Rekabet Kurumu - Karar Sayı 23-01/12-7

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-4-010 (Soruşturma/Uzlaşma) Karar Sayısı : 23-01/12-7 Karar Tarihi : 05.01.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Ebru ÖZAKTAŞ, Yakup GÖKALP, Alican ŞENTÜRK, Burçin GÜLEŞ, Muammer BOZKURT, Rabia BALTACI, Sadiye Sıla BAKIRCI C. İLGİLİ TARAF : - Sunny Elektronik Sanayi ve Ticaret AŞ Temsilcileri: Av. Merter ÖZAY, Av. H. Berkehan BAYRAKTAR, Av. Tuğba Begüm TERZİ Kerim Bey Köşkü Göztepe Mah. Tanzimat Sok. No:63/1 Kadıköy/İstanbul D. ŞİKÂYETÇİLER : - Gizlilik talebi bulunmaktadır. - Osman SÖZEN Kazımiye Mah. Göreme Sk. Mavikent Sitesi C Blok D:20 Çorlu/Tekirdağ - Hulusi GENÇ Kuşcağız Mah. Topak Cad. 18/13 Keçiören/Ankara (1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 18.05.2022 tarih ve 22-23/370-M ve 22-23/371-M sayılı kararları ile Sunny Elektronik Sanayi ve Ticaret AŞ’nin yeniden satıcılara internet satış yasağı getirmek, yeniden satış fiyatı tespitinde bulunmak ve/veya Vatan Bilgisayar San. ve Tic. AŞ, Teknosa İç ve Dış Tic. AŞ ve Media Markt Turkey Ticaret Limited Şirketi arasındaki dolaylı bilgi değişimine aracılık etmek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında Sunny Elektronik Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından sunulan uzlaşma metni neticesinde soruşturmanın Sunny Elektronik Sanayi ve Ticaret AŞ bakımından sonlandırılması. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; - Sunny Elektronik Sanayi ve Ticaret AŞ'nin (SUNNY) yetkili satıcılarına internet satış yasağı getirmek ve/veya yeniden satış fiyatı tespitinde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettiği, - Şikâyetin devamında yer verilen ve SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından Geleneksel Kanal Satış Direktörü (.....)'a gönderilen e-postadaki ekran görüntüsünün söz konusu ihlali kanıtlar nitelikte olduğu hususları ifade edilerek 4054 sayılı Kanun kapsamında gereğinin yapılması talep edilmiştir.
23-01/12-7 2/64 (3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 27.09.2021 tarih, 21515 sayı ve 20.10.2021 tarih, 22219 sayı ile intikal eden başvurular üzerine düzenlenen 20.10.2021 tarih ve 2021-4-060/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 25.11.2021 tarih ve 21-57/811-M sayılı toplantısında görüşülmüş olup dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (4) Anılan Kurul kararı uyarınca başlatılan önaraştırma çerçevesinde, 16.02.2022 tarihinde SUNNY merkezinde yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Takiben hazırlanan Önaraştırma Raporu, Kurulun 24.03.2022 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24.03.2022 ve 22-14/224-M sayılı karar ile önaraştırmanın ek çalışma sürecine alınmasına karar verilmiştir. Anılan Kurul kararı uyarınca başlatılan ek çalışma çerçevesinde 12.04.2022 tarihinde SUNNY’nin yeniden satış noktaları olan CarrefourSA Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi AŞ (CARREFOUR), Migros Ticaret AŞ (MİGROS), Vatan Bilgisayar San. ve Tic. AŞ (VATAN), Yeni Mağazacılık AŞ (A101), Media Markt Turkey Ticaret Ltd. Şti. (MEDIAMARKT) ve Teknosa İç ve Dış Tic. AŞ (TEKNOSA) ile 21.04.2022 tarihinde SUNNY genel merkezinde yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir. (5) Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler doğrultusunda düzenlenen 17.03.2022 tarih ve 2021-4-060 sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 18.05.2022 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 22-23/371-M sayılı kararla SUNNY hakkında, yeniden satıcılara internet satış yasağı getirmek, yeniden satış fiyatı tespitinde bulunmak ve/veya MEDIAMARKT, VATAN ve TEKNOSA arasındaki dolaylı bilgi değişimine aracılık etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmıştır. (6) Diğer taraftan Kurum kayıtlarına 24.01.2022 tarih ve 24834 sayı ile intikal eden gizlilik talepli başvuru ile 04.03.2022 tarih, 25901 sayı (Hulusi GENÇ) ve 15.02.2022 tarih, 25428 sayı (Osman SÖZEN) ile intikal eden şikâyet başvurularında özetle; - VATAN, MEDIAMARKT ve TEKNOSA isimli elektromarketlerde Apple Teknoloji ve Satış Limited Şirketi’ne (APPLE) ait Apple markalı iPad 9. nesil tablet, Xiaomi markalı Redmi Note 10S cep telefonu, Xiaomi markalı Mi Robot Vacuum Mop Pro akıllı robot süpürge fiyatlarının senkronize şekilde aynı seviyelerde seyrettiği, - Samsung markalı A52 model cep telefonunun 14.02.2022 tarihindeki fiyatı 5.399 TL iken 15.02.2022 tarihinde ürün fiyatının tüm zincir elektronik marketlerde 5.999 TL’ye yükseldiği, - MEDIAMARKT, TEKNOSA ve VATAN’da 4199 TL’den satılmakta olan Samsung A32 model cep telefonunun 15/16.02.2022 tarihlerinde her üç elektromarkette de stoklarının aynı anda tükendiği, 1/2.03.2022 tarihlerinde ise hepsinde 4.799 TL’den yeniden satışa sunulduğu hususları ifade edilerek 4054 sayılı Kanun kapsamında gereğinin yapılması talep edilmiştir. (7) Yukarıda özetlenen şikâyet başvurularına ilişkin olarak hazırlanan 16.03.2022 tarih ve 2022-4-010/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Kurulun 24.03.2022 tarih ve 22-14/230-M sayılı toplantısında görüşülmüş olup dosya konusu iddialara yönelik olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (8) Anılan Kurul kararı ve Başkanlık Makamının 07.04.2022 tarihli ve 41972 sayılı olurları uyarınca başlatılan önaraştırma çerçevesinde 12.04.2022 tarihinde MEDIAMARKT, TEKNOSA ve VATAN’da yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir.
23-01/12-7 3/64 (9) İlgili karar kapsamında hazırlanan 11.05.2022 tarih ve 2022-4-010/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, 18.05.2022 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 22-23/370-M sayılı kararla MEDIMARKT, TEKNOSA ve VATAN’ın rekabete hassas veriler hakkında bilgi değişiminde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmış olup bahsi geçen soruşturmanın, 18.05.2022 tarih ve 22-23/371-M sayılı kararla SUNNY hakkında başlatılan soruşturma ile birlikte yürütülmesine karar verilmiştir. Anılan kararlar uyarınca SUNNY, MEDIAMARKT, TEKNOSA ve VATAN hakkında başlatılan soruşturmalar 2022-4-010 sayılı dosya altında yürütülmeye başlanmıştır. (10) Anılan soruşturma kapsamında, 02.06.2022 tarihli ve 44764 sayılı Soruşturma Bildirimi’ne istinaden söz konusu teşebbüslerin birinci yazılı savunmaları süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Diğer taraftan soruşturma süresinin uzatılmasına ilişkin 05.10.2022 tarih ve 2022-4-010/BN-02 sayılı Bilgi Notu Kurulun 06.10.2022 tarihli ve 22-45/672-M sayılı toplantısında görüşülmüş ve soruşturmanın ilk altı aylık süresinin bitiminden itibaren altı ay uzatılmasına karar verilmiştir. (11) Soruşturma süreci devam ederken, SUNNY tarafından Kurum kayıtlarına intikal eden 25.08.2022 tarih ve 30623 sayılı yazı ile uzlaşma başvurusu yapılmış olup, söz konusu başvuruda özetle; SUNNY tarafından 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi ve bu maddeye dayalı olarak çıkartılan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik (Uzlaşma Yönetmeliği) çerçevesinde uzlaşma usulüne ilişkin başvuru hakkının kullanılmasının istendiği ve bu kapsamda uzlaşma usulüne ilişkin sürecin başlatılmasının talep edildiği ifade edilmiştir. (12) SUNNY tarafından yapılan uzlaşma başvurusu kapsamında hazırlanan 2022-4-010/BN-02 sayılı bilgi notu Kurulun 15.09.2022 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 22-42/612-M sayılı kararla uzlaşma görüşmelerine başlanılmasına karar verilmiştir. Söz konusu sürece ilişkin bilgi verilmesi amacıyla 08.11.2022 tarihli ve 2022-4-010/BN-03 sayılı bilgi notu ise Kurulun 10.11.2022 tarihli toplantısında görüşülmüştür. Uzlaşma sürecinin devamında, 24.11.2022 tarihinde SUNNY vekillleri ve temsilcisi ile Kurum merkezinde uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. (13) Uzlaşma görüşmeleri neticesinde elde edilen bilgiler çerçevesinde hazırlanan 13.12.2022 tarihli ve 2022-4-010/BN-04 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 15.12.2022 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 22-55/870-MUA sayılı uzlaşma ara kararı alınmıştır. (14) İlgili uzlaşma ara kararı SUNNY tarafından 16.12.2022 tarihinde tebellüğ edilmiş olup uzlaşma ara kararına istinaden SUNNY tarafından hazırlanan uzlaşma metni 26.12.2022 tarih ve 34126 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (15) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 02.01.2023 tarihli ve 2022-4-010/BN-05 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (16) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 15.12.2022 tarih ve 22-55/870-MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile SUNNY tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, anılan teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir.
23-01/12-7 4/64 I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Taraf Hakkında Bilgi: SUNNY (17) 06.02.2007 tarihinde kurulmuş olan SUNNY’nin faaliyet alanı genel olarak elektronik ürünler ve elektrikli ev aletlerinin satışıdır. SUNNY, Atmaca Elektronik San. ve Tic. AŞ (ATMACA) tarafından üretimi yapılan ürünleri satın almakta ve bu ürünlerin satışını gerçekleştirmektedir. Nihai olarak Atmaca ailesi üyelerinin kontrolünde bulunan SUNNY’nin paylarının tamamı ATMACA’ya aittir. ATMACA’nın cirosunun yaklaşık %(.....)’ü SUNNY’ye yapmış olduğu satışlardan oluşmaktadır. ATMACA dış pazarda satış faaliyeti yürütmekte olup iç pazara yönelik satış ve dağıtım faaliyeti bulunmamaktadır. SUNNY’nin ise üretim faaliyeti bulunmamakta olup Axen ve Woon alt markalarının da bulunduğu ürünlere yönelik satış, pazarlama ve dağıtım faaliyetleri bulunmaktadır. (18) SUNNY, elektronik ürünler ve elektrikli ev aletlerinin satışının yanı sıra su ısıtıcısı, çaycı, blender, mikser ve tost makinesi gibi küçük ev aletlerinin (KEA) satışı alanında da faaliyet göstermektedir. SUNNY’nin 2019, 2020 ve 2021 yıllarında TV ve KEA alanlarında yapmış olduğu satışlara ilişkin pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Tablo 1: SUNNY’nin 2019, 2020 ve 2021 Yılları TV ve KEA Satış Miktarı Bazında Pazar Payları (%) ÜRÜNLER 2019 2020 2021 TV (.....) (.....) (.....) KEA (.....) (.....) (.....) Kaynak: Cevabi Yazı (19) SUNNY’nin zincir ve teknoloji marketleri, alışveriş merkezi (AVM), dayanıklı tüketim malları satan mağazalar (DTM), toptan ve e-ticaret olmak üzere beş farklı dağıtım kanalı bulunmaktadır. Bunların haricinde ise SUNNY’nin distribütörlük ve bölge müdürlüğü yapılanması bulunmamaktadır. Bu kapsamda SUNNY’nin 2019 ila 2021 yılları arasında muhtelif dağıtım kanallarından elde ettiği ciro bilgileri aşağıda yer almaktadır. Tablo 2: SUNNY'nin 2019 ila 2021 Yılları Arasında Çeşitli Dağıtım Kanallarından Elde Ettiği Ciro (TL) Dağıtım Kanalı 2019 2020 2021 Market (.....) (.....) (.....) AVM (.....) (.....) (.....) DTM (.....) (.....) (.....) Toptan (.....) (.....) (.....) E-Ticaret (.....) (.....) (.....) Toplam (.....) (.....) (.....) Kaynak: Cevabi Yazı (20) Tablo 2’de yer alan bilgilerde görüldüğü üzere SUNNY, 2019, 2020 ve 2021 yıllarında satış cirosunun sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....)’sını market kanalından elde etmiştir. SUNNY tarafından market kanalında zincir market ve elektromarketlere satışlar gerçekleştirilmektedir. Market kanalının dolayısıyla zincir market ve elektromarket kanalının SUNNY için en önemli satış kanalı olduğu görülmektedir. I.2. İlgili Pazar I.2.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgi (21) Dosya kapsamında incelemeye konu olan husus, SUNNY tarafından yeniden satıcılara internet satış yasağı getirmek, yeniden satış fiyatı tespitinde bulunmak ve/veya VATAN, TEKNOSA ve MEDIAMARKT arasındaki dolaylı bilgi değişimine aracılık etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine ilişkindir.
23-01/12-7 5/64 (22) SUNNY’nin inceleme konusu faaliyeti dayanıklı tüketim malları içerisinde küçük ev aletleri ve tüketici elektroniği sınıfına giren ürünlerin üretim ve/veya satış ve pazarlamasından oluşmaktadır. Teknolojik gelişmenin yoğun olduğu bu sektör, sektörde faaliyet gösteren teşebbüsleri sürekli olarak yenilikçi ürünler tasarlamaya ve üretmeye itmektedir. Bu özelliği ile tüketicilerin yeniliklere hızlı uyum gösterdiği bir sektör olarak karşımıza çıkmaktadır1. (23) Dayanıklı tüketim malları sektörü altında tüketici elektroniği, beyaz eşya ve küçük ev aletleri sektörü yer almaktadır. Dayanıklı tüketim malları ana sektörü başlığı altında bu ürünler genellikle kullanımı bir yıldan uzun ve tüketiciler tarafından aralıklarla satın alınan ürünlerdir. Bu haliyle sektör, teknolojik gelişmeler ile kendini geliştiren ve büyüyen bir sektör olarak varlığını sürdürmektedir. Dinamik yapısı itibarıyla sektörde önemli düzeyde araştırma geliştirme yatırımları bulunmaktadır. Bu nedenle de ürünlerin özellikleri değiştiği gibi yeni ürünler de sektörde kendine yer edinebilmektedir. Kalite standartlarının yükselişi ile karmaşık özelliklere sahip nitelikli ürünler üretilmektedir. Ülkemizde dayanıklı tüketim malları sektöründe yerli ve yabancı firmalar faaliyette bulunmaktadır. Dayanıklı tüketim malları üretiminin yoğunlaştığı bölgeler Marmara, Orta Anadolu ve Ege Bölgeleridir. (24) Dayanıklı tüketim malları kapsamında yer alan küçük ev aletleri daha çok elektrik süpürgesi, çay makinesi, tost makinesi, katı meyve sıkacağı, ütü vb. mutfak ve ev gereçlerinin yanı sıra saç kurutma makinesi ve saç şekillendirici gibi kişisel bakım ürünleri ile bilinmekte ve sektörünün yenilikçi dinamiği sayesinde sürekli olarak gelişme ve değişim göstermektedir. Bu durumun en belirgin örneği 2017 yılında dayanıklı tüketim malları arasında olan beyaz eşya sektöründe enerji sınıflarının yenilenmesidir. 2017 yılında, mevcut enerji sınıflarının yeni ürünlerin sınıflarını tasnif etmede yetersiz kalması nedeniyle 2021 yılında yeni düzenlemeye uygun enerji sınıflarına geçiş yapılmıştır. (25) Küçük ev aletleri günlük yaşamı kolaylaştırmak üzere evlerden işyerlerine kadar tüketicilerin yaşamının hemen hemen her alanında kendine yer bulmaktadır. SUNNY açısından marketler, alışveriş merkezleri, dayanıklı tüketim malları satışı yapan büyük mağazalar, toptan satış ve e-ticaret kanallarından satış yapılıyor olsa da küçük ev aletleri sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler için genel olarak altı satış kanalından bahsetmek mümkündür2: - Distribütörler/Münhasır mağazalar, - Geleneksel nitelikte mağazalar/yerel bayiler (Küçük züccaciye mağazaları), - Yerel zincir mağazalar (Evkur, Yön, Evshop vb.), - E-ticaret platformları (Hepsiburada, Gittigidiyor vb.), - Teknoloji mağazaları (Mediamarkt, Teknosa, Vatan vb.), - Hipermarketler (CarrefourSA, Metro vb.). (26) Dayanıklı Tüketim Malları Meclisi’nin 2017-2018-2019 yıllarına ilişkin hazırlamış olduğu faaliyet raporunda küçük ev aletleri sektörünün güçlü yönleri; - Türkiye pazarının büyüyen bir yapıya sahip olması, - Ana ürün gruplarında üretim yetkinliğine sahip olunması, - Yeni alt grupları oluşturabilme becerisi, 1 ŞENEL, Bilge “Tüketicilerin Elektrikli Küçük Ev Aletleri Satın Alma Karar Sürecinde Online Bilgi Arama Davranışları ve Tüketici Memnuniyeti” (Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara 2021). 2 Kurulun 13.02.2020 tarih ve 20-10/109-65 sayılı kararı.
23-01/12-7 6/64 - Yakın coğrafi ülkelerde pazar hakimiyeti ve - Diğer sektörlerde güçlü markaların aynı zamanda küçük ev aletleri sektöründe de faaliyet göstermesi3 olarak sıralanmıştır. Ülkemizde gerek küçük ev aletleri pazarında gerekse tüketici elektroniği pazarında çok sayıda yerli ve yabancı teşebbüs çeşitli markalar altında faaliyet göstermektedir. Bu markalar arasında sektörde önde gelenler; Arçelik, Beko, Bosch, Siemens, Vestel, Samsung, Phillips, LG, Sunny vb. olarak sıralanabilecektir. I.2.2. İlgili Ürün Pazarı (27) Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüsün küçük ev aletleri ve tüketici elektroniği alanlarının büyük bir bölümünde faaliyette bulunduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla dosya kapsamında ilgili ürün pazarı en geniş haliyle “tüketici elektroniği pazarı” ve “küçük ev aletleri pazarı” olarak belirlenebileceği gibi; ilgili pazarın her bir ürün grubu bazında örneğin “televizyon pazarı”, “su ısıtıcısı pazarı”, “blender pazarı”, “elektrik süpürgesi pazarı” ve “çay makinası pazarı ” vb. şeklinde ayrı ayrı belirlenmesi de mümkündür. (28) Bununla birlikte, İlgili Pazar Kılavuzu’nun 20. paragrafında “… inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyorsa ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir." ifadesine yer verilmiş ve alternatif pazar tanımlarının sonucu etkilemediği durumlarda ilgili pazar tanımına gerek olmayacağı belirtilmiştir. İlgili ürün pazarının net bir şekilde belirlenmesi mevcut dosya bakımından ulaşılacak neticeyi değiştirmeyeceğinden kesin bir ilgili ürün pazarı tanımına gerek görülmemiştir. I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar (29) Dosya kapsamında alternatif pazar tanımlarının sonucu değiştirmeyeceği değerlendirilmekle birlikte tüketici taleplerinin ve rakiplerin sırasıyla taleplerini farklı bölgelerde yer alan teşebbüslere yönlendirebilme ve farklı bölgelerde yer alan talepleri karşılayabilme yetenekleri dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir. I.3. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler4 (30) Dosya kapsamında önaraştırma ve soruşturma sürecinde gerçekleştirilen yerinde incelemelerde elde edilen ve SUNNY’ye isnat edilen ihlaller ile ilgili olan belgelere ihlal türleri bazında, ayrı başlıklar altında aşağıda yer verilmiştir. I.3.1. Yeniden Satış Fiyatının Tespitine Yönelik Bulgular Bulgu 1 (31) SUNNY’den alınan ve 17.10.2012 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından Gold Teknoloji Marketleri San. ve Tic. AŞ (GOLD) çalışanı (.....)’e gönderilen ve bilgide SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’nun yer aldığı konusuz e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 3Dayanıklı Tüketim Malları Meclisi Faaliyet Raporu 2017/2018/2019 https://www.tobb.org.tr/Documents/yayinlar/2020/Dayan%C4%B1kl%C4%B1%20T%C3%BCketim%20Mallar%C4%B1%20Meclisi%20Faaliyet%20Raporu%20(1).pdf 4 Tespitlerde yer alan belgelere orijinal halleri ile yer verilmiş, yazım hataları ve anlatım bozuklukları muhafaza edilmiştir.
23-01/12-7 7/64 17.10.2012, (.....)> (.....) “(.....) Fiyatı acil düzelt lütfen (…)” Bulgu 2 (32) SUNNY’den alınan ve 22.02.2013 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından Electro World İç ve Dış Tic. AŞ çalışanı (.....)’a gönderilen ve bilgide SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)‘nun yer aldığı “İnsert” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 22.02.2013, (.....)> (.....) “(.....) merhaba, bizim haberimiz olmadan böyle bir fiyat ile çıkmanız sizinle işimizi geliştirmek için harcadığımız çabalara yazık etmektedir. bizi kullanıp prim yapmak hoş olmadı,bizim sizin dışınızda diğer zincirler,toptancılar ve bayilerimiz var bunlara bilgimiz dışında yapılan bir uygulama için cevap vermek ağır oluyor.Çok zor durumda kaldık yaklaşık (.....) adet sipariş iptal edildi. Biz yaptık oldu işleri fazla samimiyetsiz ve iş ortağım dediğiniz partnere yapılacak en büyük kötülük. Sen zorda kaldığın zaman bizim sana yaklaşımımızı biliyorsun bu iş yanlış oldu, Senden ricam bizi sıkıntıya sokacak bu tip uygulamalarda kullanmayın. (...)” Bulgu 3 (33) SUNNY’den alınan ve 12.07.2013 tarihinde SUNNY Pazarlama Satış Direktörü (.....) tarafından SUNNY çalışanı (.....)’a gönderilen ve bilgide SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) ve SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’nun yer aldığı “beyaz eşya hk” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 12.07.2013, (.....)> (.....) “(.....) bey, Fiyatları düzeltirebilirmisiniz. ” Bulgu 4 (34) SUNNY’den alınan ve 19.07.2013 tarihinde SUNNY Pazarlama Satış Direktörü (.....) tarafından SUNNY çalışanı (.....) ve (.....)’a gönderilen ve bilgide SUNNY Genel Müdür
23-01/12-7 8/64 Yardımcısı (.....) ve SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’nun yer aldığı “düşük fiyat” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 19.07.2013, (.....)> (.....), (…..) “(.....) bey & (.....) bey. At 14850 ürün fiyatı (.....) tl , ürün fiyatını düzelttirmenizi rica ederim.” Bulgu 5 (35) SUNNY’den alınan ve 26.07.2013 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından TEKNOSA Elektronik Kategori Müdürü (.....)’a gönderilen ve bilgide TEKNOSA Kategori Yöneticisi (.....) ve SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)‘nun yer aldığı “RE: bana (.....) tl fiyatın düşük diyordun abi? bimeks” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 26.07.2013, (.....)>(.....) 26.07.2013, (.....)>(.....) Bu şekilde ben mal satamam , %(.....) marjla zarar ederiz. Benimle ilgili planları sıfırlayalım5 26.07.2013, (.....)>(.....) (.....) günaydın, Bombardımana geçtin bakıyorum  Kabus sizin fiyatı değiştirmenizle başladı, Bimekste 22 (.....) tl o fiyatı nereden buldunuz alışları (.....) tl acaba mağaza açılışı için mi kullandılar telefon ile ulaşamadım mail attım genel bir durum olduğunu zannetmiyorum. Vatan ile konuştuk onlar teknosa fiyatı aşağı çektiği için fiyat indirdik diyorlar onların alışı (.....) tüm fiyatları düzeltiyorlar Sizinde düzeltmenizi rica ederim. (...) ” Bulgu 6 (36) SUNNY’den alınan ve 26.07.2013 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından Bimeks Bilgi İşlem ve Dış Ticaret AŞ’de (BİMEKS) Ürün Yöneticisi (.....)’e gönderilen ve bilgide SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’nun yer aldığı “RE: posta ulusal” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 26.07.2013, (.....)>(.....) “(.....) merhaba, Bu şekilde ticaret olmaz , bizi diğer firmalara karşı bu kadar zor durumda bırakamazsınız, Sunny olarak fiyat istikrarı konusunda ne kadar hassas olduğumuzu biliyorsunuz bu istikrarı zaman zaman hep Bimeks bozdu buna müsaade edemeyiz bütün fiyatları bozdunuz. Bizden istediğiniz desteği bizi vurmak için mi kullandınız , samimiyete uymadı , bunlar basit numaralar, Bizim onayımızı almadan nasıl böyle bir fiyat çıkıyorsunuz ucuz sattığınız markayı biz tüm kanallara veriyoruz hem de sizin aldığınız fiyatın üzerinde, Size mal alırken tanıdığımız fiyat imkanını bizi vurmak için kullanamazsınız bu samimiyetsizlik oluyor, Bizim markamızı gelgel ürünü olarak kullanamazsınız , Bir daha bu 5 Bu yazışma içeriğinde SUNNY markalı beş farklı TV modelinin fiyatlarını gösterir görseller paylaşılmıştır.
23-01/12-7 9/64 şekilde düşük fiyat ile hele bizim haberimiz olmadan çıkmanızı arzu etmiyoruz. (...) 26.07.2013, (.....)>(.....) “(.....) abi kampanyayı stoğumuzdaki tüm tvlere yaptık , mailinizi üzülerek okudum, abimsiniz, polemiğe girmeyeceğim bize 40 gün sonra sevkedebileceğiniz kalın ledi (.....) dan sattıracağınızı söylerken, vatanın 2 gün içinde (.....) a ince sini ilan çıkmasını, haftasonu da mağazasında devam ettirmesini , biz samimiyetle bizi vurmakla basit numaralarla anlatmadık . Bütün bunlara rağmen fiyat istikrarını hep bimeks bozdu diyorsunuz (...) 26.07.2013, (.....)>(.....) (.....) Seninle bu konuda tartışmayacağım burada esas olan bizim haberimiz olmadan böyle bir kampanya yapıyorsunuz, Tüm stoğundaki tv ye yapailirsin ama bizimkinin resmini basıyorsun resmi basmasan tüm tv lerde (.....) indirim desen problem yoktu zaten bunu zaman zaman yapıyorsunuz size geri döndükmü, Vatanın 39 ledi hakikaten bir yanlışlık sonucu çıkmış bana kendi iç yazışmaları gönderdiler Ben üzülmeni istemem sana sitem etmemin bir nedeni de seni sevdiğimiz için imkanımız varsa sana kullanıyoruz ve bunu seni sevdiğimiz için seni kendimize yakın gördüğümüz için ve samimiyetine inandığımız İçin yapıyoruz bunun karşılığında ciddi anlamda sizin fiyatlarınız yüzünden zor durumda kalmak sıkıntı veriyor o zaman samimiyetsiz bir durum ortaya çıkıyor, Senin de canın sağolsun ama biz seni seviyoruz ve seni kendimizden gördüğü müz için tepkimiz daha fazla oluyor. (…)” Bulgu 7 (37) SUNNY’den alınan ve 02.08.2013 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından DARTY çalışanı (.....)’a gönderilen ve bilgide SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)‘nun yer aldığı “ FW: Darty Sunny Truva fiyat” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 02.08.2013, (.....)> (.....),(.....) “Arkadaşlar fiyat belirleyelim artık (.....) TL ? (.....) TL mi satılacak
23-01/12-7 10/64 02.08.2013, (.....)>(.....) (.....) günaydın, Az kazanmak istiyorsanız alış fiyatınızı yükseltelim, Fiyatı acil düzeltelim lütfen acil” Bulgu 8 (38) SUNNY’den alınan ve 19.08.2013 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından SUNNY çalışanı (.....)’a gönderilen ve bilgide SUNNY Pazarlama Satış Direktörü (.....) SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....) ve SUNNY çalışanı (…..)’in yer aldığı “ FW: at 14850 düşük fiyat” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 17.08.2013, (.....)>(.....) “http://www.kliksa.com/urun/sunny-at-14850-full-hd-hdmi-pvr-uydu-alici/901785464?ref=akakce&v=1.88.9 19.08.2013, (.....)>(.....) (.....), Kliksanın fiyatını minimum (.....) yapalım.” Bulgu 9 (39) SUNNY’den alınan ve 15.11.2013 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından VATAN Ürün Yöneticisi (.....)’e gönderilen ve bilgide SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’nun yer aldığı “fiyat” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 15.11.2013, (.....)>(.....) “(.....) merhaba, Çıktığınız fiyat yüzünden telefonlar durmuyor ,sevkiyatta size öncelik veriyoruz sizde markayı yerlebir ediyorsunuz piyasada mal yok, Bu ürünü sattığımız sadece siz değilsiniz bayi kanalımız var avm kanalımız var her taraftan telefon mail geliyor, Teknosa mal istiyor sana göndereceğiz diye adamlara mal göndermiyoruz siz de fiyatı bozuyorsunuz , Sunny markası sizin oyuncağınız değil bu markadan binlerce kişi ekmek yiyor bu du durum sürdürülebilir değil, Toplantıda size axen önerdik insertlerinizde axen kullanın. Lütfen acil olarak fiyatı düzelt (...)” Bulgu 10 (40) SUNNY’den alınan ve 18.11.2013 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından TEKNOSA Elektronik Kategori Müdürü (.....)’a gönderilen ve bilgide TEKNOSA Kategori Yöneticisi (.....), Kliksa İç Ve Dış Ticaret Anonim Şirketi (KLİKSA) çalışanı (.....), TEKNOSA çalışanı (.....) ve SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’nun yer aldığı “RE: internet fiyatları” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 18.11.2013, (.....)>(.....) “(.....) merhaba,
23-01/12-7 11/64 Diğer zincirde fiyatlar ile oynayanlara mail atıp aynı kaosu birdaha yaşamak istemediğimizi ve internette normal fiyatlar dışında sunny markalı ürünler için Agrasif fiyat çıkılmamasını belirttim hepsi tamam dedi zaten bu hafta konu ile ilgili toplantılar yapacağı.(.....) beye ve bana hafta sonu gelen telefonların haddi hesabı yok Özelikle (.....) bey çok rahatsız oldu kesinlikle aynı durumu yaşamak istemiyor. Size verdiğimiz özellikle 32 de ürün farklılaştırması için çalışma yapıyoruz hatta sizinle senelik bir adet konuşacağımızı ümit ediyorum ,40 sizin dışınızda vermeyeceğiz , Sizden istediğimiz internette çıkan fiyatların normal fiyatlar olması buna kliksada dahil eğer çok agrasif fiyat isteniyorsa orda Axen marka ile ilerlemek, Mağaza içinde yapacağınız fiyatlar kimseyi rahatsız etmiyor bu konuda hassasiyet göstermenizi rica ediyorum. (…) 18.11.2013, (.....)>(.....) Merhaba abi Herkes istediği fiyattan satış yapabilir. Bizde hem mağaza hem de internetteki fiyatları takip edip ona göre kampanya yapıyoruz. Mağazada bile olsa bizden ucuz satılan bir ürün varsa altına ineriz. 18.11.2013, (.....)>(.....) (.....) , Bizi sıkıntıya sokan internet fiyatları hassasiyetimiz bu konuda. ” Bulgu 11 (41) SUNNY’den alınan ve 18.11.2013 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından BİMEKS Ürün Yöneticisi (.....)’a gönderilen ve bilgide BİMEKS çalışanı (.....) ve bilgide SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)‘nun yer aldığı “İnternet Fiyatları” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 18.11.2013, (.....)>(.....) “(.....) merhaba, İnternette çıkılan fiyatlar her tarafta problem yaratmakta, Sunny sadece zincirler ile çalışmamakta Toptan ağı, bayi ağı ve avm ler de ürün verdiğimiz noktalar. Biz stoğumuz sıkıntılı olduğunda bile önceliği size veriyoruz. Bu hafta sonu vatan ile başlayan sizle devam eden teknosa ile noktalanan fiyat kırma yarışınızda (.....) bey çok rahatsız oldu ve konuyu acil çözmemizi istedi, Sana ulaştık sen hemen müdahale edip fiyatları düzelttin. Ben tüm zincir mağazalar ile konuyu standart hale getirmeye çalışıyorum ve internette kimse normal fiyatın dışında kampanya fiyatlarını çıkmayacak ve de insertte çok rahatsız edici fiyat çıkmayacak tabiki Mağaza açılışlarını hariç tutacağız birde çıkmadan fiyat lardan haberimiz olmalı bu konuda Sizinde desteğiniz gerekiyor, mağaza içi fiyatlar kimseyi rahatsız etmiyor. Yarın yapacağımız toplantıda konuyu tekrar konuşuruz. (...)” Bulgu 12 (42) SUNNY’den alınan ve 28.11.2013 tarihinde VATAN Ürün Yöneticisi (.....) tarafından SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’na gönderilen ve bilgide SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....)’ın yer aldığı “RE: fiyatlar hakkında” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 28.11.2013, (.....)>(.....) “(.....) merhaba, Herkez yine aramaya başladı fiyatları bozmuşsun biz herkeze söz verdik bir daha böyle bir şey olmayacak diye lütfen bizi zor duruma sokma zaten ürün yok müşterilerimizle kötü oluyoruz (...) 28.11.2013, (.....)>(.....) Düzelttim kardeşim.” Bulgu 13 (43) SUNNY’den alınan ve 18.11.2013 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından VATAN Ürün Yöneticisi (.....)’e gönderilen ve bilgide Perakende Satış
23-01/12-7 12/64 Direktörü (.....) ve VATAN çalışanı (.....)’in yer aldığı “RE: Fiyatlar” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (32) 18.11.2013, (.....)>(.....) (33) “(.....) merhaba, Bu hafta sonu sizin başlattığınız (.....)luk indirimden dolayı her noktada problem yaşadık, Özellikle (.....)6 beye bayi ve avm kanalından internetteki fiyatlar ile ilgili çok telefon aldı ve bu konuyu çözmemizi istedi, Geçmişte bu tip indirim günlerinizde sunny markasının internette ki fiyatlarını hariç tutuyordunuz ve problem olmuyordu, (34) Yeni yılda modelleri ayrıştırma yolunu deneyeceğiz, en azından bu işi model bazında çözene kadar internette fiyatları bozmamanızı, interneti kampanya dışında tutmanızı yapamıyorsanız bu süre zarfında gerekiyorsa satışa kapatmanızı önemle rica ediyorum zira yönetim kademesinde tepki oluşmaya başladı. Mağaza içinde genel inserte koymamanız kaydıyla fiyatlar sıkıntı yaratmıyor bu haftaki kaos senin internette fiyat deklere etmen ile başladı herkesi tetikledin 2 günde zor toparladık, ben tüm zincirde ürün verdiğimiz noktalar ile hem toplantı yapacağım hem de mail atarak durumun vahametini anlatıyorum. (35) Zaten elinizde tv yok niye ucuza satıyorsunuz bunu da anlamıyorum. Konuya hassasiyetle eğileceğine inanıyorum. (36) 18.11.2013, (.....)>(.....) (37) (…..) abi merhaba; Bu konuyu Cuma günü konuştuğumuz üzere ürünü internete kapattık bu konuda sizleri de zorda bırakmadan kampanyaları bu şekilde devam ettirdik. Anlayışınız için teşekkür ediyorum. (...) (38) 18.11.2013, (.....)>(.....) (39) (.....) cım Anlayışın için teşekkür ederim, Bizim de size desteğimiz aynı şekilde devam edecektir, mağazalarda istediğin atraksiyonu yap ama interneti hariç tur Ben bimeks ve teknosa ve golda da mail attım toplantıda istedim lütfen bu durumu kalıcı kılalım.” Bulgu 14 (44) SUNNY’den alınan ve 20.12.2013 tarihinde (.....) tarafından TEKNOSA Kategori Yöneticisi (.....) ve TEKNOSA Elektronik Kategori Müdürü (.....)’a gönderilen ve bilgide (.....)’nun yer aldığı “RE: sunny 40 fiyat” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (34) 20.12.2013, (.....)>(.....) (35) “(.....) günaydın, Mağazalarda 40 fiyatı hala (.....) her taraftan baskı var (.....) bey veryansın ediyor Fiyatı acil (.....) olarak düzeltelim önemli (36) 20.12.2013, (.....)>(.....) (37) Günaydın Bimeks bu fiyattaydı biz yükseltmiştik (38) 20.12.2013, (.....)> (.....),(.....) (39) (.....) ,Şuanda 40 fiyatı konusu bizim açımızdan hassas hale geldi, Zaman zaman sizin hassas olduğunuz konularda her zaman hızlı tepki verdik Konu dediğim gibi bizim için şuan çok hassas lütfen fiyatı düzeltelim eğer satma problemi varsa iade alarak yardımcı olurum Ciddi anlamda problemim var. (40) 20.12.2013, (.....)> (.....),(.....) (41) Böyle bir fiyatımız yokki şu anda neyden bahsediliyor anlayamadım. (42) 20.12.2013, (.....)> (.....),(.....) (43) ok” 6 SUNNY temsilcisi tarafından, (…..) olarak görev yaptığı belirtilen (…..)’nın 2019 Eylül ayında teşebbüsteki görevinden ayrıldığı ifade edilmiştir.
23-01/12-7 13/64 Bulgu 15 (45) SUNNY’den alınan ve 21.01.2014 tarihinde (.....) tarafından GOLD çalışanı (.....)’a gönderilen ve bilgide (.....)’nun yer aldığı “fiyat” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (36) 21.04.2014, (.....)>(.....) (37) “(.....) merhaba, Sunny Truva için çıkmış olduğunuz (.....) fiyat için çok tepki almaya başladık ,zira herkese zamlı yeni fiyatları deklere ettiğimizden sizin fiyattan çok sıkıntı yaşıyoruz, Senden ricam fiyatı acilen düzeltmen .” Bulgu 16 (46) SUNNY’den alınan ve 06.02.2014 tarihinde Evkur Alışveriş Merkezleri Ticaret Anonim Şirketi (EVKUR) çalışanı olduğu tahmin edilen (.....), SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) ile SUNNY çalışanı (.....) arasında geçen ve bilgide (.....)’nun yer aldığı “YNT: Vatan ,Teknosa 102 Truva LED Rekabeti” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (38) 06.02.2014, (.....) (evkur e-mail uzantılı) > (.....) (39) “(.....) bey, Bu sabah 102 LED TV Teknosa (.....) tl fiyatla çıktı Vatan'da cevap olarak (.....) tl fiyat çıktı . Mal stoğu yaşarken bir de fiyat rekabeti kavgası bizi zor durumda bırakıyor.Sunny 102 LED'i Truva da olsa (.....) TL ye konumlandırırlarsa bizim satış adetleri düşebilir. (40) 06.02.2014, (.....)>(.....) (41) (.....) bey Bu fiyatları acil düzeltebilir misiniz sıkıntı yaşıyoruz. (42) 06.02.2014, (.....)>(.....) (43) (.....) bey Konuştum düzeltecekler” Bulgu 17 (47) SUNNY’den alınan ve 19.02.2014 tarihinde VATAN Ürün Yöneticisi (.....)tarafından VATAN çalışanı (.....) ile SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....) arasında geçen “FW: .” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (40) 19.02.2014, (.....)>(.....) (41) “(.....) günaydın lütfen rica ediyorum bak zoruma sokuyorsun yeni fiyatlara geçtik kimsede eski mal yok bide söz verdik herkeze düzeltecek diye kanka (42) 19.02.2014, (.....) >(.....) (43) (.....); 32 truva (.....)tl yapalım.” Bulgu 18 (48) SUNNY’den alınan ve 10.03.2014 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından VATAN Ürün Yöneticisi (.....)’e gönderilen ve bilgide ise SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’nun yer aldığı “RE: fiyat” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (42) 10.03.2014, (.....)>(.....) (43) “(.....)düzeltirmisin. (44) 10.03.2014(.....)>(.....)
23-01/12-7 14/64 (45) ” Bulgu 19 (49) SUNNY’den alınan ve 12.03.2014 tarihinde VATAN Ürün Yöneticisi (.....) tarafından SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’na gönderilen “RE: .” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (44) 12.03.2014, (.....)>(.....) (45) “(.....) merhaba, (.....) döndü konuştu (.....) abi (.....) atlamış kusura bakmayın dedi yarım saat 1 saate düzeltecek fiyatı (.....) beye anlattım ben (.....)ta sıkıntı yok dedim kanka onlar düzeltir (46) 12.03.2014, (.....)>(.....) (47) Ok hallederiz.” Bulgu 20 (50) SUNNY’den alınan ve 17.03.2014 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından VATAN Ürün Yöneticisi (.....)’e gönderilen ve bilgide SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’nun yer aldığı “RE: Teknosa” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (46) 17.03.2014, (.....)>(.....) (47) “(…..) abi merhaba; (48) Sanırım derdimi tam ifade edemiyorum Ben 40” Truvadan stok taşıyorum ve aşağıdaki fiyat olduğu sürece para kaybediyorum. Eğer ki bu şekile söz geçiremiyorsanız bende aksiyonumu bu şartlar doğrultusunda alayım. (49) (50) 17.03.2014, (.....)>(.....)
23-01/12-7 15/64 (51) (.....), (52) Benim gözümün önünde düzeltti , (53) Sistemde problem varmış eski fiyata düşüyor, (54) Tekrar mail attım düzeltecekler sistemi bekliyorlar” Bulgu 21 (51) SUNNY’den alınan ve 18.03.2014 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından VATAN Ürün Yöneticisi (.....)’e gönderilen ve bilgide SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’nun yer aldığı konusu olmayan e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (48) 18.03.2014, (.....)> (.....) (49) “(.....) Ne yapmak niyetindesin Uydulunun fiyatını acil düzelt” Bulgu 22 (52) SUNNY’den alınan ve 16.07.2014 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından KLİKSA çalışanı (.....)’a gönderilen ve bilgide ise SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....), KLİKSA çalışanları (.....) ve (.....)’ün yer aldığı “RE: sipariş formu” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (50) 16.07.2014, (.....)>(.....) (51) “(.....) hanım merhaba, Size 100 adet axen 42 göndereceğiz bu nedenle tarafımıza boş sipariş formu gönderirmisiniz. Ayrıca hepsi burada yer alan (.....) 32 truva fiyatı axen fiyatıdır , sitelerinde yer alan resimlerin üzerinden markayı silmişlerdi düzelttirdim Şuanda televizyonların üzerinde axen yazıyor , acil olarak sitenizde yer alan (.....) 32 sunny Truva fiyatını düzeltmenizi önemle rica ederim şuan bizim için önem arzediyor. (.....) beyin haberi var. (52) 16.07.2014, (.....)>(.....) (53) “Merhaba, Sipariş formu ektedir. Sunny 32’de herhangi bir değişiklik görünmüyor. (54) http://www.hepsiburada.com/liste/sunny-axen-32-82cm-usbmovie-led/productDetails.aspx?productId=evaxen32ledtruva&categoryId=163192&SKU=EVAXEN32LEDTRUVA (…) (55) 16.07.2014, (.....)>(.....) (56) “(.....) bey Rakipler axen in sunny tarafından üretildiği anlaşılsın diye bu şekilde çıkıyorlar ama ürünlerin üzerinde axen yazıyor ,ürün monitör ve uydusuz görseli ekte. (.....) birde sunn 32 fiyatınızı acil düzeltin sıkıntı yaşıyoruz.” Bulgu 23 (53) SUNNY’den alınan ve 18.07.2014 tarihinde VATAN Ürün Yöneticisi (.....) tarafından SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’ na gönderilen “RE: teknosa” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (52) 18.07.2014, (.....)>(.....) (53) “Sunny de buna karşılık bir aksiyon alacakmıyız? Yoksa ben kendim alayım mı?
23-01/12-7 16/64 (54) (55) 18.07.2014, (.....)>(.....) (56) (.....) merhaba, Görüşüyoruz düzeltecekler fiyatı (57) 18.07.2014, (.....)>(.....) (58) (.....) bu basılan kaçıncı ilan. Ben Sunny (.....) tl olarak çıkıyorum bilginize. (59) 18.07.2014, (.....)>(.....) (60) Haklısın (.....) düzelteceğiz fiyatı büyük hata yaptık bunlarla çalışılmaz öğlenden sonra müsaitsen gelmek istiyorum (61) 18.07.2014, (.....)>(.....) (62) Saat 16:00 -17:00 uygunsa gel.” Bulgu 24 (54) SUNNY’den alınan ve 25.09.2014 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....), TEKNOSA Elektronik Kategori Müdürü (.....) ve TEKNOSA Kategori Yöneticisi (.....) arasında geçen bilgide ise SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’nun yer aldığı “RE: sunny 32” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (54) 24.09.2014, (.....)>(.....) (55) “(.....) günaydın, İnternetteki sunny 32 yi düzeltmeyi unuttunuz galiba , acil düzeltmeni rica ederim. (56) 24.09.2014, (.....)> (.....),(.....) (57) Neye düzeltiyorduk bir yazarsan (58) 24.09.2014, (.....)> (.....),(.....) (59) Uydu ile beraber (.....)yap, Uydusuz yapacaksan (.....) yap böyle konuşmuştuk (60) 24.09.2014, (.....)>(.....),(.....) (61) Haftaiçi fiyatları mızı böyle yapalım haftasonu tekrar indiririz (62) 25.09.2014, (.....)> (.....),(.....) (63) Tamam Yapın ama internette fiyatlar hala aynı, Hatta internette değiştir mağazalarda aynı kalsın.” Bulgu 25 (55) SUNNY’den alınan ve 29.09.2014 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından BİMEKS Ürün Yöneticisi (.....)’a gönderilen ve bilgide SUNNY Perakende Satış Direktörü (…..)’nun yer aldığı “Ekran Alıntısı Aracı'ndan gönderildi” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (56) 29.09.2014, (.....) > (.....) (57) “(.....) günaydın, (.....) fiyatı yok demiştin ama bana ekran alıntısı gönderdiler bende girdim fiyat bu, Bu fiyat bizi sıkıntıya soktu acil düzeltilmesi gerekiyor.
23-01/12-7 17/64 (58) ” Bulgu 26 (56) SUNNY’den alınan ve 29.01.2015 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından METRO çalışanı olduğu düşünülen (.....)’e gönderilen ve bilgide SUNNY çalışanı (…..), SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....) ve METRO çalışanı (.....)’ın yer aldığı “RE: axen 32 beyaz” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (58) (…) (59) 29.01.2015, (.....) > (.....) (60) “(.....) Bey, Oluşturulan sipariş numarası; 209337 (…) (61) 29.01.2015, (.....) > (.....) (62) (.....), En dip fiyat (.....) lütfen fiyatı yük dahil (.....) KDV dahil olarak düzelt (63) 29.01.2015, (.....)>(.....) (64) Düzeltiyorum (.....)TL” Bulgu 27 (57) SUNNY’den alınan ve 12.02.2015 tarihinde SUNNY Pazarlama Satış Direktörü (.....) tarafından SUNNY çalışanı (.....)’a gönderilen “RE: gold hürriyet gazetesinde imaret çıkmış” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (60) 12.02.2015, (.....)> (.....),(.....) (61) “(.....) TL Fiyat çıkmış Dün Carrefoure şimdi gold Böyle giderse fiyatı yukarı cekemiyeceğiz (62) 12.02.2015, (.....)>(.....) (63) Real de (.....) a insertte (…)” Bulgu 28 (58) SUNNY’den alınan ve 03.03.2015 tarihinde (.....) tarafından TEKNOSA çalışanı (.....)’a gönderilen ve bilgide TEKNOSA Kategori Yöneticisi (.....), TEKNOSA çalışanı (.....), SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....) ve SUNNY çalışanı (.....)’in yer aldığı “teknosa com tr fiyatlar” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (62) 03.03.2015, (.....)>(.....) (63) “(.....) merhaba, Sana telefonda bahsettiğim gibi teknosa com tr ye girip sunny diye arattığımızda aşağıdaki sayfa çıkıyır ve axen sunny diye yazılmış ve fiyatlar (.....) bunuda düzeltelim, Ayrıca aşağıda gördüğün gibi digiturk modülünü (.....) dan satışa koymuşsunuz bunu uydu diye alan başınızı ağrıtır lütfen sayfadan kaldırıp elinizdeki tüm sunny at-5105 uydu modüllerini Bedelsiz iade edin yine bu sayfanın altında digiturklü televizyonlar satışta bunlarında tamamını mart sonuna kadar bana iade edin mart ayı sonundan itibariyle iade almayacağım.
23-01/12-7 18/64 (64) ” (65) Bulgu 29 (59) SUNNY’den alınan ve 13.04.2015 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından TEKNOSA Elektronik Kategori Müdürü (.....) gönderilen ve bilgide SUNNY Perakende Satış Direktörü (…..), SUNNY çalışanı (.....) ve TEKNOSA Kategori Yöneticisi (.....)’ün yer aldığı “RE: Teknosa ürün fiyatları” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (64) 13.04.2015, (.....)>(.....) (65) “(.....) bey merhaba, Teknosa mağazalarında Sunny 23 uydulu modellerimiz (.....) TL, Axen 32 Kapadokya modellerimiz (.....) TL, 16100 HD Uydu alıcımız (.....) TL’ den satılmaktadır, Bu fiyatlar diğer mağazalara göre fazla olduğundan dolayı, personellerimiz satış kaybetmektedirler. Eğer Teknosa mağazalarındaki bu fiyatları düzelttirebilirsek mağazalarda daha fazla ürün sattırabiliriz ve personellerimiz satış kaybetmez. (…) (66) 13.04.2015, (.....)>(.....) (67) (.....) merhaba, Mağazaları dolaşan arkadaşımın aşağıda belirttiği gibi fiyatlarımız biraz yukarıda gibi daha makul seviyeye çekilebilirsiniz, Ayrıca 100 adet uydulu 32 leri gebze depoya gönderdik, bu ürünleri aşağıda belirttiğim promatör olan mağazalara gönderin lütfen (68) Cevahir Vieland Marmara forum İstanbul forum Ankara nata vega İzmir Bornova forum extra (69) İzmir Gaziemir optimum Mersin forum Adana sabancı Tekirdağ tekira, Bazı mağazalarda 16100 uydu alıcısı yokbu mağazalar için daha önce transfer formu göndermiştik (1 ay önce) hala transfer yapılmamış. (70) 13.04.2015, (.....)>(.....) (71) 32 uydulu (.....) yaptık 23 lere bakalım (72) 13.04.2015, (.....)>(.....) (73) Her halde yanlış yazdın, Alşın (…..) (74) 13.04.2015, (.....)>(.....) (75) Kapadokya+16100uydu (…..) (76) 13.04.2015, (.....)>(.....) (77) (.....)yapalım sıkıntı olmasın”
23-01/12-7 19/64 Bulgu 30 (60) SUNNY’den alınan ve 22.01.2019 tarihinde (.....) tarafından SUNNY Geleneksel Satış Direktörü (.....)’a gönderilen ve bilgide SUNNY çalışanı (.....) ve SUNNY Pazarlama Satış Direktörü (…..)’in yer aldığı “RE: mersin ova çeyiz” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (66) 22.01.2019, (.....)>(.....) (67) “(.....) , Artık bayilerine Axen vermeyeceğim , fiyatları kontrol edemiyoruz hem A101 den hem şoktan ve marketlerden sıkıntı yaşıyoruz , (.....) adet satıyorsun bizim işlerimiz bozuluyor bundan sonra kesinlikle göndermeyeceğim7.” Bulgu 31 (61) SUNNY’den alınan ve 10.07.2019 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....), SUNNY Geleneksel Satış Direktörü (.....), SUNNY Satış Temsilcisi (.....) ve SUNNY çalışanı (.....) arasında geçen ve bilgide SUNNY çalışanı (.....) ve SUNNY Pazarlama Satış Direktörü (…..)’in yer aldığı “RE: TV fiyatlar” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (68) 10.07.2019, (.....)> (.....), (.....) (mail taraflarına iletilen mail) (69) “Merhaba (.....) bey ve (.....) bey Sizlerden ricamız acil bu fiyatların bir an düzeltilmesi gerek hangi firmaya gitsek karşımıza bu fiyatlar çıkıyor bu yüzden ciddi sıkıntılar yaşamaktayız (70) (71) (Yukarıda yer alan mail, ayrı ayrı olarak bilgisinde yer alan (.....) tarafından saat 11.53’te (.....), (.....) ve (.....)’ya iletilmiş sonrasında ise kendine iletilen (.....) tarafından saat 11.54’te (.....) ve (.....)’a iletilmiştir.) (72) 10.07.2019, 11.53; (.....)> (.....), (.....),(.....) (73) Arkadaşlar, (.....) bey haklı ,İnternetteki fiyatlar zincir tarafını da etkilemeye başladı serzenişler var bu fiyatlardan bizde satmak istiyoruz diyorlar , eğer önlem alamıyorsak tekrar satış kaybı yaşayacağız.” (74) 10.07.2019, 11.54; (.....)> (.....),(.....) (75) (.....) bey, Dinç elektronik kendisinden ucuz satan firmaların görsellerini sizinle daha önce paylaşmıştım, Bu sebepten dolayı sitedeki ucuz fiyatları örnek göstermekle en son WOON : 32 LED : (.....) TL almıştır İyi çalışmalar” 7 İşbu yazışma içeriğinde SUNNY markalı üç farklı TV modelinin fiyatlarını gösterir görseller paylaşılmıştır.
23-01/12-7 20/64 Bulgu 328 (62) SUNNY’den alınan ve 08.01.2020 tarihinde SUNNY Satış Temsilcisi (.....) tarafından SUNNY Geleneksel Satış Direktörü (.....)’a gönderilen ve bilgide SUNNY Satış Temsilcisi (.....)’ın yer aldığı “FW: İNTERNET SATIŞ FİYATLARI” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (70) 08.01.2020, (.....)>(.....) (71) “Arkadaşlar merhaba, İnternette satılacak fiyatlarımız aşağıdaki gibidir, bunu yalnızca whatsApp olacak şekilde müşterileriniz ile paylaşın ve fiyat istikrarının sağlanması gerektiğini kendilerine bildirin. (DÜZELTME WOON 43 ANDROİD ) (72) WOON (73) (74) ÖNERİLEN İNTERNET SATIŞ (75) woon 24" Uydulu (76) (.....) (77) woon 32" Uydulu (78) (.....) (79) woon 32" Android Uydulu (80) (.....) (81) woon 40" Uydulu (82) (.....) (83) woon 40" Android Smart Uydulu (84) (.....) (85) woon 43" Uydulu (86) (.....) (87) woon 43" Android Smart Uydulu (88) (.....) (89) woon 49" Uydulu (90) (.....) (91) woon 49" Android Smart Uydulu (92) (.....) (93) woon 55" Ultra hd 4k Smart Uydulu (94) (.....) (95) woon 65" Ultra hd 4k Smart Uydulu (96) (.....) (97) (…)” Bulgu 33 (63) SUNNY’den alınan ve 21.05.2020 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından SUNNY Geleneksel Satış Direktörü (.....) ve SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’na gönderilen ve bilgide SUNNY Genel Müdürü (.....) ve SUNNY çalışanı (.....)’nın yer aldığı “RE: internet fiyatları” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (72) 21.05.2020, (.....)> (.....),(.....) (73) “Arkadaşlar merhaba (.....) ile Q3 çalışması için fiyatlarımızı verdik ancak verdiğimiz fiyatlar internette satış yapan mağazalarınızın perakende satış fiyatları ile hemen hemen aynı, özellikle 32’’ fiyatları sıkıntılı, (74) mağaza yetkilileri ile temasa geçip fiyatlarımızı revize ettirelim zira (.....) fiyat kontrolünü internette yer alan fiyatlar üzerinden yapıyor. en sıkıntılı noktalar vatan,MediaMarkt,Amazon ve Öz Şanal (75) 21.05.2020, (.....)> (.....),(.....) (76) Arkadaşlar (.....)in yeni çıkacağı Elton 32 afiş fiyatı 8 Renklendirme belgenin aslına aittir.
23-01/12-7 21/64 (77) ” Bulgu 34 (64) SUNNY’den alınan ve 17.06.2020 tarihinde SUNNY Geleneksel Satış Direktörü (.....) tarafından SUNNY Satış Temsilcisi (.....) ve (.....) ile SUNNY çalışanı (.....)’ye gönderilen “İNTERNET TV FİYATLARI” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (74) 17.06.2020, (.....)> (.....) (.....), (.....) (75) “Arkadaşlar acil fiyatları yükseltelim lütfen” (76) ” Bulgu 35 (65) SUNNY’den alınan ve 14.08.2020 tarihinde SUNNY Geleneksel Satış Direktörü (.....), SUNNY Satış Temsilcisi (.....) ve SUNNY Satış Temsilcisi (.....) arasında geçen “İLT: İNTERNET FİYATLARI” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir:
23-01/12-7 22/64 (76) 13.08.2020, (.....)>(.....) (77) “(.....) bey merhaba, 32 android ve 40 andoid de fiyatları düşük kalan diğer internet satıcıları ekteki gibidir (…) (78) 14.08.2020, (.....)>(.....) (79) (İçerisinde çeşitli pazaryeri satıcılarının adlarının yer aldığı Hepsiburada’ya ait web sayfası fotoğrafları ile bu sayfalarda yer alan satıcıların “32 ANDROİD” ve “40 ANDROİD” adlı gruplarda tasnif edildiği “Kitap1.xlsx” adlı bir belge paylaşılmıştır.)” Bulgu 369 (66) SUNNY’den alınan ve 14.08.2020 tarihinde SUNNY Geleneksel Satış Direktörü (.....), SUNNY Satış Temsilcisi (.....) ve SUNNY Satış Temsilcisi (.....) arasında geçen “İLT: İNTERNET FİYATLARI HAKKINDA” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (78) 12.08.2020, (.....)>(.....) (79) “(.....) bey merhaba, Aşağıdaki bulunan internet firmaları arasında en fazla fiyat bozan konya firması (.....) olup kimden ürün aldıklarına dair bugün yetkilileri orada bulunmadığı için vermediler, firma fiyat bozmakla birlikte her bir şikayetinin altında 2800 üzeri görüntüleme vardır , bizim markamızla ilgili oluşabilecek gerek fiyat bozmak gerekse internet şikayeti bizi olumsuz etkileyecektir. (80) (81) [Şirket bilgilerinin yer aldığı ekran görüntüleri bulunmaktadır]. (82) (83) 14.08.2020, (.....)>(.....) (84) ” Bulgu 37 (67) SUNNY’den alınan ve 08.09.2020 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından SUNNY Geleneksel Satış Direktörü (.....)’a gönderilen ve bilgide SUNNY Satış Temsilcisi (.....)’ın yer aldığı “özbaşlar liste” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (80) 08.09.2020, (.....)>(.....) (81) “ (.....), bütün fiyatlar sıkıntılı bizim fiyatımızla satıyor problem olur fiyatları düzeltsin. (82) (İşbu mailde yer alan “çarşı (6).pdf” ve “merkez tv (5).pdf adlı belgelerde çeşitli SUNNY ürünlerin fiyat bilgisi sunulmaktadır.)” Bulgu 38 (68) SUNNY’den alınan, tarihi net olarak tespit edilemeyen ve katılımcılarının SUNNY Geleneksel Satış Direktörü (.....), SUNNY Satış Temsilcisi (.....), SUNNY Satış Temsilcisi (.....)ve diğer grup üyelerini SUNNY çalışanları (.....), (.....), (.....), (.....), “(…..), (.....), (.....) ve (.....)’in oluşturduğu “Avm-Toptan Satış Ekibi” adlı Whatsapp grubunda yapılan yazışmada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (82) Tarih net olarak tespit edilememiş olmakla birlikte 2021 yılına ait bir yazışmadır. (83) “(…) (84) (.....): (bir ürünün Hepsiburada adlı pazaryerine ait satış fiyatı ve diğer bilgilere ait görsel iletilmiştir.) (85) (.....): Günaydın arkadaşlar bu firma kimin kim ilgileniyor acil dönüş yapar mısınız (86) (…) 9 Bulguda yer alan ifade ve görsel ilk olarak (.....) tarafından (.....)’a gönderilmiş daha sonrasında ise (.....) tarafından herhangi bir ifade eklemeksizin (.....)’a iletilmiştir.
23-01/12-7 23/64 (87) (.....): (SUNNY markalı bir ürünün, ürün karşılaştırma sitesinde yer alan görseli iletilmiştir. İletilen görüntü;) (88) (89) (90) (.....): Bu firma kimde (91) (.....): Tanımıyorum (92) (.....): (SUNNY markalı ürünün Trendyol adlı pazaryeri web sayfasında yer alan görseli iletilmiştir.) (93) (94) (.....): (.....) düzeltti fiyatları (95) (…..): 👍🏻 (…)” Bulgu 39 (69) SUNNY’den alınan ve 27.01.2021 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından SUNNY Geleneksel Satış Direktörü (.....)’a gönderilen bilgide SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....) ve SUNNY Satış Temsilcisi (.....)’ın yer aldığı “sunny-axen-woon” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (84) 27.01.2021, (.....)> (…..) (85) “(.....), internette fiyatları aşağıdaki listedeki gibi yapalım acil.
23-01/12-7 24/64 (86) ” Bulgu 40 (70) SUNNY’den alınan ve 02.04.2021 tarihinde SUNNY Satış Temsilcisi (.....) tarafından SUNNY Geleneksel Satış Direktörü (.....)’a “FW: AVM FİYATLAR 04.02” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (86) 02.04.2021, (.....)> (…..) (87) “Yön avm 32 uydulu (.....) düzeltilecek (88) Yön avm 40 uydulu (.....) düzeltilecek (89) Yön avm 32 android (.....) düzeltilecek (90) Yön avm55 android nakit (.....) düzeltilcek (91) Yön avm 65 (.....) düzeltilecek (92) (…)” Bulgu 41 (71) SUNNY’den alınan ve 20.05.2021 tarihinde SUNNY Geleneksel Satış Direktörü (.....) tarafından SUNNY Satış Temsilcisi (.....)’a iletilen “İlt: internet“ konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (88) 20.05.2021, (…..) > (…..) (89) “(…..) bey ; Bilginize. (90) (Hepsiburada adlı pazaryerine ait 5 adet web sayfası linki, GittiGidiyor adlı pazaryerine ait 5 adet web sayfası linki ile Trendyol adlı pazaryerine ait 5 adet web sayfası linki paylaşılmıştır.) iyi çalışmalar. (91) 20.05.2021, (…..) > (…..) (92) (…..), aşağıdaki linklerde internetteki bozuk Sunny ve Woon fiyatları olan satıcılar var, her yere mal vermenizden dolayı bozuk fiyat çok arttı mal verdiğiniz yerlere dikkat edin yaygınlaşırsa geçmişte olduğu gibi ciddi sıkıntılar yaşarız bugün satarsın ondan sonra 3 ay mal satamazsın fiyatları düzelttir. (93) 20.05.2021, (…..) > (…..) (94) (…..) kontrol edermisin” Bulgu 42 (72) SUNNY’den alınan ve 24.05.2021 tarihinde ilk olarak saat 14.13’te SUNNY Pazarlama Satış Direktörü (.....) tarafından SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)‘na iletilen saat
23-01/12-7 25/64 14.15’te SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından SUNNY Geleneksel Satış Direktörü (.....)’a gönderilen “FW: webos” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (90) 24.05.2021, (.....)>(…..) (91) “Bilginize. (92) (93) 24.05.2021, (.....)>(…..) (94) (.....) Fiyatlar yerlerde fiyatları yukarı çeksin Dıgerleride problem” Bulgu 43 (73) SUNNY’den alınan ve 27.07.2021 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından SUNNY Geleneksel Satış Direktörü (.....)’a gönderilen “(.....) internet fiyatları” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (92) 27.07.2021, (.....)>(…..) (93) “(.....), (…..)’ın fiyatları internette yerlerde ya b fiyatları düzeltsin yada internette satmasın marketlerde ciddi sıkıntı var.İşimiz sadece çok satmak değil tamam satış açısından sıkıntı bir dönem geçiriyoruz ama fiyat istikrarı sağlayamazsak önümüzdeki ayları öldürürüz,ayrıca bu adam bizden başka sadece onvo ve saba satıyor bu işi düzelt marketler bu fiyatlar ile bizde Sunny satmak istiyoruz diyorlar.” Bulgu 44 (74) SUNNY’den alınan ve 11.08.2021 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından SUNNY Geleneksel Satış Direktörü (.....)’a gönderilen “(.....)” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (94) 11.08.2021, (.....)>(…..) (95) “(.....), (.....) fiyatlarını kontrol et çok bozuyor, düzelttir gelince konuşalım. SUNNY DİP FİYAT BAŞARANLAR SATIŞ FİYATLARI SUNNY SN24LED63 (.....) (.....) SUNNY SN32DAL04 (.....) (.....) SUNNY SN39HDAL04 (.....) (.....) SUNNY SN32DAL13 / DIL13 (.....) (.....) SUNNY SN39DAL13 (.....) (.....) SUNNY SN40DAL13 (.....) (.....) SUNNY SN43DAL13 (.....) (.....) SUNNY SN49FIL27 (.....) (.....)
23-01/12-7 26/64 SUNNY SN50LEDJ203 (.....) (.....) SUNNY SN58LEDJ203 (.....) (.....) SUNNY SN65LEDA51-G (.....) (.....) SUNNY SN65FLDJ240 (.....) (.....) Bulgu 45 (75) SUNNY’den alınan ve 31.08.2021 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (…..) tarafından SUNNY Geleneksel Satış Direktörü (…..)’a gönderilen “FW: sunny 32” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: (96) 31.08.2021, (…..) > (…..) (97) “(…..) günaydın, (…..)”ın fiyat politikası artık sabırları zorluyor bunun izahı yok, (…..)a karşı bir mecburiyetimiz mi var fiyatı bozup duruyor avantajlı fiyat ile verme ozaman toptan satacaksa satsın internet den satmasın bu konuyu son defa konuşuyor olalım. (98) https://www.hepsiburada.com/sunny-sn32dal04-32-81-ekran-uydu-alicili-hd-ready-led-tv-p-HBV00000M1PE5?magaza=akcamarkt (99) https://www.gittigidiyor.com/televizyon/sunny-sn32dal04_spp_726894?id=654994720 (…)” Bulgu 46 (76) SUNNY’den alınan ve 04.10.2021 tarihinde SUNNY Perakende Satış Direktörü (…..) ve SUNNY Pazarlama Satış Direktörü (…..) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 04.10.2021, “(…) (…..): (Teknosa tekno marketine ait olan ve “axen” marka ürünlerin fiyat görsellerinin yer aldığı iki adet fotoğraf paylaşılmıştır.) (…..): Sefaköy teknosa (…..): Fiyatlar yüksek etiketleri değişmemişler (…..): Söyledim değiştiriyorlar şimdi (…)” Bulgu 47 (77) SUNNY’den alınan ve 31.01.2022 tarihinde SUNNY Perakende Satış Direktörü (…..) ile Yeni Mağazacılık AŞ (A101) çalışanı (…..) arasında geçen ve bilgide SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (…..), SUNNY çalışanı (…..), (…..) çalışanları (…..) ve (…..)’nun yer aldığı “Re: YNT: AFİŞ ONAY” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 27.01.2022, (…..) > (…..), (…..), (…..) “Merhaba, Afiş için kontrollerinizi (görsel, özellik vs.) ve 7-13 Şubat aralığında ürünlerin tüm depolara teslimatının bitmiş olacağını teyit etmenizi rica ederiz. Sözleşmede belirtilen ve afiş onayı alınırken tarafınızdan teyit edilen sevkiyat tarihleri dışında mal kabul yapılmayacak olup, sözleşme gereğince cezai işlem uygulanacaktır. Afiş tarihi: 17 Şubat
23-01/12-7 27/64 27.01.2022, (…..) > (…..),(…..),(…..) (…..) hanım merhaba, afiş onayını verecekler ama fiyat yanlış ben alış fiyatınızı (…..) beye mail atacağım, buna göre düzeltirsiniz ayrıca 50’’ yeni üretilecek bu nedenle cumartesi pilot üretim yapılacak problem çıkmaz ise konuştuğumuz tarihte teslim ederiz ancak problem çıkarsa tarihi revize edeceğiz bunun için Salı günü size dönüş yaparız. (…) 31.01.2022, (…..) > (…..) Merhaba Uygundur 31 Oca 2022 19:52 tarihinde "(…..) (9900msu)" yazdı: Merhaba, Afişin revize hali aşağıdaki gibidir, görsel özellik ve teslimat onayı rica ederiz.” Bulgu 48 (78) SUNNY’den alınan ve 06.02.2022 tarihinde SUNNY Perakende Satış Direktörü (…..) ve SUNNY Pazarlama Satış Direktörü (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 06.02.2022 “(…) (.....): (Bir web sayfasına ait satıcı isimlerinin yer aldığı bir fotoğraf paylaşılmıştır.) (.....): Reis günaydın (.....): Bilgine (.....): Günaydin (.....):(.....) (.....): Fiyat bozan var mi (.....):(.....) (fotoğrafta yer alan “(.....)” adlı satıcının fiyatı) (.....): A çıkmışlar (.....): Yarın olacaktı dimi (.....): Trendyol kampanyası başlamadı daha (.....): bu gün degil (.....): Yarın evet (.....): Ok (…)” Bulgu 49 (79) SUNNY’den alınan ve 07.02.2022 tarihinde SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....) ve SUNNY Pazarlama Satış Direktörü (.....) arasında geçen Whatsapp görüşmesinde yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 07.02.2022 “(…) (.....): (Elektronik / Büyük Şubat / Robot Süpürge-1 (Seçili Markalar) adlı bir kampanyaya ait görsel paylaşılmıştır.) (.....): Saat 16:00 da başlayacak (.....): (.....)yi uyarsın (.....) bey (.....): Axen.com.tr de de yapalım
23-01/12-7 28/64 (.....): Onun fiyatı kampanya öncesi (.....) (.....): Orda farkı sorun var (.....): O kampanyaya girmemiş (.....): Farklı bir fiyat çıkacaksa mal gitmesin (.....): Direkt yapmış (.....): Komisyon ödeyecek (.....): (.....)i arasin (.....): Kampanyada farklı fiyat cikmasin (.....): Ok (…)” Bulgu 50 (80) SUNNY’den alınan ve 16.02.2022 tarihinde katılımcılarının SUNNY Geleneksel Satış Direktörü (.....), SUNNY Satış Temsilcisi (.....), SUNNY Satış Temsilcisi (.....) ve diğer grup üyelerini SUNNY çalışanları (.....), (.....), (.....), (.....), “(.....), (.....), (.....) ve (.....)’in oluşturduğu “Avm-Toptan Satış Ekibi” adlı Whatsapp grubunda yapılan yazışmada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 15.02.2022 “(…) (.....): Tanımıyorum (.....): Arkadaşlar merhaba (.....): Göndermiş olduğumuz listedeki müşterileri kontrol edip kendilerine 43 android tv Evkur kart fiyatlarını söyleyerek o fiyatların altında satış olmayacağını bildirmemiz gerekmektedir. Evkur la ciddi problemler yaşıyoruz müşterilerimizi uyarmamiz gerekmektedir. Herkese iyiakşamlar dilerim. (…..): Benim müşterim yok (.....) hanım (…) 16.02.2022 (.....): ((Göndermiş olduğumuz listedeki müşterileri kontrol edip kendilerine 43 android tv Evkur kart fiyatlarını söyleyerek o fiyatların altında satış olmayacağını bildirmemiz gerekmektedir. Evkur la ciddi problemler yaşıyoruz müşterilerimizi uyarmamiz gerekmektedir…) ifadesi yanıtlanmıştır.) Merhaba arkadaşlar konu çok önemli kimin müşterisi ise acil önlem almamız gerekiyor (…)” Bulgu 5110 (81) 06.07.2020 tarihinde SUNNY Bölge Satış Yetkilisi (.....) tarafından, kimliği ve unvanı tespit edilemeyen (.....)’e gönderilen ve bilgide SUNNY Geleneksel Kanal Satış Direktörü (.....)'un olduğu “İnternet fiyatları hakkında” konulu e-posta silsilesinde yer alan yazışmalar aşağıdaki gibidir: 06.07.2020, (.....)> (…..) “(.....) bey merhaba, Android 32 inç TV internet satış fiyatımız (.....) TL dır. Bu fiyatlarımız dışında insert yada fiyatları cikmamanızı rica eder , Bol satışlar dileriz . 10 Şikayet kapsamında sunulan dört adet bulgu bulunmaktadır. Bu bulgulardan üç adedi önaraştırma kapsamında gerçekleştirilen yerinde inceleme sırasında elde edildiği için tekrara düşmemek adına yerinde incelemede elde edilemeyen bulguya ayrıca yer verilmiştir.
23-01/12-7 29/64 Saygılarımla” 06.07.2020, (.....)> (…..) “(.....) hanım merhaba, Android 31 inç tv fiyatlarına ilk önce internete baktığımız için kurum içinde (.....) e satacağız. Inserte (.....) peşin (.....) taksitli çıkmayı düşünüyoruz. İyi çalışmalar dilerim” 06.07.2020, (.....)> (…..) “(.....) bey merhaba, (.....) tl bir nebze uygundur. ürünleriniz (.....) aktarma samsun olarak gelmekte olup onların bölge dağıtımı olan bizim kargo ile depolarınıza bırakılacaktır iyi çalışmalar dileriz” I.3.2. İnternet Üzerinden Yapılan Satışların Kısıtlanmasına Yönelik Bulgular Bulgu 52 (82) SUNNY’den alınan, tarihi net olarak tespit edilemeyen ve katılımcılarının SUNNY Geleneksel Satış Direktörü (.....), SUNNY Satış Temsilcisi (.....), SUNNY Satış Temsilcisi (.....) ve diğer grup üyelerini SUNNY çalışanları (.....), (.....), (.....), (.....) ve kayıtlarda isimleri (…..), (…..), (.....) ve (.....) olarak yer alan kişilerin oluşturduğu “Avm-Toptan Satış Ekibi” adlı Whatsapp grubunda yapılan yazışmada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: Tarih net olarak tespit edilememiştir. “(…) (.....): (Aşağıdaki görsel iletilmiştir.) (.....): Arkadaşlar Viomi v5 pro fiyat (.....) tl olacak bu müşterilerden çaresi olan arkadaşlar Acil fiyatı (.....) tl yapsın lütfen (.....): hiç birini tanimoyorum (.....) bey (.....): Internet satışı yasak diye bilgi vermiştik viomi için müşterilere (.....) Bey: Ben de tanımıyorum. (…)”
23-01/12-7 30/64 I.3.3. Soruşturma Bildiriminde Dolaylı Bilgi Değişiminin Tespiti Kapsamında Ele Alınan Bulgular11 Bulgu 53 (83) 26.07.2013 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından TEKNOSA Elektronik Kategori Müdürü (.....)’a gönderilen ve bilgide TEKNOSA Kategori Yöneticisi (.....) ve SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)‘nun yer aldığı “RE: bana (.....) tl fiyatın düşük diyordun abi? bimeks” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 26.07.2013, (.....)> (…..) “ 26.07.2013, (.....)>(…..) Bu şekilde ben mal satamam , (.....) marjla zarar ederiz. Benimle ilgili planları sıfırlayalım12 (…) 26.07.2013, (.....)>(…..) (.....) günaydın, Bombardımana geçtin bakıyorum  Kabus sizin fiyatı değiştirmenizle başladı, Bimekste 22 (.....) tl o fiyatı nereden buldunuz alışları (.....) tl acaba mağaza açılışı için mi kullandılar telefon ile ulaşamadım mail attım genel bir durum olduğunu zannetmiyorum. Vatan ile konuştuk onlar teknosa fiyatı aşağı çektiği için fiyat indirdik diyorlar onların alışı (.....) tüm fiyatları düzeltiyorlar Sizinde düzeltmenizi rica ederim. (...) ” Bulgu 54 (84) 16.11.2013 tarihinde (.....) tarafından BİMEKS Ürün Yöneticisi (.....)’e gönderilen ve bilgide SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’nun yer aldığı konusuz e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 16.11.2013, (.....)> (…..) “Teknosa mailing yapmasına rağmen eğer sen fiyatları kapatırsan onlara da baskı yapıyoruz , ortam gerildi şu işleri düzeltelim Salı günü bir araya gelip gerekenleri konuşalım vatan ürünleri kaldırdı acil desteğini rica ediyorum (…)” Bulgu 55 (85) 18.11.2013 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından VATAN Ürün Yöneticisi (.....)’e gönderilen ve bilgide VATAN çalışanı (.....) ve SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’nun yer aldığı “RE: Fiyatlar” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 11 SUNNY vekiline ve dolaylı bilgi değişimi şüphesiyle soruşturma açılan diğer teşebbüslere tebliğ edilen Soruşturma Bildirimlerinde yer verilen Bulgu 5, 13, 14, 27, 23 ve 18 ile sırasıyla Bulgu 53, 55, 56, 57, 58 ve 59 aynı içerikleri ihtiva etmektedir. Soruşturma Bildirimleri hazırlandığı süreçte söz konusu belgelerin hangi kapsamda değerlendirileceği net olmadığından her iki ihlal türü başlığı altında ilgili bulgulara yer verilmesi uygun görülmüştür. Dosya kapsamında da okumayı kolaylaştırmak adına bulgulara tekrar yer verilmiş ve ilgili bulgular aşağıda değerlendirme kısmında da aynı formatla ayrı bir başlık altında ele alınmıştır. 12 Yazışma içeriğinde SUNNY markalı beş farklı TV modelinin fiyatlarını gösterir görseller paylaşılmıştır.
23-01/12-7 31/64 18.11.2013, (.....)> (…..) “(.....) merhaba, Bu hafta sonu sizin başlattığınız (.....)luk indirimden dolayı her noktada problem yaşadık, Özellikle (.....) beye bayi ve avm kanalından internetteki fiyatlar ile ilgili çok telefon aldı ve bu konuyu çözmemizi istedi, Geçmişte bu tip indirim günlerinizde sunny markasının internette ki fiyatlarını hariç tutuyordunuz ve problem olmuyordu, Yeni yılda modelleri ayrıştırma yolunu deneyeceğiz, en azından bu işi model bazında çözene kadar internette fiyatları bozmamanızı , interneti kampanya dışında tutmanızı yapamıyorsanız bu süre zarfında gerekiyorsa satışa kapatmanızı önemle rica ediyorum , zira yönetim kademesinde tepki oluşmaya başladı.Mağaza içinde genel inserte koymamanız kaydıyla fiyatlar sıkıntı yaratmıyor bu haftaki kaos senin internette fiyat deklere etmen ile başladı herkesi tetikledin 2 günde zor toparladık, ben tüm zincirde ürün verdiğimiz noktalar ile hem toplantı yapacağım hem de mail atarak durumun vahametini anlatıyorum. Zaten elinizde tv yok niye ucuza satıyorsunuz bunu da anlamıyorum . Konuya hassasiyetle eğileceğine inanıyorum. (…) 18.11.2013, (.....)>(…..) (.....) abi merhaba; Bu konuyu Cuma günü konuştuğumuz üzere ürünü internete kapattık bu konuda sizleri de zorda bırakmadan kampanyaları bu şekilde devam ettirdik. Anlayışınız için teşekkür ediyorum. Saygılarımla, 18.11.2013, (.....)>(…..) (.....) cım Anlayışın için teşekkür ederim , Bizim de size desteğimiz aynı şekilde devam edecektir, mağazalarda istediğin atraksiyonu yap ama interneti hariç tur Ben bimeks ve teknosa ve golda da mail attım toplantıda istedim lütfen bu durumu kalıcı kılalım. (…)” Bulgu 56 (86) 20.12.2013 tarihinde (.....) tarafından TEKNOSA Kategori Yöneticisi (.....) ve TEKNOSA Elektronik Kategori Müdürü (.....)’a gönderilen ve bilgide SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’nun yer aldığı “RE: sunny 40 fiyat” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 20.12.2013, (.....)>(…..) “(.....) günaydın, Mağazalarda 40 fiyatı hala (.....) her taraftan baskı var (.....) bey veryansın ediyor Fiyatı acil (.....) olarak düzeltelim önemli 20.12.2013, (.....)>(…..) Günaydın Bimeks bu fiyattaydı biz yükseltmiştik 20.12.2013, (.....)> (.....),(…..) (.....) ,Şuanda 40 fiyatı konusu bizim açımızdan hassas hale geldi, Zaman zaman sizin hassas olduğunuz konularda her zaman hızlı tepki verdik Konu dediğim gibi bizim için şuan çok hassas lütfen fiyatı düzeltelim eğer satma problemi varsa iade alarak yardımcı olurum Ciddi anlamda problemim var.
23-01/12-7 32/64 20.12.2013, (.....)> (.....),(…..) Böyle bir fiyatımız yokki şu anda neyden bahsediliyor anlayamadım. 20.12.2013, (.....)> (.....),(…..) ok” Bulgu 57 (87) SUNNY’den alınan ve 17.03.2014 tarihinde SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından VATAN Ürün Yöneticisi (.....)’e gönderilen ve bilgide SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’nun yer aldığı “RE: Teknosa” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 17.03.2014, (.....)>(…..) “(.....) abi merhaba; Sanırım derdimi tam ifade edemiyorum Ben 40” Truvadan stok taşıyorum ve aşağıdaki fiyat olduğu sürece para kaybediyorum. Eğer ki bu şekile söz geçiremiyorsanız bende aksiyonumu bu şartlar doğrultusunda alayım. 17.03.2014, (.....)>(…..) (.....), Benim gözümün önünde düzeltti , Sistemde problem varmış eski fiyata düşüyor, Tekrar mail attım düzeltecekler sistemi bekliyorlar” Bulgu 58 (88) SUNNY’den alınan ve 18.07.2014 tarihinde VATAN Ürün Yöneticisi (.....) tarafından SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’na gönderilen “RE: teknosa” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 18.07.2014, (.....)>(…..) “Sunny de buna karşılık bir aksiyon alacakmıyız? Yoksa ben kendim alayım mı?
23-01/12-7 33/64 18.07.2014, (.....)>(…..) (.....) merhaba, Görüşüyoruz düzeltecekler fiyatı 18.07.2014, (.....)>(…..) (.....) bu basılan kaçıncı ilan. Ben Sunny (.....) tl olarak çıkıyorum bilginize. 18.07.2014, (.....)>(…..) Haklısın (.....) düzelteceğiz fiyatı büyük hata yaptık bunlarla çalışılmaz öğlenden sonra müsaitsen gelmek istiyorum 18.07.2014, (.....)>(…..) Saat 16:00 -17:00 uygunsa gel.” Bulgu 59 (89) SUNNY’den alınan ve 12.03.2014 tarihinde VATAN Ürün Yöneticisi (.....) ve SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....) arasında geçen “RE: .” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 12.03.2014, (.....)>(.....) “(.....) merhaba, (.....) döndü konuştu (.....) abi (.....) atlamış kusura bakmayın dedi yarım saat 1 saate düzeltecek fiyatı (.....) beye anlattım ben (.....) sıkıntı yok dedim kanka onlar düzeltir 12.03.2014, (.....)>(.....) Ok hallederiz.” Bulgu 60 (90) SUNNY’den alınan ve 26.07.2013 tarihinde SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....) tarafından VATAN Ürün Yöneticisi (.....)’e gönderilen “RE: internet hakkında” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 26.07.2013, (.....) > (.....) “(.....) merhaba, İntenetteki 32 ve 22 fiyatlarını yükseltirmisin her yerden telefon geliyor (.....) ve (.....) fiyatlarını lütfen bozma sıkıntı çekiyoruz (.....) bile sabah sabah haşladı rica ediyorum 26.07.2013, (.....)>(.....) Teknosa fiyatlarına bende aramama rağmen dokunmadınız. Bende şuan kaldıramıyorum (.....) bey sistemi kitledi.” Bulgu 61 (91) SUNNY’den alınan ve 23.07.2015 tarihinde VATAN Ürün Yöneticisi (.....) tarafından SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....) ve SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....)’a gönderilen “RE: teknosa” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 23.07.2015, (.....)>(.....),(.....)
23-01/12-7 34/64 “Teknosaya bu fiyata satacak şekilde maliyetli ürün veriyorsanız bizle ticareti büyütmeniz imkansız. Saygılarımla, (…..) 23.07.2015, (.....)> (.....),(.....) (.....) günaydın, Seni anlamakta zorlanıyorum, Size teknosadan daha uygun fiyatlar ile ürün veriyoruz 3 ay sonra satamıyorum diyorsun sana fiyat inelim diyoruz kabul etmeyip İade ediyorsun , Özellikle büyük ekranda sana ürün teklif etmeye çekiniyoruz. 23.07.2015, (.....)>(.....),(.....) Günaydın abi; Teknosaya verdiğin marjlar ile demekki ürün vermiyorsun bence tamamen rekabet siz belirliyorsunuz bu ürün (.....) tl iken burda toplantı odasında söylediklerini hatırlıyorum az adette verdik ve (.....) TL ye çok fazla bir şey kazanmıyorlar demiştin. Biz bence Sunny carisini tamemen kapayalım siz teknosayla ticaretinizi istediğiniz kadar büyütün. Şuan ne kadar sattığı ile değil firmalara yaklaşımınızla ilgileniyorum. Yaklaşımlarınız farklı olduğu içinde bende zarar görmemek için satamadığım malda iadeyi tercih etmek zorundayım. Siz geçen yıl ilk 5 aya göre bu ilk 5 ay Pazar (.....) ufalmasına rağmen (.....)’e yakın büyüyen vatanda mal satmak istemiyorsanız kendi tercihiniz. Saygılarımla, (.....)” Bulgu 62 (92) SUNNY’den alınan ve 26.08.2015 tarihinde VATAN Ürün Yöneticisi (.....) tarafından SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....)’na gönderilen “mm” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: 26.08.2015, (.....)>(.....) “ Saygılarımla, (.....)”
23-01/12-7 35/64 I.4. Değerlendirme (93) Yukarıda ifade edildiği üzere Kurulun 18.05.2022 tarihli ve 22-23/371-M sayılı kararı ile SUNNY hakkında soruşturma başlatılmış olup 18.05.2022 tarihli ve 22-23/370-M sayılı Kurul kararı ile MEDIAMARKT, VATAN ve TEKNOSA hakkında açılan soruşturmanın da SUNNY hakkında başlatılan soruşturma ile birlikte yürütülmesine karar verilmiştir. MEDIAMARKT, VATAN ve TEKNOSA hakkında, ilgili teşebbüsler arasında rekabete hassas verilerin paylaşıldığı ve 4054 sayılı Kanunun 4. maddesinin ihlal edildiği şüphesiyle açılan soruşturmadaki iddialar bakımından soruşturma süreci devam etmektedir. Mevcut dosya SUNNY hakkında yürütülen uzlaşma başvurusuna ilişkin olduğundan, bu aşamada SUNNY’ye isnat edilen ihlallere ilişkin değerlendirmelere yer verilmiştir. (94) Dosya kapsamında yapılan yerinde incelemelerde bulunan belgeler incelendiğinde, SUNNY’nin yeniden satıcıların yeniden satış fiyatlarına müdahalelerde bulunduğu, internet satışlarını kısıtladığı ve/veya MEDIAMARKT, VATAN ve TEKNOSA arasındaki dolaylı bilgi değişimine aracılık ettiğine dair şüphe oluşmuştur. Bahse konu davranışlara ilişkin değerlendirmeler aşağıda ele alınmıştır. I.4.1. Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Değerlendirme I.4.1.1. Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Teorik Çerçeve (95) Dosya konusu soruşturmanın temelini SUNNY’nin satışını yaptığı ürünlere ilişkin yeniden satış fiyatını belirlemeye yönelik faaliyetlerde bulunduğu iddiası oluşturmaktadır. Bu kapsamda SUNNY’de yerinde inceleme gerçekleştirilmiş olup teşebbüs çalışanlarının bilgisayar ve telefonlarından bazı belgeler elde edilmiştir. Aşağıda öncelikle yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin teorik çerçeveye değinilmiş olup devamında ise yerinde incelemede elde edilen belgelere ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilmiştir. (96) 4054 sayılı Kanun’un “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar” başlıklı 4. maddesi, “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmünü haizdir. Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” yasaklanan haller arasında sayılmıştır. Bu yönüyle yeniden satış fiyatının tespiti uygulamaları, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma olarak ele alınabilmektedir. (97) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi hükümlerinin uygulanmasından grup olarak muaf tutulmasının koşullarını belirleyen 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ) “Anlaşmaları Grup Muafiyeti Kapsamı Dışına Çıkaran Sınırlamalar” başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, alıcı teşebbüsün kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesine ilişkindir. Buna göre, alıcının sabit veya asgari satış fiyatının belirlenmesi yasaktır. Ancak, sağlayıcının, alıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya alıcıya satış fiyatını tavsiye etmesi; sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla mümkündür. Bu koşulun sağlanması için, söz konusu fiyatların azami veya tavsiye niteliğinde olduğunun yayınlanan fiyat listelerinde ya da ürünün üzerinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
23-01/12-7 36/64 (98) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un (Kılavuz) 18. paragrafında ise yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasının doğrudan yapılabileceği gibi dolaylı olarak da gerçekleştirilebileceği ifade edilmektedir. Sağlayıcı teşebbüsler, akdetmiş oldukları dikey anlaşmalara açık hüküm koymak suretiyle alıcının satış fiyatını doğrudan belirlemelerinin yanı sıra, aynı ihlali değişik uygulamalar vasıtasıyla dolaylı yollarla da gerçekleştirebilmektedirler. Alıcının kâr marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin belirlenmesi, alıcıya tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda kendisine ilave indirimler uygulanması ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi, askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya da fiilen bu tür cezai yaptırımların uygulanması yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan belirlenmesine örnek olarak verilebilir. Bu tür yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan belirlenmesi uygulamaları da Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca anlaşmaları grup muafiyeti kapsamı dışına çıkarmaktadır. (99) Kurul kararları incelendiğinde, yeniden satış fiyatının tespiti uygulamalarının etki doğurup doğurmamasının ihlalin varlığının kanıtlanmasındaki yerine ilişkin olarak, Anadolu Elektronik kararında13 “(…) amacının rekabeti kısıtlamak olduğu kabul edilen yeniden satış fiyatının tespiti uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında yer aldığına şüphe bulunmamaktadır. Bu nedenle 4. madde hükmü göz önüne alındığında ihlalin ortaya konulabilmesi için yeniden satış fiyatının tespiti uygulamalarına yönelik olarak bir etki analizi yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır.” şeklinde bir değerlendirme yapılmıştır. Bu doğrultuda, yeniden satış fiyatının tespiti uygulamalarının amaç yönünden rekabeti kısıtlayıcı anlaşma niteliğini haiz olmaları nedeniyle rekabeti kısıtlayıcı etki doğurmasalar da bu uygulamalar 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak nitelendirilmektedir. Kurul, “Rekabeti bozucu nitelikte olan anlaşmalar, tarafların kendi bağımsız rekabetçi faaliyetlerini ortak çıkarlar adına gözden çıkardıkları bir yapısal çerçeve yaratır. Bu sebepten dolayı, sadece rekabete aykırı bir anlaşmaya taraf olmak, anlaşma etkilerini gerçekleştirmemiş olsa dahi yasaktır.” tespiti ile amacı rekabeti kısıtlayıcı olan bir anlaşmanın etkisinin aranmayacağını açıkça ortaya koymuştur14. Bu çerçevede 2011 sonrası alınan birçok Kurul kararında15 ve mevcut uygulamada yeniden satış fiyatının amaç bakımından açık bir ihlal olarak görüldüğü ve etkilerinin incelenmesinin ihlal tespiti için aranan bir koşul olarak görülmediğine ilişkin yaklaşımın devam ettiği belirtilmelidir. (100) Sonuç itibarıyla yeniden satış fiyatına ilişkin uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında açık dikey kısıtlamalardan biri olarak değerlendirildiği, Kurul tarafından alınan birçok kararda da yeniden satış fiyatının tespitinin amaç bakımından ihlal sayıldığı belirtilmelidir. I.4.1.2. Yeniden Satış Fiyatının Tespiti Kapsamında Ele Alınan Bulgulara İlişkin Değerlendirmeler (101) Yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin şikâyet dilekçesinde yer alan ve yerinde incelemelerde elde edilen belgelere ilişkin değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir. 13 23.06.2011 tarihli ve 11-39/838-262 sayılı Kurul Kararı. 14 19.01.2011 tarihli ve 11-04/64-26 sayılı Kurul kararı. 15 19.09.2018 tarihli ve 18-33/556-274 sayılı Henkel kararı (Söz konusu kararın iptal istemi, Ankara 4. İdare Mahkemesinin 08.01.2020 tarihli E. 2019/931, K. 2020/50 sayılı kararıyla reddedilmiştir.), 22.11.2018 tarihli ve 18-44/703-345 sayılı Sony kararı (Söz konusu kararın iptal istemi, Ankara 8. İdare Mahkemesinin 28.01.2020 tarihli E. 2019/1193, K. 2020/194 sayılı kararıyla reddedilmiştir.), 26.03.2020 tarihli ve 20-16/231-112 sayılı Bellona kararı,
23-01/12-7 37/64 (102) Soruşturma Bildirimi’nde yer verilen bulgular dahilinde; - Bulgu 1’de yer alan “(.....)Fiyatı acil düzelt lütfen (…)” - Bulgu 2’de yer alan “(.....) merhaba, bizim haberimiz olmadan böyle bir fiyat ile çıkmanız sizinle işimizi geliştirmek için harcadığımız çabalara yazık etmektedir. (…), Senden ricam bizi sıkıntıya sokacak bu tip uygulamalarda kullanmayın. (...)” - Bulgu 3’te yer alan; “(..... )bey, Fiyatları düzeltebilirmisiniz.” - Bulgu 5’te yer alan “(.....) günaydın, Bombardımana geçtin bakıyorum  Kabus sizin fiyatı değiştirmenizle başladı, (…)Sizinde düzeltmenizi rica ederim. (...) ” - Bulgu 6’da yer alan “(.....) merhaba, Bu şekilde ticaret olmaz , (...) Sunny olarak fiyat istikrarı konusunda ne kadar hassas olduğumuzu biliyorsunuz bu istikrarı zaman zaman hep (.....) bozdu buna müsaade edemeyiz bütün fiyatları bozdunuz (…) Bizim onayımızı almadan nasıl böyle bir fiyat çıkıyorsunuz ucuz sattığınız markayı biz tüm kanallara veriyoruz hem de sizin aldığınız fiyatın üzerinde, Size mal alırken tanıdığımız fiyat imkanını bizi vurmak için kullanamazsınız bu samimiyetsizlik oluyor, Bizim markamızı gelgel ürünü olarak kullanamazsınız , Bir daha bu şekilde düşük fiyat ile hele bizim haberimiz olmadan çıkmanızı arzu etmiyoruz. (...) - Bulgu 7’de yer alan “(.....) günaydın, Az kazanmak istiyorsanız alış fiyatınızı yükseltelim , Fiyatı acil düzeltelim lütfen acil” - Bulgu 9’da yer alan “Çıktığınız fiyat yüzünden telefonlar durmuyor (…)Lütfen acil olarak fiyatı düzelt (...)” - Bulgu 10’da yer alan “Diğer zincirde fiyatlar ile oynayanlara mail atıp aynı kaosu birdaha yaşamak istemediğimizi ve internette normal fiyatlar dışında sunny markalı ürünler için Agrasif fiyat çıkılmamasını belirttim hepsi tamam dedi zaten bu hafta konu ile ilgili toplantılar yapacağı.” - Bulgu 11’de yer alan “(.....) merhaba, İnternette çıkılan fiyatlar her tarafta problem yaratmakta, (...) Bu hafta sonu (.....) ile başlayan sizle devam eden teknosa ile noktalanan fiyat kırma yarışınızda (.....) çok rahatsız oldu ve konuyu acil çözmemizi istedi” - Bulgu 12’de yer alan “(.....) merhaba, Herkez yine aramaya başladı fiyatları bozmuşsun biz herkeze söz verdik bir daha böyle bir şey olmayacak diye lütfen bizi zor duruma sokma zaten ürün yok müşterilerimizle kötü oluyoruz (...) - Bulgu 13’te yer alan “(.....) merhaba, Bu hafta sonu sizin başlattığınız %30 luk indirimden dolayı her noktada problem yaşadık, Özellikle (.....) beye bayi ve avm kanalından internetteki fiyatlar ile ilgili çok telefon aldı ve bu konuyu çözmemizi istedi (…) - Bulgu 14’te yer alan “(.....) günaydın, Mağazalarda 40 fiyatı hala (.....) her taraftan baskı var (.....) bey veryansın ediyor Fiyatı acil (.....) olarak düzeltelim önemli (…) (.....) ,Şuanda 40 fiyatı konusu bizim açımızdan hassas hale geldi, Zaman zaman sizin hassas olduğunuz konularda her zaman hızlı tepki verdik Konu dediğim gibi bizim için şuan çok hassas lütfen fiyatı düzeltelim eğer satma problemi varsa iade alarak yardımcı olurum Ciddi anlamda problemim var.” - Bulgu 15’te yer alan “, (...) herkese zamlı yeni fiyatları deklere ettiğimizden sizin fiyattan çok sıkıntı yaşıyoruz, Senden ricam fiyatı acilen düzeltmen .”
23-01/12-7 38/64 - Bulgu 17’de yer alan “(.....) günaydın lütfen rica ediyorum bak zoruma sokuyorsun yeni fiyatlara geçtik kimsede eski mal yok bide söz verdik herkeze düzeltecek diye kanka” - Bulgu 18’de yer alan “(.....) düzeltirmisin” - Bulgu 19’da yer alan “yarım saat 1 saate düzeltecek fiyatı (.....) beye anlattım ben (.....) sıkıntı yok dedim kanka onlar düzeltir” - Bulgu 21’de yer alan “Uydulunun fiyatını acil düzelt” - Bulgu 22’de yer alan “acil olarak sitenizde yer alan (.....) 32 sunny Truva fiyatını düzeltmenizi önemle rica ederim şuan bizim için önem arzediyor.” - Bulgu 23’te yer alan “Görüşüyoruz düzeltecekler fiyatı” ve “düzelteceğiz fiyatı büyük hata yaptık bunlarla çalışılmaz öğlenden sonra müsaitsen gelmek istiyorum” - Bulgu 24’te yer alan “İnternetteki sunny 32 yi düzeltmeyi unuttunuz galiba , acil düzeltmeni rica ederim.” - Bulgu 25’te yer alan “Bu fiyat bizi sıkıntıya soktu acil düzeltilmesi gerekiyor” - Bulgu 26’da yer alan “(.....), En dip fiyat (.....) lütfen fiyatı yük dahil (.....) KDV dahil olarak düzelt” - Bulgu 28’de yer alan “fiyatlar (.....) bunuda düzeltelim” - Bulgu 29’da yer alan “(.....) yapalım sıkıntı olmasın” - Bulgu 31’da yer alan “Sizlerden ricamız acil bu fiyatların bir an düzeltilmesi gerek hangi firmaya gitsek karşımıza bu fiyatlar çıkıyor bu yüzden ciddi sıkıntılar yaşamaktayız” - Bulgu 32’de yer alan “İnternette satılacak fiyatlarımız aşağıdaki gibidir, bunu yalnızca whatsApp olacak şekilde müşterileriniz ile paylaşın ve fiyat istikrarının sağlanması gerektiğini kendilerine bildirin.” - Bulgu 33’te yer alan “mağaza yetkilileri ile temasa geçip fiyatlarımızı revize ettirelim” - Bulgu 51’de yer alan “Bu fiyatlarımız dışında insert yada fiyatları cikmamanızı rica eder ,” ifadeleri incelendiğinde başta genel müdür yardımcısı olmak üzere SUNNY’nin satış temsilcisi ve satış direktörlerinin bayiler, elektromarketler ve diğer yeniden satıcılarla iletişime geçerek yeniden satış fiyatlarına müdahale ettikleri görülmektedir. Söz konusu müdahalelerin ise çoğunlukla fiyatları artırma şeklinde olduğu dikkat çekmektedir. Bulgu 29’da, bunların aksine fiyatların yüksek olduğu, bu sebeple personellerin satış kaybettiği ve fiyatlar düzeltilirse daha fazla ürün satılabileceği hususlarına vurgu yapıldığı görülmektedir. (103) SUNNY çalışanları arasında da yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin yazışmaların yapıldığı anlaşılmaktadır: - Bulgu 4’te yer alan “(.....) bey & (.....) bey. At 14850 ürün fiyatı (.....) tl , ürün fiyatını düzelttirmenizi rica ederim.” - Bulgu 8’de yer alan “(.....), (.....) fiyatını minimum (.....) yapalım.” - Bulgu 16’da yer alan “(.....) bey Bu fiyatları acil düzeltebilir misiniz sıkıntı yaşıyoruz.” - Bulgu 27’de yer alan “499 TL Fiyat çıkmış Dün (.....) şimdi (.....) Böyle giderse fiyatı yukarı cekemiyeceğiz”
23-01/12-7 39/64 - Bulgu 30’da yer alan “(.....), Artık bayilerine Axen vermeyeceğim , fiyatları kontrol edemiyoruz hem (.....)den hem (.....) ve marketlerden sıkıntı yaşıyoruz , 200 adet satıyorsun bizim işlerimiz bozuluyor bundan sonra kesinlikle göndermeyeceğim16.” - Bulgu 32’de yer alan “Arkadaşlar merhaba, İnternette satılacak fiyatlarımız aşağıdaki gibidir, bunu yalnızca whatsApp olacak şekilde müşterileriniz ile paylaşın ve fiyat istikrarının sağlanması gerektiğini kendilerine bildirin.” - Bulgu 34’te yer alan “Arkadaşlar acil fiyatları yükseltelim lütfen” - Bulgu 35’te yer alan “(.....)bey merhaba, 32 android ve 40 andoid de fiyatları düşük kalan diğer internet satıcıları ekteki gibidir (…) - Bulgu 36’ya yer alan “(.....) bey merhaba, Aşağıdaki bulunan internet firmaları arasında en fazla fiyat bozan konya firması (.....) olup kimden ürün aldıklarına dair bugün yetkilileri orada bulunmadığı için vermediler” - Bulgu 37’de yer alan “(.....), bütün fiyatlar sıkıntılı bizim fiyatımızla satıyor problem olur fiyatları düzeltsin.” - Bulgu 38’de yer alan “(.....) düzeltti fiyatları” - Bulgu 39’da yer alan “(.....), internette fiyatları aşağıdaki listedeki gibi yapalım acil” - Bulgu 40’ta yer alan “Yön avm 32 uydulu (.....) düzeltilecek Yön avm 40 uydulu (.....) düzeltilecek Yön avm 32 android 2400 (…..) düzeltilecek Yön avm55 android nakit (…..) düzeltilcek Yön avm 65 7999 (…..) düzeltilecek” - Bulgu 41’de yer alan “(.....), aşağıdaki linklerde internetteki bozuk Sunny ve Woon fiyatları olan satıcılar var, her yere mal vermenizden dolayı bozuk fiyat çok arttı mal verdiğiniz yerlere dikkat edin yaygınlaşırsa geçmişte olduğu gibi ciddi sıkıntılar yaşarız bugün satarsın ondan sonra 3 ay mal satamazsın fiyatları düzelttir.” - Bulgu 42’de yer alan “(.....) Fiyatlar yerlerde fiyatları yukarı çeksin Dıgerleride problem” - Bulgu 44’te yer alan “(.....), (.....)lar fiyatlarını kontrol et çok bozuyor, düzelttir gelince konuşalım” - Bulgu 46’da yer alan “Söyledim değiştiriyorlar şimdi” - Bulgu 48’de yer alan “Fiyat bozan var mi” ve “(.....) (fotoğrafta yer alan “(.....)” adlı satıcının fiyatı)” - Bulgu 49’da yer alan “(.....) uyarsın (.....) bey”, “Farklı bir fiyat çıkacaksa mal gitmesin” ve “Kampanyada farklı fiyat cikmasin” - Bulgu 50’de yer alan “(.....)la ciddi problemler yaşıyoruz müşterilerimizi uyarmamiz gerekmektedir.” ve “Merhaba arkadaşlar konu çok önemli kimin müşterisi ise acil önlem almamız gerekiyor (…)” - Bulgu 52’de yer alan “Acil fiyatı (.....) tl yapsın lütfen” şeklinde özetlenebilecek yazışmalara bakıldığında uygulanan fiyatlar hakkında düzenli olarak bilgi alışverişinde bulunulduğu ve fiyatları “bozan” firmalarla iletişime geçilerek fiyatların istenen düzeye getirilmesinin talep edildiği görülmektedir. Söz konusu fiyat tespitine yönelik olarak Bulgu 38 ve 42’de görüldüğü üzere SUNNY çalışanları tarafından “gittigidiyor, trendyol” gibi e-ticaret platformları ile fiyat karşılaştırma 16 Yazışma içeriğinde SUNNY markalı üç farklı TV modelinin fiyatlarını gösterir görseller paylaşılmıştır.
23-01/12-7 40/64 sitelerinde yer alan fiyatların takip edildiği, fiyatı bozan yeniden satıcılara ilişkin ekran görüntülerinin paylaşıldığı ve fiyatı bozan yeniden satıcıların kimler olduğunun tespit edilerek fiyatları istenen düzeye çekmeleri gerektiği ifade edilmekte ve bunun sağlanması için çalışanlara talimat verilmektedir. (104) Bulgu 43 ve 45’te yer alan yazışmalardan, (.....) adlı yeniden satıcının internet fiyatlarının çok düşük olduğu, söz konusu fiyatların SUNNY’nin tesis etmeye çalıştığı fiyat istikrarı politikasına zarar verdiği, mevcut durumun devamı halinde ise adı geçen satıcının internet üzerinden satış yapmasının engellenmesinin planlandığı görülmektedir. (105) Bulgu 30’da yer alan “Artık bayilerine Axen vermeyeceğim” ve Bulgu 49’da yer alan “Farklı bir fiyat çıkacaksa mal gitmesin” şeklindeki ifadelerden ise diğer bulgulardan farklı olarak fiyat bozan bayilere yönelik mal vermeme şeklinde bir yaptırımın uygulanacağı anlaşılmaktadır. (106) Bulgu 47’de ise (.....) çalışanı tarafından gönderilen ürün görseline ilişkin afiş onayını gösteren iki görsel yer almaktadır. İlk görselde fiyatın (.....) TL olduğu görülmekte olup SUNNY genel müdürü tarafından fiyatın yanlış olduğu ve alış fiyatının mail atılacağı ifade edilmektedir. Diğer görselde ise revize edilmiş fiyatın (.....) TL olduğu görülmektedir. Görsellerde yer alan söz konusu fiyatların SUNNY tarafından yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin bir müdahale mi yoksa tavsiye niteliğindeki bir satış fiyatına ilişkin düzeltme mi olduğu konusu belgede yer alan ifadelerden yola çıkarak açıklığa kavuşturulmamıştır. Bu nedenle Bulgu 47 yeniden satış fiyatının tespiti kapsamında ihlal bulgusu olarak değerlendirilmemiştir. (107) Yerinde incelemede elde edilen belgeler ile yeniden satış fiyatına ilişkin mevzuat ve Kurul kararları birlikte değerlendirildiğinde, SUNNY’nin bayiler, elektromarketler ve diğer yeniden satıcılarla iletişime geçerek fiyatları artırmaya çalıştığı, internetten fiyat takibi yapıldığı, fiyatı bozan yeniden satıcıların tespit edildiği ve “fiyatların düzeltilmesi” şeklinde ifade edilen uygulamalarla yeniden satış fiyatlarının tespit edilen düzeye çıkarılmasını sağlamaya çalıştığı görülmektedir. Bu çerçevede dosya kapsamında elde edilen belgelerin SUNNY tarafından bayiler, elektromarketler ve diğer yeniden satıcıların yeniden satış fiyatına müdahale edildiğini gösterdiği ve bu eylemin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı olduğu değerlendirilmektedir. (108) 2002/2 sayılı Tebliğ’in “Anlaşmaları Grup Muafiyeti Kapsamı Dışına Çıkaran Sınırlamalar” başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında grup muafiyetinden faydalanamayan ilgili anlaşma, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer alan dört koşulu sağlayıp sağlamadığı bakımından bireysel muafiyet incelemesine tabi tutulabilecektir. Bu çerçecede, SUNNY tarafından gerçekleştirilen davranışların herhangi bir iyileşme veya etkinlik kazanımı sağlamadığı değerlendirilmektedir. Aksine bayi, elektromarketler ve diğer yeniden satıcıların fiyatlarının sağlayıcılar tarafından yüksek tutulması yeniden satıcılar arasındaki marka içi fiyat rekabetini doğrudan kısıtlayarak, söz konusu satıcıların yatırım yapma, maliyetlerini düşürme güdülerini azaltmaktadır. Dolayısıyla bahse konu uygulamanın (a) bendindeki koşulu sağlamadığı değerlendirilmektedir. 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca, dosya kapsamında incelenen davranışın aynı kanun maddesinin (a) bendinde yer alan koşulu karşılamaması, diğer koşulları sağlıyor olsa dahi muafiyetten yararlanamayacağı anlamına gelmektedir. Bu itibarla söz konusu davranışların kalan üç koşul bakımından değerlendirilmesine gerek bulunmadığı, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer verilen
23-01/12-7 41/64 muafiyet koşullarını taşımadığı ve dolayısıyla bireysel muafiyetten yararlanamayacağı kanaatine varılmıştır. I.4.2. İnternet Satışlarının Kısıtlanmasına İlişkin Değerlendirme (109) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un 25. paragrafında, “bir sağlayıcının, dağıtıcıların/bayilerin/alıcıların kendi internet siteleri üzerinden satış yapmalarını kısıtlaması bir tür pasif satış kısıtlaması niteliğindedir” ifadesi yer almaktadır. Kılavuz’da yer alan ifadelerden de anlaşılacağı üzere sağlayıcının internet satışlarına ilişkin kısıtlamalar getirebileceği ancak bu kısıtlamaların özellikle internet satışını ve fiyat rekabetinin engellememesi gerektiği üzerinde durulmaktadır. (110) Bulgu 52’de (.....)’un öncelikle “Viomi v5 pro”nun fiyatlarına ilişkin bir görsel ilettiği sonrasında ise söz konusu ürün fiyatının “(.....)” olacak şekilde düzenlemesini istediği görülmektedir. Bu durum akabinde internet satışlarına ilişkin bir yasak olduğu belirtilse de esasen ilgili belgede ürünün fiyatının belirli bir seviyede tutulmasının amaçlandığı değerlendirilmektedir. (111) Kurulun BSH17 kararında ise sağlayıcının yetkili satıcıların internet satışlarını bütünüyle yasaklamasının, 4054 sayılı Kanun 4. maddesine aykırı olduğu belirtilmiştir. Kurulun geçmiş tarihli kararları birlikte değerlendirildiğinde yeniden satıcıların internet satışlarının yasaklanması, tek başına bir ihlal oluşturabilmektedir. Öte yandan, Kurulun Groupe SEB, Philips, Singer ve Arnica kararlarında18 internet satışlarının kısıtlanmasının esasen, yeniden satış fiyatının belirlenmesi amacına hizmet ettiği ve bu sebeple söz konusu davranışların, birbirinin tamamlayıcısı ve uzantısı olarak değerlendirilebileceği ifade edilmiştir. Kurulun söz konusu kararlarında da yer bulduğu üzere internet satışları üzerindeki kısıtlamalar bazı durumlarda yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasının bir tamamlayıcısı olarak değerlendirilebilmektedir. (112) Dosya kapsamında elde edilen Bulgu 52 de zikredilen kararlardan hareketle, SUNNY’nin yeniden satış fiyatını tespit etmeye ilişkin davranışının tamamlayıcı bir unsuru olarak değerlendirilmiştir. I.4.3. Dolaylı Bilgi Değişimine İlişkin Değerlendirme (113) Dosya kapsamında yapılan yerinde incelemelerde elde edilen bazı yazışmalarda, sağlayıcı konumunda bulunan SUNNY ile alıcı/perakendeci konumunda bulunan muhtelif elektromarketler arasındaki iletişimler yoluyla soruşturma tarafı elektromarketler arasında rekabete hassas bilgi değişiminin dolaylı olarak gerçekleştiği şüphesi ortaya çıkmıştır. Söz konusu yazışmaların odağını iki temel unsur oluşturmaktadır. Bunlardan ilki SUNNY tarafından belirlenen fiyatın elektromarketler tarafından uygulanıp uygulanmadığının denetlenmesi iken bir diğer unsur ise alıcı konumunda bulunan teknoloji marketlerinin rakip teşebbüslerin fiyatlarına ilişkin şikâyetlerini iletmesi ve söz konusu şikâyetler kapsamında SUNNY tarafından gerçekleştirilen eylemlerdir. Bu başlık altında, SUNNY ile elektromarketler arasında gerçekleşen iletişimlerin niteliğinin ispat standardı bakımından topla-dağıt kartelinin kurulması için gerekli olan unsurları taşıyıp taşımadığı incelenmiştir. (114) Dosya kapsamında elde edilen yazışmalardan rakip konumunda bulunan elektromarketlerin SUNNY markalı ürünlere ilişkin uyguladıkları fiyata yönelik bilgileri tedarikçi konumunda bulunan SUNNY ile paylaştığı anlaşılmakta olup söz konusu bilgi 17 Kurulun 16.12.2021 tarih ve 21-61/859-423 BSH sayılı kararı 18 Kurulun 04.03.2021 tarihli ve 21-11/154-63 sayılı Groupe SEB, 05.08.2021 tarihli ve 21-37/524-258 sayılı Philips, 30.09.2021 tarihli ve 21-46/672-336 sayılı Singer ve 30.09.2021 tarihli ve 21-46/671-335 sayılı Arnica kararları
23-01/12-7 42/64 paylaşımının rekabet hukuku açısından değerlendirilmesine ihtiyaç duyulmuştur. Bu bakımdan, öncelikle rekabet hukuku bağlamında bilgi paylaşımının ne şekilde ele alınması gerektiğine ve konuya yönelik teorik hususlara değinilmiştir. I.4.3.1. Dolaylı Bilgi Değişimine İlişkin Teorik Çerçeve (115) Ticari hayat içerisinde, rakip olsun veya olmasın birçok teşebbüs doğrudan veya teşebbüs birlikleri, pazar araştırma şirketleri, piyasadaki müşteriler ve dağıtıcılar vs. yoluyla aralarında bilgi değişiminde bulunmakta ve bir anlamda pazarı belirli ölçüde şeffaflaştırmaktadır. Genel olarak pazardaki tüm paydaşlara yansıyan bu tip bir şeffaflaşma taraflar arasında bilgi asimetrisi sorununu ortadan kaldırabilmekte ve teşebbüslerin, kendilerini rakipleriyle kıyaslamalarına imkân sağlayarak faaliyetlerindeki etkinliklerini artırabilmektedir. Ayrıca, pazar paylarına ilişkin geçmiş tarihlere ait veri değişimi, teşebbüslerin bu veriyi ürün kalitelerine ilişkin bir gösterge olarak sunmalarına imkân vermesi halinde, hem teşebbüsler hem de tüketiciler açısından yararlı olabilmektedir. Bununla birlikte, özellikle paylaşılan bilginin pazardaki rekabet ortamını bozabilecek hassas içeriğe sahip olması halinde bilgi paylaşımı, rakiplerin gelecekteki davranışlarının koordineli olmasına neden olabilecek ve bu yönüyle, rekabet hukuku kapsamında bir ihlale vücut verebilecektir19. (116) Başta fiyat ve üretim miktarları olmak üzere, incelenen pazarın niteliklerine göre paylaşılmaları halinde pazarın temel rekabet parametrelerini şeffaflaştıran, teşebbüslerin birbirlerinin hamlelerine ilişkin sahip oldukları belirsizlikleri ortadan kaldıran; fiyat, maliyet, satış verisi, kapasite kullanım oranları, teklif içerikleri, sözleşme maddeleri, stok durumları gibi ticari açıdan stratejik nitelikteki tüm bilgiler rekabet ortamı açısından üst düzeyde hassas bilgiler olarak kabul edilmektedir. (117) Pazardaki rekabet üzerinde etki doğurabilecek hassas içeriğe sahip bilgilerin paylaşımı, teşebbüslerin bireysel olarak belirlemeleri gereken ticari davranışları bakımından pazarı şeffaflaştırmakta ve teşebbüslerin rekabet etmek yerine kendileri için daha avantajlı olan rekabeti kısıtlayıcı koordinasyon dahilinde hareket etmelerini sağlayabilmektedir. Diğer taraftan, bilgi değişimi, pazardaki belirsizliklere ilişkin olarak teşebbüslerin ortak ve uyumlu beklentilere sahip olmasına yol açabilmekte ve pazarda işbirlikçi sonuca neden olabilmektedir. Rekabet hukuku kapsamında bilgi değişimleri, taraflar arasında hâlihazırda mevcut bir anlaşmanın yürütülmesine ilişkin olabileceği gibi; karşılıklı olsun veya olmasın, rekabete hassas bilgilerin değişimini içeren teşebbüsler arası irtibatların bizatihi kendileri de anlaşma ve/veya uyumlu eylem olarak nitelendirilmektedir. Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz’un (Yatay Kılavuz) 41. paragrafında da “Bilgi değişimi, bir anlaşmanın temel konusunu oluşturabileceği gibi, başka bir yatay anlaşmanın parçası da olabilir” ifadesiyle bu durum ortaya konulmaktadır. (118) Özetle, teşebbüsler arası bilgi değişimi, pazardaki belirsizliği azaltmak ve rekabeti kısıtlayıcı iş birliklerini kolaylaştırmak suretiyle teşebbüslerin rekabete aykırı bir anlaşma veya uyumlu eyleme varmasına veya bu durumu sürdürmesine sebep olabilmektedir. Bu sebeple bilgi paylaşımının ne ölçüde rekabet hukuku kapsamında sakınca oluşturduğunun belirlenebilmesi için pazarın yapısının, paylaşılan bilginin niteliğinin, paylaşımın taraflarının, paylaşım sıklığının, paylaşım zamanının, paylaşılan bilginin pazarın ne kadarını kapsadığının ve paylaşıma katılımın bilinmesi gerekmektedir. 19 Kurulun 28.11.2017 tarih ve 17-39/636-276 sayılı Kurumsal Müşteriler kararı.
23-01/12-7 43/64 (119) Rakipler arası doğrudan bilgi değişimlerine yönelik yukarıda yer verilen genel teorik hususların yanı sıra, bilgi değişiminin özel bir türü olan ve öğretide “ABC bilgi değişimi”20 olarak adlandırılan ya da “topla-dağıt kartelleri”21 başlığı altında ele alınan22 bilgi değişimi türüne yönelik genel teorik hususlara da yer verilmiştir. (120) En temel anlamıyla, topla ve dağıt bilgi değişimi, üretim/dağıtım zincirinin aynı seviyesinde faaliyet gösteren iki veya daha fazla teşebbüs (A ve C) arasında, üretim/dağıtım zincirinin farklı bir seviyesinde faaliyet gösteren, aralarında dikey bir ilişkinin bulunduğu bir teşebbüs (B) aracılığıyla rekabete duyarlı bilgilerin değişimi olarak tanımlanmaktadır23. Topla-dağıt karteli, Rekabet Terimleri Sözlüğünde24 “aynı sağlayıcı ile dikey ilişki içinde olan rakip dağıtıcıların bu sağlayıcı üzerinden gerçekleştirdikleri dolaylı ve birbirinden bağımsız temaslar yoluyla kurdukları atipik veya merkez-uç olarak da nitelenen üçlü kartel türüdür.” şeklinde tarif edilmektedir. (121) Rakipler arasındaki doğrudan bilgi paylaşımından farklı olarak, dolaylı bir bilgi paylaşımı niteliği taşıyan topla-dağıt bilgi paylaşımında, rakipler arasında bilgi paylaşılmasını sağlayan üçüncü bir taraf bulunmakta olup söz konusu üçüncü taraf, ilgili rakip teşebbüsler ile dikey ilişki içerisindedir. En az üçlü bir yapı gösteren bu tip bir bilgi değişiminde, aynı sağlayıcı ya da dağıtıcı ile dikey ilişki içinde olan rakip teşebbüsler, birbirlerinden bağımsız bir şekilde merkez-uç olarak da nitelendirilen yapı içerisinde dolaylı bilgi değişiminde bulunmaktadır25. (122) Topla-dağıt tipindeki karteller çeşitli yollarla oluşabilmektedir. Bunları;  Sağlayıcıların perakendecilerin çağrılarına cevap vermesinin akabinde oluşan topla-dağıt karteli,  Sağlayıcıların aktarmak istediği maliyet artışları neticesinde oluşan topla-dağıt karteli,  Sağlayıcı anlaşması neticesinde oluşan topla-dağıt karteli,  Güçlü bir perakendecinin sağlayıcı düzeyinde anlaşmayı teşvik etmesi neticesinde oluşan topla-dağıt karteli şeklinde özetlemek mümkündür.26 (123) Yukarıda sunulan etkilerden de anlaşılacağı üzere topla-dağıt karteli kapsamında icra edilen davranışlar yeniden satış fiyatının tespiti davranışından farklı olarak pazarın hem dikey seviyesinde hem de yatay seviyesinde rekabet karşıtı sonuçlara sebebiyet 20 Mevcut dosya kapsamında SUNNY markalı elektrik ve elektronik ürünlerin satışını gerçekleştiren elektromarketleri A ve C temsil etmekte iken sağlayıcı konumunda bulunan SUNNY’i ise B göstermektedir. 21 Topla-Dağıt Karteli tanımı için bkz. https://www.rekabet.gov.tr/tr/Sayfa/Yayinlar/rekabet-terimleri-sozlugu/terimler-listesi?icerik=685f7181-807c-45b2-9c2b-8e819b6d6e27, Erişim Tarihi: 31.10.2022. 22 Odudu, O., “Indirect Information Exchange: The Constituent Elements of Hub and Spoke Collusion”, European Competition Journal, Vol:7, No:2, s.207, 2011. 23 Odudu, O., “Indirect Information Exchange: The Constituent Elements of Hub and Spoke Collusion”, European Competition Journal, Vol:7, No:2, s. 207, 2011. 24https://www.rekabet.gov.tr/tr/Sayfa/Yayinlar/rekabet-terimleri-sozlugu/terimlerlistesi?icerik=685f7181-807c-45b2-9c2b-8e819b6d6e27, Erişim Tarihi: 29.10.2022. 25 Kurulun 23.09.2021 tarih ve 21-44/646-323 sayılı PVC kararı, para. 70. 26 Harrington, J., “How Do Hub-and-Spoke Cartels Operate? Lessons from Nine Case Studies”, SSRN Electronic Journal, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3238244, 2018, s.7-44.; OECD, Roundtable on Hub-and-Spoke Arrangements – Background Note, 2019, s. 9-17.
23-01/12-7 44/64 verebilmektedir27. Dolayısıyla klasik kartellere ya da dikey kısıtlamalara kıyasla daha karmaşık bir görünüm arz etmektedir28. (124) Dolaylı bilgi değişimi aracılığı ile kurulan topla-dağıt kartelleri bazı durumlarda merkez konumunda bulunan teşebbüslere bazı durumlarda ise uç konumunda bulunan teşebbüslere ekonomik fayda sağladığından kartelin kurulması hususunda teşvik edici pozisyonunda bulunan taraf değişim gösterebilmektedir. Dolayısıyla topla-dağıt kartellerini, merkez teşebbüs tarafından teşvik edilen topla-dağıt kartelleri ve uç teşebbüsler tarafından teşvik edilen topla-dağıt kartelleri şeklinde ikiye ayırmak mümkün olmaktadır. Dosya kapsamında elde edilen bulgular ışığında, sağlayıcı tarafından teşvik edilen bir topla-dağıt kartelin mevcut olup olmadığı incelendiğinden yalnızca sağlayıcı tarafından koordine edilen topla-dağıt kartelinin işleyişine ilişkin açıklamalara yer verilecektir. (125) Sağlayıcı tarafından koordine edilen topla-dağıt kartelleri literatürde aşağıda yer verildiği şekilde şematize edilmektedir. Şekil 129: "Merkez/Hub" olarak hareket eden bir tedarikçi veya üretici ve "Uç/Spoke" olan birkaç distribütör/perakendeciden oluşan topla-dağıt karteli. (126) Yukarıda yer verilen Şekil 1’den de anlaşılacağı üzere, sağlayıcı tarafından koordine edilen topla-dağıt kartellerinde merkez teşebbüs ile uç konumunda bulunan teşebbüsler arasında dikey kısıtlamalar meydana gelmektedir. Bunun yanında uç teşebbüslerin arasında da yatay bir uzlaşı bulunmaktadır. Topla-dağıt kartelinin tarafları olan ve işleyişine katkı veren teşebbüslerin süreç içerisinde çeşitli ekonomik faydalar elde etmesi teşebbüsleri kartel kurmaya ve mümkün olduğu ölçüde bu durumu sürdürmeye iten bir faktör haline gelmektedir30. 27 Rodrigo Londoño van Rutten and Caroline Buts, “Hub and Spoke Cartels: Incentives, Mechanisms and Stability”, 2019, s. 20. 28 Sahuguet, N. ve A. Walckiers, “Hub-and-spoke conspiracies: the vertical expression of a horizontal desire?”, 2014, s. 5.; OECD Diroctorate For Financial and Enterprise Affairs Competition Committee: “Hub And Spoke Arrangements – Summaries of Contributions”, https://one.oecd.org/document/DAF/COMP/WD(2019)79/en/pdf, 2019, s.11. 29 Amore, R., “Three (or more) is a magic number: hub & spoke collusion as a way to reduce downstream competition”, European Competition Journal, Vol: 12, No: 1, 2016, s. 31. 30 Bueno, Lucas de Carvalho Silveira, “Hub and Spoke Cartels vs. Rpm: Differences, Interactions and The “Concurrence of Wills” Theory of Harm”, Dissertation Thesis, 2020, s.12.
23-01/12-7 45/64 (127) Uç konumunda bulunan teşebbüslerin merkez tarafından kurulan topla-dağıt karteline uyum sağlamalarına zemin oluşturabilecek gerekçe her bir uç teşebbüsün anti-rekabetçi davranış neticesinde elde edeceği getirinin önceki duruma kıyasla daha yüksek olmasıdır31. OECD Çalışma Raporunda, bu senaryonun sağlayıcının maliyetlerinin önemli ölçüde arttığı ve söz konusu maliyet artışlarının bir kısmını uç teşebbüslere aktarmak istemesi durumunda vuku bulduğu ifade edilmektedir. Perakende pazarındaki rekabet düzeyinin yüksek olması durumunda normal koşullar altında maliyet artışını nihai tüketicilere yansıtamayacak olan perakendeciler, anlaşmanın tarafı olmayı ve böylelikle fiyatı tüketiciler aleyhine artırılabilme imkânına kavuşmayı makul bulup anti-rekabetçi davranışın tarafı olmak hususunda güdülenmektedir32. (128) Tekraren OECD Çalışma Raporunda bu türden bir anlaşmanın vücut bulabilmesi için hem tedarikçilerin faaliyet gösterdiği pazarın yapısının hem de perakendecilerin faaliyet gösterdiği pazarın yapısının incelenmesinin son derece önemli olduğu ifade edilmektedir. Bu kapsamda tedarikçinin önemli bir pazar gücüne sahip olduğu ya da pazarda benzer maliyet yapısına sahip az sayıda teşebbüsün bulunduğu bir durumda tedarikçi tarafından teşvik edilen kartellerin ortaya çıkmasının daha muhtemel olduğu ifade edilmektedir33. Nitekim tedarikçinin yeterli pazar gücüne sahip olmadığı bir senaryoda perakendeciler maliyet artışlarının yansıtılmasını kabul etmek yerine tedarikçisini değiştirmeyi tercih edecektir. Dolayısıyla, tedarikçi değiştirme imkânının olmadığı bir senaryoda, tedarikçi tarafından toptan satış fiyatının artırılması davranışı perakendecilerin fiyat artışlarının bir kısmını içselleştirmesi (internalize) ya da diğer bir deyişle toptan satış fiyatındaki artışın bir kısmını nihai tüketicilere yansıtması bir kısmını da perakendecilerin üstlenmesi ile sonuçlanacaktır34. (129) Topla-dağıt kartelinin hayata geçirilebilmesi ve uygulanabilmesi için perakende pazarının yapısı da önem arz etmektedir. Bu doğrultuda, rekabetçi oyuncu sayısının sınırlı olduğu ya da güçlü teşebbüsler ile daha az pazar gücüne sahip teşebbüslerin mevcut olduğu bir durumda teşebbüslerin pazar liderinin fiyatlama stratejisini takip etmesi muhtemel olacaktır. (130) Topla-dağıt kartelinin kurulması, anlaşma taraflarının belirlenen kriterlere uyum sağlaması ve anlaşmadan sapanların cezalandırılması şeklinde bir sistemin inşa edilmesi bakımından geleneksel kartellere göre daha zor bir süreci ihtiva etmektedir35. Benzer şekilde topla-dağıt kartellerinin ortaya koyulabilmesi için gereken ispat standardı da geleneksel kartellere göre daha yüksek olduğu söylenebilecektir. 31 Rodrigo Londoño van Rutten and Caroline Buts, “Hub and Spoke Cartels: Incentives, Mechanisms and Stability”, 2019, s. 12. 32 OECD, “Roundtable on Hub-and-Spoke Arrangements – Background Note”, available at: http://www.oecd.org/daf/competition/hub-and-spoke-arrangements.htm, s.1-54. 33 OECD, “Roundtable on Hub-and-Spoke Arrangements – Background Note”, 2019, s. 1-54. 34 Bueno, Lucas de Carvalho Silveira, “Hub and Spoke Cartels vs. Rpm: Differences, Interactions and The “Concurrence of Wills” Theory of Harm”, Dissertation Thesis, 2020, s.12. 35 Rodrigo Londoño van Rutten and Caroline Buts, “Hub and Spoke Cartels: Incentives, Mechanisms and Stability”, 2019, s. 15.; Harrington, J. (2018), “How Do Hub-and-Spoke Cartels Operate? Lessons from Nine Case Studies” SSRN Electronic Journal, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3238244, s.7-44.; OECD, “Roundtable on Hub-and-Spoke Arrangements – Background Note”, 2019, s. 52-53
23-01/12-7 46/64 (131) Toptancı-perakendeci arasındaki ilişki bağlamında bir değerlendirme yapıldığında topla-dağıt kartelinin varlığından bahsedilebilmesi için aşağıda sayılan koşulların varlığı aranmaktadır36:  Aracı ya da kolaylaştırıcı olarak hareket eden merkez teşebbüs (hub),  Alt pazarda ya da üst pazarda faaliyet gösteren uç teşebbüsler (spokes),  Merkez ile uç arasındaki bağlantıyı sağlayan dikey kısıtlamalar (vertical restraints),  Uç teşebbüsler arasındaki yatay uzlaşının varlığını gösteren bağlantı (rim). (132) Her ne kadar topla-dağıt karteline ilişkin literatürde yukarıda sayılan koşulların aranacağı yönünde bir ön kabul mevcut ise de gerek Avrupa Komisyonu (Komisyon) uygulamasında gerekse diğer yargı çevrelerinde topla-dağıt kartelinin tanımına ve topla-dağıt kartelinin varlığından bahsedilmesi için sağlanması elzem olan koşulların ne olması gerektiğine ilişkin bir netlik bulunmamaktadır. Dolayısıyla topla-dağıt karteline ilişkin olarak muhtelif ülkelerde benimsenen ispat standardının ve testlerinin incelenmesinde fayda bulunmaktadır. Amerikan Birleşik Devletleri (ABD) Uygulaması (133) Topla-dağıt kartelinin varlığına ilişkin olarak ABD tarafından 1930 yılından beri kullanılan standart “çıkarımda bulunma standardı/inference standard”dır. ABD içtihadına göre topla-dağıt kartellerini dikey nitelikteki anlaşmaların konu edildiği ihlallerden ayıran en belirleyici unsur pazarın aynı seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüsler arasındaki uzlaşıdır (uç teşebbüsler arasındaki yatay anlaşma)37. Bu görüşün doğal bir sonucu olarak ABD uygulamasında, uç teşebbüsler arasındaki uzlaşının net bir şekilde ortaya koyulamadığı durumda yalnızca paralel anti-rekabetçi dikey kısıtlamalardan bahsedilebileceği değerlendirilmektedir. (134) Uç teşebbüsler arasındaki anlaşmanın ortaya konmasının gerekliliği, rekabet hukuku yazınında “jant gereksinimi” (rim requirement) olarak karşımıza çıkmaktadır. Buna göre; rekabet hukukuna aykırı yatay eylemleri dikey ilişkiler yoluyla kolaylaştıran bir uygulamayı, rekabet hukuku bakımından meşru bir dikey ilişkiden ayıran temel özellik, rakipler arasındaki yatay bir “anlaşmanın” varlığının kanıtlanmasıdır38. Bu doğrultuda, hub (merkez) ve spoke (teker parmaklığı) anlaşmalarında, parmaklıkları birbirine bağlayan şey “rim” (jant) olarak sembolize edilmektedir. “Jant”ın olmadığı, yalnızca göbek (hub) ve parmaklığın (spoke) olduğu bir durumda, kartel iddiasının paralel davranışla sonuçlanan ve yatay bir anlaşmaya vücut vermeyen bir dizi dikey ilişkiden ibaret olduğu kabul edilmektedir. Zira piyasa oyuncuları arasındaki yatay anlaşma, topla-dağıt kartelinin zorunlu unsuru olarak kabul edilmektedir39. (135) Pazarın aynı seviyesinde faaliyet gösteren oyuncular arasındaki uzlaşı, doğrudan iletişime ihtiyaç duyulmaksızın hem kesin (conclusive evidence) hem de ikincil nitelikteki (circumstantial evidence) deliller aracılığıyla ortaya koyulabilmektedir. Birincil delil niteliğini taşımayan bir başka deyişle açık bir anlaşmaya dayanmayan bir topla-dağıt 36 Orbach, Barak, “Hub-and-Spoke Conspiracies”, Arizona Legal Studies Discussion Paper No. 16-11, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2765476, 2016, s. 15. 37 Orbach, Barak, “Hub-and-Spoke Conspiracies”, Arizona Legal Studies Discussion Paper No. 16-11, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2765476, 2016, s. 3-6. 38 Klein, B., “The Apple E-Books Case: When is a Vertical Contract a Hub In a Hub-and-Spoke Conspiracy”, 2017, s. 1. 39 OECD, “Hub-and-spoke arrangements – Note by BIAC”, DAF/COMP/WD(2019)112, 2019, s 4.; Orbach, B., “Hub-and-Spoke Conspiracies”, 2016, s. 3.; MAŁOBĘCKA, I., “Hub and Spoke Cartel How to Assess Horizontal Collusion in Disguise?”, Krytyka Prawa, Vol:8, No:2, 2016, s.72.
23-01/12-7 47/64 kartelinin varlığı söz konusu olduğunda, kesin ya da ikincil nitelikteki delillerin tarafların bilinçli (conscious commitment) bir şekilde ortak bir planın tarafı oldukları, anlaşmaya bağlılık gösterdikleri, alt pazarda faaliyet gösteren dikey ilişkili teşebbüslerin hukuka aykırı bir amaca (unlawful objective) ulaşmak gayesiyle ortak plan dâhilinde hareket etmek suretiyle anlaşmaya katıldıkları ve planın hayata geçirilmesi kapsamında kolaylaştırıcı bir rol oynadıkları hususlarının makul bir şekilde kanıtlanması gerekmektedir40. (136) ABD uygulamasında, “jant”ın mevcut olmadığı durumlarda topla-dağıt karteli iddialarının kabul görmediği anlaşılmaktadır. ABD’de görülen Reasürans Aracılığı Antitröst Davası’nda41 ABD Temyiz Mahkemesi Üçüncü Dairesi (Third Circuit Court of Appeals), sigortacılar arasında herhangi bir anlaşmanın olmamasından dolayı topla-dağıt karteli tespiti yapmayan alt mahkeme kararını onamıştır. Kararda, sigortacıların aracılar ile yaptıkları benzer koşullara sahip komisyon anlaşmalarının tespit edilmesi, taraflar arasında yatay bir anlaşma olduğunu makul bir şekilde kanıtlamak için yeterli görülmemiştir. Benzer şekilde ABD Temyiz Mahkemesi Dördüncü Dairesi, “jantsız tekerlek” niteliğindeki anlaşmaların tek bir ihlal içeren anlaşmadan kaynaklanmadığı, ortak bir tedarikçi eliyle gerçekleştirilen dikey anlaşmalar setinden ibaret olduğuna karar vermiştir42. (137) Bu iki karardan da anlaşılacağı üzere, ABD’de rakipler arası uzlaşının mevcut deliller ışığında ortaya konamadığı durumlarda mahkemeler topla-dağıt karteline yönelik bir tespit yapılamayacağı ve rekabeti kısıtlayıcı uygulamaların bir dikey kısıtlamadan ibaret olduğu yönünde yerleşiklik kazanmış bir içtihat oluşturmuşlardır. Nitekim topla-dağıt karteli yoluyla rekabet kurallarının ihlal edildiği yönünde rekabet otoritelerince alınan kararların tamamında, rakipler arası bir anlaşmanın mevcut olduğu ortaya konmuştur. ABD’de görülen ve rakipler arasındaki doğrudan iletişimin ortaya koyulduğu en önemli vakalardan biri olan Apple kararında, yayınevlerinin hem kendi aralarında, hem de Apple ile birlikte toplu olarak fiyatların belirlenmesine ilişkin olarak çok defa görüşme gerçekleştirdikleri tespitine yer verilmiştir43. (138) Sonuç olarak, ABD içtihadında klasik kartellerde olduğu gibi topla-dağıt kartelleri de “per se” yasak kapsamında kabul edilmekte ve topla-dağıt kartelinin varlığının gösterilmesi bakımından klasik kartellerde aranan koşulların tamamı aranmaktadır44. (139) ABD rekabet hukukunda topla-dağıt karteline ilişkin teorik çerçeve incelendiğinde uç teşebbüsler arasındaki yatay uzlaşının ortaya konulması gerektiği hususu dikkate alındığında oldukça yüksek ispat standardının belirlendiği anlaşılmaktadır. Zira teşebbüslerin merkez konumunda teşebbüs aracılığıyla bilgi değişiminde bulundukları 40 Court of Appeal EWCA Civ 1318, “Argos Limited and Littlewoods limited v. OFT and JJB Sports Pcl v. OFT (Toys and Kits)”, 2006, para. 27; Prewitt, Elizabeth and Fails, Gerta, “Indirect information exchanges to hub-and-spoke cartels: enforcement and litigation trends in the United States and Europe”, Competition Law & Policy Debate, Volume 1, Issue 2, 2015, s.67. 41 In Reinsurance Brokerage Antitrust Litigation, United States Court of Appeals for the Third Circuit · Nos. 07-4046, 08-1455, 08-1777; MDL No. 1663 618 F.3d 300, 2010. 42 United States Court of Appeals, Fourth Circuit, Dickson v. Microsoft Corp., 309 F.3d 193, 4th Cir., 2002; Orbach, Barak, “Hub-and-Spoke Conspiracies”, Arizona Legal Studies Discussion Paper No. 16-11, 2016, s.3-6.; OECD, “Hub-and-spoke arrangements – Note by BIAC”, DAF/COMP/WD(2019)112, 2019, s.4. 43 OECD, “Hub-and-spoke arrangements – Note by BIAC”, DAF/COMP/WD(2019)112, 2019, s.5. 44 Prewitt, Elizabeth and Fails, Gerta, “Indirect information exchanges to hub-and-spoke cartels: enforcement and litigation trends in the United States and Europe”, Competition Law & Policy Debate, Volume 1, Issue 2, 2015, s.67.; Orbach, Barak, “Hub-and-Spoke Conspiracies”, Arizona Legal Studies Discussion Paper No.16-11, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2765476, 2016, s. 11.
23-01/12-7 48/64 hususunun ortaya koyulmasının ötesinde pazarın aynı seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin de hukuka aykırı bir amaca ulaşmak maksadıyla ortak plana bağlılık gösterdiklerinin şüpheden uzak bir şekilde gösterilmesi beklenmektedir. Birleşik Krallık (UK) Uygulaması (140) Topla-dağıt karteline ilişkin olarak Birleşik Krallık (UK) tarafından benimsenen ispat standardı ABD uygulamasından farklılaşmakta olup temelde A-B-C testi olarak adlandırılan bir teste dayanmaktadır. (141) Topla-dağıt niteliğini haiz bilgi değişimleri Birleşik Krallık rekabet otoritesi tarafından detaylı bir şekilde incelenmiş ve bu türden bilgi değişimlerini işaret etmek maksadıyla geliştirilen “topla ve dağıt” terimi ilk defa Birleşik Krallık Adil Ticaret Ofisi (Office of Fair Trading/OFT) tarafından kullanılmıştır. (142) Topla ve dağıt bilgi değişimi kavramı ilk defa OFT’nin Replika Kit45 ve Hasbro46 kararlarında zikredilmişse de 2011 yılında nihayete eren Tesco47 kararı, topla ve dağıt bilgi değişimine dayanan rekabet hukuku ihlallerini konu alan en kapsamlı karar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bahse konu kararda topla-dağıt türündeki bilgi değişiminin hangi koşullar altında kartele vücut verebileceği hususu etraflıca incelenmiştir. (143) Birleşik Krallık Rekabet Temyiz Mahkemesinin (Competition Appeal Tribunal - CAT) konuya ilişkin içtihadın oluşmasına hizmet eden Tesco kararında, sağlayıcı üzerinden perakendeciler arasında gerçekleşen bilgi değişiminin, ihlal niteliği taşıması için gereken koşullar sayılmıştır. Söz konusu koşullar şunlardır: a) Dağıtıcı A sağlayıcı B’ye, gelecek ürün fiyatlamaları niyeti hakkında bilgi vermelidir. b) Dağıtıcı A’nın niyetinin, B’ye gönderdiği bilginin B tarafından pazar koşullarını etkilemek amacıyla C’ye iletmesi olabileceği gösterilmelidir. c) B, bu bilgiyi C’ye iletmelidir. d) C’nin, A’nın bu bilgiyi hangi koşullarda B’ye ilettiğini bilebilecek durumda olduğu gösterilmelidir. e) C bu bilgiyi kendi geleceğe dönük fiyat niyetlerini belirlerken kullanmalıdır. (144) Tesco kararında ortaya konan bu yaklaşımda üzerinde durulması gereken husus, perakendecilerin fiyatlar ile alakalı olarak tedarikçilerle iletişime geçmesinin topla-dağıt kartelinin ortaya çıkması için yeterli kabul edilmemesidir. Bu çerçevede, perakendecilerin gerek rakip gerekse kendi fiyatlarına ilişkin olarak tedarikçiler ile iletişim kuruyor olması, her durumda topla-dağıt kartelinin ortaya çıktığı anlamına gelmemektedir. Daha açık bir ifadeyle perakendeciler ile tedarikçiler arasındaki dikey iletişimin ve uzlaşının ötesinde pazarın aynı seviyesinde faaliyet gösteren teşebbüsler arasındaki uzlaşının da gösterilmesi ispat standardının sağlanması bakımından zorunluluk arz etmektedir. (145) Alternatif olarak, A perakendecisinin sağlayıcı B’ye diğer bir C perakendecisinin fiyatlarını şikâyet etmesi ve sağlayıcının bu şikâyet doğrultusunda eyleme geçerek C perakendecisi ile bu yönde bir iletişim kurması ya da C perakendecisinin rekabetçi davranışlarını kısıtlaması da “A-B-C” arası anlaşmalar kapsamında incelenebilmektedir. 45 Case CP/0871/01, Price-Fixing of Replica Football Kit, 2003. 46 Case CP/0480-01, Agreements between Hasbro UK Ltd, Argos Ltd and Littlewoods Ltd Fixing the Price of Hasbro Toys and Games, 2003. 47 20.12.2012 tarih ve 1188/1/1/11 sayılı Tesco kararı, https://www.catribunal.org.uk/sites/default/ files/1188_Tesco_Judgment_CAT_31_201212.pdf, Erişim Tarihi: 30.10.2022.
23-01/12-7 49/64 Birleşik Krallık Rekabet Temyiz Mahkemesi (Competition Appeal Tribunal, CAT) Replica Kit kararında bir A perakendecisinin sağlayıcı B’ye diğer bir C perakendecisinin fiyatlarını şikâyet etmesi ve sağlayıcının bu şikâyet doğrultusunda aksiyon alarak C perakendecisinin rekabetçi davranışlarını kısıtlamasının, hangi koşullar altında rekabeti sınırlayıcı bir anlaşma sayılacağına açıklık getirmiştir. Mahkeme kararında, “B’nin aksiyonu nedeniyle C’nin rekabetçi davranışının kısıtlanmasından fayda sağlayan A, A’nın yaptığı şikâyet ile B’nin C’ye yönelik aksiyonu arasında nedensellik bağı bulunması halinde, uyumlu eylemin tarafı kabul edilir”48 hükmüne yer verilmektedir. (146) CAT’in bu yorumu perakendecinin sağlayıcıya yapacağı her şikâyetin rekabet ihlali sayılabileceği nedeniyle eleştirilmiş49, konu bir üst mahkeme olan Temyiz Mahkemesi’ne (Court of Appeals) taşınmıştır. Temyiz Mahkemesi’ne göre rakibini şikâyet eden A perakendecisinin ihlalin tarafı sayılabilmesi için, şikâyeti sonrasında sağlayıcı B’nin C perakendecisinin rekabetçi davranışlarını kısıtlayacak bir aksiyon alacağını öngörüyor olması gerekmektedir. Mahkeme, davada JJB’nin Umbro’ya rakibi Sports Soccer’ın fiyatını şikâyet ederken Umbro’nun aksiyon almasını istediğini vurgulamış ve JJB’nin bu aksiyon sonucu olarak Umbro ve Sports Soccer arasında fiyat anlaşması olacağını öngördüğü tespitinde bulunmuştur. Kararda bu koşullar altında JJB’nin sorumluluktan kaçamayacağı belirtilmiştir50. (147) CAT tarafından belirlenen üç kriter uyarınca, C’nin, ihlalden sorumlu tutulabilmesi için, B’den gelen talebin/bilginin kaynağının A olduğunu bilebilecek ya da öngörebilecek bir konumda bulunması gerekmekte olup bu husus Kurulun Tüketici Elektroniği kararında51 da vurgulanmıştır. UK rekabet otoritesinin ve yargı yerlerinin topla-dağıt kartelinin gösterilmesi bakımından aradığı ispat standardı ABD uygulamasına kıyasla daha düşük olsa da oldukça katı bir yaklaşımın benimsendiği görülmektedir. Komisyon Uygulaması (148) Mevcut durumda Komisyonun yaklaşımını net bir şekilde ortaya koyan bir karar bulunmamakla birlikte OECD tarafından organize edilen Topla-Dağıt Karteli Yuvarlak Masa Toplantısında Komisyon tarafından sunulan katkıda; topla-dağıt karteline ilişkin her bir olayın vaka bazında incelenmesi gerektiği, topla-dağıt kartellerinin sıklıkla uyumlu eylemin özel bir görünümü şeklinde ortaya çıktığı, analiz yapılırken uç konumundaki teşebbüslerin dolaylı bilgi değişiminin bir parçası olup olmadıklarına yönelik farkındalık düzeylerinin hesaba katılması gerektiği ve tarafların uzlaşmadan uzak durma iradesini taşıyıp taşımadıklarının (publicly distance) incelenmesinin yerinde olacağı hususları ifade edilmiştir52. (149) Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın (ABAD) VM Remonts kararı hangi durumlarda topla-dağıt kartelinin varlığından bahsedileceği hususunda önemli bir referans kaynağı olarak karşımıza çıkmaktadır. İlgili karara yönelik olarak ABAD tarafından tesis edilen hüküm uyarınca merkez konumunda bulunan teşebbüsün ve uç teşebbüslerin ihlalden sorumlu 48 Cases 1021/1/1/03 and 1022/1/1/03 JJB Sports plc v Office of Fair Trading; Allsports Limited v Office of Fair Trading [2004] CAT 17, para. 666. 49 Odudu, Okeoghene, “Indirect Information Exchange: The Constituent Elements of Hub and Spoke Collusion”, European Competition Journal, 7:2, 205-24, 2011, s. 208. 50 Case Nos 2005/1071, 1074 and 1623 Argos Limited and Littlewoods Limited v Office of Fair Trading and JJB Sports Plc v Office of Fair Trading [2006] EWCA Civ 1318, para. 86. 51 Kurulun 07.11.2016 tarih ve 16-37/628-279 sayılı Tüketici Elektroniği kararı, para. 237. 52 OECD, “Yuvarlak Masa Toplantısına Yapılan AB Katkısı”, 2019, s. 4, 5.
23-01/12-7 50/64 tutulabilmesi için aşağıda sayılan üç koşulun bir arada bulunması gerekmektedir. Bahse konu koşullar53;  Hizmet sağlayıcısının (merkez teşebbüs) anlaşmanın tarafı olan uç konumundaki teşebbüsün yönetiminde ya da kontrolünde hareket etmesi (uç teşebbüslerden gelen bilgileri diğer teşebbüsler ile paylaşması gibi),  Uç konumunda bulunan teşebbüsün, kendisiyle aynı pazarda faaliyet gösteren rakiplerinin ve hizmet sağlayıcısının rekabet karşıtı bir amaç doğrultusunda hareket ettikleri konusunda farkındalığa sahip olması ve bu niyetle topla-dağıt kartelinin işleyişine katkıda bulunması,  Uç teşebbüsün, kendisiyle aynı pazarda faaliyet gösteren rakiplerinin ve hizmet sağlayıcısının davranışları neticesinde anti-rekabetçi bir sonucun ortaya çıkabileceğini öngörmesi ve üstlendiği bu riski kabul etmesi olarak sayılmıştır. (150) Vermont kararı sonrasında topla-dağıt kartellerinde aranan ispat standardına ilişkin Komisyon uygulamasında “zihin durumu testi/state of mind” testi benimsenmiş olup Eturas kararında Hukuk Sözcüsü Szpunar tarafından testin ne şekilde uygulanması gerektiğine yönelik açıklık getirilmiştir. Bu görüşe göre, zihin durumu testinin aynı tedarikçi ile çalışan rakip teşebbüsler arasındaki bilgi değişiminin, tedarikçi üzerinden gerçekleştirilmesini konu alan vakalarda uygulanabileceği ve teşebbüslerin kartele iştirak etme iradesiyle hareket edip etmediklerinin ortaya konması gerektiği ifade edilmiştir54. (151) Komisyon uygulaması doğrultusunda, taraflar arasındaki uzlaşıyı kesin olarak gösteren objektif delillerin mevcut olmaması durumunda bir uyumlu eylemin varlığından bahsedilebilmesi için topla-dağıt karteline vücut verdiği iddia edilen anlaşma taraflarının zihin durumu testine tabi tutulması önem arz etmektedir. Aksi durumda topla-dağıt karteli kapsamında icra edilen davranışa bilinçli olarak katkıda bulunmayan, bu niyetle hareket etmeyen ya da başkaca teşebbüsler tarafından işletilen ortak plandan haberdar olmayan teşebbüslerin rekabet ihlalinin süjesi olması gibi bir durumla karşı karşıya kalınabileceği değerlendirilmektedir. (152) ABD uygulamasında uç teşebbüsler arasındaki yatay anlaşmanın kesin olarak ortaya koyulması beklenirken; Komisyon ve UK uygulamasında elde edilen deliller ışığında uç teşebbüslerin böyle bir anlaşmanın olduğunu bilebilecek ya da öngörebilecek durumda olması yeterli kabul edilmektedir55. Kurul Uygulaması (153) Kurul topla-dağıt karteline ilişkin kararlarında CAT’nin Tesco kararına atıf yapmış olduğu aşağıda yer alan koşullar doğrultusunda değerlendirmelerini yapmıştır.  Dağıtıcı A sağlayıcı B’ye gelecek ürün fiyatlamaları niyeti hakkında bilgi vermelidir,  A’nın niyetinin, B’nin bu bilgiyi pazar koşullarını etkilemek amacıyla C’ye iletmesi olabileceği gösterilmelidir,  B, bu bilgiyi C’ye iletmelidir, 53 Case C-542/14, SIA ‘VM Remonts’ (önceden SIA ‘DIV un KO’) ve Others v Konkurencespadome, EU:C:2016:578, para. 27. 54Szpunar’ın Hukuki Görüşü, Case C-74/14, “Eturas” UAB ve Others v Lietuvos Respublikoskonkurencijostaryba, EU:C:2015:493, para. 65. 55 MAŁOBĘCKA, I., “Hub and Spoke Cartel How to Assess Horizontal Collusion in Disguise?”, Krytyka Prawa, Vol:8, No:2, 2016, s.72.
23-01/12-7 51/64  C’nin, A’nın bu bilgiyi hangi koşullarda B’ye ilettiğini bilebilecek durumda olduğu gösterilmelidir,  C bu bilgiyi kendi geleceğe dönük fiyat niyetlerini belirlerken kullanmalıdır. Meşru bir sebebi olmadığı sürece dağıtıcılar ile sağlayıcı arasındaki ilişkide ticari faaliyetlerin normal akışının ötesine geçecek şekilde geleceğe dönük fiyat bilgisinin paylaşılması tarafların niyetlerinin gösterilmesi koşulunun karşılandığı anlamına gelebilecektir. (154) Kurulun topla-dağıt kartelinin mevcut olup olmadığını incelediği kararları kronolojik olarak Araç Lastiği kararı56, Tüketici Elektroniği kararı57, PVC kararı58 ve son olarak Zincir Marketler kararı59 şeklinde sıralanabilecektir. Söz konusu kararlardan yalnızca Zincir Marketler kararında idari para cezasına hükmedilmiştir. Yukarıda da değinildiği üzere anılan kararlarda Tesco kararında belirlenen kriterler doğrultusunda değerlendirme yapılmıştır. I.4.3.2. Dolaylı Bilgi Değişimi Kapsamındaki Bulgulara İlişkin Değerlendirme (155) Aşağıda yerinde inceleme esnasında elde edilen ve taraflar arasında dolaylı bilgi değişimi mekanizmasının kurgulanmış olabileceği şüphesini doğuran her bir bulgu özelinde yapılan değerlendirmelere yer verilmiştir. Bulgu 53’e İlişkin Değerlendirme (156) TEKNOSA ve SUNNY yetkilileri arasında gerçekleşen 26.07.2013 tarihli Bulgu 53’teki “RE: bana (.....) tl fiyatın düşük diyordun abi? bimeks” konulu e-postada yazışmalarının konusunu TEKNOSA’nın rakibi konumunda bulunan BİMEKS tarafından uygulanan fiyatlar oluşturmaktadır. İlgili yazışmada “. Vatan ile konuştuk onlar teknosa fiyatı aşağı çektiği için fiyat indirdik diyorlar onların alışı (.....) tüm fiyatları düzeltiyorlar Sizinde düzeltmenizi rica ederim” şeklinde bir yazışma geçmektedir. (157) Söz konusu yazışmalarda TEKNOSA, düşük fiyat uygulayan BİMEKS’in fiyatlarını şikâyet etmekte ve mevcut durumun devamı halinde dezavantajlı kaldıklarından SUNNY ile olan ticari ilişkilerini sonlandırmak hususunda SUNNY’yi uyarmaktadır. Bulguda yer alan yazışmaların devamında SUNNY, rakip elektromarketlerin fiyatlarını düzeltmesi için aksiyon aldığını belirterek TEKNOSA’nın da fiyatlarını yükseltmesi gerektiğini iletmektedir. Dolayısıyla ele alınan yazışmada yer alan ifadeler, SUNNY aracılığıyla elektromarketler arasında dolaylı bilgi değişimi sisteminin kurgulanmış olabileceği şüphesini doğurmaktadır. (158) Bununla birlikte mevcut deliller ışığında alıcı tarafından sağlayıcıya iletilen bilginin sağlayıcı tarafından bir başka rakip alıcıyla paylaşılıp paylaşılmadığı hususu belirsizliğini korumaktadır. Şöyle ki Bulgu 53’teki yazışma sonrasında SUNNY BİMEKS ile iletişime geçmekte ve şu ifadeleri kullanmaktadır (26.07.2013 tarihli Bulgu 6): “Sunny olarak fiyat istikrarı konusunda ne kadar hassas olduğumuzu biliyorsunuz bu istikrarı zaman zaman hep Bimeks bozdu buna müsaade edemeyiz bütün fiyatları bozdunuz (…) Bir daha bu şekilde düşük fiyat ile hele bizim haberimiz olmadan çıkmanızı arzu etmiyoruz.” Bunun üzerine BİMEKS SUNNY’ye cevaben VATAN’ın fiyatlarının daha yüksek olduğunu şikayet etmekte ve fiyatları bozan teşebbüsün BİMEKS olduğu iddiasına sitem etmektedir. SUNNY’nin VATAN ile iletişime geçtiğine dair delil bulunmamaktadır. Bu noktada dolaylı bilgi değişiminin ortaya koyulabilmesi bakımından, yatay bir uzlaşı çerçevesinde rakip bilgisini elde eden ve bunu kendi 56 Kurulun 16.12.2015 tarih ve 15-44/731-266 sayılı Araç Lastiği kararı . 57 Kurulun 07.11.2016 tarih ve 16-37/628-279 sayılı Tüketici Elektroniği kararı. 58 Kurulun 23.09.2021 tarih ve 21-44/646-323 sayılı PVC kararı. 59 Kurulun 28.10.2021 tarih ve 21-53/747-360 sayılı Zincir Marketler kararı.
23-01/12-7 52/64 fiyatlama stratejisinde kullanan bir rakipten ziyade SUNNY tarafından yeniden satış fiyatlarını yükseltmesi yönünde uyarılmış olan bir perakendeci bulunduğu görülmekte olup söz konusu yazışma içeriklerinin yatay uzlaşıyı ortaya koyamadığı değerlendirilmektedir. Uyarıyı alan rakibin bu uyarının rakip tarafından iletilmiş olabileceğinden haberdar olması unsuru gerçekleşmemiştir. Dolayısıyla ilgili yazışmanın bu haliyle elektromarketler arasındaki yatay irade uyuşmasını ortaya koymadığı ve fakat SUNNY’nin TEKNOSA ve BİMEKS fiyatlarına müdahale etmeye çalıştığını gösterdiği değerlendirilmiştir. Bulgu 54’e İlişkin Değerlendirme (159) BİMEKS ve SUNNY yetkilileri arasında gerçekleşen 16.11.2013 tarihli Bulgu 54’teki yazışmanın konusunu SUNNY tarafından pazarda uygulanan fiyatlar gerekçe gösterilerek ürünlerin satıştan kaldırılması talebi oluşturmaktadır. Söz konusu yazışmalarda SUNNY yetkilisi, BİMEKS yetkilisinden ürünlerin satıştan kaldırılmasını talep etmekte ve aynı talebin VATAN ve TEKNOSA’ya da iletildiğini belirtmektedir. (160) Bulguda yer alan yazışmadan SUNNY’nin yeniden satıcıların fiyatları arasında kendi belirlediği fiyat politikasına uyumu gözettiği, aksi durumda ilgili teşebbüsleri uyardığı hatta ürünlerin satıştan kaldırılmasını talep ettiği anlaşılmaktadır. Buna ek olarak SUNNY diğer elektromarketler hakkında aldığı aksiyonları da BİMEKS’e iletmekte ve fiyat konusunda belirlediği politikaya uyum gösterilmesini sağlamaya çalıştığına vurgu yapmaktadır. Dolayısıyla BİMEKS’e, SUNNY tarafından iletilen talebin rakiplerine de iletildiği ve anılan teşebbüslerin bu hususta uyum göstereceği bilgisi verilmektedir. Diğer taraftan gerçekleştirilen yerinde incelemelerde, ilgili talebin diğer elektromarketlerden geldiğine veya söz konusu elektromarketlerle konuyla ilgili iletişim kurulduğu ve onlardan temin edilen bir bilginin iletildiğini gösteren herhangi bir delil elde edilmemiştir. (161) Ek olarak, normal bir topla-dağıt karteli kurgusunda alıcı tarafından sağlayıcıya iletilen başkaca bir alıcının uyguladığı düşük fiyat şikâyeti söz konusu olması gerekirken ele alınan yazışmada şikâyet yeniden satış fiyatının tespiti davranışında olduğu gibi sağlayıcı tarafından alıcıya yöneltilmektedir. Yazışmada yer alan “Teknosa mailing yapmasına rağmen eğer sen fiyatları kapatırsan onlara da baskı yapıyoruz” ve “vatan ürünleri kaldırdı” gibi ifadeler bu durumu destekler niteliktedir. Bulgular kronolojik olarak incelendiğinde, SUNNY’nin perakendecilerden elde ettiği verileri paylaştığını gösterir yeterli delilin bulunmadığı, bundan ziyade kendi fiyat politikasını dikte etmeye çalıştığı anlaşılmaktadır. (162) Konuyla ve Bulgu 54’le bağlantılı olan 18.11.2013 tarihli Bulgu 10’a da yer verilmesinde fayda görülmektedir. SUNNY Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından TEKNOSA Elektronik Kategori Müdürü (.....)’a gönderilen Bulgu 10’da yer alan mailde SUNNY TEKNOSA’yı uyarmakta ve “(.....) merhaba, Diğer zincirde fiyatlar ile oynayanlara mail atıp aynı kaosu birdaha yaşamak istemediğimizi ve internette normal fiyatlar dışında sunny markalı ürünler için Agrasif fiyat çıkılmamasını belirttim hepsi tamam dedi zaten bu hafta konu ile ilgili toplantılar yapacağı. (.....) beye ve bana hafta sonu gelen telefonların haddi hesabı yok. Özelikle (.....) bey çok rahatsız oldu kesinlikle aynı durumu yaşamak istemiyor.” ifadelerini kullanmaktadır. TEKNOSA yetkilisi tarafından cevaben “Herkes istediği fiyattan satış yapabilir. Bizde hem mağaza hem de internetteki fiyatları takip edip ona göre kampanya yapıyoruz. Mağazada bile olsa bizden ucuz satılan bir ürün varsa altına ineriz” şeklinde yanıt verilmiştir. SUNNY Bulgu 54’te belirttiği üzere TEKNOSA’nın da fiyatları düzeltmesi gerektiği yönünde TEKNOSA’ya baskı yapmaktadır. Bu baskının sağlayıcı tarafından gelmesi,
23-01/12-7 53/64 TEKNOSA’nın da bu baskıya itiraz etmesi yatay bir uzlaşıdan ziyade yeniden satış fiyatının tespitinin varlığına işaret etmektedir. (163) Bahsi geçen hususlar da SUNNY’nin eylemlerinin yeniden satış fiyatının tespiti davranışında olduğu gibi sağlayıcı tarafından alıcıya yöneldiğini desteklemektedir. Dolayısıyla, düşük fiyat uygulayan SUNNY tarafından BİMEKS’e yöneltilen şikâyet yeniden satış fiyatının tespitine yönelik bir ihlal bulgusu olarak değerlendirilmiştir. Bulgu 55’e İlişkin Değerlendirme (164) VATAN ve SUNNY yetkilileri arasında gerçekleşen 18.11.2012 tarihli Bulgu 55’teki yazışmaların konusunu VATAN tarafından uygulanan (.....)’luk indirimin akabinde SUNNY’ye diğer perakendeciler tarafından iletilen şikâyetler ve bu kapsamda SUNNY tarafından alınması planlanan aksiyonlar oluşturmaktadır. Söz konusu yazışmalarda özetle SUNNY yetkilisi tarafından VATAN’ın uyguladığı indirim için internet kanalının hariç tutulması gerektiği, bu şartla sunulan desteğin devam edeceği, perakendede faaliyet gösteren diğer rakiplerin de belirlenen fiyat politikasına uyumunun sağlanması için bu şekilde iletişime geçildiği, dolayısıyla SUNNY’nin bu durumun kalıcı olmasını pazarda tesis etmeye çalıştığı hususları yer almaktadır. (165) Daha evvel sunulan bulgular ile benzer şekilde SUNNY’nin elektromarketlerin uyguladıkları fiyatları sıkı bir şekilde takip ettiği, fiyat birliğinin sağlanmasını teminen elektromarketleri uyardığı görülmektedir. Nitekim Bulgu 55 ile aynı tarihli olan Bulgu 10 ve Bulgu 11’e bakıldığında SUNNY’nin fiyat istikrarını sağlamak için perakendecileri uyardığı anlaşılmaktadır. Bulgu 10’da TEKNOSA, Bulgu 11’de ise BİMEKS fiyatlarını düzeltmeleri konusunda uyarılmakta, bu teşebbüslere diğer rakiplerin de uyarıldığı bilgisi verilmektedir. Bu noktada SUNNY’nin yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasını hayata geçirebilmek, perakendecilere kendi fiyatını kabul ettirebilmek için bahsi geçen iletişimleri kurduğu anlaşılmaktadır. (166) Bununla birlikte, alıcı teşebbüsler tarafından yöneltilen herhangi bir şikâyet söz konusu değilken SUNNY, uygulamaya çalıştığı fiyatın piyasada geçerlilik kazanmasını sağlamak maksadıyla elektromarketler tarafından uygulanan fiyatları kendisi tarafından belirlenen fiyat seviyesine getirmeye çalışmaktadır. Bu çaba kapsamında elektromarket pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler ile görüşmeler gerçekleştirmekte ve belirlenen fiyatın piyasada istikrarlı bir şekilde uygulanmasını temin etmeye çalışmaktadır. Buradan hareketle, ele alınan yazışma yeniden satış fiyatının tespitine yönelik bir ihlal bulgusu olarak değerlendirilmiştir. Bulgu 56’ya İlişkin Değerlendirme (167) TEKNOSA ve SUNNY yetkilileri arasında gerçekleşen 20.12.2013 tarihli Bulgu 56’daki yazışmaların konusunu “Sunny 40” model TV ürününün fiyatının düşük olması nedeniyle perakendeciler tarafından SUNNY’e yöneltilen baskının TEKNOSA’ya iletilmesi hususu oluşturmaktadır. TEKNOSA tarafından uygulanan düşük fiyatın akabinde, SUNNY TEKNOSA ile iletişime geçmekte ve fiyatını düzeltmesini talep etmektedir. TEKNOSA, fiyatlarını yükselttiğini düşük fiyatta olan teşebbüsün ise BİMEKS olduğunu ifade etmektedir. (168) Bulgu 56’da yer alan yazışmalardan SUNNY tarafından belirlenen fiyata yönelik istikrarın ve sürdürülebilirliğin tesis edilmesi bakımından ürün bazında fiyat takibi yapılmakta olduğu anlaşılmaktadır. İşbu bulgudaki yazışmada TEKNOSA, SUNNY tarafından iletilen fiyat değişikliği talebine riayet ettiklerini, SUNNY’nin kendisini neden uyardığını anlamadığını belirtmekte ve fiyatı düşük olan teşebbüsün BİMEKS olduğunu iletmektedir.
23-01/12-7 54/64 (169) Daha önce incelenen yazışmalarda da olduğu gibi bu yazışmada da SUNNY tarafından alıcıya yöneltilen bir fiyat şikâyeti söz konusudur. İlgili yazışma SUNNY tarafından elektromarketlerin yeniden satış fiyatlarının belirlenmesine yönelik çabaya işaret etmektedir. Zira söz konusu yazışma SUNNY’nin elektromarket pazarındaki fiyatları belirleme iradesini yansıtmaktadır. Dolayısıyla Bulgu 56 yeniden satış fiyatının tespitine yönelik bir ihlal bulgusu olarak değerlendirilmiştir. Bulgu 57’ye İlişkin Değerlendirme (170) VATAN ve SUNNY yetkilileri arasında gerçekleşen 17.03.2014 tarihli Bulgu 57’deki yazışmaların konusunu TEKNOSA tarafından SUNNY markalı TV ürünleri için uygulanan düşük fiyatın VATAN tarafından şikâyet edilmesi hususu oluşturmaktadır. Söz konusu yazışmada VATAN, TEKNOSA’nın düşük fiyat uygulamasına devam etmesi durumunda zarar edeceğini belirterek “eğer ki bu şekile söz geçiremiyorsanız bende aksiyonumu bu şartlar doğrultusunda alayım” ifadelerini kullanmakta ve kendisinin aksiyon alacağını belirtmektedir. Buna cevaben SUNNY, “Sistemde problem varmış (…) gözümün önünde düzeltti” ifadeleri ile birlikte sistemde problem olduğundan eski fiyatın göründüğünü ifade etmektedir. (171) Bulgu 57’de yer alan yazışmalar SUNNY’nin elektromarket pazarındaki fiyatları belirleme çabasını net bir şekilde ortaya koymakta olup topla-dağıt türündeki bilgi değişimi kapsamında değerlendirilemeyecektir. Zira söz konusu yazışma esasında sadece VATAN’ın rakibi konumunda bulunan TEKNOSA’nın uyguladığı fiyatı şikâyet ettiğini göstermektedir. Bu noktada, VATAN’ın şikâyetinin TEKNOSA’ya SUNNY aracılığıyla iletildiğine dair bir delil ya da TEKNOSA’nın fiyatlarını buna istinaden güncellediğini gösteren herhangi bir delil bulunmamaktadır. Bu nedenle inceleme konusu bulgunun SUNNY’nin belirlediği fiyata uyumu sağlamak maksadıyla bir çaba içerisinde olduğunu gösterdiği ve topla-dağıt kartelinin varlığına işaret etmeye yeterli olmadığı değerlendirilmektedir. Tüm bu hususlar bir arada ele alındığında Bulgu 57 yeniden satış fiyatının tespitine yönelik bir ihlal bulgusu olarak değerlendirilmiştir. Bulgu 58’e İlişkin Değerlendirme (172) VATAN ve SUNNY yetkilileri arasında gerçekleşen 18.07.2014 tarihli Bulgu 58’deki yazışmaların konusunu TEKNOSA tarafından SUNNY markalı uydu alıcısı için uygulanan düşük fiyatın VATAN tarafından şikâyet edilmesi hususu oluşturmaktadır. Söz konusu yazışmada VATAN, SUNNY tarafından herhangi bir girişimin yapılıp yapılmayacağını sorgulamakta, SUNNY ise buna cevaben fiyatın düzeltileceğini ifade etmektedir. SUNNY yetkilisi yazışmanın devamında “Haklısın (.....) düzelteceğiz fiyatı büyük hata yaptık bunlarla çalışılmaz” diyerek TEKNOSA’ya yönelik düşüncelerini açıklamaktadır. (173) Bulgu 58’de ele alınan yazışmanın alıcı tarafından sağlayıcıya iletilen şikâyetten ibaret olduğu değerlendirilmektedir. Zira SUNNY yetkilisi “Haklısın (.....) düzelteceğiz fiyatı büyük hata yaptık bunlarla çalışılmaz” diyerek VATAN yetkilisini teskin etmeye çalışmaktadır. (174) Ek olarak yürütülen soruşturma kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemelerde VATAN tarafından yapılan şikâyetin TEKNOSA’ya iletildiğine dair herhangi bir bulgu/belge elde edilememiştir. Dolayısıyla söz konusu yazışmanın topla-dağıt kartelinin varlığı için aranan unsurları taşımadığı ve bu bakımdan yeniden satış fiyatının tespitine yönelik bir ihlal bulgusu olarak ele alınması gerektiği değerlendirilmiştir. Bulgu 59’a İlişkin Değerlendirme
23-01/12-7 55/64 (175) Bulgu 59’a ilişkin değerlendirmeye geçmeden önce söz konusu bulgu ile bağlantılı olan Bulgu 18’e değinilmelidir. VATAN ve SUNNY yetkililer arasında gerçekleşen 10.03.2014 tarihli Bulgu 18’deki yazışmaların konusu SUNNY tarafından VATAN’ın SUNNY markalı TV ürününün fiyatının düzeltilmesidir. Yazışma kapsamında SUNNY “(.....) düzeltirmisin” şeklinde uyarıda bulunmakta, VATAN ise cevaben TEKNOSA’nın fiyatını gösteren ekran görüntüsünü paylaşmaktadır. (176) Bu yazışmanın devamı olduğu düşünülen ve VATAN ile SUNNY yetkilileri arasında gerçekleşen 12.03.2014 tarihli Bulgu 59’daki yazışmaların konusu ise TEKNOSA tarafından uygulanan fiyatın düzeltilmesine ilişkindir. SUNNY Perakende Satış Direktörü (.....) VATAN Ürün Yöneticisi (.....)’e TEKNOSA fiyatlarının yarım saate düzeltileceğini ifade etmektedir. (177) Bulgu 59’da yer alan yazışmalar perakendecilerin düşük fiyatla alakalı serzenişlerini SUNNY’e ilettiğini, SUNNY’nin de gerekli aksiyonları aldığını belirttiğini ve nihayetinde elektromarketler tarafından uygulanan fiyatlara SUNNY tarafından müdahale edildiğini göstermektedir. (178) Bununla birlikte, teorik çerçeveye ilişkin bölümde detaylıca izah edildiği üzere sağlayıcı tarafından koordine edilen topla-dağıt kartelinde ilk aşamayı alıcı tarafından sağlayıcıya iletilen geleceğe yönelik ya da güncel rekabete duyarlı bilginin paylaşımı oluşturmaktadır. İkinci aşamada ise rekabete hassas nitelik arz eden stratejik bilginin sağlayıcı tarafından bir başka alıcıya iletilmesi ve bu bilginin alıcının fiyatlama stratejisinde kullanılması beklenmektedir. Aynı zamanda, sağlayıcıdan bilgiyi alan alıcının kendisine iletilen bilginin kimden iletildiğini ve iletilme amacını bilmesi ya da en azından öngörmesi gerekmektedir. (179) Söz konusu yazışma kapsamında SUNNY yetkilisi VATAN’ın TEKNOSA’ya yönelik fiyat şikâyetini TEKNOSA’ya ilettiğini belirtmektedir. Bununla birlikte soruşturma kapsamında yapılan yerinde incelemelerde SUNNY tarafından TEKNOSA’ya ilgili bilginin iletildiği gösteren herhangi bir bulgu elde edilmemiştir. Bu noktada SUNNY’nin iddia ettiği üzere TEKNOSA ile iletişime geçip geçmediği, geçtiyse bu iletişim kapsamında VATAN’ın rekabete duyarlı verilerini TEKNOSA ile paylaşıp paylaşmadığı ortaya konulmamıştır. Bu kapsamda söz konusu yazışma yeniden satış fiyatının tespitine yönelik bir ihlal bulgusu olarak değerlendirilmiştir. Bulgu 60’a İlişkin Değerlendirme (180) VATAN ve SUNNY yetkilileri arasında gerçekleşen 26.07.2013 tarihli Bulgu 60’daki yazışmaların konusunu SUNNY’nin VATAN’dan fiyatını yükseltmesi yönündeki talebi oluşturmaktadır. İlgili yazışmada “fiyatlarını yükseltirmisin her yerden telefon geliyor (.....) ve (.....) fiyatlarını lütfen bozma sıkıntı çekiyoruz” ifadeleri yer almaktadır. Bu talebe cevaben VATAN “Teknosa fiyatlarına bende aramama rağmen dokunmadınız. Bende şuan kaldıramıyorum hasan bey sistemi kitledi” şeklinde dönüş yapmakta ve daha evvel belirtilmesine rağmen SUNNY tarafından TEKNOSA’nın fiyatının arttırılamadığı hususunu gerekçe göstererek söz konusu talebi reddetmektedir. (181) Söz konusu yazışmada SUNNY, VATAN’dan piyasa fiyatlarında yaşanan bozukluğun giderilmesini talep etmektedir ve belirlenen fiyata olan uyumu tesis etmeye çalışmaktadır. Ancak bahse konu talep daha evvel fiyatı bozulan TEKNOSA’nın fiyatının düzeltilmediği belirtilerek VATAN tarafından uygulamaya konulmamaktadır. İlgili yazışmalardan SUNNY’nin elektromarketler ile iletişime geçerek fiyatla ilgili hususları müzakere etmesinin olağan bir duruma dönüştüğü anlaşılmaktadır. Söz konusu yazışmada tek yönlü bir dikey iletişimden bahsedilebilecektir. Zira SUNNY yetkilisi
23-01/12-7 56/64 VATAN yetkilisinden fiyatını düzeltmesini talep etmekte ancak bu talep karşılık görmemektedir. Bu husus alıcı konumundaki elektromarketler arasında yatay bir uzlaşı olmadığını ortaya koymaktadır. (182) Dahası VATAN yetkilisinin “Teknosa fiyatlarına bende aramama rağmen dokunmadınız” ifadesinden yatayda herhangi bir uzlaşının bulunmadığı, aksine SUNNY’nin fiyatlara müdahale etme çabasının işe yaramadığı anlaşılmaktadır. Buradan hareketle Bulgu 60 yeniden satış fiyatının tespitine yönelik bir ihlal bulgusu olarak değerlendirilmiştir. Bulgu 61’e İlişkin Değerlendirme (183) VATAN ve SUNNY yetkilileri arasında gerçekleşen 23.07.2015 tarihli Bulgu 61’deki yazışmaların konusunu SUNNY tarafından TEKNOSA’ya uygulanan fiyatların ve bu fiyatlar neticesinde TEKNOSA’nın SUNNY ürünlerinde oluşan kar marjının, VATAN yetkilisi ile tartışılması hususu oluşturmaktadır. VATAN yetkilisi, TEKNOSA’ya uygulanan fiyatların daha düşük olduğu ve bu nedenle TEKNOSA’nın maliyet avantajı bulunduğu ve kendisinin rekabete dezavantajlı konuma düştüğü konusunda şikâyetçi olmakta, SUNNY yetkilisi de gerçekte durumun bu şekilde olmadığı ve TEKNOSA’nın kar marjının düşük olduğu konusunda VATAN yetkilisini ikna etmeye çalışmaktadır. (184) İlaveten Bulgu 61’deki yazışmalar özünde, TEKNOSA’nın rakibi konumunda bulunan VATAN’ın SUNNY’den daha rekabetçi fiyatlarla ürün temin etme yönündeki çabasını yansıtmaktadır. SUNNY yetkilisi tarafından da durumun bu şekilde olmadığı izah edilmeye çalışmaktadır. Dikey ilişki içerisinde bulunan sağlayıcı ile alıcı arasındaki bu türden iletişimler rekabet hukukunun çizdiği sınırlar içerisinde kaldığı müddetçe makul karşılanmalıdır. Nitekim rekabetçi bir piyasada faaliyet gösteren VATAN’ın ticari alımlarını TEKNOSA ile en azından eşit şartlar altında gerçekleştirmek yönünde isteği ticari hayatın olağan akışı içerisinde kabul edilmelidir. (185) Bu çerçevede söz konusu yazışma topla-dağıt türü bilgi değişimi veya yeniden satış fiyatının tespiti kapsamında ihlal bulgusu olarak değerlendirilmemiştir. Bulgu 62’ye İlişkin Değerlendirme (186) VATAN ve SUNNY yetkilileri arasında gerçekleşen 26.08.2015 tarihli Bulgu 62’deki yazışmaların konusunu VATAN yetkilisi tarafından SUNNY yetkilisi ile paylaşılan ve MEDIAMARKT’ın kendi internet sitesi üzerinden satışını gerçekleştirdiği SUNNY markalı TV’nin fiyatını da içeren görsel oluşturmaktadır. (187) Bulgu 61’e ilişkin değerlendirmede de ifade edildiği üzere, rekabetçi bir piyasada faaliyet gösteren elektromarketler SUNNY’den daha iyi koşullarda alım yapmak yönünde bir çaba göstermekte ya da daha düşük fiyatlı satış gerçekleştiren teşebbüs mevcut ise benzer fiyattan alım yapabilmek için durumu SUNNY’e iletmektedir. Bu kapsamda VATAN, rakibinin fiyatına ilişkin görseli SUNNY ile paylaşmakta ise de SUNNY tarafından nasıl bir aksiyon alındığını öngörmek mümkün olmamaktadır. Nitekim SUNNY ile paylaşılan bilginin akabinde SUNNY’nin MEDİMARKT ile iletişime geçerek uyardığını gösteren herhangi bir bilgi, belge ya da emare bulunmamaktadır. (188) Bu çerçevede söz konusu yazışma topla-dağıt türü bilgi değişimi veya yeniden satış fiyatının tespiti kapsamında ihlal bulgusu olarak değerlendirilmemiştir. I.4.3.3 Dolaylı Bilgi Değişimi Kapsamında İncelenen Bulgulara İlişkin Genel Değerlendirme (189) Rekabet hukuku kapsamında yapılan belgeye özgü değerlendirmelerin yanında belgelerin bir bütün olarak değerlendirilmesi de önem taşımaktadır. Pek çok Kurul
23-01/12-7 57/64 kararında60 da tespit edildiği üzere delillerin değerlendirilmesi bakımından dikkate alınması gereken bir başka husus, mevcut delillerin ispat gücü ölçülürken her bir belgenin münferit olarak ispat standardını sağlamasının zorunlu olmaması, diğer bir ifadeyle delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekliliğidir. Zira uzlaşmaların ve danışıklı ilişkilerin ispatında birincil delillerle birlikte ispat gücü görece düşük olan iletişim delilleri ve iktisadi deliller de kullanılabilmektedir. Bu çerçevede her bir delilin konu, süre, taraflar gibi ihlalin tüm unsurlarını içermesi gerekmemekte, birbirleriyle tutarlı olmaları koşuluyla, delillerin bir bütün olarak anılan unsurları ortaya koymalarının yeterli olacağı kabul edilmektedir. (190) Bu kapsamda SUNNY ile elektromarketler pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler arasındaki yazışmaların bir bütün olarak değerlendirilmesi ve topla-dağıt karteline vücut verip vermediğinin incelenmesi gerekmektedir. (191) SUNNY’nin elektromarketler arasındaki dolaylı bilgi değişimine aracılık etmek suretiyle topla-dağıt kartelinin oluşumuna sebebiyet vermiş olabileceği şüphesini doğuran bulgular bazı ortak özellikler sergilemektedir. SUNNY ile elektromarketler arasındaki iletişimin yeniden satış fiyatı davranışında olduğu gibi tek yönlü olması ortak olan özelliklerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Ele alınan bulgularda ya TEKNOSA ya da VATAN tarafından SUNNY’e güncel fiyata ilişkin bir şikâyet iletilmekte böylelikle tek yönlü dikey iletişim gerçekleşmektedir. Sağlayıcı konumundaki SUNNY’nin kendisine iletilen şikâyeti, genel olarak teşebbüslerden şikâyetler geldiğini ifade ederek kurduğu iletişimler mevcut olsa da bu iletişimler yatay bir uzlaşıdan ziyade, SUNNY’nin kendi fiyat politikasını devam ettirebilmek amacıyla kurduğu tek yönlü iletişimler olarak gerçekleşmektedir. Ek olarak, soruşturma kapsamında incelenen dönemde SUNNY ve MEDIAMARKT arasında iletişim bulunduğuna dair herhangi bir delil elde edilmemiştir. Dolayısıyla topla-dağıt kartelinin varlığı için gerekli olan ve rekabete duyarlı bir bilginin rakip konumundaki teşebbüse iletilmesi koşulu ile bu bilginin kimden geldiğini bilmesi koşulu sağlanamamaktadır. Diğer taraftan bazı bulgularda SUNNY bu bilgiyi ilettiğini iddia etmektedir. Bu durumun da iletişimde bulunulan perakendeciyi, fiyatlarını yükseltmesi için ikna etmeye çalışmasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bu iddia bulgularda ortaya konulmamış ve rakip perakendecilerin, kendilerine iletilen rekabete duyarlı bilgiler kapsamında, fiyat ve satış stratejilerini şekillendirdiği ispatlanmamıştır. (192) Ek olarak teşebbüslerin SUNNY tarafından iletilen fiyat yükseltilmesi talebinin piyasadaki rakiplerinden geldiğini bilip bilmediği ya da bunu öngörebilmesinin mümkün olup olmadığı da önem arz etmektedir. Bu noktada yeniden satıcıların, kendilerine iletilen fiyat yükseltilmesi talebinin diğer bir rakipten geldiğini öngörebileceklerine ilişkin bir bulgu elde edilmemiştir. Aksine yazışmalar SUNNY’nin kendi fiyat politikasını devam ettirebilmek amacıyla yeniden satıcılara baskı yapıldığını göstermektedir. Dolayısıyla dosya kapsamında elde edilen belge ve bulguların rakip perakendeciler arasında yatay bir uzlaşı olduğunu tespit etmek bakımından yeterli olmadığı değerlendirilmektedir. (193) Yukarıda muhtelif bölümlerde yer verildiği üzere elektromarketlerin kendi içerisinde bir pazar oluşturduğu varsayıldığında, teşebbüsler az sayıda satıcının ve çok sayıda alıcının bulunduğu ve bu yönüyle oligopolistik pazar özellikleri sergileyen bir pazarda faaliyet göstermektedir. Dolayısıyla sağlayıcılara karşı önemli bir pazar gücüne sahiptir. Bu türden bir pazarda faaliyet gösteren teşebbüsler fiyat hassasiyeti yüksek tüketici gruplarıyla karşı karşıya kaldığından, fiyat olarak rekabetçi bir pozisyonda 60 Kurulun 08.03.2013 tarih ve 3-13/198-100 sayılı Banka-2 Faiz kararı para. 109; Kurulun 14.01.2016 tarih ve 16-02/44-14 sayılı Ege Bölgesi Çimento kararı, para. 156, 157; Kurulun 29.03.2018 tarih ve 18-09/180-85 sayılı Adıyaman Otogaz kararı, para. 56.
23-01/12-7 58/64 konumlanmayı makul bulmaktadır. Buradan hareketle topla-dağıt kartelinin bir parçası olmak için diğer perakendecilerin de benzer fiyatı uygulayacakları yönünde şüphe taşımamaları gerekmektedir. Anılan şüphenin giderilmesi için elektromarketler arasındaki uzlaşının ortaya konulması ya da en azından böylesi bir uzlaşının öngörülmesi gerekmektedir61. Aksi durumda teşebbüslerin iradelerinin uyuşmasından bahsedilemeyecektir. (194) Dolaylı bilgi değişimi kapsamında incelenen bulgulardan elektromarketler arasındaki uzlaşının da ortaya konulmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. Sonuç olarak inceleme konusu bulguların, SUNNY hakkında elde edilen diğer bulgularda olduğu gibi topla-dağıt kartelinin bir unsuru yerine yeniden satış fiyatının tespiti kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu bulgularda yatayda faaliyet gösteren rakiplerin birbirlerinin fiyatlarını mağaza veya internet kanalından takip ettiği, bu fiyatları -sıklıkla ekran görüntüsü şeklinde- tedarikçiye şikâyet ettikleri, SUNNY’nin ise fiyatları belli bir seviyede tutmak için çaba gösterdiği ve perakendecileri ikna etmeye çalıştığı anlaşılmaktadır. (195) Rekabet otoritelerinin yeniden satış fiyatının tespiti ve topla-dağıt kartelini birlikte değerlendirmelerindeki neden her iki ihlal arasındaki çizginin belirsiz olmasından kaynaklanmaktadır. Yeniden satış fiyatının tespiti ve topla-dağıt karteli iddialarının bir arada değerlendirildiği pek çok rekabet otoritesi kararı bulunmaktadır62. (196) Bu noktada önaraştırma raporu ve soruşturma bildirimi kapsamında yer verilen dolaylı bilgi değişimi ile ilgili şüphelerin soruşturma döneminde yapılan ilave yerinde incelemelerde yeni bulgularla desteklenmediği ve eldeki bulguların da yeniden satış fiyatının tespiti bulguları ile aynı özellikleri haiz olduğu değerlendirilmektedir. Yeniden satış fiyatının tespiti kapsamında yer verilen belgelerin sıklığı, sürekliliği ve dolaylı bilgi değişimi şüphesiyle incelenen belgelerin bu belgelerle iç içe geçmiş olması da bu değerlendirmeyi desteklemektedir. (197) Sonuç olarak, yukarıda ilgili bölümde detaylı bir şekilde değerlendirilen bulgular, dolaylı bilgi değişimi özelliğini ihtiva ediyor olma ihtimali sebebiyle soruşturma sürecinde detaylı bir incelemeye tabi tutulmuş, ancak bunun ihlal isnadı için gerekli olan ispat standardını sağlamadığı değerlendirildiğinden ilgili bulguların yeniden satış fiyatının tespit edilmesi kapsamında ele alınması gerektiği kanaatine ulaşılmıştır. I.4.4. Genel Değerlendirme (198) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler ile bunlara ilişkin tespit ve değerlendirmeler bir bütün halinde ele alındığında; - SUNNY tarafından bayilerin, elektromarketlerin ve diğer yeniden satıcıların yeniden satış fiyatlarına müdahalede bulunulduğu, bu kapsamda SUNNY tarafından 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği, söz konusu davranışların 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca grup muafiyeti kapsamının dışında kaldığı ve 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki şartları taşımadığı için bireysel muafiyetten yararlanamayacağı, - SUNNY’nin internet satışlarına yönelik uyguladığı kısıtlamanın belirlenen fiyatın altında satış yapılmasını engellemek ve dolayısıyla yeniden satış fiyatının tespitini kolaylaştırmak amacıyla gerçekleştirildiği, bu kapsamda SUNNY tarafından 61 Kurulun 07.11.2016 tarih ve 16-37/628-279 sayılı Tüketici Elektroniği kararı, para. 237. 62 OECD, “Yuvarlak Masa Toplantısına Yapılan Avusturya Katkısı”, 2019, para. 2, 6.; OECD, “Yuvarlak Masa Toplantısına Yapılan Almanya Katkısı”, 2019, para. 25, 31; OECD, “Yuvarlak Masa Toplantısına Yapılan AB Katkısı”, 2019, para. 7.
23-01/12-7 59/64 uygulanan internet satışlarına yönelik kısıtlama eyleminin yeniden satış fiyatını tespit etmeye ilişkin davranışın tamamlayıcı bir unsuru olarak değerlendirilmesi gerektiği, - Soruşturma bildiriminde dolaylı bilgi değişimi şüphesi doğurduğu belirtilen belgelerin, ilgili şüphelerin soruşturma döneminde yapılan ilave yerinde incelemelerde yeni bulgularla desteklenmemesi ve soruşturma sürecinde yapılan detaylı incelemede eldeki belgelerin yeniden satış fiyatının tespiti bulguları ile aynı özellikleri haiz olduğu ve dosya kapsamında topla-dağıt karteli bakımından ispat standardını sağlamadığı sonucuna ulaşılması nedeniyle yeniden satış fiyatının tespiti ihlali kapsamında ele alınması gerektiği, - Bu bakımdan SUNNY tarafından gerçekleştirilen eylemlerin yeniden satış fiyatının tespiti şeklinde tek bir dikey ihlal kapsamında değerlendirilmesi ve anılan davranışlar için tek bir yaptırım uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır. I.4.5. Ceza Yönetmeliği Kapsamında Yapılan Değerlendirme (199) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirierinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir. (200) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem Ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir. (201) Ceza Yönetmeliği’nin temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınmaktadır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir. (202) Ayrıca, temel para cezasının hesaplanmasından sonra aynı Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak artırma ve/veya indirme yapılmaktadır. (203) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında
23-01/12-7 60/64 “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır. (204) Soruşturma süreci devam ederken SUNNY uzlaşma talebinde bulunmuş ve başvurusu üzerine Kurul tarafından 15.09.2022 tarih ve 22-42/612-M sayı ile uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. (205) Uzlaşma görüşmelerine başlanmasına ilişkin Kurul kararını takiben 24.11.2022 tarihinde SUNNY vekil ve temsilcisi ile Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede anılan teşebbüse dosya konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. (206) Uzlaşma görüşmesi neticesinde tarafın uzlaşma sürecinin devam etmesi yönündeki beyanı doğrultusunda gerçekleştirilen uzlaşma görüşmeleri neticesinde alınan 22-55/870-MUA sayılı uzlaşma ara kararında, soruşturma sürecinin uzlaşma ile neticelenmesi halinde; - SUNNY’nin yeniden satıcıların yeniden satış fiyatının tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, - Bu kapsamda 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin 3. fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (b) bendi ile 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Kurul tarafından hesaplanan 2021 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 5.251.345,87 TL idari para cezası uygulanmasına, - 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin 7. fıkrası ve Uzlaşma Yönetmeliği’nin 4. maddesinin 4. fıkrası uyarınca, uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %(.....) oranında indirim uygulanmasına, bu kapsamda teşebbüse 2021 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 3.938.509,41 TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, - Uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren teşebbüse on beş gün süre verilmesine, - Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun ara kararıyla bağlı olmadığına karar verilmiştir. (207) Bahse konu ara kararda ceza oranı belirlenirken yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, SUNNY tarafından gerçekleştirilen yeniden satış fiyatının tespiti eyleminin dikey ilişkiler kapsamında ortaya çıktığı dikkate alındığında anılan davranışların “diğer ihlaller” kategorisinde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmış ve temel para cezasına başlangıç oranı %(.....) olarak takdir edilmiştir. (208) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ise ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel para cezasının miktarı; bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında arttırılacaktır. Dosya mevcudu bilgilere göre, SUNNY’ye yönelik ihlal isnadına dayanak teşkil eden ilk ve son belgeler dikkate
23-01/12-7 61/64 alındığında ihlalin süresinin beş yıldan fazla olduğu değerlendirildiğinden Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca temel para cezası bir katı oranında artırılarak uygulanacak ceza oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (209) Dosya kapsamında Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi anlamında temel para cezasının artırılmasını gerektirecek herhangi bir ağırlaştırıcı unsur söz konusu değildir. Diğer yandan anılan Yönetmelik’in 7. maddesi kapsamında; ihlale konu ürünlerin SUNNY’nin gayri safi gelirleri içindeki payının düşük olması ve SUNNY’nin yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde ilgili olabileceği düşünülen tüm bilgi ve belgeleri zamanında ve eksiksiz olarak sunması ile yerinde incelemeye yardımcı olması hususları göz önüne alınarak temel para cezasında %60 oranında indirim uygulanarak temel para cezasına esas oran %(.....) olarak belirlenmiştir. (210) SUNNY tarafından anılan ara karara istinaden gönderilen ve süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal eden uzlaşma metninde, mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir. (211) Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında; “1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde, aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar: a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı, b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği, c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı, ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava konusu yapılamayacağı.” hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda SUNNY tarafından gönderilen uzlaşma metninin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür. (212) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliğinin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir. (213) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, SUNNY tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde adı geçen teşebbüsün yeniden satıcılarının satış fiyatının tespit edilmesine yönelik davranışlarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle Ceza Yönetmeliği kapsamında 2021 yılı gayri safi gelirinin %(.....) oranında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi, dolayısıyla 2021 yılı gayri safi geliri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve SUNNY hakkındaki soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır. J. SONUÇ (214) Rekabet Kurulunun 18.05.2022 tarih ve 22-23/370-M ve 22-23/371-M sayılı kararları uyarınca yürütülmekte olan soruşturma kapsamında; Kurulun 15.12.2022 tarihli ve 22-55/870-MUA sayılı ara kararına istinaden Sunny Elektronik Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından gönderilen ve 26.12.2022 tarih ve 34126 sayı ile süresi içerisinde Kurum
23-01/12-7 62/64 kayıtlarına giren uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup 1. Sunny Elektronik Sanayi ve Ticaret AŞ’nin yeniden satıcılarının satış fiyatının tespit edilmesine yönelik davranışlarının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu kapsamda 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (b) bendi ile 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 2021 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 5.251.345,87 TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda teşebbüse 2021 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 3.938.509,41 TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, 5. Böylece Rekabet Kurulunun 18.05.2022 tarihli ve 22-23/370-M sayılı ve 18.05.2022 tarihli ve 22-23/371-M sayılı kararları uyarınca yürütülen soruşturmanın Sunny Elektronik Sanayi ve Ticaret AŞ bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere Kurul Üyeleri Hasan Hüseyin ÜNLÜ ve Berat UZUN’un 2. ve 4. maddelerine farklı gerekçeleri ve OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
23-01/12-7 63/64 05.01.2023 tarih, 23-01/12-7 sayılı Karara ilişkin faklı gerekçe Sunny Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile yürütülen uzlaşma süreci sonunda, teşebbüsün ihracat hariç, 2021 cirosu üzerinden nihai olarak %(…..) oranında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. Diğer hususlara katılmakla birlikte, aşağıda yer alan gerekçelerle ihracat cirosunun idari para cezası hesabındPa dışarda bırakılmasına katılmamaktayız. 4054 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinde “Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir.” hükmü yer almaktadır. Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem Ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Yönetmelik)’in tanımlar başlıklı 3 üncü maddesinin (f) fıkrasında ise; “Yıllık gayri safi gelir: Tek düzen hesap planındaki net satışları veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa, Kurul tarafından saptanacak olan, net satışlara en yakın geliri (teşebbüslerin, her ne sebeple olursa olsun, (esas) faaliyet gelirlerini, diğer faaliyetlerden olağan gelir veya karlar gibi net satışların hesaplanmasında dikkate alınmayan hesap kalemleri altında muhasebeleştirmiş olduklarının tespiti halinde, söz konusu bedeller de yıllık gayri safi gelir saptanırken dikkate alınır)” tanımı yer almaktadır. Görüldüğü üzere ne Kanun ne de bu konudaki ikincil düzenlemeler, ihracatın ceza hesabında dışarıda bırakılmasına yönelik herhangi bir düzenleme içermemekte, bilakis teşebbüsün toplam ekonomik gücü üzerinden cezalandırılmasını hedeflediğinden yıllık gayri safi gelirler üzerinden cezalandırılmasını emretmektedir. Esasen teşebbüsün ekonomik gücünün tam olarak hedeflenebilmesi ve bazı farklı muhasebe teknik ve kayıtları nedeniyle zafiyet oluşmaması için çok yakın zamanda yukarıda yer alan Yönetmeliğe “(teşebbüslerin, her ne sebeple olursa olsun, (esas) faaliyet gelirlerini, diğer faaliyetlerden olağan gelir veya karlar gibi net satışların hesaplanmasında dikkate alınmayan hesap kalemleri altında muhasebeleştirmiş olduklarının tespiti halinde, söz konusu bedeller de yıllık gayri safi gelir saptanırken dikkate alınır)” kısmı eklenmiştir.
23-01/12-7 64/64 Birkaç istisnai karar bulunmakla birlikte, Kurul’un yaygın uygulaması da ihracat rakamları çıkarılmadan cezada toplam cironun esas alınması yönündedir. Bazı dosyalarda ihracat rakamlarının cezaya esas ciroya dahil edilmemesi gerektiği teşebbüs vekillerince ileri sürülmüş, bu husus çeşitli davalara ve mahkeme kararlarına da konu olmuştur. (Danıştay 13. Daire’nin 09.05.2012 tarihli, 2008/8485 E., 2012/968 K. no’lu Hes Hacılar Elektrik Sanayi ve Ticaret A.Ş. Kararı; Danıştay 10. Daire’nin 28.11.2002 tarihli, 2000/6064 E., 2002/4541 K. no’lu Pak Gıda Üretim ve Pazarlama A. Ş. Kararı; Danıştay 13. Daire’nin 02.04.2013 tarihli, 2009/2586 E., 2013/898 K. no’lu Toprak Seniteri ve Turizm işletmeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. Kararı). Söz konusu kararlarda ihracat rakamının cezaya esas ciroya dahil edilmemesi talebi mahkemeler tarafından kabul görmemiştir. “Net satışlar”dan, “yurtdışı satışlar”ın çıkarılması ile bulunan cezaya esas rakamda bir diğer sorun ise; net bir rakamdan brüt bir rakamın çıkarılmasıdır. Şöyle ki, tek düze muhasebe sisteminde gelir tablosunda, yurtiçi satışlar ve yurtdışı satışlar (ve diğer gelirler) ayrı ayrı olmak üzere brüt satış kalemin altında muhasebeleştirilmektedir. Daha sonra satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimler alt başlıklarında satış indirimleri yer almaktadır. Buna göre satış indirimlerinin (satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimler), ne kadarının yurtiçi satışlar, yurtdışı satışlar veya diğer gelirler üzerinden düşüldüğü detayı bulunmamakta, bu kalemler toplam brüt gelir üzerinden düşülerek net satışlar elde edilmektedir. Dolayısıyla net olan bir rakamdan brüt olan bir rakam çıkarılarak (en düşük rakamdan en yüksek rakam çıkarılmakta) hesaplama yapılmış olmaktadır. Bu durum da mahkeme kararlarında ifade edilen “teşebbüsün pazar içindeki gücünü esas alan yaklaşım” anlayışıyla çelişmektedir. Yukarıda yer alan açıklamalarımız, açık mahkeme kararları, ilgili Kanun maddeleri ve ikincil düzenlemeler ile yerleşik Kurul uygulamaları dikkate alındığında, 4054 sayılı Kanun uyarınca uygulanacak idari para cezalarında, ihracat rakamlarının ceza hesabında dışarda bırakılmasının doğru olmadığı, toplam ciro üzerinden para cezasının hesaplanması gerektiği düşüncesiyle, bu husustaki Kurul’un çoğunluk görüşüne katılmamız mümkün olmamıştır. Hasan Hüseyin ÜNLÜ Berat UZUN Kurul Üyesi Kurul Üyesi


Full & Egal Universal Law Academy