Rekabet Kurumu - Karar Sayı 23-09/143-42

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-3-071 (Soruşturma/Uzlaşma) Karar Sayısı : 23-09/143-42 Karar Tarihi : 16.02.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER: Kemal KÜÇÜKKAVRUK, Ömer Mert AKÇİL, Zeynep KUŞDEMİR, Oğuzhan ÇİFÇİ, Şenol SUAT C. İLGİLİ TARAF : - Farmasi Enternasyonal Ticaret AŞ Temsilci: Prof. Dr. Aydın ÇELEN Alacaatlı Mah. Aka Atabilge Sitesi A3 Blok No:61 Çankaya/Ankara D. BAŞVURUDA BULUNANLAR : - Resen - Gizlilik talepli başvuru (1) E. DOSYA KONUSU: Farmasi Enternasyonal Ticaret AŞ’nin yeniden satış fiyatlarını tespit etmek ve internet satışlarını kısıtlamak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak Rekabet Kurulunun 20.10.2022 tarih ve 22-48/696-M(2) sayılı kararı ile açılan soruşturma kapsamında teşebbüs tarafından yapılan uzlaşma başvurusuna istinaden Rekabet Kurulunun 01.12.2022 tarih ve 22-53/802-M sayılı kararı ile gerçekleştirilen uzlaşma görüşmeleri neticesinde soruşturmanın sonlandırılması. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Farmasi Enternasyonal Ticaret AŞ'nin (FARMASİ) yeniden satıcılarının yeniden satış fiyatını tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettiği iddiası. (3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 23.05.2022 tarih ve 28141 sayı ile intikal eden Yöntem Profesyonel Kozmetik Ürün. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye (YÖNTEM) yönelik başvuru üzerine ve şikâyetçi ile yapılan telefon görüşmeleri ve çevrim içi pazaryerlerindeki satıcıların fiyatlarının incelenmesi sonucu; anılan teşebbüsün yanı sıra Avon Kozmetik Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ (AVON), L’Oreal Türkiye Kozmetik San. ve Tic. AŞ (LOREAL), NAOS İstanbul Kozmetik San. ve Tic. Ltd. Şti. (NAOS), Pierre Fabre Dermo Kozmetik Ltd. Şti. (PİERRE FABRE), Kosan Kozmetik Pazarlama ve Tic. AŞ (FLORMAR) ve FARMASİ’nin de yeniden satıcılarının internet satışlarını kısıtlamak ve/veya yeniden satış fiyatına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiklerine dair şüphe oluşmuş ve Rekabet Kurulu (Kurul) tarafından bahsedilen altı teşebbüs incelemeye dahil edilmiştir. (4) Konuya ilişkin düzenlenen 17.06.2022 tarihli ve 2022-3-040/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 23.06.2022 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 22-28/467-M sayı ile dosya konusu iddialara yönelik olarak YÖNTEM, AVON, LOREAL, NAOS, PİERRE FABRE, FLORMAR ve FARMASİ hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (5) Anılan Kurul kararı uyarınca yürütülen önaraştırma sonucunda hazırlanan 12.10.2022
23-09/143-42 2/27 tarih ve 2022-3-040/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu Kurulun 20.10.2022 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 22-48/696-M(2) sayılı karar ile FARMASİ’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir. (6) Soruşturma süreci devam ederken ve teşebbüsün birinci yazılı savunma süresi henüz dolmamışken FARMASİ tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 24.11.2022 tarih ve 33229 sayı ile giren başvuruda 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca uzlaşma talebinde bulunulmuştur. Söz konusu başvuru 01.12.2022 tarihli Kurul gündeminde görüşülmüş olup 22-53/802-M sayılı karar ile uzlaşma görüşmelerine başlanılmasına karar verilmiştir. Takiben 09.12.2022 tarihinde, FARMASİ yetkilileri ve temsilcisi ile Kurum merkez binasında uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. (7) Diğer taraftan soruşturma süreci devam ederken FARMASİ tarafından Kurum kayıtlarına 13.01.2023 tarih ve 34679 sayı, 16.01.2023 tarih ve 34710 sayı ile intikal eden dilekçeler ile taahhüt başvurusunda bulunulmuştur. (8) Dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde hazırlanan 17.01.2023 tarihli ve 2022-3-071/BN-05 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 26.01.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 23-06/70-MUA sayılı uzlaşma ara kararı verilmiştir. (9) İlgili karar FARMASİ tarafından 27.01.2023 tarihinde tebellüğ edilmiş olup, teşebbüs tarafından bu karara istinaden hazırlanan uzlaşma metni 10.02.2023 tarih ve 35586 sayı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (10) Söz konusu uzlaşma metninde FARMASİ ara kararda belirtilen hususları kabul ederek soruşturmanın yeniden satış fiyatlarını tespit etmeye yönelik davranışlar bakımından uzlaşma ile sonlandırılmasını talep etmiştir. (11) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 14.02.2023 tarih ve 2022-3-071/BN-06 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (12) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 26.01.2023 tarihli ve 23-06/70-MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile FARMASİ tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, anılan teşebbüs hakkındaki soruşturmanın yeniden satış fiyatlarını tespit etmeye yönelik davranışlar bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Taraf Hakkında Bilgi (FARMASİ) (13) FARMASİ, 2010 yılında Türkiye’de kurulmuş olup; her türlü kişisel bakım ve kozmetik ürünlerinin ithalatını, ihracatını, yurt içinde perakende ve/veya toptan alımını ve satımını, doğrudan veya kapıdan pazarlamasını gerçekleştirmektedir. FARMASİ, kendisine ait diğer markalar (DR.C.TUNA, MR.WIPES, NUTRIPLUS) ile ürünlerini doğrudan satış iş modeliyle pazarlamaktadır. I.2. İlgili Pazar I.2.1. İlgili Ürün Pazarı (14) Kozmetik, 5324 sayılı Kozmetik Kanunu ve 25823 sayılı Kozmetik Yönetmeliği çerçevesinde, insan vücudunun epiderma, tırnaklar, kıllar, saçlar, dudaklar ve dış genital organlar gibi değişik dış kısımlarına, dişlere ve ağız mukozasına uygulanmak üzere hazırlanmış, tek veya temel amacı bu kısımları temizlemek, koku vermek, görünümünü değiştirmek ve/veya vücut kokularını düzeltmek ve/veya korumak veya iyi bir durumda tutmak olan bütün preparatları ve maddeleri kapsamaktadır. Ürün ve ürün
23-09/143-42 3/27 grupları bazında birçok alt pazara ayrılabilen kozmetik sektöründe, kremler, makyaj malzemeleri, parfümler, saç boyaları ve sabunlar gibi ürünler belli başlı kozmetik ürünlerini oluşturmaktadır. (15) Geçmiş Kurul kararlarında1 kozmetik ürünleri, harcıâlem (mass market) kozmetik ürünleri ve seçici (selektif) kozmetik ürünleri olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Bu ayrımın dayandığı temel nokta, seçici kozmetik ürünlerinin diğer ürünlerden farklılaştırılmış özel niteliklere sahip olması dolayısıyla, farklı üretim ve pazarlama yöntemleri kullanılarak piyasaya arz edilmesidir. Harcıâlem ürünler, marketler gibi alışılagelmiş perakende satış kanallarıyla pazarlanıp satılabilirken, seçici ürünlerde, ürünün satışı sırasında özel eğitimli personel görevlendirilmekte, müşteri ihtiyaçlarını belirleyebilmek için çeşitli cihazlar kullanılabilmektedir. Harcıâlem ve seçici kozmetik ürünleri genel itibarıyla birbirinden farklılaşmaktadır. Bununla birlikte bu ayrıma gerek duyulmayıp pazarın kozmetik ürünleri olarak daha geniş tanımlandığı Kurul kararları da mevcuttur2. (16) İlgili pazar, yukarıda belirtildiği gibi ürün bazında tanımlanabilecek olsa da dosya bağlamında yapılacak incelemenin sonuçlarını değiştirmeyeceğinden böyle bir kırılıma gitmeye gerek olmadığı kanaatine varılmıştır. Bu çerçevede ilgili ürün pazarı “kozmetik ve kişisel bakım ürünleri” olarak belirlenmiştir. I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar (17) İlgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından önemli giriş engellerinin bulunmadığı, farklı bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın olmadığı, internet satışları yoluyla da pazarın homojenliğinin arttığı dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir. I.3. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler3 Bulgu 1 (18) FARMASİ’nin tüm girişimcilerinin uymakla yükümlü olduğu ve yerinde inceleme esnasında yürürlükte bulunduğu teşebbüsçe belirtilen Girişimci Kitapçığı’nın 5.2.18. numaralı maddesinde yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir: “GİRİŞİMCİ’nin internet üzerinden açık artırma/eksiltme usulüyle çalışan siteler de dahil olmak üzere her türlü internet sitesi üzerinden tanıtım / satış yapabilmesi mümkün olmakla birlikte, bunun için FARMASİ’nin yazılı onayının alınması şarttır.” (19) Söz konusu Girişimci Kitapçığı’nın 5.2.17. numaralı maddesinde yer alan ifadeler ise aşağıdaki gibidir: “GİRİŞİMCİ, perakende satış yeri niteliği taşımayan ve perakende satış yapmak için ayrılmış münhasır bir satış yeri olmayan fuar alanları, kuaför/berber/güzellik salonları, spor / zayıflama merkezleri, alışveriş merkezlerindeki tanıtım standları ve bu mahiyetteki diğer alanlarda FARMASİ ürünlerini satamayacak olup, bu alanlarda sadece teşhir amaçlı tanıtım yapabilir.” (20) Öte yandan, aşağıda yer verilen muhtelif bulgularda da görüleceği üzere FARMASİ’nin tüm girişimcilerini kapsadığını bildirdiği ve geçmişte yürürlükte olduğu anlaşılan Girişimci Çalışma Kitapçığı’nın “IX. Yasak Hareketler” başlıklı bölümünün 12. 1 10.10.2005 tarihli, 05-66/946-255 sayılı; 08.05.2008 tarihli, 08-32/401-136 sayılı, 09.09.2009 tarihli, 09-41/987-249 sayılı ve 16.09.2021 tarihli, 21-43/638-317 sayılı Kurul kararları. 2 Kurulun15.01.2004 tarihli ve 04-03/48-13 sayılı kararı. 3 Belgelerdeki ifadeler, belgelerin aslına sadık kalmak amacıyla herhangi bir düzeltme yapılmaksızın aynı şekliyle alınmıştır.
23-09/143-42 4/27 maddesinde yer alan hükümler aşağıdaki şekildedir: “Girişimci, sadece izin verilen web sitesi ve uygulamalarda satış yapabilir. Katalog fiyatlarının dışında bir fiyatla satış yapamaz, haksız rekabete sebebiyet verebilecek davranışlarda bulunamaz. Girişimcinin bu yasağı ihlal ederek, katalog fiyatından daha düşük bir fiyatla satış yaptığının tespit edilmesi halinde, ekranı (21) günden az olmamak üzere kapatılır. Girişimci (24) saat içerisinde fiyatlarını düzelterek, bunu Farmasi’ye bildirmek zorundadır. Bu ceza süresi içinde aynı eylemin tekrarlanması veya fiyatların düzeltilmemesi halinde, ekran kapatma süresi uzatılır. Süre sonunda aykırılığa devam edilmesi veya ceza süresinin bitiminden itibaren (5) ay içinde tekrarlanması halinde, girişimcinin sayfası (30) günden az olmamak üzere kapatılır, ayrıca primlerinin ödenmemesine karar verilebilir. İşbu (5) aylık süre içinde eylemine devam eder veya tekrarlarsa, ekranı belirsiz süreli olarak kapatılabileceği gibi, üyeliği sona erdirilebilir.” Bulgu 2 (21) 14.05.2018-26.05.2018 tarihleri arasında “bilgi@farmasi.com.tr”, yeniden satıcı (.....) ve İş Geliştirme Müdürü (.....) arasında gerçekleşen “FW: Sayın (.....)” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: 14.05.2018-bilgi@farmasi.com.tr> (…..) “Sayın (.....), Farmasi ürünlerinin içinde bulunan katalog ayından daha düşük fiyata satışını yaptığınıza dair firmamıza bildirimler gelmektedir. Farmasi Yönetmelik gereği içinde bulunulan ayın katalog fiyatından daha düşük fiyata ürün satışı yapamamaktasınız. online satış sitelerinde yer alan satışını yaptığınız ürünlerin fiyatını katalog fiyatı ile aynı olacak şekilde düzeltmeniz gerekmektedir. Bugün içerisinde gerekli düzeltmeyi yaparak tarafımıza bilgi vermeniz gerektiğini, aksi durumda girişimci sayfanızın belirsiz süre ile kapatılacağını bilgilerinize sunarız. İlgili Yönetmelik maddesi aşağıdaki gibidir: K- WEB SİTESİ YAYINLAMA VE SOSYAL PAYLAŞIM SİTELERİ KURALLARI 5. Girişimciler, FARMASİ’nin onayladığı e-ticaret uygulamaları dışında, FARMASİ ürünlerinin satıldığı e-ticaret sitesi oluşturamaz ve yönetemez. İzin verilen sitelerde ise katalog satış fiyatından satış yapma zorunluluğu bulunmaktadır. Saygılarımızla, Farmasi kazanç dünyası olarak sağlıklı günler dileriz.” 14.05.2018-(…..)>bilgi@farmasi.com.tr, (.....) “merhaba Bilgilendirme mailine istinaden gerekli düzeltme ve güncellemeleri gün içerisinde yapacağım Gün içinde yetiştiremeyebilirim yarın sabah itibari ile tüm güncellemelerim tamamlanacaktır İnternet fiyatlarım güncel kataloğ fiyatından yüksektir hangi ürün yada ürünlere istinaden şikayet aldığımı da öğrenmek istiyorum Bilgi verilmesini rica ederim İyi çalışmalar” 04.06.2018-bilgi@farmasi.com.tr> (…..) “Sayın (.....), Tarafınıza gönderilen uyarı ve savunma talebimize “düzeltme yapacağınıza dair” şeklinde vermiş olduğunuz cevaba rağmen halen katalog fiyatı altında satış yapmaya devam ettiğiniz görülmektedir. Firmamızın gönderdiği bu ikinci uyarıya rağmen gerekli düzeltmeleri yapmadığınız belirlendiği takdirde girişimci sayfanızın belirsiz süre ile kapatılacağını tarafınıza bildiririz. Konu bölge müdürünüz tarafından takip edilecektir.” 06.06.2018-(…..)>bilgi@farmasi.com.tr, (.....) “İYİ ÇALIŞMALAR TÜM KONTROLLERİMİ TEKRAR TEKRAR GÖZDEN GEÇİRDİM
23-09/143-42 5/27 AŞAGIDA MAĞAZA LİNKİM BULUNMAKTADIR (…..) DİĞER MAĞAZA KONTROLLERİMİ İŞ YOĞUNLUĞUM SEBEBİYLE YETİŞTİREMEDİM YARIN GECE İTİBARİ İLE ONLARINDA KONTROLLERİNİ TAMAMLAYIP TARAFINIZA BİLGİ VERECEĞİM KOLAY GELSİN” 26.06.2018-bilgi@farmasi.com.tr>(…..) “Sayın (.....), Tarafınıza gönderilen uyarı ve savunma talebimize “düzeltme yaptığınıza dair” vermiş olduğunuz cevaba rağmen halen katalog fiyatı altında satış yapmaya devam ettiğiniz firmamıza bildirilmiştir. Firmamızın gönderdiği bu ikinci uyarıya rağmen gerekli düzeltmeleri yapmadığınız belirlendiği takdirde girişimci sayfanızın belirsiz süre ile kapatılacağını tarafınıza bildiririz. Konu bölge müdürünüz tarafından takip edilecektir.” Bulgu 3 (22) 17.05.2018 tarihinde Genel Müdür Yardımcısı (.....) ve yeniden satıcı olduğu anlaşılan (.....) arasındaki Whatsapp yazışmasında yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: 17.05.2018 (.....): Abi gunaydin Simdi başladım internetten satış yapanların ekranlarını kapatmaya İlk senin site cıktı (.....): Gunaydin abi Anlamadım, fiyatlarda mi sorun var? HB’yi kastediyorsan, ben orada (.....)’ın fiyatlarına eşitledim gece sahurda. Duzelt diyorsan hemen kataloğa çekerim fiyatları (.....): abi hemen düzelt bugun kapatacam ekranları millet seni soyluyor o da dusuruyor neden kapatmıyorsunuz diye (.....): Tamamdır hemen düzeltiyorum su anda (.....): bundan sonra dusuk olan herkesin ekranini kapatacağım Bulgu 4 (23) 31.10.2019 tarihinde Genel Müdür Yardımcısı (.....) ve Türkiye Satış Müdürü (.....) arasında gerçekleşen Whatsapp yazışmasında yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: 31.10.2019 (.....): (.....) internetten satış konusunda fiyatta indirimlere devam ediyor. bir kez yakaladım bir daha yakalarsam farkli tepki vereceğim kadinin kalbini kirmak istemiyorum ama oraya gidiyor (.....): Konusacagım bir daha yapmaması getrkiğini anlayacaktr Bulgu 5 (24) 16.09.2020 tarihinde Genel Müdür Yardımcısı (.....)’ın “Platin, Gelecek Farmasi’de” başlıklı Whatsapp grubuna gönderdiği yazışma aşağıdaki şekildedir: 16.09.2020 “Herkes Gunaydin Degerli Liderlerimiz, Bugun itibari ile internet satışlarında usulsüzlük yapan kişiler ile ilgili mücadelemiz sonuç vermeye başlamıştır. Ozellikle birden fazla kişi tarafından çekilen ve internette ucuza satan kişiler hakkında aninda işlem yapıldığını bildirmek isterim. Bu konu oldukça ciddi olup sizlerin de desteği ile olumlu bir noktaya gelmiştir. Tesekkurler desteğiniz için.”
23-09/143-42 6/27 Bulgu 6 (25) 18.01.2021 tarihinde İş Geliştirme Müdürü (.....) ve Genel Müdür Yardımcısı (.....) arasında gerçekleşen Whatsapp görüşmesi aşağıdaki şekildedir: 18.01.2021 (.....): “(.....): Ekip arkadaşlarımızdan trendyolda hesabı olup satış yapmak isteyenler var nasıl bir yol izleyelim”4 bununla bir iletisime gecer misin trendyoldan satisa biz izin vermiyoruz (.....): Okdir hallediyorum (.....): herkesin kendi sorumlulugund eger satis yaparlarsa ve fiyatlarin altinda yaklanirlarsa gereken cezayi alirlar Bulgu 7 (26) 29.01.2021-30.01.2021 tarihleri arasında Farmasi Müşteri Hizmetleri Takım Yöneticisi (.....), Şirket Avukatı (.....), “bilgi@farmasi.com.tr” ve yeniden satıcı (.....) arasında gerçekleşen, bilgi kısmında Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....) ve Çağrı Merkezi Yöneticisi (.....) bulunan “FW: 3561604 (.....)/ Trendyol” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: 29.01.2021-bilgi@farmasi.com.tr> (…..) “Sayın (.....), Şirketimiz tarafından yayınlanmış bulunan ve tüm girişimcilerimizi kapsamakta olan Girişimci Çalışma Kitapçığı’nın  “IX. Yasak Hareketler” bölümünün 12. Maddesinde “Girişimci, sadece izin verilen web sitesi ve uygulamalarda satış yapabilir. Katalog fiyatlarının dışında bir fiyatla satış yapamaz, haksız rekabete sebebiyet verebilecek davranışlarda bulunamaz. Girişimcinin bu yasağı ihlal ederek, katalog fiyatından daha düşük bir fiyatla satış yaptığının tespit edilmesi halinde, ekranı (21) günden az olmamak üzere kapatılır. Girişimci (24) saat içerisinde fiyatlarını düzelterek, bunu Farmasi’ye bildirmek zorundadır. Bu ceza süresi içinde aynı eylemin tekrarlanması veya fiyatların düzeltilmemesi halinde, ekran kapatma süresi uzatılır. Süre sonunda aykırılığa devam edilmesi veya ceza süresinin bitiminden itibaren (5) ay içinde tekrarlanması halinde, girişimcinin sayfası (30) günden az olmamak üzere kapatılır, ayrıca primlerinin ödenmemesine karar verilebilir. İşbu (5) aylık süre içinde eylemine devam eder veya tekrarlarsa, ekranı belirsiz süreli olarak kapatılabileceği gibi, üyeliği sona erdirilebilir.”  “IV. Girişimciliğin Devami Süresince Uyulacak Kurallar” bölümünün 6. Maddesinde “Herhangi bir nedenle Farmasi tarafından sayfasına girişi engellenmiş olan bir Girişimci, sponsoru olduğu ekibin üyeliğinin pasif olduğu dönem boyunca hak edeceği pasif alt ekip primini alıp alamayacağına Etik Kurul karar verir.”  Aynı böümün 14.Maddesinde “Kitapçık hükümlerinden herhangi birinin ihlal edilmesi halinde ve eylemin ağırlığına göre, Farmasi, Girişimcinin sayfasını geçici olarak kapatma hakkına sahiptir. Farmasi, sayfası geçici olarak kapatılan Girişimciden konuya ilişkin açıklama isteyebilir. Farmasi, Kitapçık maddesinin ihlali ile ilgili yapacağı inceleme neticesinde Etik Kurulu kararıyla Girişimci'nin sayfasının süresiz olarak kapatılmasına karar verebileceği gibi, ihlalin ağırlığına göre daha kısa sürelerle sayfa kapatma cezası da verebilir. Farmasi, sayfa kapatma cezası ile birlikte ihlali yapan Girişimci'nin primlerinin 5 (beş) aya kadar ödenmemesine de karar verebilir.” Düzenlemesi yer almaktadır. Bu doğrultuda Trendyol internet sitesi üzerinden satışa sunduğunuz ürünlerin incelenmesi neticesinde, bazı ürünlerin satış fiyatlarının katalog fiyatının altında olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu eylemin, Girişimci Çalışma Kitapçığı’nda belirlenen ve girişimcilerin uymakla yükümlü olduğu kuralların ihlali niteliğinde olması ve haksız rekabet ortamı yaratması sebepleriyle, öncelikle, girişimci sayfanıza girişinizin engellendiğini ve priminize bloke 4 (…..)’in mesajı (…..)’a iletilmiştir.
23-09/143-42 7/27 koyulduğunu bildirir, ürün fiyatlarını ivedilikle düzelterek Şirketimize bildirmeniz gerektiği konusunda tarafınızı uyarırız. Buna ilişkin yazılı açıklamanızı Farmasi Resmi Web Sitesi iletişim sayfası üzerinden 31.01.2021 tarihi saat 18:00’e kadar Şirketimize iletmenizi, aksi halde açıklamanızın yokluğunda hakkınızda sair yaptırımların uygulanabileceğini ihtaren bildiririz. (…..)” 30.01.2021-(.....)>(.....) “(.....) Hanım Merhaba, Savunması ulaşmıştır. (.....)- İşlem - 6815779 - 30.1.2021 15:24 MÜŞTERİ AÇIKLAMASI merhabalar; 29.01.2021 tarihinde tarafıma gönderilen e mail sonrasında Farmasi üyelik sayfamın KAPATILDIĞINI öğrendim. Öncelikle şunu belirtmeliyim ki şirket kurallarınıza aykırı bir faaliyet içerisinde olmak aklımın ucundan dahi geçmemiştir. Bahse konu olayı , benim bu konudaki bilgi eksikliğime vermenizi rica edeceğim. Trendyolda ki sistemde katalog bazlı satış olduğundan bende buy box (sepete ekle butonu) kazanabilmek adına bir iki üründe yapmış olduğum fiyat kırma faaliyeti , böyle bir olumsuz olayla karşılaşmama sebep oldu. Kazanç elde etmek isteyen biri olarak Farmasi katalog fiyatından koymak benim de isteğim tabiki. Maalesef şu an trendyol da katalog fiyatı koyduğumda ürün satışı yapamıyorum ve mecburen fiyatı düşürmek zorunda kalıyorum. Sayfamın kapanmasına sebep olan ürünlerde benim koyduğum fiyatın da altında satış yapanlar var ama anladığım kadarıyla bu kişiler işin hilesine kaçıp , Farmasi'de üyeliği olmayan kişiler üzerinden satış yaptıklarından dolayı onların adına sıkıntı olmuyor ve biz katalog fiyatından ürün satamıyoruz. Şirket politikası girişimcilerini korumaya yönelik tabi ki ve bu konuda ben de katalog fiyatı üzerinden satış yapmak istiyorum. Ama şu anki pozisyon benim bırakın kazanç elde etmeyi zarar etmeme sebep oluyor. Benim gibi bu işe yeni başlamış kişiler anladığım kadarıyla kendine bu düzende yer bulamayacak ve ben de bu doğrultuda Farmasi girişimcisi olarak devam edemeyeceğim malesef. Fiyatları düzelttim ve aşağıya linkleri ekledim. Tarafınızca sayfamın tekrar aktif hale getirilmesini rica eder, iyi çalışmalar dilerim.30.01.2021 (…..)” Bulgu 8 (27) 07.03.2021-10.03.2021 tarihleri arasında “bilgi@farmasi.com.tr”, yeniden satıcı (.....), Müşteri Hizmetleri Çağrı Merkezi Uzmanı (.....), Operasyon ve Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....) arasında gerçekleşen bilgi kısmında Çağrı Merkezi Yöneticisi (.....)’nın bulunduğu “RE: SAVUNMA (…..) / Konya – Trendyol” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: 07.03.2021-bilgi@farmasi.com.tr> (…..) “Sayın (.....), Şirketimiz tarafından yayınlanmış bulunan ve tüm girişimcilerimizi kapsamakta olan Girişimci Çalışma Kitapçığı’nın “IX. Yasak Hareketler” bölümünün 12. Maddesinde “Girişimci, sadece izin verilen web sitesi ve uygulamalarda satış yapabilir. Katalog fiyatlarının dışında bir fiyatla satış yapamaz, haksız rekabete sebebiyet verebilecek davranışlarda bulunamaz. Girişimcinin bu yasağı ihlal ederek, katalog fiyatından daha düşük bir fiyatla satış yaptığının tespit edilmesi halinde, ekranı (21) günden az olmamak üzere kapatılır. Girişimci (24) saat içerisinde fiyatlarını düzelterek, bunu Farmasi’ye bildirmek zorundadır. Bu ceza süresi içinde aynı eylemin tekrarlanması veya fiyatların düzeltilmemesi halinde, ekran kapatma süresi uzatılır. Süre sonunda aykırılığa devam edilmesi veya ceza süresinin bitiminden itibaren (5) ay içinde tekrarlanması halinde, girişimcinin sayfası (30) günden az olmamak üzere kapatılır, ayrıca primlerinin ödenmemesine karar verilebilir. İşbu (5) aylık süre içinde eylemine devam eder veya tekrarlarsa, ekranı belirsiz süreli olarak kapatılabileceği gibi, üyeliği sona erdirilebilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Bu doğrultuda Trendyol internet sitesi üzerinden satışa sunduğunuz ürünlerin incelenmesi neticesinde, bazı ürünlerin satış fiyatlarının katalog fiyatının altında olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu eylemin, Girişimci Çalışma Kitapçığı’nda belirlenen ve girişimcilerin uymakla
23-09/143-42 8/27 yükümlü olduğu kuralların ihlali niteliğinde olması ve haksız rekabet ortamı yaratması sebepleriyle, öncelikle, girişimci sayfanıza girişiniz engellenmiş olup, ürün fiyatlarının ivedilikle düzeltilmesi gerektiği hususunda tarafınızı uyarır, buna ilişkin yazılı açıklamanızı Farmasi Resmi Web Sitesi iletişim sayfası üzerinden 9.3.2021 tarihi saat 18:00’e kadar Şirketimize iletmenizi, aksi halde açıklamanızın yokluğunda hakkınızda sair yaptırımların uygulanabileceğini ihtaren bildiririz.” 10.03.2021-(.....)>(.....) “(.....) Hanım, (.....), Yönetmelik kurallarımızın bilincinde olup bu zamana kadar fiyatlarını kurallara uygun şekilde revize ettiğini ve takip ettiğini bildirmektedir. 8 Mart kadınlar gününe özel indirim kampanyası üzerine Trendyol otomatik olarak fiyatları 1 - 2 TL civarı indirime almıştır. Ev taşımasından dolayı bunu fark etmemiştir. Şimdi fiyatları güncellemiştir. VIP (.....) ; Bu seferliğine mahsus ceza almamasını talep ediyor. Eğer bir daha yaşanırsa ceza uygulanmasını talep etmektedir. (.....)Bildirim NO 6876118 MÜŞTERİ AÇIKLAMASI Merhabalar Trendyol satışlarımızdan dolayı şikayet edilmişim sayfa resmi iletmek istedim ancak buradan resim ekleyemiyorum . Trendyolda şuanda güncel indirim günleri başladı kadınlar gününe özel bu ekranı iletmek istemiştim.Ben Katolog fiyatlarının altına hiç düşürmedim ve anlık olarak belli ürünlerde kendileri fiyat indirimine gidiyorlar ve ben bunu farkeder etmez hemen fiyatları yükseltiyorum . Ancak ev taşınma telaşından dolayı iki gündür bakamadım fiyatlarım hep katolog fiyatı oldugu için farketmişinizdirki fiyatlarımda çok indirim yapılmamış diğer sayfalarda çok daha düşük fiyata satılıyor ben yönetmelik kurallarını benimseyen aylık 90 bin tl lik grup satısının altına düşmeyen ve ekibine destek veren sahada yağmur çamur demeden sahada aktif çalışan saha lideriyim bildiri gelir gelmez fiyatları ivedilikle güncelledim ekranımın açılmasını rica ediyorum grubumun açık hesap takibi kampanya takibi için geri kalmak istemiyorum . Bu olay haliyle beni üzmüştür gereğinin yapılmasını rica ederim iyi çalışmalar .” 10.03.2021-(.....)>(.....) “NO” Bulgu-9 (28) 27.04.2021-28.04.2021 tarihleri arasında Müşteri Hizmetleri Çağrı Merkezi Uzmanı (.....), “bilgi@farmasi.com.tr”, Müşteri Hizmetleri Uzman Yardımcısı (.....) ve Çağrı Merkezi Yöneticisi (.....) arasında gerçekleşen bilgi kısmında Operasyon ve Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....), Çağrı Merkezi Yöneticisi (.....) ve Farmasi Müşteri Hizmetlerinin bulunduğu “FW: Trendyol- (…..)” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: 27 Nisan 2021-bilgi@farmasi.com.tr>(.....) “(.....) hanım; 5318866323 görselli uyarı metni iletir misiniz Sayın (.....), Şirketimiz tarafından yayınlanmış bulunan ve tüm girişimcilerimizi kapsamakta olan Girişimci Çalışma Kitapçığı’nın  “IX. Yasak Hareketler” bölümünün 12. Maddesinde “Girişimci, sadece izin verilen web sitesi ve uygulamalarda satış yapabilir. Katalog fiyatlarının dışında bir fiyatla satış yapamaz, haksız rekabete sebebiyet verebilecek davranışlarda bulunamaz. Girişimcinin bu yasağı ihlal ederek, katalog fiyatından daha düşük bir fiyatla satış yaptığının tespit edilmesi halinde, ekranı (21) günden az olmamak üzere kapatılır. Girişimci (24) saat içerisinde fiyatlarını düzelterek, bunu Farmasi’ye bildirmek zorundadır. Bu ceza süresi içinde aynı eylemin tekrarlanması veya fiyatların düzeltilmemesi halinde, ekran kapatma süresi uzatılır. Süre sonunda aykırılığa devam edilmesi veya ceza süresinin bitiminden itibaren (5) ay içinde tekrarlanması halinde, girişimcinin sayfası (30) günden az olmamak üzere kapatılır, ayrıca primlerinin ödenmemesine karar verilebilir. İşbu (5) aylık süre içinde eylemine devam
23-09/143-42 9/27 eder veya tekrarlarsa, ekranı belirsiz süreli olarak kapatılabileceği gibi, üyeliği sona erdirilebilir.”  “IV. Girişimciliğin Devami Süresince Uyulacak Kurallar” bölümünün 6. Maddesinde “Herhangi bir nedenle Farmasi tarafından sayfasına girişi engellenmiş olan bir Girişimci, sponsoru olduğu ekibin üyeliğinin pasif olduğu dönem boyunca hak edeceği pasif alt ekip primini alıp alamayacağına Etik Kurul karar verir.”  Aynı böümün 14.Maddesinde “Kitapçık hükümlerinden herhangi birinin ihlal edilmesi halinde ve eylemin ağırlığına göre, Farmasi, Girişimcinin sayfasını geçici olarak kapatma hakkına sahiptir. Farmasi, sayfası geçici olarak kapatılan Girişimciden konuya ilişkin açıklama isteyebilir. Farmasi, Kitapçık maddesinin ihlali ile ilgili yapacağı inceleme neticesinde Etik Kurulu kararıyla Girişimci'nin sayfasının süresiz olarak kapatılmasına karar verebileceği gibi, ihlalin ağırlığına göre daha kısa sürelerle sayfa kapatma cezası da verebilir. Farmasi, sayfa kapatma cezası ile birlikte ihlali yapan Girişimci'nin primlerinin 5 (beş) aya kadar ödenmemesine de karar verebilir.” Düzenlemesi yer almaktadır. Bu doğrultuda Trendyol internet sitesi üzerinden satışa sunduğunuz ürünlerin incelenmesi neticesinde, bazı ürünlerin satış fiyatlarının katalog fiyatının altında olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu eylemin, Girişimci Çalışma Kitapçığı’nda belirlenen ve girişimcilerin uymakla yükümlü olduğu kuralların ihlali niteliğinde olması ve haksız rekabet ortamı yaratması ve ürünlerin katalog fiyatı altında fiyatlarla satılmasının yasak olması nedenleriyle, öncelikle, 19 Mayıs 2020 tarihine kadar girişimci sayfanıza girişinizin 21 gün süreyle engellendiğini bildirir, ürün fiyatlarını ivedilikle düzelterek Şirketimize bildirmeniz gerektiği konusunda tarafınızı uyarırız. Buna ilişkin yazılı açıklamanızı Farmasi Resmi Web Sitesi iletişim sayfası üzerinden 29 Nisan 2020 tarihi saat 18:00’e kadar Şirketimize iletmenizi, aksi halde açıklamanızın yokluğunda hakkınızda sair yaptırımların uygulanabileceğini ihtaren bildiririz.” 27.04.2021-(.....)>(.....) “Merhaba Whatsaptan iletildi. “Sayın (.....). Farmasi Müşteri Hizmetleri whatsapp ihbar hattı üzerinden sizlerle iletişime geçmiş bulunmaktayız. Aşağıda ki bilgilendirme metinini tarafınıza sunarız.” “Sayın (.....), Şirketimiz tarafından yayınlanmış bulunan ve tüm girişimcilerimizi kapsamakta olan Girişimci Çalışma Kitapçığı’nın “IX. Yasak Hareketler” bölümünün 12. Maddesinde “Girişimci, sadece izin verilen web sitesi ve uygulamalarda satış yapabilir. Katalog fiyatlarının dışında bir fiyatla satış yapamaz, haksız rekabete sebebiyet verebilecek davranışlarda bulunamaz. Girişimcinin bu yasağı ihlal ederek, katalog fiyatından daha düşük bir fiyatla satış yaptığının tespit edilmesi halinde, ekranı (21) günden az olmamak üzere kapatılır. Girişimci (24) saat içerisinde fiyatlarını düzelterek, bunu Farmasi’ye bildirmek zorundadır. Bu ceza süresi içinde aynı eylemin tekrarlanması veya fiyatların düzeltilmemesi halinde, ekran kapatma süresi””5 28.04.2021-(.....)>(.....) “(.....) Hanım, (.....) savunmasıdır. (.....)- İşlem - 6943876 - 27.4.2021 12:06 MÜŞTERİ AÇIKLAMASI merhaba efendim öncelikle trendyol üzerinden fiyat yanlışlığı nedeniyle almış olduğum cezadan dolayı hem utanıyorum hemde büyük üzüntü içindeyim. ben farmasiye gönülden bağlıyım.günde yaklaşık 10 kez sosyal medyada şirketimizin ne kadar köklü ve ürünlerimizin ne kadar iyi olduğu konusunda durumlar paylaşmaktayım.sağlık ve aile yakınımın vefatı nedeniyle trenyol sayfamla hiç ilgilenemedim.dolayısıyla fiyatlardan bile haberim yoktu.Eşim (.....) bey ilgileniyordu.şuan için ürünün fiyatını güncellemiş bulunmaktayım.Bu durumdan 5 WhatsApp konuşmasının metne dökülmüş şekli.
23-09/143-42 10/27 çok büyük üzüntü ve utanç duyuyorum.Bir daha tekrarlanmayacaktır. söz veriyorum. Gereğinin yapılmasını rica ediyorum.” Bulgu 10 (29) 11.10.2021-02.02.2022 tarihleri arasında “bilgi@farmasi.com.tr” ve Müşteri Hizmetleri Çağrı Merkezi Uzmanı (.....) arasında gerçekleşen bilgi kısmında Disiplin Kurulu ve Farmasi Müşteri Hizmetleri’nin yer aldığı “Hepsiburada / Trendyol- (…..)” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: 11.10.2021-bilgi@farmasi.com.tr> (…..) “(.....) hanım, 5416122241 görselli uyarı metnini iletir misiniz Sayın (.....), Şirketimiz tarafından yayınlanmış bulunan ve tüm girişimcilerimizi kapsamakta olan Girişimci Çalışma Kitapçığı’nın “IX. Yasak Hareketler” bölümünün 12. Maddesinde “Girişimci, sadece izin verilen web sitesi ve uygulamalarda satış yapabilir. Katalog fiyatlarının dışında bir fiyatla satış yapamaz, haksız rekabete sebebiyet verebilecek davranışlarda bulunamaz. Girişimcinin bu yasağı ihlal ederek, katalog fiyatından daha düşük bir fiyatla satış yaptığının tespit edilmesi halinde, ekranı (21) günden az olmamak üzere kapatılır, Farmasi’nin uğradığı zararı Girişimciye rücu etme veya priminden kesme hakkı saklıdır. Girişimci (24) saat içerisinde fiyatlarını düzelterek, bunu Farmasi’ye bildirmek zorundadır. Bu ceza süresi içinde aynı eylemin tekrarlanması veya fiyatların düzeltilmemesi halinde, ekran kapatma süresi uzatılır. Süre sonunda aykırılığa devam edilmesi veya tekrarlanması halinde, girişimcinin sayfası (30) günden az olmamak üzere kapatılır, ayrıca primlerinin ödenmemesine, ekranın belirsiz süreli olarak kapatılmasına veya üyeliğinin sona erdirilmesine karar verilebilir.” • “IV. Girişimciliğin Devami Süresince Uyulacak Kurallar” bölümünün 6. Maddesinde “Herhangi bir nedenle Farmasi tarafından sayfasına girişi engellenmiş olan bir Girişimci, sponsoru olduğu ekibin üyeliğinin pasif olduğu dönem boyunca hak edeceği pasif alt ekip primini alıp alamayacağına karar verilir” • Aynı böümün 15.Maddesinde “Kitapçık hükümlerinden herhangi birinin ihlal edilmesi halinde ve eylemin ağırlığına göre, Farmasi, Girişimcinin sayfasını geçici olarak kapatma hakkına sahiptir. Farmasi, sayfası geçici olarak kapatılan Girişimciden konuya ilişkin açıklama isteyebilir. Farmasi, Kitapçık maddesinin ihlali ile ilgili yapacağı inceleme neticesinde Etik Kurul kararıyla Girişimci'nin sayfasının süresiz olarak kapatılmasına karar verebileceği gibi, ihlalin ağırlığına göre daha kısa sürelerle sayfa kapatma cezası da verebilir. Farmasi, sayfa kapatma cezası ile birlikte ihlali yapan Girişimci'nin primlerinin 7 (yedi) aya kadar ödenmemesine de karar verebilir.” Düzenlemesi yer almaktadır. Bu doğrultuda Trendyol internet sitesi üzerinden satışa sunduğunuz ürünlerin incelenmesi neticesinde, bazı ürünlerin satış fiyatlarının katalog fiyatının altında olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu eylemin, Girişimci Çalışma Kitapçığı’nda belirlenen ve girişimcilerin uymakla yükümlü olduğu kuralların ihlali niteliğinde olması ve haksız rekabet ortamı yaratması ve ürünlerin katalog fiyatı altında fiyatlarla satılmasının yasak olması nedenleriyle, öncelikle ürün fiyatlarını ivedilikle düzelterek Şirketimize bildirmeniz gerektiği konusunda tarafınızı uyarırız. Buna ilişkin yazılı açıklamanızı Bilgi Destek veya Farmasi Resmi Web Sitesi iletişim sayfası üzerinden 13 Ekim 2021 tarihi saat 18:00’e kadar Şirketimize iletmenizi, aksi halde açıklamanızın yokluğunda hakkınızda sair yaptırımların uygulanabileceğini ihtaren bildiririz. Saygılarımızla,” 17.11.2021-bilgi@farmasi.com.tr> (…..) “(.....) hanım, 5416122241 görselli uyarı metnini iletir misiniz Sayın (.....),
23-09/143-42 11/27 Gerçekleştirilen değerlendirme sonrası, uyarıldığınız ve sayfanız kapatıldığı halde, katalog altı fiyattan ürün satışı yapmaya devam ettiğiniz tespit edilmesi üzerine girişimci sayfanızın erişime kısıtlanması süresinin 30 gün süreyle uzatılması yönünde karar alınmıştır. Bu durumun tekrarlanmaması ve ürün fiyatlarının düzeltilmesi halinde, 17 Aralık 2021 günü giriş engelinizin kaldırılabileceğini, Ekran kapatma süresi içinde aynı eylemin tekrarlanması veya fiyatların düzeltilmemesi halinde ise Girişimci Çalışma Kitapçığı’nın “YASAK EYLEMLER ve MÜEYYİDELER” Başlıklı 6. Bölümünün 12. Maddesinde göre ekran kapatma süresi uzatılır, ayrıca sözleşmenin feshedilesine karar verilebilir. Saygılarımızla,” 02.02.2022-bilgi@farmasi.com.tr>(…..) “(.....) hanım, Görsel iletmemişim bu bilgiyi iletir misiniz ? 5416122241 Sayın (.....), Gerçekleştirilen değerlendirme sonrası, uyarıldığınız ve sayfanız kapatıldığı halde, katalog altı fiyattan ürün satışı yapmaya devam ettiğiniz tespit edilmesi üzerine girişimci sayfanızın erişime kısıtlanması süresinin 30 gün süreyle uzatılması yönünde karar alınmıştır. Bu durumun tekrarlanmaması ve ürün fiyatlarının düzeltilmesi halinde, 4 Mart 2022 günü giriş engelinizin kaldırılabileceğini, Ekran kapatma süresi içinde aynı eylemin tekrarlanması veya fiyatların düzeltilmemesi halinde ise Girişimci Çalışma Kitapçığı’nın “YASAK EYLEMLER ve MÜEYYİDELER” Başlıklı 6. Bölümünün 17. Maddesinde göre ekran kapatma süresi uzatılır, ayrıca sözleşmenin feshedilesine karar verilebilir. Saygılarımızla,” Bulgu 11 (30) 22.10.2021-29.11.2021 tarihleri arasında Farmasi Müşteri Hizmetleri Uzman Yardımcısı (.....), Operasyon ve Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....), “bilgi@farmasi.com.tr” ve “(.....)” arasında gerçekleşen bilgi kısmında (.....)’un bulunduğu “FW: SAVUNMA Trendyol- (…..)” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: 22.10.2021- bilgi@farmasi.comtr>info@ajansasya.com “Sayın (.....), Şirketimiz tarafından yayınlanmış bulunan ve tüm girişimcilerimizi kapsamakta olan Girişimci Çalışma Kitapçığı’nın “IX. Yasak Hareketler” bölümünün 12. Maddesinde “Girişimci, sadece izin verilen web sitesi ve uygulamalarda satış yapabilir. Katalog fiyatlarının dışında bir fiyatla satış yapamaz, haksız rekabete sebebiyet verebilecek davranışlarda bulunamaz. Girişimcinin bu yasağı ihlal ederek, katalog fiyatından daha düşük bir fiyatla satış yaptığının tespit edilmesi halinde, ekranı (21) günden az olmamak üzere kapatılır, Farmasi’nin uğradığı zararı Girişimciye rücu etme veya priminden kesme hakkı saklıdır. Girişimci (24) saat içerisinde fiyatlarını düzelterek, bunu Farmasi’ye bildirmek zorundadır. Bu ceza süresi içinde aynı eylemin tekrarlanması veya fiyatların düzeltilmemesi halinde, ekran kapatma süresi uzatılır. Süre sonunda aykırılığa devam edilmesi veya tekrarlanması halinde, girişimcinin sayfası (30) günden az olmamak üzere kapatılır, ayrıca primlerinin ödenmemesine, ekranın belirsiz süreli olarak kapatılmasına veya üyeliğinin sona erdirilmesine karar verilebilir.”  “IV. Girişimciliğin Devami Süresince Uyulacak Kurallar” bölümünün 6. Maddesinde “Herhangi bir nedenle Farmasi tarafından sayfasına girişi engellenmiş olan bir Girişimci, sponsoru olduğu ekibin üyeliğinin pasif olduğu dönem boyunca hak edeceği pasif alt ekip primini alıp alamayacağına karar verilir”  Aynı böümün 15.Maddesinde “Kitapçık hükümlerinden herhangi birinin ihlal edilmesi halinde ve eylemin ağırlığına göre, Farmasi, Girişimcinin sayfasını geçici olarak kapatma hakkına sahiptir. Farmasi, sayfası geçici olarak kapatılan Girişimciden konuya ilişkin açıklama isteyebilir. Farmasi, Kitapçık maddesinin ihlali ile ilgili yapacağı inceleme neticesinde Etik Kurul kararıyla Girişimci'nin sayfasının süresiz olarak kapatılmasına karar verebileceği gibi, ihlalin ağırlığına göre daha kısa sürelerle sayfa kapatma cezası da
23-09/143-42 12/27 verebilir. Farmasi, sayfa kapatma cezası ile birlikte ihlali yapan Girişimci'nin primlerinin 7 (yedi) aya kadar ödenmemesine de karar verebilir.” Düzenlemesi yer almaktadır. Bu doğrultuda Trendyol internet sitesi üzerinden satışa sunduğunuz ürünlerin incelenmesi neticesinde, bazı ürünlerin satış fiyatlarının katalog fiyatının altında olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu eylemin, Girişimci Çalışma Kitapçığı’nda belirlenen ve girişimcilerin uymakla yükümlü olduğu kuralların ihlali niteliğinde olması ve haksız rekabet ortamı yaratması ve ürünlerin katalog fiyatı altında fiyatlarla satılmasının yasak olması nedenleriyle, öncelikle ürün fiyatlarını ivedilikle düzelterek Şirketimize bildirmeniz gerektiği konusunda tarafınızı uyarırız. Buna ilişkin yazılı açıklamanızı Bilgi Destek veya Farmasi Resmi Web Sitesi iletişim sayfası üzerinden 24 Ekim 2021 tarihi saat 18:00’e kadar Şirketimize iletmenizi, aksi halde açıklamanızın yokluğunda hakkınızda sair yaptırımların uygulanabileceğini ihtaren bildiririz. Saygılarımızla, Bilgi” 26.10.2021-bilgi@farmasi.com.tr>(.....) “Sayın (.....), Gerçekleştirilen değerlendirme sonucunda, işlem tarihinden itibaren girişimci sayfanıza (21) gün süre ile engel konulmasına karar verilmiştir. Ürün fiyatlarının düzeltilmesi ve bu durumun tekrarlanmaması halinde, 16 Kasım 2021 günü giriş engelinin kaldırılacağını, aynı kuralın ihlali durumunda ise Girişimci Çalışma Kitapçığı’nın “Yasak Hareketler” Başlıklı IX. Bölümünün 12. Maddesinde göre girişimci sayfanızın süresiz olarak kapatılabileceğini, hakkınızda sair yaptırımların uygulanabileceğini bildirmek isteriz. Saygılarımızla, Bilgi” 17.11.2021-bilgi@farmasi.com.tr>(.....) “Sayın (.....), Gerçekleştirilen değerlendirme sonrası, uyarıldığınız ve sayfanız kapatıldığı halde, katalog altı fiyattan ürün satışı yapmaya devam ettiğiniz tespit edilmesi üzerine girişimci sayfanızın erişime kısıtlanması süresinin 30 gün süreyle uzatılması yönünde karar alınmıştır. Bu durumun tekrarlanmaması ve ürün fiyatlarının düzeltilmesi halinde, 17 Aralık 2021 günü giriş engelinizin kaldırılabileceğini, Ekran kapatma süresi içinde aynı eylemin tekrarlanması veya fiyatların düzeltilmemesi halinde ise Girişimci Çalışma Kitapçığı’nın “YASAK EYLEMLER ve MÜEYYİDELER” Başlıklı 6. Bölümünün 12. Maddesinde göre ekran kapatma süresi uzatılır, ayrıca sözleşmenin feshedilesine karar verilebilir. Saygılarımızla, Bilgi > Müşteri Hizmetleri Farmasi” Bulgu 12 (31) 20.01.2022 tarihinde Operasyon ve Müşteri Hizmetleri Müdürü (…..), Müşteri Hizmetleri Uzman Yardımcısı (.....) ve Disiplin Kurulu arasında gerçekleşen “Trendyol satışları hk” konulu e-posta aşağıdaki şekildedir: 20.01.2022-(.....)>(.....) “(.....) hanım; Bugün düşük satanlar GİRİŞİMCİ SATICI İSMİ SATICI LİNKİ AÇIKLAMA Trendyol – (…..) (.....) (.....) uyarı gönderildi savunma istendi Trendyol – (…..) (.....) (.....) uyarı gönderildi savunma istendi
23-09/143-42 13/27 FRM DE KAYDI YOK (.....) (.....) kim olduğu bilinmiyor sürekli düşük satıyor FRM DE KAYDI YOK (.....) (.....) kim olduğu bilinmiyor sürekli düşük satıyor FRM DE KAYDI YOK (.....) (.....) kim olduğu bilinmiyor sürekli düşük satıyor FRM DE KAYDI YOK (.....) (.....) kim olduğu bilinmiyor sürekli düşük satıyor 20.01.2022-Ahu GENÇDOĞAN>Disiplin Kurulu “Merhaba, 20 Aralık tarihli incelemede Trendyol üzerinden düşük fiyatlı satış yapan firmaların listesini aşağıda görebilirsiniz.” Bulgu 13 (32) 01.02.2022 tarihinde Operasyon ve Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....) ve Müşteri Hizmetleri Uzman Yardımcısı (.....) arasında gerçekleşen “RE: trendyol satış hk” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: (.....) hanım; Bugün düşük satanlar, GİRİŞİMCİ SATICI İSMİ SATICI LİNKİ AÇIKLAMA (…..) - n11.com / Trendyol (.....) (.....) uyarı gönderildi savunma istendi Trendyol - (.....) (.....) (.....) uyarı gönderildi savunma istendi N11.COM – (…..) (.....) (.....) uyarı gönderildi savunma istendi FRM DE KAYDI YOK (.....) (.....) kim olduğu bilinmiyor sürekli düşük satıyor FRM DE KAYDI YOK (.....) (.....) kim olduğu bilinmiyor sürekli düşük satıyor FRM DE KAYDI YOK (.....) (.....) kim olduğu bilinmiyor sürekli düşük satıyor FRM DE KAYDI YOK (.....) (.....) kim olduğu bilinmiyor sürekli düşük satıyor FRM DE KAYDI YOK (.....) (.....) kim olduğu bilinmiyor sürekli düşük satıyor Bulgu 14 (33) 11.04.2022-25.04.2022 tarihleri arasında Müşteri Hizmetleri Uzman Yardımcısı (.....) ve Operasyon ve Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....) arasında gerçekleşen “RE: KATALOG FİYATI ALTI SATIŞ HK” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: 25.04.2022-(.....)>(…..) (.....) hanım; Katalog altı satış yapan kişiler; GİRİŞİMCİ SATICI İSMİ SATICI LİNKİ AÇIKLAMA FRM DE KAYDI YOK (.....) (.....) kim olduğu bilinmiyor sürekli düşük satıyor
23-09/143-42 14/27 FRM DE KAYDI YOK (.....) (.....) kim olduğu bilinmiyor sürekli düşük satıyor FRM DE KAYDI YOK (.....) (.....) kim olduğu bilinmiyor sürekli düşük satıyor FRM DE KAYDI YOK (.....) (.....) kim olduğu bilinmiyor sürekli düşük satıyor FRM DE KAYDI YOK (.....) (.....) kim olduğu bilinmiyor sürekli düşük satıyor FRM DE KAYDI YOK (.....) (.....) kim olduğu bilinmiyor sürekli düşük satıyor FRM DE KAYDI YOK (.....) (.....) kim olduğu bilinmiyor sürekli düşük satıyor FRM DE KAYDI YOK (.....) (.....) kim olduğu bilinmiyor sürekli düşük satıyor FRM DE KAYDI YOK (.....) (.....) kim olduğu bilinmiyor sürekli düşük satıyor Trendyol- (….) (.....) (.....) 30 günlük erkran kapama cezası verildi Trendyol - (….) (.....) (.....) 30 günlük erkran kapama cezası verildi Trendyol - (….) (.....) (.....) uyarı gönderildi savunma istendi Trendyol- (….) (.....) (.....) 21 gün ekran kapama cezası verildi Bulgu 15 (34) 10.02.2022 tarihinde “bilgi@farmasi.com.tr” ve yeniden satıcı (.....) arasında gerçekleşen “RE: Trendyol- Hepsiburada (.....) HOLDİNG (.....)” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: “Sayın (.....), Şirketimiz tarafından yayınlanmış bulunan ve tüm girişimcilerimizi kapsamakta olan Girişimci Çalışma Kitapçığı’nın YASAK EYLEMLER ve MÜEYYİDELER bölümünün 17. Maddesinde “GİRİŞİMCİ, katalog fiyatlarının dışında bir fiyatla satış yapamaz, haksız rekabete sebebiyet verebilecek davranışlarda bulunamaz. GİRİŞİMCİ’nin bu yasağı ihlal ederek, katalog fiyatından farklı düşük bir fiyatla satış yaptığının tespit edilmesi halinde, ekranı yirmi bir günden az olmamak üzere kapatılır, FARMASİ’nin uğradığı zararı GİRİŞİMCİ’ye rücu etme veya promosyon alacaklarından mahsup etme hakkı saklıdır. GİRİŞİMCİ (24) saat içerisinde fiyatlarını düzelterek, bunu FARMASİ’ye bildirmek zorundadır. Ekran kapatma süresi içinde aynı eylemin tekrarlanması veya fiyatların düzeltilmemesi halinde, ekran kapatma süresi uzatılır, ayrıca sözleşmenin feshedilesine karar verilebilir.”  “5. GİRİŞİMCİNİN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ ” bölümünün 5.2.21. Maddesinde “FARMASİ, GİRİŞİMCİ’nin online olarak ve FARMASİ’ nin güncel katalog fiyatından daha düşük fiyatla gerçekleştirdiği satışlardan kaynaklanan zararları, siparişi veren GİRİŞİMCİ’den karşılayamazsa, siparişi veren GİRİŞİMCİ’nin bağlı bulunduğu grupta bulunan üst statüdeki tüm GİRİŞİMCİ’lerden eşit olarak talep etme hakkına sahiptir.”  Aynı böümün 5.4.7. Maddesinde “GİRİŞİMCİ’nin, Farmasi ürünlerini e-ticaret sitelerinde ve/veya online uygulamalarda satması yasaktır .” Düzenlemesi yer almaktadır. Bu doğrultuda Trendyol / Hepsiburada internet sitesi üzerinden satışa sunduğunuz ürünlerin incelenmesi neticesinde, bazı ürünlerin satış fiyatlarının katalog fiyatının altında olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu eylemin, Girişimci Çalışma Kitapçığı’nda belirlenen ve girişimcilerin uymakla yükümlü olduğu kuralların ihlali niteliğinde olması ve haksız rekabet ortamı yaratması ve ürünlerin katalog fiyatı altında fiyatlarla satılmasının yasak olması nedenleriyle, öncelikle ürün fiyatlarını ivedilikle düzelterek Şirketimize bildirmeniz gerektiği konusunda tarafınızı uyarırız. Buna ilişkin yazılı açıklamanızı Bilgi Destek veya Farmasi Resmi Web Sitesi iletişim sayfası üzerinden 12 Şubat 2022 tarihi saat 18:00’e kadar Şirketimize iletmenizi, aksi halde açıklamanızın yokluğunda hakkınızda sair yaptırımların uygulanabileceğini ihtaren bildiririz.
23-09/143-42 15/27 Saygılarımızla,” Bulgu 16 (1) 07.03.2022 tarihinde “bilgi@farmasi.com.tr”, Disiplin Kurulu ve Farmasi Müşteri Hizmetleri arasında gerçekleşen “RE: N11.COM - (…..)” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: Sayın (.....), Gerçekleştirilen değerlendirme sonrası, uyarıldığınız ve sayfanız kapatıldığı halde, katalog altı fiyattan ürün satışı yapmaya devam ettiğiniz tespit edilmesi üzerine girişimci sayfanızın erişime kısıtlanması süresinin 30 gün süreyle uzatılması yönünde karar alınmıştır. Bu durumun tekrarlanmaması ve ürün fiyatlarının düzeltilmesi halinde, 7 Nisan 2022 günü giriş engelinizin kaldırılabileceğini, Ekran kapatma süresi içinde aynı eylemin tekrarlanması veya fiyatların düzeltilmemesi halinde ise Girişimci Çalışma Kitapçığı’nın “YASAK EYLEMLER ve MÜEYYİDELER” Başlıklı 6. Bölümünün 17. Maddesinde göre ekran kapatma süresi uzatılır, ayrıca sözleşmenin feshedilesine karar verilebilir. Saygılarımızla, Bilgi Bulgu 17 (35) 24.03.2022 tarihinde FARMASİ Satış Destek Uzmanı (.....) ve yeniden satıcı olduğu anlaşılan (.....) arasında gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: 24.03.2022 (.....): Merhaba (.....) Hanım ben de sürekli kollajen alan bir müşteri trendyol'da 187 TL'ye satışta bulmuş ben çok mahçup oldum (.....): Merhaba (.....) hanım, bunun ekran görüntüsünü bilgi destekten iletin şikayetinizi de yazın İlgilenen birim sayfayı inceliyor gerekli işlemler başlatılıyor şikayetinizi bu şekilde iletmeniz gerekir Katalog fiyatının altında satış yapılması etik olmadığı için şirket yaptırım uyguluyor (…..): Şirkette de yazdım sürekli bunu şirketimiz dile getiriyor ama nedense internet üzerinde gerçekten çok uyguna ürün var (…..): Çok fazla satıcı var bazen bunların tespiti sistem üzerinden yapılamıyor fakat şirketimiz tüm şikayetleri değerlendiriyor bununla ilgilenen ayrı bir departman var Tespit ettiklerinizi mutlaka iletin bilgi destek üzerinden” Bulgu 18 (36) 07.04.2022 tarihinde “bilgi@farmasi.com.tr” ve yeniden satıcı (.....) arasında gerçekleşen “RE: (…..) - n11.com / Trendyol” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: Sayın (.....), Gerçekleştirilen değerlendirme sonrası, uyarıldığınız ve sayfanız kapatıldığı halde, katalog altı fiyattan ürün satışı yapmaya devam ettiğiniz tespit edilmesi üzerine girişimci sayfanızın erişime kısıtlanması süresinin 30 gün süreyle uzatılması yönünde karar alınmıştır. Bu durumun tekrarlanmaması ve ürün fiyatlarının düzeltilmesi halinde, 8 Mayıs 2022 günü giriş engelinizin kaldırılabileceğini, Ekran kapatma süresi içinde aynı eylemin tekrarlanması veya fiyatların düzeltilmemesi halinde ise Girişimci Çalışma Kitapçığı’nın “YASAK EYLEMLER ve MÜEYYİDELER” Başlıklı 6. Bölümünün 17. Maddesinde göre ekran kapatma süresi uzatılır, ayrıca sözleşmenin feshedilesine karar verilebilir. Saygılarımızla, Bilgi
23-09/143-42 16/27 Bulgu 19 (37) 13.04.2022-05.07.2022 tarihleri arasında “bilgi@farmasi.com.tr” ile yeniden satıcı (.....) arasında gerçekleşen “FW: Trendyol - (…..)” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: 13.04.2022-bilgi@farmasi.com.tr>(…..) “Sayın (.....), Şirketimiz tarafından yayınlanmış bulunan ve tüm girişimcilerimizi kapsamakta olan Girişimci Çalışma Kitapçığı’nın YASAK EYLEMLER ve MÜEYYİDELER bölümünün 17. Maddesinde “GİRİŞİMCİ, katalog fiyatlarının dışında bir fiyatla satış yapamaz, haksız rekabete sebebiyet verebilecek davranışlarda bulunamaz. GİRİŞİMCİ’nin bu yasağı ihlal ederek, katalog fiyatından farklı düşük bir fiyatla satış yaptığının tespit edilmesi halinde, ekranı yirmi bir günden az olmamak üzere kapatılır, FARMASİ’nin uğradığı zararı GİRİŞİMCİ’ye rücu etme veya promosyon alacaklarından mahsup etme hakkı saklıdır. GİRİŞİMCİ (24) saat içerisinde fiyatlarını düzelterek, bunu FARMASİ’ye bildirmek zorundadır. Ekran kapatma süresi içinde aynı eylemin tekrarlanması veya fiyatların düzeltilmemesi halinde, ekran kapatma süresi uzatılır, ayrıca sözleşmenin feshedilesine karar verilebilir.”  “5. GİRİŞİMCİNİN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ ” bölümünün 5.2.21. Maddesinde “FARMASİ, GİRİŞİMCİ’nin çevrim içi olarak ve FARMASİ’ nin güncel katalog fiyatından daha düşük fiyatla gerçekleştirdiği satışlardan kaynaklanan zararları, siparişi veren GİRİŞİMCİ’den karşılayamazsa, siparişi veren GİRİŞİMCİ’nin bağlı bulunduğu grupta bulunan üst statüdeki tüm GİRİŞİMCİ’lerden eşit olarak talep etme hakkına sahiptir.”  Aynı böümün 5.4.7. Maddesinde “GİRİŞİMCİ’nin, Farmasi ürünlerini e-ticaret sitelerinde ve/veya çevrim içi uygulamalarda satması yasaktır .” Düzenlemesi yer almaktadır. Bu doğrultuda Trendyol internet sitesi üzerinden satışa sunduğunuz ürünlerin incelenmesi neticesinde, bazı ürünlerin satış fiyatlarının katalog fiyatının altında olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu eylemin, Girişimci Çalışma Kitapçığı’nda belirlenen ve girişimcilerin uymakla yükümlü olduğu kuralların ihlali niteliğinde olması ve haksız rekabet ortamı yaratması ve ürünlerin katalog fiyatı altında fiyatlarla satılmasının yasak olması nedenleriyle, öncelikle ürün fiyatlarını ivedilikle düzelterek Şirketimize bildirmeniz gerektiği konusunda tarafınızı uyarırız. Buna ilişkin yazılı açıklamanızı Bilgi Destek veya Farmasi Resmi Web Sitesi iletişim sayfası üzerinden 15 NİSAN 2022 tarihi saat 18:00’e kadar Şirketimize iletmenizi, aksi halde açıklamanızın yokluğunda hakkınızda sair yaptırımların uygulanabileceğini ihtaren bildiririz. Saygılarımızla, Bilgi 05.07.2022-bilgi@farmasi.com.tr>(.....) Sayın (.....), Gerçekleştirilen değerlendirme sonucunda, işlem tarihinden itibaren girişimci sayfanıza (21) gün süre ile engel konulmasına karar verilmiştir. Ürün fiyatlarının düzeltilmesi ve bu durumun tekrarlanmaması halinde, 27 Temmuz 2022 günü giriş engelinin kaldırılacağını, Ekran kapatma süresi içinde aynı eylemin tekrarlanması veya fiyatların düzeltilmemesi halinde ise Girişimci Çalışma Kitapçığı’nın “YASAK EYLEMLER ve MÜEYYİDELER” Başlıklı 6. Bölümünün 12. Maddesinde göre ekran kapatma süresi uzatılır, ayrıca sözleşmenin feshedilesine karar verilebilir. Saygılarımızla, Bilgi Bulgu 20 (38) 04.07.2022-25.08.2022 tarihleri arasında Türkiye Satış Direktörü (.....), Disiplin Kurulu, Operasyon ve Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....) ve Genel Müdür Yardımcısı (.....) arasında gerçekleşen “RE: Dolap Uygulaması I Düşük Fiyat” konulu e-postada yer alan
23-09/143-42 17/27 ifadeler aşağıdaki şekildedir: 04.07.2022-(.....)>Disiplin Kurulu “Merhaba, Bir çok kanaldan dolap uygulamasında oldukça düşük fiyata satış yapan kişiler olduğu iletiliyor. Bu kişinin tespiti mümkün müdür? Yaklaşık 9 ayrı kişiden şikayet aldım sahada bu hesap sıklıkla konuşuluyor. Fiyatlar oldukça uygun ve sınırsız stok ibaresi ile çok dikkat çekiyor, biz bu kişiden ürün alarak iletişime geçip tespit edebilir miyiz?” 04.07.2022-(.....)>(.....), Disiplin Kurulu “(.....) Hanım, İncelemeye alıyoruz. Teşekkürler,” 25.07.2022-(.....)>(.....), (.....) “(.....) hn, Değerlendirme sonunda bir seye ulaşabildik mi? (.....) bu konuda mütemadiyen ne aksiyon aldığımızı sormakta geri dönüş için inceleme sonucunu rica ediyorum.” 25.07.2022-(.....)>(.....), (.....) “(.....) hn, (.....) ve (.....) adlı girişimcilere uyarı gönderilmiş olup savunmalarını ekli maillerde görebilirsiniz.” I.4. Değerlendirme I.4.1. FARMASİ ile Girişimciler Arasındaki İlişkinin 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Olup Olmadığının Değerlendirilmesi (39) FARMASİ’nin dağıtım ağı ile ürün satışı süreçlerinin açıklanması ve FARMASİ ile satış ağının temelini oluşturan girişimci sıfatına sahip kişilerin arasındaki ilişkinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. (40) FARMASİ, ürünlerinin tüketicilere doğrudan pazarlandığı bir pazarlama tekniği olan doğrudan satış iş modeli ile çalışmaktadır. Bu çerçevede, girişimci olarak FARMASİ sistemine kaydolan bir satıcı, ürünlerin özelliklerini ürün katalogları üzerinden detaylı olarak anlatarak veya ürünleri göstererek ve tanıtarak tüketicinin evinde, iş yerinde veyahut başka satıcıya ait bir başka yerde doğrudan satış gerçekleştirmektedir. (41) FARMASİ girişimcisi olmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, FARMASİ’nin internet adresinde bulunan kayıt formundanki bilgileri doldurarak ve çalışma ilkelerini içeren Girişimci Sözleşmesi ile Girişimci Kitapçığı’nı okuyup, buradaki kurallara uyacağını onaylarak sisteme kayıt oluşturabilmektedir. Akabinde girişimci adayının giriş formu ve onayı sistem tarfından kontrol edilerek, kendisine işlem yapma yetkisi verilmektedir. Sisteme kaydolan girişimci, kendisine tahsis edilen şifre ve TC kimlik numarası ile FARMASİ hesabına istediği zaman giriş yaparak internet üzerinden FARMASİ ürünlerini satın alabilmektedir. FARMASİ girişimcileri çalışacakları saatleri kendileri belirlemekte ve kendi inisiyatifleri ile ürün satışı gerçekleştirmektedir. FARMASİ, girişimcilerinden üyelik ücreti, kayıt bedeli veya aidat gibi ücretleri talep etmemektedir. FARMASİ sisteminde girişimci olarak kayıtlı bulunan ve girişimci olmak isteyen gerçek ya da tüzel başka bir kişiyi FARMASİ’nin doğrudan satış sistemine dahil eden ya da girişimcinin gerçekleştireceği satış bakımından bağlı olduğu girişimci “sponsor” olarak adlandırılmaktadır. Sponsorlar, girişimcilerin kendi ekiplerini yönetmelerine destek
23-09/143-42 18/27 olmaktadır. (42) FARMASİ ürünlerinin doğrudan satışını gerçekleştiren girişimciler, FARMASİ’nin işçisi veya temsilcisi değildir. FARMASİ ile girişimcileri arasında akdedilen Girişimci Sözleşmesi’nin 5.1. maddesi ile ilgili sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olan Girişimci Kitapçığı’nın 4.13. numaralı maddesi uyarınca FARMASİ ve girişimci arasında İş Kanunu, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigrotası Kanunu ve diğer ilgili mevzuat çerçevesinde bir iş sözleşmesi ya da iş sözleşmesi benzeri bir ilişkinin bulunmadığı açıkça belirtilmektedir. Buna ilave olarak FARMASİ Girişim Kitapçığı’nın 5.2.8 numaralı maddesinde girişimcinin FARMASİ’nin işçisi, temsilcisi, acentesi ve pazarlamacısı olmadığı belirtilerek doğrudan ya da dolaylı olarak FARMASİ ile bağlantılı olduğu izlenimi verecek ve üçüncü kişilerde yanılgı oluşturabilecek paylaşımlar yapmayacağı hüküm altına alınmıştır. (43) Girişimci Kitapçığı’nın 4.12. numaralı maddesinde ise FARMASİ ile girişimci arasındaki ilişki detaylı olarak açıklanmaktadır. İlgili maddede FARMASİ ve girişimci arasındaki ilişkinin, girişimcinin belli bir kazanç sağlamak amacıyla FARMASİ’den ürün satın alması ve satın aldığı ürünleri, tamamıyla kendi nam ve hesabına, kendisi tarafından belirlenen çalışma saatleri ve sistemi içerisinde, uluslararası alanda kabul gören ve FARMASİ markasının ve FARMASİ tarafından üretilen ürünlerin değer ve itibarının korunması bakımından uyulması gereken doğrudan satış ilkelerine uygun olarak, FARMASİ ve/veya başka bir girişimci tarafından kurulmuş olan ya da kendisinin oluşturacağı satış kanallarını kullanarak doğrudan satış yolu ile üçüncü kişilere satması ve bunun karşılığında sözleşme ve kitapçıkta tanımlanan promosyon ve diğer ödemelerin FARMASİ tarafından kendisine yapılacağı bir ilişkiden ibaret olduğu düzenlenmektedir. Girişimci Sözleşmesi’nin 7.6. numaralı maddesi ve FARMASİ Girişimci Kitapçığı’nın 5.2.11 numaralı maddesinde ise girişimcinin kendi nam ve hesabına faaliyette bulunmak suretiyle FARMASİ ürünlerinin satışından elde ettiği kazançlara ilişkin her türlü vergi, resim, harç ve benzerinin ödenmesinden ve diğer yasal zorunlulukların yerine getirilmesinden bizzat kendisinin sorumlu olduğu belirtilmiştir. (44) FARMASİ Girişimci Kitapçığı’nda girişimcilerin FARMASİ’deki girişimci sayfası vasıtasıyla FARMASİ’nin internet sitesinden ürün tedariki gerçekleştireceği düzenlenmekte ve girişimcinin ürünleri teslim aldığı esnada da ödeme yapabileceği belirtilmektedir. FARMASİ Girişimci Kitapçığı’nın 5.7. numaralı maddesinde FARMASİ’nin tamamen kendi inisiyatifi ile belirleyeceği girişimcilere açık cari hesap tanımlamak usulüyle çalışabileceği de ifade edilmektedir. Açık hesap vadesinin ise sipariş tarihinden itibaren (.....) gün olduğu belirtilmektedir. (45) 4054 sayılı Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde teşebbüs, “piyasada mal veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle, bağımsız karar verebilen ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birimler” olarak tanımlanmaktadır. İlgili maddenin lafzından, bir birimin teşebbüs olarak nitelendirilebilmesi için ekonomik bir faaliyet gerçekleştirmesi ve ekonomik anlamda bağımsız olması gerektiği söylenebilecektir. Ekonomik olarak faaliyet göstermek, mal veya hizmetlerin satılması, üretilmesi ve pazarlanması gibi faaliyetleri ifade etmektedir. Ekonomik bağımsızlık ise teşebbüsün iktisadi planlamalarını kendi başına tayin etme ve bu yönde vereceği kararları kendi başına alabilmesiyle ilgilidir.6 (46) Yukarıda FARMASİ ve girişimcileri arasındaki ilişkiye olarak yapılan açıklamalarda da belirtildiği üzere FARMASİ girişimcileri belirli bir kazanç sağlamak maksadıyla tamamen 6 ÖZKAN, K. F. (2009), “Türk Rekabet Hukuku Uygulamasında Kamu Teşebbüsleri ve Kamu Kuruluşlarının Rekabeti Bozucu Davranışları”, Rekabet Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 3, s. 115-209.
23-09/143-42 19/27 kendi nam ve hesaplarına üçüncü kişilere doğrudan satış gerçekleştirmekte ve FARMASİ’nin açık hesap tanımladığı girişimcileri hariç olmak üzere diğer tüm girişimcilerin satış yapabilmesi için öncelikle FARMASİ’den bedelini ödeyerek ürün tedariki gerçekleştirmesi gerekmektedir. Dolayısıyla ürün satışı gerçekleştirilecek müşteriyi bulmak tamamen girişimcinin sorumluluğundadır. Müşterinin bulunamaması hâlinde ise girişimcinin ticari kayba uğraması ve satın almış olduğu ürünlerin bozularak kullanılamaz hâle gelmesi7 gibi riskler bulunmaktadır. FARMASİ tarafından gönderilen cevabi yazıda, girişimcinin katlandığı en büyük riskin, girişimcilerin satın aldığı ürünleri satamaması olduğu belirtilmiştir. Açık hesap usulü ile çalışan girişimcilerin ise FARMASİ’ye olan borçlarını ödemeleri için (.....) günlük azami süre belirlenmiştir. Bu sebeple açık hesap yöntemiyle çalışan girişimcilerin bu hesabı belirli bir süre içerisinde borcunu ödeyerek kapatması gerekmektedir. Sonuç itibarıyla, FARMASİ girişimcilerinin üçüncü taraflara gerçekleştirmiş olduğu satışlar bir piyasa faaliyeti teşkil etmekte ve bu faaliyetleri sebebiyle girişimciler belirli ticari risklere katlanmaktadırlar. (47) Öte yandan, FARMASİ Girişimci Kitapçığı’nda da belirtildiği üzere FARMASİ girişimcileri ve FARMASİ arasında herhangi bir iş akdi bulunmamakta olup girişimciler FARMASİ’nin işçisi, temsilcisi, acentesi ve pazarlamacısı değildir. Zira FARMASİ girişimcileri esasında kendi hesaplarına FARMASİ ürünlerinin yeniden satışı faaliyetinde bulunan gerçek veya tüzel kişilerdir. Dolayısıyla tamamen kendi nam ve hesaplarına üçüncü kişilere satış gerçekleştiren girişimciler, iktisadi politikalarına da kendileri karar vermekte ve bu noktada FARMASİ’nin herhangi bir katılımı bulunmamaktadır. (48) Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, FARMASİ girişimcileri teşebbüs olarak değerlendirilmekte ve FARMASİ ile Girişimciler arasındaki ilişkinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu sonucuna varılmaktadır. I.4.2. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine İlişkin Rekabet Hukuku Uygulaması (49) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi, amacı ve etkisi rekabeti engelleme, sınırlama veya bozma olan teşebbüsler arası anlaşmalara, uyumlu eylemlere ve teşebbüs birliklerinin kararlarına karşı bir yasaklama getirmektedir. Bu hüküm, teşebbüsler arası bütün anlaşma, karar ve uyumlu eylemlere geniş bir şekilde uygulanmakta olup hükmün temel amacı, her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini tek başına, diğer teşebbüslerden bağımsız olarak belirlemesini sağlamaktır. (50) Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında özellikle hangi hâllerin bu yasaklama kapsamında yer aldığı düzenlenmekte ve “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” bu hâllerden biri olarak sayılmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde rakipler arası veya rakip olmayanlar arası fiyat anlaşması gibi bir ayrım olmadığından her iki durum da anılan hükmün kapsamına girmektedir. Diğer bir deyişle, söz konusu madde aynı seviyede faaliyet gösteren rakip teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları (yatay anlaşmalar) kapsadığı gibi rakip olmayan, başka bir ifadeyle arz zincirinin farklı seviyelerinde yer alan teşebbüsler arasındaki dikey anlaşmaları da kapsamaktadır. (51) Mevcut dosya bakımından sağlayıcı ile perakende satış kanalında faaliyet gösteren satıcıların değer zinciri üzerinde farklı seviyelerde faaliyet göstermeleri nedeniyle aralarındaki ilişkinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin 7 FARMASİ Girişimci Kitapçığı’nın 5.1.18. numaralı maddesinde girşimcinin elindeki ürünlerin bozulmasından ya da zayi olmasından FARMASİ’nin sorumlu olmayacağı düzenlenmektedir.
23-09/143-42 20/27 (2002/2 sayılı Tebliğ) "Kapsam" başlıklı 2. maddesi çerçevesinde bir dikey ilişki olduğu anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, yeniden satış fiyatının belirlenmesi (YSFB) uygulamaları da 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yasaklanan eylemler arasında yer almaktadır. (52) Yukarıda daha önce de ifade edildiği üzere 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde anlaşmaları ilgili Tebliğ ile sağlanan muafiyet kapsamı dışına çıkaran sınırlamalara yer verilmiştir. Bu sınırlamalar arasında “Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi” hali sayılmış ve “Tarafların herhangi birisinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya tavsiye etmesi mümkündür.” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre, bu tür hükümleri içeren sözleşmeler ilgili Tebliğ kapsamında sağlanan muafiyetten yararlanamamakta ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamaya tabi hâle gelmektedir. (53) Ayrıca, Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz’un (Kılavuz) 8. paragrafında, “Bazı anlaşmaların amacının rekabeti sınırlamak olduğu ilk bakışta görülebilecek kadar açıktır” ifadelerine yer verilmiş olup, bu anlaşmalara verilen örnekler arasında YSFB ve yeniden satış fiyatına asgari sınır getirilmesi hâlleri de sayılmıştır.Yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin birçok dosyada, yeniden satış fiyatının tespitinin amaç yönünden rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olduğu ortaya konulmuş olup yeniden satış fiyatının sağlayıcı tarafından tespiti, piyasada etki doğurup doğurmamasına bakılmaksızın amaç yönünden rekabet ihlali olarak değerlendirilmiştir8. (54) Diğer yandan yeniden satış fiyatının tespitinin, mehaz Avrupa Birliği rekabet hukuku mevzuatı kapsamında da amaç yönüyle rekabeti kısıtladığı kabul edilmektedir. 2014 yılında Avrupa Komisyonu (Komisyon) tarafından yayımlanan “Amaç Yönünden Rekabet Kısıtlarına İlişkin Kılavuz”un9 3.4. maddesinde yeniden satış fiyatının tespitinin amaç yönüyle rekabeti kısıtlayıcı olduğu ifade edilmiştir. (55) Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda sağlayıcıların, alıcıların yapacakları satışlarda sadece azami fiyatların ve tavsiye niteliğindeki fiyatların belirlenebileceği; bunun haricinde, özellikle asgari yahut sabit fiyat olmak üzere, yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik davranışların rekabet ihlali olacağı açıktır. I.4.3. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine İlişkin Değerlendirmeler (56) FARMASİ Girişimci Çalışma Kitapçığı’nın “IX. Yasak Hareketler” başlıklı bölümünün 12. maddesinde (Bulgu 1), yeniden satıcının sadece FARMASİ tarafından izin verilen internet sitesi ve uygulamalarda satış yapabileceği ve bu mecralarda yeniden satıcılar tarafından katalog fiyatlarının dışında bir fiyatla satış yapılamayacağının düzenlendiği görülmektedir. Yeniden satıcının bu yasağı ihlal etmesi halinde ise FARMASİ bünyesindeki sayfasının kapatılması ve üyeliğinin sona erdirilmesi gibi çeşitli yaptırımların uygulanabileceği görülmektedir. Bu bakımdan söz konusu hükümler ile FARMASİ’nin yeniden satıcılarının fiyatlarına doğrudan müdahalede bulunduğu değerlendirilmektedir. (57) 14.05.2018-26.05.2018 tarihleri arasında “bilgi@farmasi.com.tr”, yeniden satıcı (.....) ve İş Geliştirme Müdürü (.....) arasında gerçekleşen “FW: Sayın (.....)” konulu e-postada (Bulgu 2) yer alan ifadelerden, FARMASİ tarafından, katalog fiyatlarından daha düşük 8Kurulun 22.11.2018 tarihli, 18-44/703-345 sayılı; 10.01.2019 tarihli, 19-03/23-10 sayılı; 12.11.2019 tarihli, 19-39/610-263 sayılı; 02.11.2011 tarihli, 11-55/1434-509 sayılı; 04.03.2021 tarihli, 21-11/154-63 sayılı; 26.03.2020 tarihli, 20-16/232-113 sayılı; 12.03.2020 tarihli, 20-14/192-98 sayılı ve 04.03.2021 tarihli, 21-11/154-63 sayılı kararları. 9 Guidance on restrictions of competition "by object" for the purpose of defining which agreements may benefit from the De Minimis Notice, Madde 3.4.
23-09/143-42 21/27 fiyatlarda ürün satışı gerçekleştiren bir yeniden satıcıya uyarıda bulunulduğu ve fiyatların katalog fiyatları ile aynı seviyeye yükseltilmesinin istendiği, fiyatların belirlenen süre içerisinde yükseltilmemesi durumunda ise ilgili satıcının FARMASİ’deki girişimci sayfasının kapatılacağı bildirilmektedir. Söz konusu satıcı ise kendisine gönderilen uyarı doğrultusunda fiyatlarını yükselttiğini ifade etmektedir. Bu belge, FARMASİ’nin yetkili satıcılarının satış fiyatlarına doğrudan müdahale ettiğini göstermektedir. (58) 17.05.2018 tarihinde Genel Müdür Yardımcısı (.....) ve yeniden satıcı olduğu anlaşılan (.....) arasındaki Whatsapp yazışmasında (Bulgu 3), (.....)’ın (.....)’a katalog fiyatlarının aşağısından ürün satışı gerçekleştirmesi nedeniyle fiyatlarını yükseltmesi yönünde müdahalede bulunduğu görülmektedir. (59) 31.10.2019 tarihinde Genel Müdür Yardımcısı (.....) ve Türkiye Satış Müdürü (.....) arasında gerçekleşen Whatsapp yazışması (Bulgu 4) ile 16.09.2020 tarihinde Genel Müdür Yardımcısı (.....)’ın “Platin, Gelecek Farmasi’de” başlıklı Whatsapp grubuna gönderdiği yazışmada (Bulgu 5) yer alan ifadelerden FARMASİ’nin internet üzerinden düşük fiyatlı ürün satan yeniden satıcılarının fiyatlarına müdahale ettiği anlaşılmaktadır. (60) 18.01.2021 tarihinde İş Geliştirme Müdürü (.....) ve Genel Müdür Yardımcısı (.....) arasında gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Bulgu 6), FARMASİ’nin yetkili satıcılarının Trendyol isimli platform üzerinden ürün satışına izin vermediği, ilgili platform üzerinden belirli bir fiyatın altında ürün satışı gerçekleştirdiklerinin tespiti hâlinde ise söz konusu satıcılara cezai yaptırım uygulanacağı ifade edilmektedir. (61) 29.01.2021-30.01.2021 tarihleri arasında Farmasi Müşteri Hizmetleri Takım Yöneticisi (.....), Şirket Avukatı (.....), “bilgi@farmasi.com.tr” ve yeniden satıcı (.....) arasında gerçekleşen bilgi kısmında Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....) ve Çağrı Merkezi Yöneticisi (.....) bulunan “FW: (.....)/ Trendyol” konulu e-posta (Bulgu 7); 07.03.2021-10.03.2021 tarihleri arasında “bilgi@farmasi.com.tr”, yeniden satıcı (.....), Müşteri Hizmetleri Çağrı Merkezi Uzmanı (.....), Operasyon ve Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....) arasında gerçekleşen bilgi kısmında Çağrı Merkezi Yöneticisi (.....)’nın bulunduğu “RE: SAVUNMA (…..) / Konya – Trendyol” konulu e-posta (Bulgu 8); 27.04.2021-28.04.2021 tarihleri arasında Müşteri Hizmetleri Çağrı Merkezi Uzmanı (.....), “bilgi@farmasi.com.tr”, Müşteri Hizmetleri Uzman Yardımcısı (.....) ve Çağrı Merkezi Yöneticisi (.....) arasında gerçekleşen bilgi kısmında Operasyon ve Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....), Çağrı Merkezi Yöneticisi (.....) ve Farmasi Müşteri Hizmetlerinin bulunduğu “FW: Trendyol- (…..)” konulu e-posta (Bulgu 9); 11.10.2021-02.02.2022 tarihleri arasında “bilgi@farmasi.com.tr” ve Müşteri Hizmetleri Çağrı Merkezi Uzmanı (.....) arasında gerçekleşen bilgi kısmında Disiplin Kurulu ve Farmasi Müşteri Hizmetleri’nin yer aldığı “Hepsiburada / Trendyol- (…..)” konulu e-posta (Bulgu 10) ve 22.10.2021-29.11.2021 tarihleri arasında Farmasi Müşteri Hizmetleri Uzman Yardımcısı (.....), Operasyon ve Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....), “bilgi@farmasi.com.tr” ve “(.....)” arasında gerçekleşen bilgi kısmında (.....)’un bulunduğu “FW: SAVUNMA Trendyol- (…..)” konulu e-postada (Bulgu 11) yer alan yazışmalarda; FARMASİ’nin katalog fiyatlarının altında Trendyol ve Facebook gibi satış kanallarından ürün satışı gerçekleştiren yetkili satıcılarına uyarıda bulunduğu, bu kapsamda ilgili satıcıların FARMASİ’deki girişimci sayfasına girişinin engellenmesi ve primlerine bloke konulması gibi yaptırımların uygulandığı, ürün fiyatlarının ivedilikle düzeltilerek FARMASİ’ye bildirilmesi gerektiği ve yetkili satıcılardan konuya ilişkin açıklama istendiği görülmektedir. Bu çerçevede bazı girişimcilerin fiyatlarını FARMASİ’nin uyarısı akabinde düzelttiklerini belirtmiştir. (62) Bunun yanı sıra, FARMASİ tarafından yeniden satıcılarına gönderilen e-posta
23-09/143-42 22/27 içeriklerinden de açıkça görüldüğü üzere FARMASİ tarafından yayınlanan ve tüm FARMASİ yeniden satıcılarını/girişimcilerini kapsayan Girişimci Çalışma Kitapçığı’nın 12. maddesinde girişimcilerin/yeniden satıcıların katalog fiyatlarının dışında bir fiyatla satış yapamayacağı, bu yasağın ihlal edilerek katalog fiyatının altında satış yapılması durumunda yeniden satıcının 24 saat içerisinde fiyatlarını düzelterek FARMASİ’ye bildirmesinin zorunlu olduğu ve ilgili girişimcinin/yeniden satıcının FARMASİ’deki girişimci ekranının 21 günden az olmamak üzere kapatılacağı düzenlenmiştir. Söz konusu yasağın tekrarlanması hâllerinde ise girişimci ekranının kapalı kalma süresinin uzatılacağı ve belirsiz süreli olarak kapatılabileceği belirtilerek FARMASİ’nin ilgili girişimcinin/yeniden satıcının primlerinin ödenmemesini ve üyeliğinin sonlandırılmasını kararlaştırabileceği düzenlenmiştir10. Söz konusu bulgular, FARMASİ’nin yeniden satıcılarının fiyatlarına müdahalede bulunduğunu ve yetkili satıcıların fiyat sadakatinin sağlanması için muhtelif yaptırımların uygulandığını göstermesi açısından önem arz etmektedir. (63) 20.01.2022 tarihinde Operasyon ve Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....), Müşteri Hizmetleri Uzman Yardımcısı (.....) ve Disiplin Kurulu arasında gerçekleşen “Trendyol satışları hk” konulu e-posta (Bulgu 12); 01.02.2022 tarihinde Operasyon ve Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....) ve Müşteri Hizmetleri Uzman Yardımcısı (.....) arasında gerçekleşen “RE: trendyol satış hk” konulu e-posta (Bulgu 13) ve 11.04.2022-25.04.2022 tarihleri arasında Müşteri Hizmetleri Uzman Yardımcısı (.....) ve Operasyon ve Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....) arasında gerçekleşen “RE: KATALOG FİYATI ALTI SATIŞ HK” konulu e-postada (Bulgu 14) yer alan ve FARMASİ çalışanları arasında gerçekleşen yazışmalardan, FARMASİ’nin N11, Trendyol, Morhipo, Hepsiburada ve Çiçeksepeti gibi çeşitli internet satış kanallarında katalog fiyatının altında satış yapan kişileri düzenli olarak takip ettiği, katalog fiyatının altında satış gerçekleştiren yetkili satıcılarına ise uyarı gönderme ve FARMASİ girişimci sayfasına girişinin engellenmesi gibi muhtelif yaptırımlar uyguladığı anlaşılmaktadır. (64) 10.02.2022 tarihinde “bilgi@farmasi.com.tr” ve yeniden satıcı (.....) arasında gerçekleşen “RE: Trendyol- Hepsiburada (.....) HOLDİNG (.....)” konulu e-posta (Bulgu 15) ile 07.03.2022 tarihinde “bilgi@farmasi.com.tr”, Disiplin Kurulu ve Farmasi Müşteri Hizmetleri arasında gerçekleşen “RE: N11.COM - (…..)” konulu e-postada (Bulgu 16) yer alan yazışmalarda, FARMASİ’nin katalog fiyatlarının altında çeşitli internet satış kanallarıdan ürün satışı gerçekleştiren yetkili satıcılarına uyarıda bulunduğu, bu kapsamda ilgili satıcıların FARMASİ’deki girişimci sayfasına girişinin engellenmesi gibi yaptırımların uygulandığı ve ürün fiyatlarının ivedilikle düzeltilerek FARMASİ’ye bildirilmesi gerektiği ve yetkili satıcılardan konuya ilişkin açıklama istendiği görülmektedir. (65) 24.03.2022 tarihinde Satış Destek Uzmanı (.....) ve yeniden satıcı olduğu anlaşılan (.....) arasında gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde (Bulgu 17), FARMASİ yetkili satıcısı olduğu düşünülen bir kişi, başka bir yeniden satıcının Trendyol isimli platformda düşük fiyatlar uygulaması üzerine şikâyette bulunmaktadır. FARMASİ yetkilisi (.....) ise katalog fiyatının altında satış yapan satıcılara yaptırım uygulandığını ve FARMASİ bünyesindeki bir departmanın düşük fiyatlı satıcıları tespit etmek üzere çalıştığını ifade ederek şikâyetin doğrudan FARMASİ’ye gönderilmesini talep etmektedir. 10 FARMASİ tarafından 28.09.2022 tarih ve 31578 sayı ile gönderilen cevabi yazı kapsamında sunulan Girşimci Kitapçığı’nın hâlihazırda yürürlükte olan güncel versiyonu olduğu belirtilmiş olup söz konusu Girişimci Kitapçığı’nda yukarıda aktarılan hükümlerin yer almadığı görülmektedir. FARMASİ tarafından gönderilen 07.10.2022 tarih ve 31833 sayılı cevabi yazıda ise ilgili Girişimci Kitapçığı’nın 2021 yılının Ocak ayından itibaren yürürlükte olduğu ifade edilmiştir.
23-09/143-42 23/27 (66) 07.04.2022 tarihinde “bilgi@farmasi.com.tr” ve yeniden satıcı (.....) arasında gerçekleşen “RE: (…..) - n11.com / Trendyol” konulu e-posta (Bulgu 18) ile 13.04.2022-05.07.2022 tarihleri arasında “bilgi@farmasi.com.tr” ile yeniden satıcı (.....) arasında gerçekleşen “FW: Trendyol - (…..)” konulu e-postada (Bulgu 19) yer alan yazışmalarda FARMASİ’nin katalog fiyatlarının altında çeşitli internet satış kanallarıdan ürün satışı gerçekleştiren yetkili satıcılarına uyarıda bulunduğu, bu kapsamda ilgili satıcıların FARMASİ’deki girişimci sayfasına girişinin engellenmesi gibi yaptırımların uygulandığı ve ürün fiyatlarının ivedilikle düzeltilerek FARMASİ’ye bildirilmesi gerektiği ve yetkili satıcılardan konuya ilişkin açıklama istendiği görülmektedir. (67) 04.07.2022-25.08.2022 tarihleri arasında Türkiye Satış Direktörü (.....), Disiplin Kurulu, Operasyon ve Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....) ve Genel Müdür Yardımcısı (.....) arasında gerçekleşen “RE: Dolap Uygulaması I Düşük Fiyat” konulu e-postadan (Bulgu 20), FARMASİ çalışanlarının Dolap isimli platform üzerinden düşük fiyatlı ürün satışı gerçekleştiren satıcıların kimler olduğunun araştırıldığı ve tespit edilebilen iki FARMASİ yeniden satıcısına bu kapsamda uyarı gönderildiği anlaşılmaktadır. (68) FARMASİ hakkında elde edilen belgelere bakıldığında FARMASİ tarafından girişimcilerinin/yeniden satıcılarının internet satış kanallarında uyguladığı fiyatların düzenli olarak kontrol edildiği, fiyatı katalog fiyatlarının altında olan satıcıların satış fiyatına müdahale edildiği ve katalog fiyatının altında satış yapan yeniden satıcılara FARMASİ girişimci sayfasının kapatılması, primlerine bloke konulması ve uyarı verilmesi gibi çeşitli yaptırımların uygulanabildiği anlaşılmaktadır. FARMASİ’nin bahse konu uygulamalarının dikey rekabet kısıtı olan yeniden satış fiyatının tespiti niteliğinde olduğu değerlendirilmektedir. I.4.4. Uzlaşma Süreci ve İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme (69) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir. (70) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir. (71) Söz konusu Yönetmelik’in temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınacaktır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir. (72) Ayrıca, temel para cezasının hesaplanmasından sonra aynı Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak artırma ve/veya indirme yapılmaktadır. (73) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya
23-09/143-42 24/27 başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır. (74) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir” düzenlemesi bulunmaktadır. (75) Bu kapsamda soruşturma taraflarından FARMASİ uzlaşma talebinde bulunmuştur. Söz konusu başvuru üzerine Kurul tarafından uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. (76) Söz konusu Kurul kararı ve Uzlaşma Yönetmeliği hükümleri uyarınca FARMASİ yetkilileri ile yapılan uzlaşma görüşmesinde teşebbüse dosya konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. (77) FARMASİ’nin uzlaşma sürecinin devam etmesi yönündeki beyanları doğrultusunda gerçekleştirilen uzlaşma görüşmesi neticesinde alınan 26.01.2023 tarihli ve 23-06/70-MUA sayılı uzlaşma ara kararında, soruşturma sürecinin uzlaşma ile neticelenmesi halinde; - FARMASİ'nin yeniden satıcılarının yeniden satış fiyatını tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, - Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca 2021 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 25.575.081,69 TL idari para cezası uygulanmasına, - 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda FARMASİ’ye verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, - Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda FARMASİ’ye 2021 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 19.181.311,27 TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, - Uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için ara kararın tebliğinden itibaren teşebbüse on beş gün süre verilmesine,
23-09/143-42 25/27 - Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun ara kararıyla bağlı olmadığına karar verilmiştir. (78) Bahse konu ara kararda ceza oranı belirlenirken yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, FARMASİ'nin yeniden satıcılarının yeniden satış fiyatını tespit etmesi suretiyle, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmesi “diğer ihlaller” kategorisinde değerlendirilmiş ve temel para cezası başlangıç oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (79) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel para cezasının miktarı; bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında arttırılacaktır. Rekabetin ihlal edildiğini gösteren ilk ve son belgenin tarihlerinin sırasıyla girişimci yönetmeliğinin yayınlandığı tarih olan 01.07.2017 ve yerinde inceleme tarihi olan11 13.09.2022 olması nedeniyle ihlal beş yıldan uzun sürdüğünden, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca temel para cezasının bir katı oranında artırılması gerektiği anlaşılmıştır. Buna göre, uygulanacak temel para cezası oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (80) Diğer taraftan, Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi çerçevesinde ağırlaştırıcı ve 7. maddesi kapsamında hafifletici unsurun bulunmadığı değerlendirilmiştir. (81) FARMASİ tarafından bu karara istinaden hazırlanıp gönderilen uzlaşma metninde mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek, teşebbüs hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir. (82) Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında; “1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde, aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar: a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı, b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği, c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı, ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava konusu yapılamayacağı.” hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda FARMASİ tarafından gönderilen uzlaşma metininin Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür. (83) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir. 11 Yerinde inceleme yapıldığı tarihte ihlal oluşturan hükümler sözleşmede ve eki niteliğinde olan girişimci kitapçığında yer almaktadır.
23-09/143-42 26/27 (84) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, FARMASİ tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi; teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle 2021 yılı gayri safi gelirleri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve hakkındaki soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır. J. SONUÇ (85) Rekabet Kurulunun 20.10.2022 tarihli ve 22-48/696-M(2) sayılı kararı uyarınca yürütülmekte olan soruşturma kapsamında; Kurulun 26.01.2023 tarihli, 23-06/70-MUA sayılı ara kararına istinaden Farmasi Enternasyonal Ticaret AŞ tarafından gönderilen nihai uzlaşma metni 10.02.2023 tarih ve 35586 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup 1. Farmasi Enternasyonal Ticaret AŞ’nin yeniden satış fiyatlarını tespit etmeye yönelik davranışlarının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 16. maddesi ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca 2021 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 25.575.081,69 TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda teşebbüse Kurul tarafından hesaplanan 2021 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 19.181.311,27 TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, 5. Böylece Rekabet Kurulunun 20.10.2022 tarih ve 22-48/696-M(2) sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın yeniden satış fiyatlarını tespit etmeye yönelik davranışlar bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına,
23-09/143-42 27/27 gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy