Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-3-035 (Soruşturma/Uzlaşma) Karar Sayısı : 23-53/1005-365 Karar Tarihi : 09.11.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Mesut MORGÜL, Abdulsamed TÜRLÜ, Özlem NARHIN, Selahattin Burak EKEN, Zeynep ÇUBUK C. UZLAŞMA TARAFI : - Rebul JCR Kozmetik Pazarlama AŞ Temsilcileri: Av. H. Emre ÖNAL, Av. Zeynep ÖZGÜLTEKİN Windowist Tower, Eski Büyükdere Cad. No:26/84 Kat:12, Maslak 34476 Sarıyer/İstanbul D. ŞİKÂYET EDEN : - Re’sen (1) E. DOSYA KONUSU: Rebul JCR Kozmetik Pazarlama AŞ’nin yeniden satıcılarının satış fiyatlarını tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla Rekabet Kurulunun 13.04.2023 tarihli ve 23-18/343 M(11) sayılı kararıyla açılan soruşturma kapsamında Rebul JCR Kozmetik Pazarlama AŞ tarafından gönderilen uzlaşma metni neticesinde soruşturmanın sonlandırılması. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rebul JCR Kozmetik Pazarlama AŞ’nin (REBUL) yeniden satıcılarının satış fiyatlarını tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettiği iddiası. (3) G. DOSYA EVRELERİ: Kozmetik ve kişisel bakım ürünleri sektöründe faaliyet gösteren bir kısım teşebbüs hakkında yürütülen incelemeler çerçevesinde Rekabet Kurulunun (Kurul) 22.12.2022 tarihli ve 22-56/875-M(2) sayılı kararı ile REBUL’un yeniden satıcılarının satış fiyatını tespit ettiği iddiasına yönelik olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (4) Anılan Kurul kararı uyarınca yürütülen önaraştırma sonucunda hazırlanan 12.04.2023 tarih ve 2023-3-001/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 13.04.2023 tarihli toplantısında ele alınmış ve 23-18/343-M(11) sayı ile REBUL hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir. (5) Soruşturma Bildirimi, 28.04.2023 tarih ve 63634 sayılı yazı ile REBUL’a tebliğ edilmiştir. Bu kapsamda, REBUL tarafından gönderilen birinci yazılı savunma 01.06.2023 tarih ve 39257 sayı ile süresi içinde Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına intikal etmiştir. (6) Soruşturma süreci devam ederken, REBUL tarafından 01.08.2023 tarih ve 41081 sayılı dilekçe ile taahhüt başvurusu yapılmış olup söz konusu taahhüt başvurusu, yeniden satış fiyatının tespitinin, 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu
23-53/1005-365 2/17 Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ’de (2021/2 sayılı Tebliğ) belirtilen açık ve ağır ihlal kapsamında olması nedeniyle 17.08.2023 tarih ve 23-39/750-M sayılı Kurul kararı ile reddedilmiştir. (7) Soruşturma süresinin uzatılmasına yönelik hazırlanan 01.09.2023 tarih, 2023-3-035/BN-02 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 07.09.2023 tarihli toplantısında ele alınarak soruşturma sürecinin ilk altı aylık sürenin bitiminden itibaren dört ay uzatılmasına 23-41/793-M sayı ile karar verilmiştir. (8) Kurum kayıtlarına 11.09.2023 tarih ve 42303 sayı ile intikal eden dilekçe ile REBUL tarafından, Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 5. maddesi kapsamında uzlaşma sürecinin başlatılması talep edilmiştir. (9) REBUL’un uzlaşma talebi üzerine hazırlanan 12.09.2023 tarihli ve 2023-3-035/BN-03 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 14.09.2023 tarihli toplantısında ele alınmış ve 23-43/830-M sayı ile uzlaşma görüşmelerinin başlatılmasına karar verilmiştir. (10) 25.09.2023 tarihinde REBUL vekili ile çevrim içi uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede teşebbüse iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. (11) REBUL ile gerçekleştirilen uzlaşma görüşmesi ve REBUL’un uzlaşma sürecinin devam ettirilmesi yönündeki talebi çerçevesinde hazırlanan 09.10.2023 tarihli ve 2023-3-035/BN-04 sayılı Bilgi Notu Kurulun 12.10.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 23-48/908-MUA sayılı uzlaşma ara kararı alınmıştır. (12) İlgili uzlaşma ara kararı 13.10.2023 tarih ve 74635 sayılı yazı ile REBUL’a bildirilmiştir. Uzlaşma ara kararına istinaden REBUL tarafından gönderilen uzlaşma metni, Uzlaşma Yönetmeliği’nde belirtilen 15 günlük süre içerisinde, 23.10.2023 tarih ve 43769 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (13) Bu gelişmeler üzerine hazırlanan 01.11.2023 tarih ve 2023-3-035/BN-05 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (14) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; Kurulun 12.10.2023 tarih ve 23-48/908-MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile REBUL tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, Kurulun 13.04.2023 tarih ve 23-18/343-M(11) sayılı kararı uyarınca 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturmanın REBUL bakımından uzlaşma ile sonlandırılabileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir. I. İNCELEME, GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK I.1. İlgili Taraf Hakkında Bilgi (REBUL) (15) REBUL, 04.11.2011 tarihinde JCR Kozmetik Perakende Mağazacılık Tic. AŞ unvanı ile kurulmuş, 03.08.2022 tarihinde unvanını Rebul JCR Kozmetik Pazarlama AŞ olarak değiştirmiştir. REBUL’un hisselerinin tamamı tepe şirket olan Rebul Holding AŞ’ye
23-53/1005-365 3/17 aittir. Ayrıca Rebul Holding AŞ, Rebul Kozmetik Sanayi ve Ticaret AŞ’nin (REBUL SANAYİ) %(.....) hissesine de sahiptir. (16) REBUL’un ana faaliyet konusunu kozmetik ve kişisel bakım malzemelerinin iç piyasada ve yurt dışında, perakende ve toptan satışı oluşturmaktadır. Üretimini kendi fabrikasında gerçekleştirdiği ana ürün grupları koku, vücut bakımı, cilt bakımı, saç bakımı ve güneş bakımı ürünleri olup Atelier Rebul ve Rebul ana markaları ve çeşitli alt markalar ile satılmaktadır. (17) Rebul Holding AŞ’nin herhangi bir ürün satışı ya da üretimi bulunmamakla birlikte REBUL SANAYİ, üretici firma olarak, kolonya, kozmetik ve kişisel bakım malzemelerinin imalatı alanında faaliyet göstermektedir. REBUL SANAYİ, ürettiği ürünlerin tamamını REBUL’a satmakta olup, bunun dışında satış yapmamaktadır. REBUL ise, grubun hem yurt içi hem de yurt dışındaki satış ve pazarlama faaliyetlerini yürüten şirketi niteliğindedir. I.2. İlgili Pazar I.2.1. İlgili Ürün Pazarı (18) Ürün ve ürün grupları bazında birçok alt pazara ayrılabilen kozmetik sektöründe, kremler, makyaj malzemeleri, parfümler, saç boyaları ve sabunlar gibi ürünler belli başlı kozmetik ürünlerini oluşturmaktadır. (19) Kurulun geçmiş tarihli kararlarında1 kozmetik ürünleri, harcıâlem (mass market) kozmetik ürünleri ve seçici (selektif) kozmetik ürünleri olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bu ayrımın dayandığı temel nokta, seçici kozmetik ürünlerinin diğer ürünlerden farklılaştırılmış özel niteliklere sahip olması dolayısıyla, farklı üretim ve pazarlama yöntemleri kullanılarak piyasaya arz edilmesidir. Harcıâlem ürünler, marketler gibi alışılagelmiş perakende satış kanallarıyla pazarlanıp satılabilirken, seçici ürünlerde, ürünün satışı sırasında özel eğitimli personel görevlendirilmekte, müşteri ihtiyaçlarını belirleyebilmek için çeşitli cihazlar kullanılabilmektedir. Harcıâlem ve seçici kozmetik ürünleri genel itibarıyla birbirinden farklılaşmaktadır. Bununla birlikte bu ayrıma gerek duyulmayıp pazarın kozmetik ürünleri olarak daha geniş tanımlandığı Kurul kararları da mevcuttur2. (20) REBUL yoğunlukla kolonya satışı alanında faaliyet göstermekte, bununla birlikte kolonyalı mendil, duş jelleri ve bakım kremleri gibi kozmetik ürünlerinin de satışını gerçekleştirmektedir. Bu bakımdan ilgili ürün pazarı dar anlamda her bir ürün grubu özelinde tanımlanabilecek olsa da, dosya bağlamında yapılacak incelemenin sonuçlarını değiştirmeyeceğinden böyle bir kırılıma ihtiyaç olmadığı kanaatine varılmıştır. Bu çerçevede dosya kapsamında “kozmetik ve kişisel bakım ürünleri” pazarı temel alınmıştır. I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar (21) İlgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından önemli giriş engellerinin bulunmadığı, farklı bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın olmadığı, internet satışları yoluyla da pazarın homojenliğinin arttığı dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir. 1 10.10.2005 tarihli ve 05-66/946- 255 sayılı, 08.05.2008 tarihli ve 08-32/401-136 sayılı, 09.09.2009 tarihli ve 09-41/987-249 sayılı, 16.09.2021 tarihli ve 21-43/638-317 sayılı Kurul kararları. 2 Kurulun 15.01.2004 tarihli ve 04-03/48-13 sayılı kararı.
23-53/1005-365 4/17 I.3. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler Bulgu-1 (22) 12.12.2020 tarihinde REBUL çalışanlarının yer aldığı “REBUL SATIŞ” adlı Whatsapp grubunda gerçekleşen yazışmalardaki ifadeler aşağıdaki gibidir: 12.12.2020 (.....): (Trendyolda satış yapan bir yeniden satıcının ekran görüntüsü paylaşılmıştır) (.....): Bu kimin musteridi (.....): Musterisi (.....): (…..) (.....): Bu yeni urun fiyat belli bu fiyata nasil satilabiliyor (.....): Biri bana anlatsin lutfen (.....): Bu musteriyi taniyan var mi? (…) (.....): (.....) satıştan kaldırdım müdürüm konuştum şimdi (.....): Abi neden internetciye mal veriyorsunuz (.....): Elinizdeki mal dedi perakendeye anca yeter (.....): Toptan ve internete 125 yil ürünlerini satmayin (.....): Perakende noktasıda var müdürüm Toptan’a çıkmıyoruz (.....): Bu fiyata nasil satiyor? (.....): Bizim bu urunu satis fiyatimiz belli (.....): (Trendyolda satış yapan bir yeniden satıcının ekran görüntüsü paylaşılmıştır) (.....): Buda Van’da peraken de noktası internete koymuş şimdi kaldırttım (.....): Direk ticareti biyitir (.....), 1 koli de map verilmesin (.....): Tamamdır müdürüm Bulgu-2 (23) 26.02.2021 tarihinde REBUL E- Ticaret Uzmanı (.....) tarafından REBUL Yurtiçi Markalı Satış Direktörü (.....)’e gönderilen ve (.....) tarafından yanıtlanan “Rebul&Trendyol Fiyat Karşılaştırmaları” başlıklı e-postalardaki ifadeler aşağıdaki gibidir: 26.02.2021-(.....)> (…..) (.....) Bey merhaba; Rebul.com ‘daki fiyatlarla Trendyol üzerindeki mağazaların fiyatlarını karşılaştırdım. 50 ml kolonyalarda 7,90 altına giren yok. 100 ml kolonyalarda çok farklı fiyatlar yok ama olanları da listeledim. 270 ml kolonyalarda bir hayli farklı fiyatlar var. Burada da 20 farklı mağazayı ekledim. Bazı ürünlerin aynı boylarını 3’lü set yapmışlar örneğin onu da ayrıca koydum. Bu mağazalar aynı zamanda Trendyol’da mağaza puanı yüksek yani üst sıralarda listelenen mağazalar. Ekte iletiyorum. Bilginize İyi çalışmalar (…..) 26.02.2021-(.....) > (…..) En ucuz satan ilk 5 magazayi sikayet edip kapattirabiliyormuyuz ? Evet ise hemen gorusup aksiyon alirmisin? BK Bulgu-3 (24) 05.03.2021-10.03.2021 tarihleri arasında REBUL E- Ticaret Uzmanı (.....), REBUL Yurtiçi Markalı Satış Direktörü (.....) ve REBUL Saha Satış Temsilcisi (…..) arasında gerçekleşen “Trendyol yetki belgesi” başlıklı e-postalardaki ifadeler aşağıdaki gibidir: 05.03.2021-(.....)> (.....),(…..) (.....) Hanım selam ekte vergi levhası olan müşterimizin trend yol için yetki belgesine ihtiyacı var konuyla ilgili gerekli belgelerin temini için desteğinizi rica ederim. İyi çalışmalar saygılarımla. 05.03.2021-(.....) > (.....),(…..) (.....) bunu dusuk fiyata mal sattiklari icin ve bunu engellemek icin ben isteddim.
23-53/1005-365 5/17 Artik satamayacaklar, bu belgeyi vermedigimiz icin trendyol yasaklayacak. 05.03.2021-(.....)> (.....),(…..) (.....) bey selam Doğru bir karar bu şekilde yetki belgesi ile satış yapılması için bir kaç kez haftalık raporumda yazmıştım bu konuda ençok etkilenen bölgelerden biri Ege bölge perakendeciler bile tüketicinin rafa geldiginde trendyola girip fiyat karşılaştırması yaptıklarını ve ürünü almadan gittiklerini söylemekteler Bizim belirleyeceğimiz alt sınır bir fiyat a satmayı taahüt eden firmalarla internette daha verimli satışlar alabileceğiz. Benim bölgemde çalıştığım 10 adet internet satıcısı var ve ben fiyatlarına müdahale edebiliyorum hatta fiyat bozan iki müşteri ile çalışmayı kestim. Hala Trendvolda 270 ml kolonyamızı 23 tl ye satan satıcılar var saygılarımla. 05.03.2021-(.....) > (.....),(…..) Mudahale edip duzeltebildiklerimizle calismaya devam edecegiz ( bizim istedigimiz fiyat ile satanlar ile) Bu konuda yetki ve taki (.....)’de olacak. Bu musterileri (.....)’e bildirirsin, (.....) bakar inceler , seninpe iletisime gecer, uygumda belge verir calisiriz. (.....) , bu tum bolgeler icin gecerli. 09.03.2021-(.....)> (.....),(…..) (.....) Hanım selamlar Trendyol yetki belgesi vereceğimiz müşterilere deklare edeceğimiz fiyat listemize ihtiyacım var müşterilerimle görüşüyorum. Bizim vereceğimiz fiyata uyacaklarını söyleyen müşteriler 270 ml 100ml ve kofrelerin kaça satılacağını soruyorlar 270 ml 29,90 minimum fiyat 100 ml ? Kofre ? Konu önemli müşteriler sürekli aramaktalar 09.03.2021-(.....)> (.....),(…..) (.....) Hanım Selam Gün içinde Konuştuğumuz gibi İnternet pazaryeri Trendyol da satış yapan benimle çalışan Müşterilerimle tek tek görüşerek ekteki tablodaki minimum satış fiyatımızı deklare ettim. Rakamda mutabık kaldık. Bazıları satışa kapalı oldukları için fiyatlarını güncelleyemediklerini yetki Belgeleri ile satışa açıldığında Rebul Ürünlerini bildirdiğimiz fiyatta satmayı taahhüt ettiler. Müşterileri ziyaret ederek de imza ve kaşe ile yazılı hale getireceğim. Hazırda bir anlaşma metni varsa göndermenizi rica ederim. Hepsi uygulamadan memnun olduklarını bir an önce gerekli yaptırımın bir an önce yapılmasını talep ediyorlar Not: (.....) ID numarasını dükkânda olmadığı için bildiremedi daha sonra tarafınıza göndereceğim. Saygılarımla 10.03.2021-(.....)> (.....),(…..) (.....) Hanım selam Trendyol da ki Yetki belgesi ile ilgili iki yöntemle ürünler satışa açılabiliyor Bunlardan biri sizin dediğiniz gibi Fatura silsilesi; yetkili bayiden alınan fatura ibrasıyla açılıyor. Bunu müşteriler herhangi bir bayiden 1 koli göstermelik ürün alarak, ibra edip açtırabilirler. İkincisi yetki belgesi talebiyle; Burada Trendyola yetki belgesi ile benim ürünümü satışa açabilirsiniz fatura ibrası ile açılamaz diyerek Marka İsim ve Görsel telif hakkı kanununa göre satışa kapattırılabilir hatta yazıya internet kaynaklı tüm ürün görseller kullanılamaz ibaresi de yazılırsa Google ve benzeri alanlardan fotoğraf copy paste ile kopyalayamazlar. Böylece trendyol görseli bulunmayan ürünlerin satışını yapamadığı için engellemiş oluruz. Trendyola göndereceğimiz yazıda mutlaka fatura ibrasını kabul etmeyeceğimizi sadece yetki belgesi ibra eden pazaryerlerinin Rebul ürünlerini satışa sunabileceğini yazmamız etkili olacaktır. Bunun hukuki yaptırımını araştırarak yol almalıyız. Biz Rebul firması olarak kendi sitemizde 34,90’a sattığımız 270 ml kolonyalarımızı nasıl oluyor da Trendyol pazaryerleri 20,90 satıyor biz buna izin vermeyiz gibi bir yaklaşımla ilerlemeye çalışırsak, Trendyol karşımıza rekabet kurulu var siz ticari işletmelerin sattığı fiyata karışırsanız rekabet kuruluna ters düşersiniz gibi bir açıklamayla önümüzü keserler, nitekim böyle de olmuş bugünkü konuşmalarımızdan bunu anladım. Biz mutlaka firmalar telif hakları kanunu öne sürerek baskı yapmalıyız 556 KHK
23-53/1005-365 6/17 Tabiki bunun için önce şirket avukatlarından da bilgi istemekte fayda vardır. Ekte Örnek Yetki belgesini bilgi amaçlı gönderiyorum. Saygılarımla Bulgu-4 (25) 18.03.2021-04.05.2021 tarihleri arasında REBUL E- Ticaret Uzmanı (.....) tarafından, REBUL Ulusal Zincir Mağazalar ve Eczane Satış Kanalı Müdürü (.....), REBUL Saha Satış Temsilcisi (.....), REBUL Saha Satış Temsilcisi (.....), REBUL Satış Müdürü (.....), REBUL Saha Satış Temsilcisi (.....), REBUL Saha Satış Temsilcisi (…..), REBUL Saha Satış Temsilcisi (.....), REBUL Saha Satış Temsilcisi (.....), REBUL Saha Satış Temsilcisi (.....) ve REBUL Saha Satış Temsilcisi (.....)’a gönderilen ve bilgi kısmında REBUL Yurtiçi Markalı Satış Direktörü (.....), REBUL Satış Müdürü (.....), REBUL Satış Operasyon ve Kurumsal Satış Yöneticisi (.....) ve REBUL Satış Operasyon Müdürü (.....)’nın yer aldığı “Pazaryeri Tavsiye Edilen Satış Fiyatları ve Satıcı Fiyat Tutarlılığı Hk._26032021” başlıklı e-postalardaki ifadeler aşağıdaki gibidir: 18.03.2021- (.....)> (…..); (…..); (…..); (…..); (…..); (…..); (…..); (…..); (…..); (…..) Merhaba herkese, Trendyol, Hepsiburada, N11 vb pazaryerlerinde bir çok satıcımızın ürünleri dip fiyatlarda sattığını gözlemledik. Öncelikle Trendyol’da aksiyon aldık ve marka tescil belgemizi içeriye ekledik. Ve 3 gün sonrasında Trendyol’da tüm Rebul ürünleri satışa kapandı. Bununla birlikte amacımız hepimizin istediği, tüm satıcıların ve bizim (mağazamız açılıyor) ürünlerin satışını aynı fiyatlarla listelenmesi sağlamaktı. Fiyatı dibe indiren satıcıların satışlarını durdurmaktı. Ancak Trendyol ürünleri açmak için bazı satıcılardan fatura silsilesi isterken; bazı satıcılardan da hem fatura silsilesi, hem de yetki belgesi istedi. Fatura silsilesini içeriye ekleyen ve dip fiyattan satış yapan bazı satıcılar ertesi gün ürünleri açmayı başardılar. Bu durumu çözmek için ekte bir liste hazırladım. İlgili listede bizim ürünlerimizi oldukça düşük fiyattan satan satıcılar ve ürün linkleri var. Bu listede her satıcıdan birer ürün var fakat normalde ilgili satıcılar tüm ürünlerde fiyatları kırmışlar. Trendyol’da satıcıların tam şirket ünvanları isimleri görünmüyor. Bu nedenle satıcı isminden ilerlememiz gerekiyor. Sizden ricam listeyi kontrol edip, bölgenizdeki satıcı bu listede varsa iletişime geçip ürünlerin fiyatlarını ekte paylaştığım fiyat listesi ile satışa açtırmanız. Konuyla ilgili bu listedeki herhangi bir satıcı fiyatını düzeltmeden bizden yetki belgesi istiyorsa veremeyeceğiz maalesef. Yetki belgesi istenmiyorsa dahi yine de iletişime geçip fiyatları bizim fiyatlarımıza çekmeleri konusunda ısrarcı olmanızı rica ederim. Listedeki satıcılar için herkes kendi bölgesindeki satıcıları işaretleyip gönderirse ben de listemde güncelleyip takibini yapacağım. Dönüş ve aksiyonlarınızı bekliyorum. Teşekkürler İyi çalışmalar (…..) 26.03.2021- (.....)> (.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(…..);(.....);(.....) Merhaba herkese; Geçtiğimiz listede ciddi oranda fiyat bozan 2 firmayı belirlediğimiz fiyatlara çektik. Bu hafta için yeniden bir liste çalıştım. Listede Hepsiburada’daki satıcılar da mevcut. Telefonda da görüştüğümüz üzere sizlerden beklentim ilgili satıcıları kontrol edip fiyatları belirlediğimiz taban fiyatlara çektirmeniz ve bu doğrultuda da bana bilgi vermeniz. Haftalık olarak bu kontrolleri yapacağım ve sürekli aynı firmalar arasında dolaşmak istemiyorum 😊 Desteklerinizi rica ederim Teşekkürler İyi çalışmalar (…..) 05.04.2021- (.....)> (.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(…..);(.....);(.....) Merhabalar; Ekte güncel listeyi paylaşıyorum. Konuyla ilgili satıcılarınızla görüşmenizi ve aksiyonlarınızla ilgili geri bildirimlerinizi rica ediyorum.
23-53/1005-365 7/17 Teşekkürler İyi çalışmalar (…..) 13.04.2021- (.....)> (.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(…..);(.....);(.....) Merhabalar; Güncel liste ektedir. Geçtiğimiz haftalarda düzelttiğimiz (.....) ve (…..) yine kendi aralarında bir rekabet içerisindeler sanırım. Tüm liste özelinde, tüm satıcılarınızla görüşmenizi ve aksiyonlarınızı bildirmenizi rica ederim. Teşekkürler İyi çalışmalar (…..) 20.04.2021- (.....)> (.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....); (…..);(.....);(.....) Merhaba herkese, Trendyol özelinde tüm 270 ml ürünlerimizin fiyatları dibe çekilmiş durumda. (…..) ve (…..) aşağıda da belirttim. Konuyla ilgili acil aksiyonlarınızı rica ediyorum. Burada Trendyol belki komisyon desteği vermiş olabilir. Ancak bizim ürünlerimize uygulamamalarını söyleyebilirsiniz. Bu ayrımı yapabilirler. Listede diğer bölgelerdeki arkadaşlarımızın da fiyatı çeken ürünleri var. Lütfen inceleyip aksiyon alalım. Dönüşlerinizi bekliyorum. 27.04.2021- (.....)> (.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....); (…..);(.....);(.....) Merhaba herkese, Trendyol’daki satış fiyatlarımız yine bazı satıcılarda bir hayli düşük. Ekte listeyi iletiyorum. Bu hafta itibari ile biz de Trendyol’a girdik. Ancak buradaki fiyatlardan dolayı en altlarda listeleniyoruz. Ve kullanıcılar bizi bulana kadar çoktan fiyat bulup almış oluyor. Konuyla ilgili acil aksiyonlarınızı rica ederim. Teşekkürler İyi çalışmalar (…..) 04.05.2021- (.....)> (.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....); (…..);(.....);(.....) Merhabalar herkese, Trendyol’daki satıcılarımızın bu haftaki fiyatlarını çalıştım. Tekli ve paket ürünlerde bir çok firmada fiyatlarımız düşük durumda. Ekte listeyi iletiyorum. Trendyol’da artık biz de varız geçtiğimiz hafta belirtmiştim. Ve biz fiyatları bozmuyoruz. İlgili firmalarla görüşüp tüm fiyatlarımızı belirtilen fiyatlara çekmeleri konusunda bilgilendirmenizi ve geri dönüşlerinizi rica ederim. Teşekkürler İyi çalışmalar (…..) Bulgu-5 (26) 11.05.2021-25.05.2021 tarihleri arasında REBUL E- Ticaret Uzmanı (.....) tarafından REBUL Ulusal Zincir Mağazalar ve Eczane Satış Kanalı Müdürü (.....), REBUL Saha Satış Temsilcisi (.....), REBUL Satış Müdürü (.....), REBUL Saha Satış Temsilcisi (.....), REBUL Saha Satış Temsilcisi (…..), REBUL Saha Satış Temsilcisi (.....), REBUL Saha Satış Temsilcisi (.....), REBUL Saha Satış Temsilcisi (.....) ve REBUL Saha Satış Temsilcisi (.....)’a gönderilen ve bilgi kısmında REBUL çalışanları REBUL Yurtiçi Markalı Satış Direktörü (.....), REBUL Satış Müdürü (.....), REBUL Satış Operasyon ve Kurumsal Satış Yöneticisi (.....) ve REBUL Satış Operasyon Müdürü (.....)’nın yer aldığı “Pazaryeri Tavsiye Edilen Satış Fiyatları ve Satıcı Fiyat Tutarlılığı Hk._11052021” başlıklı e-postalardaki ifadeler aşağıdaki gibidir: 11.05.2021- (.....)>(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....); (…..) Merhaba herkese, Ekte Trendyol’da fiyatlarımızı bozan satıcıları listeledim. Hepsinden birer adet ürün var ancak ilgili fiyatları tüm ürünler için düşünebilirsiniz.
23-53/1005-365 8/17 Bugün için (.....)(Antalya), (.....)(Ankara), (.....)(Ankara) ve (.....)(Konya) satıcıları oldukça fiyat düşmüşler. Çalışmayı günlük olarak yapacağım. Lütfen müşterilerinizle görüşün ve aksiyon alın. Düzenleme yapmayan/gerekçe göstermeyen müşteriler için lütfen geri bildirimlerinizi iletin. Teşekkürler İyi çalışmalar (…..) 17.05.2021- (.....)>(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(…..) Merhaba herkese iyi haftalar Ekte 11 Mayıs’ta paylaştığım listeye ek, Trendyol fiyat listesinin güncel halini paylaşıyorum. 12 Mayıs’ta da bir liste çalıştım ancak bayram tatili olduğu için 11 Mayıs’taki liste ile aynı fiyatlar çıktı. Bilgi verdiğiniz ve geri dönüş aldığınız (olumlu ya da olumsuz) müşterileri lütfen benimle paylaşın. Gün içerisinde mutlaka dönüşlerinizi/aldığınız aksiyonlarınızı bekliyorum. Bu günlük çalışmaların sonucunda fiyatlarını ısrarla düzeltmeyen müşterilere ürün vermeyeceğiz. Bilginize Teşekkürler İyi çalışmalar 20.05.2021- (.....)>(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(…..) Merhaba; Ekte 20 Mayıs tarihli Trendyol fiyatları bulunmaktadır. Antalya bölgeyi bugün düzelttik. Ankara bölgeden yeni satıcı (.....) ve (.....) de eklendi listeye. İnceleyip müşterilerinizle görüşmenizi ve fiyatları düzenlettirmenizi rica ederim. Bilginize İyi çalışmalar (…..) 21.05.2021- (.....)>(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(…..) Merhabalar, Ekte 21 Mayıs listesini paylaşıyorum. Konuyla ilgili aksiyon ve dönüşlerinizi rica ederim. Teşekkürler İyi çalışmalar (…..) 25.05.2021- (.....)>(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(.....);(…..) Merhabalar, Ekte 25 Mayıs listesini paylaşıyorum. Geçtiğimiz haftadan bu yana herhangi bir düzeltme yapmayan firmalar (.....), (.....), (.....) gibi fiyatları oldukça düşük olan firmalar. Konuyla ilgili aksiyon ve dönüşlerinizi rica ederim. Teşekkürler İyi çalışmalar (…..) Bulgu-6 (27) 22.11.2022 tarihinde REBUL E-Ticaret Müdürü (.....) tarafından BEYMEN Ürün Uzmanı (.....)’na gönderilen ve BEYMEN Kategori Yöneticisi (.....) tarafından yanıtlanan ve bilgi kısmında BEYMEN ve REBUL çalışanlarının yer aldığı “RE: Yılbaşı ürünleri” başlıklı e-postalardaki ifadeler aşağıdaki gibidir: 22.11.2022 (.....)> (…..) (.....) Selamlar, Aşağıdaki ürünün fiyatı sitede yanlış görünüyor, içerik dosyasını iletmiştik, günceller misiniz rica etsek? (Ürün görseli ve fiyat bilgisi paylaşılmıştır.) 22.11.2022-(.....)> (…..) (.....) hanım merhaba, Fiyatlarınız yarından geçerli olarak revize edilmiştir. Teşekkürler (…..)
23-53/1005-365 9/17 Bulgu-7 (28) 29.11.2022 tarihinde REBUL çalışanlarının yer aldığı “REBUL SATIŞ” adlı Whatsapp grubunda gerçekleşen Whatsapp yazışmalarında geçen ifadeler aşağıdaki şekildedir: 29.11.2022 (.....): (.....): Bu kimin musterisi? (.....): Benim müşterim en son bu ay 46.70 dahilden ürün gönderdim (.....): Şimdi arıyorum fiyat düzeltmesi için (.....): 46 dahilden ise nasil 41 satiyir salak mi bu (.....): Atlamıştır bu ürün fiyatını şimdi sitesine girip bakıyorum (.....): ( sitede rebul ürününü arattığı arama ekranı görüntüsü gönderilmiştir) (.....): Aradım konuştum sadece lavanta mı dedi haberi de yok hepsini 49,90 yapacak ekran görüntüsünü atacağım düzelttikten sonra (.....): Watsons 80 tl (.....): Artı kargo var alıcı ödemeli (.....): Duzeltin bu internet fiyatlaarini (.....): (Ekran görüntüsü iletilmiştir. Bulgu-8 (29) 14.03.2023 tarihinde REBUL Kıdemli Müşteri Müdürü (.....) tarafından BEYMEN Kategori Yöneticisi (.....), BEYMEN Ürün Uzmanı (.....), BEYMEN Kategori Yöneticisi (.....), BEYMEN Kozmetik Kategori Yöneticisi (.....), BEYMEN Kozmetik Kategori Yöneticisi (.....), BEYMEN Ürün Uzmanı (.....), BEYMEN Ürün Uzmanı (.....) ve BEYMEN Ürün Uzmanı (.....)’e gönderilen ve BEYMEN Kategori Yöneticisi (.....) tarafından yanıtlanan, bilgi kısmında REBUL Mağaza Operasyon ve Eğitim Müdürü (.....), REBUL İhracat Müdürü (.....), REBUL Atelier Rebul Kurumsal Satış Müdürü (.....), REBUL Kurumsal Satış Uzmanı (.....), REBUL Pazarlama Müdürü (.....), REBUL Atelier Rebul Satış Gmy (.....) ve REBUL Ar Kıdemli Operasyon Yöneticisi (.....)’ın yer aldığı “Atelier Rebul Fiyat Geçişi Hakkında” başlıklı e-postalardaki ifadeler aşağıdaki gibidir: 14.03.2023 (.....)> ; (.....); (.....);(.....);(.....); (.....); (.....); (.....) Selamlar 15 Mart 2023 tarihi itibarı ile fiyatlarımızda artış yapılmıştır. Yeni fiyatlarımız ektedir. Perakende ve e-ticaret tarafında gerekli değişiklikleri yapmanızı rica ederiz. Sevgiler 14.03.2023 (.....)> (.....);(.....); (.....);(.....);(.....); (.....); (.....); (.....)
23-53/1005-365 10/17 (.....) hanım merhaba, Home ürünlerinin fiyatları yarından geçerli olarak revize edilmiştir. Teşekkürler (…..) Bulgu-9 (30) 16.03.2023 REBUL Ulusal Zincir Mağazalar ve Eczane Kanalı Satış Müdürü (.....)’in REBUL Yönetim Kurulu Üyesi (.....), REBUL Yurt İçi Markalı Satış Direktörü (.....)’in yer aldığı “Parot & Rebul Sözleşme Hk.” başlıklı e-posta ekinde yer alan “Distribütör Sözleşmesi”’ndeki hükümler aşağıdaki gibidir: -SÖZLEŞME KONUSU “İşbu Sözleşme; REBUL’un ithalatçı ve imalatçısı olduğu ürünlerinin tüm Online satış kanallarında toptan satış, pazarlama, takip ve koordinasyonunun tek yetki sahibi firma olarak yetkilisi REBUL tarafından hazırlanıp bildirilen prensip ve politikalara uygun olarak ve dönemsel açıklanacak liste fiyatına uygun şekilde DİSTRİBÜTÖR aracılığıyla, DİSTRİBÜTÖR’ün satış yaptığı yerlerde gerçekleştirilmesinin esas ve şartlarını düzenlemektedir. Prensip, Politikalar ve Yetkiler sözleşmenin ekinde yer almaktadır. (EK1)” I.4. Değerlendirme I.4.1. Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Teorik Çerçeve (31) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi, amacı veya etkisi rekabeti engelleme, sınırlama veya bozma olan teşebbüsler arası anlaşmaları, uyumlu eylemleri ve teşebbüs birliklerinin bu tür kararlarını yasaklamaktadır. Bu hükmün temel amacı, her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini tek başına, diğer teşebbüslerden bağımsız olarak belirlemesini sağlamaktır. (32) Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında özellikle hangi hâllerin bu yasaklama kapsamında yer aldığı düzenlenmekte ve “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” bu hâllerden biri olarak sayılmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi aynı seviyede faaliyet gösteren rakip teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları (yatay anlaşmalar) kapsadığı gibi, arz zincirinin farklı seviyelerinde yer alan teşebbüsler arasındaki dikey anlaşmaları da kapsamaktadır. (33) Mevcut dosya bakımından sağlayıcı ile perakende satış kanalında faaliyet gösteren satıcılar arasındaki ilişkinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ) "Kapsam" başlıklı 2. maddesi çerçevesinde dikey anlaşma olduğu anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, yeniden satış fiyatının belirlenmesi (YSFB) uygulamaları da 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yasaklanan eylemler arasında yer almaktadır. (34) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde anlaşmaları ilgili Tebliğ ile sağlanan muafiyetin kapsamı dışına çıkaran sınırlamalara yer verilmiştir. Bu sınırlamalar arasında “Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi” hâli sayılmış ve “Tarafların herhangi birisinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya tavsiye etmesi mümkündür.” düzenlemesine yer verilmiştir. Buna göre, bu tür hükümleri içeren sözleşmeler ilgili Tebliğ kapsamında sağlanan muafiyetten yararlanamamaktadır. (35) Buna yanı sıra, Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz’un 8. paragrafında, “Bazı anlaşmaların amacının rekabeti sınırlamak olduğu ilk bakışta görülebilecek kadar açıktır” ifadelerine yer verilmiş olup bu anlaşmalara verilen örnekler arasında YSFB ve
23-53/1005-365 11/17 yeniden satış fiyatına minimum sınır getirilmesi hâlleri de sayılmıştır. Buna ek olarak, Kurul tarafından, rekabetin en önemli unsurlarından biri olan fiyata müdahale edilmesinin çoğunlukla amaç bakımından bir rekabet kısıtı teşkil edeceği, dolayısıyla bu tür uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyet almasının da mümkün olamayacağı belirtilmektedir. Bu bağlamda, yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin birçok kararda3, yeniden satış fiyatının tespitinin amaç yönünden rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olduğu ortaya konulmuş olup yeniden satış fiyatının sağlayıcı tarafından tespiti, piyasada etki doğurup doğurmamasına bakılmaksızın amaç yönünden rekabet ihlali olarak değerlendirilmiştir4. (36) Sonuç olarak sağlayıcılar, alıcılarının yapacakları satışlarda sadece azami fiyatları ve tavsiye niteliğindeki fiyatları belirleyebilecekler; bunun haricinde, özellikle asgari yahut sabit fiyat olmak üzere, yeniden satış fiyatını belirlemeleri rekabet ihlali oluşturabilecektir. I.4.2. Elde Edilen Belgelerin Değerlendirilmesi (37) Bulgu-1’de yer alan “Bu yeni urun fiyat belli bu fiyata nasil satilabiliyor“, “satıştan kaldırdım müdürüm konuştum şimdi” şeklindeki yazışmalardan, çevrim içi pazaryerlerinde fiyat takibi yapıldığı, düşük fiyatlardan pazaryerlerinde ürün satan yeniden satıcılara müdahale edilerek ürün satışının engellendiği anlaşılmaktadır. (38) Bulgu-2,3,4,5’te yer alan; “Bizim belirleyeceğimiz alt sınır bir fiyat a satmayı taahüt eden firmalarla internette daha verimli satışlar alabileceğiz. Benim bölgemde çalıştığım 10 adet internet satıcısı var ve ben fiyatlarına müdahale edebiliyorum hatta fiyat bozan iki müşteri ile çalışmayı kestim.” “…sizlerden beklentim ilgili satıcıları kontrol edip fiyatları belirlediğimiz taban fiyatlara çektirmeniz” “Geçtiğimiz haftalarda düzelttiğimiz (.....) ve (…..) yine kendi aralarında bir rekabet içerisindeler sanırım.” “Trendyol’da artık biz de varız geçtiğimiz hafta belirtmiştim. Ve biz fiyatları bozmuyoruz. İlgili firmalarla görüşüp tüm fiyatlarımızı belirtilen fiyatlara çekmeleri konusunda bilgilendirmenizi ve geri dönüşlerinizi rica ederim.” “Bu günlük çalışmaların sonucunda fiyatlarını ısrarla düzeltmeyen müşterilere ürün vermeyeceğiz.” “Duzeltin bu internet fiyatlaarini” şeklindeki çok sayıda yazışmadan REBUL tarafından, DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış Ticaret AŞ (TRENDYOL) başta olmak üzere çevrim içi pazaryerlerinde, yeniden satıcıların satış fiyatlarının aktif bir şekilde takip edildiği, teşebbüsün belirlediği 3 22.11.2018 tarih ve 18-44/703-345 sayılı, 10.01.2019 tarih 19-03/23-10 sayılı, 12.11.2019 tarih ve 19- 39/610-263 sayılı, 02.11.2011 tarih ve 11-55/1434-509 sayılı, 04.03.2021 tarih ve 21-11/154-63 sayılı, 26.03.2020 tarih ve 20-16/232-113 sayılı, 12.03.2020 tarih ve 20-14/192-98 sayılı, 04.03.2021 tarih ve 21-11/154-63 sayılı Kurul kararları. 4 Yeniden satış fiyatının tespitinin, mehaz Avrupa Birliği rekabet hukuku kapsamında da temel olarak amaç yönüyle rekabeti kısıtladığı kabul edilmektedir. Nitekim 2014 yılında Avrupa Komisyonu (Komisyon) tarafından yayımlanan “Amaç Yönünden Rekabet Kısıtlarına İlişkin Kılavuz”un (Guidance on restrictions of competition "by object" for the purpose of defining which agreements may benefit from the De Minimis Notice) 3.4. maddesinde yeniden satış fiyatının tespitinin amaç yönüyle rekabeti kısıtlayıcı olduğu ifade edilmiştir.
23-53/1005-365 12/17 fiyatın altında satış yapan yeniden satıcıların satış fiyatına müdahale edilerek fiyatın revize edilmesinin sağlandığı, fiyata müdahale edilemediği durumda ise ürün tedariğinin kesildiği görülmektedir. (39) Söz konusu belgelerden REBUL’un temel niyetinin, yalnızca REBUL tarafından belirlenen fiyatlardan ürün satmayı kabul eden yeniden satıcılara ürün satılması ve böylece çevrim içi pazaryerlerinde yeniden satıcılar arasında oluşan fiyat farklılıklarının engellenmesi olduğu açıkça görülmektedir. Nitekim Bulgu-3 ve Bulgu-4’te geçen şirket içi yazışmalarda teşebbüsün amacı ve yeniden satıcıları ile çalışma şartları, “Mudahale edip duzeltebildiklerimizle calismaya devam edecegiz (bizim istedigimiz fiyat ile satanlar ile)”, “Bununla birlikte amacımız hepimizin istediği, tüm satıcıların ve bizim (mağazamız açılıyor) ürünlerin satışını aynı fiyatlarla listelenmesi sağlamaktı. Fiyatı dibe indiren satıcıların satışlarını durdurmaktı.” şeklinde ifade edilmiştir. (40) REBUL’un, çevrim içi pazaryerlerinde düşük fiyattan satış yapan yeniden satıcıların engellenmesi için, TRENDYOL tarafından, platform kuralları gereği ürünün orijinal olduğunun kanıtlanması için yeniden satıcılardan istenen ve sağlayıcıdan alınması gereken “yetki belgesini” bir araç olarak kullanmaya çalıştığı5; benzer şekilde telif hakları kapsamında yapılacak itiraz vb. yollarla yeniden satıcılar ve pazaryerleri üzerinde baskı oluşturmaya çalıştığı görülmektedir. (41) Bulgu-3’te: “Trendyol da satış yapan benimle çalışan Müşterilerimle tek tek görüşerek ekteki tablodaki minimum satış fiyatımızı deklare ettim. Rakamda mutabık kaldık. Bazıları satışa kapalı oldukları için fiyatlarını güncelleyemediklerini yetki Belgeleri ile satışa açıldığında Rebul Ürünlerini bildirdiğimiz fiyatta satmayı taahhüt ettiler. “Biz Rebul firması olarak kendi sitemizde 34,90’a sattığımız 270 ml kolonyalarımızı nasıl oluyor da Trendyol pazaryerleri 20,90 satıyor biz buna izin vermeyiz gibi bir yaklaşımla ilerlemeye çalışırsak, Trendyol karşımıza rekabet kurulu var siz ticari işletmelerin sattığı fiyata karışırsanız rekabet kuruluna ters düşersiniz gibi bir açıklamayla önümüzü keserler, nitekim böyle de olmuş bugünkü konuşmalarımızdan bunu anladım. Biz mutlaka firmalar telif hakları kanunu öne sürerek baskı yapmalıyız 556 KHK Tabiki bunun için önce şirket avukatlarından da bilgi istemekte fayda vardır.” şeklindeki yazışmalardan bu durum açıkça görülmektedir. (42) Bulgu-6,7,8’de yer alan yazışmalardan; bayilerin perakende ve e-ticaret satış fiyatlarına müdahale edilerek yeniden satış fiyatının tespit edildiği görülmektedir. Söz konusu yazışmalar REBUL tarafından yalnızca çevrim içi pazaryerlerinde değil yeniden satıcıların kendi internet sitesindeki fiyatlara da müdahale edildiğini göstermektedir. (43) Bulgu-9’da ise REBUL’un Distribütör Sözleşmesi’nde “…tüm Online satış kanallarında toptan satış, pazarlama, takip ve koordinasyonunun tek yetki sahibi firma olarak yetkilisi REBUL tarafından hazırlanıp bildirilen prensip ve politikalara uygun olarak ve dönemsel açıklanacak liste fiyatına uygun şekilde DİSTRİBÜTÖR aracılığıyla, DİSTRİBÜTÖR’ün satış yaptığı yerlerde gerçekleştirilmesinin esas ve şartlarını düzenlemektedir.” şeklinde bir madde yer aldığı, bu sözleşme hükmüyle çevrim içi 5 TRENDYOL’dan, kozmetik firmalarının ürünlerini satmak isteyen (ilgili markanın sahibi olmayan) bir yeniden satıcının platform üzerinde satış yapabilmesi için gerekli olan belgelere ilişkin bilgi talep edilmiştir. TRENDYOL tarafından gönderilen cevabi yazıda; (.....) belirtilmiştir.
23-53/1005-365 13/17 satış kanallarında yeniden satıcıların REBUL’un belirlediği liste fiyatlarına uyum sağlaması için yeniden satıcılara sözleşmesel yükümlülük getirildiği görülmektedir. Bulgu-3’te geçen “…Rebul Ürünlerini bildirdiğimiz fiyatta satmayı taahhüt ettiler. Müşterileri ziyaret ederek de imza ve kaşe ile yazılı hale getireceğim. Hazırda bir anlaşma metni varsa göndermenizi rica ederim.” şeklindeki ifadelerden de, REBUL tarafından yeniden satıcılardan, REBUL tarafından belirlenen perakende fiyattan satış yapacakları hususunda taahhüt alındığı ve bu durumun sözleşmeye bağlandığı anlaşılmaktadır. (44) Sonuç olarak yerinde incelemede elde edilen belgelerden REBUL’un, özellikle çevrim içi kanallarda yeniden satıcılar tarafından farklı fiyatların uygulanmasını engellemek istediği, bu doğrultuda alıcıların yeniden satış fiyatına açık bir şekilde müdahalede bulunduğu, belirlenen fiyatın altında satış yapan yeniden satıcılara ürün verilmemesi, çevrim içi pazaryerlerinde satış yapmasının engellenmesi gibi ceza ve yaptırım mekanizmalarını işlettiği ve hatta alıcıların fiyat serbestisinin olmadığına ilişkin şartı sözleşmeye bağladığı görülmektedir. (45) Bu bakımdan REBUL’un yeniden satıcılarının satış fiyatını tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna varılmaktadır. I.4.3. Uzlaşma Süreci ve İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme (46) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir. (47) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinde, nihai idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının artırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir. (48) Ceza Yönetmeliği’nin temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınacaktır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir. (49) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci
23-53/1005-365 14/17 fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır. (50) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir” düzenlemesi bulunmaktadır. (51) Bu kapsamda soruşturma taraflarından REBUL uzlaşma talebinde bulunmuştur. Söz konusu başvuru üzerine Kurul tarafından uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. (52) Uzlaşma görüşmeleri neticesinde REBUL’un uzlaşma sürecinin devam etmesi yönündeki beyanı doğrultusunda alınan 12.10.2023 tarihli ve 23-48/908-MUA sayılı uzlaşma ara kararında, soruşturma sürecinin uzlaşma ile neticelenmesi halinde; “Rebul JCR Kozmetik Pazarlama AŞ’nin yeniden satıcılarının satış fiyatını tespit etmesine yönelik davranışlarının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal ettiğine, Bu nedenle, Rebul JCR Kozmetik Pazarlama AŞ’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 7.143.934,56-TL idari para cezası uygulanmasına, 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 5.357.950,92-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine, Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara kararıyla bağlı olmadığına” karar verilmiştir. (53) Bahse konu ara kararda ceza oranı belirlenirken yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, REBUL tarafından gerçekleştirilen yeniden satış fiyatının tespiti eylemi “diğer ihlal” kategorisinde değerlendirilmiş ve temel para cezası başlangıç oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (54) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel
23-53/1005-365 15/17 para cezasının miktarı; bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında arttırılacaktır. REBUL tarafından rekabetin ihlal edildiğini gösteren belgeler 12.12.2020- 16.03.2023 dönemini kapsadığı ve dolayısıyla ihlalin süresinin bir yıldan uzun beş yıldan kısa olduğu görülmektedir. Bu nedenle temel para cezasına esas oran yarısı oranında artırılmış, böylelikle %(.....) temel para cezası oranına ulaşılmıştır. Dosya kapsamında Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi anlamında bir ağırlaştırıcı unsur söz konusu değildir. Diğer yandan ihlal konusu faaliyetlerin teşebbüsün yıllık gayri safi gelirleri içindeki payının düşük olması dikkate alınarak, Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde temel para cezası oranı %60 oranında indirilerek, uzlaşma indirimi öncesinde teşebbüse uygulanacak para cezası oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (55) REBUL tarafından bu karara istinaden hazırlanıp gönderilen uzlaşma metninde mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek, teşebbüs hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir. (56) Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında; “1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde, aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar: a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı, b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği, c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı, ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava konusu yapılamayacağı.” hükmüne yer verilmiştir. REBUL tarafından gönderilen uzlaşma metni incelendiğinde uzlaşma metninin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür. (57) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir. (58) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, REBUL tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi, teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle 2022 yılı gayri safi gelirleri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve hakkındaki soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır.
23-53/1005-365 16/17 J. SONUÇ (59) Rekabet Kurulunun 13.04.2023 tarihli ve 23-18/343 M(11) kararı uyarınca yürütülmekte olan soruşturma kapsamında; Kurulun 12.10.2023 tarihli, 23-48/908-MUA sayılı ara kararına istinaden Rebul JCR Kozmetik Pazarlama AŞ tarafından gönderilen nihai uzlaşma metni 23.10.2023 tarih ve 43769 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup 1. Rebul JCR Kozmetik Pazarlama AŞ’nin yeniden satıcılarının satış fiyatını tespit etmesine yönelik davranışlarının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, Rebul JCR Kozmetik Pazarlama AŞ’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 7.143.934,56-TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 5.357.950,92-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, 5. Böylece Rekabet Kurulunun 13.04.2023 tarihli ve 23-18/343 M(11) sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy