Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-3-021 (Devralma) Karar Sayısı : 23-19/379-130 Karar Tarihi : 28.04.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Ümit GÖRGÜLÜ, Merve YILDIZ, Büşra ÖZDEMİR, Furkan Sefa DEMİRSOY C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Alacer Gold Corp. Temsilcileri: Av. Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Gamze Ceren SEYMENOĞLU, Av. Celal Duruhan AYDINLI Akatlar Mah. Ebulula Mardin Cad. Gül Sok. No:2 Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Lidya Madencilik Sanayi ve Ticaret AŞ ve Mariana Turkey Limited'in ortak kontrolü altındaki Artmin Madencilik Sanayi ve Ticaret AŞ'nin ortak kontrolüne Alacer Gold Corp. aracılığı ile SSR Mining Inc.in de dahil olması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 05.04.2023 tarih ve 37251 sayı ile intikal eden ve eksiklikleri 25.04.2023 tarih ve 38008 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 27.04.2023 ve 2023-3-021/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda, Lidya Madencilik Sanayi ve Ticaret AŞ’nin (Lidya Madencilik) tam işlevsel bir ortak girişimi olan Artmin Madencilik Sanayi ve Ticaret AŞ (Artmin) Ortak Girişimi’nde kontrol hakkı sağlayan hisselerinin, SSR Mining Inc. (SSR) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir. (5) Mevcut durumda Artmin Ortak Girişimi, Mariana Türkiye ve Lidya Madencilik tarafından ortak kontrol edilmektedir. İşleme izin verilmesi sonucunda Alacer Gold Corp. (Alacer) kontrol sahibi hissedar olarak hâlihazırda kontrol sahibi diğer hissedarlar olan Mariana Türkiye ve Lidya Madencilik ile birlikte Artmin Ortak Girişimi üzerinde ortak kontrol elde edecektir. (6) Bildirime konu işlemin temelini, Lidya Madencilik ve Alacer arasında imzalanan Hissedarlar Sözleşmesi oluşturmaktadır. Hissedarlar Sözleşmesi uyarınca Alacer Lidya Madencilik’ten %(.....) oranındaki hissesini devralacaktır. Bildirim konusu işlem öncesi Artmin Ortak Girişiminin %(.....) hissesine Mariana Türkiye, %(.....) hissesine ise Lidya Madencilik sahiptir. (7) 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinde, birleşme ve devralma
23-19/379-130 2/5 sayılan hallerden biri olarak; “kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir veya daha fazla kişi tarafından devralınması” hali sayılmıştır. (8) Bu çerçevede bildirim konusu işlem, öncesinde Mariana Türkiye ve Çalık Grubu tarafından ortak kontrol edilen Artmin’in ortak kontrolünün Alacer aracılığıyla SSR’nin dahil edilmesidir. Bu bilgiler doğrultusunda işlem sonrasında Artmin’in kontrol yapısında kalıcı değişiklik meydana geleceğinden bildirim konusu işlemin, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. Ciro bilgilerinden, tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde belirtilen eşikleri aştığı ve dolayısıyla işlemin izne tabi olduğu anlaşılmaktadır. (9) Bildirim konusu işlemin devralan tarafı olan SSR, Amerika Birleşik Devletleri, Türkiye, Kanada ve Arjantin'de dört adet aktif maden sahası bulunan değerli metallere ilişkin faaliyette bulunan bir madencilik şirketidir. SSR'nin faaliyetleri şu dört faal maden sahasından oluşmaktadır: Erzincan/Türkiye'de bulunan Çöpler Altın Madeni, Amerika Birleşik Devletleri/Nevada'da bulunan Marigold Madeni, Saskatchewan/Kanada'da bulunan Seabee Altın İşletmeleri, Arjantin'in Jujuy Eyaletinde bulunan Puna Operasyonları. Ayrıca SSR, mevcut maden üretiminin yanı sıra Kanada, ABD, Türkiye ve Peru'da bulunan mülklerde arama ve geliştirme faaliyetlerine de katılmaktadır. (10) SSR, Türkiye’deki altın arama ve üretim faaliyetlerini (.....) Alacer vasıtasıyla yürütmektedir. Alacer’in Türkiye’de Kartaltepe, Tunçpınar, Anagold, (.....), (.....) ve (.....) adlı iştirakleri bulunmakta ve bu iştirakleri de diğer bir iştiraki Alacer Türkiye aracılığıyla yönetmektedir. Bu iştiraklerden Anagold, Kartaltepe, Tunçpınar ve (.....) isimli ortak girişimleri Lidya Madencilik ile birlikte ortak kontrol etmektedir. Gelen cevabi yazıda, bu iştiraklerden Kartaltepe, Tunçpınar, Bakırtepe, (.....) ve (.....)’nin hâlihazırda herhangi bir maden üretiminin olmadığı, Anagold’un Çöpler Madeni’ni işlettiği ve büyük çoğunluğu altın olmak üzere sınırlı miktarda bakır ve gümüş madeni çıkardığı belirtilmektedir. (11) Mariana Türkiye, dünyanın çeşitli yerlerinde madenleri olan Horizon Copper Corporation’un (Horizon) iştirakidir ve (.....). Lidya Madencilik ise Çalık Grubu’nun tek kontrolündedir ve metal ve mineral ürünleri aramak ve maden şirketlerine yatırım yapmak amacıyla 2006 yılında İstanbul’da kurulmuş olup 2011 yılında faaliyet göstermeye başlamıştır. Lidya Madencilik Türkiye'de iştirakleri Anagold, Kartaltepe, Bakırtepe, Tunçpınar ve Polimetal ile faaliyet göstermektedir. Daha önce de belirtildiği üzere Lidya Madencilik, Polimetal hariç diğer ortak girişimleri Alacer ile birlikte ortak kontrol etmekte ve bu iştiraklerden yalnızca Anagold hâlihazırda faaliyet göstermektedir. Polimetal ise Balıkesir il sınırlarındaki Gediktepe Madeni’nde oksitli cevherden altın-gümüş üretimi gerçekleştirmektedir1. (12) Başvuru konusu işlem neticesinde yeni bir ortak kontrol tarafının dahil olacağı Artmin Ortak Girişimi’nin ticari faaliyeti halihazırda Hod Maden Projesi'nden ibarettir. Hod Maden Projesi, Artvin il sınırları içinde, Türkiye’nin kuzeydoğusundaki Doğu Pontid metalojenik kuşağı içinde yer alan altın-bakır cevherleşmesidir. Bildirim Formu’nda 2018 yılında yayımlanan Ön Fizibilite Raporu’na göre söz konusu projeden 11 yıllık maden ömrü boyunca yüksek tenörlü altın içeren bakır konsantresi üretileceği belirtilmektedir. Gelen cevabi yazıda yüksek tenörlü bakır konsantresinin (bakır-altın 1 Gelen cevabi yazıda, bu madenden 2022 yılında (.....) ons altın eşleniği altın-gümüş üretiminin gerçekleştiği ifade edilmektedir.
23-19/379-130 3/5 yoğunluklu sülfürlü cevher) çıkarıldıktan sonra tesis içerisinde işleneceği ve içeriğindeki bakır ve altının ayrıştırılacağı ifade edilmektedir. Ayrıca Cengiz Holding AŞ, Acacia Maden İşletmeleri AŞ ve First Quantum Minerals Ltd. adlı firmaların Türkiye’de yüksek tenörlü altın içeren bakır konsantresi çıkaran ve işleyen diğer firmalar olduğu belirtilmiştir. Ancak Bildirim Formu’nda çevresel etki değerlendirmesi (ÇED), arazi satın alımı, altyapı yatırımları ile ilgili çalışmalar, fizibilite çalışmaları ve Hod Maden Projesi ile ilgili çalışmaların devam ettiği ve Artmin'in hâlihazırda ciro elde ettiği herhangi bir ticari faaliyetinin bulunmadığı ifade edilmektedir. (13) Devre konu ortak girişimin henüz ciro elde etmediği ancak altın ve bakır içeren bir maden rezervinin olduğu görülmektedir. Artmin Ortak Girişimi’nin rezerv miktarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Tablo-1: Artmin’in Altın Madenciliği Pazarı ve Bakır Madenciliği Pazarında Rezerv Miktarı Bakımından Pazar Payı (2022) Etkilenen Pazarlar İşletilebilir Rezerv Miktarı (Ton) Tahmini Pazar Payı (%) Artmin Türkiye2 Altın Madenciliği Pazarı (.....) (.....) (.....) Bakır Madenciliği Pazarı (.....) (.....) (.....) Kaynak: Cevabi Yazı ve MTA Verileri (14) Tablodan görüldüğü üzere, Artmin Ortak Girişimi’nin faaliyetler sonucu elde edilecek olan işletilebilir altın madeni rezerv miktarı bakımından pazar payının %(.....), bakır madeni rezerv miktarına bakıldığında ise %(.....) oranında olduğu görülmektedir. Başvuruda Artmin Ortak Girişimi’nin altın ve bakır madenini henüz çıkartmaya başlamadığı ve 11 yıllık maden ömrü süresi içinde söz konusu toplam rezervi parça parça çıkartıp işleyeceği belirtilmektedir. Dolayısıyla toplam rezervin altın ve bakır madenciliği pazarındaki etkisi, bir anda tüm rezerv işlenmeyeceği için işlendiği kadar olacaktır. Tüm rezerv, 11 yıl boyunca eşit şekilde çıkarılacağı düşünüldüğünde de toplam pazar payının altın pazarında her yıl ortalama %(.....), bakır pazarında ise %(.....) civarında olacağı tahmin edilmektedir. (15) Bu çerçevede işlem taraflarının Türkiye’deki faaliyet alanları incelendiğinde, Artmin Ortak Girişimi henüz ciro elde edecek ticari faaliyette bulunmasa da tespit edilen rezerv türüne ve miktarına bakıldığında altın ve bakır madenciliği alanında faaliyet gösterdiği görülmektedir. Devreden ortak girişim tarafı Lidya Madencilik’in de bakır, altın ve gümüş madenciliği alanında faaliyet göstermektedir. Devralan SSR ise altın, bakır ve gümüş madenciliği alanında faaliyet göstermektedir. (16) 2022 yılında Türkiye’de altın madenciliği pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler ve pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: 2 Tablo hazırlanırken MTA’nın 2022 yılına ait altın ve bakır madenciliği pazarına ilişkin elde edilebilecek metal içeriği verilerinden faydalanılmıştır.
23-19/379-130 4/5 Tablo-2: Altın Madenciliği Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Pazar Payları (2022) Teşebbüs Pazar Payı (%) Tüprag Metal Madencilik Sanayi Ve Ticaret AŞ (.....) Koza Altın İşletmeleri AŞ (.....) Tümad Madencilik AŞ (.....) Öksüt Madencilik Sanayi ve Ticaret AŞ (.....) Zenit Madencilik Sanayi ve Ticaret AŞ (.....) Demir Export AŞ (.....) Esen Madencilik San.ve Tic. AŞ (.....) Gümüştaş Madencilik ve Tic. AŞ (.....) ESAN Eczacıbaşı Endüstriyel Hammaddeler Sanayi ve Ticaret AŞ (.....) Yıldız İnşaat ve Madencilik Ltd. Şti. (.....) Pomza Export Madencilik San.ve Tic. AŞ (.....) Bahar Madencilik San. ve Tic. AŞ (.....) Gübretaş Maden Yatırımları AŞ (.....) Anagold (SSR)3 (.....) Lidya Madencilik (.....) Toplam 100,0 Kaynak: Cevabi Yazı (17) Tablodan görüldüğü üzere, ortak girişimin taraflarından devreden taraf Lidya Madencilik’in pazar payının %(.....), devralan taraf olan SSR’nin ise %(.....) olduğu görülmektedir. SSR’nin Türkiye’de altın üretiminde aralarında Tüprag Metal Madencilik San. ve Tic. AŞ (%(.....)), Koza Altın İşletmeleri AŞ (%(.....)) ve Tümad Madencilik AŞ (%(.....)) gibi görece büyük ölçekli şirketlerin de yer aldığı çok sayıda rakibi bulunmaktadır. Devre konu ortak girişim henüz ciro elde edecek bir faaliyette bulunmadığı için pazar payının olmadığı değerlendirilmektedir. Ancak ortak girişimin rezerv miktarına bakılarak potansiyel rekabet değerlendirildiğinde ise, ortak girişimin faaliyete başladığı tarihten itibaren toplam pazar payının altın pazarında her yıl ortalama %(.....) civarında olacağı tahmin edilmektedir. (18) Dolayısıyla, devre konu ortak girişimin henüz faaliyette olmaması ve potansiyel rekabet açısından değerlendirildiğinde ise Türkiye’deki toplam altın madeni rezerv miktarı ile kıyaslandığında pazardaki payının düşük olacak olması, pazardaki güçlü oyuncuların varlığı birlikte göz önüne alındığında işlem sonucunda altın madenciliği pazarında etkin rekabetin önemli ölçüde azalmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. (19) 2022 yılında Türkiye’de bakır madenciliği pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler ve pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Tablo-3: Bakır Madenciliği Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin 2022 Pazar Payları4 Teşebbüs Pazar Payı (%) Cengiz Holding AŞ (.....) Acacia Maden İşletmeleri AŞ (.....) First Quantum Minerals Ltd. (.....) Anagold (SSR) (.....) Lidya (.....) Toplam 100 Kaynak: Cevabi Yazı (20) Tablodan görüldüğü üzere, ortak girişimin taraflarından devreden taraf Lidya 3 Gelen cevabi yazıda, çifte hesaplamadan kaçınmak için, Lidya Madencilik'in pazar payı sağlanırken Lidya Madencilik'in Anagold aracılığıyla yürüttüğü faaliyetler dışındaki altın pazarındaki faaliyetleri dikkate alındığı belirtilmektedir. 4 Kurum kayıtlarına 25.04.2023 tarih ve 38003 sayı ile intikal eden cevabi yazıda, rakiplere ilişkin pazar payı verisinin Çalık Grubu'nun şirket içi tahminlerine dayandığı belirtilmektedir.
23-19/379-130 5/5 Madencilik’in ve devralan taraf SSR’nin pazar payının %(.....)’in altında olduğu görülmektedir. Öte yandan pazarda Cengiz Holding AŞ, Acacia Maden İşletmeleri AŞ ve First Quantum Minerals Ltd. gibi güçlü oyuncuların varlığı anlaşılmaktadır. Devre konu ortak girişim henüz ciro elde edecek bir faaliyette bulunmadığı için pazar payının olmadığı değerlendirilmektedir. Ortak girişimin rezerv miktarına bakıldığında ise, toplam pazar payının bakır pazarında %(.....) civarında olacağı tahmin edilmektedir. (21) Dolayısıyla işlem taraflarının toplam pazar payının oldukça düşük olması, devre konu ortak girişimin henüz faaliyette olmaması, potansiyel rekabet açısından Türkiye’deki toplam bakır madeni rezerv miktarı ile kıyaslandığında pazardaki payının oldukça düşük olacak olması ve pazardaki güçlü oyuncuların varlığı birlikte göz önüne alındığında işlem sonucunda bakır madenciliği pazarında etkin rekabetin önemli ölçüde azalmayacağı değerlendirilmektedir. (22) Yukarıda yer verilen inceleme ve değerlendirmeler sonucunda söz konusu işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirilmesi olmak üzere, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (23) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy