Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-3-003 (Soruşturma/Uzlaşma) Karar Sayısı : 23-10/166-52 Karar Tarihi : 23.02.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER: Kemal KÜÇÜKKAVRUK, Abdulsamed TÜRLÜ, Zeynep KUŞDEMİR, Ahmed Alp GÜLER, Büşra ÖZDEMİR C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Resen D. İLGİLİ TARAF : - Colastin Sağlık Ürünleri AŞ Temsilcisi: Av. Mustafa KARADAVUT Osmaniye Mah. Şirin Sok. No:4 Emre Sit. A Blok K:2 D:10 Bakırköy/İstanbul (1) E. DOSYA KONUSU: Colastin Sağlık Ürünleri AŞ hakkında, yeniden satıcılarının satış fiyatının tespit edilmesi suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak Rekabet Kurulunun 22.12.2022 tarih ve 22-56/875-M(4) sayılı kararı ile açılan soruşturma kapsamında 16.02.2023 tarih ve 23-09/142-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden taraflar tarafından gönderilen uzlaşma metni neticesinde soruşturmanın sonlandırılması. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Colastin Sağlık Ürünleri AŞ’nin (COLASTİN) yeniden satıcılarının satış fiyatını tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettiği iddiası. (3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 20.10.2022 tarihli ve 22-48/696-M (1 ila 6) sayılı kararları ile başlatılan soruşturmalar kapsamında; Kurulun 03.11.2022 tarihli ve 22-50/739-M sayılı kararıyla kozmetik ve kişisel bakım sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler bakımından 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 14. ve 15. maddesinde düzenlenen yetkilerin kullanılmasına karar verilmiştir. Söz konusu soruşturmalarda, MOT Grup Bilişim Ltd. Şti. (SAÇHANE), Ucuzavar Bilgi Teknoloji Turizm Gıda Pazarlama Ltd. Şti. (UCUZAVAR), Likya Farma Emlak Gıda Kozmetik İthalat İhracat Turizm ve Ticaret Ltd. Şti. (FARMA UCUZ), Gratis İç ve Dış Ticaret AŞ’de (GRATİS), A.S. Watson Güzellik ve Bakım Ürünleri Ticaret AŞ (WATSONS), Dirk Rossmann Mağazacılık Ticaret Ltd. Şti. (ROSSMANN), Eve Mağazacılık AŞ (EVE) ve Günerler Kozmetik ve Tekstil Tic. Ltd. Şti.de (GÜNERLER) yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir. (4) Yerinde inceleme sonunda hazırlanan Bilgi Notu Kurulun 22.12.2022 tarihli toplantısında ele alınmış ve 22-56/875-M(4) sayılı kararla COLASTİN hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir. (5) Söz konusu soruşturmaya ilişkin Soruşturma Bildirimi, 04.01.2023 tarihli ve 56462 sayılı yazı ile tarafa tebliğ edilmiş ve 30 gün içinde birinci yazılı savunmanın gönderilmesi talep edilmiştir. Teşebbüsün ilk yazılı savunması 24.01.2023 tarih ve
23-10/166-52 2/10 35004 sayılı yazı ile yasal süresi içinde Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına girmiştir. (6) COLASTİN’den 13.01.2023 tarih ve 75065 sayılı yazı ile talep edilen bilgi ve belgeler 24.01.2023 tarih ve 35002 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (7) Soruşturma süreci devam ederken COLASTİN tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 24.01.2023 tarih ve 35027 sayı ile giren başvuruda 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca uzlaşma talebinde bulunulmuştur. Söz konusu başvuru 26.01.2023 tarihli Kurul gündeminde görüşülmüş olup 23-06/99-M sayılı karar ile uzlaşma görüşmelerine başlanılmasına karar verilmiştir. (8) Uzlaşma görüşmelerine başlanmasına ilişkin Kurul kararını takiben 09.02.2023 tarihinde, COLASTİN temsilcisi ile çevrim içi uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. (9) Dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde hazırlanan 13.02.2023 tarih ve 2023-3-003/BN-02 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 16.02.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 23-09/142-MUA sayılı uzlaşma ara kararı verilmiştir. (10) İlgili karar COLASTİN tarafından 17.02.2023 tarihinde tebellüğ edilmiş olup, teşebbüs tarafından bu karara istinaden hazırlanan uzlaşma metni 20.02.2023 tarih ve 35801 sayı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (11) Söz konusu uzlaşma metninde, COLASTİN, ara kararda belirtilen hususları kabul ederek soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılmasını talep etmiştir. (12) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 20.02.2023 tarih ve 2023-3-003/BN-03 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (13) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 16.02.2023 tarihli ve 23-09/142-MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile COLASTİN tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, anılan teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Taraf Hakkında Bilgi (COLASTİN) (14) COLASTİN; her türlü gıda takviyesi ve protein ürünleri alım, satım, ithali ve ihracı, hazır homojenize gıda ve diyetetik gıda ürünlerinin sporcu gıdaları ve bağışıklığı güçlendirici gıdaların toptan ticareti, ithali, ihracını gerçekleştirmektedir. COLASTİN, Colastin markalı Kolajen & Elastin1 ve Pastil ürünlerinin üretimi, satışı ve dağıtımı alanında faaliyet göstermektedir. I.2. İlgili Pazar I.2.1. İlgili Ürün Pazarı (15) COLASTİN, Colastin markalı Kolajen & Elastin ve Pastil ürünleri ile gıda takviyesi ürünleri alanında faaliyet göstermektedir. Gıda takviyesi ürünleri; kapsül, toz ya da sıvı şeklinde eczane kanalından ya da perakende kanalından satışı yapılan; içeriğinde mineral, vitamin, amino asitler, yağ asitleri, çeşitli bio-aktif maddeleri, bitki ve bitki ekstrelerini içeren beslenmeye yardımcı ürünlerdir. Tedavi edici değil, destekleyici 1 Kolajen, cildin temelini oluşturan yapısal bir proteindir. Toplam protein içeriğinin yaklaşık %30’unu oluşturur. Organ ve dokularun korunması ve işleyişinde temel bir rol oynar. Cilde elastikiyet ve parlaklık, kemiklere kuvvet, eklemlere hareketlilik, saç ve tırnaklara ışıltı ve güzellik kazandırır. Elastin, fibroblast hücreleri tarafından üretilen yapısal bir proteindir. En çok bağ dokusunun hücreler arası maddesinde yer almaktadır. Elastin bulunduğu dokulara (damarlar, deri, akciğerler ve diğer esnek dokular) esneklik (elastikiyet) sağlar. Kaynak: https://www.colastin.com/sayfa/sikca-sorulan-sorular Erişim Tarihi: 11.02.2023
23-10/166-52 3/10 ürünler olmaları nedeniyle ilaç kullanım amacından farklılık göstermektedir. Bu çerçevede, ilgili ürün pazarı “gıda takviyesi ürünleri” pazarı olarak tanımlanabilecek olsa da dosya bağlamında yapılacak incelemenin sonuçlarını değiştirmeyeceğinden, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuzun 20. paragrafındaki “inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir” açıklaması dikkate alınarak kesin bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılmamıştır. I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar (16) Gıda takviyesi ürünleri pazarında yer alan ürünler bakımından pazara giriş, arz kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği göz önüne alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir. I.3. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler2 (17) 16.11.2022 tarihinde FARMA UCUZ’da gerçekleştirilen yerinde incelemede FARMA UCUZ Genel Müdürü (.....)’nın mobil cihazından elde edilen belgelere göre; 26.06.2021-02.08.2021 tarihleri arasında COLASTİN Türkiye Satış Müdürü (.....) ile FARMA UCUZ Genel Müdürü (.....) arasında gerçekleşen Whatsapp görüşmesinde yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: Bulgu-1 26.06.2021 (…..): (.....) Bey Merhaba (…..): Nasılsınız (…..): Trendyolda (…..): Sepette %10 indirim yapmıssınız düzeltirmisiniz rica etsem (…..): İyiyim teşekkürler (…..): İlgili ekibe bilgi verdim (…..): En kısa sürede düzelecektir (…..): Twşekkür ederim Bulgu-2 05.07.2021 (…..): Merhaba (.....) Bey (…..): Nasılsınız (…..): Öncelikle iyi çalışmalar dilerim. Trendyoldaki fiyatlarımızı sizinle paylaşıyorum ; Colastin 14 ‘lü likid ;480 tl Colastin 28 ‘li saşe ; 336 tl Colastin 14’lü saşe ; 185 tl Olarak güncellemenizi rica ediyorum. (…..): Selamlar (…..): Hemen ilettim arkadaşlara (…..): Düzenleme dağlatıyorum (…..): Sağlatıyorum (…..): Hepsiburadadan da düzeltirmisiniz rica etsem (…..): 380 tl görünüyor 2 Tespitlerde yer alan belgelere orijinal halleri ile yer verilmiş, yazım hataları ve anlatım bozuklukları muhafaza edilmiştir.
23-10/166-52 4/10 Bulgu-3 26.07.2021 (…..): (…..) Bey nasılsını (…..): Z (…..): İyi haftalar (.....): (Trendyolda satılan ürünün fiyatını gösteren bir link gönderilmiştir) (.....): 330 tl ye cekermisinşz rica etsem diğer 3 satıcıyıda uyardım (.....): Selamlar (.....): (Trendyolda satılan ürünün fiyatını gösteren bir link gönderilmiştir) (.....): Düzeltildi (.....): Teşwkkür ederim (.....): Hayırlı işleriniz bol satışlarınız olsun (.....): Teşekkürler :) Bulgu-4 27.07.2021 (.....): (ürünün fiyatını gösteren bir link gönderilmiştir) (.....): 465 tl ye cıkarabilir misiniz (.....): Rica etsem 2 satıcıyıda uyarıyorum şimdi düzeltilmesi için (.....): Bilgi verdim arkadaşlar düzeltecektir Bulgu-5 02.08.2021 (.....): Merhaba, Öncelikle iyi haftalar diliyorum, (Bu bir çoklu mesajdır.) 1 ağustos itibari ile fiyat geçişimiz olmuştur. Colastin markamızla sizler ile partner olarak çalıştığımız için mutluyuz. Her geçen gün Colastin ürünlerini tercih eden müşteri sayımız artmakta. Artık Collagen kullanan müşteriler Colastin markamızda bulunan Max dozajda bu “Elastin” li ürün tercih etmektedir. Eczane sayımız bölge sayımız büyümekte ve bu bize daha fazla sorumluluk yüklemekte. İlginiz , ticari iş birliğiniz için teşekkür ediyorum. Ticari iş birliğimizin getirmiş olduğu sorumluluklarımız var ; Bunların başında fiyatların bozulmaması gelmektedir. Bu hepimize zarar vermektedir. Fiyatların belirlemiş olduğumuz fiyatların altına düşülmemesi için sizlerden destek istiyoruz. “Pazar yerlerinin tümü ve internet sitesi satışları dahil!” Not: Fiyatların düzeltilmemesi halinde ; Avukatımız ile gerekli telif hakları kullanmak durumunda kalmakla beraber sonraki ticari ilişkimizin bozulmasına sebep olacaktır. Tekrarlamak istiyorum bu atmış olduğumuz adım sizleri korumak adına atıyoruz. Sevgilerimle Colastin Sağlık Ürünleri Aş Türkiye Satış Müdürü (…..) Bulgu-6 16.08.2021 (.....): (…..) Bey Merhaba (.....): Fiyatı 460 tl ye öıkarırmısınız rica etsem (Trendyolda satılan ürünün fiyatını gösteren bir ekran görüntüsü gönderilmiştir) (.....): Kırmızı beyazı düzelttin siz fiyat füştü (.....): Düştü
23-10/166-52 5/10 Bulgu-7 19.08.2021 (.....): (…..) Bey Merhaba Nasılsınız Fiyatları 470 tl ye çıkartmanızı rica ediyorum. Diğer ikş satıcı düzelttiriyorum, acil düzeltmenizi rics ediyorum (.....): Selamlar (.....): Hemen düzeltiyorum (.....): Tesekkur ederim Bulgu-8 21.08.2021 (.....): (…..) Bey merhaba İyi haftasonları fiyat 403 tl ye düşmüş , lütfen fiyatı 465 tl ye çıkarır mısınız .diğer iki kullanıcıyıda söylüyorum .fiyatlar yarış içinde düşmüş . Desteğinşz içib teşekkür ederim (.....): Düzeltirmesini hemen yaptırısanız sevinirim , yoksa 400 tl nin altına düşer diğer kullanıcılarında düzeltilmesi zorlaşacak (.....): Ya kusura bakmayın (.....): Ben düzeltiyorum (.....): Ya program ya da satışta ki arkadaşlar hep aşağı çekiyor heralde (.....): Ben şimdi wp grubumuza da yazıyorum (.....): Bundan sonra bi daha yaşanmaz (.....): Vçok sevinirim (.....): Gerçekten çok mahçup olduk (.....): Hemen düzelttiricem (.....): Eve geçince (.....): Biliyosunuz size müdaha etmiyoru hermpkese 490 480 tl diyorum size bir altını smylüyorum (.....): Yazıyorum şimdi tüm satış rakibine (.....): Ekibine (.....): Düzeltince haber versinler diğer iki satıcıyıda üste tasıyayım Bulgu-9 17.11.2021 (.....): (…..) Bey selam (.....): Nasılsın (.....): (ürünün fiyatını gösteren bir ekran görüntüsü gönderilmiştir) (.....): Bu fiyatlara yerine koyamazsın bir yanlıslık olabilir mi (.....): Fiyatı 429 tl ye cekebilir misin (.....): Rica etsem (.....): Yetki belgesini iptal etmesinler bir iki yerin ettirdiler (.....): Düzeltildi abi (.....): Teşekkür ederim kardeşim Bulgu-10 19.11.2021 (.....): (…..) Bey Merhaba Nasılsınız tekrar , abi internet sitesinde eski kalmıs onuda 429 a cekermisin Bulgu-11 19.11.2021 (.....): (…..) Bey selam (.....): İyi çalışmalar (.....): Farmaucuz web sitesinde fiyat değişmemiş zararına görünüyor (.....): Onuda düzenletebilir misin rica etsem (.....): (Farma Ucuz internet sitesinde ürünün fiyatını gösteren bir ekran görüntüsü gönderilmiştir) (.....): Düzeldi abi (.....): Eline sağlık teşekkür ederim varmı eksiğin
23-10/166-52 6/10 I.4. Değerlendirme I.4.1. Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Değerlendirmeler I.4.1.1. Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Teorik Çerçeve (18) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi, amacı ve etkisi rekabeti engelleme, sınırlama veya bozma olan teşebbüsler arası anlaşmalara, uyumlu eylemlere ve teşebbüs birliklerinin kararlarına karşı bir yasaklama getirmektedir. Bu hüküm, teşebbüsler arası bütün anlaşma, karar ve uyumlu eylemlere geniş bir şekilde uygulanmakta olup hükmün temel amacı, her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini tek başına, diğer teşebbüslerden bağımsız olarak belirlemesini sağlamaktır. (19) Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında özellikle hangi hâllerin bu yasaklama kapsamında yer aldığı düzenlenmekte ve “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” bu hâllerden biri olarak sayılmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde rakipler arası veya rakip olmayanlar arası fiyat anlaşması gibi bir ayrım olmadığından her iki durum da anılan hükmün kapsamına girmektedir. Diğer bir deyişle, söz konusu madde aynı seviyede faaliyet gösteren rakip teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları (yatay anlaşmalar) kapsadığı gibi rakip olmayan, başka bir ifadeyle arz zincirinin farklı seviyelerinde yer alan teşebbüsler arasındaki dikey anlaşmaları da kapsamaktadır. (20) Mevcut dosya bakımından sağlayıcı ile perakende satış kanalında faaliyet gösteren satıcıların değer zinciri üzerinde farklı seviyelerde faaliyet göstermeleri nedeniyle aralarındaki ilişkinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ) "Kapsam" başlıklı 2. maddesi çerçevesinde bir dikey ilişki olduğu anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, yeniden satış fiyatının belirlenmesi (YSFB) uygulamaları da 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yasaklanan eylemler arasında yer almaktadır. (21) Yukarıda daha önce de ifade edildiği üzere 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde anlaşmaları ilgili Tebliğ ile sağlanan muafiyet kapsamı dışına çıkaran sınırlamalara yer verilmiştir. Bu sınırlamalar arasında “Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi” hali sayılmış ve “Tarafların herhangi birisinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya tavsiye etmesi mümkündür.” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre, bu tür hükümleri içeren sözleşmeler ilgili Tebliğ kapsamında sağlanan muafiyetten yararlanamamakta ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamaya tabi hâle gelmektedir. (22) Ayrıca, Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz’un (Kılavuz) 8. paragrafında, “Bazı anlaşmaların amacının rekabeti sınırlamak olduğu ilk bakışta görülebilecek kadar açıktır” ifadelerine yer verilmiş olup bu anlaşmalara verilen örnekler arasında YSFB ve yeniden satış fiyatına minimum sınır getirilmesi hâlleri de sayılmıştır. Yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin birçok dosyada, yeniden satış fiyatının tespitinin amaç yönünden rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olduğu ortaya konulmuş olup yeniden satış fiyatının sağlayıcı tarafından tespiti, piyasada etki doğurup doğurmamasına bakılmaksızın amaç yönünden rekabet ihlali olarak değerlendirilmiştir3. (23) Diğer yandan yeniden satış fiyatının tespitinin, mehaz Avrupa Birliği rekabet hukuku 3Kurulun 22.11.2018 tarihli, 18-44/703-345 sayılı; 10.01.2019 tarihli, 19-03/23-10 sayılı; 12.11.2019 tarihli, 19-39/610-263 sayılı; 02.11.2011 tarihli, 11-55/1434-509 sayılı; 04.03.2021 tarihli, 21-11/154-63 sayılı; 26.03.2020 tarihli, 20-16/232-113 sayılı; 12.03.2020 tarihli, 20-14/192-98 sayılı ve 04.03.2021 tarihli, 21-11/154-63 sayılı kararları.
23-10/166-52 7/10 mevzuatı kapsamında da amaç yönüyle rekabeti kısıtladığı kabul edilmektedir. 2014 yılında Avrupa Komisyonu (Komisyon) tarafından yayımlanan Amaç Yönünden Rekabet Kısıtlarına İlişkin Kılavuz’un4 3.4. maddesinde yeniden satış fiyatının tespitinin amaç yönüyle rekabeti kısıtlayıcı olduğu ifade edilmiştir. (24) Yukarıdaki açıklamalar ışığında, sağlayıcıların, alıcıların yapacakları satışlarda sadece azami fiyatların ve tavsiye niteliğindeki fiyatların belirlenebileceği; bunun haricinde, özellikle asgari yahut sabit fiyat olmak üzere, yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik davranışların rekabet ihlali olacağı açıktır. I.4.1.2. Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Belgelerin Değerlendirilmesi (25) Bulgu 1,2,3,4,6,7,8,9,10 ve 11’de COLASTİN Türkiye Satış Müdürü (.....) tarafından FARMAUCUZ Genel Müdürü (.....)’ya gönderilen Whatsapp yazışmalarında COLASTİN’in yeniden satıcı FARMAUCUZ’un pazaryeri ve internet sitesi satışlarının fiyat takibini yaptığı, FARMAUCUZ’un belirlenen fiyattan düşük fiyata ürün satması halinde satıcı ile iletişime geçerek fiyatlarını revize ettirdiği anlaşılmaktadır. (26) Ayrıca Bulgu 4,6,7,8’de COLASTİN’in yeniden satış fiyatına ilişkin müdahalelerinin FARMAUCUZ ile sınırlı kalmadığı başka yeniden satıcıların da belirlenen fiyattan düşük fiyata ürün satması halinde fiyatlarına müdahale edildiği görülmektedir. (27) Bulgu 5’te COLASTİN Türkiye Satış Müdürü (.....) tarafından Whatsapp üzerinden gönderilen mesajın bir toplu mesaj olduğu ve tüm yeniden satıcılara gönderilen bir uyarı metni içerdiği anlaşılmakta olup ilgili metinde yeniden satış fiyatlarının gönderilen fiyat listelerinden farklı olması durumunda teşebbüs avukatlarının marka hakkını kullanarak ticariyi ilişkiyi sonlandıracağı ifade edilmektedir. (28) 26.06.2021 ve 19.11.2021 tarihleri arasında COLASTİN Türkiye Satış Müdürü (.....) tarafından FARMAUCUZ Genel Müdürü (.....)’ya gönderilen çok sayıda Whatsapp iletisinde açık biçimde yeniden satış fiyatlarına müdahale edildiği görülmektedir. Bu çerçevede, COLASTİN’in söz konusu davranışlarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca ihlal teşkil ettiği kanaatine varılmıştır. I.4.2. Uzlaşma Süreci ve İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme (29) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir. (30) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir. (31) Söz konusu Yönetmelik’in temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınacaktır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise 4 Guidance on restrictions of competition "by object" for the purpose of defining which agreements may benefit from the De Minimis Notice, Madde 3.4.
23-10/166-52 8/10 birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir. (32) Ayrıca, temel para cezasının hesaplanmasından sonra aynı Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak artırma ve/veya indirme yapılmaktadır. (33) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır. (34) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir” düzenlemesi bulunmaktadır. (35) Bu kapsamda soruşturma taraflarından COLASTİN uzlaşma talebinde bulunmuştur. Anılan başvuru üzerine Kurul tarafından uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. (36) Söz konusu Kurul kararı ve Uzlaşma Yönetmeliği hükümleri uyarınca COLASTİN temsilcisi ile yapılan uzlaşma görüşmesinde teşebbüse dosya konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. (37) COLASTİN’in uzlaşma sürecinin devam etmesi yönündeki beyanları doğrultusunda gerçekleştirilen uzlaşma görüşmesi neticesinde alınan 16.02.2023 tarihli ve 23-09/142-MUA sayılı uzlaşma ara kararında, soruşturma sürecinin uzlaşma ile neticelenmesi halinde; - COLASTİN’in yeniden satıcılarının satış fiyatının tespit edilmesine yönelik davranışlarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, - “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in (Ceza Yönetmeliği) 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve ikinci fıkrası uyarınca 2021 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 62.099,30-TL idari para cezası uygulanmasına, - Uzlaşma Yönetmeliği’nin 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim
23-10/166-52 9/10 uygulanmasına, - Uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2021 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 46.574,47-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, - Uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine, - Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara kararıyla bağlı olmadığına karar verilmiştir. (38) Bahse konu ara kararda ceza oranı belirlenirken yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, COLASTİN’in yeniden satıcılarının yeniden satış fiyatını tespit etmesi suretiyle, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilmesi “diğer ihlaller” kategorisinde değerlendirilmiş ve temel para cezası başlangıç oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (39) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel para cezasının miktarı; bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında arttırılacaktır. Rekabetin ihlal edildiğini gösteren ilk ve son belgenin 26.06.2021 ve 19.11.2021 tarihlerini taşıması nedeniyle ihlal bir yıldan kısa sürdüğünden cezada artış yapılmamış, temel para cezası oranı %(.....) olarak tespit edilmiştir. (40) Diğer taraftan, Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi çerçevesinde ağırlaştırıcı ve 7. maddesi kapsamında hafifletici unsurun bulunmadığı değerlendirilmiştir. (41) COLASTİN tarafından bu karara istinaden hazırlanıp gönderilen uzlaşma metninde mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek, teşebbüs hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir. (42) Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında; “1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde, aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar: a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı, b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği, c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı, ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava konusu yapılamayacağı.” hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda COLASTİN tarafından gönderilen uzlaşma metininin Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür. (43) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından
23-10/166-52 10/10 ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir. (44) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, COLASTİN tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi; teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle 2021 yılı gayri safi gelirleri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve hakkındaki soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır. J. SONUÇ (45) Rekabet Kurulunun 22.12.2022 tarihli ve 22-56/875-M(4) sayılı kararları uyarınca yürütülmekte olan soruşturma kapsamında; Kurulun 16.02.2023 tarihli, 23-09/142-MUA sayılı ara kararına istinaden Colastin Sağlık Ürünleri AŞ tarafından gönderilen nihai uzlaşma metni 20.02.2023 tarih ve 35801 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup 1. Colastin Sağlık Ürünleri AŞ’nin yeniden satıcılarının satış fiyatının tespit edilmesine yönelik davranışlarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu doğrultuda, anılan teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve ikinci fıkrası uyarınca 2021 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 62.099,30- TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2021 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 46.574,47-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, 5. Böylece Rekabet Kurulunun 22.12.2022 tarih ve 22-56/875-M(4) sayılı uyarınca 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy