Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-3-074 (Soruşturma/Taahhüt) Karar Sayısı : 23-10/175-43 Karar Tarihi : 23.02.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER: Mesut MORGÜL, Özlem NARHIN, Merve YILDIZ, Selahattin Burak EKEN C. İLGİLİ TARAF : - Pierre Fabre Dermo Kozmetik Limited Şirketi Temsilcileri: Av. Eyüp Sefa ÖNCEL, Av. Erman ÖNCEL, Av. Ahmet Buğra AYDIN, Av. Cemal Umut UYGUN Maslak Mah. Ahi Evran Cad. Polaris Plaza No:21 K:15 D:63 Sarıyer/İstanbul D. BAŞVURUDA BULUNAN : Resen (1) E. DOSYA KONUSU: Pierre Fabre Dermo Kozmetik Limited Şirketi’nin yeniden satış fiyatlarını tespit etmek ve internet satışlarını kısıtlamak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak Rekabet Kurulunun 20.10.2022 tarih ve 22-48/696-M(5) sayılı kararı ile açılan soruşturma kapsamında, Pierre Fabre Dermo Kozmetik Limited Şirketi’nin, bayileri ile imzaladığı sözleşmelerinde yer aldığı tespit edilen internet ve diğer satış kısıtlamalarına ilişkin hükümleri ve bu hükümlerin uygulanmasına yönelik eylemlerini düzeltmeye ilişkin teşebbüs tarafından gönderilen ve 13.12.2022 tarih, 33754 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına giren taahhütlerin değerlendirilmesi. (2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 23.05.2022 tarih ve 28141 sayı ile intikal eden başvuru üzerine şikâyetçi ile yapılan telefon görüşmeleri ve çevrim içi pazaryerlerindeki satıcıların fiyatlarının incelenmesi sonucu; Avon Kozmetik Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ (AVON), L’Oreal Türkiye Kozmetik San. ve Tic. AŞ (LOREAL), NAOS İstanbul Kozmetik San. ve Tic. Ltd. Şti. (NAOS), Pierre Fabre Dermo Kozmetik Ltd. Şti. (PİERRE FABRE), Kosan Kozmetik Pazarlama ve Tic. AŞ (FLORMAR), Farmasi Enternasyonel Ticaret AŞ (FARMASİ) unvanlı teşebbüslerin de yeniden satıcılarının internet satışlarını kısıtlamak ve/veya yeniden satış fiyatına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u (4054 sayılı Kanun) ihlal ettiklerine dair şüphe oluşmuş ve Rekabet Kurulu (Kurul) tarafından bahsedilen altı teşebbüs re’sen incelemeye dahil edilerek 22-28/467-M sayılı karar ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (3) Anılan Kurul kararı uyarınca yürütülen önaraştırma sonucunda hazırlanan 12.10.2022 tarihli ve 2022-3-040/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 20.10.2022 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 22-48/696-M(5) sayı ile PİERRE FABRE hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Soruşturma süreci devam ederken PİERRE FABRE tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 09.12.2022 tarih ve 33665 sayı ile giren başvuruda 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma talebinde bulunulmuştur.
23-10/175-43 2/8 (4) PİERRE FABRE’nin uzlaşma başvurusu 15.12.2022 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 22-55/867-M sayı ile uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiş, takiben 06.01.2023 tarihinde, teşebbüsün temsilcileri ile uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. (5) Soruşturma süreci devam ederken PİERRE FABRE tarafından Kurum kayıtlarına 13.12.2022 tarih ve 33754 sayı ile intikal eden dilekçe ile taahhüt başvurusunda bulunulmuştur. Nihai taahhüt metni ise, 02.02.2023 tarih ve 35351 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (6) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda taahhüt başvurusu kapsamında hazırlanan 13.02.2023 tarih ve 2022-3-074/BN-04 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (7) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; PİERRE FABRE’nin sözleşmelerinde yer alan rekabet kısıtlamalarına ve bu kapsamda sunulan taahhüt metnine ilişkin olarak; - Taahhütlerin tespit edilen rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olduğu gerekçesiyle kabul edilebileceği, - Taahhüt kapsamında, uzlaşma sürecine ilişkin gerekçeli kararın kısa versiyonunun PİERRE FABRE’ye tebliğini takiben 60 gün içerisinde tamamlayarak Kurum kayıtlarına tevsik etmeyi taahhüt ettiği bu kapsamda 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarıca, sunulan taahhütün bağlayıcı hale getitilerek taraf hakkında başlatılmış olan soruşturmanın sonlandırılabileceği ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Taraf Hakkında Bilgi (PİERRE FABRE) (8) Pierre Fabre Grubu’nun Türkiye organizasyonu; Pierre Fabre İlaç AŞ ve PİERRE FABRE’den oluşmaktadır. PİERRE FABRE, 18.09.2008 tarihinde kurulmuş olup faaliyet alanlarını, cilt bakımı ve saç bakımına yönelik dermo kozmetik ürünlerinin ithalatı, satış ve pazarlaması oluşturmaktadır. Bu kapsamda PİERRE FABRE, Pierre Fabre Grubu'nun markaları olan Avene, Ducray, ve Klorane markalı dermo kozmetik ürünlerinin ithalatı ile satış ve pazarlamasını gerçekleştirmektedir. Teşebbüs ayrıca, daha minimal düzeyde olmak üzere; saç dökülmesi karşıtı ilaç statüsündeki ürün olan Alopexy'nin hammadde tedarikini, fason üretiminin organizasyonunu, satış ve pazarlamasını ve çocuklarda görülen infantil hemanjiyom hastalığının tedavisinde kullanılan ilaç statüsündeki Hemangiol'ün ithalatı ile satış ve pazarlanması alanında da Türkiye'de faaliyet göstermektedir. H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı (9) Kozmetik, 5324 sayılı Kozmetik Kanunu ve 25823 sayılı Kozmetik Yönetmeliği çerçevesinde, insan vücudunun epiderma, tırnaklar, kıllar, saçlar, dudaklar ve dış genital organlar gibi değişik dış kısımlarına, dişlere ve ağız mukozasına uygulanmak üzere hazırlanmış, tek veya temel amacı bu kısımları temizlemek, koku vermek, görünümünü değiştirmek ve/veya vücut kokularını düzeltmek ve/veya korumak veya iyi bir durumda tutmak olan bütün preparatları ve maddeleri kapsamaktadır. Ürün ve ürün grupları bazında birçok alt pazara ayrılabilen kozmetik sektöründe, kremler,
23-10/175-43 3/8 makyaj malzemeleri, parfümler, saç boyaları ve sabunlar gibi ürünler belli başlı kozmetik ürünlerini oluşturmaktadır. (10) Geçmiş Kurul kararlarında1 kozmetik ürünleri, harcıâlem (mass market) kozmetik ürünleri ve seçici (selektif) kozmetik ürünleri olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bu ayrımın dayandığı temel nokta, seçici kozmetik ürünlerinin diğer ürünlerden farklılaştırılmış özel niteliklere sahip olması dolayısıyla, farklı üretim ve pazarlama yöntemleri kullanılarak piyasaya arz edilmesidir. Harcıâlem ürünler, marketler gibi alışılagelmiş perakende satış kanallarıyla pazarlanıp satılabilirken, seçici ürünlerde, ürünün satışı sırasında özel eğitimli personel görevlendirilmekte, müşteri ihtiyaçlarını belirleyebilmek için çeşitli cihazlar kullanılabilmektedir. Harcıâlem ve seçici kozmetik ürünleri genel itibarıyla birbirinden farklılaşmaktadır. Bununla birlikte bu ayrıma gerek duyulmayıp pazarın kozmetik ürünleri olarak daha geniş tanımlandığı Kurul kararları da mevcuttur2. (11) İlgili pazar, yukarıda belirtildiği gibi ürün bazında tanımlanabilecek olsa da dosya bağlamında yapılacak incelemenin sonuçlarını değiştirmeyeceğinden böyle bir kırılıma gitmeye gerek olmadığı kanaatine varılmıştır. Bu çerçevede ilgili ürün pazarı “kozmetik ve kişisel bakım ürünleri” olarak belirlenmiştir. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar (12) İlgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından önemli giriş engellerinin bulunmadığı, farklı bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın olmadığı, internet satışları yoluyla da pazarın homojenliğinin arttığı dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir. H.3. Değerlendirme H.3.1. Taahhüte Konu Rekabet Sorunları (13) Dosya kapsamında yapılan incelemelerde PİERRE FABRE’nin yetkili satıcılarıyla yaptığı sözleşmelerde, yetkili satıcılara, “Bayi Eczane PFDK’dan satın aldığı ürünleri sadece kendi eczanesinde ve nihai tüketiciye satacaktır. Bu Ürünleri kendi eczanesinden başka hiçbir satış kanalında (internet, parfümeri...) satışa sunamaz ve teşhir edemez.” hükmüyle internet satış yasağı getirildiği görülmüştür. Ayrıca aşağıda “Diğer Kısıtlamalar” başlığında açıklanacağı üzere PİERRE FABRE’nin yeniden satıcılarla imzaladığı sözleşmelerde, yeniden satıcıların satış serbestisini kısıtlayacak bazı hükümlerin olduğu tespit edilmiştir. (14) Yeniden satıcılara getirilen mutlak internet satış yasaklarının pasif satışların engellenmesi olarak nitelendirilerek rekabeti kısıtladığı kabul edilmektedir. Bu kapsamda aşağıda internet satış yasaklarının teorik alt yapısına yer verilmektedir. H.3.1.1. İnternet Satışlarının Kısıtlanması (15) İnternetin yeni bir dağıtım kanalı olarak gelişmesi bir yandan tüketicilere kolaylıkla geniş bir bilgi setine ulaşma, fiyatları karşılaştırma, daha fazla ürüne ve satıcıya erişme fırsatı sağlarken diğer yandan da üreticilere daha geniş coğrafyaya daha düşük maliyetle ürün pazarlama imkânı da tanımaktadır. Bu nedenle internet üzerinden yapılan ticaret dünyada olduğu kadar ülkemizde de giderek yaygınlaşmaya 1 10.10.2005 tarihli ve 05-66/946- 255 sayılı, 08.05.2008 tarihli ve 08-32/401-136 sayılı, 09.09.2009 tarihli ve 09-41/987-249 sayılı, 16.09.2021 tarihli ve 21-43/638-317 sayılı Kurul kararları. 2 15.01.2004 tarihli ve 04-03/48-13 sayılı Kurul kararı.
23-10/175-43 4/8 başlamıştır3. (16) Sağlayıcı ve nihai satış noktaları arasında yapılan ve dikey anlaşma olarak nitelenen anlaşmalar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde (2002/2 sayılı Tebliğ) düzenlenmektedir. Tebliğin Kapsam başlıklı 2. maddesinde, üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmaların anılan Tebliğ bağlamında değerlendirilebileceğini ifade edilmiştir. Seçici dağıtım sistemi üyesi yetkili satıcıların aktif ve pasif satış yapmakta özgür olması gerektiği dikkate alındığında yetkili satıcıların internetten satışlarının tamamen yasaklanması mutlak bir kısıtlama olarak kabul edilmektedir ve mutlak kısıtlamalara nesnel durumların varlığı dışında muafiyet tanınması zordur. (17) İnternet satış yasakları Avrupa Birliği rekabet hukuku uygulamalarında da ele alınmış, ilgili kararlarda mutlak kısıtlamaların hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buna, Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın (ABAD) Pierre Fabre hakkında kararı örnek verilebilecektir. ABAD, C-439/09 sayılı Pierre Fabre kararında internet satışlarına getirilen mutlak kısıtlamaların nesnel bir gerekçeye dayanıp dayanmadığını incelemiştir. Pierre Fabre internetten satışının mutlak olarak engellenmesine gerekçe olarak, ürünün doğasının (kozmetik ve kişisel bakım ürünleri) müşteriye bireysel tavsiye vermek için zorunlu olduğu ve prestijli marka imajının internetten yapılan satışlar nedeniyle zarar gördüğü savunmalarını getirmiş ancak ABAD bu türden anlaşmaların nesnel bir gerekçenin olmadığı hallerde amaç bakımından bir rekabet kısıtlaması olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca ABAD prestijli markanın imajının korunması amacıyla, rekabetin kısıtlanmasının meşru bir amaç taşımadığını da kararında ifade etmiştir4. (18) Bireysel muafiyet değerlendirmesini yapan Paris Temyiz Mahkemesi (Court of Appeal of Paris) ise yaptığı muafiyet incelemesinde; internet satışlarını mutlak olarak kısıtlayan bir anlaşma ile, tüketicilere kişiselleştirilmiş hizmet tavsiyesi sağlamak için vazgeçilmez olmayan bir kısıtlama getirildiği, zira tüketicilerin, danışma hattı vasıtasıyla ürün hakkında detaylı bilgi alabildiği, ayrıntılı kullanım talimatları da dâhil her türlü bilgiye erişebildiği ve benzer ürünler aracılığıyla çapraz kontrol yapabildiği sonucuna varmıştır. Sahtecilik iddiası ile ilgili olarak ise internet satışları nedeniyle sahteciliğin daha çok arttığı ve Pierre Fabre’nin kısıtlama sebebiyle rakiplere kıyasla bundan daha çok etkilendiğini gösteren herhangi bir bulgu olmadığını değerlendirmiş ve söz konusu anlaşmanın bireysel muafiyetten yararlanamayacağına karar vermiştir5. (19) Bu açıklamalar doğrultusunda PİERRE FABRE’nin, yetkili satıcılarının internet satışlarını; PİERRE FABRE Ana Bayi Sözleşmesi 4.1. maddesi olan“Bayi Eczane PFDK’dan satın aldığı ürünleri sadece kendi eczanesinde ve nihai tüketiciye satacaktır. Bu Ürünleri kendi eczanesinden başka hiçbir satış kanalında (internet, parfümeri...) satışa sunamaz ve teşhir edemez.” hükmü aracılığıyla internet satışlarının mutlak olarak engellenmesinin anlaşmayı grup muafiyeti kapsamından çıkardığı değerlendirilmektedir. 3 Bkz. E-Ticaret Raporu, http://www.eticaretraporu.org/wp-content/uploads/2017/04/TUSIAD_E-Ticaret_Raporu_2017.pdf . 4Pierre Fabre Case C- 439/09, para. 39-46. 5 Hande GÖÇMEN, İnternet Satışlarında Dikey Kısıtlamalar, Rekabet Kurumu Uzmanlık Tezi, Ankara, 2022, s. 20-21.; Courd’appel de Paris, 31 January 2013, RG no. 2008/23812, Pierre Fabre Dermo-Cosmétique SAS. E.T. 25.01.2023; https://www.concurrences.com/fr/review/issues/no-2-2013/Case-Comments-1436/XXX-Distribution-selective-La-Cour.
23-10/175-43 5/8 H.3.1.2. Diğer Satış Kısıtlamaları (20) PİERRE FABRE ile yeniden satıcılar arasında imzalanan “Pierre Fabre Dermokozmetik Ticari Şartlar Sözleşmesi” ile yeniden satıcıların son kullanıcı dışında ve kendi aralarında yaptığı/yapacağı satışlar da aşağıda yer verilen sözleşme maddeleri ile kısıtlanmaktadır: “Pierre Fabre Dermokozmetik Ticari Şartlar Sözleşmesi”’nde yer alan “İlgili satıcı, Pierre Fabre Dermokozmetik ürünlerini Pierre Fabre Dermokozmetik dışındaki farklı bir kanaldan tedarik etmez ve bu ürünleri yalnızca son kullanıcılara satmakla yükümlüdür. Toplu satış, başka şirketlere satış, yurtdışına satış yapamaz. (4.4)” (21) Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne göre, yeniden satıcılara, sözleşme konusu mal ve hizmetleri satacağı bölge ve müşterilere ilişkin kısıtlamalar getirilmesi, belirli istisnalar dışında, anlaşmaları grup muafiyeti kapsamı dışına çıkarmaktadır. Söz konusu istisnalar arasında: “Alıcının müşterilerince yapılacak satışları kapsamaması kaydıyla, sağlayıcı tarafından kendisine veya bir alıcıya tahsis edilmiş münhasır bir bölgeye ya da münhasır müşteri grubuna yapılacak aktif satışların kısıtlanması, (Md.4/b/1) “Bir seçici dağıtım sistemi üyelerinin yetkili olmayan dağıtıcılara satış yapmalarının kısıtlanması” (Md.4/b/3) hükümleri yer almaktadır. (22) Ayrıca anılan Tebliğ’in 4. maddesinin (d) bendinde, “Seçici dağıtım sisteminde, sistem üyelerinin kendi aralarındaki alım ve satımın engellenmesi” anlaşmayı grup muafiyeti kapsamı dışına çıkaran diğer bir durum olarak sayılmıştır. Başka bir deyişle seçici dağıtım sisteminde dahi yeniden satıcıların kendi aralarındaki alım satımın engellenmesine izin verilmemiştir. Bu sebeple de seçici dağıtım sisteminde dahi satıcıların kendi aralarındaki alım satımın engellenmesi anlaşmayı grup muafiyeti dışına çıkartan bir ihlal olarak değerlendirildiğinden, Pierre Fabre Dermokozmetik Ticari Şartlar Sözleşmesi’nin 4.4. maddesi grup muafiyetinden yararlanamayacaktır. (23) Yukarıda yer verilen sözleşme hükümlerinin grup muafiyetinden yararlanamayan rekabet kısıtlamaları olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle anılan hükümler, 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ’i (2021/2 sayılı Tebliğ) kapsamında rekabet sorunu olarak değerlendirilmektedir. Teşebbüsün söz konusu rekabet sorunlarını gidermeye yönelik taahhüt sunduğu dikkate alınarak, anılan hükümler hakkında ayrıca bireysel muafiyet değerlendirmesi yapılmasına gerek görülmemiştir. H.3.2. Taahhüt Başvurusu ve Değerlendirilmesi H.3.2.1. Taahhüt Metni ve Değerlendirmesi (24) Taahhüt metni süresi içerisinde, 02.02.2023 tarih ve 35351 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.Söz konusu taahhüt metnine aşağıda yer verilmektedir. “Müvekkil Şirket, fiziki bayileri ile imzalanacak sözleşmeleri revize ederek Rekabet Kurumu tarafından sakıncalı olarak değerlendirilebilecek hususların tamamını sözleşmeden çıkarmıştır. Müvekkil Şirket, öncesinde internet bayileri ile imzalanan sözleşmeleri sisteminden çıkarmıştır. Bu kapsamda, internet ve fiziki satış yapması fark etmeksizin tüm bayiler ile aynı şartlar altında tek bir sözleşme imzalanacaktır.
23-10/175-43 6/8 Bayilerin yıl içinde net alış tutarlarına göre tercih edecekleri ve hak kazanacakları iskonto oranlarını belirleyen sözleşme baremleri, internetten ya da fiziki mağazadan satış yapıyor olmaları açısından bir farklılık gözetilmeden tüm bayiler için aynı şekilde uygulanacaktır. Bayiler ister internetten ister fiziki eczanelerden satış yapsınlar, tüm bayiler için aynı olan sözleşme baremlerinden herhangi birisini seçip ilgili bareme karşılık gelen yıl sonu ciro prim iskontosu, yıl sonu sell out iskontosu ve fatura altı iskontosuna (fatura altı iskontosu, yıl sonu sell out iskontosu ve fatura altı iskontosuna (fatura altı iskontosu, açıklanacak kampanyalar kapsamında belirtilen şartların getirilmesi halinde %(.....) ila %(.....) arasında uygulanabilmektedir) hak kazanabileceklerdir. İlgili bayi kendi ticari hacmine göre kendisine teklif edilecek baremi tercih edecek ve işbu metnin ekinde sunulan Ticari Şartlar Sözleşmesi’nin EK-1’inde yer doküman ile bu durum kayıt altına alınacaktır. Sayın Kurum’un taahhütlerimizi kabul etmesi üzerine 1 aylık süre içerisinde Müvekkil Şirket, tüm bayileri ile bu revize sözleşmeleri imzalayacaktır. Bayilerin internet veya fiziki ortamdan hiçbir baskı altında kalmaksızın satış yapabilmeleri, herhangi bir baskı şeklinde anlaşılabilecek herhangi bir düzenleme bulunmaması adına imzalanacak sözleşmelere gerekli düzenlemeler eklenmiştir. Soruşturma Raporu ile rekabet hukuku bakımından sakıncalı olarak değerlendirilebilecek ve yanlış anlaşılabilecek nitelikte olduğu görülen piyasa takip sistemlerinin Müvekkil Şirket nezdinde ve çalışanlar tarafından kullanılmamasını teminen gerekli önlemler alınmıştır. Müvekkil Şirket, yukarıdaki koşulları içeren sözleşmeleri yetkili satıcılarıyla akdetmeyi ve yetkili satıcılarla akdedilen yeni sözleşmeleri uzlaşma sürecine ilişkin Rekabet Kurulu tarafından verilecek uzlaşma nihai kararının kısa karar versiyonunun Müvekkil Şirket’e tebliğini takiben 60 (altmış) gün içinde Rekabet Kurumu kayıtlarına tevsik etmeyi taahhüt etmektedir.” (25) 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde; “Bu Tebliğ; açık ve ağır ihlaller hariç olmak üzere, 4054 sayılı Kanunun 4 üncü veya 6 ncı maddesi kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak ilgili teşebbüslerce ya da teşebbüs birliklerince sunulan taahhütleri kapsamaktadır.” hükmüne yer verilmiştir. Ayrıca, anılan maddede; “(1) Haklarında yürütülen bir incelemeye taahhütle son verilmesini isteyen taraflar, önaraştırma veya soruşturma sürecinde taahhüt sunma talebinde bulunabilirler. Soruşturma sürecindeki taahhüt sunma talepleri Kanunun 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yapılan soruşturma bildiriminin tebliğinden itibaren üç ay içinde Kuruma iletilir. Bu süre geçtikten sonra Kuruma iletilen taahhüt sunma talepleri dikkate alınmaz. (2) Taraflar, taahhüt sunma taleplerini yazılı şekilde Kuruma ileterek taahhüt sürecini başlatır.” hükmü yer almaktadır. (26) PİERRE FABRE tarafından sunulan taahhüt başvurusu 2021/2 sayılı Tebliğ uyarınca internet satış yasakları başta olmak üzere yeniden satıcılara getirilen satış kısıtlamalarına ilişkin olduğundan ve söz konusu kısıtlamalar açık ve ağır ihlal sayılmadığından, başvuru da üç aylık süre içerisinde gerçekleştirildiğinden Kurul
23-10/175-43 7/8 15.12.2022 tarih ve 22-55/871-M sayılı kararıyla taahhüt sürecinin başlatılmasına karar vermiştir. (27) Sağlayıcı ve nihai satış noktaları arasında yapılan ve dikey anlaşma olarak nitelenen anlaşmalar 2002/2 sayılı Tebliğ'de düzenlenmekte olup Tebliğ’in Kapsam başlıklı 2. maddesi üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmaların da anılan Tebliğ bağlamında değerlendirilebileceğini ifade etmektedir. (28) Dosyadaki bilgilerden anlaşıldığı üzere PİERRE FABRE ürünlerinin dağıtımını iki ayrı dağıtım sistemi benimseyerek (fiziki ve internet bayileri) gerçekleştirmektedir. PİERRE FABRE dermokozmetik ürünlerini yetkili eczaneler aracılığı ile fiziki olarak tüketicilere sağlamakta olup eczaneler kendi inisiyatifleri dahilinde ürünleri çevrimiçi olarak da satabilmektedir. Bununla birlikte PİERRE FABRE internet bayileri aracılığıyla ürünlerini kendi web siteleri ya da çevrimiçi platformlar (Trendyol, Hepsiburada vb.) aracılığıyla da son kullanıcılara satabilmektedir. (29) PİERRE FABRE tarafından eczanelere getirilen internet satış kısıtları ile fiyatların belirlenen seviyede satılmasını amaçladığı, bu bakımdan PİERRE FABRE’nin tüm dağıtım ağını ürünlerinin yeniden satış fiyatını kontrol edebilecek şekilde tasarladığı, kendi kontrolünde olmak kaydıyla bazı satıcıların kendi web siteleri ve e-ticaret platformları üzerinden satış yapmasına müsaade ettiği görülmekte; belirlenen fiyatın altında satış yapanlara ise doğrudan müdahale ettiği anlaşılmaktadır. (30) PİERRE FABRE sunmuş olduğu taahhüt metninde yer alan, “Müvekkil Şirket, fiziki bayileri ile imzalanacak sözleşmeleri revize ederek Rekabet Kurumu tarafından sakıncalı olarak değerlendirilebilecek hususların tamamını sözleşmeden çıkarmıştır. Bayilerin yıl içinde net alış tutarlarına göre tercih edecekleri ve hak kazanacakları iskonto oranlarını belirleyen sözleşme baremleri, internetten ya da fiziki mağazadan satış yapıyor olmaları açısından bir farklılık gözetilmeden tüm bayiler için aynı şekilde uygulanacaktır. Bayiler ister internetten ister fiziki eczanelerden satış yapsınlar, tüm bayiler için aynı olan sözleşme baremlerinden herhangi birisini seçip ilgili bareme karşılık gelen yıl sonu ciro prim iskontosu, yıl sonu sell out iskontosu ve fatura altı iskontosuna (fatura altı iskontosu, açıklanacak kampanyalar kapsamında belirtilen şartların getirilmesi halinde %(.....) ila %(.....) arasında uygulanabilmektedir) hak kazanabileceklerdir. İlgili bayi kendi ticari hacmine göre kendisine teklif edilecek baremi tercih edecek ve işbu metnin ekinde sunulan Ticari Şartlar Sözleşmesi’nin EK-1’inde yer doküman ile bu durum kayıt altına alınacaktır. ” ifadeleriyle gerekli düzenlemelere gideceğini ifade etmektedir. (31) PİERRE FABRE tarafından sunulan taahhüt metninden de görüleceği üzere, yeniden satıcılara getirilen rekabet kısıtlamalarına ilişkin maddeler (Pierre Fabre Dermokozmetik Ticari Şartlar Sözleşmesi m. 4.4., PİERRE FABRE Ana Bayi Sözleşmesi m. 4.1.) sözleşmelerden tamamıyla çıkarılacaktır. Bu bakımdan yeniden satıcılara getirilen internet satış kısıtlamalarının sunulan taahhütler kapsamında sözleşmelerden çıkarılmasının dosya kapsamında tespit edilen rekabetçi endişeleri ortadan kaldıracağı değerlendirilmektedir.
23-10/175-43 8/8 (32) Sonuç olarak, PİERRE FABRE tarafından sunulan taahhütlerin, internet satış kısıtlamaları başta olmak üzere, yeniden satıcılara getirilen satış kısıtlamalarını ortadan kaldırdığı, sözleşmelerin söz konusu kısıtlamalara yer vermeyecek şekilde yeniden revize edilmesinin dosya kapsamında yer verilen rekabetçi endişeleri ortadan kaldıracağı ve taahhütlerin uygulamaya konulması için belirlenen sürelerin de makul olduğu kanaatine ulaşılmıştır. I. SONUÇ (33) Rekabet Kurulunun 20.10.2022 tarih ve 22-48/696-M(5) sayılı kararı uyarınca yürütülmekte olan soruşturma kapsamında; Pierre Fabre Dermo Kozmetik Limited Şirketi tarafından sunulan ve Kurum kayıtlarına 02.02.2023 tarih ve 35351 sayı ile giren nihai taahhütlerin, dosya kapsamında tespit edilen rekabet sorunlarını giderebilecek nitelikte olması nedeniyle kabulüne ve ilgili teşebbüs açısından bağlayıcı hale getirilmesine, taraf hakkında başlatılmış olan soruşturmanın sonlandırılabilmesi için taahhüt kapsamında sözleşmede yapılan değişikliklerin Kurul kısa kararının tarafa tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde Kuruma tevsik edilmesine 20.10.2022 tarih ve 22-48/696-M(5) sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın internet ve diğer satışlarını kısıtlamaya yönelik eylemler bakımından sonlandırılmasına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy