerin bir kısmının tedarikçilerle alış fiyatlarına veya ürün pazarlığına ilişkin konuşmalardan ibaret olduğu ve bu konuşmaların 4054 sayılı Kanun’a aykırı olmadığı, bir kısım belgelerde ise A101’in en ucuz perakendeci olma iddiasını sürdürmek için tedarikçilerin fiyat geçişi isteklerine direndiği, A101’in tedarikçilerle rakiplerin fiyatları hakkındaki konuşmalarının çoğunun alış fiyatları üzerindeki pazarlıklarla ilgili olduğu, bunun haricinde bir bilgi paylaşımının söz konusu olmadığı, bu tarz konuşmaların sadece tedarikçilere karşı alış fiyatı pazarlığında rakip fiyatlarını karşılaştırmak için yapıldığı savunması (845) Yukarıda, rakip perakendeciler arasında fiyat düzeylerinin ve fiyat artış tarihlerinin koordinasyonun sağlanmasına ve geleceğe dönük fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına dair tedarikçiler aracılığıyla sağlanan dolaylı iletişimlerin olduğu kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ortaya konulmaktadır. Esasen gerek Kurul ve idari yargı kararları gerekse mehaz mevzuat uygulama ve içtihadı doğrultusunda salt bu iletişim delillerinin varlığı dahi amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma ve/veya uyumlu eylemin varlığını ispata yeterli olarak görülebilecek olmakla birlikte; Soruşturma Heyeti büyük ölçüde, belgelere konu olan ürünlere ilişkin yine belgelerde bahsi geçen fiyat hareketlerinin gerçekleşip gerçekleşmediğini de teyit yoluna gitmiştir. Bu bakımdan somut olayda, çeşitli yönlerden topla-dağıt niteliğinde Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesi bakımından kartel tanımına uygun bir dizi anlaşma ve/veya uyumlu eylem niteliğindeki davranışların mevcudiyeti gösterilmiştir. Yapılan tespit ve değerlendirmelerin ışığında, tedarikçiler aracılığı ile perakendeciler arasında fiyat ve fiyat geçişlerine ilişkin olarak kurulan koordinasyonun bir pazarlık sürecinden ibaret olduğu savunmasına itibar edilmemiştir. Öte yandan, belgelere ilişkin olarak yukarıda yeterli açıklama yapıldığı için burada tekrardan kaçınılmıştır.
22-55/863-357 307/377 (846) ŞÖLEN’e ilişkin olarak, incelenen fiyat hareketlerinin yazışmaların içeriği ile uyuşmadığı, dolayısıyla topla-dağıt tipi kartele dayanak olduğu iddia edilen bilgilerin nereden temin edildiğinin bilinmediği ve ortaya konulamadığı, A101’in doğrudan tarafı olduğu herhangi bir yazışmanın bulunmadığı, belgelerin çoğunda genellikle rakip teşebbüs ile tedarikçisi arasında ya da tedarikçinin kendi çalışanları arasında gerçekleşen yazışmalar olduğu ve bu yazışmalardan A101’in haberinin olduğuna dair en ufak bir kanıtın ortaya konulamadığı, eksik inceleme neticesinde hatalı sonuçlara ulaşıldığı ve ispat standardının sağlanamadığı savunması (847) ŞÖLEN Satış Müdürü (.....) ile ŞÖLEN Organize Kanal Satış Müdürü (.....) arasında 22.01.2021-28.01.2021 tarihlerinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/ŞLN/4) geçen “A101 kesinlikle bim den önce geçmem diyor, Aynı gün geçelim, Diyor”, “A101 ok dedi sistemsel geçişleri perşembe ben Perşembe geçeyim bim Cuma geçsin şeklinde son son anlaştık.” ve “Mood fiyatını az önce teyit etti A101 de şok da yarın için raf geçti sabah fiş alacağım.” ifadelerinden ŞÖLEN tarafından Biscolata Mood ürünlerine ilişkin fiyat artışının A101’in de dahil olduğu perakendeciler arasında dolaylı koordinasyon yoluyla organize edildiği ve bu organizasyondan A101’in de haberdar olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Öte yandan, delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin kime ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir. Belgedeki ifadelerle uyumlu şekilde A101’in ve ŞOK’un 28.01.2021 tarihinde, BİM’in ise 29.01.2021 tarihinde eski ve yeni fiyat bire bir aynı olacak şekilde fiyat artışı gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla ilgili savunma yerinde görülmemiştir. I.3.2.2.2. BİM’in Savunması ve Değerlendirilmesi BİM’in çeşitli ürün portföylerine sahip çok sayıda tedarikçi ile çalışmakta olduğu, BİM’in rakipleriyle veya tedarikçileriyle herhangi bir bilgi değişiminde bulunmadığı ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmediği, Soruşturma Bildirimi’nde BİM tarafından anılan Kanun’un 4. maddesinin ne şekilde ihlal edildiğine açık olarak yer verilmediği, bu sebepten dolayı da daha detaylı bir yazılı savunma sunulmasının imkansız olduğu savunması (848) Yapılan birçok tespitte rakipler arasında fiyatların ve fiyat geçişlerinin koordinasyonun sağlanmasına ve geleceğe dönük fiyatlar ve fiyat geçiş tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına dair doğrudan ve/veya tedarikçiler aracılığıyla dolaylı iletişimlerin olduğu kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ortaya konulmaktadır. Esasen gerek Kurul ve idari yargı kararları gerekse mehaz mevzuat uygulama ve içtihadı doğrultusunda salt bu iletişim delillerinin varlığı dahi amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma ve/veya uyumlu eylemin varlığını ispata yeterli olarak görülebilecek olmakla birlikte; belgelere konu olan ürünlere ilişkin yine belgelerde bahsi geçen fiyat hareketlerinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin de teyidi yoluna gidilmiştir. Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesi anlamında kartel tanımına uygun bir dizi anlaşma ve/veya uyumlu eylem niteliğindeki davranışların mevcudiyeti gösterilmiştir. (849) Diğer yandan Kanunun 43. maddesi uyarınca soruşturma bildirimi, ilgili taraf hakkında soruşturma açılmasına yol açan iddiaların türü ve niteliği hakkında tarafın bilgilendirilmesi amacıyla hazırlanan bir metin olup, BİM’e gönderilen bildirimde BİM hakkındaki ihlal iddialarının türüne ve niteliğine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Soruşturma Raporu’nun ilgili bölümlerinde BİM’e isnat edilen ihlale ilişkin açıklamalara ve değerlendirmelere ayrıntılı şekilde yer verilmiş olup bu iddialara yönelik olarak tarafın iki yazılı ve bir sözlü savunma yapma hakkı bulunduğu dikkate alınmalıdır.
22-55/863-357 308/377 BİM’in 28.10.2021 tarih ve 21-53/747-360 sayılı kararla neticelendirilen yoğun ve uzun bir soruşturma süreci geçirdiği, aradan geçen üç aylık zaman diliminde HTM pazarında bir değişiklik olmadığı gibi Soruşturma Bildirimi’nde BİM hakkında farklı ve yeni tarihli ek delillerin sunulmadığı, Soruşturma Bildirimi’nde sunulan belgelerin neredeyse tamamının bir önceki soruşturmada elde edildiği, BİM’in mezkur soruşturmaya sadece üretici/tedarikçi teşebbüsler hakkında yürütülen soruşturmanın daha sağlıklı yürütülmesi için eklendiği ve soruşturmanın esas konusunu perakendecilerden ziyade üreticiler/tedarikçi olarak faaliyet gösteren teşebbüslerin davranışlarının oluşturması gerektiği savunması (850) Kurulun 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı kararı ile sonuçlanan soruşturmanın tarafı olmayan üretici/tedarikçi niteliğindeki çeşitli teşebbüsler hakkında 2020-3-19 numaralı dosya kapsamında elde edilen bulgular doğrultusunda Kurulun 26.04.2021 tarihli ve 21-23/271-M sayılı kararı ile mevcut soruşturma re’sen açılmıştır. 2020-3-19 dosya numaralı soruşturmanın genişliği, taraf sayısının çokluğu ve soruşturmanın tamamlanması için öngörülen yasal süre dikkate alındığında, ilgili teşebbüsler hakkındaki ihlal şüphesinin başlatılacak yeni bir soruşturma yoluyla daha sağlıklı şekilde açıklığa kavuşturulmasında Kurulun takdir hakkı bulunmaktadır. Mevcut soruşturmanın açılmasına neden olan ve ayrıca 2020-3-19 dosya numaralı soruşturma kapsamında elde edilen belgeler soruşturma tarafı tedarikçiler ile belgelere konu olan bazı perakendecilerin topla-dağıt tipi bir kartel içinde olduklarına işaret etmiştir. Bu çerçevede, topla-dağıt tipi kartelle ilgili belgelerde adı geçen perakendeciler hakkında da Kurulun 25.11.2021 tarih ve 21-57/796-M sayılı kararıyla soruşturma yapılmasına karar verilmiş ve soruşturma Kurulun 26.04.2021 tarihli ve 21-23/271-M sayılı kararı ile açılan soruşturma ile birleştirilmiştir. Netice itibarıyla, soruşturma konusu topla-dağıt tipi kartel iddialarının incelenmesi hususunda tedarikçiler ve perakendeciler bakımından bir ayrıma gidilemeyeceği değerlendirilmektedir. Topla-dağıt kartelinde yatay ilişki içerisinde bulunan teşebbüslerin birbirlerinin bilgilerini rakibe ileteceklerini bilerek aracı konumundaki üçüncü kişiler ile paylaşmaları gerektiği, topla-dağıt kartelinin tespitinin ancak merkez konumundaki teşebbüsle dikey ilişki içeresinde olan teşebbüslerin iradelerinin yatay düzlemde uyuştuğunun ispatı ile söz konusu olabileceği, uç konumundaki teşebbüsler arasındaki yatay uzlaşıya yönelik ispat standartları sağlanmadıkça topla-dağıt kartelinin meydana geldiğine yönelik bir değerlendirmenin eksik ve isabetsiz olacağı, rakip perakendeciler arasındaki uzlaşının açık ve net bir şekilde ortaya konamadığı, teşebbüslerin bağımsız davrandıkları ihtimalini ortadan kaldırmaya yetecek delillerin bulunmadığı, rekabet ihlaline katıldığı iddia edilen teşebbüslerin anlaşmadan veya ortak plandan haberdar olduğunun somut delillerle ortaya konulamadığı, dolayısıyla rakipler arası anlaşma/uyumlu eylem için aranan ispat standartları ile rekabet otoriteleri ve mahkemeler tarafından topla-dağıt kartelleri bakımından aranan ispat standartlarının karşılanmadığı savunması (851) Dosyada yer alan birçok yazışma doğrultusunda, rakip perakendeciler arasında fiyatların ve fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlanmasına ve geleceğe dönük fiyatlar ile fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına yönelik olarak, ortak tedarikçiler aracılığıyla gerçekleştirilen dolaylı iletişimler açık bir şekilde ortaya konulmaktadır. Esasen gerek Kurul ve idari yargı kararları gerekse Avrupa Birliği uygulaması ve içtihadı doğrultusunda salt bu iletişim delillerinin varlığı dahi amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın ve/veya uyumlu eylemin varlığını ispata yeterli olarak görülmektedir. Ortak tedarikçi tarafından kendisine rekabet açısından en
22-55/863-357 309/377 stratejik bilgiler olarak nitelenen rakibinin geleceğe dönük fiyat veya fiyat artış tarihleri bilgisi ulaştırılan perakendecinin, bu bilginin kaynağının rakibi olduğunu; bu tarz bir bilgiye sahip olan perakendecinin kendi stratejik bilgisini sağlayıcıya bildirmesi halinde bu bilginin de rakipleriyle paylaşılacağını ya da paylaşılabileceğini öngörebileceği veya öngörmesi gerektiği açıktır. Kaldı ki elde edilen yazışmalardan BİM tarafından bu tür bilgilerin kendisiyle ve/veya rakiplerle paylaşılmasının özellikle talep edildiği görülmektedir. Dolayısıyla söz konusu savunma yerinde görülmemiştir. Kurulun Perakende Kararı’nda BİM’in mevcut soruşturmanın ilgili olduğu dönem ile aynı dönemde gerçekleşmiş aynı davranışına ilişkin olarak BİM aleyhine ihlal ve idari para cezası kararı verildiği, bu soruşturma ve Perakende Kararı kapsamında “ne bis in idem” ilkesinin iki temel unsuru olan muhatabın ve fiilin aynılığı unsurlarının oluştuğu dolayısıyla BİM aleyhine idari para cezasına hükmedilemeyeceği savunması (852) Dosyada, Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesi çerçevesinde temel para cezası hesaplanır. Temel para cezası, Kanunun 4 üncü veya 6 ncı maddelerinde yasaklanmış, piyasa, nitelik ve kronolojik süreç olarak birden fazla bağımsız davranışın saptanması halinde, her bir davranış için ayrı ayrı hesaplanır.” şeklindeki düzenleme kapsamında, BİM’in bu dosya kapsamında ihlal olarak değerlendirilen eylemlerinin davranışın gerçekleştiği pazar, niteliği ve kronolojik süreci bakımından Kurulun Perakende Kararı’na konu olan davranışları ile aynı olduğu, dolayısıyla anılan nedenlerle “ne bis in idem” ilkesi çerçevesinde BİM bakımından mevcut dosya kapsamında herhangi bir cezaya hükmedilmesine yer olmadığı değerlendirmesi yapılmıştır. I.3.2.2.3. CARREFOURSA’nın Savunması ve Değerlendirilmesi Soruşturma Bildirimi’nde CARREFOURSA hakkında ileri sürülen ihlal iddialarına ilişkin olarak yeterli açıklama yapılmadığı, savunma hakkının kısıtlandığı, Soruşturma Heyeti’nin Rekabet Kurulu yerine Başkanlık Makamı tarafından görevlendirildiği, yerinde incelemelerin uzman yardımcılarının katılımıyla gerçekleştirildiği, bu durumun hukuka aykırı olduğu savunması (853) Soruşturma Bildirimi’nde, CARREFOURSA’ya ve soruşturma tarafı diğer teşebbüslere 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası gereğince haklarındaki ihlal iddialarının türünü ve niteliğini anlayabilecekleri ve buna ilişkin savunma yapabilecekleri yeterlilikte bilgiler sunulmuştur. Öte yandan, 4054 sayılı Kanun’un 44. maddesine göre Kurulun tarafları bilgilendirmediği ve savunma hakkı tanımadığı konuları vereceği kararlara dayanak yapmasının mümkün olmaması ve Soruşturma Raporu’nda yer verilen hususlara karşı taraflara iki kez yazılı ve bir kez de sözlü savunma hakkı tanınmış olması karşısında, teşebbüslerin savunma haklarının kısıtlandığı iddiasına itibar edilememektedir. İdari yargı denetimine tabi olan savunmaya konu usuli işlemler, çeşitli Kurul kararları vesilesiyle yargı denetiminden geçmiş olup, söz konusu usuli savunmalar haklı görünmemektedir. (854) 4054 sayılı Kanun’un 15. maddesinde, lafız itibarıyla yerinde incelemelerin uzmanlar tarafından gerçekleştirileceği düzenlenmiş olmakla birlikte, aynı Kanun’un meslek personelinin statüsünü belirleyen 34. ve 36. maddeleri ile Rekabet Kurumu Meslek Personel Yönetmeliği’nin 4. maddesi uyarınca uzman yardımcılarının meslek personeli niteliğini haiz olduğu açık olup, Kurum hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri yerine getirmekle yetkili oldukları ifade edilmiştir. Bu itibarla Kanun’un 15. maddesinde belirtilen “uzman” ifadesinin “meslek personeli” olarak yorumlanması gerekmektedir. İlgili iddia Kurulun 20 yılı aşkın uygulamasında teşebbüsler tarafından defalarca
22-55/863-357 310/377 mahkemeler huzurunda dile getirilmiş olup iddianın dayanaktan yoksun olduğu mahkemelerce istikrarlı olarak hüküm altına alınmıştır.340 CARREFOURSA’nın sektörde fiyat takipçisi konumunda bulunduğu, CARREFOURSA’da satılan ürünlerin, talebin fiyat esnekliğine göre “çok hassas”, “hassas” ve “hassas olmayan” ürünler olarak üçe ayrıldığı, ilk iki kategorinin fiyatlarının haftalık veya 2-3 günlük periyotlar ile, hassas olmayan kategorinin fiyatlarının ise aylık periyotta takip edildiği, hassas ürünlerde fiyat takip edilmemesinin teşebbüs için gelir kaybına yol açacağı, bu noktada fiyatların pazar araştırma şirketlerince düzenli olarak takip edildiği, hassas ürünlerin fiyatlandırılmasında MİGROS’un ve A101’in uyguladığı fiyatlardan düşük olanın CARREFOURSA tarafından uygulandığı, bu kapsamda sektörde bu kategori bakımından en uygun fiyatlandırmanın yerel marketlerde ve onları takiben CARREFOURSA’da uygulandığı ve CARREFOURSA tarafından rekabetçi fiyat politikası izlendiği savunması (855) HTM Sektör Ön Raporu’nda da ortaya konulduğu üzere CARREFOURSA, perakende sektörünün önde gelen oyuncularındandır. Bununla birlikte, sahip olunan pazar payından ya da satışa sunulan ürün kategorilerinden bağımsız olarak, rakip teşebbüsler arasında doğrudan veya dolaylı şekilde gerçekleştirilen iletişimler yoluyla bilgi alışverişi, paralel davranışlara ve rekabet karşıtı etkiye yol açabilmektedir. Öte yandan, teşebbüslerin, rakiplerinin fiyatlarını kamuya açık kaynaklardan temin ve takip etmeleri ve bu fiyatlara göre pozisyon almaları makul ve meşru bir piyasa davranışı olarak değerlendirilmektedir. Ancak, CARREFOURSA hakkında tespit edilen belgeler, ilgili teşebbüslerin aralarında geleceğe dönük fiyat ve satış bilgilerini paylaştığını, koordineli bir şekilde piyasayı organize ettiklerini göstermektedir. Dolayısıyla fiyat paralelliğini salt pazarın şeffaflığına dayandırmak, herhangi bir iletişim delili bulunmadığı durumda ve belli destekleyici unsurlar söz konusu olduğunda makul karşılanabilecekken, rekabete hassas bilginin teşebbüsler arasında açık bir şekilde paylaşılması, savunma konusu argümanı dayanaksız kılmaktadır. Topla-dağıt tipi kartel iddialarına ilişkin olarak, hem yeniden satış fiyatının tespiti hem de topla-dağıt karteli eyleminde sağlayıcının perakendecilerin yeniden satış fiyatına müdahalede bulunduğu, yeniden satış fiyatının tespitinde bu müdahale ihlalin kendisi iken topla-dağıt kartelinde bu müdahalenin ihlalin bir parçasını oluşturduğu, topla-dağıt tipi kartelde sağlayıcıların merkez (hub) görevi gördüğü ve uç (spoke) konumundaki alıcılar arasındaki akışı sağladığı, yeniden satış fiyatının tespitinde ise alıcıların ihlale katılma bilinci bulunmadığı, Soruşturma Bildiriminde yer verilen belgeler incelendiğinde CARREFOURSA’nın topla- dağıt tipi kartel benzeri bir iştirak içinde olmadığının görüldüğü, CARREFOURSA’nın soruşturma kapsamındaki konumunun Kurulun Aral Oyun soruşturmasındaki Bimeks’in durumu ile örtüştüğü, topla-dağıt tipi kartelde ihlalin oluşabilmesi için; (1) perakendecilerin koordinasyonunu sağlayacak bir “hub”, (2) alt pazardaki teşebbüslerden oluşan “spoke”lar, (3) “hub&spoke” ilişkisini kuracak kısıt/anlaşma, (4) “spoke”ları bağlayan bir anlaşma (rim) olması, davranışın per se rekabete aykırılığı için “spoke”ları birbirine bağlayan bir çerçeve anlaşma (rim) olması, böyle bir anlaşmanın olmadığı durumda etki analizi yapılması gerektiği, yatayda anılan nitelikte bir anlaşma yoksa dikey kısıtın rekabete aykırı olduğunun kanıtlanması gerektiği, tüm bunlara karşın CARREFOURSA’nın herhangi bir rakibi 340 Örnek olarak bkz. Danıştay 10. Dairesi’nin 18.11.2003 tarihli ve E:2001/1441, K:2003/4468 sayılı kararı.
22-55/863-357 311/377 ile doğrudan veya dolaylı bir danışıklılık içerisinde bulunmadığı ve yatay veya dikey düzlemde koordinasyon içinde yer almadığı savunması (856) Kararın ilgili bölümlerinde de yer verildiği üzere, dosya kapsamında üretici/tedarikçi niteliğindeki teşebbüsler tarafından alt pazarda yer alan perakendeciler arasında geleceğe dönük fiyatlar, fiyat artış tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan değişimine aracılık edildiğine, söz konusu market zincirlerinin fiyatlarının ve/veya fiyat geçişlerinin koordinasyonunun sağlandığına işaret eden birçok belgeye ulaşılmış ve bu belgeler fiyat hareketleriyle teyit edilmiştir. Dolayısıyla topla dağıt karteline ilişkin şartların oluşmadığına yönelik savunmayı kabule imkan bulunmamaktadır. Soruşturma Bildirimi’nde yer alan, Doğanay Şalgam’a ilişkin 08.09.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) tarafından ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen e-posta (Belge-723/DO/2) ve devamındaki yazışmaya CARREFOURSA’nın taraf olmadığı, yazışmada CARREFOURSA’nın isminin dahi geçmediği, belgede sadece “Doğanay’da rakip B raf fiyatını arttırdı. Tüm piyasa uygulayacak” ifadesinin yer aldığı savunması (857) 01.09.2020-12.09.2020 tarihleri arasında DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) ile DOĞANAY Genel Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/DO/1) MİGROS ve CARREFOURSA’nın 4,95 TL seviyesindeki raf fiyatlarına ilişkin görseller paylaşılarak “Migros ve c4 da tamamlandı. Eksiksiz bir şekilde geçişi bitirdik” ifadelerinin kullanıldığı görülmektedir. Dolayısıyla savunmada sözü edilen yazışmada “piyasa” olarak bahsedilen teşebbüslerden birinin CARREFOURSA olduğu açıkça anlaşılmaktadır. DÜZEY’de yapılan yerinde incelemede elde edilen 01.04.2020 tarihinde DÜZEY Zincir Mağazalar Satış Yöneticisi (.....) ile CARREFOURSA Kategori Yöneticisi (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesinin (Belge-723/DZ/3) CARREFOURSA’nın rekabetçi kalmaya gayret ettiğini gösterdiği savunması (858) Belgedeki yazışmalarda yer alan ifadeler CARREFOURSA’nın rekabetçi kalmaya gayret ettiğini göstermemektedir. ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) tarafından 02.10.2020 tarihinde ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen e-postada (Belge-723/RED/4) ŞOK tarafından değerlendirmeye alınan CARREFOURSA fiyatlarının raflarda güncel olarak uygulanan fiyat olduğu ve bu fiyatların kamuya açık olduğu, CARREFOURSA’nın yazışmaya taraf olmadığı savunması (859) Mezkur yazışmada ŞOK çalışanının “piyasa raf fiyatlarını bugün geçmiştir” cümlesiyle REDBULL ürünlerinde piyasa fiyatlarının geçildiğine ilişkin olarak yine ŞOK çalışanlarını bilgilendirdiği ve yazışmanın ertesi günü ŞOK’un da raf fiyatlarının artırılması teyit istediği görülmektedir. Yazışmanın muhatabından gelen “Piyasa kim?” sorusuna karşılık olarak ise MİGROS’un, CARREFOURSA’nın ve yerel marketlerin fiyatları geçtiği ve A101 ile ŞOK’un yazışmanın ertesi günü fiyat geçeceği belirtilmiştir. Belge, aynı yazışma içinde yer alan REDBULL tarafından sağlanan ürünlere ilişkin fiyat geçişi onayı tablosu ve söz konusu perakendecilerin ilgili dönemdeki fiyat hareketlerinin gösterildiği tablo birlikte değerlendirildiğinde, REDBULL ve yanı sıra CARREFOURSA ile rakip marketlerin dahil olduğu bir yapıda fiyat geçişinin gerçekleştiği tespiti karşısında, CARREFOURSA’nın yazışmaya taraf olmamasının, CARREFOURSA’nın ihlalden kaynaklı sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 312/377 CARREFOURSA tarafından fiyatların piyasadaki ekonomik gelişmeler ve tedarik maliyetleri dikkate alınarak belirlendiği, mecbur kalmadıkça fiyat artışı yapılmadığı, fiyat artışı zamanlarında fazladan bir rekabetçi marj oluşturmak için piyasa genelinden daha geç fiyat artışı yapıldığı, CARREFOURSA’nın herhangi bir rakibiyle ya da sağlayıcısıyla fiyatların belirlenmesi veya fiyat artışlarının koordine edilmesi noktasında yatay veya dikey düzlemde herhangi bir koordinasyon içerisinde olmadığı, CARREFOURSA gibi küçük ölçekli ve takipçi konumundaki teşebbüsler için rekabet karşıtı mutabakatlara dahil olmanın rasyonel olmadığı savunması (860) Dosya kapsamında, üretici/tedarikçi niteliğindeki teşebbüsler tarafından aralarında CARREFOURSA’nın da bulunduğu perakendeciler arasında geleceğe dönük fiyatlar, fiyat artış tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan değişimine aracılık edildiğine, söz konusu perakendecilerin fiyatlarının ve/veya fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlandığına işaret eden birçok belgeye ulaşılmıştır. Bahsi geçen belgeler karşısında, CARREFOURSA’nın rekabet karşıtı mutabakata dahil olmasının rasyonel olmadığı savunması yerinde görülmemiştir. Yeniden satış fiyatının tespiti türü ihlaller ile topla-dağıt tipi ihlallerin, deliller ve göstergeler açısından benzer ve karıştırılmaya müsait bir yapıya sahip olduğu, her iki ihlal türünde de sağlayıcı konumundaki teşebbüsün, yeniden satış seviyesindeki fiyatın oluşumuna müdahale ettiği, yeniden satış fiyatının tespiti açısından bu müdahalenin ihlalin kendisini oluştururken, topla-dağıt tipi kartellerde bu müdahalenin daha karmaşık bir ihlal yapısının parçasını oluşturduğu, yapılan tespitlerin hiçbirinde uç niteliğindeki perakendeciler arasında açık ya da zımni bir anlaşmayı ya da uyumlu eylemi gösterir bulgunun olmadığı, ürünlerin perakendecilerde benzer fiyatlardan satılmasının rekabete aykırı davranışlardan değil oligopol piyasa yapısından kaynaklandığı, CARREFOURSA’nın fiyat artışlarına mümkün olduğunca direnç gösterdiği, oyunbozan firma (maverick) gibi davranarak indirim ve promosyonlar uyguladığı ve rekabeti sürdürdüğü, dolayısıyla CARREFOURSA hakkında bir ihlalden söz edilemeyeceği savunması (861) Dosyada yer alan yazışmalar ve fiyat hareketleri incelendiğinde, CARREFOURSA’nın fiyat artışlarına direnç gösterdiğini veya topla-dağıt tipi kartel bakımından oyunbozan (maverick) pozisyonunda bulunduğunu söylemek mümkün görünmemektedir. Diğer yandan, topla-dağıt tipi kartel bakımından ihlal değerlendirmesinde salt fiyatların benzer olmasından hareket edilmediği, söz konusu fiyatların geleceğe dönük olarak üretici/tedarikçi aracılığıyla rakipler tarafından birbirleriyle paylaşılmasının da dikkate alındığı belirtilmelidir. Kurulun 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı kararı ile CARREFOURSA’nın da dahil olduğu beş perakendeciye ve bir sağlayıcıya idari para cezası uyguladığı, söz konusu karara ve mevcut soruşturmaya ne bis in idem ilkesinin uygulama esasları açısından bakıldığında (i) olayların aynılığı, (ii) hukuki menfaatin aynılığı, (iii) kişinin tekliği kriterlerinin karşılandığı, dolayısıyla mevcut soruşturma sonunda CARREFOURSA hakkında bir yaptırım uygulanmasının hukuka aykırı olacağı, Soruşturma Heyetinin görüşünün de bu doğrultuda olduğu, Soruşturma Heyetinin bu görüşüne iştirak edildiği ve ne bis in idem ilkesi gereğince yaptırım uygulanmaması gerektiği savunması
22-55/863-357 313/377 (862) Dosyada Ceza Yönetmeliği kapsamında yapılan değerlendirme aynı doğrultuda olduğundan, bu savunma bakımından değerlendirilmesi gereken ilave bir husus bulunmamaktadır. Kurulun Perakende Kararı’na dayanak oluşturan bulguların zamansal dağılımı ile örtüşen ve bunlar ile aynı döneme denk gelen bulguların, mevcut soruşturma kapsamında herhangi bir şekilde kullanılmaması ve tespitlere dayanak olarak alınmaması gerektiği, Perakende Kararı’nda ihlal süresinin bir yıldan uzun beş yıldan kısa olarak belirlendiği, mevcut soruşturmada ihlalin süresinin beş yıldan uzun belirlenmesi durumunda yeni bir para cezası verilmesi yerine para cezasının ilk dosyadaki para cezasının ağırlaştırılması şeklinde uygulanması gerektiği savunması (863) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesi çerçevesinde temel para cezası hesaplanır. Temel para cezası, Kanunun 4 üncü veya 6 ncı maddelerinde yasaklanmış, piyasa, nitelik ve kronolojik süreç olarak birden fazla bağımsız davranışın saptanması halinde, her bir davranış için ayrı ayrı hesaplanır.” şeklindeki düzenleme kapsamında, CARREFOURSA’nın mevcut dosya kapsamında ihlal olarak değerlendirilen eylemlerinin davranışın gerçekleştiği pazar, niteliği ve kronolojik süreci bakımından Kurulun Perakende Kararı’na konu olan davranışları ile aynı olduğu, dolayısıyla anılan nedenlerle “ne bis in idem” ilkesi çerçevesinde CARREFOURSA bakımından bu dosya kapsamında herhangi bir cezaya hükmedilmesine yer olmadığı değerlendirmesi yapılmıştır. Bununla birlikte, mevcut soruşturmada taraf olan ancak Perakende Kararı’na konu soruşturmaya taraf olmayan üretici/tedarikçi niteliğindeki teşebbüsler bulunmaktadır. Perakende Kararı’na dayanak oluşturan bulguların zamansal dağılımı ile örtüşen ve bunlar ile aynı döneme denk gelen bulguların, mevcut dosya kapsamında kullanılmaması, söz konusu teşebbüslerin gerek yeniden satış fiyatının belirlenmesi gerek topla-dağıt tipi kartel ihlalleri bakımından ihlal niteliği taşıyan eylemlerinin tespit edilememesine neden olacaktır. Bu nedenle söz konusu savunmaya itibar etmek mümkün görünmemektedir. I.3.2.2.4. MİGROS’un Savunması ve Değerlendirilmesi 08.09.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) tarafından ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen “Doğanay Şalgam 1 Lt - Satış Fiyat DeğişikliğiHk.” konulu e-postada (Belge-723/DO/2) geçen “yarın tüm piyasa uygulayacak” ifadesine dayanılarak MİGROS’un ihlalden sorumlu tutulamayacağı, aksi halde perakende pazarındaki tüm teşebbüslerin soruşturmaya dahil edilmesi gerektiği savunması (864) 01.09.2020-12.09.2020 tarihleri arasında DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) ile DOĞANAY Genel Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasında (Belge-723/DO/1), MİGROS ve CARREFOURSA’nın 4,95 TL seviyesindeki raf fiyatlarına ilişkin görseller paylaşılarak “Migros ve c4 da tamamlandı. Eksiksiz bir şekilde geçişi bitirdik” ifadelerinin kullanıldığı görülmektedir. Dolayısıyla ilgili yazışmada “piyasa” olarak bahsedilen teşebbüslerden birinin MİGROS olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Sek marka süt ürünlerine ilişkin yazışmalarda (Belge-723/DZ/1) fiyat geçiş tarihini belirten “yarın” ifadesinin aksine, ilgili ürünlerin fiyat değişikliklerinin yazışmada bahsedilen 07.05.2019 tarihinde değil; 08.05.2019 tarihinde olduğu, ayrıca MİGROS’un stratejik ve önemli bir ürün olan SEK UHT 1 lt ürününün fiyatında 20 gün boyunca değişikliğe gitmediği, diğer perakendecilerle bir koordinasyonun söz konusu olması halinde MİGROS’un bu ürünün fiyatını artırabileceği, oysa
22-55/863-357 314/377 rakiplerinden pahalı satmamak adına ürünün fiyatını artırmadığı, ayrıca söz konusu yazışmalarda geçen “carrefour fiyat geçti” ifadesinin kamuya açık güncel fiyatlarla ilgili olduğu ve MİGROS’un CARREFOUR’un fiyatlarını takip etmesinin rekabete hassas bilgilerle bir ilgisinin olmadığı, DÜZEY çalışanının “hedef fiyat bu zaten” ifadesinin tedarikçilerin perakendecilere belirledikleri fiyatları uygulatma isteğini gösterdiği savunması (865) Anılan belgedeki yazışmada, CARREFOURSA’nın DÜZEY’in süt ürünlerine ilişkin olarak fiyat geçişini gerçekleştirmiş olması ve CARREFOURSA’nın MİGROS’tan da bu konuda bilgi beklemesi gerekçesiyle DÜZEY tarafından MİGROS’tan fiyat geçişi yapması talep edilmektedir. MİGROS ise CARREFOURSA’nın 1 litrelik uzun ömürlü sütte fiyat artışı yapmadığını belirtmektedir. Bunun üzerine DÜZEY tarafından 1 litrelik uzun ömürlü sütteki düşük fiyatın sebebinin enflasyon ile mücadele341 olduğu ve bu sebeple bu ürün bakımından fiyat artışı yapılamadığı belirtilmektedir. Son olarak MİGROS tarafından, fiyat artışının yapılacağı belirtilerek, yerel marketlerden bozuk/düşük fiyat gelmesi halinde fiyatın düşürüleceği uyarısı yapılmaktadır. Yazışmada yer alan “Carrefour fiyat geçti ve sizden gelecek bilgiyi bekliyor” gibi ifadeler DÜZEY vasıtasıyla kurulan koordinasyona ve paylaşılan rekabete duyarlı bilgiye işaret etmektedir. Ortaya konulan tespit ve değerlendirmeler ışığında, hemen hemen piyasanın doğal işleyişi noktasına gelen söz konusu uygulamaların tedarikçiler ile perakendeciler arasındaki pazarlık görüşmesinin ötesinde olduğu, tedarikçiler ve koordine edilen perakendeciler açısından bu uygulamaların herhangi bir meşru zemin oluşturamayacağı mütalaa edilmektedir. Söz konusu yazışmaların MİGROS ile bir ilgisinin bulunmadığı, DÜZEY çalışanının FİLE’nin fiyat geçişi yapmasını sağlamak için MİGROS’u örnek gösterdiği, bu tarz konuşmaların ticari hayatta normal olduğu, söz konusu konuşmaların FİLE ile MİGROS arasındaki koordinasyondan ziyade fiyat rekabetini gösterdiği, bir koordinasyonun söz konusu olması halinde DÜZEY çalışanının bu kadar uğraşmak zorunda kalmadan MİGROS ile FİLE’nin fiyatlarını eş zamanlı yükseltebileceği, ayrıca konuşmadaki ürünler olan Tat mısır konservesi ve Tat barbunya pilaki ürünlerinin fiyatında bu tarihlerde bir değişiklik olmadığı, söz konusu ürünlerin Migroskop kampanya dönemine uygun olarak 23.07.2020- 05.08.2020 tarihleri arasında indirime girmiş olduğu ve kampanyanın bitmesiyle beraber ilgili ürünlerin fiyatlarının 06.08.2020 tarihinden itibaren tekrar indirim öncesi raf fiyatına yükseltildiği, DÜZEY yetkilisinin FİLE’ye “siz önce fiyatı çekin ben size 1 Ağustos ayı itibariyle çizili olacak şekilde iskonto teklifi göndereyim.” ifadesinin tedarikçinin baskı ve teşvikle perakendeciye fiyat geçişi yaptırma iradesini gösterdiği, bu davranışın “yeniden satış fiyatının tespiti” niteliğinde olduğu savunması (866) Anılan yazışmalarda, 27.07.2020 tarihinde FİLE çalışanı DÜZEY çalışanına MİGROS’un mısır konservesi ve pilaki fiyatlarının bozuk/düşük olması nedeniyle FİLE’nin de aynı ürünlerde indirimli fiyat tanımlayacağını ifade etmektedir (Belge-723/DZ/7). Buna cevaben DÜZEY çalışanı, MİGROS’taki bozuk/düşük fiyatın sebebinin FİLE’nin fiyat geçişi yapmamasının olabileceğini ve konu hakkında FİLE’ye net bilgi ileteceğini belirtmektedir. FİLE çalışanı ise fiyat geçişinin yazışmanın öncesindeki cumartesi günü itibarıyla yapıldığını söylemektedir. Sonrasında DÜZEY çalışanı halihazırda yazışmaya konu ürünlerde MİGROS’ta bir aktivitenin bulunduğu ve çizili 341 Söz konusu dönemde Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan ve uygulamaya konulan “Enflasyonla Topyekün Mücadele Programı”nın kastedildiği değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 315/377 fiyatların raf fiyatları olduğu bilgisini FİLE’ye iletmektedir. Söz konusu yazışmada yer alan “Bugünde fiyat değişmezse Mİgros rafı çekicek sonra daha büyük problemler ile uğraşıcaz Yarından itibaren artık geçiceğinizle ilgili bilgi veriyorum Migrosa”, “Aktivite tanımlamayalım siz fiyatı geçerseniz Migros rafıda düzelecek Ben netleştirip size bilgi vereceğim” gibi ifadeler DÜZEY aracılığı ile MİGROS ve FİLE arasında kurulan koordinasyona işaret etmektedir. Savunmada, 23.07.2020-05.08.2020 tarihleri arasında yazışmada geçen ürünlere ilişkin olarak MİGROS’ta herhangi bir fiyat değişimi olmadığı ileri sürülse de, yazışmada yer alan ifadeler, MİGROS’taki fiyat değişikliğinin 23.07.2020 tarihi öncesinde gerçekleştirilerek yazışma tarihi itibarıyla aktiviteye gidildiğini göstermektedir. MİGROS’taki aktivite fiyatları, FİLE’de fiyat geçişinin yapılmamış olduğu yönünde kanı oluşturmuş, DÜZEY çalışanı da öncelikle bu fiyatların FİLE’nin fiyat geçişi yapmamış olması nedeniyle uygulanıyor olduğunu düşünmüştür. Sonrasında konu hakkında yapılan bilgilendirmeden MİGROS’un daha önce artırmış olduğu fiyatları geri çekmediği, ürünlerde aktivite uyguladığı anlaşılmaktadır. Tespit ve değerlendirmeler ışığında, söz konusu belgenin DÜZEY aracılığı ile MİGROS ve FİLE arasında kurulan koordinasyonu açık bir biçimde gösterdiği değerlendirilmektedir. 11-12.08.2020 tarihli ŞOK iç yazışmalarının tarafının MİGROS olmadığı, ŞOK çalışanlarının kendi aralarındaki yazışmalardan dolayı MİGROS’un sorumlu tutulmasının hukuken doğru olmadığı, söz konusu yazışmalarda geçen ETİ ürünlerinin alış fiyatlarının ETİ tarafından 14.07.2020 tarihinde artırıldığı, ancak MİGROS’un alış fiyatlarındaki bu artışları rakiplerinden pahalı kalmamak için satış fiyatlarına yansıtmadığı, bu durumun da piyasadaki sıkı rekabeti gösterdiği, ilgili yazışmalarda MİGROS’un fiyat geçiş bilgilerini ŞOK’a iletmesi için ETİ’ye verdiğine dair hiçbir bulgunun olmadığı savunması (867) 12.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen e-posta silsilesinden (Belge-723/ETİ/2) çeşitli Eti Popkek ürünlerinin Pazartesi gününe denk gelen 15.06.2020 tarihinde A101 ve MİGROS ile birlikte rafa yansıtılacağının, Rakip B olarak kodlanan BİM’in ise 16.06.2020 Salı günü geçeceğinin belirtildiği görülmekte, ilgili tespit kapsamında yer verilen tabloda anılan ürünlere ilişkin fiyat hareketlerinin de büyük ölçüde birebir ilgili yazışmadaki gibi gerçekleştirildiği gösterilmektedir. (868) 11.08.2020 tarihli ve ŞOK çalışanları arasında geçen “Fiyat Geçişi” konulu e-posta silsilesi içinde bulunan ve saat 13.30’da kaleme alınmış olan ilk e-postada (Belge-723/ETİ/3) yer alan “…Bu arada, Eti’nin satış fiyatları için piyasayı organize edebilmesi halinde onun da fiyat geçişi formunu gün içinde paylaşacağım” ifadesi ile aynı gün 14.46’da kaleme alınmış olan e-postada (Belge-723/ETİ/4) yer alan “Eti markalı ve Rakip B’de listeli olmayan 4 ürün için fiyat geçiş formunu ekte bilgilerinize sunarız. Yarın Rakip A ve Rakip M ile birlikte satış fiyatı ve alış fiyatını geçmek için onayınızı rica ederiz…” ifadesi bir arada değerlendirildiğinde, ETİ’nin ilk yazışmada dile getirildiği şekilde “satış fiyatları için piyasayı organize edebildiği”, bunun üzerine ETİ ürünlerine ilişkin fiyat geçiş formlarının aynı gün içerisinde, yazışmanın ertesi günü olan 12.08.2020 tarihinde A101 ve MİGROS ile birlikte alış ve satış fiyatı değişikliği yapmak üzere onay talebiyle paylaşıldığı görülmektedir. Bu çerçevede, MİGROS da dahil olmak üzere ilgili perakendecilerin ortak tedarikçileri olan ETİ aracılığıyla bahsi geçen dönemdeki raf/etiket fiyatı geçişi konusunda ortak bir iradeye ulaşmış olduklarının açık olduğu değerendirilmektedir. Belge-723/GSK/2’de yer alan ŞOK iç yazışmalarına istinaden ileri sürülen Sensodyne markalı ürünlerle ilgili iddialar bakımından MİGROS’un yazışmaların
22-55/863-357 316/377 tarafı olmadığı belirtilmiş ve MİGROS’un taraf olmadığı yazışmalardan dolayı cezalandırılmasının hukuka aykırı olacağı, Sensodyne markalı ürünler özelinde MİGROS’un rakipleriyle herhangi bir koordinasyona girmediği, bu durumun da belgede GSK’nın perakendecilerin fiyatlarını artırmalarını başarı olarak sunmasından anlaşılabileceği, şayet perakendeciler arasında bir koordinasyon olsa idi tedarikçilerin fiyat artırımından bir başarı olarak bahsetmesinin mümkün olamayacağı, Soruşturma Bildirimi’nde bu durumun perakendeciler arasındaki anlaşmazlık olarak ifade edilmesinin de ortada bir anlaşmanın olmadığına işaret ettiği savunması (869) ŞOK’un bir iç yazışması niteliğinde olan 30.04.2020-08.05.2020 tarihleri arasındaki e-posta silsilesinde geçen ifadeler ve bu ifadeleri teyit eder nitelikte, anılan dönemde gerçekleştiği ortaya konulan fiyat hareketleri, ilgili tespit bakımından perakende satış fiyatlarına ilişkin teşebbüsler arasındaki danışıklılığa işaret etmektedir. Yine GSK’da yapılan yerinde incelemede elde edilen belgede 07.05.2020 tarihli yazışmada (Belge-723/GSK/3) A101 ve ŞOK’un ürün fiyatını düşürdüğünün konuşulduğu, BİM’in de bu nedenle fiyatını artırmayacağına, ancak verdiği sözden ötürü fiyat geçişinin yapılacağına dair beklentinin korunduğu görülmektedir. Yazışmanın devamında ise BİM’in 08.05.2020 tarihinde fiyatı geçmesinden sonra 09.05.2020 tarihi itibarıyla tüm teşebbüslerin geçişi tamamladıkları anlaşılmaktadır. Ayrıca geçişin tamamlanıp tamamlanmadığı, GSK tarafından raf görsellerinin paylaşılması suretiyle de takip edilmektedir. Her iki belge dosya kapsamında yer alan bulgu ve tespitler ışığında bütüncül olarak değerlendirildiğinde Sensodyne markalı ürüne ilişkin fiyat geçişine dair perakendeciler arasındaki koordinasyonun ve iletişimin GSK aracılığı ile sağlandığı değerlendirilmektedir. MİGROS ile PASİFİK arasında geçen yazışmada PASİFİK’in MİGROS’a 08.06.2020 tarihinde yeni tavsiye satış fiyatı listesi sunduğu (Belge-723/P/15), 19.06.2020 tarihinde Ülker ürünlerine ilişkin fiyat geçişi yapılacağının ifade edildiği, MİGROS’un bu listedeki fiyatları üç gün sonra tüketiciye yansıttığı, bunun sebebinin listenin iletildiği tarihin cuma gününe denk gelmesi olduğu, MİGROS’un alışverişin en yoğun olduğu Cuma günü rakiplerinden pahalı kalmak istememesinden dolayı fiyat geçişini 22.06.2020 Pazartesi günü yaptığı, bunun MİGROS’un tek taraflı ticari kararı olduğu, yeni fiyatları da tedarikçi ile paylaşmasının ve PASİFİK’in de bu bilgiye haiz olmasının son derece doğal olduğu, dolayısıyla MİGROS’un diğer perakendecilerle koordineli olarak fiyat geçtiğine ilişkin hiçbir işaret bulunmadığı, BİM’in 23.06.2020, ŞOK’un 24.06.2020 tarihinde PASİFİK ürünlerinde fiyat geçişi yapmasının oligopol piyasada rakibi takip etme davranışı olduğu savunması (870) Söz konusu yazışmadan ŞOK’un PASİFİK aracılığı ile MİGROS ve A101’in 22.06.2020 tarihinde, BİM’in ise 23.06.2020 tarihinde fiyat geçişi yapacağı bilgisine ulaştığı anlaşılmaktadır. Aynı fiyat geçişine ilişkin olarak 22.06.2020 ve 23.06.2020 tarihlerinde PASİFİK çalışanı (.....) ile PASİFİK Satış Müdürü (.....) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/P/19) ise 22.06.2020 tarihinde CARREFOURSA’nın fiyat artışının yapıldığı, MİGROS’taki artışın ise yapılmaya çalışıldığı ifade edilmektedir. Aynı konuda 23.06.2020-25.06.2020 tarihleri arasında PASİFİK Satış Müdürü (.....) ve BİM çalışanı (.....) arasında geçen yazışmalarda (Belge-723/P/18) ise MİGROS ve CARREFOURSA’da fiyat artışının gerçekleştirildiğini gösteren fiş görselleri paylaşıldıktan sonra A101’in ve ŞOK’un 24.06.2020 tarihinde fiyat geçişi yapacağı bilgisi PASİFİK çalışanı tarafından verilmektedir. Söz konusu belgeler dosya mevcudu bulgu ve tespitler ışığında bütüncül olarak değerlendirildiğinde, fiyat geçişine ilişkin
22-55/863-357 317/377 koordinasyonun PASİFİK tarafından sağlandığı, MİGROS’un gelecekteki raf fiyatlarını PASİFİK ile paylaşmasının bu koordinasyonun bir parçası olduğu ve 22.06.2020 tarihinde uygulanan fiyat artışının sadece MİGROS’un tek taraflı ticari kararının bir sonucu olarak değerlendirilemeyeceği değerlendirilmektedir. REDBULL ürünleri ilgili olarak ŞOK’tan elde edilen belgelerin kullanıldığı, MİGROS’un bu yazışmalardan sorumlu olamayacağı, bahse konu yazışmada geçen “M, C ve yerel marketler geçti” yazışmasının yapıldığı 02.10.2020 tarihinde MİGROS tarafından REDBULL ürünlerinde fiyat geçişinin zaten gerçekleştirilmiş olduğu, dolayısıyla kamuya açık bilginin rakipler arasında paylaşılmasının rakipler arasındaki iletişimi göstermeyeceği, REDBULL tarafından belgeye konu ürünlerin alış fiyatlarında artışa gidildiği, bu sebepten dolayı MİGROS’un fiyat artırımına gitmesinin ticari hayatın doğal bir sonucu olduğu, REDBULL ürünleri bakımından 02.10.2020 tarihli fiyat geçişinin REDBULL tarafından önerilen tavsiye satış fiyatlarına uygun olduğu, bunun da MİGROS’un tek taraflı rasyonel kararının bir sonucu olduğu savunması (871) 23.06.2020-25.06.2020 tarihleri arasında gerçekleşen ŞOK iç yazışmasında REDBULL hakkında yer alan yazışmalarda geçen “Redbull ürünleri için piyasa raf fiyatlarını bugün geçmiştir. (…) alış fiyat pazarlıklarımız devam etmektedir.”, “…M, C ve yerel marketler geçti . Sadece rakip A ve biz yarına geçiyoruz…” ifadeleri perakendeci teşebbüslerin rakiplerinin hangi gün fiyat geçişi yapacağı bilgisine sahil olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla REDBULL ürünlerinde perakende satış fiyatlarının ve fiyat geçiş tarihlerinin koordinasyonuna dönük olarak temaslara işaret etmektedir. CARREFOURSA İçecek Kategori Müdürü (.....) ile kendisinin mobil cihazında “Aras Redbull” olarak kayıtlı olan ve REDBULL Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) olduğu düşünülen kişi arasında geçen 01.10.2020 tarihli görüşmede (Belge-723/RED/3), (.....)’in MİGROS’un fiyat geçmediğini belirtmesi üzerine REDBULL Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü’nün MİGROS’un fiyat geçeceğini ve fiyat geçen her teşebbüs bilgisinin CARREFOURSA ile paylaşılarak fiyat geçişinin bir gün içerisinde tamamlanacağını belirttiği görülmektedir. Aynı fiyat geçişine ilişkin 10.10.2020 tarihinde “NKA 2021” isimli Whatsapp grubunda geçen görüşmelerde (Belge-723/RED/5) ise REDBULL Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) tarafından “C4 perşembe/Migros Cuma/Other All Cuma/E comm Cuma/A101 ve Şok ctsi/Fiyat geçişi sağlandı” ifadeleri kullanılmıştır. Söz konusu belgeler ve dosyada yer alan diğer belge ve tespitler bütüncül olarak ele alındığında, fiyatlara ve fiyat artış tarihlerine ilişkin MİGROS’un da aralarında yer aldığı perakendeciler arasındaki koordinasyonun REDBULL tarafından sağlandığı değerlendirilmektedir. 01.04.2020 tarihinde DÜZEY Zincir Mağazalar Satış Yöneticisi (.....) ile Carrefoursa Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi AŞ (CARREFOURSA) Kategori Yöneticisi (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmalarının (Belge-723/DZ/3) MİGROS’tan bağımsız olarak gerçekleştiği, CARREFOURSA yetkilisinin “yarın ola ki geçmeyen olsun şenlik” ifadesinin MİGROS’u işaret eden tek ifade olduğu, bu ifadeden dolayı MİGROS’u sorumlu tutmanın hukuken mümkün olmadığı savunması (872) Anılan yazışmada bahsi geçen, DÜZEY tarafından dağıtılan Pringles markalı ürünün fiyat geçişine ilişkin olarak DÜZEY İndirim Marketleri ve Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) ile DÜZEY çalışanının mobil cihazında “(.....) BİM” olarak kayıtlı kişi arasında geçen görüşmelerde, 25.03.2020 tarihinde DÜZEY çalışanı tarafından Pringles ürünleri fiyat geçişinin 02.04.2020’de gerçekleşeceği, BİM’in birkaç günlük süre vermesi halinde diğer müşterilerin de yönlendirileceği ifade edilmektedir. Sonrasında 02.04.2020 tarihinde DÜZEY çalışanı, MİGROS ve CARREFOURSA’nın 02.04.2020 tarihinde fiyat geçişini gerçekleştirdiğini ve kendisinin BİM’in fiyat geçiş tarihini
22-55/863-357 318/377 07.04.2020 olarak bildirdiğini ifade etmektedir. MİGROS hakkındaki tespit ve değerlendirmeler ışığında bütüncül olarak ele alındığında MİGROS’un DÜZEY tarafından fiyat artışına ilişkin koordinasyon sağlanan perakendeciler arasında yer aldığı değerlendirilmektedir. Dosyadaki bulguların ileri sürülen topla-dağıt tipi kartel iddiasının şartlarını karşılamaktan uzak olduğu, bir bilgi değişimi sistematiğini ortaya koymak için kullanılan “topla-dağıt” kavramının “kartel” kavramı ile özdeşleştirildiği ve bu bağlamda tespitlerdeki iletişimler ve iletişimlerin arkasındaki hususlar değerlendirilmeden MİGROS’un dâhil olduğu yazışmalar bakımından ileri sürülen A-B-C bilgi değişimi şartının sağlanmadığı, toplu bir biçimde bu kavram altında taraf tüm teşebbüslerin tüm tespitleri kapsayan tek bir anlaşmaya taraf olduklarının iddia edilmeye çalışıldığı, MİGROS’un herhangi bir dahlinin olmadığı sadece isminin geçtiği e-postaların MİGROS aleyhine delil olarak kullanılamayacağı, sadece piyasa ifadesinin yer aldığı söz konusu yazışmaların “topla-dağıt” bilgi değişimi kapsamında MİGROS’un taraf olduğu bir ihlali ispat etmek için yetersiz olduğu, MİGROS’un dolaylı veya doğrudan iletişimini gösteremeyen ve doğruluğu ispatlanamayacak nitelikte olan üçüncü taraflar arasında geçen yazışmalardaki ifadelerin MİGROS aleyhine iddia konusu yapılmasının mümkün olmadığı, MİGROS’un rakipleriyle gerçekleştirdiği herhangi bir doğrudan iletişimin bulunmadığı savunması (873) Dosyada yer alan birçok yazışma doğrultusunda, rakip perakendeciler arasında fiyatların ve fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlanmasına ve geleceğe dönük fiyatlar ile fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasına yönelik, ortak tedarikçiler aracılığıyla gerçekleştirilen dolaylı iletişimler açık bir şekilde ortaya konulmaktadır. Esasen gerek Kurul ve idari yargı kararları gerekse Avrupa Birliği uygulaması ve içtihadı doğrultusunda salt bu iletişim delillerinin varlığı dahi amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın ve/veya uyumlu eylemin varlığını ispata yeterli olarak görülmektedir. Ortak tedarikçi tarafından kendisine rekabet açısından en stratejik bilgiler olarak nitelenen rakibinin geleceğe dönük fiyat veya fiyat artış tarihleri bilgisi ulaştırılan perakendecinin, bu bilginin kaynağının rakibi olduğunu; bu tarz bir bilgiye sahip olan perakendecinin kendi stratejik bilgisini sağlayıcıya bildirmesi halinde bu bilginin de rakipleriyle paylaşılacağını ya da paylaşılabileceğini öngörebileceği veya öngörmesi gerektiği açıktır. Kaldı ki elde edilen yazışmalardan MİGROS tarafından bu tür bilgilerin kendisiyle ve/veya rakiplerle paylaşılmasının özellikle talep edildiği de görülmektedir. Bununla birlikte Danıştay 13. Dairesinin 11.12.2019 tarihli ve E. 2015/3353, K. 2019/4244 sayılı kararında isabetle vurgulandığı üzere “kartellerin gizliliği sebebiyle her teşebbüste delil bulunmasının beklenemeyeceği, aksi durumun delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.” Bu bağlamda delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin kime ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir. Öte yandan, DÜZEY çalışanı tarafından FİLE çalışanına hitaben yazılan “Bugünde fiyat değişmezse Mİgros rafı çekicek sonra daha büyük problemler ile uğraşıcaz Yarından itibaren artık geçiceğinizle ilgili bilgi veriyorum Migrosa” ve DÜZEY çalışanı tarafından MİGROS çalışanına hitaben yazılan “Carrefour fiyat geçti ve sizden gelecek bilgiyi bekliyor” gibi ifadelerden tedarikçiler tarafından MİGROS’un da dahil olduğu perakendecilerin fiyat artışlarının organize edildiği net bir şekilde anlaşılmaktadır. İlgili fiyat hareketlerinin belgelerde geçen ifadeleri doğruladığı net bir şekilde tespit edilmiştir. Dolayısıyla söz konusu savunmaya itibar edilememiştir.
22-55/863-357 319/377 Dosyada yer alan iletişimlerin rakipler arasında olmadığı, iletişimlerin ya iç iletişim şeklinde olduğu ya da tedarikçi ile perakendeci arasında gerçekleştirildiği, bu tür iletişimlerin perakende piyasası için olağan bulunduğu, iletişimlerin temelinde alım fiyatlarında yapılmak istenen artış ve bu artışın doğal sonucu olarak perakende satış fiyatlarında meydana gelen artışlar olduğu, ihlal tespiti için bilgi paylaşımının arkasındaki niyetin tedarikçi aracılığıyla rakibe bilgi aktarılması olduğunun ortaya koyulması gerektiği, fiyatların aynı olmasının da niyet unsurunun varlığı açısından yeterli olmadığı, tedarikçilerin önerdiği bir fiyat skalası bulunduğundan piyasanın yapısı gereği de fiyatların aynı veya benzer seviyede seyredebileceği savunması. (874) Söz konusu yazışmalarda savunmada iddia edilenin aksine tedarikçiler aracılığıyla piyasanın organize edildiği, aralarında MİGROS’un da bulunduğu perakendecilerin fiyatları ile fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlandığı ve söz konusu yazışmaların alış fiyatıyla ilişkili pazarlık unsurunun ötesinde bir iletişimi net olarak ortaya koyduğu görülmektedir. Ayrıca piyasanın şeffaf olması perakendecilerin tedarikçiler aracılığıyla geleceğe yönelik fiyat bilgilerini paylaşmasını meşru kılmamaktadır. Tedarikçiler aracılığıyla elde edilen rakiplere ilişkin bilgilerin kamuya açık bilgi şeklinde nitelendirilemeyeceği de açıktır. DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) ile FİLE Çalışanı (.....) arasında 27.07.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesi (Belge-723/DZ/7), HARİBO Satış Müdürü (.....) tarafından 02.01.2017 tarihinde MİGROS Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’ye gönderilen “Jelly 200g fiyatları hakkında” konulu e-posta (Belge-723/HR/1) ve UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....) tarafından 23.06.2017 tarihinde MİGROS çalışanı (.....)’e gönderilen “FW: FİYAT GEÇİŞİ HK. - 11 TEMMUZ 2017” konulu e-postada (Belge-723/UN/3) yer alan “Bugünde fiyat değişmezse Mİgros rafı çekicek sonra daha büyük problemler ile uğraşıcaz Yarından itibaren artık geçiceğinizle ilgili bilgi veriyorum Migrosa”, “Fiyatların yükselmemesi durumunda tekrar fiyat sarmalına girilmesi kaçınılmaz olabilir”, “Fiyat geçişinin tüm piyasada 11 Temmuz itibari ile tamamlanmasını hedeflemekteyiz” gibi ifadeler de tespit edilen bilgi alışverişinin arkasında yatan, teşebbüslerin fiyatlama politikalarını koordine etmeye yönelik ortak niyetini de göstermektedir. Bu kapsamda yukarıda yer verilen savunma haklı görünmemektedir. Belgelerdeki iletişimler dâhilinde tedarikçilerin perakendecilerden belirli bir fiyata belirlenen tarihlerde geçilmesini talep ettiği, bu fiyat değişikliğini yapması için perakendecilere ısrar ettiği, baskı kurduğu ve hatta perakendecileri ürün vermemekle tehdit ettiğinin görüldüğü, dolayısıyla dosya kapsamında elde edilen bulguların perakendeciler arasındaki bir anlaşmayı değil tedarikçilerin yeniden satış fiyatını belirleme yönündeki amacını ortaya koyduğu savunması (875) DÜZEY ve ETİ’ye ilişkin yazışmalarda yer alan “Carrefour fiyat geçti ve sizden gelecek bilgiyi bekliyor”, “Bugünde fiyat değişmezse Mİgros rafı çekicek sonra daha büyük problemler ile uğraşıcaz Yarından itibaren artık geçiceğinizle ilgili bilgi veriyorum Migrosa”, “Eti markalı ve Rakip B’de listeli olmayan 4 ürün için fiyat geçiş formunu ekte bilgilerinize sunarız. Yarın Rakip A ve Rakip M ile birlikte satış fiyatı ve alış fiyatını geçmek için onayınızı rica ederiz… ” , “…Bu arada, Eti’nin satış fiyatları için piyasayı organize edebilmesi halinde onun da fiyat geçişi formunu gün içinde paylaşacağım” gibi ifadeler farklı tedarikçiler aracılığıyla aralarında MİGROS’un da bulunduğu perakendeciler arasında kurulan koordinasyona ve rekabete duyarlı bilgi paylaşımına işaret etmektedir. Dolayısıyla, MİGROS’un da adı geçen diğer perakendeciler ile birlikte
22-55/863-357 320/377 bu organizasyonun bir parçası olduğu anlaşılmaktadır. Sonuç olarak MİGROS’un söz konusu savunması haklı bulunmamıştır. Perakende Kararı’nda Kurulun P&G’ye ilişkin belgeler bakımından yapılan değerlendirmede salt tedarikçi iç yazışması olması nedeniyle koordinasyon iddiasını ortaya koymak bakımından yetersiz olduğu yönünde bir sonuca ulaşıldığı, bu bakımdan tedarikçi özelinde bir değerlendirme yapıldığında dosya kapsamında kullanılan belgelerin birçoğunun iç yazışma olduğu, yalnıza e-postalarda geçen “piyasa” ifadesinden veya görüntülenemeyen ekran görüntülerinden hareketle MİGROS hakkında ihlal isnadında bulunulduğu, bu durumun açıkça varsayıma dayalı bir yorum olduğu, Perakende Kararı’nda perakendecilerin farklı zamanlarda fiyat artışı gerçekleştirmesinin savunma olarak kabul edildiği, Dosyada bazı yazışmalar dâhilinde fiyat karşılaştırması yapılmaksızın yalnızca iletişim üzerinden değerlendirme yapılmasıyla yetinildiği, perakendecilerin yazışmalarda yer alan ifadelerin aksine bir fiyatlama kararı benimsediği, bu hususun ortaya koyulması adına bazı belgelerde fiyat karşılaştırma tablosuna yer verilmediği, ilgili iletişimlerin makul şüphenin ötesinde ispat standardını herhangi bir şekilde karşılayamadığı savunması (876) Perakende Kararı kapsamında perakendecilerin farklı zamanlarda fiyat artışı gerçekleştirilmesine yönelik savunmalarına istinaden yapılan değerlendirmeler dikkatlice incelendiğinde, söz konusu savunmaların kabul edilmesinden ziyade, fiyat karşılaştırma tablosuna yer verilmeyen yazışmalar haricinde elde edilen yazışmaların da ihlalin niteliğini ve kapsamını açık bir şekilde ortaya koyduğu tespitinin yapıldığı görülmektedir. Bununla birlikte 23.09.2020 tarihinde “R100” isimli Whatsapp grubunda CARREFOURSA Satın Alma Uzmanı (.....) ile CARREFOURSA Satın Alma Kıdemli Uzmanı (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde yer alan yazışmadan (Belge-723/CC/1) CCSD tarafından CARREFOURSA ile piyasada eş zamanlı fiyat artışı olacağı bilgisinin ilgili yazışma tarihinden önce paylaşıldığı, ancak rakip bir perakendecide raf fiyatlarının ya hiç yükseltilmediğinin ya da istenilen seviyeye yükseltilmemiş olduğunun fark edildiği görülmektedir. Bunun üzerine durumun CCSD yetkilisine iletildiği, cevaben CCSD’den gelen mesajda ise fiyat görseli paylaşılan perakendecinin aslında diğer perakendecilerle eş zamanlı olarak fiyatını yükselttiği ancak fiyat artışında A101’in baz alınması sebebiyle bu perakendeci tarafından fiyatın istenilen seviyede yükseltilmediği anlaşılmaktadır. Söz konusu belgede yer alan “Bir daha bana es zamanli fiyat geçişi demesinler!” ifadesinden CCSD’nin perakendecilerin fiyat artışlarını eş zamanlı olacak şekilde organize etmeye çalıştığı görülmektedir. Bununla birlikte ilgili yazışmaya konu ürünlere ilişkin fiyat hareketleri incelendiğinde MİGROS da dahil olmak üzere perakendecilerin fiyat artışlarının belgede geçen ifadeleri teyit ettiği tespit edilmiştir. Öte yandan Danıştay 13. Dairesinin 11.12.2019 tarihli ve E. 2015/3353, K. 2019/4244 sayılı kararında isabetle vurgulandığı üzere “kartellerin gizliliği sebebiyle her teşebbüste delil bulunmasının beklenemeyeceği, aksi durumun delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.” Bu bağlamda delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin kime ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir. CCSD’ye ilişkin belgelere yönelik; yukarıda yer verilen 23.09.2020 tarihli yazışmaya (Belge-723/CC/1) ilişkin ilk bulguda MİGROS’a dair herhangi bir ifade ya da ekran görüntüsü olmamasına karşın hangi teşebbüse ait olduğu belli olmayan ekran görüntüsünün MİGROS’a ait olduğunun ileri sürüldüğü, bu çıkarımın dayanağı olarak konuşmanın içeriği ile fiyatlama hareketlerinin
22-55/863-357 321/377 gösterildiği, ilgili iletişimin CARREFOURSA’nın iç iletişimi olduğu, bu iletişim dâhilinde MİGROS’tan CARREFOURSA’ya veya CARREFOURSA’dan MİGROS’a bilgi iletildiğini gösteren bir ifade bulunmadığı, 26.01.2021 ile 30.01.2021 tarihleri arasında CCSD’nin A101’den sorumlu Özel Müşteriler Yöneticisi (.....) ile CCSD’nin MİGROS’tan sorumlu Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmalarında (Belge-723/CC/2) yer alan “biz farklı gün yapamayız kabul etmezler”, “abi tamam da farklı günü adamlar kabul etmez” şeklindeki mesajların MİGROS’a atfedilmesinin tahminden ibaret olduğu, 09.04.2021 tarihinde CCSD’nin A101’den sorumlu Özel Müşteriler Yöneticisi (.....) ile CCSD’nin MİGROS’tan sorumlu Eski Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmalarında (Belge-723/CC/3) geçen “Bana fiş lazım” ve “Bilmiyorum tam neden kaldığını. Migros ona tatava yapmasın ama” ifadelerinin MİGROS’un dahil olduğu herhangi bir koordinasyonu göstermediği, bu ifadelerin kaynağının MİGROS olmadığı, benzer olarak 30.10.2021 tarihinde CCSD Saha Satış Müdürü (.....) ile CARREFOURSA İçecek Kategori Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışması (Belge-723/CC/4) hakkında MİGROS’un herhangi bir bilgisinin olmadığı savunması (877) Anılan belgelerde geçen “Bir daha bana es zamanli fiyat geçişi demesinler!”, “Cuma Migros C.tesi a101”, “Ama bi lokal diyor bi a101’le geçerim diyor baya problem artik”, “Abi tamam da farklı günü adamlar kabul etmez”, “Sen ctesi iki taraf aynı gün gibi planla abi şimdiden”, “Bana fiş lazım”, “Bilmiyorum tam neden kaldigini. Migros ona tatava yapmasin ama” , “İlki siz ikinci Migros Pricing hiç biz geçtik onlar geçmedi falan demesin” ifadelerinden CCSD tarafından MİGROS’un da dahil olduğu perakendecilerin fiyat artışlarının organize edildiği net bir şekilde anlaşılmaktadır. İlgili fiyat hareketlerinin belgelerde geçen ifadeleri doğruladığı tespit edilmiştir. DOĞANAY’a ilişkin belgelere yönelik; 01.09.2020-12.09.2020 tarihleri arasında DOĞANAY Türkiye Geneli Satış Müdürü (.....) ile DOĞANAY Genel Müdürü (.....) arasında geçen Whatsapp yazışması (Belge-723/DO/1) ve 08.09.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) tarafından ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen ve ŞOK çalışanı (.....)’ın bilgide olduğu “Doğanay Şalgam 1 Lt - Satış Fiyat DeğişikliğiHk.” konulu e-posta (Belge-723/DO/2) kapsamında 01.09.2020 tarihinde başlayan yazışmada DOĞANAY’ın CARREFOURSA’nın fiyatlamaları konusunda şikayette bulunduğu, akabinde 08.09.2020 tarihinde BİM, 09.09.2020 tarihinde ŞOK ve CARREFOURSA ve 11.09.2020 tarihinde MİGROS’un fiyat artışı yaptığı, bu durumun piyasadaki hareketliliği gördükten sonra MİGROS’un fiyat artışı yaptığını gösterdiği, yazışmalarda geçen “tüm piyasa” ifadesinden yola çıkarak MİGROS’a yönelik koordinasyon iddiasında bulunmanın yerinde olmadığı savunması. (878) Söz konusu belgeler birlikte değerlendirildiğinde, DOĞANAY’ın 01.09.2020 tarihinden itibaren piyasadaki fiyatların artırılması için girişimde bulunduğu ve rakip perakendeciler arasında dolaylı bilgi aktarımına aracılık ettiği görülmektedir. İkinci belgedeki “Yarın tüm piyasa uygulayacak.” ifadesi söz konusu organizasyonu ortaya koymakta olup ilk belgede yer alan 12.09.2020 tarihli “Migros ve c4342 da tamamlandı. Eksiksiz bir şekilde geçişi bitirdik” ifadesinden de perakende satış fiyatı artışı organizasyonunun planlandığı şekilde tamamlandığı anlaşılmaktadır. Yazışmanın ilgili olduğu dönemdeki fiyat hareketleri incelendiğinde CARREFOURSA ve ŞOK’un 09.09.2020 tarihinde eş zamanlı olarak fiyatlarını 4,50 TL’den 4,95 TL’ye yükselttikleri, MİGROS’un ise fiyatını 342 Söz konusu e-postada CARREFOURSA C4 olarak adlandırılmaktadır.
22-55/863-357 322/377 11.09.2020 tarihinde aynı seviyeye yükselttiği ve böylelikle tüm piyasada 4,95 TL fiyata geçildiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla DOĞANAY tarafından MİGROS’un da dahil olduğu perakendeciler arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarına ilişkin koordinasyonun sağlandığı görülmektedir. DÜZEY hakkındaki belgelere yönelik; DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) ile MİGROS Ticari Grup Yöneticisi (.....) arasında 06.05.2019 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/DZ/1) geçen “Carrefour fiyat geçti ve sizden gelecek bilgiyi bekliyor” ifadesinden hareketle DÜZEY aracılığıyla CARREFOURSA ve MİGROS arasında dolaylı koordinasyon sağlandığının iddia edildiği, ancak MİGROS’un ilgili perakendeciler ile bu türden iletişimini gösteren herhangi bir bulgu bulunmadığı, belgede geçen tarih dâhilinde MİGROS ile CARREFORSA arasında bilgi akışını gösterebilecek bir iletişimin bulunmadığı, bu tarihte DÜZEY’in alım fiyatlarında bir artış planlandığı, bu artış ile birlikte marjı korumak adına perakendeciler nezdinde de raf fiyatlarında bir artış gerçekleşeceği, DÜZEY tarafından MİGROS’a CARREFOURSA’nın fiyat hareketlerine ilişkin bir mesaj gönderilmiş ise de bu mesajın doğruluğunun teyide muhtaç olduğu, ilgili yazışmada geçen ifadelerden MİGROS’un da erişebildiği kamuya açık bir bilginin tedarikçi tarafından MİGROS’a iletilmesinin koordinasyon olarak değerlendirilemeyeceği, yazışmalarda geçen ifadelerin aksini gösterir şekilde farklı zamanlarda fiyat artışlarının gerçekleştiği, DÜZEY İndirim Marketleri & Toptan Zincir Marketler Müşteri Satış Yöneticisi (.....) ile D.E.nin mobil cihazında (.....) BİM olarak kayıtlı BİM çalışanı arasında 25.03.2020-03.04.2020 tarihlerinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesi (Belge-723/DZ/2) ve Belge 01.04.2020 tarihinde DÜZEY Zincir Mağazalar Satış Yöneticisi (.....) ile Carrefoursa Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi AŞ (CARREFOURSA) Kategori Yöneticisi (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/DZ/3) yer alan “Migros ve Carrefour fiyat geçti. Bakabilirsin sanaldan. Sizi de 7’si olarak bildirdim bir sorun yok dimi” ve “Yarın ola ki geçmeyen olsun şenlik” ifadelerinden hareketle bir MİGROS tarafından ilgili teşebbüsler arasında koordinasyon sağlandığını ileri sürmenin mümkün olmayacağı, yine Düzey hakkındaki belgelerde yer alan “Yarın Migros fiyatını indirecek”, “Bugünde fiyat değişmezse Migros rafı çekecek sonra daha büyük problemler ile uğraşıcaz” ve “(…) Hanım Migros sizin fiyatları tanımladı. Biz uzun zamandır size fiyat geçişi için nerdeyse yalvardık Migros’da File’de fiyat geçmiyorsunuz diye tanımlamayı yapmış sanırım” ifadelerinin piyasadaki bir koordinasyonu değil, yapılan araştırmalar sonucu satışa sunduğu ürünleri FİLE’de daha ucuza bulmuş olması sebebiyle MİGROS’un rekabet etme isteğini gösterdiği, MİGROS’un bu yazışmalar hakkında bilgisi olduğunu gösteren bir delil bulunmadığı, DÜZEY tarafından “siz fiyatı geçerseniz Migros rafıda düzelecek” yönünde bir ifade kullanılmış ise de MİGROS’un bu bilgiyi DÜZEY’e verdiğini gösteren bir bulgunun dosya dâhilinde bulunmaması sebebiyle ilgili ifadenin MİGROS’u bağlayıcı şekilde değerlendirilmemesi gerektiği, DÜZEY’in tedarikçi olarak alış fiyatlarının da arttırılacağı bir zaman diliminde alış fiyatlarını yürürlüğe koymak adına yazışmalar gerçekleştirdiğinin anlaşıldığı savunması (879) DÜZEY’e ilişkin belgelerde yer alan yazışmalarda geçen “Carrefour fiyat geçti ve sizden gelecek bilgiyi bekliyor”, “Siz perşembe fiyat geçişi yapabiliyormusınuz Bana 1-2-3 bir gün verirsen ona göre yönlendiriyim diğee müşterileri”, “Migros ve Carrefour fiyat geçti Bakabilirsin sanaldan Sizi de 7 si olarak bildirdim bir sorum yok dimi”, “Bütün piyasada
22-55/863-357 323/377 fiyatlar geçildi” gibi ifadelerden söz konusu fiyatların satış fiyatları olduğu, savunmada ifade edilenin aksine alış fiyatının kastedilmediği, tedarikçiler tarafından MİGROS’un da dâhil olduğu perakendecilerin fiyat geçişlerinin organize edildiği net bir şekilde anlaşılmaktadır. Dolayısıyla MİGROS’un bu savunmasına itibar etmek mümkün görünmemektedir. ETİ’ye ilişkin belgelere yönelik; ETİ Modern Kanal Satış Grup Müdürü (.....) ile ETİ Ulusal Zincir Müşteri Müdürü (.....) arasında 03.05.2018 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/ETİ/1) yer alan “Migros’ta kurabi düzeldi, Carrefoursa’da aksiyon olduğu için Çarşamba düzelecek” ifadesinin ETİ’nin piyasadaki fiyatları takip ettiğini ve fiyatların kendi talep ettiği seviyeye gelmesi için fiyatlara müdahalede bulunduğunu gösterdiği, 12.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen “Fiyat Geçişleri “ konulu e-postada (Belge-723/ETİ/2) yer alan “fiyat geçişinin Pazartesi yapılacağı” yönündeki bilginin gerçeği yansıtmadığı, ilgili yazışma 12.06.2020 tarihinde gerçekleştirilmiş iken MİGROS’un ilgili yazışmanın gerçekleştirilme tarihinden önce -04.06.2020 tarihinde- fiyat artışını yaptığı, 11.08.2020 tarihinde (saat 13:30) ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen “Fiyat Geçişi” konulu e-postada (Belge-723/ETİ/3) yer alan yazışmanın ŞOK çalışanları arasındaki bir iç yazışma olduğu, yazışmalarda geçen ifadeleri destekler nitelikte herhangi bir tespit bulunmadığı savunması (880) Delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin kime ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir. Anılan belgelerde yer alan “fiyatlar haftaya cars gunu duzelmis olacak. Cars gunu … fis alip bim ile paylaşacak” , “Popkek’ler Rakip A ve Rakip M ile birlikte Pazartesi rafa yansıtılacak olup Salı günü de Rakip B343 geçecektir.” ve “Yarın Rakip A ve Rakip M ile birlikte satış fiyatı ve alış fiyatını geçmek için onayınızı rica ederiz” ifadelerinden tedarikçiler tarafından MİGROS’un da dâhil olduğu perakendecilerin fiyat artışlarının organize edildiği net bir şekilde anlaşılmaktadır. İlgili fiyat hareketlerinin belgelerde geçen ifadeleri doğruladığı açık bir şekilde tespit edilmiştir. FRİTOLAY’e ilişkin belgelere yönelik; FRİTOLAY Ulusal Zincir Müşteri Yöneticisi (.....) tarafından 13.09.2017 tarihinde A101 Bölge Satın Alma Müdürü (.....)’a gönderilen, “Fritolay- Çerezza Fiyat ve Gramaj Geçişi Planlanan Ürünler Hk.” konulu e-postada (Belge-723/FRT/1) yer alan ifadelerin FRİTOLAY’in piyasadaki kendi satış fiyatlarını yükseltme yönünde bir amacı olduğunu gösterdiği, FRİTOLAY Müşteri Yönetimi Müdür Yardımcısı (.....) tarafından 03.09.2018 tarihinde FRİTOLAY Satış Direktörü (.....) ve FRİTOLAY Satış Direktörü (.....)’e gönderilen, “Fiyat geçişi” konulu e-postada (Belge-723/FRT/5) yer alan ifadelerin MİGROS’un alım fiyatına ilişkin olduğu, diğer belge değerlendirmelerinde fiyat karşılaştırılması yapılsa da bu belge kapsamında buna benzer bir analiz sunulmadığı, bazı belgelerde yer alan yazışmalarda MİGROS’un isminin sadece BİM’den elde edilen e-postadaki tabloda yer aldığı, bu tabloda MİGROS’un mevcut fiyatlarının bulunduğu, tabloda yer alan geleceğe ilişkin bilginin FRİTOLAY tarafından BİM’e gönderilen tavsiye fiyat listesindeki fiyatlar olduğu, belgelerde yer alan “piyasa” ifadesinin MİGROS’u içerecek şekilde yorumlanmasının kabul edilemeyeceği savunması 343 Söz konusu e-postada A101 Rakip A olarak, BİM Rakip B olarak, MİGROS Rakip M olarak adlandırılmaktadır.
22-55/863-357 324/377 (881) FRİTOLAY’e ilişkin anılan belgelerde yer alan “Tüm piyasada geçiş sağlanması ve hangi gün geçilecekleri bilgisi paylaşılması durumunda Çerezza multıpack de raf fiyatını geçebiliriz.”, “Şirketimizde yapılan toplam bir hareket olduğu için sizden de geçiş planı ile eş zamanlı destek rica ediyoruz.”, “Çarşamba geçiş gününe yetiştirmek üzere yarın yani 4 Eylül Migros ve Bim geçişini fiş ile ilettiğim takdirde 5 Eylül Çarşamba geçişi için onay aldım.”, “A101 bilgi beklediği için Çarşamba geçişi için yönlendirmelerinizi rica ederim” ve “Rakip fiyatları Pazartesi günü geçecektir.” şeklindeki ifadelerden FRİTOLAY tarafından piyasa organizasyonunun kasa fişleri kullanılmak suretiyle sağlandığı, dolayısıyla yazışmalara konu fiyatların satış fiyatları olduğu, savunmada ifade edilenin aksine alış fiyatının kastedilmediği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda söz konusu fiyat artış organizasyonunun FRİTOLAY tarafından yönetildiği, MİGROS’un da ilgili diğer perakendeciler ile birlikte bu organizasyonun bir parçası olduğu anlaşılmaktadır. Sonuç olarak MİGROS’un söz konusu savunması yerinde görülmemiştir. GSK’ye ilişkin belgelerde yer alan ürünler için MİGROS’un fiyat hareketliliğine bakıldığında diğer perakendecilerden farklı günlerde fiyat artışı gerçekleştirildiği, fiyat zorlamasının tedarikçi tarafından yapıldığı, sıkı rekabet sonucu fiyat artırmamak için gösterilen çabanın tedarikçi tarafından direnç ile karşılandığı savunması (882) Belgelerde geçen ifadeler ve GSK’ya ait Sensodyne marka diş macunu ürününe ilişkin fiyat hareketleri incelendiğinde A101, ŞOK ve CARREFOURSA’nın 04.05.2020 tarihinde, MİGROS’un ise 05.05.2020 tarihinde fiyatlarını 16,95’ten 18,95 TL’ye yükselttikleri, BİM’in ise bu tarihlerde bir fiyat değişikliği yapmadığı; bunun üzerine 06-07.05.2020 tarihlerinde sırasıyla A101’in ve ŞOK’un fiyatlarını yeniden 16,95 TL’ye çektikleri; 08.05.2020 tarihinde BİM’in fiyatını yazışmalarda belirtildiği şekilde 16,95 TL’den 18,95 TL’ye yükseltmesini müteakiben 09.05.2020 tarihinde A101’in ve ŞOK’un da 18,95 TL’lik fiyata geçiş yaptıkları tespit edilmiştir. Ayrıca “Çünkü aynı anda geçiyorsunuz dedik” ve “Çok uzadı konu, illaki daha iyi yönetebilirdik” ifadeleri ise sürecin GSK tarafından yönetildiğine işaret etmektedir. Dolayısıyla söz konusu fiyat artış organizasyonunun GSK tarafından yönetildiği, MİGROS’un da diğer perakendeciler ile birlikte bu organizasyonun bir parçası olduğu anlaşılmaktadır. Sonuç olarak MİGROS’un söz konusu savunmasına itibar edilememiştir. HARİBO’ya ilişkin belgelere yönelik; HARİBO Satış Müdürü (.....) tarafından 02.01.2017 tarihinde MİGROS Organize Ticaret Satış Grup Müdürü (.....)’ye gönderilen “Jelly 200g fiyatları hakkında” konulu e-postada (Belge-723/HR/1) yer alan ifadelerden ve piyasadaki fiyat karşılaştırmasından yola çıkarak hem HARİBO’nun hem de perakendecilerin fiyat geçişinden menfaat sağlayacağının ileri sürüldüğü, belgenin ilgili olduğu dönemin HARİBO’nun senelik fiyat artışını yaptığı döneme denk geldiği, MİGROS’un fiyat artışını ilgili yazışmada belirttiği tarihte yapmadığı ve piyasada fiyat artışının yapıldığını görmesinin ardından fiyat artışına gittiği, söz konusu belgede MİGROS’a iletilmek üzere tedarikçiye bilgi verildiğini gösteren bir iletişim bulgusunun yer almadığı, bu bilginin hangi teşebbüs tarafından verildiğini gösteren bir ifadenin de bulunmadığı, bununla birlikte söz konusu belgede geçen bilginin MİGROS tarafından talep edildiğini gösteren bir bulgunun mevcut olmadığı, “Rakip Jelly ürünlerimizin fiyatlarını yarın itibari ile 2,75 TL’ye yükseltecektir” şeklinde bir bilgi verilmiş ise de MİGROS’un bu rakibin kim olduğunu bilmediği, 30.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen “Fiyat Güncelleme Formları” konulu e-postada (Belge-723/HR/2) yer alan ürünler bakımından
22-55/863-357 325/377 MİGROS’un bir ürün haricinde farklı gramajlardaki ürünlerde fiyat artışı yaptığı, dolayısıyla MİGROS’un fiyatlarının diğer perakendecilerin fiyatlarından farklılık arz ettiği, diğer belgelerde yer alan bilgilerin BİM haricinde diğer perakendecilere verildiğine dair herhangi bir emare bulunmadığı savunması (883) İlk belgede geçen “Rakip Jelly ürünlerimizin fiyatlarını yarın ibari ile 2, 75 TL’ye yükseltecekr.Bu konuda gerekli teyitleri aldık.” ifadesinden HARİBO tarafından MİGROS’a rakip perakendecinin belge tarihinden bir gün sonra (03.01.2017) Jelly ürün fiyatlarını artıracağı ve konu hakkında gerekli teyitlerin alındığı bilgisinin verildiği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte aynı belgede geçen “Fiyatların yükselmemesi durumunda tekrar fiyat sarmalına girilmesi kaçınılmaz olabilir.” ifadesinden hem HARİBO’nun hem de perakendecilerin söz konusu fiyat artışından menfaat sağlayacağı anlaşılmakta, ayrıca yazışmada geçen döneme ilişkin fiyat artışlarının belgeyi teyit eder nitelikte olduğu görülmektedir. İkinci belgede yer alan “Haribo: Piyasayla aynı gün organize edilmektedir. Sadece raf fiyatı geçilecektir.” ifadesinde sadece raf fiyatının geçileceği hususunun özellikle belirtildiği de dikkat çekmektedir. 29.12.2020 tarihli yazışmada (Belge-723/HR/3) geçen “Bu nedenle pyasa raf fyatlarımızı düzeltmeden ürün alımı yapmayacaklar. 15 Ocak tarhnde başta A 101 ve Mgros olmak üzere fyatlarımızı geçmey planlıyoruz.Fşlermz alıp müşter paylaşımının ardından resm sparş gelecek.” ifadeleri incelendiğinde HARİBO’nun fiyat artış organizasyonunu yönettiği açıkça anlaşılmaktadır. HARİBO çalışanı tarafından BİM çalışanına gönderilen 13.01.2021 tarihli e-postada ise yazışma tarihinden bir gün sonra HARİBO ürünlerine ait piyasa fiyatlarının yükseltilmesinin planlandığı ve bu konuda BİM’e ayrıca bilgi verileceği ifade edilmektedir. Bu ifade HARİBO’nun, piyasa fiyatlarını eş anlı yükseltmek yönünde bir girişimde bulunduğuna işaret etmektedir. Yine HARİBO çalışanları arasında yapılan 14.01.2021 tarihli yazışmada (Belge-723/HR/5) geçen “Yarım Migros 80g çeşitleri 4,75 TL oluyor. Carrefour la da görüşüyorum orası da geçecektir. Bu nedenle diğer müşterilerin beklemesi için bir anlam yok Bugünden itibaren tüm müşterilerin yarından itibaren başlayarak en kısa zamanda raf geçişlerinin tamamlanması için desteklerinizi rica ederim.” ifadelerinden HARİBO’nun MİGROS ve CARREFOURSA ile anılan perakendecilerin ileri tarihli fiyatları ve fiyat artış tarihleri hususunda görüştüğü ve görüşme sonucunda yeni fiyatların ve fiyat değişim tarihinin belirlendiği açık bir şekilde anlaşılmaktadır. Bu kapsamda HARİBO ürünlerine ilişkin fiyat artış dönemlerindeki yazışmalar ve gerçekleşen fiyat hareketleri incelendiğinde MİGROS’un diğer perakendeciler ile birlikte bu organizasyonun bir parçası olduğu anlaşılmaktadır. Sonuç olarak MİGROS’un söz konusu savunması haklı görülmemiştir. KENT’in bir ürününe ilişkin belgeye yönelik; 12.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen, ŞOK Ticaret Direkötrü (.....) ve ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’in bilgide olduğu “Fiyat Geçişleri” konulu e-postada (Belge-723/KENT/1) yer alan ürün çeşitleri bakımından MİGROS’un kar marjlarını gözeterek ve tavsiye edilen satış fiyatını dikkate alarak fiyat artışı yaptığı savunması. (884) Bu belge üzerinden herhangi bir ihlal isnadında bulunulmamıştır. PASİFİK’e ilişkin belgelere yönelik; PASİFİK ile ŞOK arasındaki bilgi paylaşımlarının klasik bir tedarikçi ve perakendeci ilişkisinden ziyade aynı grup bünyesinde faaliyet gösteren iki iştirakin arasındaki iletişim olarak değerlendirilmesi gerektiği, perakendeci firmaları ikna edebilmek adına tedarikçilerin öncelikli olarak kendi şirketlerinde fiyatı yükselttiği, bunu diğer perakendeci firmaların fiyatı yükseltmesi için örnek gösterdiği, yazışmalarda
22-55/863-357 326/377 görülen perakendecilere fiş sunma davranışının rakip perakendecilerin talebi doğrultusunda gerçekleştirilmiş ya da tamamıyla PASİFİK’in perakendecileri ikna etmek ve pazarda fiyatların artırdığını gösterebilmek amacıyla kendi inisiyatifiyle hayata geçirilmiş olabileceği, bu yazışmalarda MİGROS’la rakiplerinin hangi gün fiyat artışı yapacağına dair doğrudan bir bilgi paylaşımında bulunulmadığı, yazışmaların geçtiği dönemde yer alan tek iletişimde de MİGROS’un fiyatını bağımsız bir şekilde belirlediği, alış fiyatı artışı yapılan ürünlerin satış fiyatı ile ilgili bilgisinin tedarikçi ile paylaşılmasının tedarikçi-perakendeci iletişiminde doğal olduğu, bu kapsamda sadece tavsiye edilen fiyata uyması sebebiyle MİGROS’a yönelik herhangi bir ihlal iddiasında bulunulamayacağı, MİGROS’un Ülker ürünlerinin satışında benimsediği fiyatlama politikasının tek taraflı rasyonel kararlarının bir sonucu olduğu, yazışma içeriklerinde fiyatlarının bozuk olduğu, tüketicilerine indirimler sunduğu açıkça ifade edilmekte iken, bir diğer deyişle MİGROS’un piyasada rekabet etmeye çalıştığı anlaşılıyorken ileri sürülen koordinasyon iddiasının gerçeği yansıtmadığı, belgelerde yer alan “Pasifik BİM’den kesin onayı aldı ve bana sizde yarına geçebilir misiniz fiyatım piyasada bozulmasın diyor” ifadesinin ŞOK iç yazışması olduğu, bu yazışmada MİGROS’a yönelik herhangi bir ibare bulunmadığı, ilgili iletişimden BİM, A101 ve ŞOK’un rakip perakendecilere iletilmek üzere PASİFİK ile bilgi paylaşımı yaptığını gösteren bir ifade bulunmadığı, tedarikçinin kendi piyasa fiyatı organizasyonuna zorlamak için MİGROS’a bu bilgileri iletmiş olabileceği, iletişimin devam ettiği zaman diliminde MİGROS’un fiyatlama kararlarının rakiplerin piyasaya yansımış olan fiyatlama kararlarından farklı olduğu savunması PASİFİK’e yönelik belgeler birlikte ele alındığında PASİFİK’in, fiyat organizasyonunu öncelikle ŞOK’ta fiyat yükseltmek suretiyle sağladığı yönündeki savunma yerinde görülememektedir. Yazışmaların yapıldığı dönemlere ilişkin fiyat hareketlerine bakıldığında ŞOK ile diğer perakendecilerin aynı gün fiyat artışı gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte kararda MİGROS’un ve rakiplerinin PASİFİK ile birlikte gerçekleştirdiği fiyat artış organizasyonuna ilişkin pek çok belgeye yer verilmiştir. Örneğin, yazışmalardan Bizim markalı margarin ürününün raf fiyatı artışlarının PASİFİK tarafından MİGROS’un da dâhil olduğu rakip perakendecilerin ileriye dönük fiyat bilgilerinin ve fiyat artış tarihlerinin söz konusu perakendeciler arasında paylaşılması yoluyla organize edildiği, bu organizasyonun perakendecilere kasa fişi gönderilmesi yoluyla desteklendiği açık bir şekilde görülmektedir. PASİFİK Genel Müdürü (.....) tarafından 24.10.2018 tarihinde PASİFİK Başkan Yardımcısı (.....)’e gönderilen, bilgide Ülker Bisküvi CEO’su (.....)’ın bulunduğu “Cikolata ve Kaplama” konulu e-postada (Belge-723/P/11) geçen “Pasifik BİM’den kesin onayı aldı ve bana sizde yarınageçebilir misiniz fiyatım piyasada bozulmasın diyor” ve PASİFİK Satış Müdürü (.....) ile mobil cihazda (.....) Carrefour olarak kayıtlı kişi arasında 15.01.2020 tarihinde gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/P/12) geçen “Sizdeki duruma göre, Carrefour’u iptal ettirecekz orayı organize ettik çünkü” ifadeleri de bu durumu desteklemektedir. Dolayısıyla MİGROS’un bu organizasyona bilinçli bir şekilde dâhil olduğu ve MİGROS’un PASİFİK ile arasındaki ilişkinin yalnızca pazarlıktan ibaret olmadığı açıkça anlaşıldığından bu savunmaya itibar edilememiştir. PEPSİ’ye ilişkin belgelere yönelik; 01.09.2020 tarihinde “R100” isimli Whatsapp grubunda CARREFOURSA Satın Alma Uzmanı (.....) ile CARREFOURSA Satın Alma Kıdemli Uzmanı (.....) arasında geçen görüşmenin (Belge-723/PEP/2) CARREFOURSA iç yazışması olduğu, bu yazışmanın rakiplerin birbirinden bağımsız olarak hareket ettiğini gösterdiği, pazarda bir indirim rekabetinin söz
22-55/863-357 327/377 konusu olduğu, 17.03.2021 tarihinde CARREFOURSA İçecek Kategori Müdürü (.....) ile PEPSİ Ulusal Kilit Müşteri Yöneticisi (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/PEP/3), MİGROS’un Cuma günü fiyat geçişi yapacağı bilgisinin paylaşıldığı, ancak bu bilginin kaynağının MİGROS olmadığı savunması (885) Yukarıda ifade edildiği üzere, delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus, belgenin kime ait olduğu ya da nereden elde edildiği değil, içeriği ve niteliği itibarıyla ne ifade ettiği ve varsa diğer delillerle ilişkisidir. Yer verilen ilk yazışmada yer alan, CARREFOURSA iç yazışmasında geçen “(.....) rica etsem (.....)’ye geçisin yapilmadigini iletir misin rakipte. Cok zor durumda lkaldim . bir sonrali geciste fiyat gecmeyecek pricing . Gecisi gorup geçeceğiz. Bilgisi olsun. Bunlar da neden geçmemiş, ne zaman geçiyor.” ifadesi, cevaben PEPSİ tarafından CARREFOURSA’ya gönderilen mesajda yer alan “Migros aktiviteye girdiği için fiyatı düzeltememişler ama aktiviteyi yeni aktivite fiyatıyla tanımlamışlar.” ifadesi ile birlikte değerlendirildiğinde, MİGROS ile CARREFOURSA arasında eş zamanlı fiyat artışının yapılabilmesi için koordinasyonun PEPSİ tarafından sağlandığı, ancak MİGROS’un aktivite döneminde olduğu için fiyat artışı yapamamasının CARREFOURSA nezdinde rahatsızlık yarattığı ve bu durumun sebebinin sorgulandığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte ikinci belgede geçen PEPSİ çalışanı tarafından CARREFOURSA çalışanına hitaben yazılan “… bey a101 yarın tropu geçmeyebilirmiş sizleri mağdur etmemek için iptal edelim” ve “19 mart Cuma için tekrardan haber vereceğim” ifadeleri de PEPSİ tarafından yapılan fiyat artışı organizasyonunun sistematik bir şekilde yürütüldüğünü ve değişen koşullara göre yeniden şekillendirilebildiğini göstermektedir. Bu kapsamda ilgili döneme ilişkin belgeler ve fiyat artışları birlikte incelendiğinde MİGROS’un da dâhil olduğu perakendecilerin fiyat artışlarının, ilgili tedarikçiler tarafından organize edildiği net bir şekilde anlaşılmaktadır. Fiyat hareketlerinin belgelerde geçen ifadelerle uyumlu bir şekilde gerçekleştiği açıkça görülmektedir. Dosya dahilinde REDBULL özelinde topla-dağıt karteli bakımından beş farklı bulguya yer verildiği, MİGROS’un bu bulgularda yer alan yazışmalara doğrudan dahlinin olmadığı, yazışmaların geçtiği dönemde MİGROS’un yalnızca REDBULL’dan gelen talebi onayladığı, bunun ötesinde rakipleri ile bilgi paylaşımı gerçekleştirilmesi adına herhangi bir bilgiyi REDBULL’a vermediği, REDBULL tarafından MİGROS’un fiyat değişikliği yapacağı ifade edilmişse de bu noktada MİGROS’un niyetinin rakip perakendecilere bilgi aktarmak olmadığı, bu durumun MİGROS’un REDBULL’un alım fiyatlarındaki değişiklikleri kabul etmesinden ibaret olduğu savunması. (886) Yukarıda da belirtildiği üzere REDBULL Ticari Pazarlama Müdürü (.....) ile Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü (.....) arasında 28.01.2018 ile 30.01.2018 tarihleri arasında “NKA & NFS 2021” isimli Whatsapp grubunda gerçekleşen yazışmalarda (Belge-723/RED/1) geçen ifadelerle uyumlu olacak şekilde; CARREFOURSA’nın 01.02.2018 (Perşembe) tarihinde, A101’in 03.02.2018 (Cumartesi) tarihinde, MİGROS’un 05.02.2018 (Pazartesi) tarihinde ve son olarak ŞOK’un 07.02.2018 (Çarşamba) tarihinde REDBULL ürünlerinde fiyat artışı gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Belgede geçen “Migros A101’in ctsi geçme durumuna göre pazartesi geçmesi gerekebilir” ve “Carrefour ile konuyu gorustum, A101’in cumartesi gececegini bilmesine ragmen persembe gunu fiyat gecisini yapmak istedigini ve rafa fiyatin yansiyacagini belirtti” ifadelerinden söz konusu fiyat artış organizasyonunun MİGROS’un da aralarında yer aldığı perakendecilerin bilgisi dahilinde REDBULL tarafından koordine edildiği anlaşılmaktadır. ŞÖLEN özelinde yer verilen belgeler bakımından; ŞÖLEN tarafından MİGROS’tan raf fiyatında artış yapmasının talep edildiği, MİGROS’un ŞÖLEN’in ilgili fiyatın
22-55/863-357 328/377 uygulanmasına yönelik baskısı altında kaldığı, belgede MİGROS özelinde yer alan verinin doğruyu yansıtmadığı savunması. (887) BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....) ile ŞÖLEN İcra Kurulu Başkanı (.....) arasında 06.04.2020 tarihinde geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/ŞLN/1) yer alan “Rafta fiyat geçişi yapmadıkları için benim taleplerim olmuştu. Luppo fiyatını artırmadıkları için fiyatı geçmiş olan Migros tekrar indirim yapmıştı. Bu kısır döngü yüzünden fiyatı bir an önce artırmalarını istedik. Yarın geçecekler.” ifadesinden BİM’in Luppo markalı üründe fiyat artışı yapmaması nedeniyle daha önce ilgili ürünün satış fiyatını yükseltmiş olan MİGROS’un ürün fiyatlarında indirim yaptığı, bunun üzerine ŞÖLEN’in, BİM’den Luppo markalı ürünün fiyatını artırmasını istediği, BİM’in söz konusu ürün fiyatlarını konuşmanın ertesi günü yükselteceğini belirttiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, ŞÖLEN tarafından BİM ve MİGROS arasında dolaylı olarak fiyat koordinasyonunun sağlandığı açıkça görülmektedir. UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....) tarafından 23.06.2017 tarihinde MİGROS çalışanı (.....)’e gönderilen “FW: FİYAT GEÇİŞİ HK. - 11 TEMMUZ 2017” konulu e-postanın (Belge-723/UN/3), UNMAŞ’ın MİGROS’a rakiplerinden gelen bir bilgiyi aktardığına yönelik bir ifadeyi içermediği, MİGROS’un da rakip perakendecilere iletmesi için UNMAŞ’a verdiği bir bilginin olmadığı, UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 11.07.2017 tarihinde ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....)’a gönderilen “RE: 11 TEMMUZ FİYAT GEÇİŞİ HK - ŞOK” konulu e-postanın (Belge-723/UN/5) UNMAŞ’ın iç yazışması niteliğinde olduğu, ilgili fiyat artışlarına ilişkin olarak MİGROS’a fiyat artış tarihinden iki hafta önce UNMAŞ tarafından iletilen talebin göz önünde bulundurulduğu, MİGROS’un UNMAŞ ürünlerinin fiyatlarında kendisine önerilen tavsiye satış fiyatlarına geçtiği, anılan iç yazışma dâhilinde MİGROS’tan alınan bir fiş bulunsa da bu fişin MİGROS yetkilileri tarafından UNMAŞ yetkilileri ile paylaşıldığına yönelik herhangi bir bulgu bulunmadığı, Belge-723/UN/1, Belge-723/UN/2 ve Belge-723/UN/4’te yer alan yazışmalarda ŞOK’un kendisine gelen fiyat artış talebine ilişkin olarak verdiği yanıtta “sizden rakip fişlerini talep edeceğiz ya da aynı gün onların da geçiş yapacağının teminatını talep edeceğiz” diyerek rakiplerine güvenmediğini ortaya koyduğu, iletişimin gerçekleştirildiği zaman diliminde henüz MİGROS’un fiyat artışı yapılacağından haberi dahi bulunmadığı, yazışmalarda geçen fiyat bilgilerini içeren fişlerin ise piyasaya yansımış bilgileri içerdiği, Belge-723/UN/3’te yer alan yazışmaların MİGROS ile ilgili olmadığı, iletişimler dâhilinde yalnızca MİGROS’un kasa fişinin paylaşıldığı, MİGROS’un kasa fişinin paylaşıldığı yazışmada ise MİGROS’un ve CARREFOURSA’nın UNMAŞ ürünlerinin fiyatlarını artırdığına dair fişlerin ŞOK ile paylaşıldığı, yazışmada geçen talebin temelinde alış fiyatının yükseltilmesi amacının bulunduğu, bu fiyat ile birlikte perakendecilere önerilen yeniden satış fiyatında doğal olarak bir artış olacağı, ilgili iletişimlerin UNMAŞ tarafından başlatıldığı ve herhangi bir perakendecinin rakiplere bilgi iletme niyetinin olmadığı, fiyat hareketliliğine ilişkin ilk adımın tedarikçi UNMAŞ tarafından geldiği, Belge-723/UN/5’te yer alan yazışma dâhilinde MİGROS’tan alınan fiş bulunsa da fişin MİGROS yetkilileri tarafından UNMAŞ yetkilileri ile paylaşıldığına yönelik herhangi bir bulgu olmadığı, Belge-723/UN/6, Belge-723/UN/7 ve Belge-723/UN/8’de yer alan yazışmaların perakendeci ile tedarikçi arasında gerçekleştirilen iletişimleri içerdiği, söz konusu yazışmaların UNMAŞ tarafından benimsenen bu politika çerçevesinde piyasada kendisinin talep ettiği fiyatlara geçilmesi için yapılan bir organizasyondan ibaret olduğu, iletişimler dâhilinde yer alan “rakipler ne zaman fiyat geçişi yapacak.”, “Fiş görsellerinin
22-55/863-357 329/377 tarafıma iletilmesi gerek” ve “Salı günü fişleri paylaşıyor olacağız” şeklindeki ifadelerde ŞOK’a iletilen bilginin kaynağının perakendeciler olup olmadığının belirsiz olduğu, Belge-723/UN/10, Belge-723/UN/11 ve Belge-723/UN/12’de yer alan belgelerde görülen MİGROS’un yaptığı fiyat artışlarının UNMAŞ’ın talebi üzerine gerçekleştiği, gönderilen e-postaların içeriğinin UNMAŞ’ın benimsediği fiyat artışı stratejisi ile ilgili olduğu, Belge-723/UN/8’de ve Belge-723/UN/11’de yer alan ifadelerin MİGROS’un rakipleri ile herhangi bir uzlaşı içerisinde bulunduğunu göstermediği, söz konusu yazışmaların rakip perakendecilere de gönderildiği, bu bakımdan ilgili iletişimlerin rakip perakendeciler arasında bilgi değişimini göstermediği, UNMAŞ’ın perakendeciler hakkında bilgisi olmadığı halde böyle bir durum varmış gibi davrandığı savunması. (888) Belge-723/UN/3 ile ilişkili olan Belge-723/UN/1, Belge-723/UN/2, Belge-723/UN/4 ve Belge-723/UN/5 birlikte değerlendirildiğinde 11.07.2017 tarihinde MİGROS ve CARREFOURSA’nın birden fazla UNMAŞ ürününde fiyat artışı yaptığı, aynı gün söz konusu fiyat artışlarına ilişkin kasa fişlerinin UNMAŞ tarafından ŞOK’a iletildiği açıkça görülmektedir. Bununla birlikte, söz konusu belgelerde “Fiyat geçişinin tüm piyasada 11 Temmuz itibari ile tamamlanmasını hedeflemekteyiz”, “aynı gün onların da geçiş yapacağının teminatını talep edeceğiz” gibi ifadeler yer almaktadır. Belge-723/UN/6, Belge-723/UN/7 ve Belge-723/UN/8 birlikte değerlendirildiğinde ise 16.01.2018 tarihinde MİGROS ve CARREFOURSA’nın birden fazla UNMAŞ ürününde fiyat artışı yaptığı, aynı gün söz konusu fiyat artışlarına ilişkin kasa fişlerinin UNMAŞ tarafından ŞOK’a iletileceğinin belirtildiği görülmektedir. Belge-723/UN/12 kapsamında, Belge-723/UN/10 ve Belge-723/UN/11’de bahsi geçen fiyat artışının akabinde FİLE tarafından UNMAŞ’a ait Uno Premıum Çavdar & Karabuğdaylı Ekmek (480 Gr.) ürünün ekran görüntüsü paylaşılarak “Uno fiyatlarını geçtik ancak migrosta aşağıdaki ürün fiyatı hala 7,50 görünüyor. Biz 7,95 yaptık.” ifadesi ile UNMAŞ’a serzenişte bulunulduğu, bunun üzerine UNMAŞ tarafından MİGROS’un ilgili dönemde aktivitede olduğu ve aktivite bitiminde MİGROS’a ait kasa fişinin iletileceği bilgisinin FİLE’ye verildiği görülmektedir. Söz konusu ifadeler ile fiyat hareketleri birlikte incelendiğinde MİGROS’un diğer perakendeciler ile birlikte UNMAŞ tarafından yapılan bu organizasyonun bir parçası olduğu, söz konusu organizasyonun kasa fişleri kullanılmak suretiyle yürütüldüğü anlaşılmaktadır Sonuç olarak MİGROS’un savunmasına itibar etmek mümkün gözükmemektedir. Rekabet Kurulunun Mey İçki Kararı’nda vurgulanan ve ne bis in idem ilkesinin uygulanması için gerekli olan kriterler esas alınarak somut olay özelinde bir değerlendirme gerçekleştirildiği, bu kapsamda MİGROS açısından, MİGROS hakkında ihlal kanaatine varılan Perakende Kararı da göz önünde bulundurularak ne bis in idem ilkesinin tüm kriterlerinin mevcut olduğu sonucuna ulaşıldığı, dolayısıyla MİGROS hakkında idari para cezası uygulanmasına ne bis in idem ilkesi kapsamında yer olmadığı kanaatine varıldığı, bu kapsamda ne bis in idem ilkesinin uygulanması bakımından gerekli olan tüm kriterleri MİGROS’un sağladığı savunması. (889) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesi çerçevesinde temel para cezası hesaplanır. Temel para cezası, Kanunun 4 üncü veya 6 ncı maddelerinde yasaklanmış, piyasa, nitelik ve kronolojik süreç olarak birden fazla bağımsız davranışın saptanması halinde, her bir davranış için ayrı ayrı hesaplanır.” şeklindeki düzenleme kapsamında, MİGROS’un mevcut dosya kapsamında ihlal olarak değerlendirilen eylemlerinin davranışın gerçekleştiği pazar, niteliği ve kronolojik süreci bakımından Perakende Kararı’na konu
22-55/863-357 330/377 olan davranışları ile aynı olduğu, dolayısıyla anılan nedenlerle “ne bis in idem” ilkesi çerçevesinde MİGROS bakımından bu dosya kapsamında herhangi bir cezaya hükmedilmesine yer olmadığı değerlendirmesi yapılmıştır. I.3.2.2.5. ŞOK’un Savunması ve Değerlendirilmesi İdarenin her bir işleminin hukuk devletine uygun bir şekilde tesis edilmesi gerektiği, Kurulun işlemlerinin de idari işlemin unsurlarını taşıması gerektiği, tarafsızlığın ve bağımsızlığın bu ilkelerden en önemlileri olduğu, Kurulun 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı kararı ile sonuçlanan soruşturmada incelediği ve ceza verdiği teşebbüslere, konusu ve dayanakları aynı olan yeni bir soruşturma açmasının Kurulun kanaatini ve hükmünü daha önceden açıklamış olması sebebiyle tarafsızlık ilkesini zedeleyeceği savunması (890) Kurulun 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı kararı ile sonuçlanan soruşturmanın tarafı olmayan üretici/tedarikçi niteliğindeki çeşitli teşebbüsler hakkında 2020-3-19 numaralı dosya kapsamında elde edilen bulgular doğrultusunda Kurulun 26.04.2021 tarihli ve 21-23/271-M sayılı kararı ile mevcut soruşturma resen açılmıştır. 2020-3-19 dosya numaralı soruşturmanın genişliği, taraf sayısının çokluğu ve soruşturmanın tamamlanması için öngörülen yasal süre dikkate alındığında, ilgili teşebbüsler hakkındaki ihlal şüphesinin başlatılacak yeni bir soruşturma yoluyla daha sağlıklı şekilde açıklığa kavuşturulmasında Kurulun takdir hakkı olduğu konusunda kuşku bulunmamaktadır. Mevcut soruşturmanın açılmasına neden olan ve ayrıca 2020-3-19 dosya numaralı soruşturma kapsamında elde edilen belgeler soruşturma tarafı tedarikçiler ile belgelere konu olan bazı perakendecilerin topla-dağıt tipi bir kartel içinde olduklarına işaret etmiştir. Bu çerçevede, topla-dağıt tipi kartelle ilgili belgelerde adı geçen perakendeciler hakkında da Kurulun 25.11.2021 tarih ve 21-57/796-M sayılı kararıyla soruşturma yapılmasına karar verilmiş ve soruşturma Kurulun 26.04.2021 tarihli ve 21-23/271-M sayılı kararı ile açılan soruşturma ile birleştirilmiştir. Bu çerçevede, soruşturma konusu topa-dağıt tipi kartel iddialarının incelenmesi hususunda tedarikçiler ve perakendeciler bakımından bir ayrıma gidilemeyeceği değerlendirilmektedir. Ceza hukuku bakımından evrensel bir ilke olan ne bis in idem ilkesinin, kabahatler için de geçerli olduğu ve somut olayda uygulanması gerektiği, söz konusu soruşturmada kullanılan belgelerin bir önceki soruşturmada elde edilmiş belgeler olduğu, belgelerin sadece bir belge hariç kronolojik olarak da bir önceki soruşturmanın ilgili olduğu dönemi kapsadığı savunması (891) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesi çerçevesinde temel para cezası hesaplanır. Temel para cezası, Kanunun 4 üncü veya 6 ncı maddelerinde yasaklanmış, piyasa, nitelik ve kronolojik süreç olarak birden fazla bağımsız davranışın saptanması halinde, her bir davranış için ayrı ayrı hesaplanır.” şeklindeki düzenleme kapsamında, ŞOK’un bu dosya kapsamında ihlal olarak değerlendirilen eylemlerinin davranışın gerçekleştiği pazar, niteliği ve kronolojik süreci bakımından Kurulun Perakende Kararı’na konu olan davranışları ile aynı olduğu, dolayısıyla anılan nedenlerle “ne bis in idem” ilkesi çerçevesinde ŞOK bakımından mevcut dosya kapsamında herhangi bir cezaya hükmedilmesine yer olmadığı değerlendirmesi yapılmıştır. HTM perakendeciliği pazarında oligopolistik pazar yapısının olduğu gerçeğinin Kurulun geçmiş tarihli kararlarında da yer aldığı, oligopolistik pazar yapısının belirleyici özelliğinin teşebbüsler arasındaki karşılıklı bağımlılık olduğu, böyle bir pazarda sadece fiyat hareketlerine bakılarak ihlal iddiasında bulunulamayacağı,
22-55/863-357 331/377 mutlaka amacın ve kastın da delillerle ortaya konulması gerektiği, Soruşturma Bildiriminde pazarın oligopolistik yapısına dair hiçbir tespit yapılmamasının büyük bir eksiklik olduğu savunması (892) Topla-dağıt karteli iddiası kapsamında raf fiyatlarının tespitinde ŞOK’un tek başına bir etkisi olduğu ifade edilmemiştir. Yer verilen belgeler, ilgili teşebbüslerin aralarında geleceğe dönük fiyat ve fiyat geçiş tarihlerinin paylaşıldığını, tedarikçi ve perakendecilerin koordineli bir şekilde piyasayı organize ettiklerini göstermektedir. Dolayısıyla fiyat paralelliğini salt pazarın şeffaflığına dayandırmak herhangi bir iletişim delili bulunmadığı durumda ve belli hallerde makul karşılanabilecekken, belgelerden de görüldüğü üzere teşebbüsler arasında açık bir şekilde bilgi paylaşılması, söz konusu argümanı dayanaksız kılmaktadır. Gelişen teknoloji ve haberleşme ağları sayesinde marketlerin fiyatlarının 24 saat takip edilebildiği, yapılacak kampanyaların ilgili perakendeciler tarafından günler öncesinden duyurulduğu, Yatay Kılavuz’da bilgi değişiminin rekabete ilişkin olası etkilerinin her somut olay özelinde değerlendirilmesi gerektiğinin belirtildiği, somut olayda da fiyat bilgisinin rekabete hassas bir bilgi olmadığı, gıda sektöründeki belli başlı tedarikçilerin de tüm perakendecilere fiyat bilgilerini eş zamanlı ve tavsiye olacak şekilde gönderdiği, bu durumun da piyasada olağan karşılanması gerektiği savunması HTM perakendeciliği pazarında rakiplerin birbirlerini çok rahat bir şekilde takip edilebildiği, saha ekipleri vasıtasıyla fiyatların kontrol edilebildiği, pazarın zaten şeffaf bir görünüm sergilediği, fiyat bilgisinin rekabete hassasiyetinin kaybedebileceğinin Kurulun 04.07.2012 tarihli ve 12-36/1040-328 sayılı kararında da kabul edildiği, dolayısıyla söz konusu pazar özelinde fiyat bilgilerinin paylaşılmasının bilgi değişimi olarak yorumlanmasının yanlış olduğu savunması Tedarikçilerden gelen fiyat artırma baskılarına ŞOK tarafından direnildiği, ŞOK’un tüm mağazalarında aynı anda fiyat geçişlerini sağlamak için özel bir yazılım kullandığı, bunun için arada iletişimin olması gerekmediği, indirim zamanlarının perakendeciler tarafından en geç bir hafta önceden kamuya açık şekilde duyurulduğu, perakendecilerin fiyat geçiş ve aktivasyon günlerinin önceden bilindiği tüm bu sebeplerden dolayı da fiyat geçiş zamanlamasına ilişkin bilginin de bu pazarda rekabete hassas bir bilgi olmadığı savunması (893) Dosya mevcudu belgelerden, ortak tedarikçiler aracılığı ile ŞOK ve rakip perakendeciler arasında fiyat ve fiyat geçişlerine ilişkin koordinasyon sağlandığı anlaşılmaktadır. Yatay Kılavuz’da teşebbüsler arası bilgi değişiminin fiyat ve miktar tespiti amacını taşıyan bir anlaşma niteliği taşıdığında kartel olarak değerlendirileceği, üzerinde uzlaşılan kurallara uyulup uyulmadığının takibinin yapılması amacıyla kartelin işleyişini kolaylaştıran bilgi değişimlerinin de kartelin bir parçası olarak değerlendirileceği belirtilmektedir. Ayrıca, teşebbüslerin gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri aralarında değişmesi, genellikle fiyat ya da miktar tespiti amacı taşıdığı için kartel olarak değerlendirilmektedir. Kaldı ki paylaşılan bilginin kamuya açık bilgiler olmadığı birçok belgeden görülmektedir. Bu bilgilerin de rekabete duyarlı bilgi olduğu açıktır. Topla-dağıt kartelinin Kurulun geçmiş tarihli iki kararında geçtiği, bu kararlardan ilkinin Lastik Sanayicileri ve İthalatçıları Derneği kararı344 olduğu, söz konusu kararda bayilerin kendilerine aktarılan toptan ve perakende satış bilgilerini daha 344 Kurulun 16.12.2015 tarihli ve 15-44/731-266 sayılı kararı
22-55/863-357 332/377 uygun bir fiyat almak için pazarlık unsuru olarak kullanmasının rekabete aykırı görülmediği, karara göre topla-dağıt karteli oluşması için paylaşılan bilginin stratejik olması ve teşebbüslerin fiyat stratejilerini uyumlaştırma amacı taşıması gerektiği, somut olayda da ŞOK’un tedarikçilerle yaptığı yazışmaların örnek karardaki gibi pazarlık amaçlı olduğu ve rekabete aykırılık oluşturmadığı savunması Topla-dağıt tipi kartelin Kurul kararlarında geçen ikinci örneğinin Konsol Oyunları kararı345 olduğu, bu kararda topla-dağıt tipi kartelin neredeyse tüm şartlarının sağlanmasına rağmen ihlalin kartel olarak tanımlanmadığı, bunun sebebinin ise rakip teşebbüslerin tedarikçiden gelen fiyat artış taleplerinin kendi rakiplerinden gelip gelmediğini bilmeleri hususunda belirsizlik bulunması olduğu, somut olayda da bu karardakine benzer bir durumun bulunduğu, HTM perakendeciliği pazarında fiyat artırım taleplerinin daima tedarikçilerden geldiği, bu fiyat artırma taleplerinde ŞOK’un veya rakiplerin etkili olmadığı, rakipler etkili olsa bile bunun ŞOK tarafından bilindiğine ilişkin belge olmadığı, ŞOK’un rakiplerine iletilmesi için herhangi bir belge paylaşmadığı, sonuç olarak da bu pazarda topla-dağıt tipi kartelin bulunmadığı savunması (894) Ortak tedarikçi tarafından kendisine rekabet açısından en stratejik bilgiler olarak nitelenen rakibinin geleceğe dönük fiyat veya fiyat geçiş tarihleri bilgisi ulaştırılan perakendecinin, bu bilginin kaynağının rakibi olduğunu; bu tarz bir bilgiyi edinen perakendecinin kendi stratejik bilgisini sağlayıcıya bildirmesi halinde bu bilginin de rakipleriyle paylaşılacağını ya da paylaşılabileceğini öngörebileceği veya öngörmesi gerektiği açıktır. Kaldı ki dosya kapsamında yer alan belgelerden rakip perakendecilere ilişkin tedarikçiler kanalıyla elde edilen rekabete hassas bilgilerin ŞOK’un ticari kararlarında kullanıldığı anlaşılmaktadır. ŞOK’un iç yazışmalarında yer alan “Rakip A346 ile eş zamanlı Pazartesi günü geçeceğiz.” , “Piyasa organize edildi.” gibi ifadeler bu hususu açıkça ortaya koymaktadır. ŞOK hakkında CCSD ürünleri bakımından herhangi bir değerlendirme ve bulgu olmadığı, yalnızca fiyat hareketlerine bakılarak ŞOK hakkında ihlal isnat edilemeyeceği savunması (895) Dosyada bulunan belgeler, CCSD’nin rakip perakendecilerin fiyat artışlarında koordinasyonun sağlanmasına yönelik merkez vasfını açıkça ortaya koymaktadır. 23.09.2020 tarihinde “R100” isimli Whatsapp grubunda CARREFOURSA Satın Alma Uzmanı (.....) ile CARREFOURSA Satın Alma Kıdemli Uzmanı (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/CC/1) yer verilen “Bir daha bana es zamanli fiyat geçişi demesinler!” ifadesi ve ilgili ürünlerdeki fiyat hareketleri, ŞOK’un da dahil olduğu perakendeciler arasındaki fiyat artışlarının CCSD tarafından organize edildiğini net bir şekilde göstermektedir. Doğanay Şalgam Suyu 1 LT ürününde yapılan fiyat artışına ilişkin 08.09.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) tarafından ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’e gönderilen “Doğanay Şalgam 1 Lt - Satış Fiyat DeğişikliğiHk.” konulu e-postada (Belge-723/DO/2) geçen ve ŞOK çalışanı tarafından kullanılan “yarın tüm piyasa uygulayacak” ifadesinin rakiplerle yapılan bir bilgi paylaşımı değil, BİM’in fiyat artışı yapmasının ardından piyasanın bunu takip edeceğine dayalı bir tahmin olduğu savunması 345 Kurulun 07.11.2016 tarihli ve 16-37/628-279 sayılı kararı 346 Söz konusu e-posta silsilesinde A101 “Rakip A” olarak adlandırılmaktadır.
22-55/863-357 333/377 Belgelere konu olan fiyat artışı, tedarikçi DOĞANAY’ın 01.09.2020 tarihinden itibaren piyasadaki fiyatların artırılması için girişimde bulunduğunu göstermektedir. 01.09.2020 ile 12.09.2020 tarihleri arasındaki sürece bakıldığında, ŞOK’un BİM’in raf fiyatlarını takip etmesi ilgili dönem itibarıyla DOĞANAY tarafından piyasada uygulanmak istenen fiyat artışından bağımsız düşünülemeyecektir. ŞOK saha ekibinden BİM’in raf fiyatlarını artırdığına yönelik gelen bilgi tek başına bağımsız bir takipçi davranışını değil, fiyat artışı sürecinde söz konusu rakibin ortak uzlaşı içerisinde hareket edip etmediğine yönelik kontrol mekanizmasını yansıtmaktadır. Yukarıda yer verilen belgede yer alan “yarın tüm piyasa uygulayacak” ifadesinin devamında kullanılan “Alış fiyat pazarlığımız devam etmektedir. Satış fiyat tanımı için teyidinizi rica ederiz” ifadeleri ve fiyat hareketleri ışığında, ŞOK’un alış fiyatlarına yani maliyetlere bağlı kalmadan satış fiyatlarını değiştirdiği, bu durumun ise bağımsız bir davranış olmaktan ziyade DOĞANAY aracılığıyla koordine edilen raf fiyatı artışının tüm perakendecilerde sağlanmasına yönelik olduğu değerlendirilmektedir. Bununla birlikte “yarın tüm piyasa uygulayacak” ifadesi hakkında; gerek ilgili cümlenin lafzına bakıldığında, gerekse çok sayıda örneğine yer verilen; farklı tedarikçiler, farklı ürün grupları ve farklı dönemler itibarıyla perakendecilerin eş zamanlı fiyat artışı sağlaması için tedarikçiler aracılığıyla yapılan organizasyonlar ile bu ifade birlikte değerlendirdiğinde, ilgili ifadenin bir tahminden ibaret olduğuna yönelik savunma yerinde bulunmamıştır. 15.06.2020 tarihli fiyat artışının esasında ETİ tarafından 15.05.2020 tarihinde yapılmak istendiği ancak ŞOK’un fiyat artışını yapmadığı, daha sonra ETİ tarafından ürün sevkiyatının durdurulması üzerine 15.06.2020 tarihinde ŞOK’un fiyat artışı yapmak zorunda kaldığı, ŞOK’un rakiplerine gideceğini bilerek ve isteyerek tedarikçi ile bilgi paylaşmadığı savunması (896) ŞOK çalışanları arasında 12.06.2020 tarihinde geçen e-posta yazışmasında (Belge-723/ETİ/2), Eti Popkek ürünlerinin Pazartesi gününe denk gelen 15.06.2020 tarihinde A101 ve MİGROS ile birlikte rafa yansıtılacağının, Rakip B olarak kodlanan BİM’in ise 16.06.2020 Salı günü fiyat geçeceğinin belirtildiği görülmektedir. Ayrıca anılan ürünlere ilişkin fiyat hareketlerinin de büyük ölçüde ilgili yazışmadaki gibi gerçekleştirildiği gösterilmiştir. Söz konusu belgedeki ifadelerden de anlaşılacağı üzere, ŞOK rakiplerine ait geleceğe ilişkin fiyat bilgilerine sahiptir. Birçok belgeden ETİ’nin merkez vasfını üstlendiği ve dolaylı temaslar yoluyla ŞOK’un da dahil olduğu perakendeciler arasında fiyatlar konusunda koordinasyon sağladığı tespit edilmiştir. 12.08.2020 tarihli fiyat artışının tarihinin aslında ETİ tarafından 14.07.2020 olarak ŞOK’a 01.07.2020 tarihinde bildirildiği, ancak ŞOK’un fiyat artışını yapmaması sebebiyle ETİ’nin eski fiyattan ürün sevk etmek istemediği ve 23.07.2020’de ETİ tarafından ürün sevkiyatının durdurulduğu, belgeye konu yazışmada ŞOK çalışanı tarafından kullanılan “Eti’nin piyasayı organize edebilmesi” ifadesinin ETİ’nin güçlü bir tedarikçi olmasına ve genelde satış fiyatlarını tüm piyasada aynı anda artırmasına yönelik olarak kullanıldığı savunması (897) Söz konusu belgeye ilişkin savunmada belirtilen “Eti’nin piyasayı organize edebilmesi” ifadesi belgenin orijinalinde “Eti’nin [satış fiyatları için] piyasayı organize edebilmesi” şeklinde geçmektedir. Buradaki satış fiyatı, ETİ’nin perakendecilere olan satış fiyatını (perakendecilerin alış fiyatını) değil, perakendecilerin tüketicilere olan satış fiyatını diğer bir deyişle raf/etiket fiyatını ifade etmek için kullanılmıştır. Bu bağlamda belgede geçtiği haliyle yer verilen ve köşeli parantez içinde vurgulanan ifadeden de anlaşılacağı üzere, “piyasanın organize edilmesi”nden, ilgili perakendecilerin ortak tedarikçi (ETİ) aracılığıyla bahsi geçen dönemdeki “satış fiyatları için” diğer bir deyişle raf/etiket fiyatı artışı konusunda ortak bir iradeye ulaşmış olduklarının kastedildiğinin açık olduğu
22-55/863-357 334/377 değerlendirilmektedir. ŞOK çalışanları arasındaki yazışmanın yer aldığı, 11.08.2020 tarihinde saat 13:30’da gönderilen e-postada (Belge-723/ETİ/3), “Bu arada, Eti’nin satış fiyatları için piyasayı organize edebilmesi halinde onun da fiyat geçişi formunu gün içinde paylaşacağım” ifadelerinden hemen sonra saat 14:46’da gönderilen e-postada yer alan “Yarın Rakip A ve Rakip M ile birlikte satış fiyatı ve alış fiyatını geçmek için onayınızı rica ederiz…” ifadeleri, ETİ tarafından piyasanın organize edilebildiğinin bir göstergesidir. Bu çerçevede yazışmalarda yer verilen ifadeler ve incelenen fiyat hareketleri kapsamında ŞOK’un da dahil olduğu perakendeciler ve ETİ’ye ilişkin ulaşılan kanaat muhafaza edilmekte olup, söz konusu savunmaların bu kanaati değiştirir nitelikte olmadığı değerlendirilmektedir. Benzer şekilde 10.04.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....) tarafından ŞOK Kampanya-Fiyatlandırma Yöneticisi (.....)’ya gönderilen “Fritolay -Satış Fiyat Değişikliği Hk.” konulu e-postaya (Belge-723/FRT/7) konu fiyat değişikliğinin de ŞOK tarafından geciktirildiği, ŞOK çalışanı tarafından rakibin fiyat artışı yapacağına dair kullanılan ifadenin bir tahminden ibaret olduğu, bu belgeyle bağlantılı olan BİM Satın Alma Grup Müdürü Asistanı (.....) tarafından BİM çalışanı (.....)’e ve BİM Satın Alma Genel Müdürü (.....)’a gönderilen 10.04.2020 tarihli “FW: 14 Nisan Fiyat Önerileri” konulu e-postada (Belge-723/FRT/6) yer alan, rakiplerin fiyatları pazartesi geçeceğine yönelik bilginin çok yüksek ihtimalle tedarikçi (FRİTOLAY) tarafından BİM’e iletildiği, ancak bu bilginin ŞOK tarafından rakiplere iletilmesi amacıyla FRİTOLAY ile paylaşıldığına dair somut bir delil olmadığı savunması. (898) Her iki belgedeki ifadelerden de çok açık bir biçimde görüleceği üzere, rakip perakendecilerin birbirlerinin geleceğe yönelik fiyatlama kararlarına dair bilgilere fiyat artışlarının öncesinde sahip oldukları anlaşılmaktadır. Gerek BİM’de gerekse ŞOK’ta yapılan yerinde incelemelerde elde edilen söz konusu belgeler bu durumu kanıtlamaktadır. Bununla birlikte savunmada yer verilen ilk belgede ŞOK çalışanları tarafından rakiplerin fiyat artışlarına yönelik kullanılan ifadelerin birer tahminden ibaret olduğu savunmasını kabul etmek mümkün olmamıştır. Şöyle ki, belge kapsamında ŞOK çalışanları arasında geçen iki yazışma olup bunlardan ilki 10.04.2020 (Cuma) tarihlidir. Bu yazışmada ŞOK Satın Alma Yöneticisi tarafından kullanılan ifadelere bakıldığında, ilgili ürünlerde 13.04.2020 (Pazartesi) gününde A101 (Rakip A) ile yapılacak eş zamanlı fiyat artışı için ŞOK sistemlerinde pazar günü yani 12.04.2020 tarihinde tanımlama yapılması istendiği görülmektedir. Belgede geçen haliyle “Rakip A347 ile eş zamanlı Pazartesi günü geçeceğiz. Aksi bir durumda Pazar günü tanımlamayacağız. Ben Pazar günü sana bilgi vereceğim.” ifadelerinden de anlaşılacağı üzere bunun bir tahmin olmadığı/olamayacağı, bunun dolaylı bir iletişim çerçevesinde rakiplerin de fiyat artışlarını yapacağından emin olunmasına yönelik teyidi/doğrulamayı gösterdiği değerlendirilmektedir. Rakiplerin 13.04.2020 (Pazartesi) günü fiyat artıracağına dair bilginin tahmin olması durumunda, sistemlerde tanımlama için pazar gününün beklenmesinin bir anlamı olmadığı açıktır. Bunun da ötesinde mezkur belge kapsamında yer verilen 12.04.2020 (Pazar) tarihli konuşmada, “Piyasa organize edildi. Ekte ‘’sadece satış fiyatlarını’’ yarından itibaren geçerli olacak şekilde tanımlayabilir misin…” ifadeleri bir önceki yazışmayı doğrular şekilde bunun bir tahmin olmadığını göstermekte ve bu durumun yine tedarikçinin merkez vasfını üstlendiği ve fiyatlar konusunda sağlanan/sürdürülen koordinasyon ile bu danışıklılığın boyutunun net bir göstergesi olduğu değerlendirilmektedir. 347 Söz konusu e-posta silsilesinde A101 “Rakip A” olarak adlandırılmaktadır.
22-55/863-357 335/377 ŞOK Ticaret Direktörü (.....) tarafından 30.04.2020 tarihinde ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen, bilgide ŞOK Ticaret Direktörü (.....)’in bulunduğu “Fiyat değişiklik onay” konulu e-postaya konu üründe 01.11.2019 için fiyat artış talebinin tedarikçiden geldiği, ancak pazarlıklar sonucunda ürünün fiyatının artırılmasının 2020 yılının Mayıs ayına kadar ertelendiği ve nihayetinde tedarikçinin marj desteğini kesmesi sebebiyle fiyat artışının yaşandığı, ŞOK ile rakipleri arasında fiyat artışı olacağına yönelik doğrudan veya dolaylı bir bilgi paylaşımının söz konusu olmadığı, ilgili belgede rakiplerin bilgisinin tedarikçi tarafından ŞOK ile paylaşıldığını gösteren bir delil bulunmadığı, ŞOK’un rakiplerinin fiyat artışı yapacağına yönelik tahmininin gerçekleşmemesi üzerine kendi marjından vazgeçerek eski fiyatlarına döndüğü, ŞOK’un fiyat artışlarını engellediği, BİM’in takipçisi olduğu, rakip fiyatlama bilgilerinin elinde olmadığı, bunların yalnızca tahmin olduğu savunması. (899) Dosyada yer verilen belgelerde geçen ifadeler ve GSK’ye ait Sensodyne marka diş macunu ürününe ilişkin fiyat hareketleri incelendiğinde, A101, ŞOK ve CARREFOURSA’nın 04.05.2020 tarihinde, MİGROS’un ise 05.05.2020 tarihinde fiyatlarını 16,95’ten 18,95 TL’ye yükselttikleri, BİM’in ise bu tarihlerde bir fiyat değişikliği yapmadığı; bunun üzerine 06-07.05.2020 tarihlerinde sırasıyla A101’in ve ŞOK’un fiyatlarını yeniden 16,95 TL’ye çektikleri; 08.05.2020 tarihinde BİM’in fiyatını yazışmalarda belirtildiği şekilde 16,95 TL’den 18,95 TL’ye yükseltmesini müteakiben 09.05.2020 tarihinde A101’in ve ŞOK’un da 18,95 TL’lik fiyata geçiş yaptıkları anlaşılmaktadır. Ayrıca “Çünkü aynı anda geçiyorsunuz dedik” ve “Çok uzadı konu, illaki daha iyi yönetebilirdik” ifadeleri ise sürecin GSK tarafından yönetildiğine işaret etmektedir. Dolayısıyla söz konusu fiyat geçiş organizasyonun GSK tarafından yönetildiği, ŞOK’un da diğer perakendeciler ile birlikte bu organizasyonun bir parçası olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte ŞOK çalışanı tarafından kullanılan, “Pazartesi itibariyle,ekte detayı bulunan aşağıdaki ürünün fiyatı 16,95 TL den 18,95 TL ye Rakip M ve Rakip A da yükselecektir. *Rakip B348 Salı günü yükseltecektir.” ifadelerinin bir tahmin olamayacağı değerlendirildiğinden ŞOK’un söz konusu savunması yerinde bulunmamaktadır. 30.06.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen, ŞOK Ticaret Direktörü (.....) ve ŞOK Satın Alma Yöneticisi (.....)’in bilgide olduğu “Fiyat Güncelleme Formları” konulu ŞOK iç yazışmasındaki (Belge-723/HR/2) “piyasayla aynı gün organize edilmektedir” ifadesinin önceden tedarikçiden gelen fiyat artış talepleri ile birlikte değerlendirildiğinde ulusal çapta fiyat artışı olacağına yönelik bir tahmin olduğu, “organize etmek” ifadesinin yanlış anlaşıldığı, perakendecilerin fiyat artışlarını organize etmesinin mümkün olmadığı savunması (900) Söz konusu belgede yer alan “Haribo: Piyasayla aynı gün organize edilmektedir. Sadece raf fiyatı geçilecektir.” ifadesi ile HARİBO markalı ürün çeşitlerinde fiyat artışının perakendeci teşebbüsler tarafından aynı gün (01.07.2020) yapılması birlikte değerlendirildiğinde, perakende satış fiyatlarının ve fiyat artış tarihlerinin organize edilmesine yönelik amacın gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla HARİBO ürünlerine ilişkin fiyat artış dönemlerindeki yazışmalar ve fiyat hareketleri incelendiğinde, ŞOK’un diğer perakendeciler ile birlikte bu organizasyonun bir parçası olduğu anlaşıldığından savunmaya itibar etmek mümkün olmamıştır. 348 Söz konusu e-posta silsilesinde A101 Rakip A olarak, BİM Rakip B olarak, MİGROS Rakip M olarak adlandırılmaktadır.
22-55/863-357 336/377 KENT’e ilişkin belgelere yönelik; fiyat artış talebinin tedarikçiden geldiği, ilgili belgede A101 ve MİGROS ile eş zamanlı fiyat geçişi yapılacağına yönelik ifadelerin bir tahmin olduğu savunması. (901) KENT’e ilişkin anılan belgeler üzerinden herhangi bir ihlal isnadında bulunulmamıştır. PASİFİK ve ŞOK arasında topla-dağıt karteli kurulmasına yönelik iş birlikçi bir uzlaşma amacının olamayacağı, PASİFİK’in, diğer tedarikçiler gibi fiyat artışı konusunda ŞOK’u ikna edebilmek için bu artışların rakiplerde de yapıldığı yönünde destekleyici bir ikna yöntemi geliştirmeye çalıştığı, rakipler arasında iletişim olduğunu gösteren herhangi bir delil de ileri sürülmeksizin bunun bir rekabet ihlaline delalet ettiğini iddia etmenin haksız ve hukuka aykırı olduğu savunması. (902) PASİFİK hakkındaki birçok belge, PASİFİK’in perakendecilerin eş zamanlı fiyat geçişlerine yönelik koordinasyonu ve dolaylı iletişimleri ne şekilde sağladığını, bu iletişimlerin hangi yöneticilerle nasıl gerçekleştirildiğini ve perakendecilerin de bu organizasyonlardan haberdar olduklarını açıkça ortaya koymaktadır. ŞOK tarafından, rakipler arasında iletişim olduğunu gösteren herhangi bir delil olmadığı savunulsa da gerek PASİFİK ve gerek diğer tedarikçilerin rakip perakendeciler arasında sağladığı dolaylı iletişimleri gösteren onlarca delil bulunmaktadır. Örnek olarak, PASİFİK Zincir Mağazalar Satış Grup Müdürü (.....) tarafından 11.04.2017 tarihinde PASİFİK Genel Müdürü (.....)’ye gönderilen “marg hakkında !!!” konulu e-postada (Belge-723/P/5) yer alan; “(.....) bey (.....)349 yarına fişleri yarın gönderirsek (şirket dışında watsappdan atabilirsiniz dedi) a 101 hariç geçişi yapacağız dedi. Şoka gittik acil Satınalma (.....)350 (.....) bey351 ile tekrar görüşecek. Şok yarın fişi verirse süreç tamamlanmış olacak” ifadeleri ile, PASİFİK Genel Müdürü (.....) tarafından 24.10.2018 tarihinde PASİFİK Başkan Yardımcısı (.....)’e gönderilen, bilgide Ülker Bisküvi CEO’su (.....)’ın bulunduğu “Cikolata ve Kaplama” konulu e-postada (Belge-723/P/11) bulunan; “(.....) Bey Merhaba, Tüm fiyat geçişlerimizi eksiksiz ve zamanında tamamlamış durumdayiz. Müşterilerimizin hepsi geçiş sürecindeki perakendiciler arasinda sagladigimiz esitlikci koordinasyonumuz nedeniyle bize teşekkür ediyor...” ifadeleri, bu durumu çok net bir biçimde ortaya koymaktayken rakip perakendeciler arasında iletişim delili olmadığı, hatta iletişim delili olmaksızın ihlal iddiasında bulunmanın haksız ve hukuka aykırı olduğu savunmasını kabul etmek mümkün değildir. PEPSİ’ye ilişkin belgelere yönelik; bu belgelerin ŞOK’a ait herhangi bir iletişim delili olmadığı, birer gün arayla yapılan fiyat artışlarının pazarın oligopolistik yapısından kaynaklandığı, salt fiyat hareketlerine bağlı olarak ihlal iddiasında bulunulamayacağı savunması. (903) 05.03.2019 tarihinde PEPSİ E-Ticaret Kıdemli Analisti (.....) ile PEPSİ Ulusal Zincir Müşteri Yöneticisi (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde (Belge-723/PEP/1) yer alan “A101 den hber bekleyeceğiz canım, Oradan teyit gelmeden, Biz şok a geç dersek sonra bir aksilik olursa geçemeyiz” ifadesinden ŞOK’un da dahil olduğu 349 BİM Satın Alma Direktörü (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 350 ŞOK Satın Alma Müdürü (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 351 ŞOK CEO’su (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 337/377 perakendeciler arasında fiyat artışlarının organize edildiği net bir şekilde anlaşılmaktadır. İlgili fiyat hareketlerinin belgelerde geçen ifadelerle uyumlu bir şekilde gerçekleştiği tespit edilmiştir. REDBULL ürünü hakkında; ilgili yazışmada yer alan “rakip A ve biz yarına geçiyoruz” ifadesinin aslında A101’deki dinamiklerin ŞOK ile benzer olmasından kaynaklı bir tahmin olduğu, MİGROS’un ve CARREFOURSA’nın fiyat artışlarını daha önceden tamamlaması sebebiyle bu tahmini yapmanın daha kolay bir hale geldiği savunması (904) Belgede yer alan yazışmalarda geçen “Redbull ürünleri için piyasa raf fiyatlarını bugün geçmiştir. (…) alış fiyat pazarlıklarımız devam etmektedir.”, “…M, C ve yerel marketler geçti . Sadece rakip A ve biz yarına geçiyoruz…” ifadeleri, REDBULL hakkında sunulan diğer belgelerle birlikte ve bütüncül olarak değerlendirildiğinde, REDBULL’un rakip perakendeciler arasında kendi ürünleri bakımından perakende satış fiyatlarının ve fiyat geçiş tarihlerinin koordinasyonuna dönük temaslarını ortaya koymaktadır. Yukarıda da belirtildiği üzere söz konusu ifadelerin salt tahmin olmadığı değerlendirilmektedir. ŞÖLEN belgelerine yönelik; sunulan belgelerin, 2020-3-19 numaralı dosyadaki belgelerle aynı olduğu, 2020-3-19 numaralı soruşturma dosyası kapsamında ŞOK hakkında TESPİT-22 bağlamında bir ihlal isnadı bulunmadığı, dolayısıyla bu soruşturma kapsamında ihlal isnadında bulunmanın yerinde olmayacağı savunması (905) Öncelikle bu dosya kapsamında ŞÖLEN ile ilgili sunulan belgeler yalnızca, 2020-3-19 numaralı soruşturma dosyasında yer alan TESPİT-22 kapsamındaki belgeden oluşmamaktadır. BİM Satın Alma Grup Müdürü (.....) ile ŞÖLEN İcra Kurulu Başkanı (.....) arasında 06.04.2020 tarihinde geçen Whatsapp görüşmesi (Belge-723/ŞLN/1) bir önceki soruşturmada TESPİT-22 altında sunulmuştur. Buna ek olarak yine bir önceki dosya kapsamında TESPİT-11’de yer verilen 17.07.2020 tarihinde ŞOK Satın Alma Kategori Müdürü (.....) tarafından ŞOK CEO’su (.....)’e gönderilen “Fiyat Değişikliği” konulu e-posta (Belge-723/ŞLN/2) bu dosyada da yer almaktadır. Öte yandan bu soruşturmada iki ayrı belgeye daha yer verilmiştir. ŞÖLEN hakkında sunulan belgelerden, ŞÖLEN tarafından rakip perakendeciler arasında fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlandığı açıkça anlaşılmaktadır. 17.07.2020 tarihli belgede (Belge-723/ŞLN/2) yer alan “…Tedarikçi firma Rakip B’nin Salı günü fiyatını güncelleyeceğini iletmektedir.” ifadesi ŞÖLEN’in kendi ürünleri bakımından rakip perakendeciler arasında satış fiyatlarının ve fiyat artış tarihlerinin koordinasyonuna dönük temaslarını ortaya koymaktadır. UNMAŞ belgelerine yönelik olarak, ilgili tarihlerde UNMAŞ’ın Yıldız Holding AŞ bünyesinde bulunmasından dolayı UNMAŞ ile ŞOK’un tek teşebbüs olarak kabul edilmesi gerektiği, UNMAŞ tarafından ŞOK’a yalnızca rakiplerin fişlerinin gönderildiği, bu fişlerde yer alan fiyat bilgilerinin gerçekleşmiş fiyatları yansıtması sebebiyle bu durumun tek başına ihlal olarak kabul edilemeyeceği savunması (906) UNMAŞ ve ŞOK’un ilgili tarihlerde Yıldız Holding AŞ bünyesinde bulunması her iki teşebbüsün tek teşebbüs olarak kabul edilmesi için yeterli değildir. Rekabet hukukunda ekonomik bütünlüğün tespitinde önem arz eden husus teşebbüsün bağımsız karar verme durumuyla ilgilidir. Buradaki bağımsızlık ise hukuki bir bağımsızlığı değil ekonomik bağımsızlığı ifade etmektedir. Teşebbüsün yönetimi, karar organları, karar alma süreçleri ve ticari faaliyetlerini yürütürken aldığı kararların kendi dışında bir organın onayına tabi olmaması bu bağımsızlığın değerlendirilmesinde dikkate alınmaktadır. Tıpkı Yıldız Holding AŞ bünyesinde faaliyet gösteren PASİFİK’in; yönetimi, karar alma
22-55/863-357 338/377 mekanizmaları, çıkarları ve amaçlarının ŞOK ile aynı olmamasından dolayı birbirinden bağımsız, iki farklı teşebbüs olarak kabul edildikleri durumdaki gibi, ŞOK ve UNMAŞ da aynı holding bünyesinde faaliyet göstermelerine rağmen amaçları ve çıkarları farklı bağımsız kararlar alabilen iki ayrı teşebbüs olarak kabul edilebilecektir. Savunmada, ŞOK ve UNMAŞ’ın ilgili dönemde birbirlerinden bağımsız kararlar almadıklarını, yönetimlerinin/yöneticilerinin veya karar organlarının aynı olduğunu, ŞOK’un ve UNMAŞ’ın aynı ekonomik amaca ve çıkara sahip olduklarını gösteren ek bir belge sunulmamış yalnızca aynı holding bünyesinde faaliyet göstermelerinden bahisle tek teşebbüs olarak dikkate alınmaları gerektiği belirtilmiştir. Bu sebeple söz konusu savunma yerinde görülmemiştir. (907) UNMAŞ hakkındaki belgeler incelendiğinde paylaşılan bilgilerin yalnızca gerçekleşmiş fiyatlara yönelik olmadığı, rakip perakendecilerin eş zamanlı fiyat artışı yapabilmesi için tedarikçi tarafından perakendeciler arasındaki koordinasyonun sağlanmaya çalışıldığı ve kasa fişlerinin bu koordinasyonun sağlanmasında araç olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca UNMAŞ Ulusal Zincir Mağazalar Satış Yönetmeni (.....) tarafından 23.06.2017 tarihinde ŞOK Ticaret Kategori Müdürü (.....)’e ve ŞOK Satın Alma Uzmanı (.....)’a gönderilen “11 TEMMUZ FİYAT GEÇİŞİ HK-ŞOK” konulu e-postada (Belge-723/UN/1) yer alan ve ŞOK çalışanı tarafından kullanılan, “(.....) Bey fiyat geçişini konuşuruz, sizden rakip fişlerini talep edeceğiz yada aynı gün onların da geçiş yapacağının teminatını talep edeceğiz ama ürün üzerinde fiyat baskısı istemiyoruz” ifadesinden de anlaşılacağı üzere, ŞOK bu organizasyonun bir parçasıdır. Bu sebeple söz konusu savunmaya itibar edilememektedir. I.4. Genel Değerlendirme I.4.1. İlgili Mevzuat Hükümleri, İçtihat ve Kartel Kavramı (908) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde ise kanun koyucu şu düzenlemelere yer vermiştir: “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır. Bu haller, özellikle şunlardır: a) Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi, b) Mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü, c) Mal veya hizmetin arz ya da talep miktarının kontrolü veya bunların piyasa dışında belirlenmesi, (…)” (909) Anılan maddenin gerekçesinde, “Bu Kanunun amacı rekabetin korunması olduğuna göre, rekabeti engelleyici, kısıtlayıcı veya bozucu teşebbüsler arası anlaşma ve uygulamaların yasaklanması gerekir. Maddenin amacı bakımından anlaşma, Medeni Hukukun geçerlilik koşullarına uymasa bile tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma ya da uyuşma anlamında kullanılmıştır. Anlaşmanın yazılı veya sözlü olmasının önemi yoktur. Teşebbüsler arasında bir anlaşmanın varlığı tesbit edilemese bile teşebbüsler arasında kendi bağımsız davranışları yerine geçen bir
22-55/863-357 339/377 koordinasyon veya pratik bir işbirligi sağlayan doğrudan veya dolaylı ilişkiler de eğer aynı sonucu doğuruyorsa yasaklanmıştır.” ifadelerine yer verildiği görülmektedir. (910) Rekabet hukukunda, teşebbüsler arasındaki irade uyuşmasının hukuka uygun veya aykırı olmasının değerlendirilmesinde danışıklılığın dışa yansıma şeklini esas alan bir ayrıma gidilmemektedir352. Zira “‘anlaşma’, ‘teşebbüs birliği kararları’ ve ‘uyumlu eylem’ tanımları, sübjektif bir bakış açısından, aynı doğaya sahip ve birbirlerinden yalnızca yoğunlukları ve dışa yansıma şekilleri bakımından ayrılabilen danışıklı hareketin [bütün] türlerini kapsamayı amaçlamaktadır .”353 (911) Öte yandan 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında ise, bu Kanunun 4., 6. ve 7. maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüsler ile teşebbüs birliklerine veya bu birliklerin üyelerine, nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verileceği; yedinci fıkrasında aynı maddeye göre verilecek idarî para cezalarının tespitinde dikkate alınan hususların, iş birliği halinde para cezasından bağışıklık veya indirim şartlarının, iş birliğine ilişkin usul ve esasların Kurul tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği hükme bağlanmıştır. (912) Ceza Yönetmeliği’nde ise, Rekabet Kurulunun Kanun’un 4. ve 6. maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyeleri ile bunların yönetici ve çalışanlarına, aynı Kanunun 16. maddesi gereğince verilecek para cezasının tespitine ilişkin izleyeceği usul ve esaslar düzenlenmiştir. Mezkûr Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde kartel, “Fiyat tespiti, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, ihalelerde danışıklı hareket konularında, rakipler arasında gerçekleşen, rekabeti sınırlayıcı anlaşma ve/veya uyumlu eylemler” şeklinde tanımlanmıştır. (913) Kartel kavramı, İktisadı İşbirliği ve Kalkınma Örgütünün (Organisation for Economic Cooperation and Development-OECD) “Açık Kartellerle Etkili Şekilde Mücadele Edilmesine İlişkin Tavsiyesi”nde de “fiyat tespiti, ihalelerde danışıklı hareket, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, müşterileri, sağlayıcıları, bölgeleri ya da ticaret kanallarını paylaşmak konusunda rakipler arasında varılan rekabeti sınırlayıcı anlaşma, uyumlu eylem veya düzenlemeler” şeklinde tanımlanmış354 ve kartellerin, “en ciddi rekabet ihlali olduğu” ifade edilmiştir. (914) “Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik” (Aktif İşbirliği Yönetmeliği)’in genel gerekçe bölümünde ise kartellerle ilgili olarak şu açıklamalara yer verilmiştir: “(2) En ciddi rekabet hukuku ihlali olduğu kabul edilen kartellerin yol açtığı fiyat artışı, müşterilerden, kartel üyelerine, bir gelir transferine neden olmaktadır. Fiyat 352 Bkz: Case C‑49/92 P Commission v Anic Partecipazioni [1999] ECR I‑4125: “Bu kararın 118-125. paragraflarında irdelenen anlaşma ve uyumlu eylem tanımlarının da gösterdiği gibi, sübjektif bir bakış açısından bunlar, aynı doğaya sahip ve birbirlerinden yalnızca yoğunlukları ve dışa yansıma şekilleri bakımından ayrılabilen danışıklı hareketin [bütün] türlerini kapsamayı amaçlamaktadır.” 353 Case C-8/08 T-Mobile Netherlands BV & ors (4 June 2009) 354 OECD (1998), “Recommendation of the Council concerning Effective Action Against Hard Core Cartels”, C(98)35/FINAL.
22-55/863-357 340/377 artışı neticesinde, bazı kişilerin ilgili ürünü artık satın alamayarak, bu mal veya hizmetten mahrum kalması, kartellerin yol açtığı diğer bir zarardır. Karteller, üyeleri üzerindeki, maliyetleri düşürmek ve yenilikler yapmak yönündeki baskıları azaltmaktadır. Bu zararlar, beraberlerinde, başka iktisadi, sosyal, kültürel ve siyasal problemler de doğurmaktadır. Örneğin; fiyatlar artmakta, etkinlik ortadan kalkmakta, girişimcilik azalmakta ve daha kaliteli ürünün, daha az fiyatla, daha çok kişi tarafından satın alınamaması nedeniyle sosyal problemler oluşmaktadır.” (915) Öte yandan Avrupa Adalet Divanının yerleşik içtihadında açıkça ve istikrarlı olarak ortaya konulduğu355, Türk rekabet hukuku içtihadında da kabul edildiği356 üzere rekabet hukuku, teşebbüslerin mevcut veya potansiyel rakiplerinin pazar davranışlarını etkileme ya da uygulamaya koymaya karar verdikleri veya planladıkları pazar davranışlarını rakiplere ifşa etme amaç veya etkisine sahip her türlü doğrudan veya dolaylı teması kati şekilde men etmektedir. Bir başka deyişle, teşebbüsler arasında rekabet karşıtı amaç veya etkiye sahip doğrudan veya dolaylı her türlü temas kesin olarak yasaklanmaktadır. (916) Yatay Kılavuz’un 40. paragrafında teşebbüsler arası bilgi paylaşımının doğrudan veya teşebbüslerin tedarikçileri veya dağıtım ağı gibi vasıtalarla dolaylı şekilde de gerçekleştirilebildiği belirtilmekte, 54. paragrafında ise piyasada rekabeti kısıtlama amacıyla yapılan her türlü bilgi değişiminin etkisine bakılmaksızın rekabeti kısıtladığının kabul edileceğinin altı çizilmekte; 55. paragrafında ise rakiplerin gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri paylaşmalarının esasen fiyat ya da miktar tespiti amacı taşıması nedeniyle normal koşullar altında kartel olarak değerlendirileceği vurgulanmaktadır. (917) Yukarıda yer verilen tüm bu mevzuat hükümleri ile içtihat, rakipler arasında fiyat tespitine, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılmasına, arz miktarının kısıtlanmasına veya kotalar konmasına, ihalelerde danışıklı harekete dönük rekabeti sınırlayıcı anlaşmalar veya uyumlu eylemler gibi şekillerde zuhur edebilen kartellerin yarattığı zararlara dikkat çekmekte; bu yönde amaç veya etkiye sahip her türlü faaliyeti yasaklayarak yine bu tür faaliyetler içinde bulunduğu tespit edilenlere uygulanacak yaptırımları düzenlemektedir. Bu bakımdan söz konusu mevzuat hükümlerinde, diğer tüm rekabet ihlallerine kıyasla, kartellere atfedilen özel önem görülmektedir. (918) Diğer yandan Avrupa Birliği ve Türk rekabet hukuku bakımından, teşebbüsler arasındaki irade uyuşmalarının hukuka uygun ve hukuka aykırı olarak ayrıştırılmasında danışıklılığın yatay veya dikey karakter görünümünde olmasından ziyade söz konusu danışıklılığın gerçekleştiği hukuki ve iktisadi kapsam bütüncül olarak dikkate alınmaktadır. Bunun yanında özellikle fiyatların ve miktarların tespiti, pazar veya müşteri paylaşımı, ihalelerde danışıklı hareket, gelecekte uygulanması planlanan fiyatlar, üretim ya da satış miktarları gibi rekabete duyarlı bilgilerin paylaşımı gibi açık ve ağır ihlallerin uygulanmasını sağlayan, uygulamaya aracılık eden veya davranışlarıyla bu tür ihlallerin uygulanmasını kolaylaştıran teşebbüslerin de söz konusu ihlallerden eşit derecede sorumlu tutulabileceği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.357 355 Örnek olarak bkz. Suiker Unie v Commission [1975] ECR 1663, para. 4, 74. 356 Örnek olarak bkz. Danıştay Onüçüncü Dairesinin 09.05.2012 tarihli ve 2008/8485 E., 2012/968 K. sayılı kararı. 357 Örnek olarak bkz. Kurulun 02.12.2013 tarihli ve 13-67/929-391 sayılı kararı. Ayrıca bkz. AC-Treuhand v Commission, C-194/14 P, EU:C:2015:717, Icap and Others v Commission, T-180/15, EU:T:2017:795.
22-55/863-357 341/377 I.4.1.1. Rekabet Hukukunda Topla-Dağıt Karteli (919) Bir önceki bölümde de detaylı olarak aktarıldığı üzere, Avrupa Birliği ve Türk rekabet hukuku, teşebbüslerin mevcut veya potansiyel rakiplerinin pazar davranışlarını etkileme ya da uygulamaya koymaya karar verdikleri veya planladıkları pazar davranışlarını rakiplere ifşa etme amaç veya etkisine sahip her türlü doğrudan veya dolaylı teması kati şekilde men etmektedir. Teşebbüsler arasındaki irade uyuşmalarının hukuka uygun ve hukuka aykırı olarak ayrıştırılmasında danışıklılığın yatay veya dikey karakter görünümünde olmasından ziyade söz konusu danışıklılığın gerçekleştiği hukuki ve iktisadi kapsam bütüncül olarak dikkate alınmaktadır. Bu çerçevede özellikle fiyatların ve miktarların tespiti, pazar veya müşteri paylaşımı, ihalelerde danışıklı hareket, gelecekte uygulanması planlanan fiyatlar, üretim ya da satış miktarları gibi rekabete duyarlı bilgilerin paylaşımı şeklindeki açık ve ağır ihlallerin uygulanmasını sağlayan, uygulamaya aracılık eden veya davranışlarıyla bu tür ihlallerin uygulanmasını kolaylaştıran teşebbüslerin de söz konusu ihlallerden eşit derecede sorumlu tutulabileceği hususunda tereddüt bulunmamaktadır. (920) Bu noktada rekabet hukukunda topla-dağıt veya merkez-uç (hub and spoke) karteli olarak anılan anlaşma veya uyumlu eylemler, atipik kartel türlerinden birisi olarak nitelenebilecek olup, merkez (hub) konumundaki teşebbüs aracılığıyla toplanan bilgilerin uçlara (spoke) dağıtılarak alt veya üst pazardaki teşebbüsler arasında iş birliğinin sağlandığı bir karteldir.358 Topla-dağıt kartelinde teşebbüsler arasında bilgiler iki şekilde değiştirilmekte ve bu yollarla ortak anlayışa varılmaktadır. Bunların ilkinde üst pazarda yer alan ortak bir sağlayıcı (hub) üzerinden alt pazardaki perakendeciler (spoke) ortak bir anlayışa varırken, ikincisinde ise bu kez alt pazarda yer alan ortak bir perakendeci (hub) üzerinden üst pazarda yer alan sağlayıcılar (spoke) ortak bir anlayışa varmaktadır. (921) Esasen dikey ilişki içerisindeki sağlayıcı (B) ve perakendeci (A) arasındaki kendilerine dair rekabete hassas bilgilerin (A) veya (B) aracılığıyla alt veya üst pazardaki rakiplere (C) ulaştırılması rekabet ihlali oluşturabilecektir. Yine bir ihlalden söz edebilmek için dikey ilişki içinde bulunulan teşebbüs aracılığıyla sağlanan bilgi akışının, rakiplerin takip edecekleri fiyatlandırma stratejileri gibi rekabete hassas bilgilerin öğrenilmesi yoluyla kendilerinin karşı karşıya olduğu stratejik belirsizliklerin ortadan kaldırılmasını ya da azaltılmasını sağlaması gerekmektedir.359 Aynı seviyedeki rakipler arasında doğrudan paylaşılması halinde bir rekabet ihlaline sebebiyet verecek nitelikteki, söz gelimi geleceğe yönelik fiyatlar ve fiyat geçiş tarihleri gibi bilgilerin ortak tedarikçiler veya alıcılar aracılığıyla paylaşıldığı hallerde, bu koşulun sağlanacağı açıktır. (922) Atipik olması nedeniyle rekabet hukuku uygulamalarına konu olması bakımından nispeten yeni sayılabilecek bir ihlal türü olan topla-dağıt kartelleri, dikey özellikler de sergilemekle beraber özünde yatay iş birliği anlaşmalarıdır. Dünya genelinde topla-dağıt karteli tespiti içeren otorite ve mahkeme kararlarının genellikle mevcut dosyaya benzer şekilde HTM perakendeciliği sektörüne ilişkin olduğu anlaşılmakta olup son yıllarda bu tür dosyaların sayısında artış gözlenmektedir.360 Buna paralel olarak Kurulun 358 Orbach, Barak, Hub-and-Spoke Conspiracies (April 15, 2016). 15 Antitrust Source, no. 3, 2016, at 1., Arizona Legal Studies Discussion Paper No. 16-11, Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=2765476 359 Demir, K. (2019). Hub&Spoke Kartelinin Özellikleri – Uygulamanın Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Tartışmalar İle İlgisi . Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 1 (1), 3-16 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tauhfd/issue/50341/651758 360 Bkz. https://globalcompetitionreview.com/hub-and-spoke/portugal-imposes-highest-ever-fines.
22-55/863-357 342/377 28.10.2021 tarih ve 21-53/747-360 sayılı Perakende Kararı topla-dağıt tipi karteller bakımından önemli bir dönüm noktası niteliğindedir. I.4.1.2. Kurulun 28.10.2021 Tarihli ve 21-53/747-360 Sayılı Perakende Kararı (923) 07.05.2020 tarihli ve 20-23/298-M sayılı Kurul kararı uyarınca perakende gıda ve temizlik ürünleri ticareti ile iştigal eden 29 teşebbüs ve bir teşebbüs birliği hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir. 28.10.2021 tarihinde yapılan Kurul toplantısında 21-53/747-360 sayı ile aşağıdaki nihai karar alınmıştır:  A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında doğrudan veya ortak tedarikçiler aracılığıyla dolaylı temaslar yoluyla fiyatların ve fiyat geçişlerinin koordinasyonunun sağlandığı; yine doğrudan veya ortak tedarikçiler aracılığıyla geleceğe dönük fiyatlar, fiyat geçiş tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı; fiyat indirimine giden veya pazar genelinde fiyatların arttığı dönemde henüz fiyat artışı yapmayan teşebbüslerin fiyatlarına tedarikçiler aracılığıyla müdahale edilmek suretiyle söz konusu fiyatların tüketiciler aleyhine yükseltilmesinin sağlandığı; rakip fiyatlarının yükselmemesi halinde ürün ve/veya bölge özelinde süratle hayata geçirilen fiyat indirimleri ve/veya tedarikçiye iade faturası kesmek gibi cezalandırma stratejileri yoluyla teşebbüsler arasındaki danışıklılığa uyumun sürekli olarak gözetildiği; böylelikle adı geçen teşebbüslerin satışa sundukları pek çok ürünün perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip, topla-dağıt (hub and spoke) özelliği de sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla, anılan teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine,  Yukarıda adı geçen teşebbüslerle birlikte soruşturma tarafı tedarikçilerden SAVOLA’nın da kendi ürünleri bakımından söz konusu perakendeciler arasında raf fiyatları ve fiyat geçişleri konusunda danışıklılığın/koordinasyonun sağlanması ve bu danışıklılığın sürdürülmesi, yine bu çerçevede perakendecilerin geleceğe dönük fiyatları ve fiyat geçiş tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşımına aracılık etmesi yönüyle açıkça perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip topla-dağıt (hub and spoke) kartel görünümünde ortaya çıkan anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine ve bu ihlal nedeniyle perakendeciler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğuna,  Tedarikçi konumundaki SAVOLA’nın perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine hükmedilmiş ve bahse konu teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. I.4.1.3. Rekabet Hukukunda Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi (924) Yukarıda yer verildiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrası; “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” şeklinde düzenlenmiştir. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise özellikle hangi hâllerin yasak kapsamında yer aldığı düzenlenmekte ve “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” bu hâllerden biri olarak sayılmaktadır.
22-55/863-357 343/377 (925) 4054 sayılı Kanun’un bu hükmünün temel amacı, rekabetin gereği olarak her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve faaliyetlerini tek başına, bağımsız olarak belirlemesidir. Rekabeti kısıtlayıcı nitelikteki anlaşmaların varlığı hâlinde, teşebbüslerin bağımsız davranışlarının yerini anlaşma taraflarının ortak çıkarlarına hizmet eden koordineli davranışlar almaktadır. Bu tür anlaşmalar, piyasa ekonomisinden beklenen faydaları azaltarak kaynakların etkinsiz kullanılmasına ve serbest piyasa sisteminin sağladığı refahın piyasadaki aktörlere hak etmedikleri oranda dağılmasına yol açmaktadır. Diğer bir deyişle, bu tür anlaşmalara taraf olan teşebbüsler, normal rekabet şartları içinde elde edemeyecekleri kârlara ulaşarak bu ekonomik faaliyetlerle yaratılan refahın çoğunu kendilerine aktarma olanağına sahip olmakta ve serbest piyasa ekonomisinin sağlıklı bir şekilde işlemesini engellemektedir. (926) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi incelendiğinde, teşebbüsler arasında gerçekleştirilen ve amacı veya etkisi yahut potansiyel etkisi itibarıyla rekabeti sınırlayıcı nitelik taşıyan her türlü anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararının yasaklandığı görülmektedir.361 Sözü edilen kavramlara yönelik olarak Kanunda herhangi bir tanıma yer verilmemekle birlikte, rekabet hukukunda anlaşma ve uyumlu eylem kavramlarının oldukça geniş yorumlandığı anlaşılmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin gerekçesinde; “Bu Kanunun amacı rekabetin korunması olduğuna göre, rekabeti engelleyici, kısıtlayıcı veya bozucu teşebbüsler arası anlaşma ve uygulamaların yasaklanması gerekir. Maddenin amacı bakımından anlaşma, hukuki şekil şartlarına uymasa bile tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma ya da uyuşma anlamında kullanılmıştır. Anlaşmanın yazılı veya sözlü olmasının önemi yoktur.” ifadeleriyle Türk rekabet hukukunda “anlaşma” kavramının borçlar hukukundaki “sözleşme” kavramından daha geniş bir kavram olduğuna dikkat çekilmekte ve bağlayıcı olma, yazılı şekil, yükümlülüklerin ifa edilmemesi hâlinde uygulanacak yaptırımın düzenlenmesi yahut yürürlük koşulları gibi herhangi bir şekil şartı aranmamaktadır.362 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında bir anlaşmanın varlığı için teşebbüsler arasında aynı yönde bir irade uyuşmasının ya da mutabakatın bulunması yeterlidir. (927) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlali bakımından madde kapsamına giren eylemin, niteliğine bağlı olarak, amaç veya etki unsurlarından sadece birini barındırması yeterli kabul edilebilmektedir. Fiyat tespiti, arz kısıtlaması, pazar veya müşteri paylaşımını konu alan anlaşma/uyumlu eylemler, doğaları gereği rekabeti sınırlayıcı olmaları nedeniyle etkisine bakılmaksızın rekabet ihlali teşkil etmekte, bu nedenle de açık kısıtlama/ihlal olarak tabir edilmektedir. Bu nitelikteki anlaşma/uyumlu eylemin varlığı ihlal sonucuna ulaşılması bakımından yeterli görülmekte, ayrıca anlaşmanın uygulanması veya piyasada rekabeti bozucu etkilerinin görülmesi gibi hususların ispatlanmasına ihtiyaç duyulmamaktadır. Söz konusu açık kısıtlamaları içeren anlaşmaların piyasadaki rekabet ortamını bozdukları karine olarak kabul edildiği için, bu tür anlaşmalar pazardaki mevcut veya potansiyel etkilerinin incelenmesine gerek görülmeksizin yasaklanmakta, varlıklarının ispatlanması rekabet hukuku müdahalesi için yeterli olmaktadır.363 361 Kurulun 29.03.2018 tarih ve 18-09/180-85 sayılı kararı, para. 48. 362 Kurulun 18.04.2011 tarih ve 11-24/464-139 sayılı kararı, s. 26. 363 07.03.2011 tarihli ve 11-13/243-78 sayılı Kurul kararı s.102; 18.04.2011 tarihli ve 11-24/464-139 sayılı Kurul kararı s. 26 ve 57; 18.02.2016 tarihli ve 16-05/117-52 sayılı Kurul kararı para. 62 ve 63; Danıştay 13. Dairesi 16.12.2015 tarihli, E.2015/4548, K.2015/4616 sayılı kararı; Danıştay 13. Dairesi 06.04.2017 tarihli, E.2011/3814, K.2017/958 sayılı kararı.
22-55/863-357 344/377 (928) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin uygulanması bakımından önem arz eden bir diğer husus ise rekabeti sınırlayıcı davranışın, “anlaşma” veya “uyumlu eylem” niteliğinde olmasının ulaşılan sonuçta herhangi bir değişiklik yaratmamasıdır. Dolayısıyla ihlal sonucu bakımından fark anlaşma/uyumlu eylem ayrımında değil, rekabet karşıtı amaç ya da etkinin bulunup bulunmamasında yatmaktadır. Başka bir deyişle rekabet karşıtı amaç ya da etki ister anlaşma ister uyumlu eylem standardında ispatlanmış olsun ihlal teşkil edip yasaklanmakta; yaptırıma tabi tutulmaktadır. (929) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi, aynı seviyede faaliyet gösteren rakip teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları (yatay anlaşmalar) kapsadığı gibi, rakip olmayan, başka bir ifadeyle ticaretin farklı seviyelerinde yer alan teşebbüsler arasındaki anlaşmaları (dikey anlaşmalar) da kapsamaktadır. Bununla birlikte, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi bağlamında yer alan bazı anlaşmalar, aynı Kanun’un 5. maddesinde belirtilen; a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması, b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması, c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması, d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması şartlarının tamamını taşımaları hâlinde söz konusu maddenin uygulamasından muaf tutulabilmektedir. İlaveten 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “Kurul, birinci fıkrada gösterilen şartların gerçekleşmesi halinde, belirli konulardaki anlaşma türlerine bir grup olarak muafiyet tanınmasını sağlayan ve bunların şartlarını gösteren tebliğler çıkarabilir.” hükmünden hareketle, 2002/2 sayılı Tebliğ yürürlüğe girmiştir. 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde “Üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar”ın yine bu Tebliğ’de sayılan koşulları taşıması koşuluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinden muaf tutulacağı düzenlenmiştir. (930) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde, anlaşmaları muafiyet kapsamı dışına çıkaran sınırlamalara da yer verilmektedir. “Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi” bu sınırlamalardan biri olarak sayılmakta ve sağlayıcının, alıcıların yeniden satış fiyatını belirlemesine yönelik bir uygulamanın varlığı hâlinde ilgili anlaşma, grup muafiyetinden yararlanamamaktadır. Bununla birlikte, 2002/2 sayılı Tebliğ’de “Tarafların herhangi birisinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya tavsiye etmesi mümkündür.” düzenlemesi de yer almaktadır. Bu kapsamdaki bir uygulama bakımından ise alıcıya bildirilen azami veya tavsiye nitelikteki satış fiyatlarının asgari veya sabit fiyata dönüşmemesi için, söz konusu fiyatların azami veya tavsiye niteliğinde olduğunun yayımlanan fiyat listelerinde ya da ürünün üzerinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir. (931) Dikey Kılavuz’un 18. paragrafında ise sağlayıcıların yeniden satış fiyatını doğrudan ya da dolaylı yollarla belirleyebilecekleri ifade edilmektedir. Alıcının kâr marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin tespit edilmesi, alıcıya tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda kendisine ilave indirimler uygulanması ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi, askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya da fiilen bu tür cezai yaptırımların
22-55/863-357 345/377 uygulanması yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan belirlenmesine örnek olarak verilebilecektir. Dikey Kılavuz’un 19. paragrafında ise, yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasına yönelik doğrudan veya dolaylı yöntemlerin, alıcıların uyguladığı fiyatların sağlayıcı tarafından izlenebildiği ve kontrol edebildiği durumlarda daha etkili olabileceği düzenlenmiştir. Örneğin, standart fiyat listelerinden farklı fiyatlardan satış yapan alıcıları rapor etme konusunda tüm alıcılara getirilecek bir yükümlülük sağlayıcının pazarda uygulanan fiyatları kontrol etmesini önemli ölçüde kolaylaştıracaktır. (932) Kurulun son dönemdeki kararlarında rekabetin en önemli unsurlarından biri olan fiyata müdahale edilmesinin çoğunlukla amaç bakımından bir rekabet kısıtı teşkil edeceği değerlendirilmektedir. Dolayısıyla bu tür uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyet almasının da mümkün olamayacağı belirtilmektedir. (933) Örneğin Sony Eurasia kararında364, yerinde incelemede elde edilen belgelerde yer alan ifadelerin, SONY’nin dikey anlaşmanın tarafı olan bayilerinin internet üzerinden hangi fiyattan satış yapacakları konusundaki özgürlüklerini kısıtladığına işaret ettiği belirtilerek, SONY’nin online satışlar bakımından bayilerinin yeniden satış fiyatını belirlediği kanaatine varılmış ve yeniden satış fiyatının belirlenmesinin SONY ürünlerinin dağıtım ağında ve teknomarketlerin sunduğu ürün ve hizmetlerde gelişme ve iyileşme oluşturmayacağı hususlarının altı çizilmiştir. SONY’nin bayilerinin yeniden satış fiyatlarına yönelik çeşitli müdahalelerinin pazar genelinde etkisinin sınırlı olduğu tespitine karşılık Kurul, yeniden satış fiyatının belirlenmesinin amaç yönünden rekabet ihlali teşkil ettiği sonucuna ulaşmıştır. Söz konusu kararda gerçekleştirilen etki analizinin sonuçları verilen idari para cezasında dikkate alınmıştır. (934) Turkcell365 kararında yeniden satış fiyatının tespiti şeklindeki eylemlerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendini ihlal ettiği ve marka içi rekabeti doğrudan kısıtladığı, fiyat rekabetinin piyasalarda etkinliği ve dolayısıyla iktisadi refahın artırılmasını sağlayan temel unsur olduğu göz önüne alındığında, fiyat rekabetinin ortadan kalkmasının tüketici refahını olumsuz etkileyeceği ve dolayısıyla söz konusu eylemin genellikle amaç bakımından rekabeti kısıtladığının kabul edildiği hususları ifade edilerek Turkcell’in kontörlerin yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, adı geçen teşebbüse idari para cezası verilmesine karar verilmiştir. (935) Bellona markalı ürünlerde yeniden satış fiyatının tespit edildiği iddiasına ilişkin 2011 tarihli Bellona366 kararının, Danıştay 13. Dairesinin 31.10.2018 tarih ve E: 2012/428, K: 2018/3022 sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine alınan 26.03.2020 tarih ve 20-16/231-112 sayılı Kurul kararında, yeniden satış fiyatının çoğunlukla amaç bakımından rekabet ihlali teşkil ettiği, ihlalin varlığı hususunda amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı uygulamaların ayrıca etkilerinin gösterilmesine gerek bulunmadığı, bu itibarla Erciyes ve BELLONA tarafından 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi hükmünün ihlal edildiği ve bu tür uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde düzenlenen bireysel muafiyetten faydalanamayacağı belirtilerek idari para cezası verilmesine hükmedilmiştir. 364 22.11.2018 tarih ve 18-44/703-345 sayılı Kurul kararı. 365 10.01.2019 tarihli ve 19-03/23-10 sayılı ile 12.11.2019 tarihli ve 19-39/610-263 sayılı Kurul kararları. 366 02.11.2011 tarihli ve 11-55/1434-509 sayılı Kurul kararı.
22-55/863-357 346/377 (936) Yukarıda değinilen Kurul kararlarına ek olarak, yeniden satış fiyatının tespit edilmesine yönelik yakın tarihli Groupe SEB367, Baymak368 ve Akaryakıt369 gibi diğer kararlarda da yeniden satış fiyatının tespit edilmesine yönelik yaklaşımda aynı çerçeve benimsenmiş ve uygulamanın amacı itibarıyla rekabet ihlali teşkil ettiği değerlendirilmiştir. (937) Diğer yandan yeniden satış fiyatının tespitinin, mehaz Avrupa Birliği rekabet hukuku kapsamında da amaç yönüyle rekabeti kısıtladığı kabul edilmektedir. 2014 yılında Komisyon tarafından yayımlanan “Amaç Yönünden Rekabet Kısıtlarına İlişkin Kılavuz”un370 3.4. maddesinde yeniden satış fiyatının tespitinin amaç yönüyle rekabeti kısıtlayıcı olduğu ifade edilmiştir. (938) 2021/2 sayılı Tebliğ ve 2021/3 sayılı Tebliğ’de açık ve ağır ihlalleri oluşturan davranışlar sayılmış olup yeniden satış fiyatının tespitine tekabül eden “üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arası ilişkide alıcının sabit veya asgari satış fiyatının belirlenmesi” durumu açık ve ağır ihlallerden biri olarak belirtilmiştir. (939) Sonuç olarak, ülkemiz rekabet hukuku uygulamaları göz önüne alındığında yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin birçok dosyada, yeniden satış fiyatının tespitinin amaç yönünden rekabet ihlali teşkil ettiği ortaya konmuştur. Bir diğer ifade ile, alıcının yeniden satış fiyatının sağlayıcı tarafından tespiti, piyasada etki doğurup doğurmamasına bakılmaksızın amaç yönünden rekabet ihlali olarak değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, teşebbüslerin müdahale ettiği satış fiyatlarının satış noktalarınca uygulanıp uygulanmamasının ve piyasada etki doğurup doğurmamasının Kurul tarafından idari para cezasının takdirinde dikkate alınabilmektedir. I.4.2. 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesinin İhlaline İlişkin Genel Değerlendirme (940) Soruşturma tarafı teşebbüsler hakkında yukarıda detaylı olarak yer verilen tüm bilgi, belge ve tespitler, ilgili mevzuat hükümleri ile içtihat kapsamında, teşebbüs bazında yapılan genel değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir. I.4.2.1. Soruşturma Tarafı Tedarikçiler Bakımından Yapılan Genel Değerlendirme I.4.2.1.1. BEYPAZARI Bakımından Yapılan Genel Değerlendirme I.4.2.1.1.1. BEYPAZARI Bakımından Topla-Dağıt Karteline İlişkin Genel Değerlendirme (941) Dosyada yer alan belgelerden, üretici/tedarikçi konumunda bulunan BEYPAZARI aracılığıyla alıcı konumunda bulunan bazı perakendecilerin, 28.11.2017-01.05.2019 tarihleri arasında geleceğe ilişkin raf fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgiler konusunda iletişim halinde oldukları anlaşılmaktadır. (942) İlgili bölümde yer verilen tespitler bir bütün olarak ele alındığında, BEYPAZARI tarafından A101 ve BİM arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarında koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve BEYPAZARI 367 04.03.2021 tarihli ve 21-11/154-63 sayılı Kurul kararı. 368 26.03.2020 tarihli ve 20-16/232-113 sayılı Kurul kararı. 369 12.03.2020 tarihli ve 20-14/192-98 sayılı Kurul kararı. 370 Guidance on restrictions of competition "by object" for the purpose of defining which agreements may benefit from the De Minimis Notice, Madde 3.4.
22-55/863-357 347/377 tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama kararlarında kullandıkları değerlendirilmektedir. (943) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan kartel niteliğindeki bu davranışlar 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamamaktadır. I.4.2.1.2. CCSD Bakımından Yapılan Genel Değerlendirme I.4.2.1.2.1. CCSD Bakımından Topla-Dağıt Karteline İlişkin Genel Değerlendirme (944) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgelerden üretici/tedarikçi konumunda bulunan CCSD aracılığıyla alıcı konumunda bulunan bazı perakendecilerin, 23.09.2020-30.10.2021 tarihleri arasında geleceğe ilişkin raf fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgiler konusunda iletişim halinde oldukları anlaşılmaktadır. (945) Yapılan tespitler bir bütün olarak ele alındığında, CCSD tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarında koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve CCSD tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama kararlarında kullandıkları değerlendirilmektedir. (946) Bu kapsamda, CCSD, A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ve bu ihlal nedeniyle söz konusu teşebbüslerin kartelden birlikte ve eşit derecede sorumlu oldukları kanaatine ulaşılmıştır. (947) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan kartel niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.2.1.2.2. CCSD Bakımından Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Genel Değerlendirme (948) Dosya kapsamında, üretici/tedarikçi konumunda bulunan CCSD tarafından 28.04.2020-01.07.2021 tarihleri arasında alt pazarda faaliyet gösteren perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlendiğine yönelik yazışmalar tespit edilmiştir. (949) Yukarıda yer verilen belgeler bir bütün olarak ele alındığında, CCSD tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının düzenli olarak takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatlarının nedeninin sorgulandığı, söz konusu fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, perakendecilerin istenilen raf fiyatlarına geçmesini sağlamak amacıyla zaman zaman CCSD tarafından perakendecilere baskı uygulama yoluna gidildiği görülmektedir. (950) Bu kapsamda, üretici/tedarikçi konumundaki CCSD’nin perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine ulaşılmıştır. (951) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan yeniden satış fiyatının tespiti niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 348/377 I.4.2.1.3. DOĞANAY Bakımından Yapılan Genel Değerlendirme I.4.2.1.3.1. DOĞANAY Bakımından Topla-Dağıt Karteline İlişkin Genel Değerlendirme (952) Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden üretici/tedarikçi konumunda bulunan DOĞANAY aracılığıyla alıcı konumunda bulunan bazı perakendecilerin, 01.09.2020-12.09.2020 tarihleri arasında geleceğe ilişkin raf fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgiler konusunda iletişim halinde oldukları anlaşılmaktadır. (953) Yukarıda yer verilen tespitler bir bütün olarak ele alındığında, DOĞANAY tarafından CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarında koordinasyonun sağlandığı değerlendirilmektedir. (954) Bu kapsamda, DOĞANAY, BİM CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ve bu ihlal nedeniyle söz konusu teşebbüslerin kartelden birlikte ve eşit derecede sorumlu oldukları kanaatine ulaşılmıştır. (955) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan kartel niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.2.1.3.2. DOĞANAY Bakımından Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Genel Değerlendirme (956) Dosya kapsamında, üretici/tedarikçi konumunda bulunan DOĞANAY tarafından 10.08.2020-23.11.2021 tarihleri arasında alt pazarda faaliyet gösteren perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlendiğine yönelik yazışmalar tespit edilmiştir. (957) Yukarıda yer verilen tespitler bir bütün olarak ele alındığında, DOĞANAY tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatlarının nedeninin sorgulandığı, perakendecilere fiyatların yükseltilmesi konusunda baskı yapıldığı ve söz konusu fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, perakendecilerin kar marjlarının belirlendiği, perakendecilere aktivite yapılabilmesi için raf fiyatlarının yükseltilmesi şartı getirildiği değerlendirilmektedir. (958) Bu kapsamda, üretici/tedarikçi konumundaki DOĞANAY’ın perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine ulaşılmıştır. (959) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan yeniden satış fiyatının tespiti niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.2.1.4. DÜZEY Bakımından Yapılan Genel Değerlendirme I.4.2.1.4.1. DÜZEY Bakımından Topla-Dağıt Karteline İlişkin Genel Değerlendirme (960) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgelerden üretici/tedarikçi konumunda bulunan DÜZEY aracılığıyla alıcı konumunda bulunan bazı perakendecilerin, 06.05.2019-23.11.2020 tarihleri arasında geleceğe ilişkin raf fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgiler konusunda iletişim halinde oldukları anlaşılmaktadır. (961) İlgili bölümde yer verilen tespitler bir bütün olarak ele alındığında, DÜZEY tarafından A101, BİM, CARREFOURSA ve MİGROS arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarında
22-55/863-357 349/377 koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve DÜZEY tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama kararlarında kullandıkları değerlendirilmektedir. (962) Bu kapsamda, DÜZEY, A101, BİM, CARREFOURSA ve MİGROS’un topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ve bu ihlal nedeniyle söz konusu teşebbüslerin kartelden birlikte ve eşit derecede sorumlu oldukları kanaatine ulaşılmıştır. (963) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan kartel niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.2.1.4.2. DÜZEY Bakımından Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Genel Değerlendirme (964) Dosyada DÜZEY’e ilişkin olarak yer verilen belgeler bir arada ele alındığında, yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik bir ihlali gösterdikleri sonucuna ulaşmak mümkün olmamıştır. Bu çerçevede, dosyada DÜZEY’in perakendecilerin yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine ilişkin yeterli bulgu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. I.4.2.1.5. ETİ Bakımından Yapılan Genel Değerlendirme I.4.2.1.5.1. ETİ Bakımından Topla-Dağıt Karteline İlişkin Genel Değerlendirme (965) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgelerden üretici/tedarikçi konumunda bulunan ETİ aracılığıyla alıcı konumunda bulunan bazı perakendecilerin, 03.05.2018-12.08.2020 tarihleri arasında geleceğe ilişkin raf fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgiler konusunda iletişim halinde oldukları anlaşılmaktadır. (966) İlgili bölümde yer verilen tespitler bir bütün olarak ele alındığında, ETİ tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat geçişlerinde koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve ETİ tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama kararlarında kullandıkları değerlendirilmektedir. (967) Bu kapsamda, ETİ, A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ve bu ihlal nedeniyle söz konusu teşebbüslerin kartelden birlikte ve eşit derecede sorumlu oldukları kanaatine ulaşılmıştır. (968) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan kartel niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.2.1.5.2. ETİ Bakımından Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Genel Değerlendirme (969) Dosya kapsamında, üretici/tedarikçi konumunda bulunan ETİ tarafından 21.07.2017-22.11.2021 tarihleri arasında alt pazarda faaliyet gösteren perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlendiğine yönelik yazışmalar tespit edilmiştir. (970) Yukarıda yer verilen belgeler bir bütün olarak ele alındığında, ETİ tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının düzenli olarak takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatlarının nedeninin sorgulandığı, söz konusu fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, perakendecilerin kampanya ile aktivite dönemlerine ve bu
22-55/863-357 350/377 dönemlerde uygulayacakları fiyatlara müdahale edildiği, bir cezalandırma stratejisi olarak ürün fiyatları düşük olan perakendecilere ürün sevkiyatının durdurulduğu ve dolayısıyla ETİ tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği değerlendirilmektedir. (971) Bu kapsamda, üretici/tedarikçi konumundaki ETİ’nin perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine ulaşılmıştır. (972) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan yeniden satış fiyatının tespiti niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.2.1.6. FRİTOLAY Bakımından Yapılan Genel Değerlendirme I.4.2.1.6.1. FRİTOLAY Bakımından Topla-Dağıt Karteline İlişkin Genel Değerlendirme (973) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgelerden üretici/tedarikçi konumunda bulunan FRİTOLAY aracılığıyla alıcı konumunda bulunan bazı perakendecilerin, 13.09.2017-12.04.2020 tarihleri arasında geleceğe ilişkin raf fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgiler konusunda iletişim halinde oldukları anlaşılmaktadır. (974) İlgili bölümde yer verilen tespitler bir bütün olarak ele alındığında, FRİTOLAY tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat geçişlerinde koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve FRİTOLAY tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama kararlarında kullandıkları değerlendirilmektedir. (975) Bu kapsamda, FRİTOLAY, A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ve bu ihlal nedeniyle söz konusu teşebbüslerin kartelden birlikte ve eşit derecede sorumlu oldukları kanaatine ulaşılmıştır. (976) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan kartel niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.2.1.6.2. FRİTOLAY Bakımından Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Genel Değerlendirme (977) Dosya kapsamında, üretici/tedarikçi konumunda bulunan FRİTOLAY tarafından 16.12.2017-20.10.2021 tarihleri arasında alt pazarda faaliyet gösteren perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlendiğine yönelik yazışmalar tespit edilmiştir. (978) İlgili bölümde yer verilen belgeler bir bütün olarak ele alındığında, FRİTOLAY tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının düzenli olarak takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatlarına müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, fiyatın değişmediği durumlarda tekrar perakendeci ile iletişime geçilip fiyatların değiştirilmesinin sağlandığı, yeniden satıcılardan gelen kampanya taleplerine karşılık, yeniden satıcıya raf fiyatının artırılması şartı getirildiği, bu sayede raf fiyatının yükseltilmesi için yeniden satıcılara baskı kurulduğu ve dolayısıyla FRİTOLAY tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 351/377 (979) Bu kapsamda, üretici/tedarikçi konumundaki FRİTOLAY’in perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine ulaşılmıştır. (980) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan yeniden satış fiyatının tespiti niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.2.1.7. GSK Bakımından Yapılan Genel Değerlendirme I.4.2.1.7.1. GSK Bakımından Topla-Dağıt Karteline İlişkin Genel Değerlendirme (981) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgelerden üretici/tedarikçi konumunda bulunan GSK aracılığıyla alıcı konumunda bulunan bazı perakendecilerin, 09.04.2020-09.05.2020 tarihleri arasında geleceğe ilişkin raf fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgiler konusunda iletişim halinde oldukları anlaşılmaktadır. (982) İlgili bölümde yer verilen tespitler bir bütün olarak ele alındığında, GSK tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında fiyat artış organizasyonunun sağlandığı ve fiyat artışının raf görsellerinin paylaşılması suretiyle takip edildiği açıkça anlaşılmaktadır. (983) Bu kapsamda, GSK, A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ve bu ihlal nedeniyle söz konusu teşebbüslerin birlikte ve eşit derecede sorumlu oldukları kanaatine ulaşılmıştır. (984) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan kartel niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.2.1.8. HARİBO Bakımından Yapılan Genel Değerlendirme I.4.2.1.8.1. HARİBO Bakımından Topla-Dağıt Karteline İlişkin Genel Değerlendirme (985) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgelerden üretici/tedarikçi konumunda bulunan HARİBO aracılığıyla alıcı konumunda bulunan bazı perakendecilerin, 02.01.2017-14.01.2021 tarihleri arasında geleceğe ilişkin raf fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgiler konusunda iletişim halinde oldukları anlaşılmaktadır. (986) Dosya mevcudu tespitler bütüncül olarak ele alındığında, HARİBO tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un fiyat artışlarının organize edildiği, bu organizasyondan perakendecilerin de haberdar olduğu ve perakendecilerin HARİBO tarafından kendilerine iletilen rakiplerine ait bilgileri fiyatlama kararlarında kullandığı anlaşılmaktadır. (987) Bu kapsamda, HARİBO, A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ve bu ihlal nedeniyle söz konusu teşebbüslerin kartelden birlikte ve eşit derecede sorumlu oldukları kanaatine ulaşılmıştır. (988) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan kartel niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 352/377 I.4.2.1.8.2. HARİBO Bakımından Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Genel Değerlendirme (989) Dosya kapsamında, üretici/tedarikçi konumunda bulunan HARİBO tarafından 09.07.2019-17.02.2021 tarihleri arasında alt pazarda faaliyet gösteren perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlendiğine yönelik yazışmalar tespit edilmiştir. (990) Yukarıda yer verilen belgeler bir bütün olarak ele alındığında, HARİBO tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının düzenli olarak takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatlarının nedeninin sorgulandığı, söz konusu fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, perakendeciye ürün temininin tavsiye fiyata uyulması koşuluna bağlandığı anlaşılmaktadır. Öte yandan HARİBO’nun fiyatları tavsiye fiyattan düşük olan perakendecilere ürün sevkiyatının durdurulması yönünde bir cezalandırma stratejisinin bulunduğu da görülmektedir. Bu çerçevede, HARİBO tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının tespit edildiği değerlendirilmektedir. (991) Bu kapsamda, üretici/tedarikçi konumundaki HARİBO’nun perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine ulaşılmıştır. (992) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan yeniden satış fiyatının tespiti niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.2.1.9. KENT Bakımından Yapılan Genel Değerlendirme I.4.2.1.9.1. KENT Bakımından Topla-Dağıt Karteline İlişkin Genel Değerlendirme (993) Dosyada yer verilen belgelerin incelenmesi sonucunda, KENT’in söz konusu eyleme katıldığını gösteren herhangi bir bulguya ulaşılamamıştır. Bu çerçevede anılan teşebbüsün topla-dağıt karteline anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla katıdığını gösteren yeterli bulguya ulaşılmadığı sonucuna varılmıştır. I.4.2.1.9.2. KENT Bakımından Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Genel Değerlendirme (994) Dosya kapsamında, üretici/tedarikçi konumunda bulunan KENT tarafından 08.06.2018-17.10.2020 tarihleri arasında alt pazarda faaliyet gösteren perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlendiğine yönelik yazışmalar tespit edilmiştir. (995) İlgili bölümde yer verilen belgeler bir bütün olarak ele alındığında, KENT tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, istenilen seviyede olmayan fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği ve dolayısıyla KENT tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği değerlendirilmektedir. (996) Bu kapsamda, üretici/tedarikçi konumundaki KENT’in perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine ulaşılmıştır. (997) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan yeniden satış fiyatının tespiti niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 353/377 I.4.2.1.10. PASİFİK Bakımından Yapılan Genel Değerlendirme I.4.2.1.10.1. PASİFİK Bakımından Topla-Dağıt Karteline İlişkin Genel Değerlendirme (998) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgelerden üretici/tedarikçi konumunda bulunan PASİFİK aracılığıyla alıcı konumunda bulunan bazı perakendecilerin, 21.03.2017-18.11.2020 tarihleri arasında geleceğe ilişkin raf fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgiler konusunda iletişim halinde oldukları anlaşılmaktadır. (999) İlgili bölümde yer verilen tespitler bir bütün olarak ele alındığında, PASİFİK tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarında koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve PASİFİK tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama kararlarında kullandıkları değerlendirilmektedir. (1000) Bu kapsamda, PASİFİK, A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ve bu ihlal nedeniyle söz konusu teşebbüslerin kartelden birlikte ve eşit derecede sorumlu oldukları kanaatine ulaşılmıştır. (1001) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan kartel niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.2.1.10.2. PASİFİK Bakımından Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Genel Değerlendirme (1002) Dosya kapsamında, üretici/tedarikçi konumunda bulunan PASİFİK tarafından 10.06.2016-12.12.2020 tarihleri arasında alt pazarda faaliyet gösteren perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlendiğine yönelik yazışmalar tespit edilmiştir. (1003) İlgili bölümde yer verilen belgeler bir bütün olarak ele alındığında, PASİFİK tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatların nedeninin sorgulandığı, söz konusu fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, bir cezalandırma stratejisi olarak raf fiyatları düşük olan perakendecilere ürün sevkiyatının durdurulduğu ve dolayısıyla PASİFİK tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği değerlendirilmektedir. (1004) Bu kapsamda, üretici/tedarikçi konumundaki PASİFİK’in perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine ulaşılmıştır. (1005) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan yeniden satış fiyatının tespiti niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.2.1.11. PEPSİ Bakımından Yapılan Genel Değerlendirme I.4.2.1.11.1. PEPSİ Bakımından Topla-Dağıt Karteline İlişkin Genel Değerlendirme (1006) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgelerden üretici/tedarikçi konumunda bulunan PEPSİ aracılığıyla alıcı konumunda bulunan bazı perakendecilerin, 05.03.2019-18.03.2021 tarihleri arasında geleceğe ilişkin raf fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgiler konusunda iletişim halinde oldukları anlaşılmaktadır.
22-55/863-357 354/377 (1007) İlgili bölümde yer verilen tespitler bir bütün olarak ele alındığında, PEPSİ tarafından A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarında koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve PEPSİ tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama kararlarında kullandıkları değerlendirilmektedir. (1008) Bu kapsamda, PEPSİ, A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ve bu ihlal nedeniyle söz konusu teşebbüslerin kartelden birlikte ve eşit derecede sorumlu oldukları kanaatine ulaşılmıştır. (1009) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan kartel niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.2.1.11.2. PEPSİ Bakımından Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Genel Değerlendirme (1010) Dosya kapsamında, üretici/tedarikçi konumunda bulunan PEPSİ tarafından 01.09.2014-29.09.2020 tarihleri arasında alt pazarda faaliyet gösteren perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlendiğine yönelik yazışmalar tespit edilmiştir. (1011) İlgili bölümde yer verilen belgeler bir bütün olarak ele alındığında, PEPSİ tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının düzenli olarak takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatlarının nedeninin sorgulandığı, söz konusu fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, aktivite dönemlerinde perakendecilere destek verilmesi için tavsiye fiyatlara uyulup uyulmadığının kontrol edildiği, böylece desteklerin tavsiye fiyata uyum koşuluna bağlandığı, dolayısıyla PEPSİ tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği değerlendirilmektedir. (1012) Bu kapsamda, üretici/tedarikçi konumundaki PEPSİ’nin perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine ulaşılmıştır. (1013) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan yeniden satış fiyatının tespiti niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.2.1.12. REDBULL Bakımından Yapılan Genel Değerlendirme I.4.2.1.12.1. REDBULL Bakımından Topla-Dağıt Karteline İlişkin Genel Değerlendirme (1014) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgelerden üretici/tedarikçi konumunda bulunan REDBULL aracılığıyla alıcı konumunda bulunan bazı perakendecilerin, 28.01.2018-10.10.2020 tarihleri arasında geleceğe ilişkin raf fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgiler konusunda iletişim halinde oldukları anlaşılmaktadır. (1015) İlgili bölümde yer verilen tespitler bir bütün olarak ele alındığında, REDBULL tarafından A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarında koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve REDBULL tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama kararlarında kullandıkları değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 355/377 (1016) Bu kapsamda, REDBULL, A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ve bu ihlal nedeniyle söz konusu teşebbüslerin kartelden birlikte ve eşit derecede sorumlu oldukları kanaatine ulaşılmıştır. (1017) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan kartel niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.2.1.12.2. REDBULL Bakımından Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Genel Değerlendirme (1018) Dosyada bulunan söz konusu eyleme ilşkin tespitlerin yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik bir ihlali gösterdikleri sonucuna ulaşılmamıştır. Bu çerçevede, dosyada REDBULL’un perakendecilerin yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine ilişkin yeterli bulgu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. I.4.2.1.13. ŞÖLEN Bakımından Yapılan Genel Değerlendirme I.4.2.1.13.1. ŞÖLEN Bakımından Topla-Dağıt Karteline İlişkin Genel Değerlendirme (1019) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgelerden üretici/tedarikçi konumunda bulunan ŞÖLEN aracılığıyla alıcı konumunda bulunan bazı perakendecilerin, 06.04.2020-17.03.2021 tarihleri arasında geleceğe ilişkin raf fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgiler konusunda iletişim halinde oldukları anlaşılmaktadır. (1020) İlgili bölümde yer verilen tespitler bir bütün olarak ele alındığında, ŞÖLEN tarafından A101, BİM, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşılmasına aracılık edilerek fiyat artışlarında koordinasyonun sağlandığı, anılan perakendecilerin ise söz konusu koordinasyondan haberdar oldukları ve ŞÖLEN tarafından kendilerine aktarılan rakiplere ait bilgileri ileriye dönük fiyatlama kararlarında kullandıkları değerlendirilmektedir. (1021) Bu kapsamda, ŞÖLEN, A101, BİM, MİGROS ve ŞOK’un topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ve bu ihlal nedeniyle söz konusu teşebbüslerin kartelden birlikte ve eşit derecede sorumlu oldukları kanaatine ulaşılmıştır. (1022) İlgili mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan kartel niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.2.1.13.2. ŞÖLEN Bakımından Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Genel Değerlendirme (1023) Dosya kapsamında, üretici/tedarikçi konumunda bulunan ŞÖLEN tarafından 23.09.2020-11.01.2021 tarihleri arasında alt pazarda faaliyet gösteren perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlendiğine yönelik yazışmalar tespit edilmiştir. (1024) İlgili bölümde yer verilen belgeler bir bütün olarak ele alındığında, ŞÖLEN tarafından fiyatı öngörülenden düşük olan perakendecilerin satış fiyatlarına müdahale edildiği, tavsiye edilen yeniden satış fiyatına uyulmaması durumunda ise ürün tedarikinin kesileceği tehdidiyle baskıda bulunulduğu, ayrıca piyasadaki kampanyalı satış fiyatlarının takibi için bildirim sisteminin kullanıldığı, bu sistem sayesinde perakendecilerin kampanyalı satış fiyatlarının kontrol edildiği anlaşılmaktadır.
22-55/863-357 356/377 Dolayısıyla, ŞÖLEN tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği değerlendirilmektedir. (1025) Bu kapsamda, üretici/tedarikçi konumundaki ŞÖLEN’in perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine ulaşılmıştır. (1026) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan yeniden satış fiyatının tespiti niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.2.1.14. UNMAŞ Bakımından Yapılan Genel Değerlendirme I.4.2.1.14.1. UNMAŞ Bakımından Topla-Dağıt Karteline İlişkin Genel Değerlendirme (1027) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgelerden üretici/tedarikçi konumunda bulunan UNMAŞ aracılığıyla alıcı konumunda bulunan bazı perakendecilerin, 23.06.2017-05.02.2020 tarihleri arasında geleceğe ilişkin raf fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgiler konusunda iletişim halinde oldukları anlaşılmaktadır. (1028) İlgili bölümde yer verilen tespitler bir bütün olarak ele alındığında, UNMAŞ tarafından BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ileriye dönük fiyatlar ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı, bu sayede söz konusu perakendeciler arasında dolaylı olarak koordinasyonun sağlandığı, bu koordinasyona uyumun kasa fişleri yoluyla desteklendiği ve perakendecilerin de bu organizasyondan haberdar oldukları görülmektedir. (1029) Bu kapsamda, UNMAŞ, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK’un topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ve bu ihlal nedeniyle söz konusu teşebbüslerin birlikte ve eşit derecede sorumlu oldukları kanaatine ulaşılmıştır. (1030) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan kartel niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.2.1.14.2. UNMAŞ Bakımından Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Genel Değerlendirme (1031) Dosya kapsamında, üretici/tedarikçi konumunda bulunan UNMAŞ tarafından 16.05.2016-09.03.2021 tarihleri arasında alt pazarda faaliyet gösteren perakendecilerin yeniden satış fiyatlarının belirlendiğine yönelik yazışmalar tespit edilmiştir. (1032) İlgili bölümde yer verilen belgeler bir bütün olarak ele alındığında, UNMAŞ tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının düzenli olarak takip edildiği, istenilen seviyede olmayan satış fiyatlarının nedeninin sorgulandığı, söz konusu fiyatlara müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği, bir cezalandırma stratejisi olarak tavsiye edilen fiyata uymayan perakendecilere ürün sevkiyatının durdurulduğu ve dolayısıyla UNMAŞ tarafından perakendecilerin yeniden satış fiyatının tespit edildiği değerlendirilmektedir. (1033) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan yeniden satış fiyatının tespiti niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
22-55/863-357 357/377 I.4.2.2. Soruşturma Tarafı Perakendeciler Bakımından Yapılan Genel Değerlendirme (1034) Soruşturma tarafı perakendeciler A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK hakkında yer verilen tüm inceleme, tespit ve değerlendirmeler kapsamında aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır. (1035) A101 tarafından; - BEYPAZARI ve BİM ile, - CCSD, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile, - DÜZEY, BİM, CARREFOURSA ve MİGROS ile, - ETİ, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile, - FRİTOLAY, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile, - GSK, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile, - HARİBO, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile, - PASİFİK, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile, - PEPSİ, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile, - REDBULL, CARREFOURSA, MİGROS, ŞOK ile, - ŞÖLEN, BİM, MİGROS ve ŞOK ile 02.01.2017-07.04.2021 tarihleri arasında topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği ve A101’in bu ihlal nedeniyle söz konusu teşebbüsler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. (1036) BİM tarafından; - BEYPAZARI ve A101 ile, - CCSD, A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile, - DOĞANAY, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile, - DÜZEY, A101, CARREFOURSA ve MİGROS ile, - ETİ, A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile, - FRİTOLAY, A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile, - GSK, A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile, - HARİBO, A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile, - PASİFİK, A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile, - PEPSİ, A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile, - ŞÖLEN, A101, MİGROS ve ŞOK ile, - UNMAŞ, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile 07.04.2017-07.04.2021 tarihleri arasında topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği ve BİM’in bu ihlal nedeniyle söz konusu teşebbüsler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. (1037) CARREFOURSA tarafından; - CCSD, A101, BİM, MİGROS ve ŞOK ile, - DOĞANAY, MİGROS ve ŞOK ile, - DÜZEY, A101, BİM ve MİGROS ile, - ETİ, A101, BİM, MİGROS ve ŞOK ile, - FRİTOLAY, A101, BİM, MİGROS ve ŞOK ile, - GSK, A101, BİM, MİGROS ve ŞOK ile, - HARİBO, A101, BİM, MİGROS ve ŞOK ile,
22-55/863-357 358/377 - PASİFİK, A101, BİM, MİGROS ve ŞOK ile, - PEPSİ, A101, BİM, MİGROS ve ŞOK ile, - REDBULL, A101, MİGROS ve ŞOK ile, - UNMAŞ, BİM, MİGROS ve ŞOK ile 07.04.2017-30.10.2021 tarihleri arasında topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği ve CARREFOURSA’nın bu ihlal nedeniyle söz konusu teşebbüsler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. (1038) MİGROS tarafından; - CCSD, A101, BİM, CARREFOURSA ve ŞOK ile, - DOĞANAY, CARREFOURSA ve ŞOK ile, - DÜZEY, A101, BİM ve CARREFOURSA ile, - ETİ, A101, BİM, CARREFOURSA ve ŞOK ile, - FRİTOLAY, A101, BİM, CARREFOURSA ve ŞOK ile, - GSK, A101, BİM, CARREFOURSA ve ŞOK ile, - HARİBO, A101, BİM, CARREFOURSA ve ŞOK ile, - PASİFİK, A101, BİM, CARREFOURSA ve ŞOK ile, - PEPSİ, A101, BİM, CARREFOURSA ve ŞOK ile, - REDBULL, A101, CARREFOURSA ve ŞOK ile, - ŞÖLEN, A101, BİM ve ŞOK ile, - UNMAŞ, BİM, CARREFOURSA ve ŞOK ile 02.01.2017-30.10.2021 tarihleri arasında topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği ve MİGROS’un bu ihlal nedeniyle söz konusu teşebbüsler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. (1039) ŞOK tarafından; - CCSD, A101, BİM, CARREFOURSA ve MİGROS ile, - DOĞANAY, CARREFOURSA ve MİGROS ile, - ETİ, A101, BİM, CARREFOURSA ve MİGROS ile, - FRİTOLAY, A101, BİM, CARREFOURSA ve MİGROS ile, - GSK, A101, BİM, CARREFOURSA ve MİGROS ile, - HARİBO, A101, BİM, CARREFOURSA ve MİGROS ile, - PASİFİK, A101, BİM, CARREFOURSA ve MİGROS ile, - PEPSİ, A101, BİM, CARREFOURSA ve MİGROS ile, - REDBULL, A101, BİM, CARREFOURSA ve MİGROS ile, - ŞÖLEN, A101, BİM ve MİGROS ile, - UNMAŞ, BİM, CARREFOURSA ve MİGROS ile 21.03.2017-07.04.2021 tarihleri arasında topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği ve ŞOK’un bu ihlal nedeniyle söz konusu teşebbüsler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. (1040) Bu kapsamda, A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK arasında ortak tedarikçiler aracılığıyla dolaylı temaslar yoluyla fiyatların ve/veya fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlandığı; yine ortak tedarikçiler aracılığıyla geleceğe dönük fiyatlar, fiyat artış tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı; fiyat indirimine giden veya pazar genelinde fiyatların arttığı dönemde henüz fiyat artışı yapmayan perakendecilerin fiyatlarına tedarikçiler
22-55/863-357 359/377 aracılığıyla müdahale edilmek suretiyle söz konusu fiyatların tüketiciler aleyhine yükseltilmesinin sağlandığı; rakip fiyatlarının yükselmemesi halinde ürün özelinde fiyat düşürme (bozma) gibi çeşitli stratejiler yoluyla teşebbüsler arasındaki danışıklılığa uyumun sürekli olarak gözetildiği; böylelikle adı geçen perakendecilerin satışa sundukları pek çok ürünün perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip, topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. (1041) İlgili ikincil mevzuat kapsamında açık ve ağır rekabet ihlali olarak tanımlanan kartel niteliğindeki bu davranışların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlamasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. I.4.3. Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme (1042) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında “Bu Kanun’un 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir” hükmüne yer verilmiştir. Ceza Yönetmeliği’nin 1. maddesinde ise Yönetmeliğin amacı; “4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4 üncü ve 6 ncı maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyeleri ile bunların yönetici ve çalışanlarına, aynı Kanunun 16 ncı maddesi gereğince verilecek para cezasının tespitine ilişkin usul ve esasları düzenlemek” şeklinde belirlenmiştir. (1043) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı, ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurların göz önünde bulundurulacağı belirtilmektedir. Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinde temel para cezası düzenlenmektedir. Buna göre temel para cezası hesaplanırken ihlalde bulunan teşebbüslerin yıllık gayri safi gelirlerinin karteller için %2’si ile %4’ü, diğer ihlaller için %0,5’i ile %3’ü arasında bir oran esas alınacaktır. Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ilk fıkraya göre belirlenen para cezası miktarının bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında artırılacağı düzenlenmiştir. Bununla birlikte, Ceza Yönetmeliğinin 6. ve 7. maddesi kapsamında ise temel para cezasını ağırlaştırıcı ve hafifletici hususlar düzenlenmektedir. I.4.3.1 Üretici/Tedarikçiler Bakımından Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme I.4.3.1.1. CCSD Bakımından Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme (1044) Dosya kapsamında yapılan inceleme ve tespitler ile bunlara ilişkin değerlendirmeler ışığında; a) CCSD’nin; A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile topla-dağıt özelliği sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği ve bu ihlal nedeniyle adı geçen teşebbüsler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu, b) Bu çerçevede CCSD hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, c) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “kartel” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza
22-55/863-357 360/377 Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %2’si ile %4’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, d) CCSD bakımından ihlalin 23.09.2020-30.10.2021 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle belirlenecek temel para cezasının, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak, %(.....) oranında uygulanması gerektiği, e) CCSD bakımından Ceza Yönetmeliğinin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı, f) İlave olarak, CCSD’nin perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, g) Bu nedenle CCSD hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ayrıca idari para cezası uygulanması gerektiği, h) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “diğer ihlaller” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %0,5’i ile %3’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, i) İhlalin 28.04.2020-01.07.2021 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle belirlenecek temel para cezasının Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak, %(.....) olarak uygulanması gerektiği, j) CCSD bakımından Ceza Yönetmeliğinin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. I.4.3.1.2. DOĞANAY Bakımından Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme (1045) Dosya kapsamında yapılan inceleme ve tespitler ile bunlara ilişkin değerlendirmeler ışığında; a) DOĞANAY’ın BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile topla-dağıt özelliği sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği ve bu ihlal nedeniyle adı geçen teşebbüsler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu, b) Bu çerçevede DOĞANAY hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, c) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “kartel” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %2’si ile %4’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate
22-55/863-357 361/377 alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, d) DOĞANAY bakımından ihlalin 01.09.2020-12.09.2020 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan kısa sürdüğü, dolayısıyla Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca temel para cezasının artırılmasına yer olmadığı, e) DOĞANAY bakımından Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı f) İlave olarak, DOĞANAY’ın perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, g) Bu nedenle DOĞANAY hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ayrıca idari para cezası uygulanması gerektiği, h) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “diğer ihlaller” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %0,5’i ile %3’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, i) İhlalin 10.08.2020-23.11.2021 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle belirlenecek temel para cezasının, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak %(.....) olarak uygulanması gerektiği, j) DOĞANAY bakımından Ceza Yönetmeliğinin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. I.4.3.1.3. DÜZEY Bakımından Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme (1046) Dosya kapsamında yapılan inceleme ve tespitler ile bunlara ilişkin değerlendirmeler ışığında; a) DÜZEY’in A101, BİM, CARREFOURSA ve MİGROS ile topla-dağıt özelliği sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği ve bu ihlal nedeniyle adı geçen teşebbüsler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu, b) Bu çerçevede DÜZEY hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, c) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “kartel” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %2’si ile %4’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, d) DÜZEY bakımından ihlalin 06.05.2019-23.11.2020 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle belirlenecek temel para
22-55/863-357 362/377 cezasının Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak %(.....) oranında uygulanması gerektiği, e) DÜZEY bakımından Ceza Yönetmeliğinin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı, f) Öte yandan, DÜZEY’in perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine ilişkin yeterli bulguya ulaşılamadığından, ilgili teşebbüs hakkında bu nedenle idari para cezası uygulanmasına yer olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. I.4.3.1.4. ETİ Bakımından Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme (1047) Dosya kapsamında yapılan inceleme ve tespitler ile bunlara ilişkin değerlendirmeler ışığında; a) ETİ’nin A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile topla-dağıt özelliği sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği ve bu ihlal nedeniyle adı geçen teşebbüsler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu, b) Bu çerçevede ETİ hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, c) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “kartel” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %2’si ile %4’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, d) ETİ bakımından ihlalin 03.05.2018-12.08.2020 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle belirlenecek temel para cezasının, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak %(.....) oranında uygulanması gerektiği, e) ETİ bakımından Ceza Yönetmeliğinin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı, f) İlave olarak, ETİ’nin perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, g) Bu nedenle ETİ hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ayrıca idari para cezası uygulanması gerektiği, h) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “diğer ihlaller” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %0,5’i ile %3’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi,
22-55/863-357 363/377 i) İhlalin 21.07.2017-22.11.2021 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle belirlenecek temel para cezasının, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak %(.....) olarak uygulanması gerektiği, j) ETİ bakımından Ceza Yönetmeliğinin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. I.4.3.1.5. FRİTOLAY Bakımından Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme (1048) Dosya kapsamında yapılan inceleme ve tespitler ile bunlara ilişkin değerlendirmeler ışığında; a) FRİTOLAY’in A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile topla-dağıt özelliği sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği ve bu ihlal nedeniyle adı geçen teşebbüsler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu, b) Bu çerçevede FRİTOLAY hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, c) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “kartel” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %2’si ile %4’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, d) FRİTOLAY bakımından ihlalin 13.09.2017-12.04.2020 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle belirlenecek temel para cezasının Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak, %(.....) olarak uygulanması gerektiği, e) FRITOLAY bakımından Ceza Yönetmeliğinin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı, f) İlave olarak, FRİTOLAY’in perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, g) Bu nedenle FRİTOLAY hakkında Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ayrıca idari para cezası uygulanması gerektiği, h) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “diğer ihlaller” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %0,5’i ile %3’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, i) İhlalin 16.12.2017-20.10.2021 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle belirlenecek temel para cezasının, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı
22-55/863-357 364/377 oranında artırılarak %(.....) olarak uygulanması gerektiği, j) FRITOLAY bakımından Ceza Yönetmeliğinin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. I.4.3.1.6. GSK Bakımından Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme (1049) Dosya kapsamında yapılan inceleme ve tespitler ile bunlara ilişkin değerlendirmeler ışığında; a) GSK’nın A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile topla-dağıt özelliği sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği ve bu ihlal nedeniyle adı geçen teşebbüsler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu, b) Bu çerçevede GSK hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, c) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “kartel” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %2’si ile %4’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, d) GSK bakımından ihlalin 09.04.2020-09.05.2020 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan kısa sürdüğü, dolayısıyla Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca temel para cezasının artırılmasına yer olmadığı, e) GSK bakımından Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı sonucuna varılmıştır. I.4.3.1.7. HARİBO Bakımından Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme (1050) Dosya kapsamında yapılan inceleme ve tespitler ile bunlara ilişkin değerlendirmeler ışığında; a) HARİBO’nun A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile topla-dağıt özelliği sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği ve bu ihlal nedeniyle adı geçen teşebbüsler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu, b) Bu çerçevede HARİBO hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, c) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “kartel” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %2’si ile %4’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, d) HARİBO bakımından ihlalin 02.01.2017-14.01.2021 tarihleri arasında olmak
22-55/863-357 365/377 üzere bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle belirlenecek temel para cezasının Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak, %(.....) olarak uygulanması gerektiği, e) HARIBO bakımından Ceza Yönetmeliğinin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı, f) İlave olarak, HARİBO’nun perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, g) Bu nedenle HARİBO hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ayrıca idari para cezası uygulanması gerektiği, h) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “diğer ihlaller” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %0,5’i ile %3’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, i) İhlalin 09.07.2019-17.02.2021 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle belirlenecek temel para cezasının, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak %(.....) olarak uygulanması gerektiği, j) HARIBO bakımından Ceza Yönetmeliğinin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. I.4.3.1.8. KENT Bakımından Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme (1051) Dosya kapsamında yapılan inceleme ve tespitler ile bunlara ilişkin değerlendirmeler ışığında; a) KENT tarafından topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiğine ilişkin yeterli bulguya ulaşılmadığından, ilgili teşebbüs hakkında bu nedenle idari para cezası uygulanmasına yer olmadığı, b) KENT’in perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, c) Bu nedenle adı geçen teşebbüs hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, d) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “diğer ihlaller” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %0,5’i ile %3’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi,
22-55/863-357 366/377 e) İhlalin 08.06.2018-17.10.2020 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle belirlenecek temel para cezasının, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak %(.....) olarak uygulanması gerektiği, f) KENT bakımından Ceza Yönetmeliğinin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. I.4.3.1.9. PASİFİK Bakımından Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme (1052) Dosya kapsamında yapılan inceleme ve tespitler ile bunlara ilişkin değerlendirmeler ışığında: a) PASİFİK’in A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile topla-dağıt özelliği sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği ve bu ihlal nedeniyle adı geçen teşebbüsler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu, b) Bu çerçevede PASİFİK hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, c) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “kartel” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %2’si ile %4’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, d) PASİFİK bakımından ihlalin 21.03.2017-18.11.2020 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle belirlenecek temel para cezasının, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak %(.....) olarak uygulanması gerektiği, e) PASİFİK bakımından Ceza Yönetmeliğinin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı, f) İlave olarak PASİFİK’in perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, g) Bu nedenle PASİFİK hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ayrıca idari para cezası uygulanması gerektiği, h) İhlal teşkil eden eylemler Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “diğer ihlaller” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %0,5’i ile %3’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, i) İhlalin 10.06.2016-12.12.2020 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle belirlenecek temel para cezasının Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı
22-55/863-357 367/377 oranında artırılarak %(.....) olarak uygulanması gerektiği, j) PASİFİK bakımından Ceza Yönetmeliğinin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı sonucuna varılmıştır. I.4.3.1.10. PEPSİ Bakımından Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme (1053) Dosya kapsamında yapılan inceleme ve tespitler ile bunlara ilişkin değerlendirmeler ışığında; a) PEPSİ’nin A101, BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile topla-dağıt özelliği sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği ve bu ihlal nedeniyle adı geçen teşebbüsler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu, b) Bu çerçevede PEPSİ hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, c) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “kartel” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %2’si ile %4’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, d) PEPSİ bakımından ihlalin 05.03.2019-18.03.2021 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle belirlenecek temel para cezasının, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak %(.....) olarak uygulanması gerektiği, e) PEPSİ bakımından Ceza Yönetmeliğinin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı, f) İlave olarak PEPSİ’nin perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, g) Bu nedenle PEPSİ hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ayrıca idari para cezası uygulanması gerektiği, h) İhlal teşkil eden bu eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “diğer ihlaller” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %0,5’i ile %3’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, i) İhlalin 01.09.2014-29.09.2020 tarihleri arasında olmak üzere beş yıldan uzun sürmesi nedeniyle belirlenecek temel para cezasının Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca bir katı oranında artırılarak %(.....) olarak uygulanması gerektiği, j) PEPSİ bakımından Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca
22-55/863-357 368/377 cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. I.4.3.1.11. REDBULL Bakımından Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme (1054) Dosya kapsamında yapılan inceleme ve tespitler ile bunlara ilişkin değerlendirmeler ışığında; a) REDBULL’un A101, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile topla-dağıt özelliği de sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği ve bu ihlal nedeniyle adı geçen teşebbüsler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu, b) Bu çerçevede REDBULL hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, c) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “kartel” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %2’si ile %4’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, d) REDBULL bakımından ihlalin 28.01.2018-10.10.2020 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle belirlenecek temel para cezasının Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak %(.....) olarak uygulanması gerektiği, e) REDBULL bakımından Ceza Yönetmeliğinin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı, f) REDBULL’un perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine ilişkin yeterli bulguya ulaşılmadığından, ilgili teşebbüs hakkında bu nedenle idari para cezası uygulanmasına yer olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. I.4.3.1.12. ŞÖLEN Bakımından Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme (1055) Dosya kapsamında yapılan inceleme ve tespitler ile bunlara ilişkin değerlendirmeler ışığında; a) ŞÖLEN’in A101, BİM, MİGROS ve ŞOK ile topla-dağıt özelliği sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği ve bu ihlal nedeniyle adı geçen teşebbüsler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu, b) Bu çerçevede ŞÖLEN hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, c) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “kartel” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %2’si ile %4’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate
22-55/863-357 369/377 alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, d) ŞÖLEN bakımından ihlalin 06.04.2020-17.03.2021 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan kısa sürdüğü, dolayısıyla Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca temel para cezasının artırılmasına yer olmadığı, e) ŞÖLEN bakımından Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı, f) İlave olarak ŞÖLEN’in perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, g) Bu nedenle ŞÖLEN hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ayrıca idari para cezası uygulanması gerektiği, h) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “diğer ihlaller” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %0,5’i ile %3’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, i) İhlalin 23.09.2020-11.01.2021 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan kısa sürdüğü, dolayısıyla Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca temel para cezasının artırılmasına yer olmadığı, j) ŞÖLEN bakımından Ceza Yönetmeliğinin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. I.4.3.1.13. UNMAŞ Bakımından Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme (1056) Dosya kapsamında yapılan inceleme ve tespitler ile bunlara ilişkin değerlendirmeler ışığında; a) UNMAŞ’ın BİM, CARREFOURSA, MİGROS ve ŞOK ile topla-dağıt özelliği sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği ve bu ihlal nedeniyle adı geçen teşebbüsler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu, b) Bu çerçevede UNMAŞ hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, c) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “kartel” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %2’si ile %4’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, d) UNMAŞ bakımından ihlalin 23.06.2017-05.02.2020 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle belirlenecek temel para cezasının, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi
22-55/863-357 370/377 uyarınca yarısı oranında artırılarak %(.....) olarak uygulanması gerektiği, e) UNMAŞ bakımından Ceza Yönetmeliğinin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı, f) İlave olarak UNMAŞ’ın perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, g) Bu nedenle UNMAŞ hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ayrıca idari para cezası uygulanması gerektiği, h) İhlal teşkil eden eylem Ceza Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verilen “diğer ihlaller” tanımına uyduğundan, temel para cezasının belirlenmesinde Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin %0,5’i ile %3’ü arasında bir oranın esas alınması gerektiği, bu oranın aynı maddenin ikinci fıkrası da dikkate alınarak %(.....) olarak belirlenmesi, i) İhlalin 16.05.2016-09.03.2021 tarihleri arasında olmak üzere bir yıldan uzun, beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle belirlenecek temel para cezasının, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak %(.....) olarak uygulanması gerektiği, j) Ceza Yönetmeliğinin 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezanın beşte üç oranında indirilerek %(.....) olarak uygulanması, ağırlaştırıcı unsur bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. I.4.3.2. BEYPAZARI ve Perakendeciler Bakımından Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme (1057) Soruşturma tarafı BEYPAZARI hakkında alınan 18.05.2022 tarihli ve 21-23/379-158 sayılı Kurul kararı ve perakendeci teşebbüsler hakkında alınan 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı Kurul kararı uyarınca idari para cezası tesis edilmiştir. Dolayısıyla dosya kapsamında BEYPAZARI ve anılan perakendeciler bakımından Ceza Yönetmeliği kapsamında değerlendirme yapılmadan önce rekabet hukukunda mükerrer cezalandırma yasağını konu alan “ne bis in idem” ilkesi ele alınmalıdır. I.4.3.2.1. Rekabet Hukukunda Mükerrer Cezalandırma Yasağı (Ne Bis In Idem İlkesi) (1058) “Ne bis in idem” ilkesi evrensel bir genel hukuk ilkesi olup “mükerrer cezalandırma yasağı” olarak da adlandırılmaktadır. Anılan ilke bir kimsenin aynı fiilinden dolayı mükerrer olarak yargılanamamasını ve cezalandırılamamasını ifade etmek üzere kullanılmaktadır. (1059) 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ile getirilen idari yaptırımların, genel ilkeler bakımından 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda öngörülen ceza yaptırımları ile benzeştiği görülmektedir. 5326 sayılı Kanun’un 15. maddesinin birinci fıkrasında; "Bir fiil ile birden fazla kabahatin işlenmesi halinde bu kabahatlere ilişkin tanımlarda sadece idarî para cezası öngörülmüşse, en ağır idarî para cezası verilir." düzenlemesi ile "ne bis in idem" ilkesinin yansımalarından olan "fikri içtima" müessesesinin idari yaptırımlar açısından da
22-55/863-357 371/377 benimsendiği anlaşılmaktadır. Danıştay tarafından ilkenin idari yaptırımlar için uygulanabilir olduğu açıkça kabul edilmiştir.371 (1060) Rekabet hukuku mevzuatında da benzer bir yaklaşım belirlenerek Ceza Yönetmeliği’in temel para cezasının hesaplanması yöntemini düzenleyen 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, temel para cezasının 4054 sayılı Kanun'un 4. veya 6. maddelerinde yasaklanmış, piyasa, nitelik ve kronolojik süreç olarak birden fazla bağımsız davranışın saptanması halinde, her bir davranış için ayrı ayrı hesaplanacağı kuralına yer verilmiştir. Dolayısıyla idari para cezasının uygulanmasındaki kıstas ilgili Kanun maddelerinde yasaklanmış birden fazla bağımsız "davranış" olup olmadığıdır. Bu düzenlemeyle, bir davranışın birden fazla rekabet ihlali oluşturması halinde ortaya çıkabilecek muhtemel bir mükerrer cezanın önüne geçilerek "ne bis in idem" ilkesine uygunluk sağlandığı görülmektedir. (1061) Kurulun 25.10.2017 tarihli ve 17-34/537-228 sayılı Mey İçki kararı anılan ilkenin tartışıldığı önemli kararlarından biridir. Bahsi geçen kararda Mey İçki Sanayi ve Ticaret AŞ'nin votka ve cin pazarlarında hakim durumunu kötüye kullandığı sonucuna ulaşılmakla birlikte teşebbüsün votka ve cin pazarlarındaki ihlal teşkil eden davranışlarının, Kurulun 16.02.2017 tarihli ve 17-07/84-34 sayılı kararıyla rakı pazarında ihlal oluşturduğu değerlendirilen ve idari para cezasına hükmedilen davranışlarıyla aynı nitelikte olduğu, aynı dönemde gerçekleştiği ve teşebbüsün genel stratejisinin parçası olarak bütünlük arz ettiği dikkate alınarak, yeni bir idari para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bu yaklaşım Danıştay 13. Dairesi’nin; 02.12.2020 tarih, 2020/1941 E. ve 2020/3508 K. sayılı kararında da benimsenmiştir. (1062) Diğer yandan, Kurulun 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı Perakende kararında zincir marketlerin doğrudan veya ortak tedarikçiler aracılığıyla satışa sundukları pek çok ürünün perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip, topla-dağıt özelliği de sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla Kurulun 28.10.2021 tarih ve 21-53/747-360 sayılı kararında ihlal olduğu tespit edilen perakendeci teşebbüslerin davranışları ile mevcut dosya kapsamında soruşturma tarafı perakendecilere ilişkin ihlal iddialarına konu olan davranışların; aynı nitelikte olduğu, aynı dönemde gerçekleştiği ve söz konusu teşebbüslerin genel stratejisinin parçası olarak bütünlük arz ettiği değerlendirilmektedir. I.4.3.2.2. BEYPAZARI Bakımından Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme (1063) Dosya kapsamında yapılan inceleme ve tespitler ile bunlara ilişkin değerlendirmeler ışığında; BEYPAZARI’nın; A101 ve BİM ile topla-dağıt özelliği sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği ve bu ihlal nedeniyle adı geçen teşebbüsler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu, bu çerçevede BEYPAZARI hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği, ancak, anılan teşebbüse 18.05.2022 tarihli, 22-23/379-158 sayılı Kurul kararı ile ceza verildiğinden, aşağıda ayrıntılı olarak açıklanan “ne bis in idem” hukuk genel ilkesi çerçevesinde, mevcut dosya kapsamında yeni bir idari para cezasına hükmedilmesine yer olmadığı sonucuna varılmıştır. 371 Danıştay 14. Dairesinin 29.05.2018 tarih, 2015/10234 E. ve 2018/4117 sayılı kararı.
22-55/863-357 372/377 I.4.3.2.3. Perakendecilere Yönelik Değerlendirme (1064) BİM, CARREFOURSA, MİGROS, ŞOK ve A101 arasında ortak tedarikçiler aracılığıyla dolaylı temaslar yoluyla fiyatların ve/veya fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlandığı; yine ortak tedarikçiler aracılığıyla geleceğe yönelik fiyatlar, fiyat artış tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığı; fiyat indirimine giden veya pazar genelinde fiyatların arttığı dönemde henüz fiyat artışı yapmayan perakendecilerin fiyatlarına tedarikçiler aracılığıyla müdahale edilmek suretiyle söz konusu fiyatların tüketiciler aleyhine yükseltilmesinin sağlandığı; rakip fiyatlarının yükselmemesi halinde ürün özelinde fiyat düşürme (bozma) gibi çeşitli stratejiler yoluyla teşebbüsler arasındaki danışıklılığa uyumun sürekli olarak gözetildiği; böylelikle adı geçen perakendecilerin satışa sundukları pek çok ürünün perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip, topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemlerle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri anlaşılmış olup aynı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerekmektedir. Bununla birlikte, 28.10.2021 tarihli, 21-53/747-360 sayılı Kurul kararı ile anılan teşebbüslere ceza verildiğinden “ne bis in idem” hukuk genel ilkesi çerçevesinde söz konusu teşebbüsler bakımından mevcut dosya kapsamında yeni bir idari para cezasına hükmedilmesine yer olmadığı kanaatine varılmıştır. J. SONUÇ (1065) Rekabet Kurulunun 26.04.2021 tarihli ve 21-23/271-M sayılı, 20.05.2021 tarihli ve 21-26/325-M sayılı, 19.08.2021 tarihli ve 21-39/557-M sayılı, 25.11.2021 tarihli ve 21-57/796-M sayılı ve 27.01.2022 tarihli ve 22-06/84-M sayılı kararları uyarınca yürütülen soruşturma kapsamında düzenlenen Rapor’a ve Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara, sözlü savunma toplantısında yapılan açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre, I. a) Soruşturma tarafı tedarikçilerden; 1. Coca Cola Satış Dağıtım AŞ 2. Doğanay Gıda Tarım ve Hayvancılık San. Tic. AŞ 3. Düzey Tüketim Malları Sanayi Pazarlama ve Ticaret AŞ 4. Eti Gıda San. ve Tic. AŞ 5. Frito Lay Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ 6. Glaxosmithkline Tüketici Sağlığı AŞ 7. Haribo Şekerleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. 8. Pasifik Tüketim Ürünleri Satış ve Ticaret AŞ 9. Pepsi Cola Servis ve Dağıtım Ltd. Şti. 10. Red Bull Gıda Dağıtım ve Pazarlama Ticaret Limited Şirketi 11. Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ 12. Unmaş Unlu Mamuller Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ unvanlı teşebbüslerin kendi ürünlerinde soruşturma tarafı perakendeciler arasında satış fiyatları ve fiyat artışları konusunda koordinasyonun sağlanması ve bu koordinasyonun sürdürülmesi, yine bu çerçevede perakendecilerin geleceğe yönelik fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşımına aracılık edilmesi suretiyle perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya
22-55/863-357 373/377 uyumlu eylemlerle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine ve bu ihlalden perakendeciler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduklarına Doğanay Gıda Tarım ve Hayvancılık San. Tic. AŞ bakımından OYÇOKLUĞU (Karşı oylar: Kurul Üyeleri Şükran KODALAK ve Hasan Hüseyin ÜNLÜ), Coca Cola Satış Dağıtım AŞ bakımından OYÇOKLUĞU (Karşı oy: İkinci Başkan Ahmet ALGAN), diğer teşebbüsler bakımından OYBİRLİĞİ ile, b) Bu çerçevede Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in, i) 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrası ve 7. maddesinin birinci fıkrası hükümleri uyarınca 2021 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren 1. Doğanay Gıda Tarım ve Hayvancılık San. Tic. AŞ’ye %(.....) oranında olmak üzere 3.173.458,06-TL 2. Glaxosmithkline Tüketici Sağlığı AŞ’ye %(.....) oranında olmak üzere 8.424.667,29- TL 3. Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ %(.....) oranında olmak üzere 10.453.449,09- TL idari para cezası verilmesine OYBİRLİĞİ ile ii) 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası hükümleri uyarınca, 2021 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren 1. Coca Cola Satış Dağıtım AŞ’ye %(.....) oranında olmak üzere 181.439.566,24- TL 2. Düzey Tüketim Malları Sanayi Pazarlama ve Ticaret AŞ’ye %(.....) oranında olmak üzere 48.190.012,34- TL 3. Eti Gıda San. ve Tic. AŞ’ye %(.....) oranında olmak üzere 115.509.289,26-TL 4. Frito Lay Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ’ye %(.....) oranında olmak üzere 58.636.410,54- TL 5. Haribo Şekerleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.ye %(.....) oranında olmak üzere 6.803.118,86-TL 6. Pasifik Tüketim Ürünleri Satış ve Ticaret AŞ’ye %(.....) oranında olmak üzere 70.668.170,63-TL 7. Pepsi Cola Servis ve Dağıtım Ltd. Şti.ye %(.....) oranında olmak üzere 55.504.131,51-TL 8. Red Bull Gıda Dağıtım ve Pazarlama Ticaret Limited Şirketi’ne %(.....) oranında olmak üzere 25.711.530,05-TL 9. Unmaş Unlu Mamuller Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ’ye %(.....) oranında olmak üzere 16.148.672,59-TL idari para cezası verilmesine OYBİRLİĞİ ile,
22-55/863-357 374/377 c) Kent Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından kendi ürünlerinde soruşturma tarafı perakendeciler arasında satış fiyatları ve fiyat artışları konusunda koordinasyonun sağlanması ve bu koordinasyonun sürdürülmesi, yine bu çerçevede perakendecilerin geleceğe yönelik fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşımına aracılık edilmesi suretiyle perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiğine ilişkin yeterli bulguya ulaşılamadığına, ilgili teşebbüs hakkında bu nedenle idari para cezası uygulanmasına yer olmadığına OYÇOKLUĞU ile (Karşı oylar: Başkan Birol KÜLE, Kurul Üyesi: Ayşe ERGEZEN) d) i- - BİM Birleşik Mağazalar AŞ - CarrefourSA Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi AŞ - Migros Ticaret AŞ - Şok Marketler Ticaret AŞ ve - Yeni Mağazacılık AŞ arasında ortak tedarikçiler aracılığıyla dolaylı temaslar yoluyla fiyatların ve/veya fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlandığına; yine ortak tedarikçiler aracılığıyla geleceğe yönelik fiyatlar, fiyat artış tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşıldığına; fiyat indirimine giden veya pazar genelinde fiyatların arttığı dönemde henüz fiyat artışı yapmayan perakendecilerin fiyatlarına tedarikçiler aracılığıyla müdahale edilmek suretiyle söz konusu fiyatların tüketiciler aleyhine yükseltilmesinin sağlandığına; rakip fiyatlarının yükselmemesi halinde ürün özelinde fiyat düşürme (bozma) gibi çeşitli stratejiler yoluyla teşebbüsler arasındaki danışıklılığa uyumun sürekli olarak gözetildiğine; böylelikle adı geçen perakendecilerin satışa sundukları pek çok ürünün perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip, topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemlerle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine OYBİRLİĞİ ile, ii- Bu çerçevede, - BİM Birleşik Mağazalar AŞ - CarrefourSA Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi AŞ - Migros Ticaret AŞ - Şok Marketler Ticaret AŞ ve - Yeni Mağazacılık AŞ hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiğine, bununla birlikte, 28.10.2021 tarihli, 21-53/747-360 sayılı Kurul kararı ile ceza verildiğinden “ne bis in idem” hukuk genel ilkesi çerçevesinde söz konusu teşebbüsler bakımından işbu soruşturma kapsamında yeni bir idari para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına OYBİRLİĞİ ile, e) i- Beypazarı İçecek Pazarlama Dağ. Amb. Tur. Pet. İnş. San. ve Tic. AŞ’nin, kendi ürünlerinde soruşturma tarafı perakendeciler arasında satış fiyatları ve
22-55/863-357 375/377 fiyat artışları konusunda koordinasyonun sağlanması ve bu koordinasyonun sürdürülmesi, yine bu çerçevede perakendecilerin geleceğe yönelik fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşımına aracılık edilmesi suretiyle perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemlerle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine ve bu ihlalden perakendeciler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğuna OYBİRLİĞİ ile, ii- Bu çerçevede Beypazarı İçecek Pazarlama Dağ. Amb. Tur. Pet. İnş. San. ve Tic. AŞ 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiğine, bununla birlikte, 18.05.2022 tarihli, 22-23/379-158 sayılı Kurul kararı ile ceza verildiğinden “ne bis in idem” hukuk genel ilkesi çerçevesinde söz konusu teşebbüsler bakımından işbu soruşturma kapsamında yeni bir idari para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına OYÇOKLUĞU ile (Karşı oylar: İkinci Başkan Ahmet ALGAN, Kurul Üyesi Ayşe ERGEZEN) II. a) Soruşturma tarafı tedarikçilerden; 1. Coca Cola Satış Dağıtım AŞ 2. Doğanay Gıda Tarım ve Hayvancılık San. Tic. AŞ 3. Eti Gıda San. ve Tic. AŞ 4. Frito Lay Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ 5. Haribo Şekerleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. 6. Kent Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret AŞ 7. Pasifik Tüketim Ürünleri Satış ve Ticaret AŞ 8. Pepsi Cola Servis ve Dağıtım Ltd. Şti. 9. Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ 10. Unmaş Unlu Mamuller Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ unvanlı tedarikçilerin, perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine Coca Cola Satış Dağıtım AŞ bakımından OYÇOKLUĞU (Karşı oy: İkinci Başkan Ahmet ALGAN); Kent Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret AŞ bakımından OYÇOKLUĞU (Karşı oy: Kurul Üyesi Şükran KODALAK) diğer teşebbüsler bakımından OYBİRLİĞİ ile, b) Bu çerçevede Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in i) 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ve 7. maddesinin birinci fıkrası hükümleri uyarınca 2021 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren 1. Şölen Çikolata Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ’ye %(.....) oranında olmak üzere 5.226.724,54-TL ii) 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası hükümleri uyarınca 2021 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren
22-55/863-357 376/377 2. Coca Cola Satış Dağıtım AŞ’ye %(.....) oranında olmak üzere 90.719.783,12-TL 3. Doğanay Gıda Tarım ve Hayvancılık San. Tic. AŞ’ye %(.....) oranında olmak üzere 2.380.093,55-TL 4. Eti Gıda San. ve Tic. AŞ’ye %(.....) oranında olmak üzere 57.754.644,63-TL 5. Frito Lay Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ’ye %(.....) oranında olmak üzere 29.318.205,27-TL 6. Haribo Şekerleme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.ye %(.....) oranında olmak üzere 3.401.559,43-TL 7. Kent Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret AŞ’ye %(.....) oranında olmak üzere 8.775.984,66-TL 8. Pasifik Tüketim Ürünleri Satış ve Ticaret AŞ’ye %(.....) oranında olmak üzere 35.334.085,31-TL 9. Unmaş Unlu Mamuller Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ’ye %(.....) oranında olmak üzere 8.074.336,29-TL iii) 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (b) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası hükümleri uyarınca 2021 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren 1. Pepsi Cola Servis ve Dağıtım Ltd. Şti.ye %(.....) oranında olmak üzere 37.002.754,34-TL idari para cezası verilmesine OYBİRLİĞİ ile, c) Düzey Tüketim Malları Sanayi Pazarlama ve Ticaret AŞ ve Red Bull Gıda Dağıtım ve Pazarlama Ticaret Limited Şirketi’nin perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine ilişkin yeterli bulguya ulaşılamadığına, ilgili teşebbüsler hakkında bu nedenle idari para cezası uygulanmasına yer olmadığına OYBİRLİĞİ ile III. Horizon Hızlı Tüketim AŞ tarafından 4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiğine yönelik bulguya ulaşılamadığından, ilgili teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına yer olmadığına OYBİRLİĞİ ile gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere ile karar verilmiştir.
22-55/863-357 377/377 Rekabet Kurulunun 15.12.2022 tarih ve 22-55/863-357 sayılı Kararının I/c maddesine (Kent Gıda hub-and-spoke maddesi) KARŞI OY GEREKÇESİ Aşağıda sunulan gerekçelerle Kurul kararına katılmamız mümkün olmamıştır. I.Kararda Kent Gıda’nın üst pazardaki payı, sağladığı markalar, portföy gücü, marka ve ürünlere göre pazar gücü, rakiplere göre konumu; kategorilerdeki genel pazar payları gibi konularda hiçbir bilgi sağlanmamıştır: Kent Gıda’nın kendi kategorilerindeki must-have markaların varlığı, üst pazarda sahip olduğu ölçek, kapsam ekonomileri yanında tarihsel varlığı ve yaygın dağıtım ağı, alt pazardaki noktalarla oturmuş, sağlam ilişkileri, üretim/tedarik (üst pazarda) rakiplerinin de işbu dosya kapsamında kartel tarafı olması gibi unsurların hiçbiri değerlendirmede ele alınmamış, analizlere konu olmamıştır. II.Kent Gıda’nın bir taraftan yerel (sınırlı şubesi olan, ulusal olmayan) marketlerde yeniden satış fiyatını belirlerken beş büyük ulusal zincirde fiyatları koordine etmemesi hem tutarsızdır hem de yakın zamanda verilen ve birbirini tamamlayan dosyaları göz ardı etmek demektir: İşbu Karar’ın sistematiğine göre beş zincir ve önde gelen, unvanları geçen tedarikçiler ayrı ayrı hub-and-spoke karteli oluştururken yerelde ise yeniden satış fiyatını tespit etmekle alt pazardaki fiyat yükselişlerini sağlamışlardır. Bu sistematiğe göre Kent Gıda’nın yerel, sınırlı şubeli marketlerde fiyatların yüksek tutulmasını sağlarken ulusal zincirlerde stratejisiz davranması makul değildir. Bunun en önemli gerekçesi ise ulusal beş zincirin sahip olduğu pazarlık gücü ve markalar-arası rekabet bakımından belirleyici konumda olmalarıdır. Kent Gıda, önemli markaları, portföy gücü ve tarihsel varlığı ile beş zincirde toptan satış fiyatlarını yükseltip pazar payı kaybetmeyi göze alamayacaktır. Ancak; hub vazifesi görerek hem toptan fiyatları yükseltmeden karlılığını koruyabilecek, perakendicilerin de marjlarını korumalarını sağlayarak onlara yeterli motivasyonu sağlayabilecek, satış miktarını garantileyebilecek hem de rakiplerin fiyatlarının da artmasını ya da olası pazar gücü ile raflardan dışlanmalarını sağlayabilecektir. Vurgulamak gerekir ki; yerellerdeki yeniden satış fiyatı tespiti stratejisinin hub-and-spoke’tan tek farkı çok sayıdaki dağınık marketler arasındaki koordinasyonun sağlanmasına gerek kalmamasıdır. Yani, tedarikçinin hub olarak fiyat yükselişini koordine etmesi ile yeniden satış fiyatını belirlemesi birbirini tamamlamaktadır. Maalesef Kararda bütüncül analizlerle bu yönde değerlendirme yapılmadan tutarsız bir sonuca ulaşılmıştır. III.Kararda bulunan belge niteliksel olarak herhangi bir değerlendirmeye tabi tutulmadan, ilgili piyasa koşulları, iktisadi bağlam ve bulguların bütünüyle birlikte değerlendirilmesi gerekirken, sayıca az olması sebebiyle ispat için yeterli görülmemiştir: Bulunan ve birbirini tamamlayan belgelere göre (par. 300-302) aşağıdaki bulgular ortaya çıkmaktadır: -Kent Gıda markası olan Oreo ürününün geçişlerinin zincir marketlerde rakipler ile eş zamanlı olacağı (geleceğe dair garanti), -Kent Gıda’nın üst pazardaki rakibi (raporda rakipler, pazar payları vs. bilgiler bulunmamakla birlikte) Eti’nin de hangi markette ne zaman fiyat geçişinin olacağı (yine ileriye dönük) bellidir, garantidir. Buna göre; Kent Gıda’daki geçiş 13 Haziran 2020 Cumartesi, Eti’deki geçiş ise 15 Haziran Pazartesi gerçekleşecektir; birbirini takip edip perakendeciler bakımından rakiplerle eş zamanlı olacaktır.
22-55/863-357 378/377 Eğer pazar payları, markalara göre talebin durumu bilinseydi, Kent Gıda’nın pazar lideri olup olmadığı, pazarın genelinde fiyat yükselişini sağlayan bir kartelle karşı karşıya olup olmadığımız anlaşılabilirdi. Yine de bu yazışmalardan; Kent Gıda’nın pazar lideri olabileceği, Kent Gıda’nın artışlarına göre rakiplerin ürünlerinin de perakendeciler tarafından fiyat geçişlerine tabi tutulduğu söylenebilecektir. Bilindiği üzere, bir topla-dağıt kartelinin en büyük zararlarından biri de markalar-arası rekabeti de kısıtlaması olup bu belge buna işarettir. Kaldı ki Eti de yakın zamanda uzlaşma ile tamamlanan bir 4. Madde soruşturmasına konu olmuştur. Bu bağlamda dosyaların birbirini tamamladığı tekrar gözlenmiş olmaktadır. Bu gerekçelerle; ulusal zincirlerin fiyat yükselişlerindeki kilit önemi ve bulunan belgelerde yer alan hem alt pazarda hem de üst pazarda rakiplerle ve rakip ürünlerle olan koordinasyon da dikkate alınarak Kent Gıda’nın kartel kapsamında da değerlendirilmesi gerekirken yalnızca yeniden satış fiyatının tespitinde bulunduğu çoğunluk görüşüne katılmamız mümkün olmamıştır. Birol KÜLE Kurul Üyesi (Başkan) Rekabet Kurulunun 15.12.2022 Tarih ve 22-55/863-357 Sayılı Kararına Karşı Oy Gerekçesi Kurulun, 15.12.2022 tarih ve 22-55 sayılı toplantısında görüşülen; hızlı tüketim malları sektöründe faaliyet gösteren üretici/tedarikçi ve perakendeci niteliğindeki bazı teşebbüslere yönelik yürütülen soruşturma kapsamında bazı teşebbüslerin; - kendi ürünlerinde soruşturma tarafı perakendeciler arasında satış fiyatları ve fiyat artışları konusunda koordinasyonun sağlanması ve bu koordinasyonun sürdürülmesi, yine bu çerçevede perakendecilerin geleceğe yönelik fiyatları ve fiyat artış tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşımına aracılık edilmesi suretiyle perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemlerle 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal ettiği ve bu ihlalden perakendeciler ile birlikte ve eşit derecede sorumlu olduğu, - perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarını belirlemek suretiyle de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine vararak ilgili teşebbüslere 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi uyarınca idari para cezası verilmesine karar vermiştir. Bununla birlikte, aşağıda yer alan görüş ve düşüncelerle Coca Cola A.Ş. (CCSD) yönünden Kurulun çoğunluk görüşüne katılmam mümkün olmamıştır.
22-55/863-357 379/377 Topla-Dağıt Karteli çerçevesinde yapılan ihlallere karşı görüşlerim Soruşturma sürecinde CCSD hakkında elde edilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, topla-dağıt ihlali iddiasına dayanak olarak dört ayrı yazışmaya yer verildiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda ele alınan yazışmalardan ilki (Belge-723/CC/1) CARREFOURSA’da elde edilen ve 23.09.2020 tarihinde “R100” isimli Whatsapp grubunda CARREFOURSA Satın Alma Uzmanı (.....) ile Satın Alma Kıdemli Uzmanı (.....) arasında geçen iletişime ilişkindir. Sözü edilen yazışmada yer verilen ifadeler incelendiğinde CARREFOURSA çalışanları arasında fiyatların rakipte geçirilemediğine dair bir ifadenin kullanıldığı ve bu kapsamda “bir daha bana es zamanlı fiyat geçişi demesinler!” denildiği görülmektedir. Bununla birlikte, tek başına CARREFOURSA yetkilisinin bahse konu ifadesinden CCSD’nin raf fiyatlarını tespit etmeye yönelik girişimde bulunduğu çıkarımı yapılamamaktadır. CCSD tarafından dosyaya sunulan belgeler incelendiğinde, yazışma ile aynı tarih olan 23.09.2020 tarihinde CCSD’nin alış fiyatı değişikliği (yeni liste fiyatı geçişi) gerçekleştirdiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda bahsi geçen yazışmadaki “eş zamanlı fiyat geçişi” ibaresinin perakendecilerin raf fiyatlarına ilişkin olduğunu ispatlayan bir husus bulunmamakla birlikte, CCSD tarafından dosyaya sunulan yazışma ile aynı tarihli CCSD’nin alış fiyatı (yeni liste fiyatı) değişikliğini ortaya koyan yazışmalar dikkate alındığında, “eş zamanlı fiyat geçişi” ifadesinin perakendeci teşebbüslerin alım fiyatlarını ifade eden “liste fiyatları”nı ifade etmektedir dolayısıyla ilgili belgeye dayalı olarak ihlal ispatı yapılamamaktadır. Dikkate değer bir husus da; Soruşturma Raporunun 104 nolu paragrafında, 723/CC/1 nolu belgede adı geçen ürünlerin eski ve yeni fiyatları tablo 51’de listelenmiştir. Tabloda, marketlerin aralarında iddia olunan anlaşmanın varlığını ispat amacıyla birlikte fiyat yükselttikleri fiyat geçiş tarihleri 23 Eylül 2020 olarak tespit edilmiştir. Whatsapp mesajlarının CARREFOURSA yetkilileri arasında birbirlerine gönderildikleri zaman ise gene 23 Eylül 2020 günü olup öğleden sonra 14:12 ve 15:00 saatleridir. Eğer ki perakendeci marketler ve CCSD arasında bir kartel oluşumu olsa idi CCSD ve tabloda belirtilen üç perakendeci arasında geçen bahse konu fiyat değişiklikleri, 23 Eylül tarihinden çok daha önce bir tarihte karar verilmiş ve o önceki tarihlerde geçen konuşmalara yansımış olmaları gerekirdi. Konuşma saatleri öğleden sonra olmuş ve nerdeyse gün bitmiştir. Yani konuşmalar geleceğe dair fiyat geçişleri ile ilgili olmayıp hali hazırda gerçekleşmiş fiyatlara ilişkin olduğu açıkça soruşturma heyetinin bulguları ile ortaya konmuştur. 23 Eylül 2020 tarihinde söz konusu ürünlerin fiyat değişiklikleri çoktan gerçekleşmiş ve Whatsapp mesajlarına yansıyan konuşmalar da tamamen gerçekleşmiş fiyat eylemlerine ilişkindir. Aynı delildeki Whatsapp konuşmalarında geçen; “bir daha bana eş zamanlı fiyat geçişi demesinler” ifadeleri ise Carrefoursa çalışanları arasında vuku bulmuştur. Dikkatlerden kaçırılmaması gereken diğer bir husus da; Tablo 51’deki (ilgili yazışmalara konu ürünlerin fiyat değişiklikleri gösterilmekte) fiyat geçişleri incelendiğinde; Sprite Gazoz gerek 1 Litre(LT) ve gerek 2,5 Litre’de Carrefoursa’nın diğer perakendecilerden ayrıştığıdır. Örneğin Sprite 1 LT’nin fiyatını, diğer marketler 4,45 TL olarak değiştirmişken Carrefoursa fiyatı 4,75 TL, Sprite 2 LT’de de fiyat, diğer marketlerde 6,75 TL iken Carrefoursa’nın fiyatı 6,95 TL olarak uyguladığı görülmektedir. Kısaca ürünlerin satış fiyatı Carrefoursa’da diğerlerinden ayrışmaktadır. Nitekim
22-55/863-357 380/377 diğer perakendeci mağazalarla birlikte hareket etmesi beklenen Carrefoursa’nın, yaptığı fiyat değişikliklerini bağımsız olarak belirlemesi, olduğu iddia edilen bir kartelin mevcudiyetini sorgulatmaktadır. Carrefoursa’nın ve diğer perakendecilerin veya tedarikçi olarak CCSD’nin uyumlu hareketinden bahsetmenin mümkün olmadığı, perakendeciler arası paralel fiyat geçişlerinin gerçekleşmediği görülmektedir. Akla gelen diğer bir soru da; Carrefoursa böyle uyumlu bir kartel içinde hareket ediyorsa neden diğer perakendeciler söz konusu ürünleri aynı fiyattan satarken kendisi fiyatını diğerlerine göre daha fazla artırarak olası müşteri kaybı ve neticesinde karlılığını azaltmak riski ile karşı karşıya kalsın ? Gizli kartel anlaşmaları katılım, istikrar ve koordinasyon gerektirir. Rakip firmaların rekabeti bırakıp gizli anlaşmaya geçmesi için bahsettiğimiz bu üç koşulun gerçekleşmesi gerekir. Gizli anlaşmayı takip etme kararı muhtemelen daha yüksek kar beklentisiyle motive edildiğinden anlaşma dolasıyla artan kar daha yüksek olduğunda katılım koşulunun yerine getirilmesi daha olası olacaktır.372 Yine ilgili yazışma içeriğinde; Carrefoursa çalışanı Selahattin Çelik’in, Carrefoursa Satın alma Uzmanı (.....)’a gönderildiği yazışmada yer alan ve (.....)’a ait olduğu iddia edilen fakat ispatlanamayan cevapta; “(iletildi) (.....) Hanım farketmiştir bu ürünlerde de geçiş yaptılar bu fiyatta değillerdi. Kendileri daha önce match ettikleri ürünleri tekrar düşürmüşler. (iletildi)3 tane üründe sıkıntı var. Fantayı geçip sprite geçmemek yok zaten A101’i baz almışlar” (iletildi) (.....) hanım marj kaybı yaşadığı ürünleri yazacaktın oraya eklesin (iletildi) konuşalım. İfadeleri yer almaktadır. “Kendileri daha önce match ettikleri ürünleri tekrar düşürmüşler” şeklindeki ifade dikkat çekicidir. İddia edildiği gibi taraflarca topla-dağıt karteli dahilinde seçili ürünlerin fiyatlarının yükseltilmesi amaçlanıyor olsa idi, ifadeden anlaşılacağı üzere fiyatların diğer perakendecilere bilgi verilmeksizin değişmemiş olması beklenmeliydi yahut bu fiyat düşüşünde Carrefoursa'nın da görüşünün alınmış olması gerekirdi. Söz konusu ifadeden anlaşıldığı üzere, her bir perakendecinin fiyat hareketlerini istediği gibi ve tamamen kendi kararı ile kimi zaman indirip kimi zaman artırdığı ve bağımsız hareket etmekte olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca olduğu iddia edilen topla-dağıt karteli içinde perakendecilerin fiyat artış taleplerini organize etmekle görevli olduğu iddia edilen tedarikçi CCSD'nin, Carrefoursa’ya marj kaybı yaşadığı ürünleri sormak suretiyle bir bakıma Carrefoursa’nın gönlünü almaya çalışmak yerine, ürünlerin fiyat geçişlerinin koordinasyonu ve geleceğe dönük fiyatları, fiyat geçiş tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşımına aracılık ederek menfaatini arttırması beklenmeliydi. 372 Garrod Luke, Harrington Joseph, Olzack Matthew, Hub and Spoke Kartelleri Neden Oluşurlar Nasıl İşlerler ve Nasıl Soruşturulurlar MIT Press Cambridge, syf 22.
22-55/863-357 381/377 Hayatın olağan akışı içerisinde ortaya çıkan menfaatten sadece tedarikçinin değil perakendecilerin yani kartelin uçlarının da aynı ölçüde belki fazlasıyla yararlanacağı aşikardır ve doğaldır ki kartel içinde yer alan bir tedarikçi bir perakendeciye marj kaybı yaşadığı ürünlerde telafi yoluna gitmeyecektir. Yine bir anlığına bu mesajların CCSD çalışanı tarafından iletildiği düşünülse dahi, ortada ciddi bir ikilem bulunduğu göz ardı edilemeyecektir. Zira iddia olunduğu gibi bir topla dağıt karteli söz konusu olsa idi, bu kartelin amacı fiyatların yükseltilmesi olmalıydı ki, bundan menfaati olan ve bu kartele dahil olan firmalar bundan kazanç sağlayabilsinler. Söz konusu yazışmalarda yer alan “Fantadan geçip sprite geçmemek yok zaten A101'i baz almışlar” ifadesi soruşturmaya konu HTM perakendeciliği sektöründe faaliyet gösteren perakendecilerin herhangi bir fiyat arttırımı kararı almaları halinde sektörün lider oyuncusunu takip etme güdüsü ile hareket ettiklerini göstermektedir. Nitekim Ülkemizde birbirini takip eden 2001, 2008 ve 2018 ekonomik krizleri alım gücü iyice düşen tüketicilerin talebini zorunlu olarak daha düşük fiyatlar öneren indirim marketlerine yönlendirmiş, bu durumun da etkisiyle indirim marketleri Türkiye'de bir anda pazarın en güçlü oyuncuları haline gelmiştir.373 İndirim marketlerin liderliğine dayanan fiyat benzeşmesi ve aslında indirim marketi olmayan organize perakendecilerin gittikçe mağaza markalı ürünlere ve küçük mağazalara yönelerek gittikçe indirim marketlerine yakınsamasıdır. Başka bir ifade ile sektördeki HTM kategorisindeki ürünler fiyatlanırken perakendecilerce büyük oranda indirim marketlerin fiyatlama davranışlarının takip edilmesi ve hem perakende düzeydeki fiyat rekabetinin neredeyse ortadan kalkmış olması hem de fiyattan ziyade hizmet kalitesine önem veren mağaza sayısının ve dolayısıyla tüketicilerin seçeneklerinin oldukça azalmasıdır.374 CCSD’de ile ilgili olarak ele alınan belgelerden ikincisi (723/CC/2) nolu belgedir. Söz konusu belge; 26.01.2021 ile 30.01.2021 tarihleri arasında CCSD’nin A101’den sorumlu Özel Müşteriler Yöneticisi ile CCSD’nin MİGROS’tan sorumlu Kilit Müşteri Yöneticisi arasında geçen Whatsapp yazışmalarıdır. Her ne kadar belge içerisinde fiyatlara yönelik değerlendirmelerde bulunulsa da CCSD’ce dosyaya sunulan belgelerden yazışmaya konu tarihlerin firmanın ilgili müşterilere yönelik liste (alış) fiyatlarını güncellediği döneme denk geldiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle konuşmalardan, CCSD bünyesinde çalışan ve farklı perakendecilerle ticari ilişkileri yürütmekle sorumlu olan yetkililerin liste fiyatı geçiş sürecini yönetmeye çalıştığı açıktır. Başka bir deyişle, ilgili belge perakendecilerin raf fiyatlarına ilişkin değil, CCSD’nin liste fiyatı geçişine yönelik dahili operasyonel süreçlerini konu edinmektedir ve dolayısıyla ihlal ispatı olabilecek nitelikte değildir. Nitekim 2 nolu belgede; CCSD’nin A101’den sorumlu Özel Müşteriler Yöneticisi (.....)’ın: “Abi son durumda cuma migros cumartesi 101 icin bastiralim artık kapatalım bu işi 373 Uygulamalı Rekabet Hukuku Seminerleri 2021, Sanlı C. Kerem, Oniki Levha Yayıncılık, 2022 Mayıs, syf 330. 374 Rekabet Kurumu 2021 Tarihli HTM Sektör İncelemesi Ön Raporu, para41.
22-55/863-357 382/377 adamlar ikidir ok lediğimiz şeyden çevirdi son dkda” ifadesinden, gerek Migros’un gerekse de A101’in ortada gerçekten bir hub and spoke benzeri bir kartel var ise ve bunun neticesinde bir uyumlu eylemden bahsedebilmek için tedarikçi CCSD’nin istemiş olduğu günlerde söz konusu fiyat geçişlerini kabul ettirebilmesi gerektiği ortadadır. Konuşmalardan bunun tam tersine bir uzlaşmanın gerçekleşmediği görülmektedir. Halbuki bu tür uzlaşmaların, aynı ekonomik bütünlük içinde yer alan firmalar açısından değerlendirildiğinde çok daha kolayca tesis edilmesi beklenir. Nitekim aynı ekonomik bütünlük içinde yer alan CCSD ile Migros arasında benzeri bir uzlaşmanın varlığından, konuşmalardan da anlaşılacağı üzere bahsetmek mümkün değildir. Ayrıca konuşmaların tümü dikkate alındığında herhangi bir CCSD Ürününün fiyatı dahi telaffuz edilmemektedir. Halbuki Kurul’un ceza verdiği 28 Ekim 2021 tarih ve 2020-3-19 numaralı perakende kararında; 1. Merkez’de yer alan tedarikçi (Savola) aracılığıyla toplanan bilgilerin uçta yer alan perakende mağazalara dağıtılarak alt veya üst pazardaki firmalar arasında işbirliğinin sağlandığı, 2. Tedarikçi Savola’nın raf fiyatlarının fiyat geçişlerinin koordinasyonu sağlanması ve bunlar arasında geleceğe dönük fiyatlar, fiyat geçiş tarihleri dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete hassas bilgilerin dolaylı yoldan paylaşımına aracılık edilmesinde Savola’nın menfaatinin bulunduğu ve en önemlisi elde ettiği bilgiyle Pazar koşullarını etkileme motivasyonu olduğu, 3. (Rapor 328 paragraf) Perakendeciler Savola’dan rakiplerinin, fiyatlama davranış ve planlarına dair aldıkları bilgi doğrultusunda fiyat geçişlerini koordine ettikleri, fiyat geçişi sonrası bazı rakiplerin fiyat geçişini takip etmediği durumlarda fiyatlarını süratle eski seviyelerine çektikleri, yine rakiplerin fiyat geçişini takip etmemesi durumunda sebepleri araştırarak bu durumdan duyulan memnuniyetsizliği dile getirdikleri ve Savola’yı müdahaleye yönlendirdikleri, böylelikle Perakendecilerin Savola aracılığıyla elde ettikleri bilgiyi Stratejik kararlarında sürekli olarak kullandıkları tespiti yapılarak Savola’ya ceza verilmiştir. Kararda da görüleceği üzere Hub and spoke ihlalinin ispatlanması için öncelikle; - Bir perakendecinin rekabete hassas bilgisini, kendine rakip gördüğü perakendecilere aktarılacağı bilinciyle hem kendinin hem de rakiplerinin tedarikçisi olan firmaya aktarması gerekmektedir. Söz konusu soruşturmada ise ilgili belgede geçen konuşmalardan da anlaşılacağı üzere CCSD’nin perakende mağazalarda satışta olan pek çok çeşitli ürünü olmasına rağmen ne herhangi bir ürünün anlık fiyatından ne de ürünün gelecekte olması arzu edilen fiyatından bahsedilmemektedir. Yani ortada bir anlığına kurulmuş bir kartel olsa dahi, bu yönde oluşturulan kartelin çalışıp çalışmadığına dair ortaya konulmuş bir iradeye rastlanılmamaktadır.
22-55/863-357 383/377 A101’den sorumlu (.....)10:39’daki konuşmasında “Abi son durumda Cuma Migros cumrtesi 101 için bastıralım artık kapatalım bu işi Adamlar ikidir oklediğimiz şeyden çevirdi sondkda” şeklindedir. Mademki ortada bir kartel oluşumu varsa burada da eş zamanlı fiyat geçişleri görülmediği gibi gene perakendeciler arasında da birlikte hareket etme güdüsünün olmadığını, kendi insiyatifleri doğrultusunda hareket ettikleri anlaşılmaktadır. Nitekim hub and spoke ihlalinin tespiti için gerekli olan unsurlardan biri olan; - Merkez olduğu iddia edilen sağlayıcı teşebbüsün perakendecinin rekabete duyarlı bilgisini, bir başka perakendeciye aktardığının somut delillerle ortaya konulması gerektiği şartıdır. Bu konuşmalardan CCSD’nin perakendecilere bilgi aktardığına dair bilgi olmadığı gibi Raportörlerce de bu husus kanıtlanamamıştır. 10:40’daki konuşmasında ise; “Ama bi lokal diyor ki A 101’le geçerim diyor baya problem artık” Burada da ortada bir kartel olduğu bir an için düşünülse; topla dağıt kartelinin unsurları ve şartları bellidir; a) bir perakendecinin rekabete duyarlı bilgisini, diğer perakendecilere aktarılacağı bilinci içerisinde dikey ilişki içerisinde olduğu sağlayıcı teşebbüse aktarması, b) merkez olduğu iddia edilen dikey ilişkideki sağlayıcı teşebbüsün bu perakendecinin rekabete duyarlı bilgisini, bir başka perakendeciye aktardığının somut delillerle ortaya konulması ve c) ilgili tedarikçiden bilgiyi alan diğer perakendecinin bunu kendi ticari kararlarını belirlerken kullanması hususlarının ispatlanması gerekmektedir. Raportörlerce, Rapor’da iddia edildiği üzere kartelin parçası olarak herhangi bir yerel perakende mağazasına bir suç isnat edilmemişken (.....), ismi belli olmayan bir yerel mağazanın fiyat geçiş şartını A101’in geçişi şartına bağlı olduğunu konuşmasında ifade ediyor. Akla hemen şu soru geliyor; tedarikçi tarafından nasıl bir organizasyon yapılmış ki iddia edilen kartele hem 5 büyük perakende zincir mağazaları hem de sayısı onlarla ifade edilen yerel perakende mağazaları da dahil edilmiş olsun? Tüm bunların yanında CCSD’nin, gerek 5 büyük perakende zincirine gerekse de diğer yerel mağazaların ürünlerine ait fiyat artırımı bilgilerini, hem kendi içlerinde hem de tüm bu perakende mağazalar arasında koordinasyon oluşturacak şekilde paylaştığına veya ilettiğine dair herhangi bir bulgu da raporda ortaya konamamıştır. Diğer yandan yerellerin A101’in fiyat geçmesini beklemeleri saiği, yukarıda değindiğimiz üzere perakendecilerce, büyük oranda indirim marketlerin fiyatlama davranışlarının takip edilmesi güdüsünden başka bir şey değildir. CCSD’denin diğer belgesinin içeriği, (Belge 723/CC/3); 09.04.2021 tarihinde CCSD’nin A101’den sorumlu Özel Müşteriler Yöneticisi ile CCSD’nin MİGROS’tan sorumlu Eski Kilit Müşteri Yöneticisi arasında geçen Whatsapp konuşmalarından ibarettir. Söz konusu yazışmanın CCSD tarafından liste fiyatlarının güncellendiği tarihte yapıldığı görülmektedir. Bu noktada,
22-55/863-357 384/377 yazışmada yer verilen “Fislik bisey yok ya a101 de geçti bim de” ifadesini ele almak yerinde olacaktır. Dosyadaki bilgi ve belgelerden CCSD’nin liste (alış) fiyatı değişikliğinin perakendeciler tarafından kabul edilerek sistemlerinde tanımlandığını teyit etmeye imkan tanıyan bir araç bulunmadığı (e-posta ve benzeri yöntemle onaylanmadığı sürece) anlaşılmaktadır. Bu sebeple CCSD çalışanları, liste fiyatı değişikliğinin kabul edilmesi halinde perakendecinin maliyetlerindeki değişikliği raf fiyatlarına da yansıtacağı, bir diğer ifade ile yeni liste fiyatı geçişini uyguladığı varsayımından hareketle kasa fişi temin etmektedir. Bu çerçevede söz konusu kasa fişi temin etme uygulamasının liste fiyatı geçişini takip etmek mi yoksa raf fiyatlarını belirlemeye mi yönelik olduğunu ayrıştırmak kritik önemi haizdir. İlgili belgeden perakendecilerin liste fiyatı değişikliğini tanımladığının CCSD tarafından zaten başka bir yöntemle tespit edildiği ve dolayısıyla kasa fişine ihtiyaç duyulmadığı anlaşılmaktadır. Nitekim CCSD tarafından aynı döneme ilişkin olarak dosyaya sunulan belgeler de ilgili tarihte liste fiyatı değişikliği yapıldığını teyit eder niteliktedir. Topla-dağıt ihlali tespitine yönelik diğer bir Belge 723/CC/4 bakımından ise “bulanıklıktan dolayı içeriği anlaşılamayan” bir görsele yer verildiği görülmektedir. Bu kapsamda, bahse konu görselden hareketle CCSD tarafından perakendecilerin geleceğe yönelik bilgilerinin paylaşıldığına yönelik oluşturulan çıkarımlar makul şüphenin ötesindeki ispat standardını karşılamaktan uzak olacaktır. Halbuki ilgili yazışma içeriğinde yer alan “Cuma geçmemişler haberiniz olsun” ifadesinden yazışma tarihinden bir önceki gün olan 29.10.2021 tarihi Cuma gününe işaret edildiği ve dosyadaki belgelerden CCSD’nin bu tarihte liste fiyatı değişikliği gerçekleştirdiği görülebilmektedir. Dolayısıyla ilgili belgedeki ifadeler raf fiyatlarına değil alış fiyatlarına işaret eder niteliktedir ve dolayısıyla perakendecilerin geleceğe dönük raf fiyatlarının koordine edildiğini ispatlamamaktadır. Tüm bu hususlar bir arada ele alındığında, belgelerden CCSD’nin perakendeciler arasında raf fiyatlarını koordine etmeye veya rekabete duyarlı bilgi paylaşımına aracılık ettiğinin görülemediği; aksine, hakkında ihlal tespiti yapılan teşebbüslerden farklı olarak CCSD’nin dosyaya sunduğu belgelerden yazışma tarihlerinde liste (alış) fiyatı değişikliği gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Belgelere konu yazışmalar da söz konu liste (alış) fiyatı değişikliği sürecinin yürütülmesine ilişkindir. Bu doğrultuda, CCSD'nin topla dağıt karteline aracılık ettiği iddiasının makul şüphenin ötesindeki ispat standardını karşılayacak şekilde ortaya konulamadığı görüşü ile çoğunluk görüşüne katılmıyorum. Yeniden Satış Fiyatının Tespit Edildiğine Yönelik İhlal Tespiti Açısından Karşı Görüşlerim CCSD tarafından perakende seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin yeniden satış fiyatlarının belirlendiğine ilişkin tespitlerde adı geçen teşebbüste yapılan yerinde incelemede elde edilen dört ayrı yazışmadan hareket edilmektedir. Kararda, CCSD tarafından, CCSD ürünlerinin perakende raf fiyatlarının yakından takip edildiği ve istenilen seviyede olmayan satış fiyatlarına doğrudan müdahale edilerek fiyatların yükseltildiği ve bu süreç hakkında CCSD çalışanlarının birbirlerini bilgilendirdiği tespitleri yapılmakla birlikte, kanaatimizce bahsi geçen yazışmalar CCSD yönünden yapılan bu tespitleri desteklememektedir.
22-55/863-357 385/377 Öncelikle, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği'nde yer verilen düzenleme bağlamında ele almak gerekirse; Madde 4 - Aşağıda sayılan, rekabeti doğrudan veya dolaylı olarak engelleme amacı taşıyan sınırlamaları içeren dikey anlaşmalar bu Tebliğ ile tanınan muafiyetten yararlanamaz: “a) Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi. Şu kadar ki; taraflardan herhangi birinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya satış fiyatını tavsiye etmesi mümkündür.” ifadelerine yer verildiği görülmektedir. Bu kapsamda Tebliğ ile yasaklanan hususun; alıcının kendi fiyatlarını belirleme “serbestisini” elinden almaya varacak düzeyde bir müdahale olduğu anlaşılmaktadır. Tebliğ’in ilgili maddesinin ikinci cümlesi ile beraber değerlendirildiğinde, bahse konu düzeydeki bir müdahalenin taraflardan herhangi birinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu gerçekleşmesi gerekmektedir. Dosya içeriğinde yer alan tüm bilgi ve belgeler ile taraflarca sunulan savunmalar ışığında, Belge-723/CC/5’teki yazışmaların gerçekleştiği dönem özelinde Çağrı Market’in e-ticaret faaliyetlerini yeni başlattığına yönelik bilgilere yer verildiği görülmektedir. Bu kapsamda, Çağrı Market ve Coca-Cola çalışanları arasındaki yazışmada yeni başlanan e-ticaret faaliyetleri kapsamındaki “güncelleme hatası”nın konu edildiği görülmektedir. Söz konusu belge özelinde bir ihlal tespiti yapılabilmesi için Belge-723/CC/5’teki yazışmalar kapsamında Çağrı Market ile Coca-Cola çalışanları arasında geçen yazışmada CCSD’nin Çağrı Market’in raf fiyatlarını belirleme “serbestisini” elinden almaya varacak düzeyde baskısına ya da teşvikine dair bir ispat bulunması gerekmektedir. Oysaki Çağrı Market ile CCSD çalışanı arasında Belge-723/CC/5 içerisinde aşağıdaki şu yazışmalar yapılmıştır: CCSD: Fiyat değişmemiş de, sanırım güncelleme hatası olmuş. Çağrı Market: Site fiyatı mı CCSD: Evet Çağrı Market: Aksam yapıldı donus Çağrı Market: Bugun degisir CCSD: Herhalde güncellenmedi Çağrı Market: Gun ıcınde 3 kez otomatık sıstemden cekıyor fıyatları Çağrı Market: Ben ılgılı kısıyede sımdı ıletırım CCSD: Tamamdır, teşekkürler Çağrı Market: Rica ederım
22-55/863-357 386/377 Yukarıdaki yazışmaların hiçbiri CCSD’nin baskı veya teşvik ile Çağrı Market’in fiyatlarını belirleme serbestisini engellediğini göstermemektedir. Tam tersine yukarıdaki ifadeler Çağrı Market’in fiyatlarını kendi takdiri ile değiştirdiğini ve belirlediğini ortaya koymaktadır. Belge-723/CC/5’teki CCSD iç yazışmaları kapsamında “yarın düzeliyor”, “sen bastır lütfen” ve “bastırma konusunda merak etmeyin” ifadeleri ise CCSD çalışanları arasında geçen iç yazışmalardır. Bu iç yazışmalar; yukarıda yer verilen CCSD ile Çağrı Market çalışanı arasında doğrudan gerçekleşen, bir baskı ve teşvik unsurundan ziyade Çağrı Market’in fiyatlarını kendi belirlediğini gösteren ifadeler dikkate alındığında Çağrı Market’in kendi fiyatlarını belirleme serbestisinin baskı veya teşvik sonucu engellendiğini ispatlamamaktadır. CCSD tarafından Çağrı Market’in kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenip engellenmediğinin somut bir şekilde tespiti açısından Çağrı Market’in beyanı da olay özelinde önem teşkil etmektedir. Dosyadaki önemli eksikliklerden biri olarak Soruşturma Heyeti tarafından Çağrı Market’ten bu yönde bir bilgi veya açıklama talep edilmemiştir. Öte yandan Çağrı Market tarafından CCSD’ye iletilen imzalı mektupta CCSD’nin raf fiyatlarına müdahalesi, yönlendirmesi veya benzeri bir işlemi olmadığı ve Çağrı Market’in kendi satış fiyatlarını kendi planları doğrultusunda belirlediği ifade edilmektedir. CCSD ve Çağrı Market arasındaki doğrudan yazışmalar ve Çağrı Market’in beyanları doğrultusunda, Çağrı Market’in kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin CCSD tarafında engellendiği raporda gösterilememiştir. Belge 723/CC/6 kapsamında ele alınan yazışma ise, CCSD Özel Müşteriler Yöneticisi ile CCSD Saha Satış Müdürü arasında gerçekleşmektedir. İlgili yazışma incelendiğinde, yazışma CCSD çalışanlarının alış fiyatı geçişi hakkındaki iç değerlendirmelerini ve beklentilerini göstermektedir. Yazışma içerisinde CCSD’nin baskısı veya teşviki sonucu perakendecinin (File) kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellendiğini gösterebilecek herhangi bir unsur bulunmamaktadır. Kaldı ki ilgili yazışmanın raf fiyatına ilişkin olarak değil, liste fiyatı değişikliğine ilişkin olarak yapıldığına dair belgelerin CCSD tarafından dosyaya sunulduğu görülmektedir. Nitekim yazışmada geçen “düzelecek bskalım 11,50 olarak” ifadesi de bir baskı ya da teşviki değil, CCSD çalışanları arasında alış fiyatının perakendeci tarafında değişmesine dair bir beklentiyi ortaya koymaktadır. Aynı şekilde Belge 723/CC/7’de de alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin baskı veya teşvik sonucu engellenmesini ispat eden bir iletişim bulunmamaktadır. CCSD tarafından dosyaya sunulan belgeler, CCSD’nin ilgili ürün grubunda liste (alış) fiyatı değişikliği gerçekleştirdiğini göstermektedir ve ilgili yazışmada geçen ifadeler sözü edilen liste fiyatlarını yansıtmaktadır. Belge’de geçen “az önce söyledim” ifadesi de CCSD tarafından müşteriye değişen liste (alış) fiyatları hakkında bilgi verildiğini ortaya koymaktadır. Nitekim CCSD tarafından dosyaya sunulan ve Anpa Gross’un; CCSD’nin yalnızca alım koşullarını belirlediğini, raf fiyatlarını şirket stratejileri doğrultusunda Anpa Gross’un kendisinin belirlediğini ifade eden beyanı da bu durumu teyit etmektedir. Son olarak, soruşturma sürecinde CCSD tarafından sunulan bilgi ve belgeler kapsamında Belge 723/CC/8’de geçen ifadelerin de liste (alış) fiyatlarına ilişkin olduğu görülmektedir. Teşebbüs tarafından 01 Haziran 2021 tarihinde müşteri ile paylaşılan alış koşulu değişikliğiyle ilgili yazışma çerçevesinde CCSD’nin liste (alış) fiyatlarının değiştiği ve ilgili yazışmanın bunun
22-55/863-357 387/377 üzerine yapıldığı anlaşılmaktadır. Soruşturma sürecinde elde edilen tüm bilgi ve belgeler çerçevesinde CCSD’nin BİM ile birçok yazışmasının olduğu, bu kapsamda CCSD tarafından BİM’in fiyatlarına herhangi bir müdahalenin bulunmadığı; aksine teşebbüsler arasındaki iletişimin liste (alış) fiyatlarına ilişkin mutabakatı sağlamayı hedefleyen bir yaklaşımla gerçekleştirildiği görülebilmektedir. Söz konusu yazışma, alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin baskı veya teşvik sonucu engellenmesini ispat eder nitelikte değildir. Bu çerçevede, iddialara dayanak belgelerin alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellendiğini ortaya koymaktan uzak olduğu, belgelerdeki ifadelerden de anlaşıldığı üzere yazışma dönemlerindeki liste fiyat değişikliklerinin gerçekleştiği, CCSD tarafından perakendecilerin raf fiyatlarının tespit edilmesi amacıyla baskı veya teşvik uygulandığının da gösterilemediği ve dolayısıyla makul şüphenin ötesindeki ispat standardının karşılanamadığı kanaati ile Kurul’un çoğunluk görüşüne katılmam mümkün olmamıştır. Ahmet ALGAN II. Başkan Rekabet Kurulunun 15.12.2022 Tarih ve 22-55/863-357 Sayılı Kararına Karşı Oy Gerekçesi Kurulun, 15.12.2022 tarih ve 22-55 sayılı toplantısında görüşülen; hızlı tüketim malları sektöründe faaliyet gösteren üretici/tedarikçi ve perakendeci niteliğindeki bazı teşebbüslere yönelik yürütülen soruşturma kapsamında bazı teşebbüslerin; 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine varılarak ilgili teşebbüslere 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi uyarınca idari para cezası verilmesine karar verilmiştir. Bununla birlikte, aşağıda yer alan görüş ve düşüncelerle Beypazarı Beypazarı İçecek Pazarlama Dağ. Amb. Tur. Pet. İnş. San. ve Tic. A.Ş. (Beypazarı)’ye “ne bis in idem” ilkesi çerçevesinde yeni bir idari para cezası hükmedilmesine yer olmadığına ilişkin Kurulun çoğunluk görüşüne katılmamız mümkün olmamıştır. Temel haklar bakımından da ehemmiyeti yadsınmamakla birlikte tutarlılıkla uygulanması görece zor olan ne bis in idem ilkesinin üç koşulu vardır: i) aynı kişi ii) aynı olgular iii) korunan hukuki menfaatin aynı olması.375 Anahtar koşul olan “aynı olgular,” kartel vakalarında; yer, zaman ve konu/kapsam gibi unsurlarla test edilmekte olup ne bis in idem’in test edildiği iki vakadaki olguların “ayrılmaz bir bütün” teşekkül etmesi aranmaktadır.376 Yani ilkenin sağlanıp sağlanmadığını tespit etmeye çalıştığımız ikinci vaka ile cezalandırma/aklanmanın gerçekleştiği önceki vakaya ilişkin belgeler, amaç-etki bakımından yapılan tespitler, ihlal konusu anlaşmanın 375 ABAD vakaları: C-213/00 P, C-217/00 P and C-219/00 P Aalborg Portland and Others v Commission; Case C-17/10 Toshiba v Commission. 376 ABAD Vakası Case C-17/10 Toshiba and Others, AG Kokott Görüşü, 08.09.2011, par. 27-28
22-55/863-357 388/377 zamanı ve etki ettiği coğrafya gibi faktörlerin ayrılmaz bir şekilde birbiriyle bağlantılı olması gerekir. İşbu Karar’dan evvel Beypazarı hakkında verilen uzlaşma kararındaki maddi olgular bu bağlamda kritiktir. Zira Beypazarı’na işbu dosya kapsamında mevcut belgelere rağmen ceza verilmemesi iki şarttan biri sağlanması halinde mümkündür: aynı olgulara dayalı olarak önceden cezalandırılmış olması (cezalandırma) ya da aynı olgulara göre ihlale ulaşılamadığı hükmü (aklanma). Uzlaşma ihlalin kabulü olduğundan önceki kesinleşmiş ceza kararındaki olguların belirlenmesi ve iki vaka arasındaki karşılaştırması ilkenin tutarlı ve isabetli bir şekilde uygulanması için kritiktir. Bu çerçevede baktığımızda; çoğunluk görüşündeki Kurul kararına baktığımızda; teşebbüsün cezalandırıldığı 18.05.2022 tarihli, 22-23/379-158 sayılı Karar’daki olgular ile işbu Karar’daki olguların eş tutulduğu görülmektedir. Aşağıdaki tabloda her iki karardaki olgular karşılaştırılmaktadır: Olgu İlk karar (kartel/uzlaşma) İkinci karar (hub-and-spoke) İhlal türü sınıflandırması Yatay-kartel Tedarikçinin hub ve zincir marketlerin spoke olduğu iki taraflı kartel Belgelerin zamanlaması Ocak 2018, Ekim 2018, Şubat-Mart 2019, Mart-Nisan 2020 Kasım 2017, Ağustos 2018-Nisan 2019 kesintisiz Pazar payı bilgileri 2019-2021 payları; değer bazında (.....) pazar payı Pazar payı bilgileri yok; ciro artışı ciddi. İhlalin tarafları Beypazarı ve rakibi Kınık Beypazarı ve 5 büyük ulusal zincir market; özellikle BİM ve A101 Belgelerin kapsamı Rakipler arası fiyat/zam tespiti, pazar liderinin koordinasyonu, zamların marketlere dikte edilmesi, rakibin ileriye dönük fiyat bilgilerinin iç yazışma ile raporlanması, A101 ve BİM’deki fiyat geçişlerinin koordinasyonu, raf fiyatlarının belirlenmesi. A101 ve BİM satın alma müdürleri ile sık iletişim ile rakiplerin raf fiyat geçişleri dahil piyasa fiyatlarının kesintisiz koordinasyonu. Belgelerin niteliği Rakip-rakip arası; iç yazışmalar Beypazarı ile iki büyük market arası yazışmalar Belgelerdeki marketlerin toplam satışlardaki payı (.....) civarı Bilgi yok. Görüldüğü üzere yatay bir kartel olarak değerlendirilen ilk kararın zaman kapsamı farklıdır; bulunan belgeler biri hariç iç yazışmadır; iki büyük marketin fiyatlarının Beypazarı tarafından koordine edilmesini kapsamaktan uzaktır. Daha yakından baktığımızda; öncelikle, 2022’deki Karar iki yatay rakibin direkt iletişim kurarak gerçekleştirdiği bir kartel davranışı iken işbu karardaki rekabet karşıtı davranış, Beypazarı’nın hub; zincir marketlerin ise spoke olduğu bir topla-dağıt-kartelidir. Önceki vakada; pazardaki düşük paylı rakibin Beypazarı’nı takip etmesiyle yatay fiyat tespiti (fiyatların yatay anlaşma ile rekabet-üstü seviyede belirlenmesi) söz
22-55/863-357 389/377 konusuyken yani esasen yatay ihlale işaret eden olgulara dayalı karar tesis edilmişken işbu vakadaki rekabet karşıtı etkiler zincir marketlerdeki fiyat eşitlemesinde tedarikçi Beypazarı’nın tek başına hub vazifesi görerek koordinasyonu ile sağlanmıştır. Bu noktada, alt pazarda pazar lideri olan BİM ile yapılan fiyat koordinasyonunun iki taraflı bir kartel için önemi yadsınamayacaktır. Dolayısıyla, ilk Karar’da BİM’le koordinasyona ilişkin belge olmaması dikkate alınmamıştır. Tüm bu unsurlar gerek ihlalin ortaya çıkış biçimi ve sınıflandırmasındaki farkın gerekse de ihlalin etkisi bakımından iki karar arasındaki farkın göz ardı edildiğini, Beypazarı’nın eksik cezalandırıldığını göstermektedir. Bu çerçevede; temel bir hak olan aynı kabahatten dolayı iki kere cezalandırılmama/ yargılanmamaya dair ne bis in idem ilkesine dayalı olarak Beypazarı’na ceza verilmemesi rekabet hukukunun eksik uygulanması anlamına gelmektedir. Bir kartelin yalnızca marjinal bir rakip ile oluşturulması ile hub-and-spoke şeklinde ülke genelinde koordine edilmesi ortaya çıkan ve potansiyel etkiler bakımından oldukça farklıdır. Yakın zamanda teşebbüsün cezalandırılmış olması etki bakımından daha geniş olan, daha geniş bir zamanı kapsayan ve iki taraflı olan bir kartelden aklanılması anlamına gelmemelidir. Sonuç olarak; belgelerin işaret ettiği süreler, ihlalin ortaya çıkma biçimi, ihlalin etkileri gibi olgusal unsurlar iki dosyada birbirinden oldukça farklı olduğundan Beypazarı’nın ne bis in idem ilkesine dayanarak cezalandırılmaması çoğunluk görüşüne katılmamız mümkün olmamıştır. Ahmet ALGAN Ayşe ERGEZEN II. Başkan Kurul Üyesi 15.12.2022 tarih ve 22-55/863-357 sayılı Kurul Kararına İlişkin Karşı Görüş Kurul’un 26.04.2021 tarihli, 21-23/271-M sayılı, 20.05.2021 tarihli, 21-26/325-M sayılı, 19.08.2021 tarihli, 21-39/557-M sayılı, 25.11.2021 tarihli 21-57/796-M sayılı ve 27.01.2022 tarihli ve 22-06/84-M sayılı kararları ile hızlı tüketim malları (HTM) sektöründe üretici/tedarikçi olarak faaliyet gösteren onbeş teşebbüs ve perakendeci olarak faaliyet gösteren beş teşebbüs hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Yürütülen soruşturmanın ardından Kurul, 15.12.2022 tarih ve 22-55/863-357 sayılı kararı ile haklarında soruşturma yürütülen üretici/tedarikçi teşebbüslerden bazılarının topla-dağıt (hub and spoke) tipi kartele taraf olmak suretiyle rekabete duyarlı dolaylı bilgi değişimine aracılık ettikleri ve/veya perakendecilerin yeniden satış fiyatlarına müdahale ettikleri gerekçesiyle haklarında idari para cezası uygulanmasına karar vermiştir. Topla-dağıt tipi kartelde merkez pozisyonda konuşlanarak perakendeciler arasında dolaylı bilgi değişimine aracılık ettiği, bu sayede perakende piyasasını faaliyet gösterdiği ürün pazarı özelinde organize ettiği gerekçesiyle Doğanay Gıda Tarım ve Hayvancılık San. Tic. A.Ş. (DOĞANAY) hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği yönündeki Kurul kararına aşağıda belirttiğim nedenlerle iştirak etmem mümkün görünmemektedir.
22-55/863-357 390/377 Türk rekabet hukuku uygulamasında sınırlı sayıda kararda yer bulan topla-dağıt kartelleri en genel tabiriyle merkez konumunda pozisyon almış teşebbüsün uç konumundaki teşebbüsler arasında rekabete duyarlı bilginin değişimine aracılık ettiği, değişilen bilgi sayesinde uçlar arasında koordinasyonun sağlandığı rekabeti kısıtlayıcı anlaşmalardır. Görüldüğü üzere topla-dağıt tipi karteller doğası itibarıyla yalnızca yatay bir ilişkiyi değil aynı zamanda dikey ilişkileri de bünyesinde barındırmaktadır. Hem yatay hem dikey yönlü ilişkilerin mevcudiyetini göstermek açısından rekabete duyarlı bilginin trafiğini ortaya koymak önem arz etmektedir. Birleşik Krallık Rekabet Temyiz Mahkemesi’nin Tesco377 kararı Kurul’un topla-dağıt tipi kartellere ilişkin içtihadının oluşmasında referans teşkil etmektedir. Kurul’un Tüketici Elektroniği kararında378 da varlığının aranacağını ifade ettiği, dolaylı bilgi değişiminin topla-dağıt kartel tipi ihlal niteliği taşıması için gereken koşullar şu şekilde sayılmaktadır: A perakendecisi, sağlayıcı B’ye geleceğe yönelik fiyat bilgisini B’nin bu bilgiyi pazar koşullarını etkilemek üzere kullanabileceğini öngörerek paylaşmalıdır. B’nin bu bilgiyi C perakendecisine (C’nin bilginin B’ye A tarafından verildiğini öngördüğü koşulu ile) iletmelidir. C perakendecisi, bu bilgiyi kullanarak kendi gelecek fiyatlarını belirlemelidir. Görülmektedir ki topla-dağıt tipi rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmadan bahsedebilmek için C’nin, B tarafından kendisine sağlanan bilginin A’dan geldiğini biliyor/öngörüyor olması gerekmektedir. Topla-dağıt tipi kartellerde karşılaşılması muhtemel senaryo bununla sınırlı kalmamakta, uç olarak pozisyon almış perakendeci teşebbüsün merkeze/tedarikçiye ilettiği şikayetler vesilesiyle de perakende seviyesinde rekabetçi davranışlar bertaraf edilebilmektedir. Bu durumda dahi rakibinin fiyatlama stratejisinden şikayetçi olan perakendecinin, şikayeti üzerine tedarikçi tarafından rakip perakendecinin fiyatlarına müdahale edildiğini biliyor/öngörüyor olması beklenmektedir. Bu bilgiler ışığında Kurul’un oy çokluğuyla alınan ihlal kararına dayanak teşkil eden belgelerin; DOĞANAY aracılığıyla rakip perakendeciler arasında rekabet açısından duyarlı bilgilerin paylaşıldığını, perakendeci teşebbüsün fiyat artışını kendisine sağlanan bilginin rakip perakendeciden geldiği bilgisi/öngörüsü dahilinde gerçekleştirdiğini göstermekten uzak olduğu değerlendirilmektedir. Özetle, DOĞANAY hakkında incelenen belgelerin, rekabet açısından duyarlı olan bilginin topla-dağıt kartelinden beklendiği şekliyle “uç(1) – merkez – uç(2)” veya “merkez – uç(1) – merkez – uç(2)” şeklinde seyrettiğini ortaya koyamadığı, diğer bir ifadeyle belgelerin DOĞANAY aracılığıyla perakendeciler arasında bilgi değiştirildiğini göstermekten uzak olduğu düşünülmektedir. Sonuç itibarıyla, 15.12.2022 tarih ve 22-55/863-357 sayılı Kurul kararı kapsamında topla-dağıt kartel isnadına dayanak teşkil ettiği ileri sürülen DOĞANAY hakkındaki belgelerin ispat standardı bakımından topla-dağıt kartelinin kurulması için gerekli olan unsurları taşımadığından hareketle Kurul’un çoğunluk görüşüne katılmamaktayım. Şükran KODALAK Üye 377 20.12.2012 tarih ve 1188/1/1/11 sayılı Tesco kararı, https://www.catribunal.org.uk/sites/default/ files/1188_Tesco_Judgment_CAT_31_201212.pdf, Erişim Tarihi: 31.01.2023. 378 Kurulun 07.11.2016 tarih ve 16-37/628-279 sayılı Tüketici Elektroniği kararı, sf.55, para. 233.
22-55/863-357 391/377 15.12.2022 tarih ve 22-55/863-357 sayılı Kurul Kararına İlişkin Karşı Görüş Kurul’un hızlı tüketim malları (HTM) sektöründe üretici/tedarikçi olarak faaliyet gösteren 15 teşebbüs ve perakendeci olarak faaliyet gösteren 5 teşebbüs hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Yürütülen soruşturmanın ardından Kurul, 15.12.2022 tarih ve 22-55/863-357 sayılı kararı ile haklarında soruşturma yürütülen üretici/tedarikçi teşebbüslerden bazılarının topla-dağıt (hub and spoke) tipi kartele taraf olmak suretiyle rekabete duyarlı dolaylı bilgi değişimine aracılık ettikleri ve/veya perakendecilerin yeniden satış fiyatlarına müdahale ettikleri gerekçesiyle haklarında idari para cezası uygulanmasına karar vermiştir. Yeniden satıcısının kendi satış fiyatını belirleme serbestisini engellediği gerekçesiyle Kent Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (KENT) hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği yönündeki Kurul kararına aşağıda belirttiğim nedenlerle iştirak etmem mümkün görünmemektedir. Bilindiği üzere 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi, mal ya da hizmetlerin alım veya satış fiyatlarının ya da fiyatı oluşturan maliyet ve kar gibi unsurların ve alım veya satış şartlarının belirlenmesini yasaklamaktadır. Rekabeti kısıtlayıcı dikey anlaşmaların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi hükümlerinin uygulanmasından grup olarak muaf tutulmasının koşullarını belirleyen 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne göre sağlayıcı, alıcının sabit veya asgari satış fiyatını belirleyememekte ancak alıcının azami satış fiyatını belirleyebilmekte ve tavsiye satış fiyatı önerisinde bulunabilmektedir. Kararda yer verilen maddi bulguların KENT’in perakendeci teşebbüslerin satış fiyatlarına doğrudan veya dolaylı olarak müdahale ettiğini göstermediği, KENT tarafından perakendeci teşebbüslere zikredilen fiyatların tavsiye satış fiyatı niteliğinde olduğu kanaati hasıl olmuştur. Oluşan bu kanaat, KENT’in muhtelif yeniden satıcıları tarafından satış fiyatlarının belirlenmesinde KENT’in herhangi bir dahlinin olmadığı yönündeki beyanları ve perakende pazarında fiilen oluşmuş fiyat farklılıkları ile destek bulmuştur. Sonuç itibarıyla, 15.12.2022 tarih ve 22-55/863-357 sayılı Kurul kararı kapsamında KENT’in yeniden satıcılarının satış fiyatlarını belirleme serbestisini engellemediğinden hareketle Kurul’un hakim görüşüne katılmamaktayım. Şükran KODALAK Üye
22-55/863-357 392/377 15.12.2022 tarih, 22-55/863-357 sayılı Karara ilişkin karşı görüş Rekabet Kurulu’nun 15.12.2022 tarih, 22-55/863-357 sayılı kararında yer alan, soruşturma tarafı tedarikçilerden Doğanay Gıda Tarım ve Hayvancılık San. Tic. AŞ (Doğanay)’ın topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemlerle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaat ve sonucuna aşağıda yer alan gerekçelerle katılmam mümkün olmamıştır. Topla-dağıt karteli iddiasıyla ilgili olarak soruşturma dosyasında iki adet delil bulunmaktadır: Carrefoursa fiyatlarını konu alan Doğanay iç yazışması (Belge-723/DO/1) ve Doğanay fiyatlarını konu alan ŞOK iç yazışması (Belge-723/DO/2). Carrefoursa belgesi incelendiğinde, Doğanay’ın önce Carrefoursa’da sonrasında Migros’ta, Doğanay ürünlerinin raf fiyatlarının uygulanması/ayarlanması çabasından öte bir anlam içermediği düşüncesindeyim. (Doğanay’ın yeniden satış fiyatlarının tespitine ilişkin olarak 4054 sayılı Kanunu ihlal edildiği tespit edilmiş ve karara bağlanmış olup, bu ihlal tespitine katılmaktayım.) Dolayısıyla, Doğanay’ın “Hub” olma sıfatıyla “Spoke”ları (burada Carrefoursa ve Migros) organize ettiğinin bu belge ve diğer tespitler yönünden ortaya konulamadığı, bu itibarla topla-dağıt kartelinin unsurlarının burada bulunmadığı kanaatindeyim. İkinci belge olan ŞOK belgesinde ise ŞOK yetkilileri arasında Doğanay ürünlerinin rakip perakendecilerde fiyat artışının olacağını, ŞOK’un da bu fiyat artışını yapacağını konu almaktadır. Dolayısıyla Doğanay’ın bu yazışma ve gelişmeden haberdar olup olmadığı bilinmemekte, buna ilişkin belgede herhangi bir ifade geçmemektedir. Dolayısıyla destekleyici başka bir belge ve tespitin de bulunmadığı dikkate alındığında bu belgeden Doğanay’ın sorumlu tutulmasının doğru olmadığı kanaatindeyim. Yukarıda yer alan açıklamalar nedeniyle Doğanay hakkındaki delillerin, Doğanay’ın topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalara veya uyumlu eylemlere taraf olduğunu ispatlamada yetersiz olduğu düşüncesindeyim. Hasan Hüseyin ÜNLÜ Kurul Üyesi


Full & Egal Universal Law Academy