Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-5-026 Karar Sayısı : 23-27/520-176 Karar Tarihi : 15.06.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Çiğdem KIR ŞAHİNER, Murat ALACALAR, Sebahat YILMAZ, Oğuzhan ÇUKUR, Ali Ozan ŞAHANER C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır. D: İNCELENEN TARAF : D Elektronik Şans Oyunları ve Yayıncılık AŞ Temsilcisi: Gökçe ÇETİNKAYA Büyükdere Cad. Bahar Sok. No:13 River Plaza Kat: 11-12 34394 Levent/İstanbul (1) E. DOSYA KONUSU: D Elektronik Şans Oyunları ve Yayıncılık AŞ’nin, Mackolik İnternet Hizmetleri AŞ’ye sözleşme kapsamında getirdiği koşullara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi kapsamında geçici tedbir alınmasının değerlendirilmesi. (2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 18.04.2022 tarih ve 27330 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 16.05.2022 tarihli ve 2022-5-026/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu Rekabet Kurulunun (Kurul) 18.05.2022 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 22-23/376-M sayılı karar ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (3) Önaraştırma sürecinde 02.06.2022 tarihinde D Elektronik Şans Oyunları ve Yayıncılık AŞ’de (NESİNE) yerinde incelemede bulunulmuştur. Dosya kapsamında hakkında önaraştırma yapılan teşebbüs ve aynı sektörde faaliyet gösteren diğer sanal bayiler ile çevrim içi görüşmeler yapılmıştır. 13.06.2022-15.06.2022 tarihleri arasında teşebbüsün rakipleri ile çevrim içi görüşmeler gerçekleştirilmiştir. (4) Yapılan önaraştırma sonucunda düzenlenen 30.06.2022 tarihli ve 2022-5-026/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, 07.07.2022 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 22-32/500-M sayılı karar ile NESİNE’nin münhasırlık içeren anlaşmaları ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. ve 6. maddesini ihlal ettiği iddiasına yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Anılan soruşturma kararını takiben hazırlanan soruşturma bildirimi 21.07.2022 tarih ve 46906 sayılı yazı ile soruşturma tarafı NESİNE’ye tebliğ edilmiş, teşebbüs tarafından hazırlanan birinci yazılı savunma kanuni süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (5) Soruşturma Heyetince hazırlanan 28.11.2022 tarihli ve 2022-5-026/BN-02 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 01.12.2022 tarihli gündeminde görüşülmüş, 22-53/813-M sayı ile 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca soruşturma süresinin altı ay uzatılmasına karar verilmiş ve anılan karar tarafa 01.12.2022 tarihli ve 54496 sayılı yazı ile bildirilmiştir.
23-27/520-176 2/17 (6) Yürütülmekte olan soruşturma kapsamında Kurum kayıtlarına 20.10.2022 tarih ve 32318 sayı ile intikal eden yazıyla, soruşturma tarafınca soruşturma konusu iddialar ile bağlantılı endişeleri bertaraf etmek amacıyla taahhüt sunma talebinde bulunulmuş ve ilgili talep üzerine Soruşturma Heyetince hazırlanan 17.11.2022 tarihli ve 2022-5-026/BN-01 sayılı Bilgi Notu, 23.11.2022 tarihli Kurul gündeminde görüşülmüş ve 22-52/777-M sayıyla NESİNE ile taahhüt görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. (7) Ardından taahhüt sürecinde NESİNE ile 10.01.2023 tarihinde fiziki, 01.02.2023 tarihinde çevrim içi olmak üzere taahhütlere ilişkin olarak görüşme gerçekleştirilmiş ve görüşmeler tutanak ile kayıt altına alınmıştır. NESİNE tarafından taahhüt sunma talebini içeren yazısında taahhüt görüşmelerine ışık tutması adına bir taslak taahhüt metni sunulmuş, ayrıca anılan toplantıların ardından Soruşturma Heyeti’nin görüşleri doğrultusunda taslak taahhütler revize edilmiştir. Birinci taahhüt metninin nihai hali (Nihai Taahhüt Metni) ise 20.02.2023 tarih ve 35792 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Taahhütlerin değerlendirilmesine ilişkin olarak Soruşturma Heyeti tarafından hazırlanan 22.02.2023 tarihli ve 2022-5-026/BN-03 sayılı Bilgi Notu ve 23.02.2023 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş 23-10/171-M sayı ile taahhütler hakkında üçüncü kişilerin görüşlerinin alınmasına karar verilmiştir. (8) Bu kapsamda NESİNE’nin rakipleri ile sponsorluk ve reklam sözleşmeleri taraflarına taahhüde ilişkin görüşlerini paylaşmaları için talep gönderilmiştir. Söz konusu teşebbüslerin görüş yazıları ise muhtelif sayılarla Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Dosya kapsamında ayrıca sanal bayilerle çevrim içi görüşmeler de gerçekleştirilmiştir. (9) Üçüncü kişilerin görüşlerinin alınmasının ardından hazırlanan 27.03.2023 tarihli ve 2022-5-026/BN-04 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 30.03.2023 tarihli toplantısında görüşülerek NESİNE’nin sunmuş olduğu taahhütlere ilişkin; “NESİNE tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 20.02.2023 tarih ve 35792 sayı ile giren taahhütlerin soruşturma kapsamında tespit edilen rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli ve etkili şekilde uygulanabilir olmadığına ve bu nedenle reddine” ve “NESİNE’nin kısa kararın tebliğinden itibaren en geç 15 (on beş) gün içerisinde Taahhüt Tebliğ’in 11. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bir kereye mahsus olmak üzere kabul edilmeyen taahhütlerde değişiklik yapabileceğine” 23-16/286-M sayı ile karar verilmiştir. (10) Kurum kayıtlarına 24.04.2023 tarih ve 37951 sayı ile intikal eden yazıda NESİNE tarafından; taahhütlerde değişiklik yapmaya yönelik 15 günlük sürenin bayram tatiline denk gelmesi ve NESİNE’nin ana hissedarı ve Yönetim Kurulu Başkanı olan (…..) yurtdışında yaşaması nedeniyle sunulacak taahhütlere ilişkin değerlendirmesinin alınamadığı ifade edilerek nihai taahhüt metninin Kuruma 24.04.2023 tarihinde sunulmasının mümkün olamadığı belirtilmiş, 03.05.2023 tarihine kadar süre uzatımı talep edilmiştir. (11) Bu talep hakkında hazırlanan 25.04.2023 tarihli ve 2022-5-026/BN-05 sayılı Bilgi Notu, Kurulda görüşülmüş, Kurulun 28.04.2023 tarihli ve 23-19/375-M sayılı kararı ile NESİNE tarafından yapılan ek süre talebi kabul edilmiştir. Ardından NESİNE tarafından sunulan değiştirilmiş nihai taahhüt metni 04.05.2023 tarih ve 38288 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (12) Sunulan değiştirilmiş nihai taahhüt metni kapsamında hazırlanan 02.06.2023 tarihli ve 2022-5-026/BN-06 sayılı Bilgi Notu, 07.06.2023 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 23-26/501-M sayılı karar ile söz konusu taahhütler reddedilmiştir.
23-27/520-176 3/17 (13) NESİNE tarafından sunulan taahhütlerin reddedilmesi üzerine Kurul toplantısında Mackolik İnternet Hizmetleri AŞ (MAÇKOLİK) ile NESİNE arasında akdedilmiş sözleşme hükümlerine ilişkin nihai karara kadar ciddi ve telafi olunamayacak zararların ortaya çıkma ihtimali ve geçici tedbir alınması hususları gündeme gelmiş olup konu hakkında düzenlenen 13.06.2023 tarihli ve 2022-5-026/BN-07 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (14) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası çerçevesinde MAÇKOLİK ile NESİNE arasında akdedilen sözleşmede yer alan münhasırlık hükmünün kaldırılmasına yönelik geçici tedbir alınabileceği ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. NESİNE ile MAÇKOLİK Arasındaki Sözleşmesel İlişki (15) NESİNE ile 2019 yılından bu yana çalışan MAÇKOLİK, futbol maçlarına yönelik canlı maç sonuçları gibi istatiksel bilgi ve geniş bir veri tabanı sunan bir platformdur. NESİNE ile MAÇKOLİK arasında öncelikle 2019-2021 zaman dilimini, daha sonra ise 2022-2024 zaman dilimini kapsayacak Reklam Satış Hizmet Sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşmelerin konusu MAÇKOLİK’in internet sitesinde yer alan reklam alanlarının, NESİNE’nin rakibi konumunda bulunan ve bahis oyunları pazarında faaliyet gösteren teşebbüslere sağlanmamasına yöneliktir. (16) Bu çerçevede münhasır hak ve yükümlülükleri içeren Reklam Satış Hizmet Sözleşmesi’nin 2.2. maddesine aşağıda yer verilmektedir: “Mecralar’da NESİNE dışında, NESİNE’ye doğrudan veya dolaylı olarak bile olsa, NESİNE’nin faaliyet konusu olan internet üzerinden tahmin alanlarında hizmet veren diğer firmaların reklamını ve/veya bahis içerikli reklamları yayınlayamaz, sponsorluk alamaz. Bu bağlamda, MACKOLİK, NESİNE’ye münhasır hak verdiğini kabul, beyan ve taahhüt eder ve NESİNE’ye uğradığı zararları tazmin ile birlikte derhal fesih hakkı verir. Mecralarda MACKOLİK’in kontrol dışında gerçekleşen ve münferit olarak gösterilen bahis reklamları münhasırlığa aykırılık teşkil etmez, fesih kapsamına dahil edilemez.” (17) Reklam Satış Hizmet Sözleşmesi’nin 2.5. maddesinde sözleşmenin kapsamına yönelik hükümler yer almaktadır: “MAÇKOLİK, NESİNE reklamlarının www.mackolik.com, www.sahadan.com web sitelerinde, mobil sitelerde, Mackolik ve Sahadan markalı IOS, Android mobil uygulamalarında, Sözleşme süresinin sonuna kadar olacak şekilde, yıllık bazda aşağıdaki tabloda yer alan tıklanma sayıları kadar tıklanma taahhüdü verir. Banner Reklam Alanlarından ve/veya Diğer Alanlardan gelen tıklanma sayılarının ilgili yıl içinde ayrı ayrı olacak şekilde aşağıda yer alan tabloda bulunan taahhüt rakamlarına ulaşmaması halinde MAÇKOLİK, sözleşme bedelinin bir yıllık döneme denk gelen tutarından eksik kalan tıklama sayısına oranı kadar bir bedelin, ilgili yılın sözleşme bedelinden cezai şart olarak düşüleceğini kabul, beyan ve taahhüt eder. MAÇKOLİK sözleşme bedelinin tamamen NESİNE tarafından ödenmiş olması halinde mahsup edilecek meblağı, sözleşme yılı sonunda NESİNE tarafından yapılacak herhangi bir bildirime gerek olmaksızın NESİNE’ye iade edeceğini kabul ve taahhüt eder. Sabit Maç Detay Banner Alanlarından gelen tıklanma sayılarının (…..) ‘a kadar olan kısmı, her yıl için. Banner Reklam Alanları için verilen tıklanma taahhüdü içinde sayılacak olup; (…..) 'u aşan kısım taahhüt kapsamında
23-27/520-176 4/17 değerlendirilmeyecektir. 2022 Dönemi için örnek vermek gerekirse; Sabit Maç Detay Banner Alanları'ndan (…..) tıklanma gelmesi durumunda Banner Reklam Alanları Minimum Tıklanma Sayısı (…..) olarak; Sabit Maç Detay Banner Alanları'ndan (…..) tıklanma gelmesi durumunda ise Banner Reklam Alanları Minimum Tıklanma Sayısı (…..) olarak kabul edilecektir. Dönem Banner Reklam Alanları Min. Tıklanma Sayıları Diğer Alanlardan Gelen Min. Tıklanma Sayıları 2022 (…..) (…..) 2023 (…..) (…..) 2024 (…..) (…..) …” (18) Reklam Satış Hizmet Sözleşmesi’nin 5.7. maddesinin ikinci paragrafında ise MAÇKOLİK’in NESİNE ile aynı sektörde faaliyet gösteren farklı bir marka ile çalışması durumunda sözleşmeye aykırılık oluşacağına ilişkin aşağıdaki hükme yer verilmektedir: “Ayrıca, MACKOLİK, işbu Sözleşme süresi boyunca NESİNE ile aynı sektörde faaliyet gösteren farklı bir marka ile işbu Sözleşme konusu ile aynı ya da benzer bir reklam ilişkisi içine girmeyeceğini, bu kapsamda işbu Sözleşme’de yer alan hakların aynısını ve/veya benzerini kullanım hakkı vermeyeceğini kabul, beyan ve taahhüt eder. İşbu hükme aykırılık Sözleşme’ye esaslı aykırılık teşkil eder ve NESİNE’ye tüm zararlarını tazmin ile birlikte derhal fesih hakkı verir. MACKOLİK’in bu hükme aykırı davranması halinde MACKOLİK, içinde bulunulan sözleşme yılı için madde 3.1.’de belirlenmiş sözleşme bedelini cezai şart olarak NESİNE’ye nakden ve defaten ödemekle yükümlü olacaktır. MACKOLİK cezait şart miktarının fahiş olmadığını, tenkisini talep etmeyeceğini beyan eder. NESİNE, Sözleşme gereği MACKOLİK’e ödemesi gereken bedel var ise bu cezai şart meblağını söz konusu bedelden tenkis edebilir.” (19) Dosya mevcudu bilgilere göre, ayrıca söz konusu sözleşme kapsamında NESİNE ve MAÇKOLİK arasındaki bazı projeler hayata geçirilmiş olup bazılarının ise yapımı ve planlaması devam etmektedir. NESİNE tarafından NESİNE ve MAÇKOLİK arasındaki ticari ilişki kapsamında hayata geçirilen bazı projeler kapsamında; - Maç detay sayfalarında yer alan sekmelerden; “İstatistik, Karşılaştırma, İddaa, Tahmin ve Puan Durumu” sekmelerinin “Header” olarak tabir edilen alanında özel banner alanının yer alması için geliştirme yapıldığı, - NESİNE editörlerinin videolarını ve yorumlarını; editör isimlerini, tercih ve tercihe ait oranlarını içeren bir xml feed yazılmış olup bu feed sayesinde tahmin sekmesine ilgili bilgilerin anlık ve otomatik bir şekilde gösterilmesinin sağlandığı, - MAÇKOLİK kullanıcılarını etkileşime sokabilmek ve trafik yaratabilmek için farklı bahis türlerini içeren anket tasarlandığı, - MAÇKOLİK içerisinde yer alan İddaa Programı tasarımı üzerine geliştirme yapıldığı ve Header alanında banner gösterilmesine olanak sağlandığı, - TV Rehberi alanında NESİNE TV’de yayınlanan maçları da gösterecek şekilde geliştirme yapıldığı, - MAÇKOLİK forumda NESİNE ikonu ve ismi kullanılarak yorum yapılmasını sağlayan bir geliştirme yapıldığı ifade edilmektedir.
23-27/520-176 5/17 (20) Ayrıca halen yapımı süren ve planlanan projelerde; - MAÇKOLİK kullanıcılarına NESİNE deneyimini MAÇKOLİK üzerinde de yaşatabilmek adına yapılacak ve en az dokuz ay sürmesi beklenen geliştirme ile kullanıcıların NESİNE’de belirlenen bilgilerini MAÇKOLİK üzerinde de takip edebileceği, - MAÇKOLİK tarafından sunulan “Dakika Bahis” hizmetinin MAÇKOLİK’te de gösteriminin yapılması için üç ay süren bir çalışmayla feed hazırlandığı, MAÇKOLİK’in yapacağı iki aylık geliştirmeler sonrasında ilgili alanın canlıya alınacağı, - NESİNE tarafından sunulan “Kupondaş” hizmetinin MAÇKOLİK’te de yer alması için üç ay süren bir çalışmayla feed hazırlandığı, MAÇKOLİK tarafından yapılacak olan ve iki ay sürmesi öngörülen geliştirmeler sonrasında ilgili alanının yayına alınacağı, - NESİNE tarafından sunulan “Önemli Anlar” hizmetinin MAÇKOLİK banner alanında da yer alması için bir feed hazırlandığı, feed’in MAÇKOLİK’e teslim edildikten ve MAÇKOLİK’in yapacağı geliştirmeler sonrasında ilgili alanın yayına alınacağı belirtilmiştir. H.2. NESİNE’nin MAÇKOLİK ile Münhasırlık Sözleşmesine İlişkin Rakip Görüşleri (21) Dosya kapsamında pazarda faaliyet gösteren NESİNE dışındaki sanal bayilerin MAÇKOLİK ile akdedilen münhasırlık içeren sözleşmelere ilişkin görüşlerine başvurulmuş olup (…..) tarafından; - NESİNE tarafından MAÇKOLİK gibi yaygın kullanımı olan teşebbüslerle münhasır reklam, tanıtım ve sponsorluk anlaşmaları imzalamasının diğer sanal bayilere reklam alanlarının kapanmasına yol açtığı, NESİNE’nin izlediği bu reklam stratejisinin teşebbüslerinin reklam verme güdüsünü azalttığı ve bu durumun da pazar paylarına yansıdığı, - MAÇKOLİK ve ilişkili mecraların uzun süredir münhasırlık içeren anlaşmalar yaptığı ve MAÇKOLİK’in pazarın şekillenmesinde ciddi etkisi olan bir aktör olduğu, bu konumun NESİNE’nin medya gücüyle birleşmesiyle birlikte neredeyse kapalı bir pazar oluştuğu, - NESİNE’nin üç büyük kulübün forma sponsoru olmasının (…..) fazla etkilemediği çünkü (…..) bu yönde bir ekonomik planının olmadığı, asıl etkili olanların MAÇKOLİK ile yapılan sözleşme ile canlı yayın sözleşmeleri olduğu ifade edilmiştir. (22) (…..) tarafından; - Sektörden dolayı müşterilere erişmekte kullanılabilecek mecraların ve kullanımların sınırlı olduğu, bunun üzerine hakim gücünü kullanan NESİNE’nin sınırlı sayıda olan mecraları domine ettiği, hatta bazılarını tamamen kapattığı, MAÇKOLİK’in spor-futbol kategorisinde Türkiye’nin en bilinen, en çok ziyaret edilen internet sitesi olduğu, anlık kullanıcı sayısı itibarıyla birçok kitleye hitap ettiği, MAÇKOLİK’in kendi paylaşımına göre bazı özel günlerde anlık kullanıcı sayısının 1.3 milyonu aştığı, NESİNE’nin bu mecra ile münhasır anlaşması olduğu ve bu mecrayı (…..) hiçbir şekilde kullanamadığı, spor ve futbol kategorisine ilgi gösteren hedef kitlesine ulaşılmasının engellendiği,
23-27/520-176 6/17 - MAÇKOLİK gibi sektör için çok önemli olan bir internet sitesinde Premium reklam alanlarında yalnızca NESİNE’nin yer aldığı, aynı sitede yayınlanan iddia bültenlerinin doğrudan NESİNE’nin sitesine yönlendirme yapmasının (…..) engellediği, - NESİNE’nin MAÇKOLİK ile de 2019 yılı Ağustos ayından beri süregelen bir anlaşmasının olduğu, bu anlaşmanın da münhasırlık hükmü içermesinden kaynaklı olarak diğer sanal bayilerin kendi alanında çok önemli bir yer teşkil eden MAÇKOLİK ile herhangi bir işbirliği yapamadığı, - Bahis oyunları pazarının gelişmesiyle MAÇKOLİK’in öneminin daha da arttığı, MAÇKOLİK’in ciddi bir ağ etkisinin olduğu, bahis oynayanların neredeyse tamamının MAÇKOLİK’i takip ettiği belirtilmiştir. (23) (…..) tarafından; - MAÇKOLİK’in canlı skor takibi anlamında Türkiye’deki ilk oyunculardan olduğu, bu nedenle doğal olarak sektörde önemli bir yeri olduğu, (…..), - Canlı skor takibi hizmetinin, bahis firmalarının aksine MAÇKOLİK’in birincil hizmeti olduğu, bu nedenle NESİNE’nin MAÇKOLİK ile yaptığı anlaşmanın yüksek meblağlarla yapıldığı, - MAÇKOLİK’te yer alan reklam alanlarında NESİNE dışında kalan diğer beş bayiye de görünürlük sağlayacak eşit bir uygulamaya gidilmesi gerektiği, bu uygulamalar kapsamında skor takibi yapılan spor müsabakalarına tek bir sanal bayinin değil isteyen tüm bayilerin yönlendirme linki koyabilmesi gerektiği, bu yönlendirme linkleri üzerinden verilecek hizmetin tüm bayilere aynı fiyattan sunulması gerektiği, - MAÇKOLİK ile süregelen anlaşmadan kaynaklı NESİNE’ye gelen trafiğin çok yüksek olduğu, bunun nedeninin taraflar arasındaki münhasırlık hükümlerinden kaynaklandığı, - Yurt dışında canlı bahis oynamak istendiğinde var olan tüm bayilerin isim ve oranlarının çıktığı bir sistemin olduğu, MAÇKOLİK’in bu yönde bir altyapıyı çok daha kolay yapabileceği, çünkü ülkemizde oranların sanal bayiler arasında değişiklik göstermediği, - MAÇKOLİK ile ilgili sözleşmedeki münhasırlığın ivedilikle iptal edilmesi ve MAÇKOLİK ve Sahadan uygulamalarında reklam kısıtlarının kaldırılması gerektiği ifade edilmiştir. (24) (…..) tarafından; - MAÇKOLİK'in skor takibi gibi hizmetler sunan ve müşterilerin yaklaşık %90’ı tarafından kullanılan kritik öneme sahip bir platform olduğu, - MAÇKOLİK ile diğer bayiler görüşmelere devam ederken NESİNE'nin MAÇKOLİK ile münhasırlık şartı içeren ve diğer bayilerin en ufak da olsa reklam vermesini engelleyen üç-dört yıl süreli sözleşme imzaladığı, bu nedenle pazardaki diğer firmaların MAÇKOLİK ile kısmi tanıtım ve reklam çalışması dahi yapma imkanının NESİNE tarafından engellendiği ve reklam alanlarının kapandığı, MAÇKOLİK ile yapılan anlaşmanın tekelleşmeye sebebiyet verdiği
23-27/520-176 7/17 belirtilmiştir. (25) (…..) tarafından bahis oyunlarını yakından takip eden kişilerin, önemli bir kısmının kullandığı MAÇKOLİK ve Sahadan gibi mobil uygulama ve internet sitelerinde, teşebbüsün rakibi konumundaki NESİNE’nin yaptığı özel anlaşma nedeniyle başka hiçbir “iddaa” sitesinin reklam veremediği belirtilmiştir. (26) Yukarıda da detaylı olarak yer verildiği üzere pazarda faaliyet gösteren NESİNE dışındaki teşebbüsler tarafından genel olarak MAÇKOLİK’in spor-futbol kategorisinde Türkiye’nin en bilinen, en çok ziyaret edilen internet sitesi olduğu, anlık kullanıcı sayısı itibarıyla MAÇKOLİK’in aktif bahis oynayan bir kitleye hitap ettiği, bu sebeple MAÇKOLİK’in ziyaret edilme sayısının çok yüksek olduğu, MAÇKOLİK ile NESİNE arasında yapılan sözleşmelerde yer alan münhasırlık şartı nedeniyle sanal bayilerin MAÇKOLİK ile herhangi bir anlaşma yapamadıkları ifade edilmiştir. Öte yandan rakip sanal bayiler tarafından MAÇKOLİK gibi platformlara birden fazla teşebbüsün reklam vermesinin önünde bir engel bulunmadığı, MAÇKOLİK’in reklam alanlarında bahis oyunları pazarında faaliyeti bulunan teşebbüslerden yalnızca NESİNE’nin yer aldığı, aynı sitede yayınlanan iddia bültenlerinin doğrudan NESİNE’nin sitesine yönlendirme yapmasının sanal bayileri engellediği ve MAÇKOLİK’in NESİNE’nin medya gücüyle birleşmesiyle birlikte neredeyse kapalı bir pazar oluştuğu ifade edilmiştir. H.3. NESİNE ile MAÇKOLİK Arasındaki Münhasırlık İçeren Sözleşmeye İlişkin Geçici Tedbirin Değerlendirilmesi (27) Rekabet hukukunda geçici tedbir kararı; “bir rekabet incelemesi sonuçlanana kadar, piyasada sonradan onarılamayacak bir zararın oluşmaması için, rekabet otoritelerinin inceleme süresince teşebbüslere getirdiği ve ihlalden önceki durumu korumaya yönelik önlemlerdir.” şeklinde ifade edilmiştir.1 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fırkası “nihai karara kadar ciddi ve telafi olunamayacak zararların ortaya çıkma ihtimalinin bulunduğu durumlarda, ihlalden önceki durumu koruyucu nitelikte ve nihai kararın kapsamını aşmayacak şekilde” geçici tedbir kararı alınabileceği düzenlemesini haizdir. (28) Mevcut soruşturmanın konusu genel itibarıyla Türkiye’de bahis oyunlarının platform üzerinden oynatılması alanında faaliyeti bulunan NESİNE’nin2 reklam ve sponsorluk faaliyetleri kapsamında akdettiği ve münhasırlık içeren sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip etmediğidir. Soruşturma kapsamında elde edilen bilgiler doğrultusunda NESİNE’nin üye sayısı, oynanan kupon sayısı ve elde edilen gelir bakımından önemli bir pazar payına sahip olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra, gerek dolaylı şebeke dışsallıklarından ve yasal düzenlemelerden kaynaklanan giriş engelleri, gerekse tüketici portföyünün genişliği ve marka bilinirliği de NESİNE’nin pazar gücünü açık bir şekilde ortaya koymaktadır. (29) NESİNE ile 2019 yılından bu yana çalışan MAÇKOLİK, Türkiye’nin en büyük dijital spor platformlarından biri olup 2001 yılında kurulmuştur. Akabinde, MAÇKOLİK ile aynı ekonomik bütünlükte yer alan ve canlı skor takibi hizmeti veren Sahadan platformu 2003 yılında faaliyete geçmiştir. MAÇKOLİK, Türkiye ve dünyada futbol başta olmak üzere basketbol, tenis gibi farklı spor dallarında gerçekleşen spor müsabakalarına ilişkin canlı skorların internet sitesi ve 2012 yılında uygulamaya konulan mobil 1 Rekabet Terimleri Sözlüğü “Geçici Tedbir Kararı”. 2 Türkiye’de bahis oyunları yasal olarak Spor Toto Teşkilat Başkanlığı çatısı altında sabit bayilerden, sabit bayinin yanı sıra elektronik platform olan iddaa.com üzerinden ve ayrıca altı sanal bayi üzerinden (misli.com, bilyoner.com, nesine.com, tuttur.com, oley.com ve birebin.com) oynanabilmektedir.
23-27/520-176 8/17 uygulama aracılığıyla sporseverlere ulaşmasını sağlamaktadır. Ayrıca 2008 yılında Fransa’da kurulan Match en Direct’in de 2021 yılında MAÇKOLİK tarafından satın alınması ile birlikte teşebbüs küresel çapta da faaliyet göstermeye başlamıştır. MAÇKOLİK tarafından hazırlanan Faaliyet Raporu’nda3 yer alan bilgiler doğrultusunda MAÇKOLİK’in Türkiye’de 10.4 milyon, Fransa’da 5.3 milyon kullanıcısı olduğu ifade edilmektedir. (30) İnternet sitelerinin trafik ölçümü hizmetini sunan Similar Web4 verileri de MAÇKOLİK’in önemini doğrular niteliktedir. Similar Web verilerine göre Türkiye’de spor kategorisinde en popüler dijital platformların sırasıyla mackolik.com, fanatik.com.tr, sporx.com, transfermarkt.com.tr ve beinsports.com.tr olduğu görülmektedir.5 Söz konusu platformların birçoğunda spor haberleri, maç sonuçları, canlı skorlar, istatistikler, transfer haberleri, fikstürler, oyuncuların piyasa değerleri gibi pek çok içerik yer alsa da esasında her bir alanda bir platformun öne çıktığını söylemek mümkündür. Nitekim MAÇKOLİK tüketiciler tarafından spor müsabakalarına ilişkin skor takibinin yapıldığı bir platform olarak bilinmektedir. Fanatik.com.tr’nin ve sporx.com’un, ana faaliyet alanının spor haberleri hizmeti olduğu görülmektedir. Transfermarkt.com, sporcuların piyasa değerinin tahmini ve transfer söylentileri içeren haberleri ile sektörde bilinmektedir. Beinsports.com.tr ise ana faaliyeti bakımından Türkiye’de özellikle futbol olmak üzere birçok spor dalında gerçekleşen müsabakalara ilişkin yayın hizmeti sağlamaktadır. (31) Ana faaliyet alanı canlı skor takibi olan teşebbüsler incelendiğinde ise Türkiye’de kullanıcılar tarafından tercih edilen platformların MAÇKOLİK, Sahadan, flashscore.com.tr, sofascore.com, livescore.in, goal.com, aiscore.com olduğu görülmektedir. Söz konusu platformların kategori ayrımına gidilmeksizin Türkiye coğrafi pazarında internet trafiği sıralamasına bakıldığında MAÇKOLİK’in 67., flashscore.com.tr’nin 230., sofascore.com’un 390., livescore.in’in 491., goal.com’un 682., aiscore.com’un 2.611. sırada olduğu görülmektedir.6 Söz konusu verilerden MAÇKOLİK’in trafiğinin diğer skor takibi platformlarından çok daha yüksek olduğu ve Türkiye’de en çok tercih gören canlı skor takibi uygulaması olduğu ve Türkiye’de rakiplerine kıyasla oldukça önde bir konumda olduğu anlaşılmaktadır. (32) İlaveten MAÇKOLİK tarafından hazırlanan Faaliyet Raporu’nda yer alan bilgiler teşebbüsün yalnızca internet sitesinin değil mobil uygulamasının da Türkiye’de spor kategorisinde oldukça önemli olduğunu göstermektedir.7 Bahse konu faaliyet raporunda spor kategorisinde MAÇKOLİK’in Google Play Store’da 2022 yılının 365 gününün 325’inde, App Store’da ise 365 gününün 234’ünde birinci uygulama olduğu yer almaktadır. Bu kapsamda MAÇKOLİK’in mobil uygulamasının aylık 5.8 milyon kullanıcısının, günlük aktif 2.7 milyon kullanıcısının, aylık sayfa görüntülenme sayısının 3 MAÇKOLİK 01.01.2022-31.12.2022 Dönemi Faaliyet Raporu, https://yatirimci.mackolik.com/wp-content/uploads/2023/03/31.12.2022-Faaliyet-Raporu.pdf, Erişim Tarihi: 10.06.2023. 4 Similarweb 2013 yılında trafik ölçümleme faaliyetine başlayan internet sitelerinin ziyaretçi sayısı, sitede kalma süresi gibi kriterlere göre sıralamasını yapan bir web sitesidir. 5 https://www.similarweb.com/tr/top-websites/turkey/sports/, Erişim Tarihi: 10.06.2023. 6 Similarweb tarafından sunulan bu veriler Mayıs ayı trafik bilgisini içermektedir. Bknz. https://pro.similarweb.com/#/digitalsuite/websiteanalysis/overview/website-performance/*/999/1m?webSource=Total&key=mackolik.com,flashscore.com.tr,sofascore.com,goal.com,livescore.in ve https://pro.similarweb.com/#/digitalsuite/websiteanalysis/overview/website-performance/*/999/1m?webSource=Total&key=mackolik.com,flashscore.com.tr,sofascore.com,goal.com,aiscore.com, Erişim Tarihi: 10.06.2023. 7 MAÇKOLİK 01.01.2022-31.12.2022 Dönemi Faaliyet Raporu, https://yatirimci.mackolik.com/wp-content/uploads/2023/03/31.12.2022-Faaliyet-Raporu.pdf, Erişim Tarihi: 10.06.2023.
23-27/520-176 9/17 ise 6.8 milyar olduğu görülmektedir. Söz konusu veriler MAÇKOLİK’in mobil uygulamasının da spor kategorisinde oldukça önemli bir yere sahip olduğunu göstermektedir. (33) Dosya kapsamında NESİNE’nin rakipleri ile gerçekleştirilen görüşmelerde de genel olarak MAÇKOLİK’in bahis oynayan aktif tüketicilerin sıklıkla ziyaret ettiği bir mecra olduğu, özellikle Türkiye’de 2019 yılında canlı bahsin8 yasallaşmasıyla canlı bahis oynayan tüketiciler açısından canlı skor takibinin daha da önemli hale geldiği ve bu alanda en bilinen platform olan MAÇKOLİK’in bahis oynayan tüketiciler açısından daha da çok kullanılmaya başlandığı ifade edilmiştir. (34) MAÇKOLİK ile gerçekleştirilen görüşmede de teşebbüs tarafından son dönemde gerçekleşen dijitalleşmenin ve canlı bahsin yasallaşmasının MAÇKOLİK’in etkinliğini artırdığı, kullanıcıların canlı bahis yapabilir hale gelmesinin anlık skor takibini olumlu yönde etkilediği, geçmişte piyasada Skorer.com, Skorist gibi yerli firmaların olduğu, fakat şu anda pazarda lider oldukları ifade edilmiştir. Ayrıca teşebbüs tarafından MAÇKOLİK’in en iyi tecrübeyi, en ulaşılabilir biçimde sunmasından kaynaklı tercih edildiği, yabancı teşebbüslerden Flash Score ve Sofa Score’un söz konusu alanda sınırlı da olsa MAÇKOLİK’e rakip olduğu, bununla birlikte bahse konu teşebbüslerin Türkiye’de ofislerinin olmadığı belirtilmiştir. Yer verilen bilgilerden MAÇKOLİK’in Türkiye’de gerek spor kategorisindeki dijital platformlar gerekse skor takibi alanındaki dijital platformlar içinde hem internet sitesi hem de mobil uygulaması ile oldukça önemli bir yer edindiğini söylemek mümkündür. Bu doğrultuda tüketiciye ulaşmak konusunda etkin bir mecra olan MAÇKOLİK’in, reklamını yapmak isteyen bahis şirketleri bakımından da yüksek önem taşıdığı ve diğer mecraların oldukça önünde olduğu söylenebilecektir. Kaldı ki yukarıda yer verilen rakip görüşleri de bu hususu doğrulamaktadır. (35) MAÇKOLİK 01.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren ve 31.07.2019 tarihinde sona eren sözleşme çerçevesinde TUTTUR ile; 01.08.2019 tarihinde yürürlüğe giren ve 31.12.2021 tarihinde sona eren sözleşme kapsamında ise NESİNE ile çalışmıştır. Bu sözleşmenin sona ermesi ile MAÇKOLİK ile NESİNE yeniden bir sözleşme imzalamıştır. Bu sözleşmenin9 süresi ise 31.12.2024 tarihinde sona erecektir. Aşağıdaki tabloda MAÇKOLİK’in yıllar itibarıyla TUTTUR ve NESİNE ile yaptığı sözleşmeler çerçevesinde aldığı bedeller yer almaktadır: Tablo 1: MAÇKOLİK’in TUTTUR ve NESİNE’den Elde Ettiği Gelir Teşebbüs Yıl Sanal Bayiden Elde Edilen Reklam Gelirleri(TL) Teşebbüsün Elde Ettiği Toplam Reklam Geliri(TL) TUTTUR 2019/1-7 (…..) (…..) NESİNE 2019/8-12 (…..) (…..) NESİNE 2020 (…..) (…..) NESİNE 2021 (…..) (…..) NESİNE 2022 (…..) (…..) Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler (36) Tablodan görüleceği üzere NESİNE’nin yıllar itibarıyla MAÇKOLİK’e reklam faaliyetleri kapsamında ödediği anlaşma bedelleri MAÇKOLİK’in reklam gelirlerinin önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Değinildiği üzere MAÇKOLİK, futbol maçlarına yönelik canlı maç sonuçları gibi istatiksel bilgi ve geniş bir veri tabanı sunan bir platform olup 8 Canlı bahis, bir spor karşılaşmasının başlamasıyla birlikte oynanmaya başlayan ve bu spor karşılaşmasının bitmesiyle sona eren oyun türüdür. 9 01.01.2022-31.12.2024 tarihleri arasında geçerli olan bu sözleşmenin toplam bedeli (…..)TL + KDV’dir. Taraflar arasındaki sözleşme uyarınca (…..) gerçekleşmektedir.
23-27/520-176 10/17 özellikle 2019 yılında canlı bahis uygulamasının yasallaşması ile birlikte MAÇKOLİK gibi canlı skor takibinin yapılabildiği siteler, sanal bahis bayisi olarak faaliyet gösteren teşebbüsler için oldukça önemli hale gelmiştir. Aşağıdaki tabloda sanal bayilerin platformundan oynanan bahisler içindeki canlı bahsin payına yer verilmektedir. Tablo 2: Sanal Bayilerin Platformundan Canlı Bahis Oynanma Oranları Teşebbüs Kupon Sayısı Kupon Değeri 2019 2020 2021 2022 2019 2020 2021 2022 NESİNE (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) MİSLİ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) BİLYONER (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) TUTTUR (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) OLEY (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler (37) Tablodaki bilgiler incelendiğinde teşebbüslerin platformundan bahis oynayan tüketicilerin yıllar itibarıyla canlı bahse ilgisinin arttığını söylemek mümkündür. Canlı bahse yönelik talebin artmasıyla da tüketiciler için bahis yaparken ve/veya yapılan bahisleri takip ederken canlı skor takibinin yapılması da önem arz etmektedir. Yukarıda da yer verildiği üzere canlı skor takibinin yapılmasına olanak veren internet siteleri bulunmakla birlikte MAÇKOLİK’in bu alanda en bilinen teşebbüs olduğu görülmektedir. (38) Dosya kapsamında MAÇKOLİK’in sanal bayiler açısından önemli bir reklam ve tanıtım platformu olup olmadığını tespit edebilmek için sanal bayilerin tıklanma sayıları talep edilmiştir. Bu kapsamda sanal bayilerin, mobil aplikasyonlarının ve internet sitelerinin tıklanma sayılarına aşağıda yer verilmektedir. Tablo 3: Toplam Tıklanma Sayıları (Mobil+Web) Teşebbüs 2018 Yılı 2019 Yılı 2020 Yılı 2021 Yılı 2022 Yılı NESİNE (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) BİLYONER (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) MİSLİ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) BİREBİN (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) OLEY (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) TUTTUR (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler (39) Yukarıda yer verilen tablo incelendiğinde NESİNE’nin internet sitesi ve mobil aplikasyonlarına tıklanılma sayısının oldukça yüksek olduğu, kendisine en yakın rakibi BİLYONER’in NESİNE’nin yarısı kadar tıklanma sayısına sahip olduğu görülmektedir. Aşağıdaki tabloda ise MAÇKOLİK’in NESİNE’ye yönlendirdiği trafiği göstermek adına MAÇKOLİK’ten NESİNE’ye yönlendirilen tıklanmalara yer verilmektedir.
23-27/520-176 11/17 Tablo 4: MAÇKOLİK’ten NESİNE’ye Yönlendirilen Tıklanma Sayısı Teşebbüs 2018 Yılı 2019 Yılı 2020 Yılı 2021 Yılı 2022 Yılı NESİNE Tıklanma Sayısı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) MAÇKOLİK'ten NESİNE'ye Giden Tıklanma Sayısı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Kaynak: Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler (40) Tabloda yer verilen bilgiler incelendiğinde 2022 yılında MAÇKOLİK’ten NESİNE’ye giden tıklanma sayısı (…..) iken NESİNE’nin ise aynı yıl tıklanma sayısının (…..) olduğu görülmektedir. Buna göre, NESİNE tıklanma sayılarının yaklaşık %(…..) MAÇKOLİK’ten sağlanan yönlendirmelerle gerçekleştirmektedir. Ayrıca, MAÇKOLİK’ten NESİNE’ye yönlendirilen tıklanma sayısının TUTTUR, OLEY ve BİREBİN gibi sanal bayilerin toplam tıklanma sayılarının çok üzerinde olduğu ve bahse konu tıklanma sayısının MİSLİ’nin toplam tıklanma sayısına oldukça yaklaştığı anlaşılmaktadır. İlaveten MAÇKOLİK’ten NESİNE’ye yönlendirilen tıklanma sayısının 2022 yılında MAÇKOLİK ile NESİNE arasında akdedilen sözleşme kapsamında hayata geçirilen projelerin de etkisiyle oldukça arttığı değerlendirilmekte olup ilerleyen dönemde hayata geçirilecek projeler ile yönlendirilen tıklanma sayılarının daha da artabileceği söylenebilecektir. Bu kapsamda MAÇKOLİK üzerinden NESİNE’ye yönlendirilen tıklanma sayıları incelendiğinde MAÇKOLİK’in sanal bayiler açısından önemli bir reklam ve tanıtım mecrası olduğu değerlendirilmektedir. (41) NESİNE ile MAÇKOLİK arasında yapılan reklam ve tanıtım sözleşmesinde MAÇKOLİK ve MAÇKOLİK ile aynı ekonomik bütünlükte olan Sahadan’a ait platformlarda NESİNE’nin reklamlarının münhasıran yayınlanmasına ve bu kapsamda NESİNE’nin rakiplerinin MAÇKOLİK veya Sahadan ile reklam ilişkisine girememesine ilişkin hususlar düzenlenmektedir. MAÇKOLİK ile yapılan sözleşme mevcut durumda 31.12.2024 tarihinde sona ermektedir. Hâlihazırda MAÇKOLİK ile NESİNE arasındaki reklam ilişkisine değinmek gerekirse MAÇKOLİK’in internet sitesine giriş yapıldığında NESİNE reklamı pop-up10 reklam olarak karşımıza çıkmaktadır. İlaveten MAÇKOLİK’in internet sitesinde sayfanın çeşitli üst, alt ve yan alanlarında banner olarak da adlandırılan çeşitli reklam alanları bulunmakta ve bu alanların bir kısmında NESİNE’nin reklamları bulunmaktadır. 10 Pop-up, özünde reklam amacı taşıyan ve isteğimiz dışında karşımızda aniden beliren bildirim pencerelerdir.
23-27/520-176 12/17 Şekil 1: MAÇKOLİK İnternet Sitesine Girildiğinde Görülen NESİNE Reklamı (Pop-up) Şekil 2: MAÇKOLİK Ana Sayfa Banner Reklamlar (42) Ayrıca MAÇKOLİK’in internet sitesi üzerinden İddaa sekmesine girildiğinde iddaa oynanabilen maçlara ilişkin oran bilgileri yer almakta, bu oranlara tıklanması halinde ise tüketici NESİNE’nin sitesine yönlendirilmektedir. Şekil 3: MAÇKOLİK İddaa Sekmesi (43) Görüleceği üzere MAÇKOLİK hem sitesindeki banner ve pop-up reklam alanlarıyla hem de oranlara tıklanılması suretiyle NESİNE’nin reklamını yapmakta ve NESİNE ile
23-27/520-176 13/17 arasındaki münhasır sözleşme kapsamında bir başka sanal bahis bayisiyle çalışmamaktadır. (44) Yukarıda da değinildiği üzere NESİNE’nin rakiplerinin tümü tarafından MAÇKOLİK ile reklam ve işbirliği çalışması yapılmak istendiği, bununla birlikte NESİNE ile MAÇKOLİK arasında akdedilen anlaşmada yer alan münhasırlık hükümleri nedeniyle böyle bir çalışmanın mümkün olmadığı ifade edilmiştir. Bu kapsamda genel olarak tüm bayiler MAÇKOLİK ile çalışmak istemekte ve söz konusu münhasırlıktan zarar gördüğünü iddia etmektedir. Bu bakımdan söz konusu durumun pratikte örneğinin olup olmadığına değinmek gerekmektedir. (45) Dosya kapsamında yapılan araştırmalar çerçevesinde dünyada MAÇKOLİK ile benzer alanda faaliyet gösteren platformların birden fazla bahis platformuyla aynı anda çalışabildiğine ilişkin örneklerin mevcut olduğu görülmektedir. Şekil 4: Livescores.biz11 Platformu (46) Yukarıdaki görselden dünyada canlı skor takibi alanında faaliyet gösteren teşebbüslerden biri olan Livescores.biz platformunda farklı bahis platformları, aynı anda gösterilecek şekillerde yer alabildiği görülmektedir. Aşağıda yine dünyada canlı skor takibi alanlarında faaliyeti olan Aiscore.com’da maçlara ilişkin farklı bahis sitelerindeki oranların bir arada görülebildiği bir yapı oluşturulmuş durumdadır. 11 Merkezi Kıbrıs’ta bulunan Stnl Media Invest Limited'e bağlı olup canlı spor bilgilerini, gerçek zamanlı spor skorlarını, maç sonuçlarını, fikstürleri, kadroları ve spor istatistiklerini içeren etkileşimli bir web ve mobil uygulama/özellikler sunmaktadır.
23-27/520-176 14/17 Şekil 5: Aiscore Ekran Görüntüsü (47) NESİNE tarafından sözleşmelerinde yer alan münhasırlık hükümlerinin gerekçesi olarak; NESİNE ile MAÇKOLİK arasında iş geliştirmeye yönelik bazı projelerin bulunduğu, bu projeler kapsamında NESİNE’nin MAÇKOLİK’e yatırım yaptığı, her iki sözleşme tarafı için de yapılan iş gücü ve teknolojik yatırımların karşılığının alınabilmesi için projelerin hayata geçirilmesinin gerektiği belirtilmektedir. Ayrıca NESİNE’nin iş geliştirme projesi olarak ortaya çıkan, çoğunlukla maddi ve iş gücü kaynağının NESİNE tarafından karşılandığı projelerde münhasırlık hükmünün kaldırılması ya da süresinden önce projenin sona erdirilmesi durumlarında diğer teşebbüslerin bu projelerden faydalanmasının bedavacılık sorunu ortaya çıkaracağı ifade edilmektedir. Söz konusu projelerin; (i) maç detay sayfalarında yer alan sekmelerden; istatistik, karşılaştırma, iddaa, tahmin ve puan durumu sekmelerinin “header” olarak tabir edilen alanında özel banner alanının yer alması için geliştirme, (ii) içerisinde NESİNE editörlerinin videolarını ve yorumlarını; editör isimlerini, tercih ve tercihe ait oranlarını içeren bir xml feed ile tahmin sekmesine ilgili bilgilerin anlık ve otomatik bir şekilde gösterilmesi, (iii) MAÇKOLİK kullanıcılarını etkileşime sokabilmek ve trafik yaratabilmek için farklı bahis türlerini içeren anket ile yapılan her tercih bilgisi tutularak kullanıcılara anket sonucunun gösterilmesi, (iv) MAÇKOLİK içerisinde yer alan iddaa programı tasarımı üzerine geliştirme ile header alanında banner gösterilmesi ve (v) TV Rehberi alanında Nesine TV’de yayınlanan maçları da gösterecek şekilde geliştirme yapılması olduğu ifade edilmektedir. NESİNE tarafından açıklanan projelere bakıldığında ise söz konusu projelerin NESİNE’nin MAÇKOLİK’in platformunda vereceği reklam alanlarına ilişkin iş geliştirme çalışmalarını içerdiği, bu projelerin rekabetçi endişe doğuran sözleşmenin de konusunu oluşturan hususlar barındırdığı ve NESİNE’nin kendi internet sitesinden sunduğu hizmetlerin MAÇKOLİK’in internet sitesi üzerinde görünürlüğünü sağlayacak projeler olduğu görülmektedir.
23-27/520-176 15/17 (48) İlaveten MAÇKOLİK ve NESİNE’nin önümüzdeki aylarda uygulamaya konulacak birtakım projeleri de bulunmaktadır. NESİNE tarafından proje olarak isimlendirilen hususların NESİNE’nin reklamının yapılması bakımından daha fazla alanın ortaya çıkmasına yol açtığı, MAÇKOLİK’in sektördeki önemi dikkate alındığında bu reklamların, NESİNE’nin rakipleri aleyhinde rekabetçi endişe doğurmaya elverişli olduğu söylenebilecektir. Nitekim taahhüt sürecinde görüşleri alınan sanal bahis bayilerinin beyanları da bu yöndedir. (…..) tarafından NESİNE’nin MAÇKOLİK ile anlaşmasının münhasırlık hükmü içermesinden kaynaklı olarak diğer sanal bayilerin kendi alanında çok önemli bir yer teşkil eden MAÇKOLİK ile herhangi bir işbirliği yapamadığı belirtilmektedir. (…..) tarafından MAÇKOLİK’te yer alan reklam alanlarında NESİNE dışında kalan diğer beş bayiye de görünürlük sağlayacak eşit bir uygulamaya gidilmesi gerektiği, bu uygulamalar kapsamında skor takibi yapılan spor müsabakalarına tek bir sanal bayinin değil isteyen tüm bayilerin yönlendirme linki koyabilmesi gerektiği, bu yönlendirme linkleri üzerinden verilecek hizmetin tüm bayiler için aynı fiyattan sunulması gerektiği ifade edilmektedir. (…..) tarafından da MAÇKOLİK’in pazarın şekillenmesinde ciddi etkisi olan bir aktör olduğu, bu konumun NESİNE’nin medya gücüyle birleşmesiyle birlikte neredeyse kapalı bir pazar oluştuğu dile getirilmektedir. Görüleceği üzere MAÇKOLİK gibi bahis oynayan tüketiciler için oldukça önemli olan bir platformda tüm sanal bayiler reklam verebilme özgürlüğüne sahip olmak istemektedir. (49) NESİNE’nin rakibi konumunda bulunan sanal bahis bayileri, MAÇKOLİK’in önemi sebebiyle bu mecrada reklam verebilme özgürlüğüne sahip olmak istemesine karşın NESİNE ile MAÇKOLİK arasında akdedilmiş olan sözleşmede yer alan münhasırlık hükümleri sebebiyle MAÇKOLİK veya Sahadan ile herhangi bir reklam ilişkisine girememektedir. Bu sözleşmenin ilgili maddeleri incelendiğinde Reklam Satış Hizmet Sözleşmesi’nin 2.2. maddesinde MAÇKOLİK’teki reklam alanları üzerinde NESİNE’nin rakibi konumundaki firmaların reklamının ve/veya bahis içerikli reklamlarının yayınlanamayacağına ilişkin hükümler almaktadır. Bu sözleşme maddesine paralel olarak Reklam Satış Hizmet Sözleşmesi’nin 5.7. maddesinin ikinci paragrafında ise MAÇKOLİK’in NESİNE ile aynı sektörde faaliyet gösteren farklı bir marka ile çalışması durumunda sözleşmeye aykırılık oluşacağına yer verilmektedir. Söz konusu sözleşme maddelerinden anlaşıldığı üzere NESİNE’nin rakibi konumunda bulunan herhangi bir teşebbüsün MAÇKOLİK ile reklam ilişkisine girmesi söz konusu hükümler çerçevesinde engellenmektedir. Ayrıca MAÇKOLİK’in NESİNE ile aynı sektörde faaliyet gösteren farklı bir marka ile bir reklam ilişkisi içine girmesi halinde bu durumun sözleşmeye esaslı aykırılık teşkil ederek NESİNE’ye tüm zararlarını tazmin ile birlikte derhal fesih hakkı verdiği hüküm altına alınmıştır. Söz konusu sözleşme maddeleri sebebiyle MAÇKOLİK’in NESİNE’ye rakip herhangi bir teşebbüs ile reklam ilişkisine girmesi doğrudan engellenmektedir. (50) İlaveten Reklam Satış Hizmet Sözleşmesi’nin 2.5. maddesinde MAÇKOLİK, NESİNE reklamlarının www.mackolik.com, www.sahadan.com web sitelerinde, mobil sitelerde, Mackolik ve Sahadan markalı IOS, Android mobil uygulamalarında, yıllık bazda sözleşmede belirlenen tıklanma sayıları kadar tıklanma taahhüdü vermektedir. Sözleşmede belirlenen taahhüt rakamlarına ulaşılmaması halinde ise MAÇKOLİK, sözleşme bedelinin bir yıllık döneme denk gelen tutarından eksik kalan tıklama sayısına oranı kadar bir bedelin, ilgili yılın sözleşme bedelinden cezai şart olarak düşüleceğini; sözleşme bedelinin tamamen NESİNE tarafından ödenmiş olması halinde mahsup edilecek meblağı, sözleşme yılı sonunda NESİNE tarafından yapılacak herhangi bir bildirime gerek olmaksızın NESİNE’ye iade edeceğini kabul
23-27/520-176 16/17 etmektedir. Tıklanma taahhüdünün gerçekleşmediği durumda MAÇKOLİK’e cezai şart uygulanıyor oluşu, tıklanma taahhüdü kapsamında belirlenen sayıya ulaşabilmek adına MAÇKOLİK’in platformunda NESİNE’nin reklamına daha çok yer vermesine yol açabilecek niteliktedir. Dolayısıyla MAÇKOLİK’e getirilmiş olan tıklanma taahhüdüne ilişkin söz konusu hükmün, sözleşmede münhasırlık hükümlerinin yer almadığı bir durumda dahi NESİNE’ye rakip herhangi bir teşebbüs ile MAÇKOLİK’in reklam ilişkisine girmesini dolaylı olarak engelleyebilecek nitelikte olduğu görülmektedir. (51) Yukarıda detaylı olarak açıklandığı üzere sanal bayilerin MAÇKOLİK hakkındaki beyanları, MAÇKOLİK’in pazardaki konumu, canlı bahis oynanma oranları ve MAÇKOLİK'ten NESİNE’ye giden tıklanma sayılarının büyüklüğü birlikte değerlendirildiğinde MAÇKOLİK’in sanal bayiler açısından çok önemli bir platform olduğu değerlendirilmektedir. NESİNE hâlihazırda bu önemli platformda tek bahis platformu olarak reklam vermekte ve görünürlüğünü arttırmakta iken teşebbüsün önümüzdeki aylarda uygulamaya konulacağını belirttiği projeler ile birlikte bu görünürlük rakiplerin daha da aleyhinde olacak şekilde gerçekleşebilecektir. NESİNE ile MAÇKOLİK arasında yapılan sözleşme halen yürürlükte olup 31.12.2024 tarihinde sona ermektedir. Bu durum, dosya kapsamında tespit edilen rekabet sorunlarının devam ettiğine ve edeceğine işaret etmektedir. Mevcut dosyada soruşturma raporunun teslim tarihinin 07.07.2023 olduğu ve soruşturmada nihai kararın alınacağı tarihe değin bir spor sezonu (2023-2024) daha geçeceği anlaşılmakta; bu bağlamda 2024-2025 sezonuna kadar NESİNE’nin rakiplerinin MAÇKOLİK ile çalışamama ve dışlayıcı etkinin devam etme ihtimali gündeme gelmektedir. Bu bakımdan nihai karara kadar “ciddi ve telafi olunamayacak bir zararın” ortaya çıkma ihtimalinin bulunduğu, bu nedenle geçici tedbir kararı uygulanmasının uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
23-27/520-176 17/17 I. SONUÇ (52) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; Mackolik İnternet Hizmetleri AŞ ile D Elektronik Şans Oyunları ve Yayıncılık AŞ arasında akdedilen Reklam Satış Hizmet Sözleşmesi’nin 2.2. maddesinde yer alan münhasırlık hükmü, 5.7. maddesinin ikinci paragrafında yer alan hüküm ve 2.5. maddesinde yer alan “tıklanma taahhüdü”ne ilişkin hükümler ile anılan sözleşme ve ekleri kapsamında münhasırlık içerebilecek sair tüm hükümlerin kaldırılmasına yönelik geçici tedbir kararı alınmasına, söz konusu tedbirin gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde yerine getirilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy