1/4 Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-2-007 (Devralma) Karar Sayısı : 23-17/317-105 Karar Tarihi : 06.04.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Dr. Mehmet YANIK, Merve GÖZÜKATI, Muhammed Salih TÜRK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii AŞ Temsilcisi: Remzi Özge ARITÜRK Fatih Sultan Mehmet Mah. Balkan Cad. No:58 Buyaka E Blok 34771 Tepeüstü Ümraniye/İSTANBUL (1) D. DOSYA KONUSU: Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii AŞ ile Özgörkey Holding AŞ’nin ortak kontrolü altında olan AEP Anadolu Etap Penkon Gıda ve Tarım Ürünleri San. ve Tic. AŞ’nin tam kontrolünün Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii AŞ tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 23.01.2023 tarih, 34930 sayı ile giren ve eksiklikleri 10.03.2023 tarih, 36405 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 24.03.2023 tarih ve 2023-2-007/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii AŞ (AEFES) ve Özgörkey Holding AŞ’nin (ÖZGÖRKEY) ortak kontrolünde bulunan AEP Anadolu Etap Penkon Gıda ve Tarım Ürünleri San. ve Tic. AŞ’nin (ANADOLU ETAP TARIM) tam kontrolünün AEFES tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Bildirim konusu işlemin temelini AEFES ve ÖZGÖRKEY tarafından 04.12.2019 tarihinde imzalanan Pay Sahipleri Sözleşmesi (SÖZLEŞME-1) ve 23.06.2021 tarihinde imzalanan Tadil Sözleşmesi (SÖZLEŞME-2) oluşturmaktadır. (6) Sözleşme kapsamında taraflara ANADOLU ETAP TARIM üzerinde yönetime katılma ve pay sahipliği hakları tanınmıştır. (7) SÖZLEŞME-1 uyarınca ÖZGÖRKEY’e, (.....) verilmiştir.(.....) ÖZGÖRKEY, ANADOLU ETAP TARIM üzerindeki payını %(.....)'ya kadar artırabilecek ve AEFES ise bu pay artırımının gerçekleşmesini teminen kendi paylarının bir kısmını ÖZGÖRKEY’e satma yükümlülüğü altına girecektir. Bununla beraber ÖZGÖRKEY’in ANADOLU ETAP TARIM’da sahip olduğu sermaye payına bakılmaksızın, SÖZLEŞME-1’in yürürlük
23-17/317-105 2/4 tarihinden sonra yapılacak olan ilk sermaye artışının ticaret siciline tescil edildiği tarihi1 takip eden 24 aylık süre içerisinde veya ÖZGÖRKEY, şirket sermayesindeki payların %(.....)’ten fazlasına sahip olduğu sürece, (hangisi daha sonra biterse) şirketin yönetimi Türk Ticaret Kanunu ilgili hükümleri kapsamında, SÖZLEŞME-1 ve Şirket Esas Sözleşmesi hükümleri uyarınca genel kurul tarafından seçilen ve yedi kişiden oluşan bir yönetim kurulu tarafından yürütülür. Söz konusu üyelerin beşi AEFES’in gösterdiği adaylar arasından seçilecek olup, ikisi ise ÖZGÖRKEY’in gösterdiği adaylar arasından seçilecektir. (8) SÖZLEŞME-1’de yönetim kurulunun, iş planının ve bütçenin onaylanması ve içeriklerinde yapılacak değişikliklerin onaylanması, genel müdürün tayini, görevden alınması, yetkilerinin ve ücretinin belirlenmesi gibi konularda toplantı ve karar yeter sayıları altı olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla, bahsi geçen SÖZLEŞME-1 hükümleri ile ANADOLU ETAP TARIM’ın gerek doğrudan yönetimi gerekse stratejik ticari kararları üzerinde her iki tarafa da belirleyici etki uygulama hakkı tanınmıştır. (9) Öte yandan taraflar arasında imzalanan SÖZLEŞME-2 uyarınca, yukarıda bahsi geçen 24 aylık süre 37 ay olarak yeniden belirlenmiştir. Söz konusu süre (.....) tarihinde son bulmuş olup, ÖZGÖRKEY’in pay oranının %(.....)’ten (bu oran mevcut halde %(.....)) fazla olmadığı bir durumda, yönetim kurulu üye sayısı ve seçilme usulleri değişmemekle beraber anılan tarih itibarıyla yönetim kurulu toplantı ve karar yeter sayısı beşe düşmüştür. Bu sebeple ANADOLU ETAP TARIM üzerindeki ortak kontrol söz konusu tarihte sona ermiştir. Diğer bir ifadeyle, ÖZGÖRKEY’in gösterdiği adaylar arasından seçilen yönetim kurulu üyelerinin, stratejik ticari kararların (iş planının ve bütçenin onaylanması ve içeriklerinde yapılacak değişikliklerin onaylanması, genel müdürün tayini, görevden alınması, yetkilerinin ve ücretinin belirlenmesi) alınmasına ilişkin olumlu oyları gerekmeksizin AEFES’in gösterdiği adaylar arasından seçilen yönetim kurulu üyelerince karar alınabilecektir. (10) SÖZLEŞME-2 uyarınca, (.....)’un kullanılması için tanınan 24 aylık süre, yukarıda açıklandığı üzere 37 ay olarak değiştirilmiştir. ÖZGÖRKEY, söz konusu süre içerisinde (.....), hâlihazırda sahip olduğu %(.....) pay oranının kendisine sağladığı yönetimsel olmayan hakları kullanabilecektir. Bu durumun sonucu olarak AEFES, ANADOLU ETAP TARIM’ı tek başına kontrol edebilir hale gelmiş bulunmaktadır. (11) Dosya konusu işlemin gerekçesi, (.....) planlaması olarak bildirilmiştir. (12) Bildirime konu işlemin gerçekleşmesi ile birlikte, AEFES ve ÖZGÖRKEY’in ANADOLU ETAP TARIM’da sahip oldukları hisse oranlarında herhangi bir değişiklik olmamakla beraber SÖZLEŞME-1’de yer alan (.....) AEFES devre konu şirket üzerinde tek kontrol elde edecektir. Bu doğrultuda söz konusu işlemin gerçekleşmesiyle ANADOLU ETAP TARIM’ın kontrolünde kalıcı bir değişiklik meydana geleceğinden, bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi uyarınca 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. Diğer yandan tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlemin izne tabi olduğu tespit edilmiştir. (13) Devre konu ANADOLU ETAP TARIM meyve suyu konsantresi üretimi ile taze meyve yetiştiriciliği ve satışı olmak üzere iki iş kolunda faaliyet göstermektedir. ANADOLU 1 20.12.2019 tarihinde gerçekleştirilen ANADOLU ETAP TARIM Genel Kurulunda kabul edilen sermaye artışı 25.12.2019 tarihinde ilgili ticaret siciline tescil edilmiştir.
23-17/317-105 3/4 ETAP TARIM, söz konusu iki iş kolundan meyve suyu konsantresi üretimi işlerini kendi iştiraki olan Anadolu Etap Penkon Gıda ve İçecek Ürünleri San. ve Tic. AŞ (ANADOLU ETAP İÇECEK) üzerinden devam ettirmektedir. (14) Devralan teşebbüs konumunda bulunan AEFES ise bira ve malt ürünlerinin üretimi, dağıtımı, pazarlanması ve satışı faaliyetlerinin yanı sıra CCI üzerinde doğrudan ve dolaylı olarak sahip olduğu %(.....) hisse oranı vasıtasıyla alkolsüz içeceklerin üretimini, satışını ve dağıtımını da yapmaktadır. Bu çerçevede ANADOLU ETAP TARIM, ANADOLU ETAP İÇECEK üzerindeki tek kontrolü sayesinde meyve suyu konsantresi ve meyve püresi pazarlarında faaliyet göstermektedir. Öte yandan devralan AEFES ise Coca-Cola İçecek AŞ (CCI) üzerinde sahip olduğu ortak kontrol aracılığı ile meyve suyu konsantresi ve meyve püresi pazarının alt pazarı niteliğinde olan meyve suyu pazarında faaliyet göstermektedir. Bu hususlar göz önünde bulundurulduğunda devre konu ANADOLU ETAP TARIM’ın, devralan AEFES’in CCI aracılığıyla faaliyet gösterdiği pazarın üst pazarında faaliyet gösteren bir teşebbüs olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla tarafların Türkiye’deki faaliyetleri arasında dikey örtüşme olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda ANADOLU ETAP TARIM’ın, teşebbüslerden AEFES’in tek kontrolüne geçecek olması halinde dikey bütünleşik bir yapının ortaya çıkacağı değerlendirilmektedir. (15) Bununla birlikte bildirilen işlem öncesinde, 2010 yılından itibaren, CCI meyve suyu konsantresi ve meyve püresi ürünlerinin alımlarını yıllık tonaj bazında yaklaşık %(.....), satış değeri (TL) bazında ise yaklaşık %(.....) oranında ANADOLU ETAP TARIM/ANADOLU ETAP İÇECEK'ten gerçekleştirmektedir. Bir diğer ifadeyle CCI, meyve suyu konsantresi ve meyve püresi ürünlerinin alımlarının tonaj bazında yaklaşık %(.....)'sini ANADOLU ETAP İÇECEK dışındaki rakip konsantre/püre tedarikçilerinden sağlamaktadır.2 (16) Devre konu teşebbüs ANADOLU ETAP TARIM’ın faaliyet gösterdiği yaş sebze ve meyve pazarının çok oyunculu bir pazar olduğu, pazarda yüksek giriş engellerinin bulunmadığı, pazarın know-how gerektirmeyen bir yapıda olduğu değerlendirilmektedir. (17) Dosya kapsamında elde edilen bilgiler doğrultusunda devre konu ANADOLU ETAP TARIM’ın yaş sebze ve meyve pazarındaki pazar payının ihmal edilebilir derecede az olduğu ve devralan teşebbüs ile devre konu teşebbüsün faaliyet alanları arasındaki dikey örtüşmenin bildirilen işlem öncesinde de var olduğu göz önünde bulundurulduğunda bildirilen işlemin gerçekleşmesi durumunda herhangi bir pazarda girdi/müşteri kısıtlaması bakımından rekabetçi bir endişenin doğmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. (18) Sonuç olarak, bildirim konusu işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. 2 Bu paragrafta yer alan bilgiler 2023-2-005 sayılı dosyadan elde edilmiştir.
23-17/317-105 4/4 H. SONUÇ (19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy