Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-4-055 (Devralma) Karar Sayısı : 23-09/139-41 Karar Tarihi : 16.02.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Esma AKSU, Emine YAŞAR, Melih Gökhan DURMUŞ, Büşra ÖZKUL C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- Oak Consortium GmbH Temsilcileri: Av. Togan TURAN, Av. Büşra AKTÜRE, Av. Oğulcan HALEBAK Orjin Maslak Eski Büyükdere Caddesi No:27 K:11 Maslak, 34485 Sarıyer/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Vodafone Group Plc’nin iştiraki Vodafone GmbH tarafından tek kontrol edilen Vantage Towers AG üzerinde Vodafone Group Plc ile birlikte Global Infrastructure Management, LLC’nin dolaylı olarak kontrol ettiği GIP Oak Aggregator, L.P. ve KKR&Co. Inc.nin dolaylı olarak kontrol ettiği KKR Oak BidCo Limited tarafından ortak kontrol kurulması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 22.12.2022 tarih ve 34038 sayılı yazı ile intikal eden ve eksiklikleri 31.01.2023 tarihli ve 35283 yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 13.02.2023 tarihli ve 2022-4-055/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Bildirime konu işlem, Vodafone Group Plc’nin (VODAFONE) iştiraki Vodafone GmbH (VF Almanya) tarafından tek kontrol edilen Vantage Towers AG (VANTAGE TOWERS/OG) üzerinde VODAFONE ile birlikte Global Infrastructure Management, LLC’nin (GIP) dolaylı olarak kontrol ettiği GIP Oak Aggregator, L.P. (GIP Aggregator) ve KKR & Co. Inc.nin (KKR) dolaylı olarak kontrol ettiği KKR Oak BidCo Limited (KKR BidCo) tarafından ortak kontrol kurulmasıdır. Buna göre bildirilen işlem birçok aşamadan oluşan ara işlemlere göre gerçekleştirilecektir. Söz konusu işlemlere ilişkin açıklamalar aşağıdaki gibidir: a. İlk olarak VODAFONE’un iştiraki VF Almanya, VANTAGE TOWERS’ın %(.....) oranındaki hissesinin tamamını veya büyük bir miktarını, yeni kurulacak Oak Holdings 1 GmbH (MidCo1) aracılığıyla kendi sahip olduğu bir şirket olan Oak Holdings 2 GmbH’ye (MidCo 2) aktaracaktır. Söz konusu işlem neticesinde VANTAGE TOWERS için yeni bir holding kuruluşu olacak olan BidCo’nun (.....) hisseleri MidCo 2 tarafından tutulacaktır. b. BidCo nihai olarak, VODAFONE ile KKR ve GIP tarafından ortak kontrol
23-09/139-41 2/6 edilen Oak Consortium GmbH1 (CONSORTIUM) tarafından (dolaylı olarak) ortak kontrol edilecektir. c. BidCo 09.11.2022 tarihinde, Alman Menkul Kıymet Edinme ve Devralma Kanunu uyarınca tüm VANTAGE TOWERS hisseleri için ihtiyari halka açık payları devralma (voluntary public takeover) (VTO) kararını açıklamıştır. VTO’nun sonuçlandırılmasının bir parçası olarak, VODAFONE’un doğrudan sahip olduğu %(.....) oranındaki VANTAGE TOWERS hisseleri de BidCo’ya devredilecektir. Dolayısıyla VTO’nun gerçekleşmesi sırasında veya öncesinde, VODAFONE’un VANTAGE TOWERS’taki %(.....) hissesi BidCo’ya devredilecektir. VTO’nun sonucuna bağlı olarak, BidCo dışındaki azınlık hissedarlarının çıkarılması (squeeze out) söz konusu olabilecektir. Bir başka deyişle, BidCo’nun VANTAGE TOWERS’taki hissesinin hâlihazırda VTO yoluyla ulaşılamamış olması halinde %(.....) kadar yükseleceği bir çıkarılma izleyebilecektir. d. KKR, GIP ve VODAFONE tarafından dolaylı olarak ortaklaşa kontrol edilecek olan BidCo, devralma tamamlandıktan sonra VANTAGE TOWERS’taki hisselerin %(.....) sahip olacaktır. e. İşlemin kapanışında, CONSORTIUM, MidCo 1’de %(.....) kadar hisse sahibi olacak; VF Almanya ve MidCo 1 ile bir hissedarlık sözleşmesi imzalayacak, MidCo 2, VANTAGE TOWERS’ta sahip olduğu hisseleri BidCo’ya devredecek ve VF Almanya, VANTAGE TOWERS’ta kalan hisselerini BidCo’ya devredecektir. f. Bu işlemlerin sonucunda, CONSORTIUM, MidCo 1 üzerinde ortak kontrol sahibi olacak ve dolaylı olarak BidCo ve dolayısıyla VANTAGE TOWERS üzerinde de VODAFONE ile birlikte ortak kontrol sahibi olacaktır. (5) Sonuç olarak yukarıda yer alan açıklamalardan, bildirilen işlemin tamamlanmasının ardından MidCo 1’in, CONSORTIUM ve VODAFONE tarafından ortak kontrol edileceği ve CONSORTIUM’un da GIP ve KKR tarafından ortak kontrol edileceği dikkate alındığında VANTAGE TOWERS’ın GIP, KKR ve VODAFONE tarafından ortak kontrol edilmesinin planlandığı anlaşılmaktadır. Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’unda (Kontrol Kılavuzu), “İşlemlerin birbirine bağlı olması, işlemlerin temelini oluşturan gerekçe ve tarafların ekonomik amacı dikkate alındığında, söz konusu işlemlerin, biri olmadan diğeri gerçekleşemeyecek şekilde birbirine bağlı olması anlamına gelmektedir. Nitekim bu işlemler pazar yapısını birlikte değiştirmektedir.” açıklaması yer almaktadır. 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5(4) maddesinde de “Şartla bağlanan ya da kısa bir zaman dilimi içerisinde menkul kıymetlerle seri bir şekilde gerçekleşen yakın ilişkili işlemler, bu madde kapsamında tek bir işlem olarak kabul edilir.” hükmü bulunmaktadır. Bu bağlamda, işlemin bütün aşamalarının genel işlemin birbiriyle bağlantılı aşamaları olarak ele alınması gerektiğinden ve işlemin tüm aşamalarında sayılan teşebbüslerin kuruluş ve diğer işlemleri bir diğeri olmadan gerçekleşmeyeceğinden işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin dördüncü fıkrasında düzenlendiği üzere tek bir işlem olarak değerlendirilmiştir. 1 CONSORTIUM, GIP Aggregator ve KKR BidCo tarafından Consortium TopCo Limited (Consortium TopCo) aracılığıyla ortak kontrol edilecektir. Consortium TopCo’nun hisselerinin %(.....)’sı KKR BidCo, %(.....)’i GIP Aggregator ve (.....)’i (…..) ait olacak olup (…..)’in şirket üzerinde herhangi bir kontrol hakkı bulunmayacaktır.
23-09/139-41 3/6 (6) İşlemin ekonomik gerekçesi, “(.....)” şeklinde ifade edilmiştir. (7) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Bu tür işlemlerde, işlem taraflarının her biri devralan olarak kabul edilir.” hükmüne yer verilmiştir. Bu doğrultuda 2010/4 sayılı Tebliğ’in yukarıda yer verilen maddesi uyarınca ortak girişimler bakımından aranan koşulların; kurulan ortak girişimin, kurucu teşebbüsler tarafından “ortak kontrol” altında tutulması ve kurulan şirketin, “bağımsız bir iktisadi varlık” niteliği taşıması olduğu görülmektedir. Sayılan bu iki unsur bakımından değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir. (8) Bildirim konusu işlem öncesi VODAFONE, tamamına sahip olduğu iştiraki VF Almanya aracılığıyla (.....) hisse oranı ile VANTAGE TOWERS’ın en büyük hissedarı olup devre konu teşebbüs üzerinde tek kontrole haizdir. Bildirim konusu işlem ile birlikte VANTAGE TOWERS hisselerinin (.....) kadar olan kısmının KKR ve GIP tarafından ortak kontrol edilen CONSORTIUM tarafından hisse devri yoluyla devralınacağı, kalan hisselerin en az (.....) oranında olacak şekilde VODAFONE’da kalacağı görülmektedir. Bildirim konusu işlem neticesinde VANTAGE TOWERS; Yönetim Kurulu, Hissedarlar Komitesi ve Genel Kurul olmak üzere üç farklı kurumsal organa sahip olacaktır. Hissedarlar Sözleşmesi’nin 5.1.1. maddesine göre VANTAGE TOWERS’ın yönetiminden Yönetim Kurulu sorumlu olacaktır. VANTAGE TOWERS’ın yönetim kurulu her bir tarafın atayacağı (.....) üyeden oluşacaktır2. VANTAGE TOWERS’ın faaliyetleri, iş planının ve yıllık bütçenin kabulü (ve bunlarda yapılacak değişiklikler), önemli sermaye ve işletme harcamaları ve VANTAGE TOWERS’ın yönetim kuruluna atanacak üyelerin belirlenmesi, Hissedarlar Sözleşmesi uyarınca “Hissedarlar Komitesinin Ayrılmış Konuları (Reserved Matters)”nı oluşturmaktadır3. “Hissedarlar Komitesinin Ayrılmış Konuları" ile ilgili konuların karara bağlanabilmesi için taraflardan her birinin VANTAGE TOWERS hisselerinin en az %(.....) elinde bulundurmaları şartı ile VODAFONE ve CONSORTIUM’un her birinin onayının alınması gerekmektedir4. Bu bilgiler kapsamında önemli konularda yönetim kurulunun oy çokluğu ile karar alabilmesi için VODAFONE ve CONSORTIUM tarafından ortak atanmış kurul üyelerinin onayının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, VODAFONE ve CONSORTIUM’un Hissedarlar Sözleşmesi maddeleri uyarınca, bahse konu kararların alınmasında veto hakları olacaktır. Ayrıca kilitlenme halinde belirleyici oy yetkisi ana şirketlerden hiçbirine verilmemiş olup bu durum her bir tarafça atanacak temsilciler arasında müzakere yoluyla çözülecek şekilde kurgulanmıştır. Bu kararlar, VANTAGE TOWERS’ın ticari faaliyetlerine ilişkin stratejik kararlar olup bu husus Kontrol Kılavuzunun 48. paragrafında “(…)Belirli bir hissedara bir teşebbüste stratejik kararları belirleme yetkisi veren tek kontrolün aksine, ortak kontrolün özelliği iki ya da daha fazla ana şirketin önerilen stratejik kararları reddetme yetkisinden kaynaklanan kilitleme olasılığıdır. Ortak kontrole sahip hissedarlar ortak girişimin ticari politikasına karar verirken ortak bir anlayışa sahip olmak ve işbirliği yapmak zorundadır. Hissedarlar (ana şirketler) kontrol edilen teşebbüsle (ortak girişim) ilgili önemli kararlarda mutabakata varmak zorundaysa ortak kontrol söz konusudur (…)” şeklinde ifade edilmiştir. (9) Dolayısıyla, stratejik kararların alınmasında tüm taraflara veto hakkı tanınması ayrıcalığından dolayı VODAFONE ve CONSORTIUM’un VANTAGE TOWERS 2 Hissedarlar Sözleşmesi’nin 5.2.1. maddesi. 3 Hissedarlar Sözleşmesi, Çizelge 9.1.1 (a) ve (i) 4 Hissedarlar Sözleşmesi Bölüm 1.1 uyarınca, VF Almanya ve CONSORTIUM, MidCo 1'de en az %(.....) hisseye sahip oldukları sürece kilit hissedarlardır.
23-09/139-41 4/6 üzerinde ortak kontrol hakkına sahip olacağı kanaatine ulaşılmıştır. (10) VANTAGE TOWERS 2021 yılından bu yana bağımsız bir teşebbüs olarak faaliyet göstermektedir. Planlanan işlem sonrası faaliyetlere ilişkin bir süre sınırı öngörülmediğinden ortak girişimin faaliyetlerini herhangi bir süre sınırı olmaksızın sürdürmesinin amaçlandığı görülmektedir. Bildirim Formu’nda VANTAGE TOWERS’ın ticari faaliyetlerini yürütmek için ayrı bir yönetim ile yeterli kaynaklara sahip olduğu ve bağımsız bir pazar mevcudiyetinin bulunduğu ifade edilmektedir. Ek olarak VANTAGE TOWERS’ın mevcut durumda kalıcı durumda faaliyette bulunabilmek için gerekli olan mali, maddi ve gayri maddi kaynaklara (insan kaynakları) sahip olduğu ve planlanan işlem sonrasında da bu durumda herhangi bir değişiklik meydana gelmeyeceği, satış veya satın almalar için ana şirketlere bağlı olmayacağı, günlük faaliyetlerinden sorumlu ayrı bir yönetime sahip olacak şekilde bağımsız bir ekonomik varlığın tüm işlevlerini yerine getirmeye devam edeceği belirtilmektedir. (11) Yukarıdaki bilgi ve değerlendirmeler neticesinde, bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesindeki esaslar çerçevesinde tam işlevsel bir ortak girişim olarak nitelendirilebileceği değerlendirilmektedir. Ayrıca, ciro bilgilerinden başvuru konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin ilk fıkrasının (a) bendi uyarınca izne tabi bir devralma işlemi olduğu görülmektedir. (12) Bildirim Formu’nda VANTAGE TOWERS’ın, Almanya, Çekya, Hollanda, İtalya, İspanya, İrlanda, Macaristan, Portekiz, Romanya, Yunanistan ve Birleşik Krallık’ta mobil ağ operatörlerine ve yayıncılarına telekomünikasyon altyapısı ve bununla ilgili olan mobil ağ sahalarında alan kiralama hizmeti sunduğu ve işlem sonrasında da sunmaya devam edeceği belirtilmektedir. VANTAGE TOWERS’ın taraflarından KKR ile GIP’in dünya çapında yönettikleri fonlar aracılığıyla çok çeşitli sektörlerde faaliyetleri bulunmaktadır. İşlem öncesi VANTAGE TOWERS’ı tek kontrol eden ve işlem sonrası da ortak kontrol edecek olan diğer OG tarafı olan VODAFONE ise Türkiye’de toptan ve perakende seviyelerde mobil telekomünikasyon hizmetleri, geniş bant internet erişimi, televizyon ve teknoloji ürünleri alanında faaliyet göstermektedir. Buna göre, ana şirketlerden KKR ve GIP’in ülkemizde ciro elde ettikleri ürün pazarları arasında telekomünikasyon sektörüne ilişkin herhangi bir faaliyet bulunmadığından KKR ve GIP’in faaliyetleri ile VANTAGE TOWERS’ın telekomünikasyon altyapısı sunma hizmetleri faaliyeti arasında Türkiye’de yatay ve/veya dikey örtüşme bulunmamaktadır. Bununla birlikte işlemin etki doğurabileceği pazarlarda, halihazırda VANTAGE TOWERS’ı tek kontrol eden VODAFONE’un faaliyetleri, işlem ile birlikte VANTAGE TOWERS tarafından yürütülmekte olanlarla sınırlı olacağından işlemin VODAFONE ile VANTAGE TOWERS arasında da yeni bir dikey örtüşme meydana getirmeyeceği değerlendirilmektedir. Diğer yandan Bildirim Formu’nda VANTAGE TOWERS’ın hâlihazırda Türkiye’de faaliyet göstermediği ve işlem sonrasında da faaliyet göstermeyeceği ifade edilmektedir. Dolayısıyla VANTAGE TOWERS, ana şirketler ile aynı, alt/üst veya komşu ürün pazarlarında faaliyet göstermeyeceğinden işlemle birlikte Türkiye pazarında mevcut veya potansiyel herhangi bir yatay/dikey örtüşme oluşmayacaktır. (13) Bunların yanında, ana şirketlerin faaliyetlerine bakıldığında, ana şirketlerden GIP’in portföy şirketlerinden Terminal Investment Limited’in konteyner terminalleri işletmeciliği ile bir diğer ana şirket KKR’nin portföy şirketlerinden Goodpack Limited’in deniz taşımacılığında konteyner üretimi; GIP’in portföy şirketlerinden Naturgy Energy Group S.A.nın enerji hizmetlerinin tedariki ile KKR’nin portföy şirketlerinden Joulon Holdings’in ise petrol ve gaz endüstrisine yönelik varlık yönetimi hizmetleri faaliyetleri arasında bir dikey ilişkinin söz konusu olabileceği değerlendirilmektedir. Kurulun
23-09/139-41 5/6 24.02.2022 tarih ve 22-10/139-56 sayılı kararında her iki ana şirketin de anılan pazarlarda Türkiye’de 2020 yılında elde ettikleri ciroların düşük olduğu ve pazar paylarının ihmal edilebilir seviyede olduğu belirtilmiştir. Bu kapsamda taraflardan GIP ve KKR’nin Türkiye’de ortak girişimin faaliyet alanı olan telekomünikasyon altyapısı hizmetleri pazarı ile ilişkili olmayan pazarlarda oldukça sınırlı düzeyde faaliyetlerinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu veriler göz önünde bulundurulduğunda işlemle birlikte ortak girişim tarafları arasında da koordinasyon riski bakımından kayda değer bir rekabetçi endişenin söz konusu olmayacağı değerlendirilmektedir. (14) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bir ortak girişim işleminin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesi açısından rekabetçi davranışların koordinasyonu riski taşıyıp taşımadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. OG ile ana şirketlerin faaliyetleri arasında Türkiye’de herhangi bir örtüşme bulunmamaktadır. Bununla birlikte, ana şirketlerden ikisinin ortak girişimin faaliyet alanı ile ilişkili olmayan deniz taşımacılığı ve enerji sektörlerindeki faaliyetleri arasında da önemsiz seviyede dikey örtüşmeler bulunmaktadır. Dolayısıyla ana teşebbüslerin ülkemizde OG’nin faaliyet gösterdiği ilgili pazarlarda veya alt/üst pazarlarda faaliyetlerinin bulunmaması ve OG’nin Türkiye’de faaliyet göstermeyecek olması sebepleriyle işlemin koordinasyon riski yoluyla rekabeti kısıtlama ihtimalinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır. (15) Yukarıda yer verilen inceleme ve değerlendirmeler sonucunda söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığı, dolayısıyla bildirime konu işleme izin verilebileceği sonucuna ulaşılmıştır. H. SONUÇ (16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy