Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-1-027 Karar Sayısı : 23-36/675-230 Karar Tarihi : 03.08.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖRLER : Emine TOKGÖZ, Habil Arda KEL, Cihan ARIK, Müslüm YILMAZ C. İNCELENEN TARAF : Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon AŞ Temsilcileri: Av. Şahin ARDIYOK, Av. Bora İKİLER, Av. Ramiz ARSLAN Büyükdere Cad. Bahar Sok. No:13 River Plaza K:11-12 34394 Levent/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 29.09.2022 tarihli ve 22-44/652-281 sayılı kararı uyarınca uygulanan ve müsabaka özetlerinin yayına girme zamanlamasına ilişkin olan geçici tedbirin 11.08.2023’te başlayacak olan 2023-2024 sezonu bakımından uygulanmaya devam etmesi hakkında karar verilmesi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 29.09.2022 tarihli ve 22-44/652-M sayılı kararı ile Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon AŞ’nin (KREA), münhasıran sahip olduğu Türkiye Süper Lig ve 1. Lig futbol müsabakaları yayın hakları kapsamında “haber amaçlı görüntüler” ve “geniş özet görüntüleri” başta olmak üzere alt yayın haklarını diğer yayın kuruluşlarına ayrımcı bir şekilde sunup sunmadığının tespitine yönelik olarak KREA hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir. (3) Bunun yanı sıra, 29.09.2022 tarihli toplantıda Kurul tarafından dosya kapsamında nihai karara kadar “ciddi ve telafi olunamayacak bir zararın” ortaya çıkma ihtimalinin bulunduğu değerlendirilmiş ve ayrımcılık iddiasına yönelik olarak 29.09.2022 tarih ve 22-44/652-281 sayılı Kurul kararı ile 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca re’sen geçici tedbir uygulanmasına karar verilmiştir. (4) Kurulun geçici tedbir kararına karşı KREA tarafından yürütmeyi durdurma istemli iptal başvurusunda bulunulmuştur. Ankara 16. İdare Mahkemesi, 04.01.2023 tarih ve 2022/2335 E. sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar vermiştir. Devam eden süreçte, söz konusu Kurul kararının iptali istemiyle KREA tarafından açılan dava Ankara 16. İdare Mahkemesi’nin 25.05.2023 tarihli ve 2022/2335 E., 2023/870 K. sayılı kararı ile reddedilmiştir. (5) Öte yandan, KREA tarafından Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 29.09.2022 tarih ve 31613 sayı ile intikal eden yazıyla, inceleme konusu iddialar ile bağlantılı endişeleri bertaraf etmek amacıyla taahhüt sunma talebinde bulunulmuş ve Kurulun 06.10.2022 tarihli ve 22-45/668-M sayılı kararı ile KREA ile taahhüt görüşmelerinin başlatılmasına karar verilmiştir. İlerleyen süreçte soruşturma tarafı teşebbüse, hakkında soruşturma açıldığına ve 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilk yazılı savunmalarının 30 gün içinde gönderilmesi gerektiğine dair bildirim 12.10.2022 tarihli
23-36/675-230 2/5 ve 51329 sayılı yazı ile yapılmış, KREA tarafından gönderilen birinci yazılı savunma 10.11.2022 tarih ve 32849 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Sürecin devamında KREA tarafından herhangi bir taahhüt metninin Kuruma sunulmamış olması sebebiyle KREA’ya, taahhüt müessesesinden beklenen faydaların ve taahhüt müessesi ile elde edilecek olan usuli faydaların ortadan kalkması riskinin hatırlatıldığı ve taahhüt sunma iradesinin devam edip etmediğine ilişkin bilgi talebini içeren 31.01.2023 tarih ve 58274 sayılı yazı gönderilmiş olup, KREA’nın taahhüt sunma iradesinin devam ettiğine ilişkin cevabi yazısı 03.02.2023 tarih ve 35451 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. (6) Taahhüt sürecinin başlatılmasının soruşturma süresini etkilemediği hususu dikkate alınarak 16.02.2023 tarihli ve 2022-1-027/BN-02 sayılı Bilgi Notu ile hâlihazırda taahhüt sürecinin devam etmesi ve üçüncü taraflardan talep edilen verilerin analizinin zaman alması sebebiyle soruşturmanın tamamlanması için ek süre talep edilmiştir. Kurulun 23.02.2023 tarihli ve 23-10/146-M sayılı kararıyla 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin birinci fıkrası uyarınca soruşturmanın ilk altı aylık süresinin bitiminden itibaren üç ay uzatılmasına karar verilmiştir. (7) Soruşturma sürecinde KREA tarafından 23.02.2023 tarihli e-postayla taslak taahhüt metni sunulmuş olup taahhütlerin şekillenmesi adına 13.03.2023 tarihinde yüz yüze, 29.03.2023 ve 07.04.2023 tarihlerinde çevrim içi olmak üzere KREA yetkilileri ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu sürecin sonunda KREA tarafından, Kurum kayıtlarına intikal eden 13.04.2023 tarihli ve 37554 sayılı yazı ile 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi kapsamında Taahhüt Dilekçesi sunulmuştur. Kurulun 11.05.2023 tarih ve 23-21/424-M sayılı kararı ile ilgili taahhütler reddedilmiştir. 24.05.2023 tarihinde KREA ile olası yeni taahhütlerle ilgili bir toplantı gerçekleştirilmiştir. Kurulun taahhütleri reddetmesinin ardından ayrıca halen yayına girme zamanlaması hususunu (canlı maçlarda 35. dakikada özetlerin yayına girmesi) netleştirmek amacı ile ilgili piyasalardaki oyunculardan bilgi talebinde bulunulmuştur. Bu bilgi taleplerinde ayrıca reyting-reklam-yayın zamanlaması ilişkisinin anlaşılması için de birtakım sorular yöneltilmiştir Gelen cevabi yazılar ise 09.05.2023 tarih ve 38487, 38493 sayı, 10.05.2023 tarih ve 38571, 38572 sayı, 15.05.2023 tarih ve 38671 sayı, 23.06.2023 tarih ve 39921 sayı, 25.05.2023 tarih ve 38997, 39000, 39001, 39024 sayı, 26.05.2023 tarih ve 39080, 39081 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (8) Soruşturma sürecinde gerçekleştirilen bir başka çalışma, IPSOS’tan hizmet alınarak, 1000 katılımcı ile internet ortamında yapılan ankettir. Bu çalışma ile tüketicilerin özet görüntülerini izleme eğilimlerine ilişkin bilgi edinilmiştir. (9) KREA hakkında başlatılan soruşturmanın, üç aylık ek süresinin sona ereceği 29.06.2023 tarihinde tamamlanamayacağı ve hâlihazırda KREA ile üçüncü taraflardan talep edilen verilerin analizinin zaman alacağı anlaşıldığından 20.06.2023 tarihli ve 2022-1-027/BN-04 sayılı Bilgi Notu ile soruşturmanın tamamlanması için ek süre talep edilmiştir. Kurul tarafından 22.06.2023 tarihli ve 23-28/553-M sayılı kararı ile 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi birinci fıkrası uyarınca söz konusu soruşturmanın süresinin 29.06.2023 tarihinden itibaren üç ay uzatılmasına karar verilmiş ve bu durum KREA’ya 22.06.2023 tarihli ve 67240 sayılı yazı ile bildirilmiştir. Kurul tarafından soruşturma süresinin ikinci kez uzatılması kararına karşı soruşturma tarafı KREA itirazda bulunmuş olup söz konusu dilekçe 10.07.2023 tarih ve 40260 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (10) Öte yandan, soruşturma dosyasında yer alan eksikliklerin giderilmesi için 04.07.2023 tarih ve 67539, 67540, 67541 sayı ile yeni bilgi ve belge taleplerinde bulunulmuştur.
23-36/675-230 3/5 Soruşturma tarafı KREA’nın cevabi yazısı 02.08.2023 tarih ve 41115 sayı ile; TRT’nin cevabi yazısı 41141 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (11) Bu çerçevede düzenlenen 02.08.2023 tarihli ve 2022-1-27/BN-05 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (12) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; Türkiye Süper Ligi ve 1.Ligi Müsabakalarının Yayın Hakları pazarında meydana gelebilecek rekabet ihlallerini ve bunların yol açabileceği telafi edilemeyecek nitelikte zararları önlemek amacıyla, KREA’nın; 2023-2024 futbol sezonu bakımından yayın haklarını satın alan veya almak isteyen yayıncı kuruluşlar nezdinde her hafta ve görüntülerin izleyiciye ulaştırıldığı her maç bakımından geniş özet görüntülerin ve haber amaçlı görüntülerin, herhangi bir yayıncı kuruluş tarafından, haber amaçlı görüntüler için şartnamede belirlenen süreden önce yayımlanmasına izin verilmemesi yönünde –önceki geçici tedbir kararının devamı niteliğindeki- geçici tedbir kararı alınmasının uygun olacağı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (13) Önaraştırma sürecinde elde edilen bilgiler ve yapılan değerlendirmeler özelinde, KREA’nın ihlal iddiasına konu eyleminin 2022-2023 futbol sezonu bakımından yayın haklarını satın alan yayıncı kuruluşlar nezdinde her hafta ve özet görüntülerin izleyiciye ulaştırıldığı her maç bakımından rekabete aykırı şekilde etki doğurması muhtemel görülmüş ve elde edilen bilgi ve belgeler rekabetin ihlal edildiğini gösteren ciddi bulgular olarak değerlendirilmiştir. Bu olgular üzerine, Kurul 29.09.2022 tarih ve 22-44/652-281 sayılı kararı ile 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca “Türkiye Süper Ligi ve 1.Ligi Müsabakalarının Yayın Hakları pazarında meydana gelebilecek rekabet ihlallerini ve bunların yol açabileceği telafi edilemeyecek nitelikte zararları önlemek amacıyla, KREA İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon AŞ’nin; hâlihazırda devam eden 2022-2023 futbol sezonu bakımından yayın haklarını satın alan veya almak isteyen yayıncı kuruluşlar nezdinde her hafta ve görüntülerin izleyiciye ulaştırıldığı her maç bakımından geniş özet görüntülerin ve haber amaçlı görüntülerin, herhangi bir yayıncı kuruluş tarafından, haber amaçlı görüntüler için şartnamede belirlenen süreden önce yayımlanmasına izin verilmemesi” yönünde geçici tedbir kararı alınmasına karar verilmiştir. (14) Söz konusu Kurul kararının iptali istemiyle KREA tarafından açılan davada, Ankara 16. İdare Mahkemesi 25.05.2023 tarihli ve 2022/2335 E., 2023/870 K. sayılı kararında; “… Bu durumda, TFF Süper Lig ve TFF 1.Lig müsabakaları yayın haklarının TFF tarafından münhasıran tek bir yayıncıya verilmesinin sözleşme süresi boyunca bir tekel gücü yaratması nedeniyle bu pazarda davacı şirketin hakim durumda olduğunun kabulü gerektiği, daha avantajlı olan geniş özet görüntüleri paketinin haber amaçlı görüntüleri satın alan diğer yayıncı kuruluşlara teklif edilmediği ve bir spor müsabakasının çok kısa sürede güncelliğini ve izleyicilerin merakını yitirdiği dikkate alındığında, 2022-2023 futbol sezonu bakımından yayın haklarını satın alan veya almak isteyen yayıncı kuruluşlar nezdinde her hafta ve görüntülerin izleyiciye ulaştırdığı her maç bakımından geniş özet görüntülerin ve haber amaçlı görüntülerin, herhangi bir yayıncı kuruluş tarafından haber amaçlı görüntüler için şartnamede belirlenen süreden önce yayımlanmasına izin verilmemesi yönünde geçici tedbir uygulanmasına ilişkin 29/09/2022 tarih ve 22-44/652-281 sayılı Rekabet Kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” şeklinde değerlendirmede bulunarak iptal başvurusunu reddetmiştir.
23-36/675-230 4/5 (15) Soruşturma Heyetince ifade edildiği üzere soruşturma sürecinde gelinen noktada dosya mevcudu olgular ve dünya örnekleri dahil yapılan araştırmalara göre; - Futbol, içerik olarak kıt, eşsiz ve yüksek değerde bir kaynak olup futbol yayın haklarının üst pazardaki satışından alt pazarlarda izleyiciye ulaşmasına kadarki arz ve talep koşullarının medya sektöründeki rekabet için birincil önemde olduğu tüm dünyadaki hukuki uygulamalarla sabittir. - KREA’nın ve TRT’nin kendi pazarlarındaki geçmişten de gelen güçlü konumlarının yeni münhasırlıkla pekişmesi ile ödemeli olmayan televizyon (açık TV) oyuncularına futbol içeriğine dayalı rekabet olanağının kapatılması söz konusudur. Kanalların yayın programlarını önceden belirlediği ve reklam anlaşmalarını da belli bir süre evvel yaptığı dikkate alındığında, soruşturma konusu rekabet sorunlarının devamının önlenmesi kanalların tüm futbol sezonu için rekabetçi kalabilmesi için gereklidir. - Medya sektörünün özellikleri itibarıyla özet yayınların yayına girme zamanı kritik rekabet parametresi olup tek geliri reklam olan ödemeli olmayan televizyon oyuncularının yıl boyunca düzenli olarak bu reklam gelirinden mahrum kalması bir “spiral” etkisiyle bu oyuncuların rekabet gücünü tüm içerikler bakımından zayıflatmaktadır; tüketiciler için orta ve uzun vadede açık televizyon yayıncılığında rekabetin zayıflaması, çok sesliliğin azalması ve yayın kalitesinin düşmesi riskleri söz konusudur. (16) Bu kapsamda, soruşturmanın devam etmesi dikkate alınarak; Kurul tarafından, 2023-2024 futbol sezonu bakımından da nihai karara kadar, re’sen geçici tedbir kararının devamı hakkında karar alınması gerekliliği incelenmelidir. 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrasında “nihai karara kadar ciddi ve telafi olunamayacak zararların ortaya çıkma ihtimalinin bulunduğu durumlarda, ihlalden önceki durumu koruyucu nitelikte ve nihai kararın kapsamını aşmayacak şekilde” geçici tedbir kararı alınabileceği hükmü yer almaktadır. (17) TFF tarafından yapılan duyuru1 ile 2023-2024 futbol sezonunun, TFF Süper Lig ve TFF 1. Lig için 11-12-13-14.08.2023 tarihlerinde oynanacak maçlarla başlayacağı belirtilmiştir. Söz konusu soruşturma sürecinde şimdiye kadar yapılan analizlerde belli bir noktaya gelinmesine rağmen; 2023-2024 futbol sezonunun başlaması ile gerçekleşebilecek refah kayıplarını önleyecek, özet satışlarının sömürücü potansiyel neticelerini bertaraf edecek ek çözümlerin uygulanması yerinde olacaktır. Nitekim 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrasının “Kurul, nihaî karara kadar ciddî ve telafi olunamayacak zararların ortaya çıkma ihtimalinin bulunduğu durumlarda, ihlalden önceki durumu koruyucu nitelikte ve nihaî kararın kapsamını aşmayacak şekilde geçici tedbirler alabilir.” şeklindeki lafzı da dikkate alındığında nihai karar verilinceye kadar 2023-2024 futbol sezonu için de geçici tedbirin uygulanabileceği ve bu sayede potansiyel kötüye kullanma halinin bir derece önüne geçilebileceği değerlendirilmektedir. (18) Dosyada yer aldığı üzere, açık televizyon yayıncılığı bakımından yayın kuruluşlarının temel gelirleri reklam gelirlerinden oluşmaktadır. Reklam verenlerin, reklamlarının yayınlanacağı televizyon kanallarının seçiminde esas aldığı temel kriter ilgili yayın kuruluşunun izlenme oranıdır. KREA’nın soruşturma konusu ayrımcılık eylemi sonucunda geniş özet görüntü paketine sahip yayıncı(lar), ilgili futbol müsabakalarının özet görüntülerini, bu pakete sahip olmayan ve hatta bu paket hakkında bilgisi dahi 1 https://www.tff.org/default.aspx?pageID=687&ftxtID=41011, Erişim Tarihi: 02.08.2023.
23-36/675-230 5/5 olmayan yayın kuruluşlarından daha önce yayınlayıp, izleyicileri kendisine çekerek izlenme oranlarını artırmakta ve dolayısıyla rakipleri karşısında rekabetçi avantaj elde edebileceklerdir. Böylelikle geniş özet görüntü paketine sahip olmayan yayın kuruluşlarının izlenme oranlarında azalma ve dolayısıyla elde edeceği reklam gelirlerinde bir düşüş ihtimali ortaya çıkmaktadır. Yürütülen soruşturma sürecinde elde edilen bilgiler ve yapılan değerlendirmeler neticesinde, KREA’nın ihlal iddiasına konu eyleminin başlayacak olan 2023-2024 futbol sezonu bakımından yayın haklarını satın alan ve alacak olan yayıncı kuruluşlar nezdinde her hafta ve özet görüntülerin izleyiciye ulaştırıldığı her maç bakımından rekabete aykırı şekilde etki doğurması muhtemel görülmektedir. (19) Tüm bu olgular birlikte değerlendirildiğinde, 2023-2024 futbol sezonunun başlayacak olması, soruşturma sürecinin hâlihazırda devam etmesi ile nihaî karara kadar ciddî ve telafi olunamayacak zararların ortaya çıkma ihtimalinin ciddi varlığı da göz önünde bulundurulduğunda 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası gereğince 2022-2023 futbol sezonu için alınmış olan geçici tedbir kararının, başlayacak olan 2023-2024 futbol sezonu için de devam ettirilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; “Türkiye Süper Ligi ve 1.Ligi Müsabakalarının Yayın Hakları pazarında meydana gelebilecek rekabet ihlallerini ve bunların yol açabileceği telafi edilemeyecek nitelikte zararları önlemek amacıyla, Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon AŞ’nin; 2023-2024 futbol sezonu bakımından yayın haklarını satın alan veya almak isteyen yayıncı kuruluşlar nezdinde her hafta ve görüntülerin izleyiciye ulaştırıldığı her maç bakımından geniş özet görüntülerin ve haber amaçlı görüntülerin, herhangi bir yayıncı kuruluş tarafından, haber amaçlı görüntüler için şartnamede belirlenen süreden önce yayımlanmasına izin verilmemesi” yönünde geçici tedbir kararı alınmasına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy