Rekabet Kurumu - Karar Sayı 23-56/1112-395

Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-6-029 (Soruşturma/Taahhüt) Karar Sayısı : 23-56/1112-395 Karar Tarihi : 07.12.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER: Enes YASAN, Merve KIZILYAR TOY, Berat Hilal GÜLER, Gülşen EREN PEKGÖZ, Enes PAYLAŞAN, Taner ÇAKIR, Mehmet TUNÇDEMİR, Reyhan KARAKOÇ POLATTİMUR, Osman KOÇAK C. İNCELENEN : - Same Deutz Fahr Traktör Sanayi ve Ticaret AŞ TARAF Temsilcisi: Av. Mehmet Haluk ARI Atatürk Mah. Ataşehir Bulvarı 42 Ada Gardenya 7/1 Blok Kat:11 D:68 Ataşehir/İSTANBUL D. ŞİKÂYETÇİ : - Gizlilik Talebi Bulunmaktadır. (1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 05.01.2023 tarihli ve 23-01/17-M sayılı kararıyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 41. maddesi uyarınca hakkında soruşturma açılan Same Deutz Fahr Traktör Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından sunulan taahhütlerin değerlendirilmesi. (2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 08.09.2022 tarihli ve 22-41/59-M sayılı kararı ile traktör üretim ve pazarlama sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslere çeşitli uygulamalar ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettikleri iddialarına yönelik olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (3) Yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen 21.12.2022 tarihli ve 2022-6-029/ÖA sayılı önaraştırma raporu 05.01.2023 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 23-01/17-M sayı ile içlerinde Same Deutz Fahr Traktör Sanayi ve Ticaret AŞ’nin (SDF) de bulunduğu teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir. (4) Yürütülmekte olan soruşturma kapsamında SDF tarafından sunulan ve Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 17.03.2023 tarih ve 36619 sayı ile intikal eden yazıda, soruşturma konusu iddialar ile bağlantılı endişeleri bertaraf etmek amacıyla taahhüt sunma talebinde bulunulmuştur. Söz konusu talep, Kurulun 06.04.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 23-17/309-M sayı ile pasif satışların kısıtlanmasına yönelik iddialar bakımından taahhüt görüşmelerinin başlatılmasına; 23-17/309-M(2) sayı ile diğer ihlal iddialarına yönelik taahhüt sunma taleplerinin reddedilerek mevcut soruşturma sürecine devam edilmesine karar verilmiştir. Anılan Kurul kararı üzerine SDF ile taahhüt görüşmelerine başlanmış olup taahhüt görüşmeleri neticesinde SDF’nin nihai taahhüt metni 06.11.2023 tarih ve 44259 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
23-56/1112-395 2/35 (5) Sunulan taahhüt metnine ilişkin olarak hazırlanan 27.11.2023 tarihli, 2022-6-029/BN-19 sayılı Bilgi Notu Kurulun 07.12.2023 tarihli toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. (6) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda; - Sunulan taahhütlerin tespit edilen rekabet sorunlarını giderme hususunda elverişli, orantılı ve yeterli olduğu gerekçesiyle kabul edilebileceği ve kısa kararın tebliğinden itibaren üç ay içerisinde Rekabet Kurumu kayıtlarına tevsik edilmesinin uygun olduğu, - Dolayısıyla nihai taahhüt metninin 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin üçüncü fıkrası ile 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ’in 14. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bağlayıcı hale getirilerek taahhüde konu iddialar bakımından soruşturma sürecinin sonlandırılması gerektiği, - Taahhüde konu edilmeyen dosya konusu diğer iddialar bakımından ise mevcut soruşturma sürecine devam edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taahhüde Konu Rekabet Sorunları (7) SDF’nin ürünlerinin bayi kanalı aracılığıyla dağıtımını/satışını gerçekleştirmek üzere 2022 yılında bayileriyle imzaladığı “Yetkili Bayilik Sözleşmesi” (Sözleşme) aşağıdaki hükümleri içermektedir: “ (…..TİCARİ SIR…..) ” (8) Sözleşme hükümleri incelendiğinde, SDF tarafından bayilere münhasır bölge tahsis edildiği ve bu bölgeler dışında gerçekleştirilecek aktif satışların kısıtlandığı anlaşılmaktadır.1 (9) 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ) 4. maddesine göre, alıcının sözleşme konusu mal veya hizmetleri satacağı bölge veya müşterilere ilişkin kısıtlamalar getirilmesi anlaşmayı grup muafiyeti kapsamı dışına çıkarmaktadır. Bununla beraber, münhasırlık esasının benimsendiği dağıtım sistemlerinde, alıcının müşterilerince yapılacak satışları kapsamaması kaydıyla alıcının aktif satışlarının kısıtlanabileceği düzenlenmektedir. Alıcının müşterilerince yapılacak satışlara ya da alıcının pasif satışlarına müdahale edilmesi ise 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanamayacaktır. İnternet yoluyla yapılan satışlar da pasif satışlar kapsamında değerlendirilmektedir.2 1 (.....). 2 Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz, para. 24 vd.
23-56/1112-395 3/35 (10) Bölge ve müşteri kısıtlamasının bir diğer istinası ise, seçici dağıtım sistemi üyelerinin yetkili olmayan dağıtıcılara satış yapmalarının kısıtlanmasıdır. 2002/2 sayılı Tebliğ’de seçici dağıtım sistemi “sağlayıcının, anlaşma konusu malları veya hizmetleri sadece belirlenmiş kriterlere dayanarak seçtiği dağıtıcılara doğrudan veya dolaylı olarak satmayı taahhüt ettiği, bu dağıtıcıların da söz konusu malları veya hizmetleri yetkilendirilmemiş dağıtıcılara satmamayı taahhüt ettiği bir dağıtım sistemi” olarak tanımlanmaktadır. (11) SDF’nin Bayilik Sözleşmesi incelendiğinde, yetkili satıcılara yönelik olarak, ticari hayatın olağan akışı içerisinde görülebilecek genel nitelikli kriterlerin getirildiği anlaşılmaktadır. Örneğin (.....) gibi hükümler yer almaktadır. Söz konusu hükümler incelendiğinde SDF’nin bayilere uyguladığı önceden belirlenmiş objektif ve eşit kriterlerin olmadığı, yeterli sayı ve nitelik gibi ifadelerden müteşekkil sübjektif ve çerçeve hükümler olduğu görülmektedir. Seçici dağıtım sisteminin uygulanabilmesi için belirlenen kriterlerin kalite temelli objektif kriterler olması ve eşit olarak uygulanması gerekmektedir. Söz konusu Sözleşme hükümleri ise bu nitelikte kriterlerden ziyade, ticari hayatın olağan akışı içinde sağlayıcının bayilerinden beklemesinin makul olduğu genel kriterlerdir; dolayısıyla Bayilik Sözleşmesi’nden seçici dağıtım sisteminin tercih edilmediği anlaşılmaktadır. Bu sebeple SDF tarafından bayilerin yetkisiz dağıtıcılara satışlardan men edilmesi veya bu satışlara müdahale edilmesinin 2002/2 sayılı Tebliğ doğrultusunda grup muafiyetinden yararlanamayacağı değerlendirilmektedir. (12) Aşağıda, yerinde incelemede elde edilen bulgularda geçen ve yukarıda zikredilen kısıtlamalar niteliğinde olabilecek yazışmalara yer verilmektedir. Tespit 1 (13) SDF Ticari Müdürü (.....) tarafından SDF çalışanları (.....) ve (.....)’a gönderilen ve bilgi kısmında Satış Koordinatörü (.....)’un yer aldığı 17.03.2021 tarihli ve “Bölge Dışı Satış Yönetim Şeklimiz” konulu e-postada şu ifadeler yer almaktadır: (…..): “Arkadaşlar Bölge dışına satışlar ile ilgili son dönemde bayilerin SDF olarak bizi olayın içinde tutmaya çalıştığı ve kendilerine imkan yarattıklarını gözlemliyoruz. Bu konuda nasıl davrandığınız ve ne konuştuğunuz önemli. Hiçbir kulaktan duyma, söylenti niteliğindeki olaylara girmeyin. Net bir satış var ise şaseyi isteyin ve gerekli incelemeyi yapın. Sonrasında sıkıntı var ise gerekli uyarılar yapılır. Bunun dışında hiç kimse bölge dışı satış konusunda konuşmasın. Bu konu çok hassas olup, yasalar ve kuralları uygulamalısınız. Ayrıca yapılan satışın ve müşteri tercihinin önemini herkesin bildiğini düşünüyorum. Aktif ve Pasif satış kurallarını da herkes iyi biliyor ve buna göre konuyu yönetiyor olmalı. Bayilerin gerekli gereksiz bilgilendirmeleri (sözlü) ile hareket etmek doğru değil. Onlarında bunu iyi bilmesi ve müşteriyi sahiplenmesi çok önemli. Müşterinin haklarını da iyi bilmeli ve korumalısınız.” Tespit 2 (14) SDF çalışanı (.....) tarafından SDF vekili (.....)’a gönderilen 21.10.2021 tarihli ve “İlt_ Bölge ihlali” konulu e-postada şu ifadeler yer almaktadır: (…..): “(…..) Konuştuğumuz ve maalesef bayilerimizin hala anlamakta zorluk çektiği konu işte bu.
23-56/1112-395 4/35 Müşteri istediği bayiden istediği traktör alabilir ama maalesef bazı bayilerimiz hala bizden farklı beklenti içerisindeler. Defalarca kendilerine müşterinin bu konuda serbest olduğunu söylememize rağmen bu düşünceyi kırmakta zorlanıyoruz. Bununla ilgili ne yapmamızı önerirsiniz ? Bu bayi algısını mutlaka değiştirmeliyiz.” Tespit 3 (15) SDF Ticari Müdürü (.....) tarafından Satış Koordinatörü (.....)’a 09.06.2022 tarihinde gönderilen “Bölge Dışı şikâyetleri için Standart Yazı” konulu e-posta ve ekinde şu ifadeler yer almaktadır: (.....): “(…..) Herhangi bir bayimiz veya bölge müdürümüzden bölge dışı satış konusunda şikayet yazısı gelir ise ekteki standart formatta cevap vereceğiz. Aktif ve Pasif satış mantığını oturtmalıyız...” “Değerli İş Ortağımız, Bildiğiniz üzere yetkili satıcılık sözleşmelerimiz münhasır bölge esasında düzenlenmiştir ve yetkili satıcılarımızın aktif satış çabalarını bu bölgede yoğunlaştırması beklenmektedir. Yetkili satıcı, münhasıran bir başka yetkili satıcıya ya da SDF’nin kendisine tahsis edilmiş bölgede bulunan müşterilere ya da müşteri gruplarına ürünleri aktif olarak tanıtmayacak, pazarlamayacak ve satmayacaktır. Diğer yandan yetkili satıcılarımız, münhasıran başka bir yetkili satıcıya tahsis edilmiş olan bölgelerdeki müşterilerden gelen ve kendi aktif çabaları neticesi olmayan siparişleri karşılama (pasif satış) hakkına her zaman sahiptir. Bilgilerinize sunar, satışlarınızda yukarıda özetlenen kurallara uygun davranmanızı önemle rica ederiz.” (16) Yukarıda yer verilen Tespit 1, 2 ve 3’deki yazışmalar incelendiğinde, 2021 Mart ile 2022 Haziran dönemi arasındaki çeşitli tarihlerde, SDF içinde aktif ve pasif satış kurallarının öneminin vurgulandığı ve yetkili satıcıların bu kurallara uygun davranmalarının istendiği görülmektedir. Yazışmalarda, bölge ihlalleri ile ilgili bayi şikâyetleri karşısında hassas davranılması gerektiği, müşterilerin istediği bayiden istediği traktörü almakta serbest olduğu ancak bayilerin bu durumu anlamakta güçlük çektiği, aktif ve pasif satış mantığının oturtulması gerektiği belirtilmekte, bayilerin, “münhasıran başka bir yetkili satıcıya tahsis edilmiş olan bölgelerdeki müşterilerden gelen ve kendi aktif çabaları neticesi olmayan siparişleri karşılama (pasif satış) hakkına her zaman sahip” olduğu açıkça ifade edilmektedir. Söz konusu ifadeler, ilk bakışta SDF içinde pasif satışların kısıtlanması suretiyle rekabetin ihlal edildiği şüphesini uzaklaştırır niteliktedir. Bununla beraber belirtmek gerekir ki, söz konusu yazışmaların tamamı SDF çalışanları ve/veya temsilcileri arasında gerçekleştirilmiş olup, SDF tarafından yetkili satıcılara gönderilen benzer içerikli yazışmalara yerinde inceleme kapsamında alınan belgeler arasında rastlanmamıştır. Tespit 4 (17) SDF Bölge Satış Müdürü (.....)’ün SDF Satış Koordinatorü (.....) ile olan 04.11.2020 tarihli WhatsApp yazışmasında şu ifadeler yer almaktadır:
23-56/1112-395 5/35 (…..): “ Bu traktörü konuş çeksin ya da iade kestir. Ortalık karıştı” (…..): “Kaldiriyor” (18) Yazışmada, SDF yetkili bayisi tarafından “sahibinden.com” internet sitesinde birinci el traktör ilanı verilmesi üzerine ilgili bayinin uyarıldığı, ilanın kaldırılmaması halinde traktörün geri alınacağının belirtildiği, uyarılar neticesinde bayi tarafından ilanın kaldırıldığı anlaşılmaktadır. Tespit 5 (19) SDF çalışanı (.....) tarafından SDF Bölge Satış Müdürü (.....)’e gönderilen 14.12.2020 tarihli ve “Traktör Satışı Hk” konulu e-posta silsilesinde şu ifadeler yer almaktadır: (.....): “(…..) Merhaba, Müşterimiz Kadir Bey 2 adet SDF traktör almak istediğini söyledi. Denizli'de ikamet ettiği için Denizli bayinize gittim ama teslimi yapamıyorlar ellerinde yok dedi. Burdur bayimiz ile görüşmüş 2 adet SDF Dorado'yu 1 hafta içinde teslim edebilirim ama satış yapamam Denizli'de olduğunuz için demiş. Müşteri yardımcı olunması ve traktörü Burdur bayisinden almak istediğini söylüyor. Desteğinizi rica ederim…” (.....): “(.....), Burdur bayisi ile görüşme doğrudur. Lakin o da Denizli bölgesi olduğu için fiyat bile vermediğini iletir. İlgili model hazır olan ve teslimi müsait bir modelimiz değildir. (.....)3 üzerinden müşteri kontrol edilecektir.” (20) Yazışma incelendiğinde, Denizli’de ikamet eden müşterinin ilgili bölgedeki yetkili satıcıdan traktör almak istediği, bayide stok bulunmaması üzerine Burdur bayisi ile görüştüğü, Burdur bayisinin ise müşterinin ikametinin farklı bölgede olması sebebiyle fiyat dahi vermeyerek satış gerçekleştirmediği, konunun destek amacıyla ilgili SDF yetkilisine aktarıldığı görülmektedir. Yazışmanın devamında ise SDF yetkilisinin Burdur bayisi tarafından bölge dışı traktör satılmasına müsaade etmediği, müşterinin Denizli 3 SDF Denizli yetkili bayisi olan “(.....)”ün ifade edildiği değerlendirilmektedir.
23-56/1112-395 6/35 bayisi üzerinden kontrol edilerek ilgili bayiye stok gelmesi durumunda satışın gerçekleşebileceğini belirttiği anlaşılmaktadır. Yazışma, SDF tarafından bayilerin pasif satışlarının kısıtlandığı şüphesini meydana getirmektedir. Tespit 6 (21) SDF Ticari Müdürü (.....) tarafından Bölge Satış Müdürü (.....)’a 15.03.2021 tarihinde gönderilen ve bilgi kısmında Satış Koordinatörü (.....) bulunan “(.....) Bölge Dışı Satışları” konulu e-postada şu ifadeler yer almaktadır: (…..): “(.....) maalesef kontrolden çıkmış. Bu yıl içinde sattığı tüm bölge dışı adedi 22 ve ciddi bir oranda. (Buna Konya daki diğer bayilerin bölgelerine yapılan 5 adet eklenmedi...Yani 27 adet) Biz her bayinin kendi bölgesinde traktör satmasını istiyoruz. Müşteri memnuniyetini ve markaya olan sürdürülebilir bağlılığı başka türlü artıramayız. …Sonuç olarak, biz kesinlikle bu şekilde çalışan bir bayi istemiyoruz. Aksi durumda Türkiye yi yönetmemiz söz konusu bile olamaz. Herkes her istediğini yaparsa sıkıntı büyür. Senin artık her konuyu bilmen, bilgi alman ve takip etmen gerekiyor. Senin dışında ve onayın olmadan hiçbir satış yapılamaz. Filo dahi olsa hiçbir satış senin ziyaret etmeden ve durumu kesin öğrenmeden yapılamaz. …Bayi ile konuşmalı ve bizim kurallarımıza uymasını sağlamalısınız. Bundan sonra yapılacak bu şekildeki satışlarda hiçbir bahana kabul edilemez... Bunu senin de kontrol etmen ve bölgendeki tüm satışlara hakim olman gerekiyor. Kim olursa olsun buna izin veremeyiz.” (22) Yazışma incelendiğinde, SDF yetkili bayisi “(.....)” tarafından gerçekleştirilen bölge dışı satışlardan teşebbüs içerisinde rahatsızlık duyulması üzerine ilgili bölge müdürünün konuyla ilgili uyarılarak bölgedeki tüm satışları kontrol etmesi ve bölge dışı satışlara izin vermemesinin istendiği görülmektedir. İlaveten yazışmada yer alan, her bayinin kendi bölgesinde traktör satmasının istendiği ve bölge müdürünün onayı olmadan yetkili bayi tarafından hiçbir satış yapılamayacağı ifadeleri dikkat çekmektedir. Yazışmada yer alan ifadeler, aktif ve pasif satış ayrımı gözetilmeksizin bölge dışı satışlara karşı SDF içerisinde net bir tutum izlendiğini ve bölge müdürleri aracılığıyla bölge dışı satışların denetlenmeye çalışıldığını göstermekte, pasif satışların kısıtlandığı şüphesini doğurmaktadır. Tespit 7 (23) SDF Satış Koordinatörü (.....) tarafından SDF çalışanları (…..) ve (.....)’a 24.03.2021 tarihinde gönderilen “Bölge Dışı Bilgilendirme” konulu e-postada şu ifadeler yer almaktadır: (…..): “Arkadaşlar, Son dönemde bölge dışı satışlar ciddi oranda artmaya başladı. Bu noktada en ön safta görev alacak kişinin SİZLER olması gerektiğini hatırlatmamıza sanırım gerek yok. Bu cepheden bakıldığında konu doğrudan bizlere geldiği zaman sizler işinizi yapmıyor gibi gözüküyorsunuz. Bölge dışı kuralımız belli, traktör inmediği sürece (Şasi bildirilecek) ben devreye girmeyeceğim. Sizlerde birebir kontrol ederek ve konuyu araştırarak önüne geçebilirsiniz. ( En basitinden o müşteri ile görüşerek) Bununla birlikte sizlerin de birbiri ile koordine olması çok önemli. Bir bayi başka bir bölgeye satış yapıyorsa kendi içinizde mutlaka konuşun ve konuyu çözün.
23-56/1112-395 7/35 Ve sakın ama sakın ihlal yapan bayiyi diğer bölge müdürüne aratmayın. Kendiniz bayiniz ile konuşun ve diğer bölge müdürüne bilgi verin. Son olarak; bayiniz bölge dışı yapıyorsa cezasını siz vereceksiniz…” (24) Tespit 6’ya benzer şekilde Tespit 7’de yer alan yazışmada da bölge dışı satışlara karşı SDF içerisinde net bir tutum izlendiği ve bölge müdürlerinin konuyla ilgili uyarıldığı görülmektedir. Yazışmada ayrıca, bölge dışı satış gerçekleştiren bayilerin ilgili bölge müdürü tarafından cezalandırılması gerektiği ifade edilmektedir. Tespit 8 (25) SDF Ticari Müdürü (.....) tarafından SDF çalışanları (.....) ve (.....)’a gönderilen 11.05.2021 tarihli ve “Bölge Müdürü Görev Tanımı ve Faaliyetleri” konulu olan ve e-postanın ekinde şu ifadeler yer almaktadır: “…Hedef-6 : Bayilerin aralarında rekabet yerine rakip markalarla rekabet etmelerinin sağlanması ve bu nedenle oluşacak fiyat indirimlerinin önüne geçilmesi. Aktivite : Bölge dışı satışlarda Şirket onayı yok ise İhlali tespit edilen bayinin uyarılıp gerekli yaptırımların sağlanması ve farklı bölgede ise ilgili yönetici ile birlikte hareket etme. Bölge ihlali yapan ve ihlal edilen bayinin satış performanslarının takip edilmesi ve performans düşüklüğünün tespit edilmesi durumunda ilgili bayiye yönelik tedbirler geliştirilmesi…” (26) Yazışmada, yetkili bayi tarafından bölge dışı satış yapılabilmesi için SDF’nin onay vermesi gerektiği, onay alınmaksızın satış gerçekleşmesi halinde ilgili bayiye gerekli yaptırım ve tedbirlerin uygulanacağı görülmektedir. Söz konusu uygulamanın, marka içi rekabetin önlenmesi ve oluşacak fiyat indirimlerinin önüne geçilmesi amacıyla izlendiği açıkça ifade edilmektedir. Yazışmada aktif/pasif satış ayrımı gözetilmeksizin, tüm bölge dışı satışlarda şirket onayı aranması ve bayiye yaptırım uygulanması ifadeleri, SDF tarafından bayilerin pasif satışlarının kısıtlandığı şüphesini desteklemektedir. Tespit 9 (27) SDF Ticari Müdürü (.....)’nün SDF çalışanı (.....)’a gönderdiği ve bilgi kısmında SDF çalışanları (.....), (.....) ve (.....)’nun yer aldığı, 08.09.2021 tarihli ve “Sıkıntılı Bayiler ve Fatura kesilmemesi” konulu e-posta silsilesinde şu ifadeler yer almaktadır: (…..): (.....), Başka şirket üzerinden olsa da (.....) bayiliği de devam eden (.....) ziyaret edilmiştir. …Görüşme 10 Eylül de yapılmış olup, 11 Eylül'de bölgesi dışına Sahibinden’e ilan vermiş olup İlanda Sakarya ve ilçeleri, Düzce şeklinde ilan yayınlanmıştır. Konunun geç saatte tespit edilmesi nedeni ile kaldırması yönünde Whatsapp üzerinden 2 defa uyarıda bulundum. İlanda Sakarya ve ilçeleri, Düzce şeklinde ilan yayınlanmıştır. Fakat ilan hala devam etmektedir. Bölge dışına ilan nedeni ile yazılı ihtar çekilmesini talep ediyorum. İlan görselleri ektedir...”
23-56/1112-395 8/35 (…..): “(.....), Sıfır traktör ilanının sahibinden ve benzeri platformlarda olmaması gerektiğini defalarca ilettik. Başlı başına kendi bölgesine bile olsa yaptığı bu davranış yanlış…”
23-56/1112-395 9/35 (28) Tespit 9’da yer alan yazışma incelendiğinde, SDF yetkili bayisi (.....)’ın kendisine tahsis edilmiş bölge dışına “sahibinden.com” internet sitesinde birinci el traktör ilanı vermesi üzerine uyarıldığı görülmektedir. Yazışmanın devamında yer alan “Sıfır traktör ilanının sahibinden ve benzeri platformlarda olmaması gerektiğini defalarca ilettik. Başlı başına kendi bölgesine bile olsa yaptığı bu davranış yanlış” ifadelerinden, bölge fark etmeksizin yetkili bayilerce internet üzerinden birinci el traktör satışı gerçekleştirilmesinin SDF tarafından onaylanmadığı anlaşılmaktadır. Tespit 10 (29) SDF Bölge Satış Müdürü (.....)’ün SDF bayisi (.....) ile gerçekleştirdiği 11.09.2021 tarihli WhatsApp yazışmasında şu ifadeler yer almaktadır: (…..): “(.....), sahibinden sıfır traktör ilanı ve fiyatı koymuyoruz. İncele bakam başka ilan var mı 🙂 Bu ortamda bana traktör yazdiriyorsun” (.....): “Sayın müdürüm haklısınız fakat yazmış olduğum rakamlar liste fiyatının üstünde olan rakamlar…” (.....): “İlan çıkmak YASAK” … Şirket kurali…” (30) Yazışma incelendiğinde, internet üzerinde birinci el traktör ilanı veren yetkili bayi (.....)’ın SDF tarafından uyarıldığı, şirket kuralları gereğince ilana çıkmanın yasak olduğunun açıkça belirtildiği görülmektedir. Tespit 11 (31) SDF Ticari Müdürü (.....)’nün SDF çalışanı (.....)’a gönderdiği, 21.09.2021 tarihli ve “Sahibinden ilan kontrolü” konulu e-posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) Hanım Sahibinden ilanlarını yarın ve hafta da bir kez kontrol edelim. SIFIR traktör ilanı veren bayilere tlf. İle ulaşmalı ve ilanı kaldırtmalıyız.” (32) Yazışma incelendiğinde, SDF tarafından sahibinden.com üzerinde birinci el traktör ilanı veren bayilerin düzenli olarak kontrol edildiği ve tespit edilen ilanların kaldırıldığı anlaşılmaktadır. Tespit 12 (33) SDF müşteri hizmetlerine ait e-posta hesabından 22.09.2021 tarihinde Bölge Satış Müdürü (.....)’e gönderilen “SDFBIS - Yönlendirme - Traktör Fiyat-Kampanya Bilgisi - 22.9.2021 13:45” konulu ve bilgi kısmında SDF çalışanları (.....)’in yer aldığı e-posta silsilesinde aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “(.....) ALMAK İSTİYOR TRAKTÖRÜ KENDİLERİ İLE AYRICA TİCARETLERİ OLDUĞUNDAN DOLAYI BAŞKA YERDEN ALMAK İSTEMİYORUM DİYOR 468 BİN TL PAZARLIK YAPMIŞ HEMEN ALACAK BÖLGELERİNE POLATLI BAYİSİ BAKTIĞINDAN DOLAYI ALAMIYOR ALMAK İSTEMİYORUM DER (.....) BİZE YÖNLENDİRMİŞ MÜŞTERİ YARDIMCI OLMAMIZI İSTEDİ” … (.....):
23-56/1112-395 10/35 “(.....)in bilgisi dahilinde bölge ihlaline müsade edilmemiştir” (34) Yazışma incelendiğinde, müşterinin aralarındaki ticari ilişki sebebiyle özellikle “(.....)” isimli yetkili bayiden traktör satın almak istediği, bununla beraber müşterinin bölgesi ile adı geçen bayinin bölgesi farklı olduğu için satışın gerçekleşemediği ve durumun SDF yetkilisine aktarılarak destek istendiği görülmektedir. Yazışmanın devamından, SDF tarafından bölge ihlaline müsaade edilmeyerek satışa izin verilmediği anlaşılmaktadır. Bir müşterinin, aralarındaki ticari ilişki nedeniyle özellikle bir bayiden ürün satın almak istemesi, bayinin aktif satış çabası olarak yorumlanamayacaktır. Dolayısıyla, söz konusu müşteri tarafından ilgili bayiye gidilerek veya bayi aranarak bayiyle temasa geçildiği kabul edilmelidir. Buna rağmen SDF tarafından bölge ihlali gerekçesiyle satışa müsaade edilmemesi, yetkili bayilerin pasif satışlarının kısıtlandığı yönünde şüphe uyandırmaktadır. Tespit 13 (35) SDF Ticari Müdürü (.....) tarafından SDF çalışanları (.....) ve (.....)’ya gönderilen, 12.10.2021 tarihli ve “Yeni Bayi ve İşe başlama şekli” konulu e-posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “Arkadaşlar Yeni bayilerde aşağıdaki konuları atlıyoruz veya anlatmıyoruz. Eksik başlayan her yeni bayilik bize sıkıntı getirir. Kesinlikle İnternet Ortamında, Sahibinden sitesinde vs. satış şeklimiz yok ve buralara ilan vererek satış yapmamalılar. Şuan da olanlar da acil kaldırsın. …” (36) Yazışma incelendiğinde, bayiler tarafından çevrim içi satış gerçekleştirilmesinin kesinlikle yasak olduğunun ve dağıtım sistemine dahil olan yeni bayilerin bu konuda uyarılması gerektiğinin ifade edildiği görülmektedir. Tespit 14 (37) SDF Bölge Satış Müdürü (.....) ile SDF bayisi “(.....)” arasında gerçekleştirilen 13.10.2021 tarihli WhatsApp yazışmasında şu ifadeler yer almaktadır: (.....): “Hala traktör galeride ilanda Koç’un değil SDF’nin sıfır traktörü galeride” (.....): “
23-56/1112-395 11/35 Bu arkadaş da Malatya bayisi olmuş herhalde Sıfır diye belirtmiş bide” (.....): “En azından Galeriye Traktör satmamiş. Bölge ihlali kouşulur çözülür Galeri açıklaması nedir?” (38) Yazışma incelendiğinde, SDF yetkili bayisi (.....) tarafından bir galeriye traktör satışı gerçekleştirildiği, galerinin traktörü ilana koymasıyla durumun SDF yetkilisi tarafından fark edildiği ve (.....)’tan konuya ilişkin açıklama istendiği görülmektedir. Yazışmadan ayrıca, SDF açısından bayilerin galeriye satış gerçekleştirmesinin bölge ihlali yapılmasından daha önemli görüldüğü anlaşılmaktadır. Tespit 15 (39) SDF Bölge Satış Müdürü (.....) ile “(.....)…” isimli kişi arasında gerçekleştirilen 21.03.2022 tarihli WhatsApp yazışmasında şu ifadeler yer almaktadır: (.....): “
23-56/1112-395 12/35 Kimdir” (.....)…: “3060 müşterisi Bu traktörü vermiştik Bakıyorum hemen Ön tampon yaptırmış satmıyorum öylesine koydum diyo Şimdi ilandan kaldıracak” … (.....): “İlan kaldırıldı mı” (.....)…: “Kalktı abi Şu an tekrar kontrol ettim” (40) Yazışma incelendiğinde, SDF bayisinden traktör satın alan bir müşteri tarafından ilgili traktörün “sahibinden.com” üzerinde ilana verildiği, durumun SDF yetkilisince fark edilerek ilgili bayiye sorulduğu ve neticede ilanın kaldırıldığı görülmektedir. 2002/2 sayılı Tebliğ’e göre, münhasır bir bölgeye ya da münhasır müşteri grubuna yapılacak aktif satışların kısıtlanması, ancak alıcının müşterilerince yapılacak satışları kapsamaması kaydıyla mümkündür. Diğer bir deyişle, yetkili dağıtıcının müşterilerince gerçekleştirilen satışların kısıtlanabilmesi söz konusu değildir. Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un (Kılavuz) 31. paragrafında, “Alıcının müşterileri tarafından gerçekleştirilecek aktif satışların sınırlandırılmasına yönelik alıcıya herhangi bir yükümlülük getirildiği takdirde grup muafiyetinden yararlanmak mümkün olmayacaktır. Bir başka ifadeyle, sağlayıcı ile alıcı arasındaki dikey anlaşmaya taraf olmayan ve mal veya hizmetleri alıcıdan sağlayan müşteriler, söz konusu mal veya hizmetleri aktif-pasif satış ayrımı olmaksızın dilediklerine satabilirler.” ifadeleri yer almaktadır.
23-56/1112-395 13/35 (41) Yazışmada, internet üzerinden satış gerçekleştiren kişinin müşteri olduğu anlaşılmasına rağmen duruma müdahale edilerek ilanın kaldırıldığı anlaşılmaktadır. Söz konusu uygulama, anlaşmayı grup muafiyeti kapsamı dışına çıkaran sınırlamalardan birini teşkil etmektedir. Ayrıca, birinci el traktörlerin internet üzerinden satışlarının engellenmesi adına müşterilerin ilanlarına dahi müdahale edilmesi dikkat çekmektedir. Sonuç olarak, SDF tarafından, alıcının müşterilerince yapılacak satışlara müdahale edilmesi suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği şüphesi oluşmaktadır. Tespit 16 (42) SDF Bölge Satış Müdürü (.....) ile SDF Ticari Müdürü (.....) arasında gerçekleştirilen 25.08.2022 tarihli WhatsApp yazışmasında şu ifadeler yer almaktadır: (.....): “ Şaka olsa gerek ??? (…..): “Görüştüm kaldırıyorlar” … (.....): “Bir daha yaparsa sonucu ağır olur” Tespit 17 (43) SDF Bölge Satış Müdürü (.....) ile telefonunda “(.....)”4 arasında gerçekleştirilen 25.08.2022 tarihli WhatsApp yazışmasında şu ifadeler yer almaktadır: (…..): “İlanı kaldirmamissin” (…..): “Konuşmak için müsait değilim burdan yazın” (…..): “Yazdım cevap vermedin” (…..): “İlan ile ilgili babama ulaşamadım (.....) koy dediği için koy dedi ve bende koydum 4 Yazışma içeriğinden SDF bayi yetkilisi olduğu anlaşılmaktadır.
23-56/1112-395 14/35 Fiyat yazmadım” (…..): “İlanı acil kaldırmısın” (…..): “Neden abi Hayırdır” (…..): “Ya teli aç ya ilanı kaldır” (…..): “Sen bana bu şekilde emir veremezsin Arıcam bekle Hayırdır sen abi” (…..): “Akşam üstü kaldiracaz diye konuşmuştuk” (…..): “Halletim sorun yok işin bukadar ciddi olacağını bilseydim böyle bişey yapmazdım senin hiçbirzaman zor duruma düşmeni istemem ve düşürmem iyi akşamlae” (44) Yazışmalar incelendiğinde, internet üzerinden traktör ilanı yayınlayan bayilerin SDF yetkilisi tarafından uyarılması sonucunda ilanların kaldırıldığı anlaşılmaktadır. Belgeler, SDF tarafından bayilere getirilen internet satış yasağının sistematik bir şekilde uygulandığı şüphesi doğurmaktadır. Tespit 18 (45) SDF Satış Koordinatorü (.....)’un dâhil olduğu “Yöneticilerimiz” adlı WhatsApp grubuna SDF Ticari Müdürü (.....)’nün 02.11.2022 tarihinde gönderdiği iletide şu ifadeler yer almaktadır: (.....): “Beyler Bayilerinizi uyarın YÜKSEK HP başta olmak üzere hiçbir traktörü fiyat yazarak sosyal medyaya koymasınlar. Bu son ikaz. Bunu bilerek veya bilmeyerek yapan bayileri dinlemek istemiyorum.” Tespit 19 (46) SDF Bölge Satış Müdürü (.....)‘ün dâhil olduğu “6. Bölge” adlı WhatsApp grubunda gerçekleştirilen 02.11.2022 tarihli yazışmalarda şu ifadeler yer almaktadır: (…..): “Arkadaşlar, Bildiğiniz gibi biz sosyal medyadan veya online satış yapmıyoruz. Elinizde ki traktörleri satılık vb şekilde internetten yayın yapmayalım. Var ise ilanı kaldıralım. Ben duymadım, eleman yayınlamış, yanlış anladım gibi hiçbir gerekçe kabul edilmeyecektir.” (47) Tespit 18 ve 19’daki yazışmalar, SDF tarafından yetkili bayilerin internet aracılığıyla satış gerçekleştirilmesinin engellendiğini ve konunun SDF açısından arz ettiği önemi gösterir niteliktedir. Yazışmalarda açıkça bayilerin internet satışları yapamayacakları, bu satışlar konusunda uyarılması gerektiği ve bu konuda hiçbir gerekçenin kabul edilmeyeceği ifade edilmektedir. (48) Yukarıda yer verilen tespitler bir bütün olarak ele alındığında, - Aktif ve pasif satış ayrımının önemini ve pasif satışların kısıtlanamayacağını gösteren lehe belgeler bulunmakla birlikte, yetkili dağıtıcıların internet üzerinden
23-56/1112-395 15/35 satış gerçekleştirmesinin yasaklandığının açıkça ifade edilmesi, yetkili dağıtıcıların internet üzerinde birinci el traktör satışı gerçekleştirmemeleri için ikaz edilmesi ve çeşitli ilanların kaldırılması başta olmak üzere pasif satışlarının kısıtlanması, - Yetkili dağıtıcıların, yetkisiz dağıtıcı konumunda bulunan galerilere satış gerçekleştirmesinin engellenmesi, - Yetkili dağıtıcıların müşterileri tarafından gerçekleştirilen satışlara müdahale edilmesi uygulamalarının, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet sorunu teşkil ettiği değerlendirilmektedir. Yerinde incelemede elde edilen ve yukarıda yer verilen belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde, SDF’nin bayilere bölge ve müşteri kısıtlaması getirmesine ilişkin eylemleri, 2021/2 sayılı Tebliğ kapsamında rekabet sorunu olarak değerlendirilmektedir. Teşebbüsün söz konusu rekabet sorunlarını gidermeye yönelik taahhüt sunduğu dikkate alınarak, anılan eylemler hakkında ayrıca muafiyet değerlendirmesi yapılmasına gerek görülmemiştir. H.2. Taahhüt Başvurusu ve Değerlendirilmesi H.2.1. SDF Tarafından Sunulan Taahhüt Metni (49) SDF nihai taahhüt metnini 06.11.2023 tarih ve 44259 sayı ile Kuruma sunmuştur. Sunulan taahhüt metnine ilişkin açıklama kısmında aşağıdaki hususlara yer verilmiştir: - Fiziki satış noktalarında pasif satışların engellenmesi tespitine ilişkin olarak; münhasır dağıtım sistemini benimseyen teşebbüsün bu dağıtım sistemi ve rekabetçi stratejisi sayesinde (.....), bu bakımdan pasif satışların engellenmesinin söz konusu olmadığı, Tespit 15 ve Tespit 2’de6 yer alan ifadelerden pasif satışların kısıtlanmadığının ve teşebbüs çalışanlarının rekabet hukukuna uygun hareket ettiklerinin anlaşılabileceği, ilgili şüphe mevcut olsa dahi teşebbüsün pazar payının (.....) civarında olduğu ve 2021/3 sayılı Rekabeti Kayda Değer Ölçüde Kısıtlamayan Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Teşebbüs Birliği Karar ve Eylemlerine İlişkin Tebliğ (De Minimis Tebliği) kapsamında değerlendirilmesinin ilk yazılı savunma ile talep edildiği, sunulacak taahhütlerin bu konuyu da kapsayacak biçimde sunulduğu, - Yetkisiz yeniden satıcılara yapılan satışların engellenmesi tespitine ilişkin olarak; yetkili satıcıların faaliyet bölgesinde bulunan ve esas itibariyle ikinci el araç satışı ile iştigal eden galerilere yapılacak satışları engellemek gibi bir uygulamalarının bulunmadığı ve bu hususun Sözleşme’nin 3.5. maddesinde7 yer aldığı, galeriye yapılan satış ile ürünlerin satışa konu edilmeyip sadece teşhir için galeride bırakılmasının farklı işlemler olduğu, zira ikinci işlemde bir satışın gerçekleşmediği, ürünün sadece teşhir/sergileme amacıyla bırakıldığı ve teşebbüsün bu ikinci hali yasakladığı, bu hususa ilişkin somut bir tespitin bulunmadığı, 5 “Bu konu çok hassas olup, yasalar ve kuralları uygulamalısınız.”, “Aktif ve Pasif satış kurallarını da herkes iyi biliyor ve buna göre konuyu yönetiyor olmalı” 6 “Müşteri istediği bayiden istediği traktör alabilir” 7 (…..)
23-56/1112-395 16/35 - Aktif/pasif ayrımı ile pasif satışların ve yetkisiz dağıtıcılara (galerilere) satışların serbest olduğu hususlarının SDF çalışanları ile yetkili satıcılarına yönelik eğitimlerde ve yetkili satıcılarla paylaşılacak duyuru metninde yer alacağı, - Yetkili satıcıların müşterileri tarafından yapılan satışların kısıtlanması tespitine ilişkin; ilgili tespitteki yazışmaya dayanarak böyle bir müdahalede bulunulduğuna ilişkin kesin bir çıkarımda bulunmanın mümkün olmayacağı, yazışmaya bakıldığında müşterinin satış yapmak amacıyla ilan vermediğinin anlaşıldığı, hâlihazırda ikinci el vasıta satışına aracılık eden platformlarda veya fiziki olarak çok sayıda traktör sahibinin traktörlerini serbestçe satabildiği, şirket içi eğitimlerde yetkili satıcıların müşterileri tarafından yapılacak satışlara kısıtlama getirilemeyeceğine yer verileceği, - İnternet satışlarının kısıtlanmasına ilişkin tespite ilişkin olarak; traktörlerin tescile tabi ürünler olduğu ve çevrim içi kanallarda mesafeli satışa konu olamadığı, sadece reklam ve tanıtım unsuru olarak bu mecraların kullanılabildiği, Sözleşme’nin II. Bölümünde8 yetkili satıcıların kendi internet siteleri ve üçüncü taraf çevrim içi pazaryeri platformları üzerinden reklam ve ilan verme konusunda serbest olduklarının yer aldığı, - Üçüncü taraf internet siteleri ve çevrim içi platformlar üzerinden sıfır traktörlerin satışa sunulması konusunda iki endişelerinin olduğu, bunlardan ilkinin sahibinden.com, arabam.com gibi üçüncü taraflara ait platformların esas olarak ikinci el taşıtlara ilişkin ilanlara özgü olması ve bunun gibi ikinci el vasıta satış hizmetlerine yönelik çevrim içi platformlarda sıfır ve ikinci el araçların bir arada bulunmasının tüketici gözünde yanlış bir algı yaratması ve tüketicinin yanlış bilgilendirilmesine sebep olması olduğu, ikincisinin ise yetkili satıcıların ellerinde stok olmamasına karşın, sıfır traktör ilanı vermelerinin yine müşterileri mağdur edebilme ihtimali yaratması olduğu ve her iki endişe bakımından tüketicinin mağdur olması ve teşebbüsün marka imajının zedelenmesi sonuçlarının doğabileceği, bu endişeler nedeniyle yetkili satıcıların bu tarz platformlarda ilan vermelerinin uygun olmayacağı konusunda zaman zaman uyarıldıkları, bu yaklaşımın fiziki satış noktalarında da uygulandığı ve sıfır ve ikinci el traktörleri fiziki ortamda da farklı yerlerde sergiledikleri ve yetkili satıcıların üçüncü taraf internet siteleri ve çevrim içi platformlar üzerinden sıfır traktörleri satışa sunmalarına yönelik bir müdahalelerinin bulunmadığı, bu sebeplerle üçüncü taraflara ait ikinci el araç satışı yapılan internet sitelerinden ilan verilmesinin pasif satışların engellenmesi olarak değerlendirilemeyeceği, - Üçüncü taraflara ait vasıta satış hizmetlerine yönelik çevrim içi platformlarda yetkili satıcılarca traktör satışı için ilan verilmesine; yetkili satıcıların fiziki mağazaları ve kendi internet sitelerine ilişkin kriterlere paralel ve sadece bu amaçla olmak üzere ve yetkili satıcıların üçüncü taraflara ait platformlar üzerinden verecekleri ilanları doğrudan ve dolaylı olarak engelleme amacını taşımayacak ve/veya bu sonucu doğurmayacak şekilde yorumlanmak ve uygulanmak üzere, aşağıda yer verilecek koşullara uyulması koşuluyla izin verileceğinin taahhüt edildiği, bu kapsamda SDF tarafından yetkili satıcılara getirilmek istenen çevrim içi satışlara ilişkin olarak aşağıdaki koşulların sunulduğu: 8 (…..)
23-56/1112-395 17/35 1. Yetkili satıcının, traktörleri çevrim içi araç satışına yönelik ilan verilen platformlarda, SDF kurumsal kimlik standartlarına uygun şekilde SDF internet siteleri ile aynı kalite ve içerikte logo, görsel, içerik metinleri ile satışa sunması, ürünlerin özellikleri ile ilgili açıklayıcı olan ve yanıltıcı olmayan bilgiye yer verilmesini sağlaması, 2. Yetkili satıcının platforma sadece SDF’nin paylaştığı ya da onayladığı ürün materyallerini ve bilgileri (ürün özellikleri/resimler/videolar vb.) temin etmesi, bunların dışında ürün materyali ya da bilgisinin platform mağazasında ya da ürün sayfasında kullanılmaması ve gösterilmemesi, 3. Yetkili satıcının, vasıta satış hizmetlerine yönelik çevrim içi platformlarda ilan verirken, SDF’nin bu tür platformlar için kullanılmak üzere hazırladığı ilan formatını kullanması, 4. Yetkili satıcının, vasıta satış hizmetlerine yönelik çevrim içi platformlarda ilan verirken SDF sisteminde yer alan ticari unvanı kullanması ve farklı isimler altında satış yapmaması, 5. Yetkili satıcının, henüz stoklarında bulunmayan/tedarik etmediği traktörler için vasıta satış hizmetlerine yönelik çevrim içi platformlarda reklam veya ilan vermemesi, sipariş almaması ve satış yapmaması, 6. Yetkili satıcının, SDF tarafından satış artırmak amacıyla müşterilere sağlanan destek ve kampanyaları, platform mağazasında da aynı şekilde uygulaması, müşteriye takas önermesi ve takas alınacak traktörlerin değerini doğru bir şekilde tespit etmesi, 7. Yetkili satıcının, platform mağazalarında, sadece fiziki mağazasında satışını yaptığı marka ve ürünleri satması, müşteriyi rakip markalara yönlendirecek uygulamalar yapmaması, 8. Yetkili satıcının, platform mağazasında tüketiciye e-posta, telefon veya uygulama üzerinden mesaj gönderme gibi çeşitli yöntemlerle kendisine soru sorma imkânı sunması, 9. Yetkili satıcının, SDF’nin, yetkili satıcıların platformlardaki ilan ve reklam süreçlerini, hizmet kalitesini Sözleşme ve bu sözleşmenin ayrılmaz parçası niteliğindeki sirkülere bağlı olarak denetleyebileceğini kabul etmesi. - Tüm rekabetçi endişelere ilişkin taahhütler kapsamında, SDF tarafından çalışanlara ve yetkili satıcılara rekabet hukuku eğitimi verilmesinin taahhüt edildiği, eğitimin, rekabet hukukuna ilişkin genel bilgilendirmenin yanı sıra, 1. Yetkisiz dağıtıcılara/galerilere satışın serbest olduğunu belirten açık ve net ifadeleri, 2. Müşteri satışlarına müdahale edilmeyeceğine ilişkin bilgilendirmeyi, 3. Fiziki satışlarda aktif/pasif satış ayrımı ile pasif satış olarak kabul edilen satışları, 4. Çevrim içi ilan sitelerinde ilan verilebileceğine dair bilgiler ve ilanların taşıması gereken özellikleri
23-56/1112-395 18/35 içereceği ve eğitimlerin ilki kısa kararın tebliğinden itibaren 3 ay içerisinde olmak üzere, çalışanlara ve bayilere her yıl en az bir kere, dönemin koşullarına bağlı olarak yüz yüze veya çevrim içi olarak verileceği, - Çalışanlara yönelik, yetkili satıcılarla ilişkilerde dikkat edilmesi gereken kuralları içeren bir kılavuzun hazırlanarak çalışanlarla paylaşılacağı, - Kısa kararın tebliğinden itibaren 3 ay içerisinde taahhüt metni kapsamında yer alan uygulamaların yetkili satıcılara bir sirküler ile duyurulacağı, - Sözleşme ve eklerinde özellikle çevrim içi ilan sitelerine yönelik kısıtlama anlamına gelecek ifadelerin değiştirilmiş ve çıkartılmış olup, ekte sunulduğu, taahhüt taleplerinin kabul edilmesi ile birlikte tüm bu değişikliklerin usulüne uygun biçimde uygulamaya konulacağı ifade edilmiştir. (50) SDF’nin dosya kapsamındaki olası rekabet sorunlarını engellemeye yönelik olarak sunduğu taahhüt metni ise aşağıdaki gibidir: “Taahhüt Metni Rekabet Kurulu’nun 05.01.2023 tarih ve 23-01/17-M sayılı kararı ile yürütülen soruşturma çerçevesinde SDF tarafından taahhüt sunma talebinde bulunulmuştur. Bu doğrultuda SDF, yetkili satıcının aktif çabaları neticesi olmayan fiziki ve çevrim içim tüm siparişleri karşılama hakkına sahip olduğunu kabul etmeyi, yetkili satıcılarının üçüncü taraflara ait ikinci el vasıta satış ilanı hizmeti veren izin çevrim içi sitelerde ilan vermesine ve sıfır traktörleri satışa sunmasına izin vermeyi ve yetkisiz yeniden satıcılara (galeriler) dağıtıcılara satışlar ile yetkili satıcının müşterisi tarafından yapılacak satışlarına müdahale edilmeyeceğini taahhüt etmektedir. Ancak yukarıda ve Sayın Soruşturma Heyeti ile yapılan taahhüt görüşmeleri sürecinde detaylıca izah edildiği üzere, çevrim içi satış ve ilanlarına ilişkin izin kapsamında bazı koşulların getirilmesi öngörülmektedir. Sunulan taahhütler kapsamında, SDF tarafından getirilen koşullar, yetkili satıcıların çevrim içi pazaryerlerinde yapacakları satışları doğrudan veya dolaylı olarak engelleme amacını taşımayacak ve/veya bu sonucu doğurmayacak şekilde yorumlanacak ve uygulanacaktır. Bunlara ek olarak SDF, çalışanlarına ve yetkili satıcılarına; özellikle pasif satışlara ve yetkisiz dağıtıcılara satışlar ile müşteri satışlarına müdahale edilmeyeceğini belirten rekabet hukuku eğitimleri vermeyi taahhüt etmektedir. Söz konusu taahhütler kapsamında SDF tarafından yetkili satıcılık sözleşmesinde gerekli revizelerin yapılmasını kabul etmektedir. Taahhütler kısa karardan itibaren üç ay içinde uygulamaya konulacak ve uygulamaya konulduğu Kurum’a belgelerle tevsik edilecektir. SDF tarafından sunulan taahhütler ve yukarıda gerekçeleri ile izah edilen koşullar aşağıda sunulmaktadır.  SDF Tarafından Sunulan Taahhütler ve Ürünlerin Pazaryerlerinden Satışına İlişkin Yetkili Satıcılara Getirilen Koşullar: 1. Yetkili Satıcı, başka bir yetkili satıcıya ya da SDF’ye tahsis edilmiş olan bölgedeki müşterilerden ya da müşteri gruplarından gelen ve yetkili satıcının aktif çabaları neticesi olmayan fiziki ve çevrim içim tüm siparişleri karşılama (pasif satış) hakkına sahiptir. 2. Yetkili satıcı sözleşme konusunu oluşturan ürünleri aktif/pasif satış ayrımına dikkat etmek suretiyle yetkisiz yeniden satıcılara (galeriler) satmakta serbesttir. SDF münhasır bölge dışına aktif olarak yapılacak satışların tespit edildiği haller dışında bu satışlara ilişkin bir kısıtlama getirmeyeceğini taahhüt etmektedir.
23-56/1112-395 19/35 3. SDF yetkili satıcılarının müşterileri tarafından yapılacak satışlara yönelik herhangi bir kısıtlama getirmeyeceğini ve bu satışlara herhangi bir müdahalede bulunulmayacağını taahhüt etmektedir. 4. Yetkili satıcı, traktörleri çevrim içi araç satışına yönelik ilan verilen platformlarda SDF kurumsal kimlik standartlarına uygun şekilde SDF internet siteleri ile aynı kalite ve içerikte logo, görsel, içerik metinleri ile satışa sunacak, bu mecrada ürünlerin özellikleri ile ilgili açıklayıcı olacak ve yanıltıcı bilgiye yer verilmemesini sağlayacaktır. 5. Yetkili satıcı platforma sadece SDF’nin paylaştığı ya da onayladığı ürün materyallerini ve bilgileri (ürün özellikleri/resimler/videolar, vb.) temin edecek, kendi temin ettiklerinin dışında ürün materyali ya da bilgisinin platform mağazasında ya da ürün sayfasında kullanılmamasını ve gösterilmemesini sağlayacaktır. 6. Yetkili satıcı vasıta satış hizmetlerine yönelik çevrim içi platformlarda ilan verirken SDF’nin bu tür platformlar için kullanılmak üzere hazırladığı ilan formatını kullanacaktır. 7. Yetkili satıcı, vasıta satış hizmetlerine yönelik çevrim içi platformlarda ilan verirken SDF sisteminde yer alan ticari unvanı kullanacak, farklı isimler altında satış yapmayacaktır. 8. Yetkili satıcı henüz stoklarında bulunmayan/tedarik edilmemiş traktörler için vasıta satış hizmetlerine yönelik çevrim içi platformlarda reklam veya ilan vermeyecek, sipariş almayacak ve satış yapmayacaktır. 9. Yetkili satıcı, platform mağazasında SDF tarafından satış artırmak amacıyla müşterilere sağlanan destek ve kampanyaları aynı şekilde uygulayacak, müşteriye takas önerecek ve takas alınacak traktörlerin değerini doğru bir şekilde tespit edecektir. 10. Yetkili satıcı, platform mağazasında sadece fiziki mağazasında satışını yaptığı marka ve ürünleri satabilir ve platform mağazalarında müşteriyi rakip markalara yönlendirecek uygulamalar olmamalıdır. 11. Yetkili satıcı, platform mağazasında müşteriye e-posta, mesaj gönderimi, telefon gibi muhtelif yöntemlerle kendisine soru sorma imkânı sunacaktır. 12. Yetkili satıcı SDF’nin, yetkili satıcıların platformlardaki ilan ve reklam süreçlerini, hizmet kalitesini Yetkili Satıcılık Sözleşmesi ve bu sözleşmenin ayrılmaz parçası niteliğindeki sirkülere bağlı olarak denetleyebileceğini kabul etmektedir. 13. SDF, taahhütlerin etkili bir şekilde uygulanması için çalışanlarına ve yetkili satıcılarına pasif satış sınırlamalarına dair uygulamaları kapsayan, rekabet hukuku eğitimi verilmesini taahhüt etmektedir. Söz konusu eğitimin içeriğine rekabet hukukuna ilişkin genel bilgilendirmenin yanı sıra; 1. Yetkisiz dağıtıcılara/galerilere satışın serbest olduğunu belirten açık ve net ifadeler, 2. Müşteri satışlarına müdahale edilmeyeceğine ilişkin bilgilendirme, 3. Fiziki satışlarda aktif/pasif satış ayrımı ile pasif satış olarak kabul edilen satışlar, 4. Çevrimiçi ilan sitelerinde ilan verilebileceğine dair bilgiler ve ilanların taşıması gereken özellikler yer alacaktır. Söz konusu eğitimler, ilki kısa kararın tebliğinden itibaren üç ay içerisinde olmak üzere çalışanlara ve bayilere her yıl en az bir kez verilecektir. Eğitimler günün koşullarına ve döneme göre yüz yüze veya çevrim içi eğitim gerçekleştirilecektir.
23-56/1112-395 20/35 14. Rekabet hukuku eğitimlerinin yanı sıra çalışanlara yönelik yetkili satıcılarla ilişkilerde dikkat edilmesi gereken kuralları içeren bir kılavuz hazırlanarak paylaşılacaktır. 15. SDF sunduğu taahhütler çerçevesinde yetkili satıcılık sözleşmesinde gerekli revizeleri yapacaktır. 16. Kısa kararın tebliğinden itibaren üç ay içinde yetkili satıcılar ile ekte yer alan ve tüm taahhütler hakkında yetkili satıcıları bilgilendirici duyuru paylaşılmak suretiyle taahhütler uygulamaya konulacak ve aynı süre içerisinde Rekabet Kurumu’na tevsik edilecektir.” (51) Aşağıda, Sözleşme’nin ilgili maddelerinin taahhüt edilen değişiklik sonrasındaki haline yer verilmektedir9: (…..TİCARİ SIR…..) (52) Sözleşme’nin Ek-8’inde yer alan, yetkili satıcıların sosyal medya platformları ve elektronik pazar yerleri de dâhil olmak üzere internetten yapılacak reklam ve duyurularında uyacakları kuralları düzenlediği ifade edilen metnin taahhüt edilen değişiklik sonrasındaki hali ise aşağıdaki gibidir: “EK 8 İNTERNETTEN YAPILACAK REKLAM VE DUYURULAR İşbu Ek, Yetkili Satıcılık Sözleşmesine konu olan ürünlerin (“Ürünler”) sosyal medya platformları ve elektronik pazar yerleri de dâhil olmak üzere internetten yapılacak reklam ve duyurularında Yetkili Satıcı tarafından uyulması gereken kuralları düzenlemektedir ve Yetkili Satıcılık Sözleşmesinin eki niteliğindedir. (…..TİCARİ SIR…..) (53) Sözleşme’nin 5.2. maddesi ile Ek-8’in 5. maddesinde atıf yapılan kurumsal standartların taahhüt edilen değişiklik sonrasındaki hali ise aşağıdaki gibidir: “Bayilik Sözleşmesi EK-8 Madde 5 Kurumsal Standartlar: (…..TİCARİ SIR…..) ” 9 Metin içerisindeki üzeri çizili ifadeler çıkarılan, koyu renkli ifadeler ise eklenen ifadelere karşılık gelmektedir.
23-56/1112-395 21/35 (54) SDF tarafından yetkili satıcılara gönderileceği taahhüt edilen duyuru metni aşağıdaki gibidir: “SİRKÜLER NO: KONU: SATIŞLARA İLİŞKİN MUHTELİF HUSUSLAR VE İNTERNET SİTELERİNDE VERİLECEK SIFIR TRAKTÖR İLANLARI HAKKINDA Sayın Yetkili Satıcımız, Zaman zaman gündeme gelen ve sizlerde soru işareti yarattığınız düşündüğümüz aktif/pasif satış ayrımı, galerilere yapılan satışlar, sizlerin müşterileri tarafından yapılan satışlar gibi konularda aşağıdaki bilgilendirmelerin sizlerle paylaşılması uygun görülmüştür. Ayrıca bu sirküler ile sizlerle internet üzerinden verilecek ilanlara ilişkin yeni düzenlememiz hakkında da bilgiler paylaşılacaktır. 1. Aktif/pasif satış ayrımı Bildiğiniz üzere SDF olarak benimsemiş olduğumuz münhasır dağıtım sistemi kapsamında sizlere tahsis edilmiş münhasır bölgeler bulunmaktadır. Yetkili Satıcılık Sözleşmesi’nin “Satıcının Yasal Konumu” başlıklı ikinci maddesinde yetkili satıcıları başka bir yetkili satıcıya ya da SDF’ye tahsis edilmiş olan münhasır bölgeye yapacakları aktif satışlar yasaklanmış iken, pasif satışları karşılama hakkınızın olduğu açıkça ifade edilmiştir. Bu kapsamda başka bir yetkili satıcının bölgesindeki müşterilere mektup veya e-posta gönderilmesi, müşterilerin ziyaret edilmesi, satış temsilcisi gönderilmesi, başka bir bölgede satış yeri açılması ya da ürünlerin satış için sergilenmesi gibi yetkili satıcının aktif bir çabası ile gerçekleşen satışlar yasak kapsamındadır. Buna karşılık sizlerin aktif bir çabası olmaksızın başka bölgelerdeki müşterilerin size ulaşarak teklif veya ürün alması, ulusal gazetelerde reklam verilmesi, çevrimiçi ilan sitelerinde ilan verilmesi gibi uygulamalar ise pasif satış olarak değerlendirilmektedir. Satış faaliyetlerinizin yukarıdaki ayrıma uygun olarak yürütülmesini bilgilerinize sunarız. SDF’nin hiçbir şekilde pasif satışlara ilişkin bir müdahalesi ve engellemesi kesinlikle söz konusu değildir ve olmayacaktır da. Bu nedenle başka bir bölgedeki müşteriye yapılan pasif satışların engellenmesine yönelik taleplerde bulunmamanızı önemle rica ederiz. 2. Yetkisiz yeniden satıcılara yapılacak satışlar Bilindiği üzere Yetkili Satıcılık Sözleşmesi’nin (…..) ibaresine yer verilmiştir. (…..). Kendi bölgeniz dışındaki galerilere ise aktif/pasif ayrımına dikkat etmek suretiyle satış yapabilirsiniz. Buna göre satışını yapmakta olduğunuz ürünleri başka bölgelerde yerleşik galerilerin talep etmesi halinde satış yapma hakkınız bulunmaktadır. Ancak sizlerin başka bölgelerdeki galerileri ziyaret etmesi, onlara satış temsilcisi göndermesi, onlardan böyle bir talep gelmeksizin ürünlere ilişkin olarak e-posta gönderilmesi gibi uygulamalar aktif satış kapsamında değerlendirilebilecektir. Ürünlerin başka bölgedeki bir galeriyle satışı yapılmaksızın sadece teşhir, sergileme, üçüncü kişilere satış gibi amaçlarla bırakılması ise aktif satış kapsamında değerlendirilecektir. 3. Yetkili satıcının müşterileri tarafından yapılan satışlar Münhasır bölgeler sadece siz yetkili satıcılarımız için geçerlidir. Sizden traktör alan müşteriler ürünlerini sizin bölgenizde ya da başka bir bölgede satabilir, internet sitesinde ilan verebilir. Lütfen müşterilere kesinlikle müdahale etmeyiniz. 4. İnternet üzerinden verilecek ilanlarda dikkat edilmesi gerekenler Yukarıdaki hususların yanı sıra sıfır traktörlerin vasıta satışları için ilan verilen internet sitelerinden reklam, tanıtım ve ilanları hakkında da düzenleme yapılmıştır. Satışını yapmakta olduğunu ürünlere ilişkin olarak üçüncü taraflara ait internet siteleri üzerinden ilan verecek olan yetkili satıcılarımızın aşağıdaki kurallara dikkat etmesi gerekmektedir: 1. Yetkili satıcı, traktörleri çevrim içi araç satışına yönelik ilan verilen platformlarda SDF kurumsal kimlik standartlarına uygun şekilde SDF internet siteleri ile aynı kalite ve içerikte logo, görsel, içerik metinleri ile satışa sunacak, bu mecrada ürünlerin özellikleri ile ilgili açıklayıcı olacak ve yanıltıcı bilgiye yer verilmemesini sağlayacaktır. 2. Yetkili satıcı platforma sadece SDF’nin paylaştığı ya da onayladığı ürün materyallerini ve bilgileri (ürün özellikleri/resimler/videolar, vb.) temin edecek, kendi temin ettiklerinin dışında ürün materyali ya da bilgisinin platform mağazasında ya da ürün sayfasında kullanılmamasını ve gösterilmemesini sağlayacaktır.
23-56/1112-395 22/35 3. Yetkili satıcı vasıta satış hizmetlerine yönelik çevrim içi platformlarda ilan verirken SDF’nin bu tür platformlar için kullanılmak üzere hazırladığı ilan formatını kullanacaktır. Bu ilan formatı dışında bir format kullanılarak ilan verildiği durumlarda (.....). Yetkili Satıcı, koşulları sağladığı takdirde yeniden ilan verebilecektir 4. Yetkili satıcı, vasıta satış hizmetlerine yönelik çevrim içi platformlarda ilan verirken SDF sisteminde yer alan ticari unvanı kullanacak, farklı isimler altında satış yapmayacaktır. 5. Yetkili satıcı henüz stoklarında bulunmayan/tedarik edilmemiş traktörler için vasıta satış hizmetlerine yönelik çevrim içi platformlarda reklam veya ilan vermeyecek, sipariş almayacak ve satış yapmayacaktır. 6. Yetkili satıcı, platform mağazasında SDF tarafından satış artırmak amacıyla müşterilere sağlanan destek ve kampanyaları aynı şekilde uygulayacak, müşteriye takas önerecek ve takas alınacak traktörlerin değerini doğru bir şekilde tespit edecektir. 7. Yetkili satıcı, platform mağazasında sadece fiziki mağazasında satışını yaptığı marka ve ürünleri satabilir ve platform mağazalarında müşteriyi rakip markalara yönlendirecek uygulamalar olmamalıdır. 8. Yetkili satıcı, platform mağazasında müşteriye e-posta, mesaj gönderimi, telefon gibi muhtelif yöntemlerle kendisine soru sorma imkânı sunacaktır. 9. Yetkili satıcı SDF’nin, yetkili satıcıların platformlardaki ilan ve reklam süreçlerini, hizmet kalitesini Yetkili Satıcılık Sözleşmesi ve bu sözleşmenin ayrılmaz parçasın niteliğindeki sirkülere bağlı olarak denetleyebileceğini kabul eder. Yetkili satıcılarımızın internet üzerinden verecekleri ilanlarda bu hususlara dikkat etmesini önemle rica ediyoruz. Verilecek ilanların şekli ve içeriğine dair size yol gösterecek ve dikkat edilmesi gereken esaslı konuları içeren “İlan Formatı” da sirkülerimiz ekinde yer almaktadır. Yukarıdaki hususları bilgilerinize sunar, bol kazançlı günler dileriz. Same Deutz Fahr Traktör San. ve Tic. A.Ş. Ek: İlan Formatı ” (55) SDF tarafından, yetkili satıcıların vasıta satış hizmetlerine yönelik çevrim içi platformlarda ilan verirken kullanmaları için hazırladığı ilan formatı aşağıdaki gibidir: “İLAN FORMATI (…..TİCARİ SIR…..) Ek-1: Örnek 1: sahibinden.com

23-56/1112-395 25/35 SAME EXPLORER NATURAL:  ALIN TERİNİZE DEĞER KATAN YERLİ GURURUNUZ  Yenilik, çok yönlülük, yüksek teknoloji ve mükemmel kalite, bunlar SAME EXPLORER NATURAL serisinin temel direkleridir. Explorer Natural, onu mükemmel bir iş arkadaşı yapan özelliklere ve geniş bir yelpazeye sahiptir. Altı farklı model ve beş farklı motor gücü, 3 farklı şanzıman tipi, LS ve GS versiyonları, sayısız seçenek ve sayısız opsiyon ile, traktörün sizin özel ihtiyaçlarınıza mükemmel şekilde uyması sağlanır. DEUTZ-FAHR 5E SERİSİ:  SEGMENTİNİN EN İYİSİ  Yeni DEUTZ-FAHR 5E Serisi yerli üretim olarak tamamen Türk çiftçisinin ihtiyaçlarına yönelik tasarlanmış, kendi segmentinde sunulan en işlevsel, yapılandırılabilir ve çok yönlü traktör modellerinden oluşmaktadır. FARMotion Faz 5 4 silindirli yüksek teknoloji ürünü motorları ve 3 farklı tipte Powershift şanzıman seçenekleri ile sunulan bu çok yönlü seride yakıt tasarrufu, yüksek çekiş gücü ve performans üst düzeydedir. Üstün çalışma konforu sağlayan tasarım ve donanım seçenekleri ile tüm görevler her zamankinden daha verimli ve üretken bir şekilde gerçekleştirilebilir. ” H.2.2. Taahhüt Metninin Değerlendirilmesi (56) Taahhüt müessesesi 16.06.2020 tarihinde kabul edilen 7246 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 4054 sayılı Kanun’a dercedilerek Türk Rekabet Hukuku uygulamasında yer bulmuştur. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin üçüncü fıkrası şu şekildedir: “Yürütülmekte olan bir önaraştırma ya da soruşturma sürecinde 4 üncü veya 6 ncı madde kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak ilgili teşebbüs ya da teşebbüs birliklerince taahhüt sunulabilir. Kurul söz konusu taahhütler yoluyla rekabet sorunlarının giderilebileceğine kanaat getirirse bu taahhütleri ilgili teşebbüs ya da teşebbüs birlikleri açısından bağlayıcı hale getirerek soruşturma açılmamasına veya açılmış bulunan soruşturmaya son verilmesine karar verebilir. Rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ya da arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlallerle ilgili olarak taahhüt kabul edilmez. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından çıkarılan tebliğ ile belirlenir.” (57) 2021/2 sayılı Tebliğ, 16.03.2021 tarih ve 31425 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı 2. maddesi ise şu şekildedir: “Bu Tebliğ; açık ve ağır ihlaller hariç olmak üzere, 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü veya 6 ncı maddesi kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak ilgili teşebbüslerce ya da teşebbüs birliklerince sunulan taahhütleri kapsamaktadır.” (58) 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Tanımlar” başlıklı 4. maddesi açık ve ağır ihlallere konu olan hususları; “Bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabeti doğrudan ya da dolaylı olarak engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan; Yukarıda sahibinden.com ve arabam.com internet siteleri örnek olarak kullanılmış olup başka platformlarda ilan verecek olan Yetkili Satıcılar da aynı kurallara uymakla yükümlüdür.
23-56/1112-395 26/35 1) Rakip teşebbüsler arasında fiyat tespiti, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, ihalelerde danışıklı hareket, gelecekte uygulanması planlanan fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgilerin paylaşılması, 2) Üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arası ilişkide alıcının sabit veya asgari satış fiyatının belirlenmesi konularında gerçekleşen anlaşma ve/veya uyumlu eylemler ile bu konulara ilişkin teşebbüs birliği karar ve eylemleri” olarak düzenlemiştir. (59) Dosya kapsamında yapılan incelemeler sonucunda SDF’in gerçekleştirdiği eylemlerin bayilere bölge ve müşteri kısıtlaması getirilmesi niteliğinde olabileceği değerlendirilmiştir. Bu çerçevede dosya konusu iddiaların anılan Tebliğ’in 4. maddesinde sayılan açık ve ağır ihlal kapsamına girmediği, dolayısıyla SDF’in taahhüt sunmasının mümkün olduğu değerlendirilmektedir10. (60) Diğer yandan, taahhüt müessesesinin işlerliği bakımından 2021/2 sayılı Tebliğ, taahhüt sunma taleplerinin Kuruma iletilebileceği süreyi sınırlamaktadır. 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Taahhüt Sürecinin Başlatılması” başlıklı 5. maddesi; “(1) Haklarında yürütülen bir incelemeye taahhütle son verilmesini isteyen taraflar, önaraştırma veya soruşturma sürecinde taahhüt sunma talebinde bulunabilirler. Soruşturma sürecindeki taahhüt sunma talepleri Kanunun 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yapılan soruşturma bildiriminin tebliğinden itibaren üç ay içinde Kuruma iletilir. Bu süre geçtikten sonra Kuruma iletilen taahhüt sunma talepleri dikkate alınmaz. (2) Taraflar, taahhüt sunma taleplerini yazılı şekilde Kuruma ileterek taahhüt sürecini başlatır.” hükmünü içermektedir. (61) Soruşturma Bildiriminin SDF tarafından 16.01.2023 tarihinde tebellüğ edildiği, SDF tarafından yapılan taahhüt başvurusunun ise 17.03.2023 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal ettiği görülmektedir. Bu kapsamda 2021/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesine istinaden, teşebbüsün taahhüt başvurusunu süresi içinde yaptığı değerlendirilmektedir. (62) 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Taahhüdün niteliği” başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrası sunulan taahhüdün değerlendirilmesi bakımından yol göstericidir: “Taahhüt rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olmalıdır …” (63) Bu doğrultuda taahhüt metni ve maddelerine ilişkin olarak yapılan değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir. (64) SDF taahhüt metninde öncelikle, yetkili satıcının aktif çabaları neticesi olmayan fiziki ve çevrim içi tüm siparişleri karşılama hakkına sahip olduğunu kabul etmeyi, yetkili satıcılarının üçüncü taraflara ait ikinci el vasıta satış ilanı hizmeti veren çevrim içi sitelerde ilan vermesine ve sıfır traktörleri satışa sunmasına izin vermeyi ve yetkisiz 10 Bunun yanı sıra SDF hakkında öne sürülen, rakip teşebbüsler arası rekabeti kısıtlayıcı anlaşma ve/veya bilgi değişimine ilişkin açık ve ağır ihlal iddiaları dosya kapsamında gerçekleştirilen taahhüt görüşmelerinin konusunu oluşturmamakta, bahsi geçen iddialar hakkında soruşturma süreci devam etmektedir.
23-56/1112-395 27/35 yeniden satıcılara (galeriler) satışlar ile yetkili satıcının müşterisi tarafından yapılacak satışlara müdahale etmemeyi taahhüt etmektedir. (65) Bu çerçevede SDF, çalışanlarına ve yetkili satıcılarına yönelik, özellikle pasif satışlara, yetkisiz dağıtıcılara satışlara ve müşteri satışlarına müdahale edilmeyeceğini belirten bir rekabet hukuku eğitimi düzenlemeyi taahhüt etmektedir. Bu eğitim kapsamında, yetkisiz dağıtıcılara/galerilere satışların serbest olduğunun açıkça belirtileceği, müşteri satışlarına müdahale edilmeyeceği, fiziki satışlarda aktif ve pasif satış kavramlarının net bir şekilde açıklığa kavuşturulacağı, çevrim içi ilan sitelerinde ilan verilebileceğine dair bilgiler ile ilanların taşıması gereken özelliklerin yer alacağı ifade edilmektedir. (66) SDF tarafından, söz konusu eğitimlere ek olarak yetkili satıcılarla ilişkilerde dikkat edilmesi gereken kuralları içeren bir kılavuzun hazırlanıp çalışanlarla paylaşılacağı belirtilmektedir. Ayrıca yetkili satıcılar ile taahhüt kapsamında yer alan uygulamaları içeren bir sirkülerin paylaşılacağı ifade edilmektedir. İlgili sirküler incelendiğinde; yalnızca münhasır bölgelere yapacakları aktif satışların yasaklanarak pasif satışların serbest olduğu hususunun belirtildiği, konuya ilişkin ayrıntılı açıklamalar yapılarak çeşitli örnekler sunulduğu, internet satışlarının çeşitli koşullar doğrultusunda serbest olduğunun belirtildiği, yetkisiz dağıtıcılara yapılacak satışlar konusunda bayilerin aktif/pasif satış kurallarına uymak suretiyle serbest olduğu, bayiden traktör satın alan müşterilerin herhangi bir bölgede satış yapabileceği ve müdahale edilmemesi gerektiği gibi açıklamaların yer aldığı görülmektedir. (67) SDF tarafından sunulan taahhütlerin, bayilerin aktif ve pasif satışlar konusunda farkındalık kazanacak olması, bayilerin pasif satışlar ve yetkisiz dağıtıcıya satışlar konusunda serbest olduğu ve bayinin müşterilerince yapılacak satışlara müdahale edilmeyeceği hususlarının netleştirilmesi bakımından önemli olduğu değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, SDF tarafından sunulan, bayilerin fiziki ortamdaki pasif satışlarının ve yetkisiz dağıtıcılara satışlarının kısıtlanmayacağı ve bayinin müşterilerine müdahale edilmeyeceği yönündeki taahhütlerin uygun ve yeterli olduğu değerlendirilmektedir. Bununla beraber, çevrim içi satışlara ilişkin taahhütlerin, bayilere yönelik birtakım koşullar içermesi nedeniyle ayrıca ele alınması gerekmektedir. (68) Kılavuz’un 28. paragrafında, sağlayıcının, fiziki satış noktaları veya reklam ve promosyonların yayınlandığı kataloglar için getirebildiği gibi, satış kanalı olarak internetin kullanımına yönelik olarak da bazı koşullar öngörebileceği düzenlenmektedir. Buna göre sağlayıcı, ürünlerinin satışa sunulduğu internet sitesine yönelik kalite koşulları getirebilecek, bunun gibi internetten alışveriş yapan tüketicilere belli hizmetlerin sunulması şartını öngörebilecektir. Özellikle seçici dağıtım sisteminde sağlayıcı, dağıtıcıların en az bir fiziki satış noktasına da sahip olmalarına ilişkin bir yükümlülük getirebilecektir. Ancak bu koşulun amacı, sadece internet üzerinden satış yapan oyuncuları (pure player) pazarın dışına itmek veya satışlarını kısıtlamak olmamalıdır. Bu koşula ek koşulların getirilmesi de mümkün olmakla birlikte önem arz eden husus, bu koşulların amacının doğrudan veya dolaylı olarak dağıtıcının internet satışlarını engellemek olmamasıdır. Getirilen koşulların gerekçesi, dağıtımın niteliği ve kalitesini, marka imajını ve/veya potansiyel etkinliği arttırıcı vb. unsurlar bakımından objektif olarak somut, makul ve kabul edilebilir olmalıdır. Benzer şekilde sağlayıcı, alıcının sadece belirli standart ve koşulları karşılayan “satış platformları/pazar yerleri” üzerinden satış yapmasını isteyebilecektir. Ancak getirilen bu kısıtlamanın amacı, dağıtıcının internet üzerinden satışını ve fiyat rekabetini engellemek olmamalıdır. Bunun gibi, nesnel, tek tip ve ürünün kendine has nitelikleri doğrultusunda şartlar ve gerekçeler öne sürmeden genel olarak platformlardan satışın yasaklanması ihlal olarak değerlendirilebilecektir.
23-56/1112-395 28/35 (69) Kılavuz’un 29. paragrafında, fiziki satış ile internet üzerinden satış koşulları arasındaki farklılıklar sebebiyle bu iki dağıtım kanalı için getirilen kriterlerin tamamen aynı olmasının gerekmediği ifade edilmektedir. Bununla beraber bu kriterlerin aynı amaca hizmet etmesi, karşılaştırılabilir sonuçları sağlaması ve bu iki dağıtım kanalının doğasından kaynaklanan farklılıkları doğrulayacak niteliğe sahip olması gerekmektedir (eşdeğerlik prensibi). Başka bir deyişle, öngörülecek koşullar, doğrudan veya dolaylı olarak internet satışlarının engellenmesine neden olmamalıdır. Buna göre, sağlayıcı tarafından öngörülen şartların eşdeğerlik prensibine aykırı ve alıcıların dağıtım kanalı olarak interneti kullanmasını caydırıcı nitelikte olmaları halinde söz konusu şartlar ağır sınırlama olarak değerlendirilebilecektir. (70) Dolayısıyla, internet üzerinden gerçekleştirilen satışlar, her ne kadar pasif satışlar kapsamında ele alınıyor olsa da, bu satışlara ilişkin sağlayıcı tarafından yetkili satıcılara yönelik olarak, Kılavuz hükümlerine uygun bir şekilde ve doğrudan veya dolaylı olarak internet satışlarının engellenmesine neden olmayacak koşulların getirilmesi mümkündür. (71) SDF’nin Bayilik Sözleşmesi’nin (.....) yetkili satıcının, ürünlerin satışını kendi internet sitesi veya üçüncü taraf e-pazaryeri platformları üzerinden gerçekleştirme konusunda serbest olduğunun hükme bağlandığı görülmektedir. Her ne kadar Sözleşme’de, yetkili satıcıların gerek kendi internet siteleri gerek üçüncü taraf e-pazaryeri platformları üzerinden satış gerçekleştirmek konusunda serbest olduğu belirtilse de, yukarıda yer verilen tespitlerden, yetkili satıcıların genel olarak internet üzerinde ve özellikle sahibinden.com’da birinci el traktör ilanı vermelerinin engellendiği görülmektedir. Belirtmek gerekir ki, her ne kadar traktörler tescile tabi ürünler olması nedeniyle internet üzerinden mesafeli satışa konu edilemese de, internet üzerinde traktör satış ilanı yayımlanmasıyla müşteri ve yetkili satıcı çevrim içi ortamda karşı karşıya gelmekte ve satışa ortam hazırlanmaktadır. Dolayısıyla yetkili satıcıların internet üzerinde ilan vermelerinin önlenmesinin pasif satışların kısıtlanmasına yönelik olduğu değerlendirilmektedir. (72) SDF tarafından, yetkili satıcıların üçüncü taraf internet siteleri ve çevrim içi platformlar üzerinden birinci el traktör ilanı verilmesi konusunda iki temel endişe olduğu ifade edilmektedir. İlk olarak, sahibinden.com ve arabam.com gibi üçüncü taraflara ait platformların esas olarak ikinci el taşıtlara ilişkin ilanlara özgü olması ve bunun gibi ikinci el vasıta satış hizmetlerine yönelik çevrim içi platformlarda sıfır ve ikinci el araçların bir arada bulunmasının tüketici gözünde yanlış bir algı yaratması ve tüketicinin yanlış bilgilendirilmesine sebep olması olduğu belirtilmektedir. Bu kapsamda fiziki satış noktalarında da birinci el traktörler ile ikinci el traktörlerin farklı yerlerde sergilendikleri açıklanmaktadır. İkinci olarak ise yetkili satıcıların ellerinde stok olmamasına karşın sıfır traktör ilanı vermelerinin müşterileri mağdur edebilme ihtimali yarattığı ifade edilmektedir. Her iki endişe bakımından da tüketicinin mağdur olması ve teşebbüsün marka imajının zedelenmesi sonuçlarının doğabileceği, bu endişeler nedeniyle yetkili satıcıların bu tarz platformlarda ilan vermelerinin uygun olmayacağı konusunda zaman zaman uyarıldıkları belirtilmektedir. Bu çerçevede, yetkili satıcıların fiziki mağazaları ve kendi internet sitelerine ilişkin kriterlere paralel ve sadece bu amaçla olmak üzere birtakım koşullar doğrultusunda üçüncü taraflara ait platformlar üzerinden ilan verebilecekleri taahhüt edilmektedir. (73) SDF’nin çevrim içi satışlara yönelik getirdiği koşulların, tüketicinin yanlış bilgilendirilmemesi ve marka imajının korunması gerekçelerine dayandırıldığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, çevrim içi traktör satışlarının marka imajına etkisi konusunda sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerin görüşlerine başvurulmuştur.
23-56/1112-395 29/35 Teşebbüslerin cevabi yazılarında genel olarak, yetkili satıcıların çevrim içi ortamda birinci el ve ikinci el traktör satışı gerçekleştirebildiği, çevrim içi satışların marka bilinirliğini, ürün görünürlüğünü ve müşterilere erişim imkânını artırmak bakımından olumlu etkileri olabileceği; bununla beraber bazı bayilerin talep toplayabilmek amacıyla yanıltıcı bilgilerde bulunması, tüketicinin doğru ve eksiksiz bir şekilde bilgilendirilmemesi, ürünün yanlış tanıtımının yapılması, müşterinin ihtiyaçlarının eksik veya yanlış algılanması sonucu ihtiyacı karşılayamayacak bir traktöre yönlendirilmesi gibi durumların marka imajını olumsuz etkileyebileceği ifade edilmektedir. (74) SDF tarafından yetkili satıcılara getirilecek koşulların yukarıda yer verilen Kılavuz hükümleri doğrultusunda değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, SDF’nin yetkili satıcılara yönelik getireceği internet satışlarıyla ilgili her bir koşul aşağıda değerlendirilmektedir: “411. Yetkili satıcı, traktörleri çevrim içi araç satışına yönelik ilan verilen platformlarda SDF kurumsal kimlik standartlarına uygun şekilde SDF internet siteleri ile aynı kalite ve içerikte logo, görsel, içerik metinleri ile satışa sunacak, bu mecrada ürünlerin özellikleri ile ilgili açıklayıcı olacak ve yanıltıcı bilgiye yer verilmemesini sağlayacaktır.” (75) SDF, söz konusu koşul ile yetkili satıcıların kendi internet sitelerinde ve üçüncü taraf çevrim içi pazaryerlerinde verecekleri ilanlarda kurumsallığı temin etmek amacıyla yeknesaklığı sağlamayı ve tüketicilerin doğru bir şekilde bilgilendirilmesini hedeflemektedir. (76) SDF ile yetkili satıcıları arasında akdedilen Sözleşme’nin 4.5. maddesinde yetkili satıcıların kendi internet sitelerinde SDF kurumsal kimlik standartlarını sağlamakla yükümlü oldukları düzenlenmektedir. SDF tarafından, paralellik sağlanması için çevrim içi araç satışına yönelik ilan verilen platformlarda da aynı şekilde SDF kurumsal kimlik standartlarının korunması amacıyla bu koşulun öngörüldüğü belirtilmektedir. (77) Kurumsal kimlik standartların düzenlendiği, Sözleşme’nin “Ek-8 Madde 5 Kurumsal Standartlar” adlı eki incelendiğinde gerek fiziki satışlar gerekse de çevrim içi satışlarda uygulanacak logo, marka görselleri, ürün içerik açıklaması gibi tanıtım örneklerinin ayrıntılı ve öğretici olarak hazırlandığı gözlemlenmektedir. Keza sirküler niteliğindeki bu belgede ilanlarda hangi logo ve marka görsellerinin ne şekilde kullanılacağı veya kullanılamayacağı karşılaştırmalı olarak gösterilmiş, bunun yanında farklı çevrim içi satış platformları seçilerek örnek tüketici bilgilendirme, ürün özelliklerine yer verme uygulamalarını içeren görsellere yer verilmiştir. SDF ile bayileri arasında imzalanan Sözleşme’nin eki niteliğinde olan bu sirkülerin, getirilen koşulu somut örneklerle açıklayarak sınırlarını çizeceği ve bayilerin koşula uymasını kolaylaştıracağı değerlendirilmektedir. Ayrıca yetkili satıcıların kendi internet siteleri ve çevrim içi ilan platformlarında çıkılacak satış ilanlarında yeknesaklığın sağlanacağı değerlendirilmektedir. Bunun yanı sıra tüketiciler ürünlerin doğru ve net görsellerine ulaşabilecek, satın almak istediği ürünle ilgili olarak doğru ve açıklayıcı bilgiler edinecek ve tercihlerini sağlıklı olarak yapabilecektir. (78) Bu çerçevede getirilen koşulun gerekçesinin marka imajını korumak olduğu, objektif olarak somut, makul ve kabul edilebilir olduğu, fiziksel kanalda aranan kriterlerle aynı amaca hizmet ettiği, doğrudan veya dolaylı olarak internet satışlarını engellemeye yönelik olmadığı değerlendirilmektedir. 11 Madde numaralarına taahhüt metninde olduğu gibi yer verilmiştir.
23-56/1112-395 30/35 “5. Yetkili satıcı platforma sadece SDF’nin paylaştığı ya da onayladığı ürün materyallerini ve bilgilerini (ürün özellikleri/resimler/videolar, vb.) temin edecek, kendi temin ettiklerinin dışında ürün materyali ya da bilgisinin platform mağazasında ya da ürün sayfasında kullanılmamasını ve gösterilmemesini sağlayacaktır.” (79) Bu koşul, ilk koşulun tamamlayıcısı olarak değerlendirilebilecektir. Keza tüketicilere doğru bilgi verilmesinin amaçlandığı ilk koşulun, ilanlarda yer alan ürün materyal ve bilgilerinin doğru olmasını öngören bu koşul ile desteklendiği anlaşılmaktadır. (80) SDF tarafından, traktörlerin karmaşık yapılı ve teknik olarak farklı özellikler içeren ürünler olmaları nedeniyle kullanıcılara doğru bilgi verilmesinin önem taşıdığı, aksi takdirde müşterilerin yanılabilmesinin mümkün olduğu belirtilmektedir. Dolayısıyla SDF tarafından onaylanan ve/veya sağlanan teknik özellikleri içeren dokümanların kullanılmasının önem taşıdığı ifade edilmektedir. İlk koşula paralel şekilde, getirilen koşulun gerekçesinin marka imajını korumak olduğu, objektif olarak somut, makul ve kabul edilebilir olduğu, fiziksel kanalda aranan kriterlerle aynı amaca hizmet ettiği, doğrudan veya dolaylı olarak internet satışlarını engellemeye yönelik olmadığı değerlendirilmektedir. “6. Yetkili satıcı vasıta satış hizmetlerine yönelik çevrim içi platformlarda ilan verirken SDF’nin bu tür platformlar için kullanılmak üzere hazırladığı ilan formatını kullanacaktır.” (81) Getirilen bu koşul ile çevrim içi platformlarda ilan verecek yetkili satıcıların SDF tarafından hazırlanan ilan formatını kullanmaları zorunlu tutulmaktadır. Hazırlanan ilan formatı incelendiğinde, yetkili satıcının kendi ticari unvanını kullanması gerektiği, yetkili satıcı olduğunu belirtmesi gerektiği, verilecek ilanlarda güncel logoların ve doğru fotoğrafların kullanılması gerektiği, ürün özelliklerinin doğru bir şekilde girilmesi gerektiği gibi koşulların düzenlendiği görülmektedir. (82) Belirli bir ilan formatı düzenlenerek, yetkili satıcıların her ilandan önce SDF’den onay almasının önüne geçilmesi mümkün olacaktır. Nitekim SDF tarafından, yetkili satıcıların her ilan özelinde onay almak zorunda kalmayacakları, uygun gördükleri zaman platformlarda hazırlanan ilan formatı ile birlikte ilan verebilecekleri ifade edilmektedir. Bu çerçevede, SDF’nin Yetkili Satıcılık Sözleşmesi’nin 5.2. maddesinde ve yetkili satıcıların sosyal medya platformları ve elektronik pazar yerleri de dâhil olmak üzere internetten yapılacak reklam ve duyurularında uyacakları kuralları düzenleyen Ek-8’inde, yetkili satıcıların internet sitelerinde ve sosyal medya platformlarında vereceği reklam ile ilanların metinlerini ve görsellerini önceden onay için SDF’ye göndereceği hükmünün kaldırılacağı taahhüt edilmektedir. (83) SDF tarafından yetkili satıcının ilan yayımlamadan önce onay alması zorunluluğu kaldırılmakla beraber, duyurulan ilan formatına aykırı ilanların tespit edilmesi halinde yetkili satıcılara uyarı ve yaptırım uygulanacaktır. Sözleşme’de yapılan değişikliğe göre, (.....). Ancak yetkili satıcının, SDF’nin hazırladığı formata uygun şekilde yeniden ilan verebilmesi mümkündür. Diğer deyişle, yetkili satıcıların SDF’nin hazırladığı uygun formatı kullanarak ilan vermesi hiçbir şekilde yasaklanamamaktadır. (84) Dolayısıyla ilan vermesi yasaklanan her yetkili satıcı, formata uygun şekilde yeniden ilan verebilecektir. SDF tarafından her ilandan önce onay alınması zorunluluğunun kaldırılarak, belirli bir ilan formatına uyulması zorunluluğunun getirilmesinin, yetkili satıcıların çevrim içi satışlarına kolaylık sağlayacağı öngörülmektedir. İlan formatına uyulmaması halinde çeşitli uyarı ve yaptırımlar düzenlense de, bu uyarı ve

23-56/1112-395 33/35 söz konusu koşulun getirilmesiyle bu gibi durumların önüne geçmeyi amaçladığını açıklamaktadır. (90) Çevrim içi ortamda satış yapacak olan yetkili satıcılara bu yönde bir sorumluluk yüklenmesinin tüketici deneyimlerini olumlu yönde etkileyeceği ve marka imajının korunmasını sağlayacağı, fiziksel kanalda aranan kriterlerle aynı amaca hizmet ettiği, bu bakımdan makul ve kabul edilebilir olduğu değerlendirilmektedir. “9. Yetkili satıcı, platform mağazasında SDF tarafından satış artırmak amacıyla müşterilere sağlanan destek ve kampanyaları aynı şekilde uygulayacak, müşteriye takas önerecek ve takas alınacak traktörlerin değerini doğru bir şekilde tespit edecektir.” (91) SDF, söz konusu koşulun getirilmesinin amacının fiziki veya diğer kanallarda yaygın olarak kullanılan tüketici destek uygulamalarından, çevrim içi platformlar vasıtasıyla traktör edinmek isteyen tüketicilerin de yararlanmasını ve SDF’nin rekabetçi gücünün korunmasını sağlamak olduğunu belirtmiştir. (92) Söz konusu koşulun, tüketicilerin pazarda yaygın olarak kullanılan kampanyalardan ve takas uygulamalarından yararlanmasını sağlayacağı, dolayısıyla fiziksel kanalda aranan kriterlerle aynı amaca hizmet ettiği ve karşılaştırılabilir sonuçlar doğurduğu, bu gerekçelerle makul ve kabul edilebilir nitelik taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır. “10. Yetkili satıcı, platform mağazasında sadece fiziki mağazasında satışını yaptığı marka ve ürünleri satabilir ve platform mağazalarında müşteriyi rakip markalara yönlendirecek uygulamalar olmamalıdır.” (93) Yetkili Satıcılık Sözleşmesi’nin 3.5. maddesinde, SDF tarafından yetkili satıcılara yönelik, 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetine uygun olacak şekilde bir rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmektedir12. SDF tarafından yetkili satıcılara, söz konusu hüküm ile paralel şekilde, çevrim içi platformlarda da yalnızca fiziki mağazalarda satılan ürünleri satışa sunma yükümlülüğü getirilmekte ve müşterileri başka markalı ürünlere yönlendirecek uygulamalardan kaçınması öngörülmektedir. Dolayısıyla ilgili koşulun, fiziksel kanalda aranan kriterlerle aynı amaca hizmet ettiği ve karşılaştırılabilir sonuçlar doğurduğu, bu gerekçelerle makul ve kabul edilebilir nitelik taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır. “11. Yetkili satıcı, platform mağazasında tüketiciye kendisine soru sorma imkânı sunacaktır.” (94) SDF tarafından, traktörlerin karmaşık yapılı ve teknik olarak farklı özellikler içeren ürünler olmaları sebebiyle yetkili satıcıların müşterilerin ihtiyaçlarını doğru anlayabilmelerinin önem arz ettiği belirtilmektedir. Bu nedenle, fiziki mağazalarda yapılan satış işlemleri esnasında yetkili satıcıların teknik bilgiye sahip olmalarının önemli olduğu ve ilan verdikleri çevrim içi platformlar üzerinden e-posta, telefon numarası, mesaj gönderme gibi çeşitli yöntemlerle soru sorma imkânın olması gerektiği ifade edilmektedir. Dolayısıyla yetkili satıcıların sadece bu tür imkânları sunan çevrim içi platformlarda ilan vermelerinin beklendiği açıklanmaktadır. (95) Bahse konu koşul ile müşterilerin yetkili satıcılara soru sorabilmesi sağlanarak ürün hakkında doğru ve eksiksiz bir şekilde bilgilendirilmelerinin, dolayısıyla SDF’nin marka imajının korunmasının hedeflendiği anlaşılmaktadır. Görsel 1’de yer verilen örnek ilan metinleri, traktör satışlarının yoğunlukla gerçekleştirildiği sahibinden.com ve arabam.com gibi internet sitelerinde müşterilere soru sorma ve mesaj gönderme 12 (…..)
23-56/1112-395 34/35 imkanı tanındığını göstermektedir. Dolayısıyla söz konusu koşul, yetkili satıcıların çevrim içi satışlarını kısıtlamayacaktır. Koşulun, fiziksel kanalda aranan kriterlerle aynı amaca hizmet ettiği, doğrudan veya dolaylı olarak internet satışlarını engellemeye yönelik olmadığı, bu gerekçelerle makul ve kabul edilebilir nitelik taşıdığı görülmektedir. “12. Yetkili satıcı SDF’nin, yetkili satıcıların platformlardaki ilan ve reklam süreçlerini, hizmet kalitesini Yetkili Satıcılık Sözleşmesi ve bu sözleşmenin ayrılmaz parçası niteliğindeki sirkülere bağlı olarak denetleyebileceğini kabul eder.” (96) SDF tarafından yetkili satıcılara getirilen bu son koşulun, diğer koşulların uygulanmasını sağlamaya yönelik genel bir koşul niteliğinde olduğu değerlendirilmiştir. Nitekim bahse konu koşul ile SDF, bayilerinin çevrim içi platformlardaki ilan ve reklam süreçlerini takip ederek denetleyebileceğini belirtmektedir. İlgili düzenlemeler ile yetkili satıcılara yüklenmiş sorumlulukların yerine getirilip getirilmediğinin SDF tarafından denetlenmesinin yetkili satıcıların koşullara uymasını sağlamaya yönelik olduğu ve nihai olarak SDF’nin marka imajının muhafazasını amaçladığı değerlendirilmektedir. (97) SDF tarafından yetkili satıcılara yönelik getirilen çevrim içi birinci el traktör satışlarına ilişkin koşulların ise, Kılavuz’un 28. ve 29. paragrafları çerçevesinde dağıtımın niteliği ve kalitesi ile marka imajını artırıcı unsurlar bakımından objektif olarak somut, makul ve kabul edilebilir olduğu değerlendirilmektedir. Ek olarak, söz konusu koşullarda yer alan kriterlerin fiziksel satış kanallarına getirilen kriterlerle aynı amaca hizmet ettiği görülmektedir. Ayrıca, satış yapılacak çevrim içi platformların sahip olması gerektiği belirtilen standart ve koşulların amacının internet üzerinden satışı ve fiyat rekabetini engellemek olmadığı değerlendirilmektedir. (98) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, SDF tarafından sunulan taahhütlerin, dosya kapsamında tespit edilen ilgili rekabet sorunlarını gidereceği, aynı zamanda taahhütlerin uygulamaya konulması için belirlenen sürenin de makul olduğu kanaatine ulaşılmıştır. I. SONUÇ (99) Rekabet Kurulunun 05.01.2023 tarihli ve 23-01/17-M sayılı kararı uyarınca yürütülmekte olan soruşturma kapsamında; - Same Deutz Fahr Traktör Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından sunulan ve Kurum kayıtlarına 06.11.2023 tarihli, 44259 sayılı yazı ile giren nihai taahhütlerin, dosya kapsamında bölge ve müşteri kısıtlamasına yönelik iddialar bakımından tespit edilen rekabet sorunlarını giderebilecek nitelikte olması nedeniyle kabulüne, - Sunulan taahhütlerin Kurul kısa kararının tarafa tebliğinden itibaren üç ay içerisinde yerine getirilerek Kuruma tevsik edilmesine, - Dolayısıyla nihai taahhüt metninin teşebbüs açısından bağlayıcı hale getirilerek 05.01.2023 tarihli ve 23-01/17-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın Same Deutz Fahr Traktör Sanayi ve Ticaret AŞ bakımından bölge ve müşteri kısıtlamasına yönelik iddialar açısından sonlandırılmasına,
23-56/1112-395 35/35 - Taahhüde konu edilmeyen dosya konusu diğer iddialar bakımından ise mevcut soruşturma sürecine devam edilmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy