Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-6-027 (Soruşturma/Taahhüt) Karar Sayısı : 23-25/467-160 Karar Tarihi : 01.06.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Alican KORKMAZ, Büşra ALKAN, Fatih ARSLAN, Mehmet TUNÇDEMİR, Taner ÇAKIR, Rümeysa GENÇ, Bensu KARAOĞLU C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Iveco Araç Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi Temsilcileri: Dr. M. Fevzi TOKSOY, Bahadır BALKI, Mustafa AYNA, Özlem BAŞIBÜYÜK COŞKUN, Arda Deniz DİLER Çamlıca Köşkü Tekkeci Sk. No:3 D:5 34345 Arnavutköy-Beşiktaş/İstanbul D. ŞİKÂYETÇİ : - Develi Kamyoncular ve Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi Feneseaşağı Mah. Eski Pazaryeri Sok. Eski Adliye Binası K:1 Develi Kayseri (1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 05.01.2023 tarihli ve 23-01/15-M sayılı kararı uyarınca internet satışları da dâhil olmak üzere bölge ve müşteri kısıtlamaları ile 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla Iveco Araç Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hakkında yürütülmekte olan soruşturma kapsamında tarafça sunulan taahhütlerin değerlendirilmesi. (2) F. DOSYA EVRELERİ: Develi Kamyoncular ve Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi tarafından 23.05.2022 tarih ve 28116 sayı ile yapılan şikayet başvurusunda özetle, Iveco Araç Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin (IVECO) en yakın bayiden araç satın alma şartı koyduğu ve bayilerin piyasanın çok üzerinde fiyatlara araç satışı yaptığı ifade edilerek gereğinin yapılması talep edilmiştir. Rekabet Kurulunun (Kurul) 09.06.2022 tarihli ve 22-26/423-M(1) sayılı kararı ile IVECO’nun internet satışları da dâhil olmak üzere bölge ve müşteri kısıtlamaları ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettiği iddialarına yönelik olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Önaraştırma sonucunda düzenlenen 23.12.2022 tarih ve 2022-6-027/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu 05.01.2023 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 23-01/15-M sayı ile IVECO hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hakkında soruşturma açıldığına ve ilk yazılı savunmasının 30 gün içinde gönderilmesi gerektiğine ilişkin 12.01.2023 tarih ve 56949 sayılı soruşturma bildirimi IVECO tarafından 17.01.2023 tarihinde tebellüğ edilmiştir. Teşebbüsün ilk yazılı savunması 16.02.2023 tarihinde süresi içerisinde Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına girmiştir.
23-25/467-160 2/14 (3) Yürütülmekte olan soruşturma kapsamında Kurum kayıtlarına 21.02.2023 tarih ve 35900 sayı ile intikal eden yazıyla, soruşturma tarafı olan IVECO, soruşturma konusu iddialar ile bağlantılı endişeleri bertaraf etmek amacıyla taahhüt sunma talebinde bulunmuştur. Söz konusu talep, Kurulun 02.03.2023 tarihli toplantısında değerlendirilmiş ve taahhüt görüşmelerine başlanmasına 23-12/205-M sayı ile karar verilmiştir. Bu süreçte IVECO’nun taslak taahhüt metni 14.04.2023 tarih ve 37654 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Devamında söz konusu taahhüt metninin revize edilmesi istenmiş ve IVECO tarafından nihai taahhüt metni 18.05.2023 tarihli ve 38804 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Taahhüt metnine ilişkin olarak hazırlanan 26.05.2023 tarih ve 2023-6-027/BN-03 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (4) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda; IVECO’nun sunmuş olduğu taahhüt paketinin, tespit edilen rekabet sorunlarını giderme hususunda elverişli, orantılı ve yeterli olması nedeniyle kabul edilebileceği, IVECO’nun sunmuş olduğu taahhütlerin, kısa kararın IVECO’ya tebliğini takiben 60 (altmış) gün içerisinde tamamlanarak Kurum kayıtlarına tevsik edilmesinin uygun olduğu, nihai taahhüt metninin 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin üçüncü fıkrası ile 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ’in (2021/2 sayılı Tebliğ) 14. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bağlayıcı hale getirilerek soruşturma sürecinin sonlandırılabileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Taraf: Iveco (5) 2008 yılında İstanbul Ticaret Siciline tesciliyle birlikte Türkiye’de faaliyetlerine bir anonim şirket olarak başlayan IVECO; kamyonet, kamyon, minibüs ile otobüs sınıflarındaki ticari araçların üretimi, pazarlaması, satışı ve satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerini yürütmektedir. IVECO, Türkiye’de satışını ve satış sonrası hizmetlerini yürüttüğü ürünlerinin üretimini yurtdışında gerçekleştirmekte, böylelikle Türkiye pazarı açısından ithalatçı konumda bulunmaktadır. İtalya merkezli Iveco Group N.V., IVECO’nun paylarının tamamına sahiptir. (6) IVECO, satış ve satış sonrası hizmetleri faaliyetlerini oluşturduğu dağıtım ağıyla gerçekleştirmekte olup hem satış hem de satış sonrası hizmetleri için dağıtım ağını oluştururken niceliksel seçici dağıtım sistemini benimsemektedir. IVECO’nun oluşturduğu dağıtım ağında yetkili bayi olarak adlandırılan satış ve satış sonrası hizmetlerini birlikte veren teşebbüsler ile yalnızca satış sonrası servis hizmetlerini sunan ve yetkili servis olarak adlandırılan teşebbüsler bulunmaktadır. IVECO, faaliyetlerini yalnızca yetkili bayi ve yetkili servisleri aracılığıyla yürütmekte olup bu dağıtım kanalları dışında herhangi bir dağıtım kanalında faaliyet göstermemektedir. (7) Yetkili servis ağlarında nicel seçici dağıtım sistemine geçişinin grup muafiyetinden yararlandığına ilişkin 27.02.2020 tarihli ve 20-12/143-79 sayılı Kurul kararı1 sonrasında IVECO, yetkili bayileri ve yetkili servisleriyle, 01.01.2021 tarihi itibarıyla, satış ve satış sonrası ayrı ayrı olacak şekilde yeni sözleşmeler imzalamıştır. Yine teşebbüsün belirttiği ve ayrıca Kuruma intikal ettirilen örnek sözleşmelerden anlaşıldığı üzere, 1 27.02.2020 tarihli ve 20-12/143-79 sayılı karar ile IVECO ve dağıtıcıları arasında akdedilen satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerine ilişkin sözleşmeler 2017/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2017/3 sayılı Tebliğ) kapsamında, grup muafiyetinden yararlandığına hükmedilmiştir.
23-25/467-160 3/14 IVECO’nun dağıtıcılarıyla gerçekleştirmiş olduğu sözleşmelerde herhangi bir münhasırlık hükmü bulunmamaktadır. H.2. Sektöre İlişkin Bilgiler (8) Otomotiv sektörü, dünyanın en büyük yatırımlarının yapıldığı sektörler arasındadır. Küresel ölçekte otomotiv sanayi üretimi genel olarak binek araç ve ticari araç olarak sınıflandırılmaktadır. Binek araçlar daha çok kişisel kullanıma yönelik olup kendi içerisinde A, B, C, D, E, F ve G olmak üzere yedi alt segmente ayrılmaktadır. Otomotiv sanayinde yapılan üretimin büyük çoğunluğunu otomobil ve kamyonetler oluşturmaktadır. Üretim adetleri otomobil sınıfına göre nispeten az olan diğer araç sınıfları (minibüs, midibüs, otobüs, kamyon, çekici vb.) ise ticari araçlar kapsamında ele alınmaktadır. (9) Ticari araç, kazanç sağlamak amacıyla yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan ve ticari plaka alan taşıtlardır. Ticari araçlar brüt araç ağırlığına göre hafif, orta ve ağır ticari olarak sınıflandırılmaktadır. Brüt araç ağırlığı, araç ağırlığı artı nominal yük olarak tanımlanmaktadır. Nominal yük, araca yüklenmesine izin verilen maksimum yük anlamına gelmektedir. Hafif ticari araç, Avrupa Birliği’nde brüt araç ağırlığı 3,5 tondan fazla olmayan ticari taşıyıcı araçları kapsamaktadır. Hafif ticari araçlar, ağırlıklı olarak yük taşıma gücü ve kapasitesine sahip araçlar olup kişisel kullanıma hitap etmemekte ve kamyonet, minibüs, otomobilden türetilmiş van, tam boy van, orta boy van gibi alt segmentlere ayrılmaktadır. Türkiye’deki hafif ticari araçlar bakımından van gövde tipi, pazarın oldukça yüksek kısmına tekabül etmektedir. Hafif ticari araçlar, ağır ticari araçlara kıyasla daha küçük olmalarına rağmen geniş bir iç hacme sahiptir. Söz konusu araçlar ağır ticari araçlara göre yakıt tüketimi ve vergisel açıdan daha az maliyetli olduğundan, yolcu ve yük taşımacılığı yapan şirketler için cazip bir seçenek haline gelmektedir. Brüt araç ağırlığı 3,5 tonun üzerinde olan araçlar ise orta ve ağır ticari araçlar olarak ifade edilmektedir. Orta ve ağır ticari araçlar; çelik, çimento, gübre gibi ağır emtiaların taşınması için kullanılmaktadır. Kamyon, otobüs, tır gibi oldukça yüksek yük ve yolcu taşıma kapasitesine sahip araçlar ağır ticari araçlar arasında sayılmaktadır. (10) Azami yüklü ağırlığı 3,5 ton ve üzeri ticari taşıt araçları ile bunların tamamlayıcısı olan treyler ve diğer üst yapılar, Türkiye’de bulunan ağır ticari araç ürün grubunu oluşturmaktadır. Ağır ticari araçlar; aks sayısı, tonaj, kullanım amacı gibi farklı kriterlere göre alt segmentlere ayrılmaktadır. (11) Ağır ticari araçların üretimi Türkiye’de çok sayıda farklı teşebbüs tarafından gerçekleştirilmekle beraber distribütörler aracılığıyla satılan ithal ağır ticari araçlar da bulunmaktadır. Türkiye’de ağır ticari araç pazarında Mercedes-Benz, Ford Otosan, Bmc, Isuzu, Otokar gibi teşebbüsler üretici olarak faaliyet gösterirken; IVECO, Scania, Volvo, Renault Trucks ve Man gibi ithalatçı teşebbüsler de pazarda yer almaktadır. Ağır ticari araç pazarında rekabet halinde olan söz konusu teşebbüslerin satışları bakımından pazar paylarına aşağıdaki tablolarda ağırlık ayrımına göre yer verilmiştir. Tablo-1: 3,5 Ton ve Üzeri Araçlar Bakımından 2022 Yılı Pazar Payları TEŞEBBÜS PAZAR PAYI (%) FORD (.....) MERCEDES (.....) IVECO (.....) ISUZU (.....) MAN (.....) RENAULT TRUCKS (.....) Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu ve teşebbüslerden elde edinilen bilgiler.
23-25/467-160 4/14 Tablo-2: 16 Ton ve Üzeri Araçlar Bakımından 2022 Yılı Pazar Payları TEŞEBBÜS PAZAR PAYI (%) MERCEDES (.....) FORD (.....) IVECO (.....) ISUZU (.....) RENAULT TRUCKS (.....) MAN (.....) SCANIA (.....) VOLVO (.....) MITSUBISHI (.....) OTOKAR (.....) DAF (.....) BMC (.....) Kaynak: Ağır Ticari Araçlar Derneği ve teşebbüslerden elde edinilen bilgiler. (12) Ağır ticari araç pazarında üretici veya ithalatçı olarak faaliyet gösteren teşebbüslerin müşterileri çoğunlukla yolcu ve yük taşımacılığı, inşaat, dağıtım ve uzun yol nakliye lojistiği gibi sektörlerde faaliyet göstermektedir. Ağır ticari araçların talebi; araç tipi, araç özellikleri, kullanım amacı, taşınacak malzemenin ağırlığı, mesafesi, teslimat süresi, yakıt verimliliği, satış sonrası desteğin kalitesi ve kapsamı gibi unsurlara göre farklılaşmaktadır. Ağır ticari araç pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler araçların satış ve satış sonrası hizmetlerinin müşterilere ulaştırılmasında oluşturmuş oldukları bayilik ağlarından yararlanmaktadır. Bu kapsamda söz konusu teşebbüsler satış, pazarlama ve satış sonrası servis ve yedek parça gibi hizmetlerin sunumunu sahip oldukları yetkili satıcı ve yetkili servislerden oluşan dağıtım ağı vasıtasıyla gerçekleştirmektedir. H.3. Dosya Kapsamında Tespit Edilen Rekabet Sorunları H.3.1. IVECO’nun Bölge ve Müşteri Kısıtlamasına Yönelik Uygulamaları ve Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler2 (13) Dosya kapsamındaki iddialardan biri IVECO’nun bayilerine aktif/pasif satış yasağı uygulamasına ilişkindir. IVECO’nun dağıtım ağında hem yetkili bayiler (satış ve satış sonrası servis hizmetini sunanlar) hem de yalnızca satış sonrası servis hizmetini (satış hizmeti sunmayan) sağlayan teşebbüsler faaliyet göstermektedir. IVECO, araçlarının dağıtımını/satışını bayi kanalı üzerinden gerçekleştirmekte ve hem satış hem de satış sonrası dağıtım ağında niceliksel seçici dağıtım sistemini uygulamaktadır.3 (14) IVECO, ürünlerinin bayi kanalı aracılığıyla dağıtımını/satışını gerçekleştirmek üzere bayileriyle Yetkili Satıcılık (Bayilik) Sözleşmesi (Sözleşme) imzalamakta olup ana dağıtıcı teşebbüs ile bayiler arasında akdedilen sözleşme incelendiğinde, sözleşmede münhasırlık hükmü içeren herhangi bir madde bulunmadığı ve uygulamada da 2017/3 sayılı Tebliğ’in 6. maddesi kapsamında bayilere yönelik bir münhasır bölge/müşteri tanımı yapılmadığı anlaşılmaktadır. Nitekim bayiler tarafından iletilen cevabi yazılarda da bayilerin münhasıran yetkili oldukları bir bölgenin/müşterinin bulunmadığı ifade edilmiştir. İlaveten belirli bir bölgede birden fazla bayinin bulunuyor olması da münhasırlık olmadığını gösteren bir diğer unsurdur. (15) 2017/3 sayılı Tebliğ’in 6. maddesine göre münhasırlık bulunmayan hallerde aktif veya pasif satış yasağı getirilmesi anılan Tebliğ’de öngörülen grup muafiyetinin dışında 2 Belgelerdeki yazım hataları düzeltilmemiştir. 3 27.02.2020 tarih ve 20-12/143-79 sayılı Kurul kararı
23-25/467-160 5/14 kalmaktadır. Bu çerçevede IVECO’nun bayilere yönelik aktif veya pasif bir satış yasağı getirip getirmediğinin değerlendirilmesi gerekmektedir. (16) Aşağıdaki tabloda, yerinde incelemede elde edilen bulgularda geçen ve bölge ve müşteri kısıtlaması niteliğinde olabilecek yazışmalara yer verilmiştir. Tablo-3: Bölge ve Müşteri Kısıtlamasına Yönelik Tespitler4 Tespit Bölge ve Müşteri Kısıtlamasına Yönelik Konu İfade Tespit-1 IVECO çalışanı (…..): “… Ayrıca (.....) her ne kadar yapmamasını telkin etsek de bu olaydan sonra karşılık olarak Denizli bölgesindeki ağır vasıta müşterilerine teklifler vermek istediğini bizimle paylaştı.…” Tespit-2 Bayi Yetkilisi (.....): “Sizlerden ricam diğer bayii lerimizin satış ekiplerini uyarıp müşteriye araç fiyatlandırması yaparken adres bilgilerine ehemmiyet verilmesini sağlamalıyız. Kaldı ki rakip markalarda araç yok iken ve fiyatlarımız hiç olmadığı kadar uygun iken birbirimiz ile fiyat rekabeti etmeyi engellemeliyiz. Her zaman karşılaşamayacağımız bu dönemi kârlı ticaret yaparak geçirmeliyiz diye düşünüyorum. Bu sebeple sizden yardım rica ediyorum..” Tespit-3 Bayi Yetkilisi (.....): “(.....); İzmir Bölgesi (.....) Bursa ve Eskişehir (.....)in bölgelerinde ( Kütahya / Simav ve Balıkesir / Sındırgı ) bölge müşterilerimizle görüşmeler yapıp fiyat vermektedir. Sizlerden ricam bu konunun ÜST YÖNETİCİ Düzeyinde görüşülüp konun çözülmesini ve (.....)in Konu hakkında çözüme ulaştıracak adımlar atmalarını ve tarafıma bu konuda bilgilendirmenizi rica ederim. Saygılarımla…” IVECO çalışanı (…..): “ (.....) merhaba, Bahsi geçen bölgeler ile ilgili gerekli uyarılarımı yapacağım. Sizlerden ricam , bölge müşterilerinin düzenli ziyaret ile takip edilmesi ve farklı bayi - markalar tarafından sizlerden önce ulaşılıp kontak kurulmasına izin verilmemesi.” Tespit-6 Bayi Yetkilisi (…..): (…..TİCARİ SIR…..) “Müdürüm bunun karşılığında bende bu bayinin bölgesine araç satacağım. Simdiden bilgi vereyim dedim” (17) Yerinde incelemede elde edilen bilgi ve belgelerden; bazı yetkili servislerin farklı bir coğrafi konumda ikamet eden müşterilere teklif vermesinden hâlihazırda müşterilere daha yakın bölgede faaliyet gösteren yetkili servislerin rahatsızlık duyduğu, bu konudaki endişelerini IVECO’ya ilettiği, bayilerin bir kısmının bölge ihlalini gerçekleştiren bayinin uyarılması konusunda IVECO’dan bir takım taleplerinin olduğu anlaşılmaktadır. IVECO’nun birkaç bayiye olumlu yanıt verdiği ve gerekli uyarıların yapılacağının ifade edildiği bazı bayilere ise yanıt verilmediği görülmektedir. Her ne kadar IVECO tarafından gelen cevabi yazıda, söz konusu yazışmalarda geçen ifadelerin bölge ve müşteri paylaşımına ilişkin olmadığı, aralarında kişisel husumet bulunan yetkili servislerin birbirleri hakkında olumsuz konuşmamaları ve dolayısıyla bu söylemlerden ötürü IVECO’nun marka itibarının olumsuz etkilenmemesi adına kullanıldığı ifade edilmiş olsa da tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; bayilerine münhasır bölge tanımı yapmayan IVECO’nun, bayilerine aktif veya pasif satış yasağı 4 Tabloda yer verilen Tespit-1 bakım ve onarım pazarına, diğer tespitler ise satış pazarına ilişkindir.
23-25/467-160 6/14 getirdiği şüphesi hâsıl olmaktadır. Bu kapsamdaki eylemlerin bölge ve müşteri kısıtlaması niteliğinde olabileceği ve rekabet ihlali teşkil edebileceği değerlendirilmiştir. H.3.2. IVECO’nun İnternet Satışlarına Yönelik Uygulamaları ve Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler (18) Dosya kapsamındaki iddialardan bir diğeri ise internet satışlarının kısıtlanmasına ilişkindir. Bu kapsamda, yerinde incelemede elde edilen bulgularda geçen ve internet satışlarının kısıtlanması niteliğinde olabilecek yazışmalara aşağıdaki tabloda yer verilmiştir. Tablo-4: İnternet Satışının Kısıtlanmasına Yönelik Tespitler Tespit-4 IVECO çalışanı (.....): Ekli araçlar galericilere düşmüş? Hangi bayinin hangi müşterisi için düşüldüğü ve bilgisini rica ediyorum. IVECO çalışanı (.....): “(.....), Bölgem ile ilgili notlarımı resimlerin yanlarına belirttim. Syg,” Tespit-4’te yer verilen yazışmanın ekinde yer alan ilan fotoğraflarının yanına düşülmüş notlar aşağıda belirtilmektedir: “3750wb araç (.....)e satılmıştı. Whatsupp tan ruhsatınıda atmıştınız. Aracı çalıştıracağı yerde şasi boyundan dolayı sıkıntı çıkınca yerine 4100wb. satıldı. 4100wb. kasa kondu.Çalışıyor. Bunuda müşteri başka bir işte çalışağını belirtmişti. Satılığa koymuş. (.....) temasa geçicek.” “Müşteri Bursa dan 2 adet araç aldı. Hatta Heavy de alıcaktı. Iveco bulamayınca dorse si ile (.....) 2 adet 2.el tır aldı. Fakat (.....)in aldığı bilgiye göre dorse nin birinde ödeme problemi yaşamış ve yerine bu aracı vermiş.” “Bu ilanı geçen ay sahibinden.com da gördük.Araç çalışıyor. İlanı hızlıca kaldırttık.Aracı alan (.....) in oğlu eklemiş. (.....) müdahale etmiş ve ilanı kaldırtmıştı.” “Araç (.....) nindir. Toplam 4 adet araç sattık.Aralık 2021 de. 2021 model aracını müşteri giydirmesini bile yapıp kullandı.Sonra belirttiğine göre bir adet araç fazla gelmiş ve satışa çıkarmıştır.” “Araç 21.12.2021 de plakalanıp satılmıştır((.....)) Aracını bir süre kullandığını belirten müşteri 18m3 ün büyük geldiğini işlerinde azalma olduğunu bu yüzden aracı satılığa çıkardığını belirtmektedir.”
23-25/467-160 7/14 Tespit-5 (1) IVECO çalışanı (.....): (2) (19) Yerinde incelemede elde edilen bilgi ve belgelerden; IVECO yetkili bayileri tarafından satılan araçların galericiler tarafından sahibinden.com internet sitesinde ilana konulmasının nedenlerinin araştırılmasının IVECO direktörleri tarafından istendiği anlaşılmaktadır. İlanlarda yer alan araçların, kim ya da kimler tarafından ilana koyulduğunun IVECO yetkilileri tarafından detaylıca araştırıldığı, ilanların kaldırılması noktasında aksiyon alınarak ilan sahiplerine müdahalelerde bulunulduğu ve bazı müdahalelerde başarılı olunarak ilan sahiplerine ilanların kaldırtıldığı anlaşılmıştır. (20) IVECO savunmasında, Tespit 4 ve Tespit 5’te yer alan bulgulara ilişkin olarak, bulgularda yer alan yazışmaların IVECO’nun uygulamakta olduğu seçici dağıtım sistemini korumak adına, yetkisiz satıcılar tarafından IVECO marka birinci el veya düşük kilometreli araçların satışının önüne geçilmesi amacıyla IVECO yetkililerince gerçekleştirilen araştırmalardan ileri geldiğini ifade etmiştir. Ayrıca IVECO, yetkili satıcılarıyla akdettiği sözleşmelerle yetkili satıcılarını IVECO marka birinci el araçları galeriler gibi yetkisiz satıcılara satmaktan men ettiğini ifade ederek bulgularda yer alan araştırmaların gerçekleştirilmesinin bir sebebinin de yetkili satıcıların bahsi geçen sözleşmelere uyup uymadığını belirlemek olduğunu belirtmiştir. Akdedilen sözleşmelerle yetkili satıcılara getirilen bu kısıtlamanın grup muafiyeti kapsamında olduğunu belirten IVECO, ayrıca bulgularda ismi geçen teşebbüslerin yetkisiz satıcılar olan galeriler olduğunu vurgulamıştır. Sonuç olarak yetkili satıcıların internet üzerinden satışlarına müdahalenin söz konusu olmadığını belirten IVECO, bulgulardaki ismi geçen teşebbüslerin de galeriler olduğu göz önünde bulundurulduğunda, gerçekleştirdikleri piyasa araştırmasının rekabete hukukuna aykırılık teşkil etmediğini ifade etmiştir. (21) Yukarıda yer alan tespitler ile IVECO’nun yaptığı açıklamalar birlikte ele alındığında, IVECO’nun gerçekleştirdiği eylemlerin internet satışları da dâhil olmak üzere bölge ve müşteri kısıtlaması niteliğinde olabileceği değerlendirilmiştir. H.4. Taahhüt Metninin İncelenmesi ve Değerlendirilmesi H.4.1. IVECO Tarafından Sunulan Taahhüt Metni (22) IVECO, nihai taahhüt metnini 18.05.2023 tarih ve 38804 sayı ile Kuruma sunmuştur. Buna göre IVECO’nun bayilerinin aktif veya pasif satışlarını ya da internet satışlarını kısıtlayarak sebebiyet vereceği olası rekabet sorunlarının engellenmesine yönelik olarak sunduğu taahhüt metni aşağıdaki şekildedir:
23-25/467-160 8/14 1. IVECO, yetkili satıcılarına/servislerine; yetkili satıcılar/servisler arasında herhangi bir bölge paylaşımının bulunmadığını ve tüm satıcıların/servislerin tüm Türkiye’ye satış ve satış sonrası servis hizmeti sunmak yönünde serbest oldukları ve aksi yönde herhangi bir sözleşmesel ya da fiili yükümlülük altında olmadıkları hakkında açıkça bilgilendirme yapmayı taahhüt etmektedir. Bu bilgilendirmeyi IVECO, sunulan taahhütlerin kabul edilmesinin ardından dağıtım ağında bulunan yetkili satıcılara/servislere kısa kararın tebliğini takiben 60 gün içinde yapacaktır. 2. IVECO; yetkili satıcıların/servislerin çevrim içi kanallardan gerçekleştirecekleri satışlar bakımından da, yetkili satıcılarına/servislerine benzer şekilde bir bilgilendirme yapacaktır. Bu çevrim içi kanallar; yetkili satıcıların/servislerin kendi internet siteleri ve/veya yetkili satıcıların/servislerin kullanabileceği üçüncü taraf çevrim içi satış/listeleme platformları olabilecektir. Bu doğrultuda IVECO; yetkili satıcılarına/servislerine ürünleri (araç ve yedek parça) diledikleri bölgeye ve müşteriye5 istedikleri kanal üzerinden (çevrim içi/fiziki ayrımı fark etmeksizin) satmak hususunda serbest oldukları ve aksi yönde herhangi bir sözleşmesel ya da fiili yükümlülük altında olmadıkları hakkında açıkça bilgilendirme yapmayı taahhüt eder. Bu bilgilendirme de dikkatinize sunulan 1 numaralı taahhüt ile aynı zaman diliminde ve aynı belge içerisinde gerçekleştirilecektir. 1 ve 2 numaralı taahhütler bakımından hazırlanmış bilgilendirme metni EK-2’de dikkatinize sunulmaktadır. 3. Yukarıda belirtilen bilgilendirme yükümlülüğüne ilave olarak IVECO, 1 ve 2. maddede yer alan hususları yetkili satıcılar/servisler ile akdettiği sözleşmelere de eklemeyi taahhüt etmektedir. Bu kapsamda IVECO; Yetkili Satıcılık Sözleşmesi’nin “Sözleşmenin Konusu ve Kapsamı” başlıklı 3. maddesi dahilinde bazı değişiklik ve eklemeler yapmayı taahhüt etmektedir. Bu çerçevede IVECO; a. Sözleşme’nin 3.2. numaralı maddesine “herhangi bir bölge kısıtlaması olmaksızın tüm Türkiye’de” ifadesini ekleyerek revize etmeyi, b. Sözleşme’nin 3.6. numaralı maddesine “YETKİLİ SATICI, faaliyetlerini herhangi bir bölge sınırlaması olmaksızın gerçekleştirme yetkisine sahiptir” ifadesini eklemeyi ve c. Sözleşme’nin 3.6. numaralı maddesinin akabinde gelmek üzere çevrimiçi satışlara ilişkin Madde 3.7.’yi eklemeyi taahhüt eder6: 5 Müşteri: Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (“2017/3 sayılı Tebliğ”) ve IVECO’nun Yetkili Satıcılık Sözleşmesi ve Yetkili Servis ve Yedek Parça Satış Sözleşmesi uyarınca; dağıtım ağı içindeki yetkili satıcı/servisleri ve ürünü kendi kullanımı için satın alan gerçek/tüzel kişiyi ifade etmektedir. 2017/3 sayılı Tebliğ hükümleri doğrultusunda müşteri tanımı yetkisiz dağıtıcıları kapsamamaktadır (Madde 6/1-b-3: “Seçici dağıtım sistemi üyelerinin yetkili olmayan dağıtıcılara, bu sistemin işletilmesi için sağlayıcı tarafından ayrılmış olan bölge içinde satış yapmalarının kısıtlanması”). Müşteri tanımına ilişkin IVECO’nun yetkili satıcıları/servisleri ile imzaladığı sözleşmelerde yer alan hükümler aşağıda dikkatinize sunulmaktadır: Bkz. Yetkili Satıcılık Sözleşmesi “Tanımlar” Başlıklı 2. Madde: “Müşteri” (ilgili sözleşme, sözleşmenin süresinin sonunda Ürün’ün mülkiyetin geçeceğine veya Ürünü satın alma opsiyonu tanınmasına dair bir hüküm içermediği sürece) finansal kiralama şirketleri de dahil olmak üzere, yeni Ürünü kendi kullanımı için satın alan gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder; Bkz. Yetkili Servis ve Yedek Parça Satış Sözleşmesi “Tanımlar” Başlıklı 3. Madde: “Kullanıcılar” veya “Müşteri” Mülkiyetin geçmesi hükmünü veya Sözleşme süresinin sonunda Aracın satın alınması seçeneğini içermediği sürece finansal kiralama şirketleri de dahil olmak üzere Sözleşme konusu Araçları kendi kullanımı için alan gerçek ve tüzel kişileri ifade eder; 6 Sözleşmede yapılan değişiklik ve eklemeler kalın ve altı çizili şekilde yazılmıştır.
23-25/467-160 9/14 “3.2. Bu Sözleşme ile YETKİLİ SATICI, Ürünler’in işbu Sözleşme hükümlerine uygun olarak herhangi bir bölge sınırlaması olmaksızın tüm Türkiye’de pazarlanması, dağıtımı ve satışı konusunda yetkilendirilmiştir. İşbu Sözleşme’nin hüküm ve koşullarına tabi olmak üzere YETKİLİ SATICI, Hizmetler’in yerine getirilmesi için işbu Sözleşme’de belirtildiği şekilde Tesisler kurmayı ve işbu Sözleşme ile üstlendiği sorumluluk ve yükümlülükleri yerine getirmeyi SAĞLAYICI’ya beyan, kabul ve taahhüt etmektedir.” 3.6. SAĞLAYICI, kendisi tarafından önceden belirlenmiş olan niceliksel kriterlere göre, Dağıtım Ağı’na yeni yetkili satıcılar ekleme hakkına sahiptir. YETKİLİ SATICI, herhangi bir bölge ve/veya yerde münhasır satış yetkisine sahip değildir. İşbu Sözleşme ve uygulaması hiçbir şekilde YETKİLİ SATICI’nın herhangi bir bölge ve/veya yerde münhasır bir satıcıya dönüştüğü anlamına gelecek şekilde de yorumlanamaz. YETKİLİ SATICI, faaliyetlerini herhangi bir bölge sınırlaması olmaksızın gerçekleştirme yetkisine sahiptir. “3.7. YETKİLİ SATICI, dilediği bölgede ve/veya yerde ve dilediği müşteriye dilediği kanal üzerinden (çevrim içi/fiziki ayrımı fark etmeksizin) satış yapma hususunda serbesttir. İşbu Sözleşme’nin herhangi bir hükmü YETKİLİ SATICI’nın kurulu bulunduğu il/coğrafi bölge dışına satış yapamayacağı veya internet üzerinden araç satışı gerçekleştiremeyeceği şeklinde yorumlanamayacaktır.” 4. IVECO, Yetkili Satıcılık Sözleşmesi’ne eklemeyi taahhüt ettiği hükümleri benzer şekilde Yedek Parça Satış ve Yetkili Servis Sözleşmesi’ne de eklemeyi taahhüt etmektedir. Bu kapsamda, IVECO; Yedek Parça Satış ve Yetkili Servis Sözleşmesi’nin “Sözleşmenin Konusu ve Kapsamı” başlıklı 4. maddesi dahilinde aşağıdaki değişiklikleri ve eklemeleri yapmayı taahhüt etmektedir. Bu çerçevede IVECO; a. Sözleşme’nin 4.5. numaralı maddesine “YETKİLİ SERVİS, faaliyetlerini herhangi bir bölge sınırlaması olmaksızın gerçekleştirme yetkisine sahiptir” ifadesini eklemeyi ve b. Sözleşme’nin 4.5. numaralı maddesinin akabinde gelmek üzere çevrimiçi satışlara ilişkin Madde 4.6.’yı eklemeyi taahhüt eder: “4.5. YETKİLİ SERVİS, Satış Sonrası Hizmetlerin ifası ile ilgili olarak herhangi bir bölge ve/veya yer için münhasır yetkiye sahip değildir. SAĞLAYICI, Servis Ağı’na yeni yetkili servisler atama ve Satış Sonrası Hizmetleri doğrudan ifa etme hakkına sahiptir. İşbu Sözleşme ve uygulaması hiçbir şekilde YETKİLİ SERVİS’in herhangi bir bölge ve/veya yerde münhasır bir yetkili servise dönüştüğü anlamına gelecek şekilde de yorumlanamaz. YETKİLİ SERVİS, faaliyetlerini herhangi bir bölge sınırlaması olmaksızın gerçekleştirme yetkisine sahiptir.” “4.6. YETKİLİ SERVİS, ayrıca yedek parçalar bakımından da dilediği bölgede ve/veya yerde ve dilediği müşteriye dilediği kanal üzerinden (online/fiziki ayrımı fark etmeksizin) satış yapma hususunda serbesttir. İşbu Sözleşme’nin herhangi bir hükmü YETKİLİ SERVİS’in kurulu bulunduğu il/coğrafi bölge dışına satış yapamayacağı veya internet üzerinden satış gerçekleştiremeyeceği şeklinde yorumlanamayacaktır.” (23) Ayrıca taahhüt metninde ifade edildiği üzere yetkili satıcılar/servisler ile paylaşılacak olan bilgilendirme metninin: “IVECO ARAÇ SANAYI VE TICARET A.Ş. BİLGİLENDİRME METNİ IVECO Araç Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (“IVECO”) yürütmekte olduğu faaliyetler bakımından öncelikli ilkesi yürürlükte olan mevzuata uygun hareket etmektir ve bu bilinçle IVECO; geçmişte olduğu gibi günümüzde de mevzuata uyum ilkesinin iş yapış şeklinin bir parçası olduğu hakkında paydaşlarını en şeffaf şekilde bilgilendirmek istemektedir.
23-25/467-160 10/14 Bu çerçevede tüm yetkili satıcılar/servisler; - tüm Türkiye’ye satış ve satış sonrası servis hizmeti sunmak yönünde ve - ürünleri (araç ve yedek parça) diledikleri bölgeye ve müşteriye istedikleri kanal üzerinden (çevrim içi/fiziki ayrımı fark etmeksizin) satmak hususunda serbesttir. Ayrıca tüm yetkili satıcılar/servisler aksi yönde herhangi bir sözleşmesel ya da fiili yükümlülük altında da değildir. Bu doğrultuda IVECO, bu konuda herhangi bir şüpheye mahal vermemek adına Yetkili Satıcılık Sözleşmesi’ni ve Yedek Parça Satış ve Yetkili Servislik Sözleşmesi’ni bu yönde tadil etmeye de karar vermiştir. Bu çerçevede Yetkili Satıcılık Sözleşmesi’nin “Sözleşmenin Konusu ve Kapsamı” başlıklı 3. maddesi dahilinde yer alan 3.2 ve 3.6 numaralı maddeler nezdinde değişik yapılmış, aynı zamanda 3.7 numaralı madde de Yetkili Satıcılık Sözleşmesi’ne eklenmiştir: “3.2. Bu Sözleşme ile YETKİLİ SATICI, Ürünler’in işbu Sözleşme hükümlerine uygun olarak herhangi bir bölge sınırlaması olmaksızın tüm Türkiye’de pazarlanması, dağıtımı ve satışı konusunda yetkilendirilmiştir. İşbu Sözleşme’nin hüküm ve koşullarına tabi olmak üzere YETKİLİ SATICI, Hizmetler’in yerine getirilmesi için işbu Sözleşme’de belirtildiği şekilde Tesisler kurmayı ve işbu Sözleşme ile üstlendiği sorumluluk ve yükümlülükleri yerine getirmeyi SAĞLAYICI’ya beyan, kabul ve taahhüt etmektedir.” 3.6. SAĞLAYICI, kendisi tarafından önceden belirlenmiş olan niceliksel kriterlere göre, Dağıtım Ağı’na yeni yetkili satıcılar ekleme hakkına sahiptir. YETKİLİ SATICI, herhangi bir bölge ve/veya yerde münhasır satış yetkisine sahip değildir. İşbu Sözleşme ve uygulaması hiçbir şekilde YETKİLİ SATICI’nın herhangi bir bölge ve/veya yerde münhasır bir satıcıya dönüştüğü anlamına gelecek şekilde de yorumlanamaz. YETKİLİ SATICI, faaliyetlerini herhangi bir bölge sınırlaması olmaksızın gerçekleştirme yetkisine sahiptir. “3.7. YETKİLİ SATICI, dilediği bölgede ve/veya yerde ve dilediği müşteriye dilediği kanal üzerinden (çevrim içi/fiziki ayrımı fark etmeksizin) satış yapma hususunda serbesttir. İşbu Sözleşme’nin herhangi bir hükmü YETKİLİ SATICI’nın kurulu bulunduğu il/coğrafi bölge dışına satış yapamayacağı veya internet üzerinden araç satışı gerçekleştiremeyeceği şeklinde yorumlanamayacaktır.” Yetkili Satıcılık Sözleşmesi’nin yanında IVECO, Yedek Parça Satış ve Yetkili Servis Sözleşmesi’nde de benzer nitelikte değişiklikler gerçekleştirmiştir. Bu çerçevede Yedek Parça Satış ve Yetkili Servis Sözleşmesi’nin 4.5. numaralı maddesinde değişiklik yapılmış ve yine 4.6. numaralı madde eklenmiştir: “4.5. YETKİLİ SERVİS, Satış Sonrası Hizmetlerin ifası ile ilgili olarak herhangi bir bölge ve/veya yer için münhasır yetkiye sahip değildir. SAĞLAYICI, Servis Ağı’na yeni yetkili servisler atama ve Satış Sonrası Hizmetleri doğrudan ifa etme hakkına sahiptir. İşbu Sözleşme ve uygulaması hiçbir şekilde YETKİLİ SERVİS’in herhangi bir bölge ve/veya yerde münhasır bir yetkili servise dönüştüğü anlamına gelecek şekilde de yorumlanamaz. YETKİLİ SERVİS, faaliyetlerini herhangi bir bölge sınırlaması olmaksızın gerçekleştirme yetkisine sahiptir.” “4.6. YETKİLİ SERVİS, ayrıca yedek parçalar bakımından da dilediği bölgede ve/veya yerde ve dilediği müşteriye dilediği kanal üzerinden (online/fiziki ayrımı fark etmeksizin) satış yapma hususunda serbesttir. İşbu Sözleşme’nin herhangi bir hükmü YETKİLİ SERVİS’in kurulu
23-25/467-160 11/14 bulunduğu il/coğrafi bölge dışına satış yapamayacağı veya internet üzerinden satış gerçekleştiremeyeceği şeklinde yorumlanamayacaktır.” Yukarıda bahsedilen değişikliklerin siz yetkili satıcılarımız/servislerimiz ile imzalamış olduğumuz sözleşmeye de eklendiğini, bu değişikliklere dair bilgilendirmenin aynı zamanda noter aracılığı ile tarafınıza iletileceğini bilgilerinize sunarız. İyi çalışmalar dileriz. ...” şeklinde olacağı ifade edilmiştir. H.4.2. Taahhüt Metninin Değerlendirilmesi (24) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin üçüncü fıkrası şu şekildedir: “Yürütülmekte olan bir önaraştırma ya da soruşturma sürecinde 4 üncü veya 6 ncı madde kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak ilgili teşebbüs ya da teşebbüs birliklerince taahhüt sunulabilir. Kurul söz konusu taahhütler yoluyla rekabet sorunlarının giderilebileceğine kanaat getirirse bu taahhütleri ilgili teşebbüs ya da teşebbüs birlikleri açısından bağlayıcı hale getirerek soruşturma açılmamasına veya açılmış bulunan soruşturmaya son verilmesine karar verebilir. Rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ya da arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlallerle ilgili olarak taahhüt kabul edilmez. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından çıkarılan tebliğ ile belirlenir.” (25) 2021/2 sayılı Tebliğ, 16.03.2021 tarih ve 31425 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı 2. maddesi ise şu şekildedir: “Bu Tebliğ; açık ve ağır ihlaller hariç olmak üzere, 4054 sayılı Kanunun 4 üncü veya 6 ncı maddesi kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak ilgili teşebbüslerce ya da teşebbüs birliklerince sunulan taahhütleri kapsamaktadır.” (26) Bununla birlikte 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Tanımlar” başlıklı 4. maddesi açık ve ağır ihlallere konu olan hususları; “Bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabet doğrudan ya da dolaylı olarak engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan; 1) Rakip teşebbüsler arasında fiyat tespiti, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, ihalelerde danışıklı hareket, gelecekte uygulanması planlanan fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgilerin paylaşılması, 2) Üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arası ilişkide alıcının sabit veya asgari satış fiyatının belirlenmesi konularında gerçekleşen anlaşma ve/veya uyumlu eylemler ile bu konulara ilişkin teşebbüs birliği karar ve eylemleri” olarak düzenlemiştir. (27) Dosya kapsamında yapılan incelemeler sonucunda IVECO’nun gerçekleştirdiği eylemlerin internet satışları da dâhil olmak üzere bölge ve müşteri kısıtlaması niteliğinde olabileceği değerlendirilmiştir. Bu çerçevede dosya konusu iddiaların anılan Tebliğ’in 4. maddesinde sayılan açık ve ağır ihlal kapsamına girmediği, dolayısıyla IVECO’nun taahhüt sunmasının mümkün olduğu tespit edilmiştir.
23-25/467-160 12/14 (28) Diğer yandan, taahhüt müessesesinin işlerliği bakımından 2021/2 sayılı Tebliğ, taahhüt sunma taleplerinin Kuruma iletilebileceği süreyi sınırlamaktadır. 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Taahhüt Sürecinin Başlatılması” başlıklı 5. maddesi; “(1) Haklarında yürütülen bir incelemeye taahhütle son verilmesini isteyen taraflar, önaraştırma veya soruşturma sürecinde taahhüt sunma talebinde bulunabilirler. Soruşturma sürecindeki taahhüt sunma talepleri Kanunun 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yapılan soruşturma bildiriminin tebliğinden itibaren üç ay içinde Kuruma iletilir. Bu süre geçtikten sonra Kuruma iletilen taahhüt sunma talepleri dikkate alınmaz. (2) Taraflar, taahhüt sunma taleplerini yazılı şekilde Kuruma ileterek taahhüt sürecini başlatır.” şeklindedir. (29) Soruşturma bildiriminin IVECO tarafından 17.01.2023 tarihinde tebellüğ edildiği, IVECO tarafından yapılan taahhüt başvurusunun ise 21.02.2023 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal ettiği görülmektedir. Bu kapsamda 2021/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde, teşebbüsün taahhüt başvurusunu süresi içinde yaptığı anlaşılmıştır. (30) 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Taahhüdün niteliği” başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrası sunulan taahhüdün değerlendirilmesi bakımından aşağıdaki ifadeleri içermektedir: “Taahhüt rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olmalıdır …” (31) IVECO tarafından sunulan taahhüt metninin birinci ve ikinci maddesinde, IVECO yetkili satıcılarına/servislerine yönelik olarak yapılacak olan bilgilendirme metninin kapsamının düzenlendiği görülmektedir. IVECO, söz konusu bilgilendirme metninin, sunulan taahhüdün kabul edilmesini ve Kurulun kısa kararının tebliğini takiben altmış gün içerisinde yetkili satıcılara/servislere ulaştırılacağını taahhüt etmektedir. Birinci maddede IVECO, yetkili satıcılarına/servislerine, yetkili satıcılar/servisler arasında herhangi bir bölge paylaşımının bulunmadığını ve tüm satıcıların/servislerin tüm Türkiye’ye satış ve satış sonrası servis hizmeti sunmak yönünde serbest olduklarını ve aksi yönde herhangi bir sözleşmesel ya da fiili yükümlülük altında olmadıkları hakkında açıkça bilgilendirme yapacağını taahhüt etmektedir. İkinci maddede de benzer bir bilgilendirmenin, yine birinci maddede öngörülen süre içerisinde çevrim içi kanallardan yapılacak olan satışlar bakımından da gerçekleştirileceği taahhüt edilmekte olup bu bilgilendirmede, yetkili satıcıların/servislerin araç yahut yedek parçaları diledikleri kanaldan satabilecekleri ve yine aksi yönde herhangi bir yükümlülük altında olmayacaklarının yer alacağı taahhüt edilmektedir. (32) Birinci ve ikinci maddede sunulan taahhütlerin, taahhüt metnine ekli Ek-2 belgesinde somutlaştırıldığı, yalın ve anlaşılır bir dille kaleme alındığı görülmüştür. Söz konusu bilgilendirme metniyle, IVECO’nun yetkili satıcıları/servisleri, IVECO’nun münhasırlık içermeyen ve tüm Türkiye sathında satış ve hizmetlerin serbestçe gerçekleştirilebileceğini öngören ticari politikası konusunda yeterince açık bir şekilde bilgilendirileceği anlaşılmaktadır. Ayrıca teşebbüsten elde edilen delillerde, IVECO yetkili satıcılarının/servislerinin, IVECO’nun ticari politikasından bağımsız olarak zaman zaman münhasırlık yahut aktif ya da pasif satış yasağını çağrıştırır şekilde IVECO’ya birbirleri hakkında şikâyetler yönelttiği görüldüğünden, bilgilendirme metniyle birlikte, satışlar ve sunulan hizmetler bakımından herhangi bir coğrafi sınırlamanın olmadığını açık bir şekilde anlamalarının bayilerin arasındaki rekabeti arttıracağı değerlendirilmiştir. Tüm bunlara ek olarak, IVECO yetkili satıcılarının/servislerinin kendi internet siteleri ve/veya üçüncü taraf çevrim içi
23-25/467-160 13/14 satış/listeleme platformları gibi çevrim içi de dâhil olmak üzere diledikleri kanaldan gerçekleştirecekleri hizmetler bakımından serbest oldukları hususunda net bir şekilde bilgilendirilmelerinin de çevrim içi kanaldaki hizmet sunumlarının artmasını sağlayabileceği, böylelikle de bu durumun tüketici seçeneklerinin artmasına olanak tanıyacağı öngörülmektedir. (33) Üçüncü ve dördüncü maddelerde ise IVECO, yetkili satıcılarıyla/servisleriyle akdettiği sözleşmelerde değişikliklere ve eklemelere gideceğini taahhüt etmiştir. Üçüncü maddede, sözleşmelerde yer alan hükümlere, IVECO’nun yetkili satıcılarını herhangi bir bölge sınırlamasına tabi olmaksızın pazarlama, dağıtım ve satış konusunda yetkilendirdiği, böylelikle yetkili satıcıların faaliyetlerini herhangi bir bölge sınırlaması olmaksızın gerçekleştirme yetkisine sahip olduklarını vurgulayan hükümlere yer verileceği taahhüt edilmiştir. Bunun yanı sıra yetkili satıcıların çevrim içi yahut fiziki kanal fark etmeksizin satışlarını tüm Türkiye’de gerçekleştirebileceğine dair hükmün sözleşmelere ekleneceği belirtilmiştir. Tüm bu düzenlemelerin taraflar açısından hukuki belirliliğin sağlanmasına hizmet edeceği öngörülmektedir. Ayrıca yetkili satıcıların aksi yönde herhangi bir sözleşmesel yüküm altında olmadıklarını net olarak görmelerinin marka içi rekabeti artıracağı ve IVECO’nun olası fiili müdahalelerine karşın yetkili satıcıların sözleşme hukuku kapsamında da korunmalarını sağlayacağı değerlendirilmektedir. (34) Dördüncü maddede de üçüncü maddede bahsi geçen değişikliklere paralel değişikliklerin, IVECO ile yetkili servisleri arasında akdedilen sözleşmeler bakımından gerçekleştirileceği taahhüt edilmiştir. IVECO yetkili servisleriyle akdedilen sözleşmelerde, yetkili servislerin sunacağı hizmetlerde herhangi bir bölge sınırlaması olmadığının vurgulanması ve çevrim içi yahut fiziki kanal fark etmeksizin hizmet satışlarını gerçekleştirebileceklerinin vurgulanmasının, yukarıdakine benzer şekilde taraflar açısından hukuki belirliliği artıracağı öngörülmektedir. Yine IVECO’nun olası fiili müdahalelerine karşın da sözleşme hukuku kapsamında yetkili servislerin korunacağı anlaşılmakta olup satış sonrası hizmetler bakımından IVECO tarafından sunulan taahhütlerin uygun ve yeterli olduğu değerlendirilmektedir. (35) Sonuç itibarıyla, sunulan taahhüt metni, ekinde yer alan bilgilendirme metni ile birlikte değerlendirildiğinde; dosya kapsamında tespit edilen rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir bulunmuş, bu çerçevede anılan taahhütlerin kabul edilmesine karar verilmiştir. I.SONUÇ (36) Rekabet Kurulunun 05.01.2023 tarihli ve 23-01/15-M sayılı kararı uyarınca yürütülmekte olan soruşturma kapsamında; - Iveco Araç Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından sunulan ve Kurum kayıtlarına 18.05.2023 tarih ve 38804 sayı ile intikal eden nihai taahhüt metninin önaraştırma ve soruşturma safhasında tespit edilen rekabet sorunlarını giderebilecek nitelikte olması nedeniyle kabulüne, - Iveco Araç Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin sunmuş olduğu taahhütlerin, kısa kararın Iveco Araç Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’ne tebliğini takiben 60 (altmış) gün içinde Kuruma tevsik edilmesine, - Dolayısıyla nihai taahhüt metninin teşebbüs açısından bağlayıcı hale getirilerek 05.01.2023 tarihli ve 23-01/15-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın sonlandırılmasına
23-25/467-160 14/14 gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy