Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2020-4-064 Karar Sayısı : 23-10/170-53 Karar Tarihi : 23.02.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Noyan DELİBAŞI, Hande GÖÇMEN, Ali GEZBELİ, Sabrican SARAK C. İNCELENEN TARAF : Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları AŞ Temsilcisi: Hande ERÖZ İçmeler Mah. D-100 Karayolu Cad. No:44/A 34947 Tuzla/İstanbul D. ŞİKÂYET EDEN : Gizlilik talebi bulunmaktadır. (1) E. DOSYA KONUSU: Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları AŞ ve iştiraki Şişecam Çevre Sistemleri AŞ tarafından sunulan ve Rekabet Kurulunun 21.10.2021 tarihli ve 21-51/712-354 sayılı kararıyla bağlayıcı hale getirilen ve 07.07.2022 tarihli ve 22-32/498-200 sayılı kararıyla revize edilen taahhüt paketinin 1. maddesinde belirlenen ıskarta düz cam tedarik miktarı üst sınırının, 06.02.2023 tarihinde Kahramanmaraş ve çevre illerde meydana gelen deprem sebebiyle artırılması suretiyle taahhütlerin revize edilmesi talebi. (2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 22.10.2020 tarih ve 20-47/642-M sayılı toplantısında; Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları AŞ (ŞİŞECAM) ile iştiraki Şişecam Çevre Sistemleri AŞ (ÇEVRE SİSTEMLERİ) hakkında, cam geri dönüşüm sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin faaliyetlerinin zorlaştırıldığı iddiası ile ilgili olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (3) Taraflarca yapılmış olan ve Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 01.07.2021 tarih ve 19162 sayı ile intikal eden taahhüt sunma talepli başvuru üzerine, Kurulun 08.07.2021 tarih ve 21-34/459-M sayılı toplantısında, 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca taahhüt sunma talebinin kabul edilerek taahhüt görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. 16.07.2021, 06.08.2021 ve 19.08.2021 tarihlerinde gerçekleştirilen görüşmelerde, taraf temsilcilerine Önaraştırma Raporu’nda yer alan rekabet sorunları, ticari sırlar ve gizli bilgilerden arındırılarak açıklanmıştır. Taraflarca hazırlanan taahhüt paketi ise 12.10.2021 tarih ve 22008 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu taahhüt paketi 21.10.2021 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve sunulan taahhütlerin bağlayıcı hale getirilerek önaraştırmanın sonlandırılmasına 21-51/712-354 sayı ile karar verilmiştir. (4) 24.05.2022 tarih ve 28158 sayılı başvuruda ise, 21.10.2021 tarih ve 21-51/712-354 sayılı Kurul kararı ile bağlayıcı hale getirilen taahhütlerin gözden geçirilmesi ve yeni taahhüt önerilerinin değerlendirilmesi talep edilmiştir. İlgili başvuru çerçevesinde, 02.06.2022 tarih ve 22-25/401-M sayılı Kurul kararı ile 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde yer verilen “Kararın alınmasına temel teşkil eden herhangi bir unsurda esaslı değişiklik olması” koşulunun karşılanıp
23-10/170-53 2/8 karşılanmadığının değerlendirilebilmesi için çalışma yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan çalışma üzerine hazırlanan 06.07.2022 tarih ve 2020-4-064/BN-05 sayılı Bilgi Notu 07.07.2022 tarihli Kurul toplantısında ele alınmış ve taahhüt paketinin nihai hali belirlenmiştir. Bu kapsamda ŞİŞECAM, taahhüt paketinin 8. maddesinin uygulanmasına ilişkin olarak, 21.10.2021-20.10.2022 dönemini kapsayacak şekilde birinci yılın bağımsız denetim raporunu 28.11.2022 tarih ve 33298 sayılı ve 01.12.2022 tarih ve 33438 sayılı yazılar ile sunmuştur. Sunulan bağımsız denetim raporu üzerine, Kurul tarafından taahhüt paketinin 8. maddesinin yerine getirildiği ve ŞİŞECAM’ın taahhütlere aykırı davranmadığı tespit edilmiştir. (5) ŞİŞECAM’ın 20.02.2023 tarih ve 35822 sayılı başvurusunda, Kurulun 21.10.2021 tarih ve 21-51/712-354 sayılı kararıyla bağlayıcı hale getirilen ve 07.07.2022 tarih ve 22-32/498-200 sayılı kararıyla revize edilen taahhüt paketinin 1. maddesinde belirlenen ıskarta düz cam tedarik miktarı üst sınırının, 06.02.2023 tarihinde Kahramanmaraş ve çevre illerde meydana gelen deprem sebebiyle artırılması suretiyle taahhütlerin revize edilmesi talep edilmiştir. (6) Konuya ilişkin olarak hazırlanan 22.02.2023 tarih ve 2020-4-064/BN-08 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (7) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda; deprem bölgesinden ıskarta düz cam tedarik eden teşebbüslerin ekonomik faaliyetlerinin durmaması ve pazardan dışlanmaması amacıyla ŞİŞECAM’ın 30.06.2023 tarihine kadar olan süre zarfında Kahramanmaraş, Hatay, Malatya, Adıyaman, Şanlıurfa ve Diyarbakır illerinden 18 bin ton ile sınırlı olacak şekilde ıskarta düz cam tedarik etmesinin uygun olacağı, taahhüt paketine “Taahhüt paketinin 1. maddesinde belirlenen yıllık 15 bin ton üst sınırının, ŞİŞECAM Ekonomik Bütünlüğü tarafından Kahramanmaraş, Hatay, Malatya, Adıyaman, Şanlıurfa ve Diyarbakır illerinde faaliyet gösteren tedarikçilerden deprem sebebiyle ortaya çıkan ıskarta düz cam ürünüyle sınırlı kalmak kaydıyla 30.06.2023 tarihine kadar en fazla 18 bin ton tedarik edilmesine imkân verecek şekilde, sadece ikinci yıl için 33 bin ton olarak belirlenmesi“ şeklinde madde eklenmesinin uygun olabileceği sonucuna varıldığı ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. ŞİŞECAM Tarafından Yapılan Başvuruda Yer Verilen Açıklama ve Talepler (8) ŞİŞECAM’ın 20.02.2023 tarih ve 35822 sayılı başvurusunda, 06.02.2023 tarihinde Kahramanmaraş ve çevre illerde yaşanan depremlerin ŞİŞECAM’ın ve bayilerini faaliyetlerini önemli ölçüde zarara uğrattığı, depremin yaşandığı bölgede faaliyet gösteren ŞİŞECAM’ın düz cam bayilerinden (söz konusu bayiler cam işleme tesisi olarak da adlandırılmaktadır) ve müşterilerinden çok sayıda vefat eden veya ağır yaralı kişilerin olduğu, bölgede hasar gören ve kırılan düz cam miktarının ton bazında çok yüksek olduğu, fabrika binaları, depolar ve çalışma yerlerinde ciddi hasarlar meydana geldiği, bayilerin depolarında hasar gören ve kırılan camlar dolayısıyla iş göremez hale düştüğü ve iflas etme durumuna geldiği, bu kapsamda ŞİŞECAM’ın bayi borçlarını belirsiz süreli olarak ötelediği, talep eden bayilere peşin ödemesiz cam tedarik etmeye başladığı, stoklarında kullanılamaz duruma gelen camlar için sigortaları bulunmayan bayilerin kırık düz camların depolarından kaldırılmasını ve geri dönüşüm yoluyla tekrar ekonomiye kazandırılmasını talep ettiği, ŞİŞECAM’ın bayilerin depolarında kırılan camları piyasa değerinin üzerinde bir fiyattan satın alarak bölgedeki bayilere destek vermek istediği, ancak ŞİŞECAM’ın taahhütler kapsamında izin verilen yıllık ıskarta düz cam kotasını deprem öncesinde yaptığı tedarik anlaşmalarıyla doldurmuş olduğu, ŞİŞECAM’ın depremden etkilenen bayilerine destek amaçlı yapmak istediği fazladan
23-10/170-53 3/8 ıskarta düz cam alım miktarının 9.035 ton olması sebebiyle taahhütlerle belirlenen yıllık alım kotasının aşılacağı belirtilerek, taahhüt paketinin 1. maddesinin uygulanmasına ilişkin olarak, depremin yaşandığı bölgeden temin edilmesi şartıyla 2023 yılı için ıskarta düz cam alım kotasının 9.035 ton artırılması talebinde bulunulmuştur. (9) ŞİŞECAM’la yapılan görüşmede, bölgedeki ıskarta cam arzına ilişkin daha kapsamlı değerlendirme yapılması talep edilmiş, bunun üzerine teşebbüs tarafından gönderilen 22.02.2023 tarih ve 35916 sayılı cevabi yazıda, başvuru metninde belirtilen 9.035 tonluk ana bayi arzının yanı sıra alt bayilerden de yaklaşık 9.000 tonluk bir ıskarta cam arzının oluştuğu ifade edilmiştir. ŞİŞECAM, işlenmiş fırına hazır cam kırığı (FHCK) fiyatı üzerinden bir alım yapmayı ve ton başına ilave 500 TL gibi bir destek sağlamayı planladığını ve bu durumda, ÇEVRE SİSTEMLERİ tarafından yapılması planlanan 18.000 tonluk alımda, bölgedeki bayilere aktarılacak toplam destek tutarının yaklaşık 9.000.000 TL civarında olmasının öngörüldüğünü ifade ederek bölgedeki hafriyat çalışması sonucu araç temininde zorluk yaşanması sebebiyle 18.000 ton ıskarta düz camın toplanabilmesi için dört aylık bir zaman dilimine ihtiyaç duyulacağını belirtmiştir. (10) Iskarta cam ambalaj ile ilgili olarak ise, bu aşamada taahhüt kapsamındaki tonajların aşılmasının öngörülmediğini ifade eden ŞİŞECAM, yardım amaçlı ve acil bir eylem olarak nitelediği alım planının Kurul kararı ile uygulanan taahhüt paketinin 1. maddesine uyumu etkilediğini, 2023 yılı için ıskarta düz cam kırığı alımı kapsamında kullanılan işlenmemiş yıllık ıskarta düz cam alım anlaşmalarını büyük ölçüde tamamladığından ötürü 18.000 tonluk fazladan satın alımın taahhütlerin 1. maddesinde belirtilen yıllık kotanın aşılmasına neden olacağını belirtmiştir. ŞİŞECAM, yukarıdaki açıklamalar ışığında ve 4054 sayılı Kanun’un 43/4(a) maddesindeki "Kararın alınmasına temel teşkil eden herhangi bir unsurda esaslı değişiklik olması” hükmü uyarınca, taahhüt paketinin 1. maddesinin yeniden değerlendirilmesi ve yukarıda bahsedilen desteğe izin verecek şekilde 2023 yılı için revize edilmesi talebinde bulunmuştur. (11) ŞİŞECAM’ın başvurusunun bölgedeki geri dönüşüm tesislerinin (GDT’lerin) faaliyetleri üzerindeki etkilerini değerlendirebilmek amacıyla bölgede ıskarta düz cam alım faaliyeti gerçekleştiren rakip teşebbüslerden bilgi talebinde bulunulmuştur. (12) Global Glass Cam Geri Dönüşüm San. Tic. Ltd. Şti. (GLOBAL) tarafından gönderilen cevabi yazılarda, firmanın ıskarta cam işleme kapasitesinin yıllık (.....) ton olduğu, ancak işlenecek yeterli miktarda cam kırığı temin edilememesi sebebiyle kurulu geri dönüşüm kapasitesinin (.....) [yaklaşık (.....) ton] kullanıldığı, (.....) ifade edilmiştir. (13) Tunaylar Geri Dönüşüm (TUNAYLAR) tarafından gönderilen cevabi yazılarda, ŞİŞECAM’a 2022 yılının son üç ayında (.....) fırına hazır cam kırığı verildiği ancak ıskarta cam verilmediği, teşebbüsün yıllık (.....) ton ıskarta cam işleme kapasitesinin bulunduğu belirtilmiştir. (14) Özen Cam Geri Dönüşüm Kazanım ve İnş. San. Ltd. Şti. (ÖZEN CAM) tarafından gönderilen cevabi yazılarda, yıllık (.....) ton ıskarta düz cam geri dönüşüm kapasitelerinin bulunduğu, (.....) hasarlı camların satın alındığı, (.....) ton hasarlı cam alım sürecinin başladığı, bu cam fabrikalarının yönlendirmesi ile diğer cam fabrikalarına da ulaşılıp cam kırıklarının alınmaya başladığı ifade edilmiştir. (15) Mirsan Cam Dönüşüm Granit Mermer Kompoze Taş İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. (MİRSAN) tarafından gönderilen cevabi yazıda, yıllık (.....) ton ıskarta düz cam işleme kapasitelerinin bulunduğu, (.....) edilmiştir. (16) Taahhütlerin revize edilmesinin uygun olup olmadığı ve alım sınırının hangi oranda revize edilebileceği bakımından yapılan değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir.
23-10/170-53 4/8 H.2. Değerlendirme H.2.1. Taahhütlere İlişkin Kararlara Temel Teşkil Eden Unsurlarda Esaslı Değişiklik Olup Olmadığı Hakkında Değerlendirme (17) Taahhütlerin yeniden değerlendirilmesi için 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde “Kararın alınmasına temel teşkil eden herhangi bir unsurda esaslı değişiklik olması” koşulu aranmaktadır. (18) 06.02.2023 tarihinde yaşanan depremler Kahramanmaraş, Gaziantep, Malatya, Hatay, Adıyaman, Diyarbakır, Şanlıurfa, Kilis, Adana, Elazığ ve Osmaniye illerinde faaliyet gösteren ve işlenmiş cam ürünü faaliyetinde bulunan teşebbüsleri etkilemiş, deprem sonucunda işlenmiş ve işlenmeye hazır düz cam ürünleri kırılarak kullanılamaz hale gelmiş, söz konusu ürünler ıskarta düz cam ürününe dönüşmüştür. Deprem bölgesinde meydana gelen hasarlı düz cam miktarı net olarak tespit edilememekle birlikte, depremin şiddeti ve yarattığı hasar göz önünde bulundurulduğunda, Türkiye ıskarta düz cam arz miktarından bağımsız olarak, özellikle depremin yıkıcı etkisinin yaşandığı illerde ıskarta düz cam arzının ciddi oranda arttığı değerlendirilmektedir. Nitekim ŞİŞECAM tarafından verilen bilgilerde, yaklaşık 18 bin ton düz camın ıskarta haline geldiği ifade edilmiştir. (19) Bu çerçevede, yaşanan olağanüstü durum sebebiyle ıskarta düz cam arzının olağanüstü şekilde arttığı, diğer bir ifadeyle Kurulun 21.10.2021 tarih ve 21-51/712-354 sayılı, 07.07.2022 tarih ve 22-32/498-200 sayılı kararlarının alınmasında temel teşkil eden unsurlarda esaslı değişiklik olduğu, bu çerçevede 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde aranan şartın karşılandığı tespit edilmiştir. H.2.2. Iskarta Düz Cam Tedarik Üst Sınırının Artırılmasına Yönelik Talebin Pazar Koşulları Bakımından Değerlendirilmesi (20) Iskarta düz cam temin miktarına ilişkin taahhüt hükmünün değiştirilmesi talebinin değerlendirilmesi kapsamında pazarda oluşabilecek etkiler incelenmiştir. (21) Yukarıda açıklandığı üzere ŞİŞECAM’ın verdiği bilgilerde, deprem bölgesinde yaklaşık 9 bin tonu ana bayilerden, yaklaşık 9 bin tonu ise alt bayilerden olmak üzere yaklaşık 18 bin ton civarında ıskarta düz cam arzının ortaya çıktığı, ana ve alt bayilerin ıskarta düz cam ürünlerini ŞİŞECAM’a tedarik etmek istediği ifade edilmiştir. (22) ŞİŞECAM’ın cam pazarında dikey bütünleşik yapıda olması, güçlü sermaye yapısı ve yüksek ıskarta cam işleme kapasitesine sahip olması hususları göz önünde bulundurulduğunda, bölgedeki ıskarta camları ivedilikle geri dönüştürerek ekonomiye yeniden kazandırabileceği değerlendirilmektedir. Diğer bir ifadeyle, bölgede yaşanan depremler sebebiyle cam geri dönüşüm sektörünün üretim ve dağıtım ağında meydana gelen kırılmanın ŞİŞECAM’ın bölgeden tedarik edeceği ıskarta ürünler ile giderilebileceği, ŞİŞECAM tarafından ıskarta cam ürünü için fazladan ödenen bedelin deprem bölgesine kaynak aktarımı olarak kabul edilebileceği ve bu kapsamda gerek sektör gerekse bölge ekonomisi bakımından olumlu etkiler doğuracağı değerlendirilmektedir. (23) ŞİŞECAM’ın deprem bölgesinde uygulayacağı düz cam alım fiyatlarına aşağıda yer verilmiştir. Tablo-1: ŞİŞECAM’ın Deprem Bölgesinde Uygulayacağı Düz Cam Alım Fiyatları (Ton Bazında) Cam Türü Normal Fiyat Destek Fiyatı Iskarta Renkli Düz Cam 1.475 TL 2.000 TL Renksiz Düz Cam 1.525 TL 2.000 TL Kaynak: ŞİŞECAM
23-10/170-53 5/8 (24) Tablo-1’de görüleceği üzere ŞİŞECAM’ın deprem bölgesinden ıskarta düz cam tedarik etmesi halinde ortalama olarak ton başına ilave 500 TL tutarında desteği söz konusu olacaktır. ŞİŞECAM’ın ıskarta düz cam alım miktarının 18 bin ton civarında arttırılmasına yönelik talebin kabul edilmesi halinde ise teşebbüsün bölgeye sağlayacağı toplam destek tutarının yaklaşık 9.000.000 TL olacağı öngörülmektedir. Diğer taraftan deprem bölgesinden ıskarta düz cam tedarik eden diğer GDT’lerin cevabi yazıları incelendiğinde, bu teşebbüslerin düz cam alım fiyatlarında herhangi bir iyileştirme yapamadığı, aksine ŞİŞECAM’ın bölgede uygulamakta olduğu yüksek fiyat politikasından rahatsız olduğu anlaşılmaktadır. (25) Öte yandan ŞİŞECAM’ın ilgili talebinin kabul edilmesi halinde pazarda oluşabilecek etkilerin analiz edilmesine yönelik olarak hızlı bir pazar araştırması yapılmış, yapılan araştırmada GLOBAL, MİRSAN, TUNAYLAR ile ÖZEN CAM unvanlı GDT’lerin hâlihazırda bölgedeki tedarikçilerden ıskarta cam tedariki gerçekleştirdiği anlaşılmıştır. ŞİŞECAM’ın, 18 bin ton ıskarta düz camı yüksek bedelle bölgedeki cam işleme tesislerinden tedarik etmesi halinde, özellikle alımlarının büyük çoğunluğunu ilgili bölgeden yapan (.....) ve (.....) unvanlı GDT’lerin 2023 yılı bakımından ıskarta düz cam tedarik etme imkânlarının büyük ölçüde ortadan kalkabileceği değerlendirilmektedir. (26) Bu çerçevede, deprem bölgesinden ıskarta düz cam tedarik eden GDT’lerden tedarikçilerinin unvanları talep edilmiş, edinilen bilgiler kapsamında GLOBAL, MİRSAN, TUNAYLAR ve ÖZENCAM’ın tedarikçileri ile ŞİŞECAM’ın bölgeden tedarik etmeyi planladığı ana bayiler karşılaştırılmıştır. Aşağıdaki tabloda, ŞİŞECAM tarafından bildirilen ana bayiler ve bu bayilerden tedarik edilmesi planlanan ıskarta düz cam miktarları görülmekte olup, bölgedeki diğer GDT’lerin ıskarta düz cam tedarik ettiği tedarikçiler işaretlenmiştir. Tablo-2: GLOBAL, MİRSAN, TUNAYLAR ve ÖZENCAM’ın Tedarikçileri ile ŞİŞECAM’ın Bölgeden Tedarik Etmeyi Planladığı Ana Bayilerin Karşılaştırılması İl Düz Cam Bayi Unvanı Tahmini Miktar (Ton) Örtüşme Bulunan Tedarikçiler Kahramanmaraş (.....) (.....) Hatay (.....) (.....) Hatay (.....) (.....) Adıyaman (.....) (…..) Hatay (.....) (.....) Diyarbakır (.....) (.....) Örtüşme Bulunmayan Tedarikçiler Kahramanmaraş (.....) (.....) Kahramanmaraş (.....) (.....) Kahramanmaraş (.....) (.....) Malatya (.....) (.....) Malatya (.....) (.....) Malatya (.....) (.....) Malatya (.....) (…..) Şanlıurfa (.....) (.....) Hatay (.....) (.....) Toplam (.....) (27) Yapılan karşılaştırmada, 2022 yılında (.....)’ın MİRSAN ile, (.....)’ın GLOBAL ile, (.....)’ın ise TUNAYLAR ile tedarik ilişkisinin bulunduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte ŞİŞECAM ile 22.02.2023 tarihinde yapılan görüşmede, ŞİŞECAM’ın Malatya ilindeki alımlarını ıskarta düz cam tedarik eden (.....) üzerinden gerçekleştireceği ifade edilmiştir. Bu kapsamda ŞİŞECAM’ın deprem bölgesinden ana bayilerden tedarik etmeyi
23-10/170-53 6/8 planladığı (.....) tonluk ıskarta düz cam ürününün yaklaşık (.....) tonluk kısmını (.....) ve (.....)’ın tedarikçilerinden temin edeceği anlaşılmaktadır. (28) MİRSAN tarafından gönderilen cevabi yazıda;(.....) ifade edilmiştir. GLOBAL tarafından gönderilen cevabi yazılarda (.....) belirtilmiştir. (29) Yapılan açıklamalar kapsamında, yukarıda beyanlarına yer verilen iki teşebbüsün ıskarta düz cam tedarik ettiği tedarikçilerle ŞİŞECAM’ın başvurusunda yer alan teşebbüslerin büyük ölçüde benzerlik gösterdiği, ŞİŞECAM’ın bölgede kontrolsüz şekilde, yoğun miktarda alım yapması halinde söz konusu iki teşebbüsün ıskarta cam tedarikinin imkânsız hale gelebileceği, ekonomik açıdan ciddi zararlara maruz kalabileceği ve bu nedenle söz konusu teşebbüslerin pazardan dışlanabileceği anlaşılmaktadır. Ayrıca, yukarıdaki tabloda yalnızca ana bayilerden yapılan tedarik tutarlarına yer verilmiş olup alt bayiler hakkında herhangi bir bilgi bulunmaması nedeniyle alt bayiler bakımından söz konusu olan örtüşmeye yer verilememiştir. Dolayısıyla, bölgedeki GDT’lerin alt bayilerden de ıskarta cam tedarik ettiği varsayımı altında, bu GDT’lerin mahrum kalacağı cam miktarının 6 bin tonun üzerinde olacağı tahmin edilmektedir. (30) Öte yandan, deprem sonucunda oluşan ıskarta düz cam arz şokunun geçici olduğu, söz konusu camların geri dönüştürülmesinden sonra cam dönüşümünün eski seviyesine geri döneceği ve söz konusu olağanüstü durumun düzeltilmesi sonrasında bölgede faaliyet gösteren GDT’lerin faaliyetlerine kaldığı yerden devam edebileceği değerlendirilmektedir. Nitekim ŞİŞECAM yetkilileri ile 22.02.2023 tarihinde yapılan görüşmede, ŞİŞECAM’ın deprem bölgesinden yapacağı tedarikin yalnızca depremde kırılan ürünlerle sınırlı kalacağı, bölgede kırılan ıskarta düz cam ürünlerin tedarik edilerek cam sektörünün yeniden faaliyetlerine başlaması sonrası ıskarta ürün alımlarının durdurulacağı belirtilmiştir. Ek olarak ŞİŞECAM tarafından, depremden zarar gören ıskarta düz cam ürünlerinin toparlanmasının yaklaşık dört ay sürebileceği ifade edilmiştir. (31) Bu çerçevede, deprem bölgesinden ıskarta düz cam tedarik eden teşebbüslerin ekonomik faaliyetlerinin durmaması ve bu teşebbüslerin pazar dışı kalmaması amacıyla ŞİŞECAM’ın 30.06.2023 tarihine kadar olan süre zarfında Kahramanmaraş, Hatay, Malatya, Adıyaman, Şanlıurfa, Diyarbakır, Adana, Gaziantep, Elazığ, Osmaniye ve Kilis illerinden 18 bin ton ile sınırlı olacak şekilde ıskarta düz cam tedarik etmesinin uygun olacağı değerlendirilmiştir. (32) Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler ışığında, taahhüt paketine “Taahhüt paketinin 1. maddesinde belirlenen yıllık 15 bin ton üst sınırının, ŞİŞECAM Ekonomik Bütünlüğü tarafından Kahramanmaraş, Hatay, Malatya, Adıyaman, Şanlıurfa, Diyarbakır, Adana, Gaziantep, Elazığ, Osmaniye ve Kilis illerinde faaliyet gösteren tedarikçilerden deprem sebebiyle ortaya çıkan ıskarta düz cam ürünüyle sınırlı kalmak kaydıyla 30.06.2023 tarihine kadar en fazla 18 bin ton tedarik edilmesine imkân verecek şekilde, sadece ikinci yıl için 33 bin ton olarak belirlenmesi“ şeklinde madde eklenmesinin uygun olacağı kanaatine ulaşılmıştır.
23-10/170-53 7/8 I. SONUÇ (33) Yapılan görüşmeler sonucunda; ŞİŞECAM’ın, Rekabet Kurulunun 21.10.2021 tarihli ve 21-51/712-354 sayılı kararıyla bağlayıcı hale getirilen ve 07.07.2022 tarihli ve 22-32/498-200 sayılı kararıyla revize edilen taahhüt paketinin 1. maddesinde belirlenen ıskarta düz cam tedarik miktarı üst sınırının, 06.02.2023 tarihinde Kahramanmaraş ve çevre illerde meydana gelen deprem sebebiyle artırılması suretiyle taahhütlerin revize edilmesi talebi uygun bulunmuş olup, taahhüt paketinin nihai halinin, 1) 21.10.2021 tarih ve 21-51/712-354 sayılı Kurul kısa kararının tebliğinden itibaren 5 (beş) yıl süresince, ŞİŞECAM Ekonomik Bütünlüğü tarafından, yurtiçinde yerleşik olup söz konusu ekonomik bütünlük haricinde kalan herhangi bir teşebbüsten (yurtiçinde faaliyet gösteren üçüncü taraflardan) fırına hazır cam kırığı üretimi (FHCK) kapsamında kullanılan işlenmemiş düz cam ürünlerinin (ıskarta düz cam) tedarikinin yıllık 15.000 ton ile sınırlandırılması, 2) 21.10.2021 tarihli ve 21-51/712-354 sayılı Kurul kısa kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren 2 (iki) yıl süresince, ŞİŞECAM Ekonomik Bütünlüğü tarafından, yurtiçinde yerleşik olup söz konusu ekonomik bütünlük haricinde kalan herhangi bir teşebbüsten (yurtiçinde faaliyet gösteren üçüncü taraflardan) FHCK üretimi kapsamında kullanılan işlenmemiş cam ambalaj ürünlerinin (ıskarta cam ambalaj) tedarikinin yıllık 25 bin ton ile sınırlandırılması, bu iki yıllık sürenin sonundan itibaren ise ıskarta cam ambalaj alımlarının; i) ilk yıl için 30.000 ton, ii) İkinci yıl için 35.000 ton, iii) Üçüncü yıl için 40.000 ton ile sınırlandırılması, 3) ŞİŞECAM Ekonomik Bütünlüğü tarafından, yurtdışında yerleşik olup söz konusu ekonomik bütünlük haricinde kalan teşebbüslerden (yurtdışında faaliyet gösteren üçüncü taraflardan) 21.10.2021 tarihli ve 21-51/712-354 sayılı Kurul kısa kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren 5 (beş) yıl süresince i) ilk 2 (iki) yıl ıskarta düz cam ve ıskarta cam ambalaj ürün tedarikinin toplamının yıllık 30 bin ton ile sınırlandırılması, ii) sonraki 3 (üç) yıl sadece ıskarta düz cam tedarikinin yıllık 30 bin ton ile sınırlandırılması, 4) 21.10.2021 tarihli ve 21-51/712-354 sayılı Kurul kısa kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren 5 (beş) yıl süresince, ŞİŞECAM Ekonomik Bütünlüğü tarafından belirli bir teşebbüsten tedarik edilen fırına hazır düz cam kırığı (FHDCK) miktarının üçüncü taraf teşebbüslerden tedarik edilen toplam FHDCK miktarı içerisindeki payının her mali yıl için %35 oranını geçmemesi, 5) (1), (2), (3) ve (4) numaralı maddelerde yer alan taahhütleri işlevsiz hale getirebilecek her türlü işlemden kaçınılması, 6) ŞİŞECAM Ekonomik Bütünlüğü ile üçüncü taraf teşebbüsler arasında akdedilmiş olan ıskarta cam tedarik sözleşmelerinin feshedildiğine ilişkin noter aracılığıyla gönderilen ihtarnamelerin birer örneğinin 21.10.2021 tarihli ve 21-51/712-354 sayılı Kurul kısa kararının tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde Rekabet Kurumuna tevsik edilmesi, 7) 21.10.2021 tarihli ve 21-51/712-354 sayılı Kurul kısa kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren 5 (beş) yıl süresince, ŞİŞECAM Ekonomik Bütünlüğü tarafından geri dönüşüm faaliyetinin ana unsurları üzerinde (tesis, makine-teçhizat vb.) gerçekleştirilecek devir, kiralama vb. işlemler için, bu işlemlerin taahhütlere uygunluğunun değerlendirilmesi amacıyla Kurula bildirimde bulunulması,
23-10/170-53 8/8 8) Taahhütlere uyumun sağlanıp sağlanmadığına ilişkin olarak hazırlanan bağımsız denetim raporlarının 21.10.2021 tarihli ve 21-51/712-354 sayılı Kurul kısa kararının tebliğ edildiği tarihten bir yıl sonra başlamak üzere beş yıl boyunca her yıl düzenli olarak Kuruma tevsik edilmesi, 9) Taahhüt paketinin 1. maddesinde belirlenen yıllık 15 bin ton üst sınırının, ŞİŞECAM Ekonomik Bütünlüğü tarafından Kahramanmaraş, Hatay, Malatya, Adıyaman, Şanlıurfa, Diyarbakır, Adana, Gaziantep, Elazığ, Osmaniye ve Kilis illerinde faaliyet gösteren tedarikçilerden deprem sebebiyle ortaya çıkan ıskarta düz cam ürünüyle sınırlı kalmak kaydıyla 30.06.2023 tarihine kadar en fazla 18 bin ton tedarik edilmesine imkân verecek şekilde, sadece ikinci yıl için 33 bin ton olarak belirlenmesi. şeklinde belirlenmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy